Gevaren van trillingen
• Vermindering rendement
• Vermindering
nauwkeurigheid
• Vermoeidheid
• Misselijkheid
• Gevoel van onbehagen
• Langdurig zieke werknemer
Bij
voorkomen/verminderen
• Meer rendement
• Meer nauwkeurigheid
• Gemotiveerde medewerkers
• Minder ziekteverzuim
• Status verhoging door extra
zorg te besteden aan eigen
personeel
Kostenbesparend
• Bij tijdig voorkomen/verminderen van
trillingen, minder ziekteverzuim, met als
gevolg vermindering van de
ziektekosten.
Voorbeeld:
Werknemer kost € 30.000 op jaarbasis, bij ziekte moet een
werknemer 2 jaar doorbetaald worden. Moet een
plaatsvervanger komen à € 30.000 op jaarbasis. Totale
kostenpost zieke werknemer voor 2 jaar € 42.000.
Hand-arm vibratie syndroom (HAVS)
1: Door langdurige blootstelling aan hand / arm trillingen kan het
zogenaamde Hand Arm Vibratie Syndroom (HAVS) ontstaan, afwijkingen van
bloedvaten en zenuwen van de vingers. Dit uit zich door aanvallen van
verminderde bloedvoorziening in de vingers of de hele hand waardoor een
bleke kleur van de huid en pijn ontstaan.
De aanvallen treden snel op en worden geprovoceerd door kou. Ze treden
aanvankelijk op in de ochtend of bij het naar het werk gaan. De aandoening
kan geleidelijk aan verergeren.
2: Het Hand / Arm Vibratie Syndroom (HAVS) is een pathologie van
voornamelijk, specifiek door blootstelling aan dagelijkse trillingen ontstaan,
perifeer zenuwweefsel en bloedvatwandweefsel in hand en arm. Het klinisch
beeld bij het HAVS, is: episodische doofheid, tintelingen en witverkleuring
van de vingers, met pijn als antwoord op koude prikkels en neuropathieën of
artralgieën in hand en arm. Er wordt tevens verminderde grijpkracht en
verminderde “handigheid in de vingers” aangegeven.
In de anamnese dient tot uiting te komen dat aantoonbare dagelijks
blootstelling aan gereedschap die vibraties of percussies doorgeven plaats
vindt.
Schadelijk
Hand - Arm trillingen ontstaan bij het gebruik van trillend
en stotend handgereedschap of apparatuur. Trillingen met
veel of sterke schokken zijn voor de gezondheid
schadelijker dan stationaire trillingen. Naarmate men
langdurig aan trillingen is blootgesteld, neemt de kans op
gezondheidsproblemen toe.
Afhankelijk van de wijze waarop de trillingen het menselijk lichaam
beïnvloeden en de karakteristieken van de trillingen, kunnen verschillende
effecten onderscheiden worden.
Zo kunnen trillingen alleen maar als vervelend en hinderlijk ervaren worden.
Na een min of meer langdurige blootstelling kunnen ze een zekere
vermoeidheid veroorzaken, die het rendement en de nauwkeurigheid van een
persoon vermindert. In ergere gevallen veroorzaken ze misselijkheid en een
sterk gevoel van onbehagen. Zo kan een vorm van zeeziekte, lucht- en
wagenziekte optreden bij trage trillingen (lage frequenties). Andere klachten
zoals duizeligheid, evenwichtsstoornissen en blindheid zijn reeds bekende
gevolgen van het blootstellen van personen aan trillingen.
Een ander soort gevolgen ligt in het ontstaan van verzakkingen van allerlei
organen, vooral in de romp, met de daaruit voortvloeiende ongemakken.
Allerlei afwijkingen van het geraamte kunnen door trillingen veroorzaakt
worden. Zo kan de kraakbeenbelegging van de wrijvingsvlakken van de
gewrichten sterk afslijten en allerlei vergroeiingen en artritis ontstaan.
