close

Enter

Log in using OpenID

Ders slaytları - Hacettepe Üniversitesi

embedDownload
Liderlik ve Yöneticilik
BBY374 Toplam Kalite Yönetimi
Liderlik?
Yöneticilik?
Yıldız Teknik Üniversitesi Liderlik ve Etkin Yöneticilik Sertifika Programı;
http://www.sem.yildiz.edu.tr/kisisel_egitim_detay.php?pID=3&eID=123
Bahçeşehir Üniversitesi İş Dünyasında Liderlik Sertifika Programı;
http://www.bahcesehir.edu.tr/idaribirimler/hlo/liderlik
Liderlik
Herkes lider olabilir mi?
Liderlik nedir?
Yöneticilik?
Liderlik Nedir?
Tanımlar
Yöneticilik; Hedefler belirlemek ve o hedeflere etkili bir şekilde ulaşabilmek için
finansal, insani ve fiziksel kaynakları kullanabilme süreci
Temel görevler; planlama, kontrol, koordinasyon
Liderlik; Bir amaç ya da hedefi başarmak için diğerlerini etkileme sanatı
Etkili liderlik yöneticilerin görevlerini yürütmelerinde yardımcı olur
Yöneticilik - Liderlik
Yöneticilik - Liderlik
Farklar (Bennis, 2009)
Yönetici yönetir, lider yenilik yapar.
Yönetici kopyadır, lider orijinaldir.
Yönetici korur, lider geliştirir.
Yönetici sistem ve yapıya odaklanır, lider kişilere odaklanır.
Yöneticilik kontrole dayanır, liderlik güven üzerine kuruludur.
Yöneticinin bakış açısı kısa menzillidir, liderin uzun.
Yönetici nasıl ve ne zaman diye sorar, lider ne ve neden.
The manager does things right; the leader does the right thing.
Liderlik vs. Yöneticilik
Yönetici
Lider
Astlarını baskı ve kontrol altında tutar
Astlarına güven verir
“Nasıl?” ve “Ne zaman?” der
“Ne?” ve “Niçin?” der
Kriz döneminde önlem alır ve dere ortasında
at değiştirmez.
Lider reformlarını başarının zirvesinde yapar.
İleri görüş ve sezgi gücüyle zor şartlarda
başarıya imza atar.
Emir komutanın üstünlüğüne inanır. İnsanları Bir insan mühendisidir. İnsana öncelik verir ve
makinenin bir dişlisi gibi görür. Bina ve makine onunla başarıya ulaşacağının farkındadır.
yatırımlarında cömert, insana yatırımda
pintidir.
Organizasyonda kaynakları etkin biçimde
yönetirler ve sayıları çoktur
Özel durumlar için gereklidir ve sayıları azdır.
Liderlik
Bir organizasyon için vizyon ve hedefleri belirler
Uygulamak için yetenekleri vardır
Diğerlerini etkilemek için rol modeli oluşturur
Etkileme gücü
Sonradan kazanılan bir yetenek mi, Allah vergisi mi?
Temelinde sanat mı yatar, bilim mi?
