به نام پوشاننده خطاها
سیگنال دیجیتال
مهلت ارسال28:
اسفند ساعت 12شب
Multimedia Systems
سامانه های چند رسانه ایی
دانشکده مهندسی کامپیوتر
مدرس :دکترامیری -دکتر ربیعی
ّوبًگًَِ کِ زض زضس ثب هفَْم سيگٌبل زيديتبل آضٌب ضسيس ،زيديتبل کطزى سيگٌبل ضبهل زٍ هطحلِ ًوًَِ ثطزاضيٍ 1
کَاًتيعُ کطزى 2سيگٌبل است .ضوب زض ايي تکليف ثب ًوًَِ ثطزاضي سيگٌبل پيَستِ زض ظهبى ٍ پسيسًُ ٍ aliasingيع
کَاًتيعُ کطزى سيگٌبل آضٌب ذَاّيس ضسّ .وچٌيي اثطات ايي پطزاظش ضا ضٍي سيگٌبلْبي صَتي ٍ تصَيطي ثطضسي
ذَاّيس کطز.آًچِ کِ ثبيستي تحَيل زازُ ضَز ضبهل پبسد سَاالت هططح ضسُ زض صَضت توطييّب (زض قبلت يک
گعاضش ثب فطهت ً ،)PDFوَزاضّب ٍ ضکلّبي ذطٍخي mفبيلّب ٍ mفبيلْب هيثبضس .لطفب توبهي فبيلّب ضا ثِ صَضت
يک فبيل فططزُ ،کِ ًبم آى زض قبلت HW1_LastName_StudentIDثبضس کِ زض آى ثِ خبي ً LastNameبم
ذبًَازگي ضوب ٍثِ خبي StudentIDضوبضُ زاًطدَيي ضوب قطاض هيگيطز ،ثِ آزضس زضس ثفطستيس .لطفب ػٌَاى
emailذَز ضا MM-HW1قطاض زّيس.
1
Sampling
Quantization
2
1
فطض کٌيس هيذَاّين سيگٌبلي پيَستِاي کِ ثِ صَضت ظيط تؼطيف ضسُ است ضا زض MATLABشذيطُ ًوبيين.
) c(t ) cos(c (t ) c ) cos(2Fc (t ) c
0t 3
radians
3
Fc 10 Hz, c
طجق تئَضي ًوًَِ ثطزاضي ،هيتَاى ايي سيگٌبل پيَستِ ضا ثِ صَضت ًوًَِّبي گسستِاي کِ ثب ًطخ ًوًَِ ثطزاضي
هٌبست اًتربة ضسُاًس ،شذيطُسبظي ًوَز .فطکبًس ًوًَِ ثطزاضي Fsطجق ًظطيِ ًبيکَئيست ثبيس بيش از زٍ ثطاثط
ثيطتطيي فطکبًس سيگٌبل پيَستِ ثبضس .طجق تؼطيف سيگٌبل ،ثيطتطيي ٍ تٌْب فطکبًس سيگٌبل ) Fc ،c(tهيثبضس .لصا
فطکبًس ًوًَِ ثطزاضي ثبيس ثيطتط اظ ّ 20طتع اًتربة گطزز تب هطکل aliasingپيص ًيبيس .اگط ّسف اظ ضجيِسبظي
سيگٌبلً ،وبيص ٍ ثِ تصَيط کطيسى آى ثبضس ،ثْتط است فطکبًس ًوًَِ ثطزاضي ثيص اظ 10ثطاثط Fcاًتربة گطزز .زض
صَضتي کِ ًيبظي ثِ ًوبيص سيگٌبل ًجَزُ ٍ تٌْب شذيطُسبظي آى هس ًظط است ،اًتربة ًطخ ًبيکَئيست ثطاي ًوًَِ
ثطزاضي کبفي است.