Storingen in de bloedsomloop zijn ook gekende gevolgen van trillingen. Vooral
bij hand-arm trillingen is dit verschijnsel belangrijk. Hierdoor kunnen dode
vingers en in het ergste geval zelfs afsterven van de vingers en dus gangreen,
ontstaan.
Beroeps ziektes
Hypothenar Hammer Syndroom:
Pijn, doofheiden gevoeligheid voor omgevingskoude door ischemie van de
vingers, mogelijk als gevolg van Hand Arm Vibratie of Schokken.
Schade aan bloedvaten en zenuwen.
Hand- en polsklachten.
Hand Arm Vibratie Syndroom - Witte vingers:
Tintelend gevoel in de vingers, bleke huidskleur.
Door langdurig gebruik van Pneumatische apparatuur of handgereedschap.
Klachten komen veel voor bij; stratenmakers, steenbewerkers,
plaatwerkers etc.
Dit is een vaatstoornis die voorkomt bij Hand / Arm arbeid, vooral diegene
die met trillingen gepaard gaat. Hierdoor kan men paresthesieën in de
vingers, degeneratieve bot- en gewrichtafwijkingen krijgen. (HAVS = RSI)
Carpaal Tunnel Syndroom:
Definitie; met acroparethesieën te gevolgen van druk op de N.medianus in
buigpezen tunnel onder de dwarse handwortel ligament. (Coëlho,1993)
Tintelend gevoel en/of pijn in de handen.
Risicogroep; lopendebandwerk, slachters, kassawerk, assemblage.
Risicofactoor; herhaalde bewegingen, handarbeid met grote kracht, Hand
Arm trillingen, koude.
Rugklachten
http://nhg.artsennet.nl/upload/104/standaarden/M54/start.htm
Bij alle werkzaamheden gebruikt men zijn spieren, botten, gewrichten en
zijn rug, kortom het bewegingsapparaat. Dit bewegingsapparaat is
bijzonder waardevol en vanzelfsprekend, daarom wordt elke beperking van
onze bewegingsvrijheid dan ook als een grote last beschouwt.
De risico's waar men aan zijn blootgesteld zijn wel zeker daar;
overbelasting, slijtage, werkomstandigheden, verkeerde beweging,
ongeval, ziekte of anderszins kan schade toebrengen. Kortdurende
pijnklachten tot en met chronische gewrichtsontstekingen kunnen het
gevolg zijn.
Dat deze risico's niet denkbeeldig zijn bewijzen de cijfers*. Maar liefst 75
% van de Nederlanders van 25 jr. of ouder heeft klachten en
aandoeningen aan het bewegingsapparaat en 36 % had klachten
aan de (hoge of lage) rug en of heup.
Dat dit veel gevolgen kent is niet verwonderlijk; 30 % van deze mensen
heeft hinder bij het normale, dagelijkse werk, 41 % van de mensen is
ermee naar de huisarts gegaan en 20 % van de mensen met lage
rugklachten verzuimt zelfs het werk.
Voor werkgevers betekent dit dat deze klachten financiële consequenties
kennen. Van gemiste produktie uren tot en met hoge verzekeringspremies.
*Bron: H.S.J. Picavet, H. W. V van Gils en J.S.A. G. Schouten. Klachten
van het bewegingsapparaat in de Nederlandse bevolking. Prevalenties,
consequenties en risicogroepen. Rijks Instituut voor Volksgezondheid en
Bescherming
Bij het vaststellen van min of meer sterke trillingsniveaus moet eerst en
vooral de bron opgespoord worden. Dan moet vastgesteld worden in
hoeverre de veroorzaakte trilling essentieel eigen is aan de werking van
betrokken machine. Is dit niet het geval, dan wordt het ontstaan van de
trilling aan de bron zelf uitgeschakeld:
Voor roterende machines is de oorzaak meestal door onbalans. Met de
hedendaagse technieken van uitbalanceren kan de onbalans tot een zeer
kleine waarde teruggebracht worden. Naast het verminderen van de
trillingen wordt de levensduur van de machine bovendien aanzienlijk
verhoogd.
