close

Enter

Log in using OpenID

14 Ekim 2014 tarihli Halil Göçmen v. Türkiye Kararı

embedDownload
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
HALİL GÖÇMEN / TÜRKİYE DAVASI
(Başvuru No. 24883/07)
KARAR
(Âdil Tazmin)
STRAZBURG
14 Ekim 2014
İşbu karar Sözleşme’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde
kesinleşecek olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
__________________________________________________________________________________________
© T.C. Adalet Bakanlığı, 2014. Bu gayri resmî çeviri, Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve DıĢ ĠliĢkiler Genel
Müdürlüğü, Ġnsan Hakları Daire BaĢkanlığı tarafından yapılmıĢ olup, Mahkeme açısından bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Bu
çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiĢ olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koĢulu ile Adalet
Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve DıĢ ĠliĢkiler Genel Müdürlüğü, Ġnsan Hakları Daire BaĢkanlığına atıfta bulunmak suretiyle
ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.
HALĠL GÖÇMEN / TÜRKĠYE KARARI (ÂDĠL TAZMĠN)
1
Halil Göçmen/Türkiye davasında,
Başkan
Guido Raimondi,
Yargıçlar
IĢıl KarakaĢ,
Nebojša Vučinić,
Helen Keller,
Paul Lemmens,
Egidijus Kūris,
Robert Spano,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos’un katılımıyla Daire
olarak toplanan Avrupa Ġnsan Hakları Mahkemesi (Ġkinci Bölüm), 23 Eylül
2014 tarihinde gerçekleĢtirilen müzakerelerin ardından yukarıda belirtilen
tarihte aĢağıdaki kararı vermiĢtir:
USUL
1. Davanın
temelinde,
T.C.
vatandaĢı
olan
Halil
Göçmen’in
(“baĢvuran”), Ġnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ĠliĢkin
SözleĢme’nin (“SözleĢme”) 34. maddesi uyarınca 28 Mayıs 2007 tarihinde
Türkiye Cumhuriyeti aleyhinde Mahkeme’ye yapmıĢ olduğu bir baĢvuru
(No. 24883/07) yer almaktadır.
2. Mahkeme, 12 Kasım 2013 tarihli kararıyla (« esas hakkında verilen
karar »), SözleĢme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği
sonucuna varmıĢtır.
3. Mahkeme, SözleĢme’nin 41. maddesinin uygulanmasına iliĢkin
hususun, bu durumda söz konusu olmadığından, 41. maddeyi uygulama
hakkını saklı tutmuĢ, Hükümet ve baĢvuranı altı ay içerisinde söz konusu
HALĠL GÖÇMEN / TÜRKĠYE KARARI (ÂDĠL TAZMĠN)
2
husus hakkında yazılı görüĢ sunmaya ve özellikle ulaĢabilecekleri her türlü
anlaĢmayı da kendisine bildirmeye davet etmiĢtir.
4. Dostane çözüme ulaĢmayı sağlayabilecek herhangi bir anlaĢmaya
varılmamıĢtır.
5. Hükümet, görüĢlerini sunmuĢtur. BaĢvuran bu görüĢlere cevap
vermemiĢtir.
HUKUKÎ DEĞERLENDĠRME
6. SözleĢme’nin 41. maddesi uyarınca,
" Eğer Mahkeme bu SözleĢme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve
ilgili Yüksek SözleĢmeci Tarafın iç hukuku bu ihlalin sonuçlarını ancak kısmen
ortadan kaldırabiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, zarar gören taraf lehine adil bir
tazmin verilmesine hükmeder. "
A. Tazminat
7. BaĢvuran, maddi tazminat olarak 30.000 avro (EUR) talep etmektedir.
BaĢvuran, manevi tazminat olarak ise 2.000 avro talep etmektedir.
8. Hükümet, Mahkeme’yi, aĢırı ve dayanaktan yoksun bulduğu
baĢvuranın iddialarını reddetmeye davet etmektedir.
9. Mahkeme,
kamulaĢtırmayı
esas
hakkında
verdiği
kararda,
düzenleyen kuralları dikkate
idarenin
almayarak
Ģekli
baĢvuranın
taĢınmazını kendisine tahsis etmesi nedeniyle ihtilaflı müdahalenin yasal
olma gerekliliğini karĢılamadığı sonucuna varmıĢtır. Ayrıca Mahkeme,
ulusal mahkemelerin SözleĢme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi ile
gerekli usuli güvenceleri temin eden yargısal iĢlemleri sağlayamadıklarını
değerlendirmiĢtir. Bu durum, baĢvuranın mülkiyetinin değeriyle orantılı
makul Ģekilde tazminat elde etmemesine neden olmuĢtur.