زض ايي توطيي Fs=5000 Hz ،زض ًظط گطفتِ ضسُ است .ثطاي شذيطُسبظي سيگٌبل ) c(tزض ،MATLABثبيس آى
ضا ثِ صَضت) cn=c(nTزض آٍضيس کِ زض آى T=1/Fsذَاّس ثَز .ثطاي سبذت ،cnاثتسا ثبيس هحَض ظهبى ثِ صَضت
tn=nTتقسين ثٌسي گطزز .تبثغ ظيط ،هطاحل سبذت سيگٌبل گسستِ cnضا اظ ضٍي سيگٌبل )ً c(tطبى هيزّس.
fs = 5000; % Sample frequency
T = 1/fs; % Sample period
t_n = [0:T:3]; % Time vector with samples spaced T seconds appart
fc = 10; % Frequency of the sinusoid
theta = pi/3; % Phase of the sinusoid
c_n = cos(2*pi*fc*t_n + theta); % Construct the sinusoid
plot(t_n,c_n); % Plot the sinusoid
ايي کس ضا زض يک فبيل شذيطُ کطزُ ٍ زض هحيط MATLABاخطا کٌيس.
ثب ثعضگ کطزى هحَض ظهبى ذطٍخي تبثغ قجل ،هيتَاى زٍضُ تٌبٍة سيگٌبل ضا ثْتط هطبّسُ ًوَز .ايي زٍضُ تٌبٍة هي-
تَاًس ثطاي اًساظُ گيطي فطکبًس سيگٌبل پيَستِ ٍضٍزي ثِ کبض ضٍز.
2
ثطاي هطبّسُ ثْتط فطکبًس سيگٌبل گسستِ ،اظ طيف فطکبًسي آى استفبزُ هيکٌين .هيزاًين زض ًوبيص تجسيل فَضيِ
يک سيگٌبل کسيٌَسي ،يک ضطثِ زض فطکبًس سيگٌبل ظبّط هيضَز .کس ظيط ،تجسيل فَضيِ سيگٌبل گسستِ cnضا
هحبسجِ ًوَزُ ٍ آى ضا ًوبيص هيزّس:
N = 2^14; % FFT size
f = ([0:N-1]/N - 0.5)*fs; % The frequency vector for plotting
C = fftshift(fft(c_n,N)); % Compute the FFT and rearrange the output
plot(f,10*log10(abs(C))); % Plot the magnitude of the spectrum on a log scale
ذطٍخي ايي کس ،طيف فطکبًسي سيگٌبل گسستِ ضا ًطبى هي-
زّس .ثطاي ًوبيص ثْتط طيف زض اططاف فطکبًس ّ 10طتع ،ثب
استفبزُ اظ زستَض ً ٍ axisيع کن کطزى هقساض ،Nهحسٍزُ ًوبيص
هحَضّبي y ٍ xضا تغييط زّيس .ضکل ضٍثطًٍ ،وًَِ اي اظ ذطٍخي
است کِ ضوب ثبيس آى ضا ًوبيص زّيس:
ايي ضکل ،يک پيک ضا زض طيف فطکبًسي تبثغ زض هحسٍزُ
فطکبًس ّ 10طتع ًطبى هيزّس .اگط ّويي ضکل ضا ثِ ٍضَح
ثيطتط ٍ زض هحسٍزُ ]ً [8,12وبيص زّيس ،هتَخِ ذَاّيس ضس کِ
ايي پيک فطکبًسي زقيقب زض فطکبًس ّ 10طتع ًيست .ايي هسبلِ ثِ
زليل ضذساز پسيسُ ” “Spectral Leakageاست .زض هَضز ايي
پسيسُ تحقيق ًوَزُ ٍ زليل ثطٍظ آى ضا تَضيح زّيس.
الف) ثطًبهِي Audicityضا ثط کبهپيَتط ذَز ًصت کٌيس .صساي ذَز ضا زض فطکبًسّبي 96K ٍ 22K ٍ 11Kضجط
کطزُ ٍ تَضيح زّيس تغييط فطکبًس چِ تبثيطي زض صَت ذَاّس زاضت.
3
ة) ثب تَخِ ثِ کس ثبال 6 ،تي صَتي زض فطکبًس ّبي 7Hz ،5.5Hz ،4.5Hz ،3KHz ،2KHz ،500Hzزض يک
اسکطيپت فبيل تَليس کٌيس( .ثبظُي ظهبًي ثطاي ًوًَِ ّب ضا theta ٍ 15000ضا 0فطض کٌيس) .اظ زستَض ّبي ٍ echo
soundثطاي پرص صساّب استفبزُ ًوبييس.