Een andere veel voorkomende bron van hinderlijke trillingen zijn versleten
tandwielkasten, waarin de tandwielen dikwijls slecht gesmeerd zijn en met
grote speling in elkaar ingrijpen. Een goede smering en vervanging van
versleten tandwielen verhelpt hieraan veel.
Een derde klasse trillingsbronnen zijn de heen en weer bewegende zuigers
van pneumatische toestellen waar de gedreven delen, op het einde van de
loop, gewoon met metaal op metaal gestopt worden. Mits een goede
afregeling is het mogelijk de beweging langs pneumatische weg af te
remmen in het uiteinde van de cilinder.
De trilling aan de bron zelf uitschakelen is niet altijd mogelijk. De hinder en
schade die er kunnen ontstaan moeten dan beperkt worden. Dit kan door
trillingsisolatie. In principe betekent isolatie het construeren van een
trillingssysteem, waarbij de te isoleren machine de massa vormt en
waaronder dan gedempte veren worden aangebracht naar het vaste
steunpunt op het gebouw.
Wat zijn trillingen?
Wat doen trillingen met mens en machine?
Hoe gaan we om met trillingen?
Hoe meten we trillingen?
Hoeveel trilling mogen we hebben?
Hoeveel trilling genereren machines?
Welke gevaren kleven aan trillingen?
Kostenbesparing !
Wat zijn trillingen?
Een trilling is een heen en weergaande beweging van een object
gemeten in tijd.
Trillinghoogte wordt weergegeven in frequentie, het aantal
bewegingen per sec, ook wel Herz genoemd.
De trilling sterkte (amplitude) wordt gemeten in m/sec2
Trillingen versterken elkaar in de heen en weergaande beweging.
Trillingen worden ook voortgeplant in lucht, dit heet geluid.
Ook in water, staal en andere materialen worden trillingen
voortgezet.
Wat doen trillingen met mens en machine?
Trillingen brengen andere objecten in beweging. Het oor wordt
geactiveerd door muziek.
Onbalans in een wiel laat een auto trillen, naarmate de snelheid hoger
wordt kunnen andere objecten gaan meerammelen in de auto.
Dit meerammelen van andere objecten wordt resonantie genoemd.
De zangeres die met haar stem een glas kapot zingt versterkt de
natuurlijke frequentie van het glas met haar stem tot het breekt.
(resonantie)
Iedere machine en/of onderdeel heeft een eigen frequentie waarin de
eigen trilling wordt versterkt.
Ook onze organen hebben een frequentie waarin ze gaan meerammelen
of resoneren.
Hoe gaan we om met trillingen?
We gebruiken dempers om een trilling te verminderen (absorberen).
Veren onder een auto.
Rubber blokken onder motoren.
Luchtbanden om de fiets.
Langzamer rijden om de frequentie (Herz) te verlagen.
We gaan naar een omgeving waar deze trillingen niet
voorkomen.
Bij zeeziekte als we op de wal gaan staan is het gevoel
direct beter.
Het uitzetten van een elektrische heggenschaar laat het
verkrampte gevoel direct verminderen.
Het verminderen de blootstelling tijd.
Hoe gaan we om met trillingen?
•
Verbetering van het ontwerp van het gereedschap om de
trillingen te verminderen.
•
Goed onderhoud van het gereedschap voor maximale
efficiëntie.
•
Regelmatige pauzes om de blootstelling tijd te verminderen.
•
Taken aanpassen waar mogelijk.
•
Warm houden van lichaam en handen.
•
Vasthouden aan regelgeving voor de maximale dagelijkse
blootstelling aan trillingen. ISO 5349, 2631.
•
Gebruik van beschermenden materialen, zoals Anti Vibratie
handschoenen.
