close

Enter

Log in using OpenID

3 rd International Conference Innovation and Modelling of Clothing

embedDownload
XIII. Uluslararası İzmir Tekstil ve Hazır Giyim Sempozyumu
2-5 Nisan 2014
FARKLI YIKAMA TÜRLERİNİN DENİM KUMAŞIN FİZİKSEL
ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ
Zehra Yıldız1, Vedat Dal2, Mustafa Atmaca3, Nuray Ceviz4, A. Berk Kurtuluş3,
Abdurrahim Yılmaz5, Engin Akçagün5
1
Marmara Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Tekstil Eğitimi Bölümü, İstanbul, Türkiye, 2Marmara
Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Tekstil Mühendisliği Bölümü, İstanbul, Türkiye, 3Marmara Üniversitesi,
Teknoloji Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, İstanbul, Türkiye, 4Marmara Üniversitesi, Teknik Bilimler
Meslek Yüksekokulu, İstanbul, Türkiye, 5 Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Giyim Üretim Teknolojisi
Programı, İstanbul, Türkiye
[email protected]
ÖZET
Günümüzde bir giysinin dayanıklı olma, modaya uygun olma ve tasarım gibi özelliklerinin
yanında kumaşının tutumu ve konforu da öne çıkan özellikler arasında yer almaktadır.
Tüketiciler genellikle bir hazır giyim ürününü onun yumuşaklık-sertlik, tutum, parlaklık ve
dökümüne bakarak diğer bir deyişle konfor özelliklerine göre tercih ederler. Denim kumaş
günlük giysiden, iş giysilerine kadar birçok alanda kullanılması dolayısıyla büyük bir öneme
sahiptir. Bu kumaş türü pazardaki varlığını üzerinde farklı bitim işlemleri uygulanarak veya
farklı kalıplar kullanarak üretilmesiyle sürdürmektedir. Denim kumaş yıkama süreci ürüne
özel bir renk ve görünüm kazandırır. Yıkama sürecinde farklı pH değerlerine sahip çeşitli
kimyasal karışımlar kullanılır. Yıkama işlemi lif ve kumaş yüzeyi üzerinde çeşitli hasarlara
sebep olduğundan bitmiş hazır giyim ürününün fiziksel özellikleri detaylı olarak incelenmesi
gereken bir konudur. [1-4].
Çalışmada denim kumaşların çeşitli denim yıkama süreçlerinden sonraki fiziksel özellikleri
incelenmiştir. Bu amaçla, denim kumaş numuneleri, en çok kullanılan beş farklı yıkama
formülü kullanılarak sanayide yıkanmıştır. Yıkama aşamasından sonra, kumaş numuneleri
yıkama öncesi ve sonrası sırasıyla çözgü/atkı yoğunluğu, kumaş ağrılığı, kopma mukavemeti,
boncuklanma ve aşındırma dayanıklılığı açısından incelenmiştir. Test sonuçlarına göre farklı
yıkama formüllerinin fiziksel özellikler üzerindeki etkileri analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Denim Kumaş, Denim Yıkama, Aşındırma Mukavemeti, Boncuklanma Testi.
DENEYSEL ÇALIŞMA
Denim kumaş numuneleri Tablo 1’de verilen formüllere göre yıkanmıştır. Yıkama
aşamasından sonra, kumaş ağırlığı ve çözgü/atkı yoğunlukları ölçülmüştür. Kopma
mukavemeti testi TS EN ISO 13934-1 [5] standardına göre gerçekleştirilmiştir.
Boncuklanmaya ve aşınmaya karşı dayanıklılık testleri sırasıyla TS EN ISO 12945-2 [6] ve
TS EN ISO 12947-2 [7] standartlarına göre gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak, lif
yüzeyindeki fiziksel değişimi mikro ölçekte incelemek için elektron tarama mikroskobu
(SEM; JEOL Ltd, JSM-5910LV) kullanılmıştır.
399
XIII. Uluslararası İzmir Tekstil ve Hazır Giyim Sempozyumu
2-5 Nisan 2014
Yıkama Tipi
1
2
3
4
5
