‫ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﺪا‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ اي ﺑﺮ ﻛﺎرﺑﺮد ‪ XML‬در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬
‫ﻣﺴﻌﻮد ﻣﺸﺮف ﺟﻮادي‬
‫داﻧﺸﻜﺪه ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ‬
‫داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺮﻳﻒ‬
‫ﭼﻜﻴﺪه‬
‫‪ XML‬ﻳﻜﻲ از زﺑﺎن ﻫﺎي ﻧﺸﺎﻧﻪ اﻳﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻫﺎي ﻫﻢ رده ﺧﻮد دارد‪ .‬و در‬
‫اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ از ‪ EDI‬ﭘﻴﺸﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬در ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎي اﻣﺮوزي‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﻳﻦ زﺑﺎن ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺑﻌﻀﻲ دﻳﮕﺮ‬
‫ﻣﺨﺘﺺ ﺣﻮزه ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻣﺮوزي ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺒﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﺰوﻧﻲ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬و اﻓﺮاد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ اﻫﺪاف و ﻧﻴﺎز ﻫﺎي‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻃﻼﻋﺎت ﺧﻮد را ﺑﺮ روي آن ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ‪ .‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ زﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮاي ﺳﺎﺧﺘﺎر دﻫﻲ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت اﺣﺴﺎس‬
‫ﺷﺪه‪ .‬و ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﺎﻧﻮاده اي از اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ ﺑﺎ ﺳﺮدﺳﺘﮕﻲ ‪ XML‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه اﻧﺪ‪.‬‬
‫در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﻌﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ از ‪ XML‬و ﻧﺤﻮه ي ﻛﺎرﺑﺮد آن در ﺣﻮزه ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺑﻴﺎن‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺮح اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﺣﺪ ﻳﻚ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻤﻲ ﮔﻨﺠﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺤﺖ دروس‬
‫داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ و ﻛﺘﺎب ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ‪.‬‬
‫‪1384/3/20‬‬
‫ﻣﻌﺮﻓﻲ‬
‫‪eXtensible Markup Language: XML‬‬
‫ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ‬
‫‪ Standard Generalized Markup Language : SGML‬در ﺳﺎل ‪ 1986‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮاي ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺗﻤﺎﻣﻲ‬
‫ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬و در ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺑﺰرگ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬وﻟﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ زﻳﺎدي ﻛﻪ اﻳﻦ زﺑﺎن داﺷﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻛﻮﭼﻚ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺎي‬
‫ﺧﺎﻟﻲ ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﺳﺎن ﺑﺮاي ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺻﻔﺤﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﺷﺪ‪ HTML .‬از ﺳﺎده ﻛﺮدن و ﺣﺬف ﺑﺴﻴﺎري از‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ ‪ SGML‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪ‪ .‬وﻟﻴﻜﻦ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﺖ وب ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ‪ HTML‬دﻳﮕﺮ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮ ﻧﺒﻮد در ﻧﺘﻴﺠﻪ‬
‫در ﺳﺎل ‪ XML 1996‬ﺗﻮﺳﻂ ‪ W3C‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺗﻮﺻﻴﻪ‪ 1‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬در ﻛﻨﺎر اﻳﻦ زﺑﺎن‪ ،‬زﺑﺎن ﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎر دﻳﮕﺮي ﺟﻬﺖ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻃﻼﻋﺎت اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ‪ XML‬ﻳﻚ زﺑﺎن ﻧﺸﺎﻧﻪ ﮔﺮ )‪ (Markup‬اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻌﻨﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ HTML‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ‬