Liderlik sanatı
Bilgi ve tecrübe ile güçlenen liderlik
Liderlik
Organize etme, insanları uyumlu bir şekilde bir araya getirme ve onlara etkin iş
yaptırma sanatı
Liderin iki temel sorumluluğu;
1. Sorun çözme
2. Yardım etme
Bir Lider
Yön vermeli
İlham sağlamalı
Takım kurmalı
Örnek olmalı
Kabul görmeli
Liderlik Otoritesinin Kaynakları
Bulunulan pozisyon
Unvan, rütbe, görev
Kişisel özellikler
Bilgi (knowledge)
Profesyonel beceriler
Liderliğin 7 Niteliği
1. Heves (Enthusiasm)
2. Tamamlık (Integrity)
Kişisel özellikler ve bilginin bütünlüğü
3. Dayanıklılık (Toughness)
Esnek, kuvvetli ve saygın
4. Adalet (Fairness)
Eşit davranma, tarafsız ödüllendirme
Liderliğin 7 Niteliği
5. Sıcaklık (warmth)
6. Alçakgönüllülük (humility)
7. Güven (confidence)
Ayarında güven
Liderlik Yaklaşımları
Kuvvet kurma,
davranışları
etkileme
Baskı kurmadan
olumlu etki
yaratmaya
çalışma
Harekete
geçirme
Liderlik Yaklaşımları
Liderlik kuramları
Tarih
Karizmatik lider kuramı
1930’lar
Davranışsal liderlik kuramı
1940-1950’ler
Durumsal/olasılıksal liderlik kuramı
1960-1970’ler
Yeni liderlik yaklaşımları
Lider - üye etkileşimi
1970’ler
Liderlikte yer değiştirme yaklaşımları
1980’ler
Etkileşimci ve dönüşümcü liderlik kuramı
1970-2000’ler
Hizmetkar liderlik
2000’ler
Yeni Liderlik Anlayışı
İtaat
Katılım
Plan
Seçenekler
Yetki
toplama
Yetki
dağıtma
Kazanılan
otorite
Aktarılan
otorite
Liderlik Kuramları
- Great Man Theory
- Situational Theory
- Charismatic Leadership
- Contingency Theory
- Trait Theory
- Transactional Theory
- Behavioural Theories
The Managerial Grid
Theory X and Theory Y
- Transformational Theory
- Participative Leadership
Lewin’s 3 Leadership Styles
Great Man Theory (Büyük Adam Kuramı)
Liderlik doğuştan gelir, sonradan kazanılmaz.
«Lider doğulur, lider olunmaz»
Napolyon, Gandhi, Lincoln
Büyük adam kuramı «karizmatik liderlik» üzerine kurulu
Bu kurama göre liderlerde;
komuta kişiliği, çekicilik, cesaret, zeka, inandırıcılık ve saldırganlık yetenekleri üst
düzeyde
Charismatic Leadership (Karizmatik Liderlik)
Liderlerin doğaüstü, insanüstü, olağanüstü nitelikler veya yetkilerle donatıldığını ve
diğer insanlardan farklı niteliklere sahip olduğunu varsayar
Karizmatik liderde;
Karmaşık fikirleri basit mesajlara indirgeme becerisi,
Metaforlar ve hikayeleri kullanarak iletişim kurma becerisi,
Riski elverişli hale getirme ve risk olmadığından kendini boşlukta hissetme,
Statüye meydan okuma becerisi,
Empati becerisi,
Teşvik etme ve mücadele becerisi
Trait Theory (Özellik Kuramı)
Hangi özellik ya da karakteristikleri bir kişiyi lider yapar?
Lider olanla olmayanı kişisel, sosyal, fiziksel ve entelektüel özellikleri belirler
Liderlik başarısında kişisel özellikler belirleyici
Temelinde Great Man Theory var
Great Man Theory’den farkı;
Az da olsa analitik düşünce ve öngörü değeri taşır
Daha sistematik
Trait Theory (Özellik Kuramı)
Kişisel Özellikler
Kendine güven
Kararlılık
Kadınsılık/erkeksilik
Olgunluk
Çalışma ekibine yakınlık
Yetenekler
Denetimli zeka
Girişkenlik
Teşvik Ediciler
Mesleki başarı ihtiyacı
Kendini gerçekleştirme
Diğerleri üzerinde güç sahibi olma
Yüksek finansal ödüllendirme
İş güvenliği
Trait Theory (Özellik Kuramı)
Kuramın varsayımları;
İnsanlar genlerinden miras özelliklerle doğarlar
Bu özelliklerden bazıları liderliği getirir
İyi liderler bu özelliklerini en iyi şekilde kullanabilenlerdir
Behavioral Theories (Davranışçı Kuram)
Varsayımlar;