Tablo 1. Sürece ait yıkama formülleri ve pH değerleri.
Yıkama Formülü
Haşıl enzimi, taş yıkama enzimi, çift durulama, yumuşatıcı
Haşıl enzimi, Pelüş tüy enzimi, çift durulama, yumuşatıcı
Haşıl enzimi, tüy enzimi, çift durulama, yumuşatıcı
Haşıl enzimi, tüy enzimi, hipo-ağartıcı, durulama, yumuşatıcı
Haşıl enzimi, tüy enzimi, hipo-mavi ağartıcı, durulama, yumuşatıcı
pH
7
4.5-5
4.5-5
4.5-5
4.5-5
SONUÇLAR VE TARTIŞMA
Kumaş ağırlığı, boncuklanma ve çözgü/atkı yoğunluğu değerleri Tablo 2’de verilmiştir.
Kopma mukavemeti ve kopma anındaki uzama değerleri Tablo 3’te görülmektedir. Buna
göre, dikkate değer bir ağırlık ve kopma dayanıklılığı kaybı gözlemlenmiştir. En yüksek
ağırlık ve kopma dayanıklılığı kaybı ve en kötü boncuklanma değerleri sırasıyla yıkama tipi-4
ve 5’te görülmüştür. Buna, yıkama tipi 4 ve 5’in formüllerinde hipo-ağartıcının kullanılmış
olması sebep olmuştur. Ağartma süreci, lif hasarına sebep olmakta böylece kumaşın fiziksel
özelliklerini negatif olarak etkilemektedir. Yıkama sonrasında çözgü-atkı yoğunluğunda
dikkate değer bir değişim olmamıştır.
Tablo 2. Yıkama işlemi sonrası boncuklanma ve çözgü/atkı yoğunluğu değerleri.
Kumaş Ağırlığı
Boncuklanma
Çözgü
Atkı
Yıkama Tipi
(g/m2)
Değeri
Yoğunluk/cm
Yoğunluk/cm
Ham Kumaş
163.7
5
42
26
1
147.3
4-5
43
26
2
135.4
4
43
26
3
137.4
4
43
26
4
131.1
3
42
26
5
134.4
3-4
44
26
Tablo 3. Yıkama işlemi sonrası kopma mukavemeti ve kopma anındaki uzama değerleri.
Kopma Mukavemeti (kgF)
Kopma Anındaki Uzama (%)
Yıkama Tipi
Çözgü Yönü
Atkı Yönü
Çözgü Yönü
Atkı Yönü
Ham Kumaş
96.12
36.85
26.36
10.95
1
73.08
24.97
23.65
10.26
2
33.23
12.58
18.61
8.64
3
39.24
14.44
18.14
8.12
4
32.49
9.72
20.48
7.63
5
24.13
11.21
17.23
7.87
KAYNAKLAR
[1] Değirmenci Z., Çelik N ., “An Investigation About Knitted Denim Fabrics Preferences”
Electronic Journal of Textile Technologies, 2013, 7(2) 18-32.
[2] Gusakov, A. V.,Sinitsyn, A. P., Berlin, A. G., Markov, A. V., Ankudimova, N. V.,
“Surface hydrophobic amino acid residues in cellulase molecules as a structural factor
responsible for their high denim-washing performance” Enzyme and Microbial Technology,
2000, Volume 7, Issue 9, 664-671.
[3] Yesilpinar, S., Bahar, S., “The effect of sewing and washing processes on the seam
strength of denim trousers”, 2007, 7 (10) 27-31.
[4] Arkady P., Alexander V. Gusakov, Sergei G. Grishutin, Olga A. Sinitsyna, Natalie V.
Ankudimova, “Application of Microassays for Investigation of Cellulase Abrasive Activity
and Back staining”, 2007, Volume 89, Issues 2–3, 233–238.
400
XIII. Uluslararası İzmir Tekstil ve Hazır Giyim Sempozyumu
2-5 Nisan 2014
[5] TS EN ISO 13934-1: “Textiles – Tensile properties of fabrics – Part 1: Determination of
maximum force and elongation at maximum force using the strip method”, 2002, p.14.
[6] TS EN ISO 12945-2: “Textiles – Determination of fabric propensity to surface fuzzing
and to pilling – Part 2: Modified Martindale method”, 2002, p.13.
[7] TS EN ISO 12947-2: “Textiles – Determination of the abrasion resistance of fabrics by the
Martindale method – Part 2: Determination of specimen breakdown”, 2001, p.13.
401
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
220 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content