‫به نام خدا‬
‫درس مدیریت پروژه های فناوری اطالعات (مپفا)‬
‫دانشکده مهندسی کامپیوتر ‪ ،‬دانشگاه صنعتی شریف‬
‫ترم اول سال تحصیلی ‪93-94‬‬
‫تمرین سوم‬
‫مواجهه با تنگناها (زمانی ‪ ،‬هزینه ای و کیفی)‬
‫امتیاز تمرین ‪:‬‬
‫‪1500‬‬
‫مدرس و طراح تمرین‪ :‬سید ابراهیم ابطحی‬
‫زمان ارائه صورت تمرین ‪ 6 :‬دیماه ‪93‬‬
‫مقدمه‬
‫در این تمرین ‪ ،‬شما در مدیریت پروژه تمرین درسی با شرایطی گوناگون و گاه غیر مترقبه مواجه می‬
‫شوید و در تنگناهای زمانی ‪ ،‬مالی و کیفی گرفتار می گردید که باید برای آنها چاره اندیشی کنید‪.‬‬
‫پاسخ این تمرین را به نشانی رایا نامه استادیار ارشد درس ارسال نمائید و در موضوع‬
‫نامه شماره دانشجوئی‪ ،‬شماره تمرین ‪ ،‬نوبت تحویل ‪ ،‬تاریخ تحویل و عبارت‬
‫‪ ITPM19394‬را درج کنید‪.‬با استفاده از ‪ cc‬یک نسخه از نامه ارسالی را برای بایگانی‬
‫شخصی خود نگهدارید‪.‬‬
‫در موضوع نامه ها عبارت زیر را حتما درج کنید‪:‬‬
‫‪ITPM19394-Student_name-Student_no.-EX3 /‬‬
‫موضوع تمرین سوم‬
‫موضوع این تمرین مواجهه با شرایط غیر مترقبه در مدیریت پروژه و قرار گرفتن در تنگناهای زمانی ‪،‬‬
‫مالی و کیفی است که باید برای آنها چاره اندیشی کنید‪ .‬در هر مرحله جدول اطالعات خط مبنا شامل هزینه ‪،‬‬
‫زمان و کیفیت مورد انتظار هر فعالیت را هم به روز نموده و پرونده خط مبنای جدید (پس از اعمال تصمیماتی‬
‫که برای گذر از هر وضعیت اتخاذ کرده اید) را در محیط نرم افزاری مایکرو سافت پروجکت ایجاد نمائید و در‬
‫آن مسیر یا مسیرهای بحرانی جدید را مشخص کنید‪ .‬شبکه نهائی فعالیت ها که در قالب یک برنامه خط‬
‫مبنا (‪.)Baseline‬در پایان تمرین دوم فراهم شده است اطالعات ورودی این تمرین است ‪ .‬در تدوین راه‬
‫حل ها به مسیر یا مسیرهای بحرا نی و به محدودیت های کارفرما باید توجه کنید‬
‫(محدوده های پروژه بین ‪ 90‬تا ‪ 120‬روز زمان اجرا و حداکثر ‪ 520‬میلیون تومان بودجه )‬
‫اهداف و نحوه انجام تمرین سوم‬
‫بکارگیری دانش کاربردی در مورد مباحث مدیریت خطر ‪ ،‬تغییر ‪ ،‬کیفیت و منابع در مدیریت اجرائی و‬
‫بحران ‪ ،‬دراجرای پروژه ها و استفاده عملی از امکانات و قابلیتهای محیطهای رایج نرم افزاری مدیریت پروژه‬
‫والزامات آنها هدف این تمرین است‪ .‬ورودی این تمرین خروجی نهائی تمرین دوم هر دانشجو است‪.‬‬
‫بخش اول ‪-‬ترسیم ابعاد تنگنا ها ‪ ،‬انتخاب فعالیتها و رخدادهای منتسب برای تحلیل‬
‫بحرانها ‪60 :‬‬
‫امتیاز‪.‬‬
‫در این بخش از تمرین ابتدا در مورد صورت نهائی فرسنگ نماها و تحویل دادنی های پروژه تصمیم گیری‬
‫کنبد و آنها در قالب جدولی تهیه و پس از درج در برنامه خط مبنای پروژه (نتیجه تمرین دوم شما) به‬
‫عنوان بخشی از تحویل دادنی های این بخش تمرین پس از درج در پروژه و تعریف آنها در نرم افزار تحویل‬
‫دهید ‪.‬سپس در مورد نحوه تبدیل زیانها یا سودهای زمانی ‪ ،‬مالی و کیفیتی باید تصمیم بگیرید ‪ .‬که هر واحد‬