زض توطيي قجل ،ضوب يک تبثغ پيَستِ زض ظهبى ضا ثِ صَضت سيگٌبل گسستِ شذيطُ سبظي ًوَزيس .حبل زض ايي توطيي،
هيذَاّين اثطات aliasingضا ضٍي سيگٌبل صَت ثطضسي کٌين.
الف) ثب تَخِ ثِ ضٌيسُ ّبيتبى زض قسوت ة سَال ،1-3سيگٌبل صَتي زض کسام فطکبًس زچبض پسيسُ ي aliasingضسُ
است؟
ة) سيگٌبل ظيط ضا زض ًظط ثگيطيس.
2
c(t)= A cos(7µt +27f1t + ᵩ).
فطکبًس ايي سيگٌبل چٌس است؟ ايي يک سيگٌبل ذطي زض ظهبى است کِ فطکبًس آى ثب هطتق گطفتي اظ فبظ سيگٌبل ثِ
زست هي آيس ٍ ثطاثط ظيط است.
f(t)= µt + f1
کِ يؼٌي فطکبًس ثِ صَضت ذطي زض ظهبى ،ثب ضطٍع اظ ،f1Hzافعايص هي يبثس.
ج) تبثغ هتلجي ثٌَيسيس کِ ًوًَِ ّبي سيگٌبل ثبال ضا تَليس کٌسٍ .ضٍزي ّبي تبثغ ضوب ػجبضتٌس اظ ٍ n1 ،fs ،ᵩ ،A ،µ ،f1
.n2ذطٍچي ضوب ثبيس ثطزاضي اظ ظهبى ّبي ًوًَِ ثطزاضي ٍ ثطزاضي ثِ اسن cntاظ ًوًَِ ّبي ) c(tثبضس F1 .ضا ثطاثط
µ ٍ 100Hzضا 2000زض ًظط ثگيطيسً .طخ ًوًَِ ثطزاضي ضطٍع fsضا ثطاثط 32KHzثگيطيس C(t) .ضا ثطاي 8ثبًيِ ًوًَِ
ثطزاضي کٌيسً 2000 .وًَِ ي اٍليِ ضا ضسن کٌيس تب ثجيٌيس سيگٌبل ًوًَِ ثطزاضي ضسُ ثِ چِ ضکل ذَاّس ثَز .حبل سيگٌبل
ًوًَِ ثطزاضي ضسُ ضا ثب استفبزُ اظ ) soundsc( cnt, fsگَش کٌيس .آًچِ هي ثيٌيس ٍ هي ضٌَيس ضا تَصيف کطزُ ٍ
تَضيح زّيس.
ز) آظهبيص ثبال ضا زض ًطخ ًوًَِ ثطزاضي 16KHzاًدبم زّيس .ثب خعييبت تَضيح زّيس چِ هي ضٌَيس؟ حبل ايي کبض ضا زض
8KHzتکطاض کٌيس .زض ػول ايي هبًٌس حبلتي است کِ سيگٌبل ّب ضا ثسٍى ػول پيص فيلتطيٌگ ٍ anti-aliasingاظ
ضجکِ ي تلفي ثفطستين .زض ايي حبلت چِ هي ضٌَيس؟ ايي کبض ضا ثب ّ f1 ٍ fs ،µبي هرتلف اهتحبى کٌيس .زض توبهي حبلت
ّب ثب استفبزُ اظ آًچِ اظ ًظطيِ ي ًوًَِ ثطزاضي هي زاًيس پبسد ذَز ضا ثبثت کٌيس.
4
ّوبًگًَِ کِ هيزاًيس aliasing ،ظهبًي ضخ هيزّس کِ فطکبًس ًوًَِ ثطزاضي کوتط اظ ًطخ ًبيکَئيست ثبضس .ايي
پسيسُ زض حَظُ فطکبًس ،ثِ صَضت ًوبيص فطکبًسّبي ثبال زض هحسٍزُ فطکبًسّبي پبييي ظبّط هيضَز .زض حَظُ
ظهبى ًيع ،ايي پسيسُ ثبػث اظ ثيي ضفتي اطالػبت سيگٌبل هيگطزز .لصا aliasingيک پسيسُ هعاحن ثَزُ ٍ ثبيس ضفغ
ضَز.
