close

Enter

Log in using OpenID

1. Hafta

embedDownload
08.11.2014
CANLILARDA
ÜREME
EYLÜL 3.HAFTA
MİTOZ VE EŞEYSİZ
ÜREME
○Her canlının kendine
benzer canlı meydana
getirebilmesi üreme ile
gerçekleşir
○Üreme canlıların ortak
özelliğidir
3
Canlılar hücrelerden
meydana gelir
○ Hücreler sadece daha önceden
var olan hücrelerden oluşur
○ Yavru hücreler bir ana hücrenin
bölünerek iki oğul hücre
oluşturmasıyla meydana gelir
5
4
HÜCRELER TAŞIDIKLARI KROMOZOM
SAYISINA GÖRE 2 YE AYRILIR
○ 1-VÜCUT HÜCRESİ
○ Kromozomlar çiftler halinde bulunur böyle
hücrelere diploit hücre denir
○ 2n ile gösterilirler
○ Sinir hücresi
○ 2n=46
kas hücresi
2n=46
kan hücresi
2n=46
6
1
08.11.2014
2-EŞEY HÜCRESİ
HÜCRE BÖLÜNMELERİ
Yumurta sperm gibi eşey hücrelerinde kromozom
sayısı vücut hücrelerinin yarısı kadardır
Böyle hücrelere haploit hücre denir
MİTOZ
BÖLÜNME
MAYOZ
BÖLÜNME
n=23kromozom
7
8
Hücre Bölünmesi
Hücre Bölünmesi
• Tek hücreli ve çok hücreli organizmaların
– Büyüme
– Gelişme
– Çoğalmaları hücre bölünmesiyle sağlanır.
• Prokaryotik ve ökaryotik hücreler DNA
sentezinin koordinasyonu ve DNA’nın eşit
olarak yavru hücrelere paylaştırılması
yönünden birbirinden farklılık gösterirler.
• Hücre bölünmesi iki tiptedir.
– Mitoz: diploid somatik hücrelerde genetik
özdeşlik
– Mayoz: haploid germ hücrelerini meydana
getirir
Hücre Bölünmesi
•
Prokaryotlar ve ökaryotlar arasındaki
hücre düzeyindeki farklılıklara rağmen hücre
bölünme süreçlerinde birçok ortak özellik
bulunmaktadır.
–
–
–
–
Hücrenin büyümesi
DNA’nın replikasyonu
Orjinal ve kopyasının ayrılması
Sitoplazmanın bölünmesi
Hücre Siklusu
• Hücreler içeriklerini iki katına çıkararak ve
ikiye bölerek çoğalırlar. Bu süreç HÜCRE
SİKLUSU (DÖNGÜSÜ) olarak adlandırılır.
• Bir bölünmenin tamamlanmasından bir sonraki
bölünmeye kadar geçen olaylar dizisi.
2
08.11.2014
ÖKARYOTİK HÜCRE BÖLÜNMESİ
• Ökaryotlarda hücre siklusu çok
daha karmaşıktır ve 4 farklı
fazdan oluşur.
– S fazı: DNA sentezi
– G1 (ilk aralık) RNA ve protein
sentezi, DNA için sentez hazırlığı
– G2 (ikinci aralık) DNA sentezi
tamamlanır, RNA ve protein
sentezi devam eder.
– S+G1+G2 = İNTERFAZ
_ M fazı Metafaz kontrol noktası
Bütün kromozomlar ipliklere bağlandı
mı?
Hücre Siklusu
• Hücre siklusu fazlarının süreleri farklı hücre tipleri
için oldukça çeşitlilik gösterir.
• Toplam hücre siklusu 24 saat olan hızlı çoğalan bir
insan hücresinde
G1 fazı 11 saat,
S fazı 8 saat,
G2 4 saat ve
M fazı 1 saattir.
– Diğer hücreler örneğin maya hücresi
tüm siklusunu yaklaşık 90 dakikada
tamamlayabilir.
Hücre Siklusu
• Hücreler interfaz süresince sabit bir hızda büyür.
Bölünen hücreler için iki katına çıkma süresi iki mitoz
arasında geçen süredir.
• Sitokinezle sonlanan mitozdan sonraki faz DNA sentezi
ile mitoz arasındaki G1 fazıdır.(gap1) Bu faz sırasında
hücre metabolik olarak aktiftir ve sürekli olarak büyür
ve DNA sentezi için gerekli proteinleri sentezler, fakat
DNA’sının sentezini yapmaz.
• G1 fazından sonra DNA replikasyonunun yer aldığı S
fazı (sentez fazı) gelir.
• DNA sentezinin tamamlanmasını G2 fazı (gap2) izler.
Bu fazda hücre büyümeye devam eder ve mitoz için
gerekli olan proteinler sentez edilir.