‫زمان معادل چه میزان هزینه و یک واحد مثال درصد افت یا ارتقاء کیفی معادل چه میزان زیان یا سود مالی یا‬
‫هدر رفتن یا ذخیره زمانی است‪.‬این تصمیمات را در جدولی ترسیم و تکمیل کرده و تحویل دهید‪ .‬سپس در‬
‫مورد نحوه نمایش وقایع در قالب یک پنج تائی معرف فکر کنید ‪( :‬شناسه فعالیت ‪ ،‬گونه واقعه بحران ساز‬
‫منتسب به فعالیت ‪ ،‬تاثیر مالی ‪ ،‬تاثیر زمانی ‪ ،‬تاثیر کیفی) ‪ ،‬جهت سادگی تحلیل و تمرین فرض نمائید‬
‫تاثیرات مالی ‪ ،‬زمانی و کیفی مستقل هستند (هر چند بهم قابل تبدیلند) و وقایع هم همین طور‪.‬تاثیرات را با‬
‫درصد نسبت به همین مشخصات در هر فعالیت یا بسته کاری بیان کنید و بسنجید ‪ .‬بعنوان سبدی از گونه‬
‫هائی از شرایط مستعد بحران از صورت زیر استفاده کرده و سه گونه متفاوت از شرایط یا موقعیت های‬
‫فعالیتی را برای استفاده در بخش بعدی تمرین انتخاب و مستند کنید ‪:‬‬
‫‪ )1‬در روی یکی از مسیرهای بحرانی پروژه باشند‪.‬‬
‫‪ )2‬دارای رتبه خطر امکان سنجی شده باالئی باشند‪.‬‬
‫‪ )3‬بعنوان فعالیتی خطر زا برنامه جبرانی (شامل اندوخته زمانی و هزینه ای ) برایشان پیش بینی‬
‫نشده باشد‪.‬‬
‫‪ )4‬برای انجام همزمان نیازمند ابزارها و امکاناتی که باید قبال تهیه میشده و یک مجری در سازمان‬
‫داشته باشند‪.‬‬
‫‪ )5‬از عدم ‪ ،‬یا تاخیر در انجام آنها خسارات چشمگیری به فعالیتهای دیگر پروژه وارد شود‪.‬‬
‫‪ )6‬کیفیت مورد نظر انجام آن فعالیت وابستگی به منابع زمانی و هزینه ای مصروفه و کیفیت انجام‬
‫کار مجری آن داشته باشد‪.‬‬
‫‪ )7‬مولد فرآورده ای از پروژه از گونه های محصولی یا فرآیندی باشد‪.‬‬
‫‪ )8‬اتمام آن فعالیت بعنوان فرسنگ نما پایش شود‪.‬‬
‫‪ )9‬عدم توفیق در انجام آن منجر به بازگشت به انجام مجدد چند گام پیشین شود‪.‬‬
‫‪ )10‬فعالیتی باشد که خلل در انجام آن فرصت آفرین باشد‪.‬‬
‫‪ )11‬فعالیتی باشد که فرصت یا تهدید ناشی از اتمام آن در زمان کمتر یا بیشتر با هزینه کمتر یا‬
‫بیشتر‪ ،‬بحران زا باشد‪.‬‬
‫‪ )12‬فعالیتی باشد که خلل در انجام آن تاثیر جدی بر کیفیت محصوالت پروژه بگذارد‪.‬‬
‫‪ )13‬حادثه ای نامنتظر و غیر مترقبه باشد که اثرات آن نیازمند تحلیل و پیشگیری از وقوع آن از قبل‬
‫میسر نباشد‪.‬‬
‫‪ )14‬حادثه ای مولد خطرات پنهان باشد که نیازمند افزودن فعالیتهای از هم اکنون برای خطر سنجی‬
‫و پیشگیری از تبعات آتی آن باشد‪.‬‬
‫در مورد گونه هایشرایط ‪ ،‬وقایع ‪ ،‬رخدادها یا حوادث مستعد بحران یا نیازمند پایش و کنترل ‪ ،‬به‬
‫گونه هائی از اتفاقات نادر ‪ ،‬اتفاق رایج یا با احتمال وقوع کم میتوان اشاره کرد ‪.‬‬
‫بخش دوم ‪ -‬شناسائی فعالیتها و تعریف وقایع ‪:‬‬
‫‪120‬‬
‫امتیاز‬
‫در بخش دوم تمرین با مطالعه برنامه خط مبنای پروژه حاصل از تمرین دوم و تصمیمات بخش اول این‬
‫تمرین ‪ ،‬سه فعالیت پروژه را را بعنوان کاندیدای حضور در سه موقعیت بحرانی انتخابی خود ‪ ،‬معرفی و هر‬
‫یک را در معرض دو رخداد یا حادثه یا واقعه بحران ساز قرار دهید ‪ .‬الزمست تاثیرات ناشی از هر واقعه بر‬