ضاّْبي هرتلفي ثطاي هقبثلِ ثب ٍ aliasingخَز زاضز کِ ضػبيت ًطخ ًبيکَئيست يکي اظ آًْبست .هتبسفبًِ ثسيبضي اظ
سيگٌبلْب زض هحيط اططاف ،هحسٍزُ فطکبًسي هؼيٌي ًساضًس ٍ ثطاي ايي سيگٌبلْب ،اهکبى ضػبيت ًطخ ًبيکَئيست ٍخَز
ًساضز .يک ضاُ حل هٌبست ثطاي شذيطُ سبظي ايي ًَع سيگٌبلّب ،حصف فطکبًسّبي ثبالي سيگٌبل ثِ ٍسيلِ يک فيلتط
پبييي گصض آًبلَگ پيص اظ شذيطُ سبظي سيگٌبل است.
زض ثسيبضي اٍقبت ،ططاحي يک فيلتط آًبلَگ زقيق کبض هطکلي است .لصا ثطاي حل ايي هطکل اظ يک فيلتط زيديتبل
استفبزُ هيضَز .زض ايي صَضت هطاحل شکط ضسُ زض ثبال ثطاي ًوًَِ ثطزاضي سيگٌبل ثسيي صَضت تغييط هييبثس:
اثتسا سيگٌبل پيَستِ زض ظهبىً ،وًَِ ثطزاضي افعايطي هيضَز .سپس يک فيلتط زيديتبل پبييي گصض ضٍي آى اػوبل ضسُ
ٍ زٍثبضُ سيگٌبل ًوًَِ ثطزاضي کبّطي هيگطزز.
Digital
Processing
Digital
DownSampling
Pre-Filter
UpSampling
ثب تَخِ ثِ آًچِ زض زضس سيگٌبلْب ٍ سيستوْب ذَاًسُ ايس ،تَضيح زّيس کِ ايي کبض چگًَِ هيتَاًس ،پسيسُ aliasing
ضا حصف ًوبيس؟
الف) يک سيگٌبل صَتي ًوًَِ ثطزاضي ضسُ زض فطکبًس 16کيلَّطتع ٍ 8ثيت ضا زض ًظط ثگيطيس .ايي سيگٌبل،
سيگٌبل upsampleضسُ ضوبست .ثطاي هطبّسُ اثط پسيسُ aliasingضٍي ايي سيگٌبل ،ثسٍى پيص فيلتط کطزى ،ضٍي
آى ًوًَِ ثطزاضي کبّطي اًدبم زّيسً .تيدِ ضا گَش کٌيس.
ثطاي ايي کبض هيتَاًيس اظ کس ظيط استفبزُ کٌيس:
5
sp(infilename,dsr) function
name and dsr is downsampling rate %infilename is your signal
)'fprintf('\n the origional sound \n
;)[y,Fs]=wavread(infilename
% Fs is sample rate in Hz
)if(rem(length(y),dsr)~=0
;))y=y(1:length(y)- rem(length(y),dsr
end
%play it
)sound(y,Fs
;pause
%Downsample
;)'fprintf('\n the downsampled sound \n
;))x=y(1:dsr:length(y
;)sound(x,Fs/dsr
;pause
%save down sample az down.wav
;)'wavwrite(x,Fs/dsr,'down.wav
ايي آظهبيص ضا ثطاي هقبزيط ًطخ ًوًَِ ثطزاضي 5 ٍ 3ٍ 2اهتحبى کٌيسً .وًَِ ثطزاضي کبّطي چِ اثطي ثط ضٍي سيگٌبل
ضٌيسُ ضسُ گصاضتِ است؟
ة) زض ايي قسوت ،ثطاي حصف اثط ، aliasingپيص اظ ًوًَِ ثطزاضي کبّطي ،اظ يک فيلتط پبييي گصض ثطاي فيلتط
کطزى سيگٌبل استفبزُ هيضَز .ثطاي فيلتط کطزى سيگٌبل پيص اظ ًوًَِ ثطزاضي کبّطي ،هيتَاًيس اظ زستَض ظيط کوک
ثگيطيس:
;)filter_coeff = fir1(n, 1/dsr
;) filteredSound = filter( filter_coeff, 1, infilename
زستَض ،fir1يک فيلتط پبييي گصض ضا زض حَظُ ظهبى ثِ طَل nثطاي ضوب ضجيِسبظي هيکٌس .ثطاي آگبّي اظ ًحَُ
ػولکطز ايي زستَض ،اظ helpهحيط MATLABکوک ثگيطيس .زستَض ً filterيع سيگٌبل ٍضٍزي ضا ثب فيلتط ططاحي
ضسُ زض حَظُ ظهبى کبًَالَ هيًوبيس.
