‫به نام یگانه خالق هستی بخش‬
‫تمرین اول درس طراحی پایگاه داده‬
‫اهداف‪:‬‬
‫‪ ‬آشنایی با کلیات و مفاهیم پایگاه داده‬
‫‪ ‬آشنایی با مدلسازی پایگاه داده‬
‫دانشکده مهندسی کامپیوتر‬
‫دانشگاه صنعتی شریف‬
‫اسفند ‪۱۹‬‬
‫‪0‬‬
‫بخش اول‪ :‬سواالت تشریحی‬
‫پاسخ سواالت زیر را بصورت تشریحی و تا جای ممکن شامل‪ ،‬جامع‪ ،‬مانع و موجز بنویسید‪.‬‬
‫فصلهای اول و دوم (مفاهیم و کلیات)‬
‫‪ -۹‬هر کدام از موارد زیر را به داده‪ ،‬اطالع و یا دانش منسوب کنید‪ .‬دلیل کوتاهی برای این انتسابها بنویسید‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫مشتریان ما به موارد ارزان تمایل بیشتری دارند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫‪ ۰000‬تومان‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫‪ ۰000 ،۹000‬و ‪ ۰000‬تومان میانگین فروش سه ماه اخیر به ازای هر نفر‪.‬‬
‫‪ -۰‬نسلهای مختلف فناوریهای ذخیره و بازیابی اطالعات را نامبرده و هر کدام را به اختصار توضیح دهید‪.‬‬
‫‪ -۰‬دادههای ساختمند‪ ،‬نیمساختمند و ناساختمند را تعریف کنید‪ .‬محیط دانشگاه را تصور کنید‪ .‬در این محیط یک نمونه‬
‫داده ساختمند را با نمایش ساختار‪ ،‬داده نیمساختمند را نیز با نمایش مشخص (مثال یک ‪ )Markup Language‬و یک‬
‫داده ناساختمند را با توصیف بیان کنید (برای این منظور میتوانید در صفحات مختلف سایت دانشگاه‪ ،‬دانشکده و‬
‫سامانهی آموزش گشتوگزار کنید)‪.‬‬
‫‪ -4‬تعریف رایجی از پایگاه داده به این شرح است‪:‬‬
‫«مجموعهای از دادههای ذخیرهشده ‪ ،‬پایا‪ ،‬منطقی‪-‬یکپارچه (مجتمع)‪ ،‬بهممرتبط‪ ،‬نامتناقض‪ ،‬با کمترین افزونگی‪ ،‬دارای‬
‫چارچوب و مدل داده ای تحت مدیریت مشترک و برای استفاده اشتراکی و همزمان کاربران مختلف»‬
‫هر کدام از این ویژگیها را در قالب یک یا چند جمله توضیح دهید‪.‬‬
‫فصل (مدلسازی معنایی دادهها)‬
‫‪ -۹‬در مدلسازی دادهها گاهی در دام میافتیم‪ .‬سه دام رایج عبارتند از‪ :‬حلقهای‪ ،‬چندشاخهای و شکاف‪ .‬شرایط رخ دادن هر‬
‫کدام را به همراه یک مثال با نمایش ‪ ER‬بزنید و چگونگی رفع آن را نیز ذکر کنید‪.‬‬
‫‪ -۰‬زیرنوع اجتماع را تعریف کرده و بگویید در چه حالتی میتوان با تکنیک تخصیص آن را مدل کرد‪ .‬برای آن با استفاده از‬
‫هر دو تکنیک مثالی با نمایش ‪ EER‬معادل ذکر کنید‪.‬‬
‫‪ -۰‬آیا میتوان به جای تکنیک تجمیع از نوع ارتباط چند‪-‬گانی استفاده کرد؟‬
‫‪۹‬‬
‫بخش دوم‪ :‬سواالت تحلیلی‬
‫در این بخش که عمدتا از مبحث مدلسازی است سواالتی با هدف تحلیل موضوع مطرح شده است‪.‬‬
‫‪ -۹‬در نمودار زیر چند نوع موجودیت ضعیف و چند نوع موجودیت قوی وجود دارد؟‬
‫‪ -۰‬مدلسازی زیر را در نظر بگیرید‪:‬‬
‫‪-‬‬
‫موجودیتهای غیر ضعیف را نام ببرید‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫تحلیل کنید که این مدلسازی به چه پرسشهایی پاسخ میدهد و از پاسخگویی به چه پرسشهایی عاجز است‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫موجودیتهای کارمندان بانک‪ ،‬جایزه و قرعهکشی را با ارتباطات رایج به این نمودار اضافه کنید‪ .‬فرضهای خود را‬
