close

Вход

Log in using OpenID

AY-BOBA PROTOİEREY MİHAİL ÇAKİR

embedDownload
AY-BOBA PROTOİEREY MİHAİL ÇAKİR
Mihail Çakir — anılmış gagauz aydınnadıcısı, protoierey.
Duudu 1861-ci yılda çiçek ayının 27-dä (eskiycä; hederlez ayının 9-da eniycä)
Çadırda. Çekiler bir eski gagauz senselesindän, onun dedeleri 1790-cı yıllarda
gelmişlär Besarabiyaya, ilktän konmuşlar Prut boyuna yakın, sora geçmişlär şindiki
Çadır kasabasının erinä.
Tamannandıynan yaşları, çocuu vermişlär Kişnova din şkolasında üürenmää. İlkin
o başarêr gimnaziyayı, sora da 1881-ci yılda - seminariyayı. Üürenärmiş o pek islää,
onuştan brakmışlar onu işlemää popaz hem üüredici Kişinovda.
Ozamandan beeri çekeder onun uzun hem bereketli çalışması. Üüredicilik işindän
kaarä, o çevirdi moldovancaya hem gagauzçaya çok klisä kiyadı, hazırladı laflık h.b.
1907-ci yılda tipardan çıktı onun ‘‘Rus-moldovan laflıı’’. O laflık en doluymuş, en
islääymiş kendi vakıdında. Ona girmiş yakın 22 bin laf, onda var bir eklenti - türlü
rusça-molduvanca lafetmeklär.
Çok savaştı M. Çakir aydınnatmaa kendi gagauz halkını. O ilk çeketti yazmaa ana
dilindä, çıkardı üzä bir alay kiyat. 1907-ci yılda o başlêêr seftä tiparlamaa gagauzça
bir gazeta - ‘‘Hakikatın sesi’’.
M. Çakir çalıştı aaraştırmaa gagauzların istoriyasını. Otuzuncu yıllarda ‘‘Viaţa
Basarabiey’’ jurnalinda o tiparladı rumınca birkaç yazı gagauzların evelki yaşaması
için. 1934-cü yılda çıktı ayırı onun broşürası ‘‘Besarabiyalı gagauzların istoriyası’’.
Bu kiyat kaplêêr gagauz literaturasında bir nışannı er - o ilk yaprak haliz dilimizdä.
Bekim, bilgilik tarafından o biraz eskidi, ama hep okadar pek meraklı iştir büünkü
okuyculara.
1938-ci yılda çıktı M. Çakirin gagauz-rumın laflıı. Gagauz dilinin istoriyasında o
ikinci laflıktı. Ama gagauz-rus laflıı, angısını çıkardı 1904-cü yılda rus bilim adamı
Valentin Moşkov, o bilgi materiallarına bir eklemäkti, insana o etişmedi. M. Çakir
sä kendi laflıını hazırladı maasuz halk için.
M. Çakir geçindi 1938-ci yılda ceviz ayının 8-dä. Gömülü Kişinovun merkez
mezarlıında, neredä 2011-ci yılda kıran ayının 12-dä onun büstu koyuldu. Bütün
yaşamasında o, klisedän kaarä, gagauzlaa izmet etti hem çok çalıştı gagauzların
kulturasına, istoriyasına hem biliminä.
Author
Document
Category
Без категории
Views
17
File Size
148 Кб
Tags
1/--pages
Пожаловаться на содержимое документа