HALĠL GÖÇMEN / TÜRKĠYE KARARI (ÂDĠL TAZMĠN)
3
10. Mahkeme, ihlal tespiti halinde kararın, davalı Devlete; bu ihlale son
verme yükümlülüğü ve söz konusu ihlalin sonuçlarını, mümkün olduğu
ölçüde, ihlal gerçekleĢmeden önceki duruma dönmeyi sağlayacak Ģekilde
giderme yükümlülüğü doğurduğunu hatırlatmaktadır (Iatridis/Yunanistan
(adil tazmin) [BD], No. 31107/96, § 32, AĠHM 2000-XI).
11. Mahkeme, davaya taraf olan SözleĢmeci Devletlerin, genellikle ihlal
tespiti yapan bir karara uymak için kullanacakları imkânları seçmekte özgür
olduklarını hatırlatmaktadır. Kararın icra edilme yollarına iliĢkin kurallarla
ilgili bu takdir yetkisi, SözleĢmeci Devletlere, SözleĢme’yle öngörülen
birincil yükümlülükle birlikte seçme özgürlüğü anlamına gelmektedir: söz
konusu yükümlülük, güvence altına alınan hak ve özgürlüklere riayet
edilmesini sağlamaktır. ġayet ihlalin niteliği baĢvuranın durumunu ihlalden
önceki haline getirmeyi (restitutio in integrum) sağlıyorsa, Mahkeme’nin bu
durumu sağlamaya imkânı ve yetkisi bulunmadığı için, söz konusu
yükümlülük davalı Devlete düĢmektedir. ġayet buna karĢın, ulusal hukuk,
ihlalin sonuçlarını gidermeye imkân vermiyorsa veya eksik bir Ģekilde
gideriyorsa, SözleĢme’nin 41. maddesi, Mahkeme’ye, gerektirdiği takdirde
mağdur olan tarafa kendisince uygun görülen tazminatı ödemesi için yetki
vermektedir (Brumărescu/Romanya (adil tazmin) [BD], No. 28342/95, § 20,
AĠHM 2001-I).
12. Mahkeme, baĢvuranın taĢınmazının iade edilmesini talep etmediğini
gözlemlemektedir. BaĢvuran, yalnızca taĢınmazın piyasa değeri esas
alınarak tazminat verilmesini talep etmektedir.
13. Mahkeme, uygun tazminatın belirlenmesi için SözleĢme’ye Ek 1.
No.lu Protokol’ün 1. maddesine iliĢkin içtihadında belirtilen genel kriterlere
dayanması gerekmektedir ve bu kriterlere göre, mülkün değeriyle orantılı
makul Ģekilde bir meblağ ödenmeden mülkiyetten mahrum bırakmak
genellikle aĢırı yük oluĢturmaktadır.
14. Mahkeme, Hükümetin dosyaya 500 m2’lik ihtilaflı taĢınmazın rayiç
değerinin
değerlendirilmesine
iliĢkin
birçok
rapor
eklediğini
HALĠL GÖÇMEN / TÜRKĠYE KARARI (ÂDĠL TAZMĠN)
4
gözlemlemektedir. Hükümet, Mahkeme’den tapu kaydında bağ olarak
nitelendirildiği kaydedilen taĢınmazın değerinin 20.000 eski Türk lirası
olduğunu değerlendiren (yaklaĢık 6.666 avro) yani metre karesi 40 Eski
Türk Lirası’na tekabül etmekte olan (yaklaĢık 13,33 avro/m2) 4 Nisan 2014
tarihli ve Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü ĠnĢaat Mühendisliği Bölümü
tarafından
düzenlenen
değerlendirme
raporuna
dayanmasını
talep
etmektedir.
15. Mahkeme, dosyadaki unsurların bütünün incelemesinde, söz konusu
taĢınmazın değerlendirilmesi için çeĢitli raporlarla kaydedilen meblağların
ortalamasının yaklaĢık 44.200 eski Türk Lirası (14.733 avro) yani metre
karesi 88 eski Türk Lirası (yaklaĢık 29,46 avro/m2) olduğunu dikkate
almaktadır.
16. Mahkeme, kullanılan çeĢitli hesap yöntemlerinin vardığı sonuçlar
arasında önemli bir fark olduğunu tespit etmektedir. Sonuç olarak
Mahkeme, mümkün olduğu ölçüde mülkün değeri ile “orantılı makul
Ģekilde” bir götürü ücret, yani kamulaĢtırma tazminatı olarak SözleĢme’ye
Ek 1. No.lu Protokol’ün 1. maddesi bağlamında kabul edilebilir bulunan bir
meblağ belirleyecektir.