‫)‪ (Tag‬اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﻣﻮرد اﻃﻼﻋﺎت اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫وﻟﻲ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻧﺎم اﻳﻦ زﺑﺎن ﻣﻲ ﺑﻴﻨﻴﻢ‪ ،‬ﻳﻚ زﺑﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺴﺘﺮش اﺳﺖ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‬
‫ﺧﺎص ﺧﻮد ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﺧﻮدش را ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‪ .‬و اﻳﻦ ﻫﻤﺎن ﺑﺮگ ﺑﺮﻧﺪه ‪ XML‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ‪ HTML‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻒ‬
‫ﻣﻲ ﺗﻮان ‪ XML‬را ﺑﻪ دو ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻛﺮد‪:2‬‬
‫•‬
‫زﺑﺎن ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي ﺑﺮاي ﺗﻮﺻﻴﻒ اﻃﻼﻋﺎت‬
‫•‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردي ﺑﺮاي ﺗﻮﺻﻴﻒ‪ ،‬درﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬ﭘﺮدازش و اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻳﻚ ‪ XML‬ﺧﻮش ﻓﺮم‬
‫درﺳﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ XML‬ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺎده ﺗﺮ از ‪ SGML‬اﺳﺖ‪ ،‬وﻟﻲ ﻫﻨﻮز ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻮاﻋﺪي را در ﻧﻮﺷﺘﻦ آن رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻨﻴﻢ‬
‫اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد‪:‬‬
‫•‬
‫ﻫﺮ ﻧﺸﺎﻧﻪ اي ﻛﻪ ﺑﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ در ﺟﺎﻳﻲ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬
‫•‬
‫ﺣﻴﻄﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺮ ﻫﻢ اﻓﺘﺎدﮔﻲ ﻧﺪارﻧﺪ ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ ﻳﻜﻲ ﺗﻤﺎﻣﺎً زﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ دﻳﮕﺮي ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﻋﻀﻮ رﻳﺸﻪ )ﻋﻀﻮ ﻳﺎ ﻧﺸﺎﻧﻪ اي ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎي دﻳﮕﺮ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد( داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻫﺎ )‪ (Attribute‬در ﻛﻮﺗﻴﺸﻦ " “ " ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺎﻳﻞ ‪ XML‬اي ﻛﻪ اﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ در آن رﻋﺎﻳﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ را ﺧﻮش ﻓﺮم )‪ (Well Form‬ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻴﻢ‪.‬‬
‫‪ -1‬ﭼﻮن اﻳﻦ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن دوﻟﺘﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اراﺋﻪ ﻛﻨﺪ‪ ،‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻳﻦ زﺑﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻮﺻﻴﻪ‬
‫)‪ (Recommendation‬ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ -2‬ﻣﻨﺒﻊ دوم ﺻﻔﺤﻪ ‪ :‬ﺻﻔﺤﻪ ‪8،6‬‬
‫‪2‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل ﻓﺎﻳﻞ زﻳﺮ ﻳﻚ ‪ XML‬ﺧﻮش ﻓﺮم اﺳﺖ‪.‬‬
‫>”‪<Items name = ”goods‬‬
‫>‪<Item name = “apple” num = “5”/‬‬
‫>”‪<Item name = “Orange” num = “10” unit = “pound‬‬
‫>”‪<Item name = “Orange” num = “10” unit = “pound‬‬
‫>‪</Item‬‬
‫>‪</Item‬‬
‫>‪</Items‬‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت و ﻣﺰاﻳﺎ‬
‫از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺰاﻳﺎي اﺳﺘﻔﺎده از ‪ XML‬ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮاﺷﺎره ﻛﺮد‪:‬‬
‫•‬
‫ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﺑﺰرﮔﻲ و ﻛﻮﭼﻜﻲ ﺣﺮوف اﺳﺖ‪.‬‬
‫•‬
‫ﻣﺤﺘﻮاي آن ﻣﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ )‪ (Text‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫•‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻃﻼﻋﺎت دروﻧﺶ را ﺣﻔﻆ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﺎﺧﺘﺎر آن را اﻋﺘﺒﺎر ﺳﻨﺠﻲ )‪ (Validate‬ﻛﺮد‪.‬‬
‫•‬
‫ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ )‪ .(Portable‬ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ‬
‫ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن آن ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ اﺳﺖ )‪ .(InterPortable‬ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﺎﺧﺘﺎر آن را ﺑﺮاي‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ و ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺮد‪.‬‬
‫•‬
‫از ‪ Unicode‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ زﺑﺎن ﻫﺎي دﻧﻴﺎﺳﺖ‪.‬‬
‫•‬
‫ﻏﻴﺮ اﻧﺤﺼﺎري و اﺳﺘﻔﺎده از آن راﻳﮕﺎن اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﻠﺴﻔﻪ ‪XML‬‬