سيگٌبل حبصل ضا گَش کٌيس .چِ تفبٍتي هيبى ايي سيگٌبل ٍ سيگٌبل قسوت الف) ٍخَز زاضز؟
ايي هقبيسِ ضا ثطاي هقبزيط هرتلف dsrکِ زض قسوت قجل ،اهتحبى کطزيس ،اًدبم زّيس .آيب ػول پيص فيلتط کطزى ثط
ضٍي کيفيت سيگٌبل هَثط ثَزُ است؟ اگط dsr>5ثبضس ذطٍخي چگًَِ ذَاّس ثَز؟ آيب ٌَّظ پيص فيلتط کطزى هَثط
است؟ چطا؟
6
زض کسام حبلت ،پيص فيلتط کطزى ثيطتطيي تبثيط هثجت ضا ضٍي ذطٍخي ايي هطحلِ زاضتِ است؟
الف) ثطاي سيگٌبل ) s(t ) cos(2tضکل هَج آى ضا ضسن کطزُ ٍ ًوًَِ ّبي حبصل ضا ثب ثبظُ ّبي ًوًَِ ثطزاضي 0.5
ثبًيِ 1 ،ثبًيِ ٍ 0.75ثبًيِ ًطبى زّيس .زض ّط حبلت سيگٌبل پيَستِ زض ظهبى ثبظيبثي ضسُ اظ ًوًَِ ّب ضا ثب ثطٍى يبثي ذطي
(اتصبل ًوًَِ ّب ثب ذط) ضسن کٌيس .فطکبًس پبيِ ي سيگٌبل ّبي ثبظيبثي ضسُ ضا هطرص کٌيس .زض کسام حبلت پسيسُ ي
aliasingضخ زازُ است؟حساقل فطکبًس ًوًَِ ثطزاضي ٍ ثبظُ ي ظهبًي ًوًَِ ثطزاضي ثطاي پيطگيطي اظ aliasing
چقسض است؟
ة) ثطاي سيگٌبل ًوًَِ ثطزاضي ضسُ ٍ ثبظُ ّبي ًوًَِ ثطزاضي ضسُ ي هسبلِ ي قجل ،ضکل سيگٌبل اصلي ٍ سيگٌبل ًوًَِ
ثطزاضي ضسُ ضا ضسن کٌيس .فطض کٌيس يک فيلتط پبييي گصض ثطاي ثبظيبثي ثِ سيگٌبل اػوبل کٌين .فطکبًس سيگٌبل ثبظيبثي
ضسُ چقسض ذَاّس ثَز؟ آيب پبسرتبى ثب پبسد قسوت قجل هطبثقت زاضز؟
ج) اظ سيگٌبل ظيط ثب ثبظُ ّبي ظهبًي 0.2ثبًيِ ًوًَِ ثطزاضي کٌيس.
1.5
1
0.5
0
-0.5
-1
-1.5
2
1.8
1.6
1.4
1.2
1
0.8
0.6
0.4
0.2
0
-2
ز) ثطاي ايي سيگٌبل ًوًَِ ثطزاضي ضسُ ،اثتسا ًوًَِ ثطزاضي کبّطي ثب فکتَض 2ثط ضٍي آى اًدبم زازُ ٍ سپس ًوًَِ
ثطزاضي افعايطي ثط آى اػوبل کٌيس.