17. Dolayısıyla Mahkeme, taraflarca sunulan dosyadaki delillerin bütünü
ve elinde bulunan ilgili bilgiler ve iç hukuk yargılaması sonucunda
baĢvuranın daha önce aldığı meblağı dikkate alarak, baĢvurana bu meblağ
üzerinden hesaplanacak her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere maddi
tazminat olarak 14.000 avro (EUR) tutarının ödenmesinin makul olduğuna
karar vermiĢtir.
18. Mahkeme, manevi zarar ile ilgili olarak, baĢvuranın taĢınmazın
yasaya aykırı olarak istimlak edilmesine karĢı duyduğu güçsüzlük,
tatminsizlik hissinin ve haklarını ileri sürmek için mahkemelere baĢvurma
gerekliliğinin, ilgiliye uygun bir tazminatın ödenmesini gerektiren kesin bir
manevi zarara neden olduğu kanaatindedir (Scordino/İtalya (No. 3) (adil
tazmin), No. 43662/98, § 42, 6 Mart 2007; Sarıca ve Dilaver/Türkiye, No.
HALĠL GÖÇMEN / TÜRKĠYE KARARI (ÂDĠL TAZMĠN)
5
11765/05, § 66, 27 Mayıs 2010). Dolayısıyla Mahkeme, hakkaniyete uygun
olarak, SözleĢme’nin 41. maddesinin gerektirdiği gibi, baĢvurana bu
bağlamda 1.500 avro (EUR) ödenmesine karar vermiĢtir.
B. Masraf ve Giderler
19. BaĢvuran, masraf ve giderler ile ilgili olarak, avukatlık ücreti ve ulusal
mahkemeler önünde yapılan yargılama masrafları için 3.000 avro (EUR)
talep etmektedir.
BaĢvuran, kanıtlayıcı belge niteliğinde, yargılama
masraflarına iliĢkin avukatlık ücret tarifesini ve makbuzlar ibraz etmektedir.
20. Hükümet, Mahkeme’yi, baĢvuranın iddialarını reddetmeye davet
etmektedir.
21. Elindeki belgeleri ve konu hakkındaki kıstasları göz önünde
bulundurarak (Bottazzi/İtalya [BD], No. 34884/97, § 30, AĠHM 1999-V ve
Sawicka/Polonya, No. 37645/97, § 54, 1 Ekim 2002), Mahkeme, tüm
masraflar dahil 1.000 avro (EUR) tutarının ödenmesini makul görmekte
olup ve bu meblağın baĢvurana ödenmesine karar vermiĢtir.
C. Gecikme Faizi
22. Mahkeme, gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası'nın
marjinal kredi faizlerine uyguladığı faiz oranına üç puan eklenerek elde
edilecek oranı uygulamanın uygun olduğu sonucuna varmaktadır.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OYBĠRLĠĞĠYLE,
1.
a) Davalı Devletin, SözleĢme’nin 44. maddesinin 2. fıkrası gereğince,
kararın kesinleĢtiği tarihten itibaren üç ay içerisinde, ödeme tarihinde
geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmek üzere,
aĢağıdaki miktarları baĢvurana ödemekle yükümlü olduğuna:
HALĠL GÖÇMEN / TÜRKĠYE KARARI (ÂDĠL TAZMĠN)
6
i. maddi tazminat olarak baĢvurana her türlü vergi tutarı hariç olmak
üzere 14.000 avro (ondörtbin avro) ödenmesine;
ii. manevi tazminat olarak baĢvurana her türlü vergi tutarı hariç
olmak üzere 1.500 avro (binbeĢyüz avro) ödenmesine;
iii. masraf ve giderler için baĢvurana, her türlü vergi tutarı hariç
olmak üzere 1.000 avro (bin avro) ödenmesine;
b) Söz konusu miktarlara, belirtilen sürenin bittiği tarihten itibaren
ödemenin yapıldığı tarihe kadar Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem
için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eĢit oranda basit faiz
uygulanmasına;
2. Adil tazmin talebinin geri kalan kısmının reddedilmesine karar vermiştir.
ĠĢbu karar Fransızca dilinde tanzim edilmiĢ; Ġçtüzüğün 77. maddesinin 2.
ve 3. fıkraları uyarınca, 14 Ekim 2014 tarihinde yazılı olarak tebliğ
edilmiĢtir.
Abel Campos
Bölüm Yazı ĠĢleri Müdür Yardımcısı
Guido Raimondi
BaĢkan
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
228 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content