‫ﻓﻠﺴﻔﻪ ‪ XML‬در ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻻﻳﻪ ﻫﺎي داده و ﺳﺎﺧﺘﺎر از ﻧﻤﺎﻳﺶ اﺳﺖ‪.‬در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در زﺑﺎن ﻫﺎي ﻧﺸﺎﻧﻪ اي ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻣﺜﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ HTML‬ﻳﺎ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ‪WYSIWYG‬‬
‫داده‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد‪ ،‬ﻻﻳﻪ ي ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ داده ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ‬
‫دارد و ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺑﺮاي اﻃﻼﻋﺎت در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﻧﻤﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪XML‬‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺶ‬
‫داده‬
‫ﺑﺮﻫﻢ اﻓﺘﺎدﮔﻲ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺶ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر ؟‬
‫ﺷﻜﻞ ‪ :1‬ﻓﻠﺴﻔﻪ ‪ XML‬در ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻻﻳﻪ ﻫﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ‬
‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ‬
‫‪What You See Is What You Get -3‬‬
‫‪3‬‬
‫"ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اﻧﺘﻘﺎل ﻛﺎﻻ و ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺮاي ﭘﻮل ﺑﻴﻦ دو ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﺮﻛﺖ روي وب‪"4‬‬
‫در واﻗﻊ در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰي ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻬﻢ آﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﻣﻌﻨﻲ دار ﺑﻴﻦ دو ﻃﺮف‬
‫ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ‪ (Electronic Data Interchange) EDI‬ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬وﻟﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ و‬
‫ﮔﺮاﻧﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ آن ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ ﺷﺮح آن ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ )‪ (SME‬در‬
‫اﻳﻦ اﻣﺮ ‪ XML‬ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ آن ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ XML‬ﻟﺰوﻣﺎ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ را آﺳﺎن ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ آﻧﻬﺎ را ﺗﻐﻴﻴﺮ داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻧﻮاع ارﺗﺒﺎط در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬
‫ﺳﻪ ﻧﻮع ارﺗﺒﺎط ﻋﻤﺪه ﻛﻪ در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان از آﻧﻬﺎ ﻧﺎم ﺑﺮد اﺳﺮﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫اﺳﺖ )‪ (B2C‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ e-shop‬ﻫﺎي ﻛﻨﻮﻧﻲ‪ ،‬ارﺗﺒﺎط دو ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺠﺎري )‪ (B2B‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ارﺗﺒﺎط ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه‬
‫اﺟﻨﺎس ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺨﺶ ﺑﺎزار ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ را اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ XML‬ﺑﺮ اﻳﻦ‬
‫ﺑﺨﺶ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ‪ ،‬و در آﺧﺮ اﺷﺘﺮاك اﻃﻼﻋﺎت و ﻫﻢ ﺳﺎن ﺳﺎزي ﻣﺤﺘﻮا‪ .‬ﻣﺜﻞ ﮔﺰارش ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮ آن ﻳﺎ‬
‫اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎزار از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺮﻛﺘﻲ ﻛﻪ آﻣﺎر ﺑﺎزار را ﻣﻲ ﻓﺮوﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺳﻪ ﻣﺪل ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺰﻳﺖ ﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ XML‬اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد‪.‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪ اي از ﻛﺎرﺑﺮد ‪ XML‬در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬
‫در ﺳﻪ ﻣﺜﺎل زﻳﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ اي از ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ ﻛﻪ ﺑﺮوﺷﻮر ﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺧﻮد را از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در‬