‫بنویسید‪.‬‬
‫‪۰‬‬
‫‪ -۰‬یک شرکت بیمهی خودرو قصد دارد اطالعات مربوط به بیمهشدگان و نوع خودرو آنها را نگهداری کند‪ .‬بیمهشده‬
‫میتواند حقیقی یا حقوقی باشد‪ .‬خودرو نیز انواع مختلفی مانند سواری‪ ،‬باری و موتور دارد‪ .‬یکبار با استفاده از مدل ‪ ER‬و‬
‫یکبار با استفاده از مدل ‪ EER‬دادههای مورد نیاز را مدلسازی کنید‪.‬‬
‫‪[ -4‬سوال ‪ ۹۱‬فصل ‪ ]۰‬یک رستوران قصد تولید یک سیستم اطالعاتی برای انجام فعالیتهای خود دارد‪ .‬بدین منظور احتیاج‬
‫به استفاده از پایگاه داده برای تامین نیاز دادهای خود دارد‪ .‬گروه تحلیلگر نیازهای محیط را اینگونه شناسایی کردهاند‪:‬‬
‫‪-‬‬
‫رستوران‪ ،‬شعبههای مختلفی دارد‪ .‬شعب تهران زیر نظر مدیر شعبهی اصلی اداره میشوند‪ .‬شعب شهرستان هر کدام‬
‫مدیر مستقلی دارند که تحت نظر مدیر شعبهی اصلی فعالیت میکنند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫رستوران با تامینکنندگان مواد غذایی مختلفی قرارداد دارد که محمولههای مختلفی را بر حسب نیاز هر روز یا هر‬
‫چند روز یکبار به شعب مختلف تحویل میدهند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫هر شعبه چندین آشپز‪ ،‬پیشخدمت‪ ،‬کارگر و راننده دارد که با توجه به ساعات کاریشان دستمزد ماهانه میگیرند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫غذاهای رستوران که نوع و میزان مواد غذایی هر کدام مشخص است‪ ،‬با قیمتهای مشترک توسط مشتریان خریداری‬
‫میشود‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫به جز مشتریان مشترک و موردی‪ ،‬چندین سازمان با شعب مختلف رستوران قرارداد ماهیانه دارند و غذاهای مشخصی‬
‫را هر روز دریافت میکنند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫شکایات مشتریان از هر نوع (غذا‪ ،‬سرویس و ‪ )...‬ثبت شده و در اختیار مدیریت کل رستوران قرار میگیرد و از سوی‬
‫او نمره منفی به شعبه تعلق میگیرد‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫هر مشتری میتواند پس از صرف غذا امتیازی بین ‪ 0‬تا ‪ ۹0‬به غذا و سرویس رستوران بدهد‪.‬‬
‫یک مدلسازی معنایی داده (با استفاده از مدل ‪ )[E]ER‬از محیط فوق ارایه دهید‪ .‬اگر احتیاج به فرض دیگری دارید آن را ذکر‬
‫کنید‪.‬‬
‫‪۰‬‬
‫بخش سوم‪ :‬سواالت تحقیقی‬
‫این بخش به عنوان نمرهی اضافی میباشد‪ .‬در مورد یکی از موضوعات زیر گزارشی یک یا دو صفحهای تهیه کنید‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫روشهای دیگر مدلسازی معنایی دادهها و دیگر سطوح مدلسازی‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫چگونگی فناوری ‪ RAID‬و انواع آن‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫انواع نمونههای سیستمهای مدیریت پایگاه داده و مدل دادهای هر کدام‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫سیستمهای مدیریت دانش‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫مخازن دادهای و مدل دادهای آنها‪.‬‬
‫‪4‬‬