Liderlik sonradan kazanılabilir, doğuştan gelmesi gerekmez
Başarılı liderlik tanımlanabilen ve öğrenilebilen davranışlara dayanır
Liderleri anlamak için doğuştan gelen özelliklerine değil, davranışlarına bakmak
gerekir
Başarı, tanımlanabilen eylemlerle açıklanabilir
Behavioral Theories (Davranışçı Kuram)
Davranışçı kuramda liderler ikiye ayrılır;
İnsan odaklı lider
Yönetim odaklı lider
Davranışçı kuram üzerine yapılan bazı çalışmalar;
Managerial Grid
Theory X and Theory Y
Managerial Grid
Theory X and Theory Y
Kurama göre iki tür lider var; X ve Y
Theory X and Theory Y
Participative Leadership (Paylaşımcı Liderlik)
Varsayımları;
Herkesin karar verme süreçlerine dahil edilmesi
Ortak hedef üzerine çalışan insanların daha az rekabetçi ve daha çok işbirlikçi
olduğunu savunuyor
Birden fazla kişinin aldığı karar tek kişinin alacağından daha değerli
Paylaşımcı bir lider;
Tek başına karar almak yerine sürece herkesi dahil etmeyi tercih eder
Lewin’s 3 Leadership Styles
Participative Leadership
Lewin’s 3 Leadership Styles (1939)
Autocratic (Otokratik - zorba)
Democratic (Demokratik)
Laissez-Faire
Autocratic Leadership
Otoriter lider olarak bilinir
Çalışma grubu üzerinde güçlü bir kontrol mekanizması kurar
Zorla motivasyon sağlamaya çalışır
Komut verir
İletişim yukarıdan aşağı doğrudur
Karar verme sürecine kimseyi dahil etmez
«Ben» ve «sen» sözcüklerini sık kullanır
Eleştirinin ceza olduğuna inanır
Democratic Leadership
Paylaşımcı olarak bilinir
En az kontrolü esas alır
Motivasyon için maddi ve manevi ödüllendirmeyi tercih eder
Diğerlerini öneri verme ve rehber olma konusunda teşvik eder
İletişim aşağıdan yukarı ve yukarıdan aşağı akabilir
Karar verme sürecine herkes dahil edilir
«biz» sözcüğü sık kullanılır
Eleştirinin iyileştirici etkisi vardır
Laissez-Faire Leadership
«Bırakınız yapsınlar»
Hoşgörülü liderlik olarak da bilinir
Neredeyse hiç kontrol yok
Bir grup ya da kişi istediği takdirde destek verilerek motivasyon sağlanır
Neredeyse hiç yönlendirme yok
İletişimde ast üst ilişkisi yok
Grup üzerine odaklanır
Levin’s 3 Leadership Styles
Levin’e göre;
En etkili liderlik «demokratik liderlik»
Aşırı otokratik stiller devrime neden olur
Laissez-Faire liderin yükünü minimize eder
Situational Leadership (Durumsal Liderlik)
Liderlerin en iyi eylemleri durumsal faktörlere
bağlıdır
Etkin liderlik, liderin davranışı ile doğru ortamın
bir araya gelmesi ile mümkün olur.
Etkileyen faktörler;
Lider-izleyici arasındaki ilişkiler
Başarılacak işin niteliği
Liderin mevkiye dayanan otoritesinin derecesi
Contingency Theory (Olasılık Kuramı)
Durumsal liderlik ile benzer
Kimin lider olacağını koşullar belirler
Durumsal kuram liderin davranışları ve durumsal faktörlere odaklanır
Olasılık kuramı liderin kapasitesi gibi faktörleri de içeren daha geniş kapsama sahip
Transactional Theory (İşlemsel Kuram)
İnsanların ödül veya ceza ile motive olduğu temeline dayanır
İş tanımları açık
Ödül açık
Cezadan bahsedilmez, ancak herkes cezayı bilir
Transformational Theory (Dönüşümcü Kuram)
Varsayımları;
İnsanlar kendilerine ilham veren bir kişiyi takip eder
Vizyon ve tutkusu olan bir kişi büyük şeyler başarabilir
Bir şeyleri başarmanın yolu enerji ve coşkuyu karşı tarafa geçirmek
Hatalar olabilir, bunlardan ders almak önemli
Lider Türleri
Resmi lider
Atanan ya da yetki verilen
Resmi olmayan lider
Diğerlerinin aktivitelerine karışma yetkisi yok
Kıdem, yaş, tecrübe, kendine güven vs.