‫اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺸﺘﺮي ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ‪ .‬در ﻫﺮ ﺳﻪ روش ﺑﺮوﺷﻮر ﻫﺎ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ي ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪ XML‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻮع اول‬
‫ﺧﺎﺩﻡ‬
‫در اﻳﻦ روش ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎي ‪ XML‬ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ ﻫﺎ‬
‫ﭘﺲ از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﭘﺮدازش ﮔﺮ ‪ XML‬داده‬
‫ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺻﻔﺤﺎت ‪ HTML‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬و‬
‫ﻣﺮورﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫ﺻﻔﺤﻪ ‪HTML‬‬
‫ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ‬
‫‪XML‬‬
‫ﺳﭙﺲ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻣﺸﺘﺮي ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺧﻮﺑﻲ اﻳﻦ روش در اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻜﺮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ‬
‫ﺻﻔﺤﻪ ‪HTML‬‬
‫ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺮاي ارﺳﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻲ ﻣﻮرد و‬
‫ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬وﻟﻲ‬
‫ﺻﻔﺤﻪ ‪HTML‬‬
‫ﭘﺮدازﺷﮕﺮ ‪XML‬‬
‫ﻋﻴﺐ آن در ﻣﺼﺮف ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺧﺎدم ﻣﻲ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺷﻜﻞ ‪ : 2‬ﻣﺪل اول ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
‫‪ -4‬ﻣﻨﺒﻊ ﺳﻮم ﺻﻔﺤﻪ ‪577‬‬
‫‪4‬‬
‫ﻧﻮع دوم‬
‫در اﻳﻦ روش ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎي ‪ XML‬ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ‬
‫ﻣﺸﺘﺮي ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در آﻧﺠﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اي اﻳﻦ ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎ را درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ‬
‫ﻛﻨﺪ‪ .‬و ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻈﻴﻤﺎت ﺧﻮد اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از آن را ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ‪ .‬ﻧﻤﻮﻧﻪ‬
‫ﻣﺮورﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ‬
‫‪XML‬‬
‫ﺧﺎدم‬
‫ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ‬
‫‪XML‬‬
‫ﻫﺎﻳﻲ از اﻳﻦ ﭘﺮدازﺷﮕﺮ ﻫﺎ ‪ Applet‬ﻫﺎي ﺟﺎوا‪ ،‬ﺻﻔﺤﺎت ‪ Flash‬و ‪...‬‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺰﻳﺖ اﻳﻦ روش رﻫﺎ ﺳﺎزي ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺧﺎدم از ﭘﺮدازش ﻫﺎي اﺿﺎﻓﻲ‬
‫ﭘﺮدازﺷﮕﺮ ‪XML‬‬
‫و ﻋﻴﺐ آن ﺗﻮزﻳﻊ اﻃﻼﻋﺎت ﺧﺎم ﺑﺮ روي ﺷﺒﻜﻪ و واﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي‬
‫اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺮ روي ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻣﺸﺘﺮي اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﻮع ﺳﻮم‬
‫در روش ﺳﻮم ﻛﺪي ﺑﺎ ‪ XSL5‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت را از ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎي‬
‫‪ XML‬در ﻃﺮف ﻣﺸﺘﺮي اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺴﺌﻮل ﻧﻤﺎﻳﺶ‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺮورﮔﺮ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ‬
‫ﺻﻔﺤﻪ ‪HTML‬‬
‫ﺷﻜﻞ ‪ : 3‬ﻣﺪل دوم ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
‫ﻣﺮورﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ‬
‫‪XML‬‬
‫ﺧﺎدم‬
‫ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ‬
‫‪XML‬‬
‫روش ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺎدﮔﻲ از ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ﺑﺎﻻي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ روش‬
‫ﻣﺸﺘﺮي ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻃﻼﻋﺎت ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎي ‪ XML‬را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‬
‫‪XSL Stylesheet‬‬
‫ﻫﺎي ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ارﺟﺎع دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺶ‬
‫ﺷﻜﻞ ‪ : 4‬ﻣﺪل ﺳﻮم ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﺗﺎﻟﻮگ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
‫‪EDI‬‬
‫ﻣﻌﺮﻓﻲ‬