‫محدودیت های زمانی ‪ ،‬مالی و کیفی هر فعالیت را به شکل متنی تحلیل و توصیف کرده و برای تحویل‬
‫مستند کنید‪ .‬تالش نمائید در بین این انتخاب ها نمایندگانی متمایز از گروه های فعالیتی و رخدادی متفاوت‬
‫منتسب به هر فعالیت ‪ ،‬وجود داشته باشد‪.‬جدول سه ستونی و سه سطری ‪ ،‬سه فعالیت مستعد بحران و دو‬
‫واقعه بحرانی به ازای هر فعالیت ‪ ،‬دیگر تحویل دادنی این بخش تمرین است‪.‬‬
‫بخش سوم ‪ -‬تحلیل شرایط وقوع وقایع و تحلیل تبعات آنها ‪ 120 :‬امتیاز‬
‫سبد شش واقعه در مورد سه فعالیت یا بسته کاری را که از بین فعالیتها برگزیده اید ( دو واقعه را به هر‬
‫فعالیت منتسب کرده اید) ‪ ،‬با فرض وقوع ‪ ،‬برای تحلیل تبعات ‪ ،‬در نظر بگیرید و تبعات ناگزیر آنها را به‬
‫شکل میزان تاثیر بر زمان یا هزینه اجرا یا کیفیت در قالب پنج تائی معرف‪ ،‬توصیف شده در بخش یکم این‬
‫تمرین ‪ ،‬مستند کرده و بهمراه تحلیل این تبعات به عنوان تحویل دادنی های این بخش تمرین تحویل‬
‫دهید‪.‬‬
‫بخش چهارم ‪ -‬اتخاذ تصمیمات مدیریتی برای مواجهه با‬
‫تبعات این وقایع ‪ ،‬جهت‬
‫پایش خزش محدودیت های پروژه با حفظ و استمرار همگنی توقعات از محدودیت ها در‬
‫ماتریس توقعات ‪:‬‬
‫‪300‬‬
‫امتیاز‬
‫تصمیمات مدیریتی خود را – تالش کنید از همه از انواع تصمیمات ممکن در مواجهه با شرایط بحران‬
‫استفاده کنید ‪ -‬به ازای هر واقعه منتسب به هر فعالیت اتخاذ و علت انتخاب گزینه های خود را ‪ ،‬در پاسخ به‬
‫این بخش پرسش مستند کنید‪ .‬در جدولی که برای درج تصمیم گونه مواجهه خود با شش موقعیت بحرانی (‬
‫دو واقعه به ازای هریک از سه فعالیت منتخب) ترسیم میکنید ستون آخر را به تحلیل تبعات کیفی و کمی این‬
‫تصمیمات بر مشخصات ‪ ،‬فعالیتها و محدودیت های پروژه اختصاص دهید‪.‬‬
‫تذکر مهم ‪ :‬تالش نکنید تاثیر همه این وقایع را خنثی کنید و محدودیت و شرایط پروژه را در شرایط قبل از‬
‫این وقایع حفظ کنید زیرا این امر در شرایط واقعی ناممکن و در عین حال شرایط متفاوت با قبل پیش نیاز‬
‫امکان انجام تمرین آخر درس است‪ .‬نمرات این تمرین به مواجهه هوشمندانه و واقع گرایانه داده خواهد شد‪.‬‬
‫بخش پنجم‪ -‬درج نتایج تصمیمات متخذه در برابر وقایع بحران ساز و ترسیم برنامه خط‬
‫مبنای جدید پروژه در نرم افزار ‪ 900 :‬امتیاز‬
‫در این بخش تمرین بر اساس اعمال این راه حل ها بر برنامه خط مبنای پروژه حاصل از انجام بخش اول‬
‫این تمرین ‪ ،‬برنامه خط مبنای جدید پروژه در نرم افزار مدیریت پروژه درج کنید تا در تمرین پایاتی درس‬
‫مورد استفاده واقع شود‪ . .‬تحویل دادنی های این بخش عبارتند از ‪ :‬پرونده رایانه ای برنامه جدید خط مبنای‬
‫پروژه‬
‫که در آن تبعات تصمیمات مدیریتی و اعمال راه حل های منتخب شما در آن درج شده باشد‪.‬‬
‫توصیف متنی مسیر یا مسیرهای بحرانی جدید برنامه جدید خط مبنای پروژه گروه ‪ ،‬با ذکر نام فعالیتهای‬
‫مندرج بر آنها و بیان نام فعالیتهای حذف یا اضافه شده در مسیرهای بحرانی جدید ‪.‬‬