HÜCRE DÖNGÜSÜ
3 AŞAMALIDIR 2 EVREDEN OLUŞUR
○ HAZIRLIK EVRESİ( İNTERFAZ)
○ MİTOTİK EVRESİ
ÇEKİRDEK BÖLÜNMESİ(KARYOKİNEZ) MİTOZ
BÖLÜNME
SİTOPLAZMA BÖLÜNMESİ(SİTOKİNEZ)
16
Hücre döngüsünün evreleri:
○ Mikroskopta gözlendiğinde, hücre döngüsü
mitotik ve interfaz olmak üzere iki temel bölüme
ayrılır.
○ Mitoz ve sitokinez sadece 1 saat sürer, hücre
döngüsünün %95’i interfazda geçer.
○ İnterfaz: (Bölünmeye hazırlık evresi)
Genç hücrelerin,büyüyüp gelişerek
bölünebilme özelliği kazandığı evreye
interfaz denir.
İnterfazın sonunda;
-Kromozomlar kendini eşlemiş durumdadır.
-Sentromerler çift hale gelmeye başlar.
-DNA miktarı iki katına çıkmıştır.
-Kromatitler kromozomlar halinde düzenlenir.
• Hücre büyümesi
• DNA replikasyonu
18
3
08.11.2014
Toplam döngü süresi 24 saat olan ve hızlı çoğalan
bir insan hücresi için;
○ G1→11saat
○ S → 8 saat
○ G2→ 4 saat
○ M → 1 saat
Embriyonik evrede hücre siklusu
farklıdır!
○ G1 Evresi: Protein sentezi ile enzimler üretilir.
○ S Evresi: Kromatin iplik(DNA) kendini kopyalar.
Bu olaya(DUPLİKASYON=REPLİKASYON)
denir.
○ G2 Evresi: Hücrede ATP üretim hızı, protein
sentezi, RNA aktifliği artar.
G1 fazı olayları
○ En uzun evredir (memeli hücrelerinde 9-16 saat)
○ RNA & protein sentezi
○ DNA sentezi için hazırlık
G1 veya G0
• Go hücreleri metabolik olarak aktiftir fakat
büyüme ve protein sentezinin oranı azalmıştır
4
08.11.2014
S fazı olayları
Sinir hücreleri ömür boyu
bölünmezler.
Böbrek, karaciğer ve akciğer
hücreleri Go fazındadır.
○
○
○
○
○
○
RNA sentezi G1 deki gibi devam eder.
6 saat kadar sürer.
Protein sentezi en yüksek düzeye ulaşır.
DNA sentezi başlar.
DNA 2 katına çıkar.
Sentrozom kendini eşlemeye başlar.
G2 fazı olayları
○
○
○
○
○
En kısa süren evredir.
3-4 saat ya da daha kısa
DNA sentezi durur
RNA ve protein sentezi devam eder.
Sentrozom duplikasyonu tamamlanır.
MİTOZ BÖLÜNME
ÇEKİRDEK BÖLÜNMESİ
28
MİTOZ BÖLÜNMENİN
ÖZELLİKLERİ
○ VÜCUT (2n)VE ÜREME(n) HÜCRELERİNDE
GÖRÜLÜR
○ BİR ANA HÜCREDEN İKİ YAVRU HÜCRE OLUŞUR
○ KROMOZOM SAYISI SABİT KALIR
○ OLUŞAN HÜCRELERİN KALITSAL ÖZELLİKLERİ
AYNIDIR
○ TEK HÜCRELİLERDE ÜREMEYİ ÇOK
HÜCRELİLERDE BÜYÜMEVE GELİŞMEYİ SAĞLAR
○ CANLILARDAKİ KALITSAL ÖZELLİKLERİN
DEVAMLILIĞINI SAĞLAR
29
○ Mitoz bölünmede amaç ana hücredeki kalıtım
materyalinin eşit şekilde(nitelik ve nicelik olarak
değişmeden) yavru hücrelere aktarılmasıdır.
○ Mitoz bölünme;büyümeyi,rejenerasyonu ve
gelişmeyi sağlar.Eşeysiz çoğalan canlılarda ise
aynı zamanda üremeyi sağlamaktadır.
30
5
08.11.2014
○ Bütün canlılarda görülür.
○ Genellikle vücut hücrelerinde görülür.
○ Büyüme ve gelişmenin olduğu her dönemde
görülür.(Ömür boyu)
○ Oluşan hücreler uzun ömürlüdür
31
○ Bölünme sonunda kalıtsal özellikleri aynı iki
hücre oluşur.
○ Kromozom sayısı sabit kalır.
○ Bir bölünmeden ibarettir.
○ Mutasyonlar hariç DNA nitelik ve niceliği
değişmeden yavru hücrelere aktarılır.
○ n ve 2n kromozomlu hücreler görülür.
32
Mitoz
2n
2n
2n
MİTOZ BÖLÜNMEDE KAÇ
HÜCRE OLUŞACAĞINI 2n FORMÜLÜNDEN
BULABİLİRİZ
örneğin 5 bölünme 25 =32 hücre oluşur
33
6
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
348 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content