‫اﻳﻦ واژه ﻛﻪ ﻛﻮﺗﻪ ﻧﻮﺷﺖ ‪ Electronic Data Interchange‬اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺎم ﻗﺎﻟﺒﻲ ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت در ﺣﻮزه‬
‫ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮي آن اﺻﻼً ﺷﺒﻴﻪ ‪ XML‬ﻧﻴﺴﺖ وﻟﻲ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر آن از ﻫﻤﺎن‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎي ‪ DTD6‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻌﺎﻳﺐ ‪EDI‬‬
‫•‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻي ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ :‬درﺳﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اي ﻛﻪ ﺑﺎ ‪ EDI‬ﻛﺎر ﻛﻨﺪ و ﻳﺎ آﻣﻮزش ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن آن‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮ اﺳﺖ وﻟﻲ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ XML‬ﻫﻢ وﺟﻮد دارﻧﺪ‪ .‬در واﻗﻊ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺿﺎﻓﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ‬
‫ﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ EDI‬در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ دﺳﺘﻮر زﺑﺎن ﺧﺎص ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ دﺳﺘﻮر‬
‫زﺑﺎن اﺳﺘﺎﻧﺪاردي ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻫﻤﻜﺎر در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﺑﺮاي ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎﺗﺸﺎن ﺑﺎﻳﺪ‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﺗﺒﺪﻳﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﻨﻮﻳﺴﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮ اﺳﺖ‪ .‬وﻟﻲ ﺑﺮاي ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎي ‪ XML‬ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ‬
‫‪-5‬‬
‫‪eXtensible Stylesheet Language‬‬
‫‪Document Type Definition -6‬‬
‫‪5‬‬
‫ﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎﻳﻲ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﺗﺎ دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺎزي ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ دوﺑﺎره اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛﺎر ﻳﻚ ﻧﻮع ﻫﻢ ﺳﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦ داده ﻫﺎي ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫•‬
‫ﻛﻤﺒﻮد اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ :‬ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﮔﻲ و ﻛﻤﻲ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺮاي آن در ﺑﻴﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖ‬
‫ﻫﺎي ﻛﻤﺘﺮي ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺮاي اﻳﻦ زﺑﺎن ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮده اﻧﺪ‪ .‬ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد در ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻛﺎﻫﺶ اﻗﺒﺎل‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ زﺑﺎن ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده‪.‬‬
‫•‬
‫ﻛﻤﺒﻮد آﻣﻮزش ‪ :‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوري ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺑﺰرگ ﺑﻮده‪ ،‬اﻓﺮاد ﻛﻤﻲ ﺑﺎ آن‬
‫ﺳﺮوﻛﺎر داﺷﺘﻪ اﻧﺪ‪ .‬وﻟﻲ ﭼﻮن ‪ XML‬زﺑﺎﻧﻲ آﺳﺎن و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ ﺑﺮاي ﻫﻤﻪ اﺳﺖ‪ .‬و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي زﻳﺎدي از آن‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻓﺮاد ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻫﻢ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪه و در ﻧﺘﻴﺠﻪ آﻣﻮزش ﺑﻬﺘﺮي در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ داده ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ در ﺑﻌﻀﻲ از دﺑﻴﺮﺳﺘﺎن ﻫﺎي آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻫﻤﺮاه ‪ XML ،HTML‬ﻫﻢ ﺗﺪرﻳﺲ ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﻮد ﻳﻚ‬
‫اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺧﺎﻃﺮي ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺧﻮد را ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﻲ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻲ دﻫﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫اﻣﻨﻴﺖ ‪ :‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺑﺮاي ‪ EDI‬ﻫﻴﭻ راه ﺣﻞ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺳﻨﺠﻴﺪه ﻧﺸﺪه ﺑﻮد‪ .‬وﻟﻲ در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ XML‬ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻴﺪ‬