Liderlikte Cinsiyet Farkları
Kadınlar mentorluk-koçluk yaparak liderlik etmekte başarılı
Erkeklerde liderlikte emir vererek ve kontrol ederek başarıyı sağlıyor
Her ikisi de eşit etkinliğe sahip, liderlik tarzları farklı
Yönetici Türleri
Üst düzey yönetici
Hedefler, stratejik planlar, şirket politikaları geliştirir ve karar vermenin başındadır
Müdürler, müdür yardımcıları, başkanlar, başkan yardımcıları vs.
Orta düzey yönetici
En üst yönetime kendi birimi hakkında organizasyonel ve yönetimsel işlevi artırmak için
raporlama yapma sorumluluğu var
Denetim elemanları, birim yöneticileri, vs.
Ön büro yöneticisi
Çalışanların günlük aktivitelerini belirleyen ve küçük bir grubu idare etmekle sorumlu olan
kişi
Birim şefi vs.
Yönetici Rolleri
Kişilerarası roller
Birimler arası bağlantıyı sağlamak, paravan görevi görmek, birleştirmek vs.
Bilgilendirici roller
Kuruluşun temsilcisi ve sözcüsü olarak mevcut kurallar hakkında bilgi yaymak,
denetlemek, bilgiyi iletmek, sözcü olmak
Karar verici rol
Beklenmedik durumlara karşı müzakereci olmak, girişimcilik, rahatsızlık gidermek,
kaynak sağlamak
Yönetimsel Beceriler
Teknik beceriler
Eylemleri doğru tavırla, doğru zamanda ve doğru teknikle yapabilmek
İnsan ilişkileri becerileri
İnsanlarla başa çıkabilmek
Tasarım becerileri
Büyük resimdeki ayrıntıları görerek yaratıcı yollar geliştirebilmek
Yönetim Süreçleri - I
Planlama
Uzun vadeli planlama (3-5 yıl)
SWOT analizi
Üst düzey yöneticiler
Orta seviye planlama (6 ay-3 yıl)
Orta düzey yöneticiler
Kısa vadeli planlama (günlük, haftalık)
Yönetim Süreçleri - II
Organize etme
İnsan ve maddi kaynakları kullanarak en etkin şekilde kurumsal hedeflere
ulaşabilme
Bütün içindeki işleyen parçaları düzenleme
Organizasyon yapısı
Yönetim Süreçleri - III
Yönetme
Çalışanlara yön verme, denetleme, motive etme, kurum içi iletişimi sağlama
Kontrol etme
Faaliyetlerin hazırlanan plana uygun olarak başarılıp başarılmadığını kontrol etme
Kaynakça
Adriano, A.R. (2012). Leadership and management. http://www.slideshare.net/dhelvicente/leadership-and-management13876235?qid=c8b659c5-d52c-4588-9254-d1b74475d578&v=qf1&b=&from_search=6
Bennis, W. (2009). On becoming a leader. New York: Basic Books.
IAAP. (2009). Leadership theories and styles. http://www.etsu.edu/ahsc/documents/Leadership_Theories.pdf
Moran, B.B. (1992). Gender differences in leadership. Library Trends, 40(3), 475-491.
Singh, K. (2012). Theories of leadership. http://www.slideshare.net/kesarinandan96/theories-of-leadership-13415459
Thomas, N. (Yay.Haz.)(2004). The John Adair handbook of management and leadership. London: Thorogood.
Ünsaldı, M. (2013). Liderlik yaklaşımlarının tarihsel gelişimi ve liderlik teorileri.
http://www.slideshare.net/muzafferunsaldi/sunum-liderlik-yaklamlarnn-tarihsel-geliimi-ve-liderlik-teorileri-muzaffer-nsald
Liderlik ve Yöneticilik
BBY374 Toplam Kalite Yönetimi
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
12 849 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content