7
زض توطييّبي قجلً ،وًَِ ثطزاضي سيگٌبل ضا ثطضسي ًوَزينً .وًَِ ثطزاضي ،ضظٍلَضي زازُ ضا ضٍي هحَض ظهبى/هکبى اظ
ثيًْبيت ثِ هقساضي هحسٍز تجسيل هيًوبيس .اهب ّوچٌبى ضظضٍلَضي زاهٌِ زازُّب ثيًْبيت است .کَاًتيعاسيَى ،هقبزيط
زاهٌِ زازُّب ضا ثِ هقبزيطي هحسٍز تجسيل هيًوبيس .کَاًتيعاسيَى ،ثبػث اظ زست ضفتي اطالػبت زض حَظُ ظهبى/هکبى
هيگطزز کِ ثِ ايي پسيسُ" ،ذطبي کَاًتيعاسيَى" گفتِ هيضَز .زض ايي توطيي ضوب ثب تبثيط کَاًتيعاسيَى ثط کيفيت
صَت ٍ تصَيط آضٌب هي ضَيس.
الف) ثطاي سيگٌبل ّبي صَتي ذَاّيس زيس کِ ثب حساقل تؼساز ثيت ّب سيگٌبل کَاًتبيع ضسُ قبثل فْن ثَزُ ٍ ،افعايص
تؼساز ثيت ّب کيفيت سيگٌبل ضا ثبال هي ثطز .اهب اظ ًقطِ اي ثِ ثؼس ،افعايص تؼساز ثيت ّب تبثيطي ثط کيفيت سيگٌبل ًرَاّس
گصاضت .ثطاي کَاًتيعاسيَى ،هي ثبيست اثتسا سيگٌبل ضا ًطهبل کٌيس ( .سيگٌبل ضا ثِ هحسٍزُ ي 1-تب 1ثجطيس ) ثؼس اظ
ًطهبل سبظي اظ فطهَل ظيط استفبزُ ًوبييس.
)Quantization_y = round (2^(n-1)*y) / 2^(n-1
ة) صساي ذَز ضا اظ ططيق هيکطٍفَى ضجط کطزُ ،آى ضا کَاتبيع ًوبييس ٍ ثِ آى گَش زّيس .هي تَاًيس تؼساز ثيت
ّبي کَاًتيعاسيَى ضا تغييط زّيس.
ج) زض ايي قسوت يک فيلتط پبييي گصض زضخِ (Butterworth) 6ثب ًطخ ًوًَِ ثطزاضي ٍ 11025فطکبًس 3000ثِ
سيگٌبل کَاًتبيع ضسُ اػوبل ًوبييس.
ضوب ثبيس ًقطِ اي ضا پيسا کٌيس کِ اظ آى خب ثِ ثؼس تغييط تؼساز ثيت ّب تبثيطي ثط کيفيت سيگٌبل ًرَاّس گصاضت.
ّوچٌيي حساقل تؼساز ثيتي ضا پيسا کٌيس کِ فبيل صَتي قبثل زضک ٍ کلوِ ّب هفَْم ثبضٌس .هي تَاًيس اظ 2ثيت آغبظ
کطزُ ٍ تب 24ثيت آى ضا افعايص زّيس .ايي کبض ضا ثطاي سيگٌبل سيگٌبل صَتي اصلي ٍ فيلتط ضسُ اًدبم زّيس.
کيفيت سيگٌبل زض اثط کَاًتيعاسيَى ٍ فيلتطيٌگ ٍ ّط زٍ ضا هقبيسِ ٍ تحليل کٌيس.
ز) تصَيطي کِ ثِ توطيي ضويوِ ضسُ زض ًظط ثگيطيس 5 .کَاًتبيعض يکٌَاذت 4 ٍ 8 ،16 ،32 ،64 ،128سطحي ططاحي
کٌيس ٍ ايي تصَيط ضا کَاًتبيع کٌيسً .تبيح ايي 6کَاًتبيعض ضا هقبيسِ کٌيس .ػلت ٍخَز ثطذي هٌبطق ًب ذَاستِ ضا تَضيح
زّيس.
موضوع تمرین بعد :سيگنالهای دیجيتال صوتی
هَفق ثبضيس!
8
© Copyright 2026 Paperzz