‫‪7‬‬
‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ‪ XSS‬ﻛﻪ از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي اﻣﻀﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ )ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻠﻴﺪ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ( ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ‬
‫ﻛﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ و اﻃﻼﻋﺎت ارﺳﺎﻟﻲ ﺧﻮد را اﻣﻦ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺰاﻳﺎي دﻳﮕﺮ ‪ XML‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ‪EDI‬‬
‫از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺰاﻳﺎي دﻳﮕﺮ ‪ XML‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ‪ EDI‬ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻛﺮد‪.‬‬
‫•‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺘﻔﺎده از ‪ XML‬در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي درون ﺷﺮﻛﺘﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺴﻬﻴﻞ ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ در ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎي‬
‫‪ Exteranet‬ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫•‬
‫‪ XML‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎي ‪ DTD‬و ‪ XML Shema‬ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺲ ﻣﻲ دﻫﺪ‪.‬‬
‫در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺑﺰرگ ﺑﺮاي ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺷﺎن )‪ (8ROI‬از زﺑﺎﻧﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﺗﺮﻛﻴﺐ دو اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻪ ﻧﺎم ‪XML/EDI‬‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ زﺑﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺴﺎن را ﻗﺎدر ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ‪ EDI‬ﻗﺪﻳﻤﻲ را درون ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺟﺪﻳﺪ ‪ XML‬ﺟﺎي دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﻋﺎم ‪XML‬‬
‫ﺑﻌﻀﻲ از اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ‪ XML‬وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﺎرﺑﺮد دارد‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ در اﻳﻨﺠﺎ‬
‫ﺑﻪ ﺳﻪ ﺗﺎ از آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪XML Security Suite -7‬‬
‫‪Return Of Investment -8‬‬
‫‪6‬‬
‫•‬
‫‪ : RSS9‬اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎي ﺧﺒﺮي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮاي آﮔﺎه ﺳﺎزي ﻣﺸﺘﺮي از آﺧﺮﻳﻦ‬
‫ﻣﺪل ﻗﺪﻳﻤﻲ‬
‫ﻣﺪل ﺟﺪﻳﺪ‬
‫ﻣﺮورﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫ﻣﺸﺘﺮي )دﻳﺮوز(‬
‫وب ﺳﺎﻳﺖ‬
‫)دﻳﺮوز(‬
‫ﻣﺮورﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫ﺛﺒﺖ ﻧﺎم‬
‫ﻣﺸﺘﺮي )اﻣﺮوز(‬
‫)اﻣﺮوز(‬
‫ﻣﻨﺒﻊ اﻃﻼﻋﺎت‬
‫ﻣﺸﺘﺮي )ﻓﺮدا(‬
‫ﻣﺮورﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫)ﻓﺮدا(‬
‫ﺷﻜﻞ ‪ : 5‬ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﺪل روش ﻫﺎي ﻗﺪﻳﻤﻲ و ﺟﺪﻳﺪ ﺧﺒﺮ دﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮي‬
‫اﺧﺒﺎر و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺎﻳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺎرﺑﺮد دارد‪ .‬از اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ آن ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ‬
‫‪ CDF10‬اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎي ﺧﺒﺮي و ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫•‬
‫‪ : OFX11‬ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎل ﭘﻮل در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردي ﺟﻬﺖ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺑﺎﻧﻚ ﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬
‫دارﻳﻢ‪ .‬اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﻪ در ‪ e-Banking‬ﻛﺎرﺑﺮد زﻳﺎدي دارد ﺑﺮاي اﻋﻤﺎل ﺑﺎﻧﻜﺪاري در ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬روش ﻛﺎر ﺑﺎ آن در ﺷﻜﻞ ‪ 6‬ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﺮم اﻓﺰار ﻣﺸﺘﺮي‬
‫ﺳﺮور وب‬
‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ‪OFX‬‬
‫ﻓﺎﻳﻞ ‪OFX‬‬
‫وب‬
‫ﻓﺎﻳﻞ ‪OFX‬‬
‫ﻧﺰم اﻓﺰار ﺑﺎﻧﻚ‬
‫داري‬
‫ﺷﻜﻞ ‪ : 6‬ﻣﺪل ﻛﺎر ﺑﺎ ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎي ‪OFX‬‬