•
Analyse van de machine trillingen om de oorzaak van de
trillingen te lokaliseren en weg te nemen.
Hoeveel trilling mogen we hebben ?
Hand-arm trilling 2,5 m/sec2 per dag van 8 uur
Lichaam trilling afhankelijk van de richting 0,5 m/sec2 per dag
Toegestane hand-arm trilling
ISO 5349 Hand-Arm
Werkdag in uren
Toegestaan gemiddeld
trilling niveau 2,5 m/sec2
ISO 5349 (2001) HandArm
16
8
4
2
1
0,5
1
2,5
4
6
8
10
Boven deze trilling waarden zijn extra trillingbeschermende
toepassingen nodig.
Hand Arm Trillingen
Arbo besluit
Staatsbos
S 58-8
Beheer 1993
8 uur/dag
8 uur/dag
GEZONDHEID
ACTIE
Max toelaatbaar
1
1-1,5
2,5
3
5
6
Hoeveel trilling geven machines?
Voorbeeld
Typische trilling niveaus in m/sec2
Heggenschaar
Flymo maaimachine
6,3
3.0
Kettingzaag
3.5-22
Luchtblazer (handtype)
7.5
Kango Hamer
4-15 (Afhankelijk van de maat)
Eenassige trekker
3-6 (Afhankelijk van werktuig)
Meer voorbeelden zijn toegevoegd op een volgende pagina.
Niveau
Gevaren van trillingen
Trillingen kunnen als vervelend en hinderlijk ervaren
worden. Na een langdurige blootstelling kunnen ze een
zekere vermoeidheid veroorzaken. Het rendement en
de nauwkeurigheid van een persoon vermindert. In
ergere gevallen veroorzaken trillingen misselijkheid, een
sterk gevoel van onbehagen. Zo kan een vorm van
zeeziekte, lucht- en wagenziekte optreden bij langzame
trillingen (lage frequenties).
Voorbeeld functie
• Status verhogen door zorg te besteden aan
eigen personeel.
• Voorbeeld functie voor andere gemeenten.
• Verbeterde kijk op de gemeente vanuit de
burgers.
Kostenbesparend
• Bij tijdig voorkomen/verminderen
trillingen minder ziekte verzuim, met als
vervolg vermindering van de ziektekosten.
Voorbeeld:
Werknemer kost € 30.000 op jaarbasis, bij ziekte moet
een werknemer 2 jaar (70%) doorbetaald worden. Een
plaatsvervanger à € 30.000 op jaarbasis. Totale
kostenpost zieke werknemer voor 2 jaar € 42.000.
Investering
• Meting van één unit (Tractor, bosmaaier, etc)
• Rapportage volgens ISO 5349 & ISO 2631
• Bij vervolg metingen aantrekkelijke
kortingen.
• Trilling dempende materialen (P.B.M.)
• Gevolgen rechtspraak
http://www.medicuisine.nl/page43.html
BEIZEIN
BEIZEIN is een gespecialiseerd en innovatief
bedrijf op het gebied van trillingen en metingen.
Sinds 1996 gespecialiseerd in trillingen en
verlenging van de machinelevensduur. Nu ook
gespecialiseerd in verminderen/voorkomen van
gezondheidsklachten ontstaan door trilling.
Meer informatie over trilling- & beroepsziekte
www.beizein.nl
Tel: 0527 261807
Referentie lijst
•
•
ISO 5349 Handarmtrillingen
ISO 2631 Lichaamstrillingen
•
•
•
•
Studie S58-8 (Arbodirectoraat) isbn 90 5307 069 9
Brúel en kjaer
Staatsbosbeheer
Agria éénassige trekkers
•
•
•
•
Kathanger (Trillingdempende materialen)
Larson Davis
EEG Richtlijnen
Trillingdempende materialen P.B.M. (Persoonlijke Bescherming Middelen)
Tel: 0527 261807