‫•‬
‫‪ : WIDL12‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺻﻔﺤﺎت وب را ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻳﻚ ﻓﺮم ﺛﺒﺖ‬
‫‪Rich Site Summery -9‬‬
‫‪Channel Definition Format -10‬‬
‫‪Open Financial eXchange -11‬‬
‫‪Web Interface Definition Language -12‬‬
‫‪7‬‬
‫ﻧﺎم ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻪ ﻓﻴﻠﺪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﭼﻪ ﻧﻮع ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ اﺳﺖ و ﻫﺮ دﻛﻤﻪ روي آن ﻓﺮم ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻲ دﻫﺪ‪ .‬ﻛﺎرﺑﺮد آن‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻣﻮﺗﻮر ﻫﺎي ﺟﺴﺘﺠﻮ اﺳﺖ وﻟﻲ ﻣﺪﻳﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ زﺑﺎن و‬
‫اﺳﻜﺮﻳﭙﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﺳﺎده رﺑﺎط ﻫﺎﻳﻲ را ﺑﺮ روي ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎي رﻗﺒﺎي ﺧﻮد اﺟﺮا ﻛﻨﻨﺪ و آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از وﺿﻌﻴﺖ‬
‫ﺑﺎزار ﺑﺪﺳﺖ آورﻧﺪ‪.‬‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﺗﺠﺎري ‪XML‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ‪ B2B‬و ‪ B2C‬در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺳﺎزي )‪ (Integration‬اﻳﻦ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻌﺪادي اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺧﺎص ﺑﺮاي ﻣﺒﺎدﻻت ﺗﺠﺎري ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻳﺮ ﺑﻪ ‪ 4‬ﻣﻮرد از آﻧﻬﺎ اﺷﺎره‬
‫ﻣﻲ ﻛﻨﻢ‪.‬‬
‫•‬
‫‪ : CXML13‬زﺑﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاي ارﺗﺒﺎط ﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﺑﺮ روي ﺷﺒﻜﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ دو ﻧﻮع ارﺗﺒﺎط‬
‫اﺳﺖ ﻳﻜﻲ درﺧﻮاﺳﺖ‪-‬ﭘﺎﺳﺦ ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ HTTP‬اﺳﺖ و دﻳﮕﺮي اﻧﺘﻘﺎل ﻳﻚ ﻃﺮﻓﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ روش ﺧﺎﺻﻲ‬
‫ﻣﺤﺪود ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺗﻼش ﻫﺎﻳﻲ ﻫﻢ ﺑﺮاي ﻫﻤﮕﻮن ﺳﺎزي اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎ ‪ BizTalk‬ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫اﺳﺖ‪(http://www.cXML.org).‬‬
‫•‬
‫‪ : ebXML 14‬ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﺗﺠﺎري اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻧﻴﺰ در ﻧﻈﺮ‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ‪ .‬و ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺗﻼش ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﺧﻮاص اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺑﻪ آن در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم‬
‫اﺳﺖ‪(http://www.ebXML.org).‬‬
‫•‬
‫‪ : RosettaNet‬زﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮاي ﻧﻘﻞ اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت در زﻣﻴﻨﻪ ي ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻴﻤﻪ ﻫﺎدي ﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺑﺰرﮔﻲ‬
‫ﭼﻮن ‪ IBM ،Toshiba ،Intel‬و ﭼﻨﺪي دﻳﮕﺮ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن آن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪(www.rosettanet.org).‬‬
‫•‬
‫‪ : BizTalk‬ﻫﺪف آن اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﺗﺠﺎر و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﺑﺪون اﻳﻨﻜﻪ از ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪاردي اﺳﺘﻔﺎده‬
‫ﻛﻨﻨﺪ و ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﮕﺮان ﻧﻮع ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺧﻮد ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬و‬
‫اﻳﻦ ﻫﺪف را ﺑﺎ ﻛﻤﻴﻨﻪ ﻛﺮدن ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ اي ﻣﺤﻘﻖ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫) ‪(http://www.microsoft.com/biztalk‬‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬
‫‪Aaron Skonnard/Martin Gudgin, Essential XML Quick Reference : a programmer’s reference to XML,‬‬
‫‪XPath, XSLT,XML Schema, SOAP, and more, Addison Wesley, 2002‬‬
‫‪Michael Fitzgerald, Building B2B Application with XML,WIELY,2001‬‬
‫‪Richard Anderson, Professional XML, Wrox, 2000‬‬
‫‪Sean McGrath, XML by Example, Wrox, 2000‬‬
‫‪1.‬‬
‫‪2.‬‬
‫‪3.‬‬
‫‪4.‬‬
‫‪Commerce XML -13‬‬
‫‪Electronic Business XML -14‬‬
‫‪8‬‬