Paper B Unit-4

gÌ Xwgao : KQ>H$ 4
A) d¥ÎmnÌmgmR>r Omhra {ZdoXZ
n
Omhra {ZdoXZ : ñdê$n Am{U {deof
"OmhranUo Ho$coco {ZdoXZ åhUOo Omhra {ZdoXZ' gaH$mar, {Z_gaH$mar H$m`m©c`o, {d{dY g§ñWm,
H§$nZr, CÚmoJg_yh `m§Mo_m\©$V {ZdoXZ à{gÕ Ho$co OmVo. {d{dY g§ñWm, H§$nZr, CÚmoJg_yh `m§Mo
g^mgX, J«mhH$ g_mOm_Ü`o AgVmV. `m H$m`m©c`mVrc {d{dY KS>m_moS>rer g^mgX, J«mhH$m§Mm g§~§Y
AgVmo. H$m`m©c`mZo KoVcoco {ZU©` qH$dm _m{hVr Omhra ñdê$nmV àH$Q> H$amdr cmJVo. {ZdoXZmVyZ
{Xcocr _m{hVr cmoH${hVmW© d H$V©ì`^mdZoVyZ {Xcr OmVo. H$m`ÚmZwgma OZVocm Or _m{hVr XoUo
Amdí`H$ AgVo Vr _m{hVr nmohM{dÊ`mMm _hÎdmMm Xwdm åhUOo Omhra {ZdoXZ hmo`.
g§ñWoÀ`m {ZdS>UwH$m, _mcmMm {ccmd, Zì`m `moOZm, ZdrZ CnH«$_, XyaÜdZr H«$_m§H$mV ~Xc,
nÎmm ~Xccm, H$m`m©c`rZ doioV ~Xc, g§ñWm/H§$nZrZo KoVcoco {ZU©`, cm^m§e Omhra H$aUo, dmhZ
{dH$Uo, drO nwadR>m I§{S>V AWdm CÀM Xm~mZo hmoUma Agoc, nmUr nwadR>m I§{S>V AWdm H$_r Xm~mZo
hmoUma Agoc Aem JmoîQ>tMr _m{hVr g^mgXm§Zm, J«mhH$m§Zm hmoUo Amdí`H$ Agë`mZo Omhra {ZdoXZmMm
_OHy$a à{gÕ Ho$cm OmVmo. Omhra {ZdoXZ eŠ`Vmo dV©_mZnÌmV à{gÕ Ho$co OmVo. `m~amo~a AmH$medmUr,
XyaXe©Z, Omhra \$cH$, H$m`m©c`mVrc \$cH$, Üd{ZjonH$ BË`mXr _mÜ`_mÛmaohr Omhra {ZdoXZ Ho$co
OmVo. Omhra {ZdoXZmcm KmofUmnÌ Agohr åhUVmV. "Omhra {ZdoXZmVrc _OHy$a WmoS>H$m nU AW© nwaonya
ñnîQ> H$aUmam Agmdm. Ë`mVrc AQ>r d eVu qH$dm {Z`_m§Mm, H$mc_`m©XoMm CëcoI H$miOrnyd©H$
Am{U H$mQ>oH$moa Ho$cm nm{hOo. d¥ÎmnÌmV à{gÕ H$amd`mÀ`m {ZdoXZmVrc _OHy$a hm H$_rV H$_r OmJoV
~gUmam nU AW© ñnîQ>nUo àH$Q> H$aUmam Agmdm.' (ì`mdhm[aH$ _amR>r, Z{gam~mXH$a c. am. n¥îR>
H«$_m§H$ 123)
Omhra {ZdoXZmVrc Zo_Ho$nUm H$gm Agmdm. Omhra {ZdoXZ à^mdr hmoÊ`mgmR>r H$moUVr H$miOr
¿`mdr øm ~m~r Ü`mZmV ¿`mì`m cmJVmV.
n
Omhra {ZdoXZ _m§S>Ur
Omhra {ZdoXZ {c{hVmZm qH$dm à{gXY H$aVmZm Imcrc ~m~r Ü`mZmV ¿`mì`mV.
1. Omhra {ZdoXZ dV©_mZnÌmV à{gÕ H$aVmZm Vo R>iH$nUo cmoH$m§Mo cj doYyZ KoB©c, dmMco OmB©c
Aem[aVrZo Ë`mMr aMZm H$amdr.
2. {ZdoXZ {c{hÊ`mnydu {ZdoXZmMm CÔoe, {ZdoXZ XoUmar g§ñWm, emgZ `m§À`m {ZdoXZmVrc H$m`Xoera
~m~r Ü`mZmV ¿`mì`mV.
140
3. _OHw$amVrc AQ>r, {Z`_, VmarI `m§Mm H$miOrnyd©H$ CëcoI H$am`cm hdm.
4. {ZdoXZmVrc _OHy$a hm H$_rV H$_r OmJoV ~gUmam nU AW© ñnîQ> H$aUmam Agmdm. AW©~moYmg
AS>Wim hmoB©c Aer dmŠ`aMZm H$ê$ Z`o.
5. {Zdo{XV ì`ŠVr, g§ñWm, emgZ `m§Mo Zm§d, ~moY{MÝh {eamo^mJr OmS> Q>mBnmV Agmdo.
6. Vn{ecmV {df`mMm àñVmd, àË`oH$ _wÚmgmR>r ñdV§Ì n[aÀN>oX.
7. {Zdo{XV ì`ŠVr, g§ñWm, emgZ `m§Mm g§nyU© nÎmm, \$moZ.
8. A{YH$mè`mMo Zm§d, nXZm_ S>mdrH$S>o d {XZm§H$, ñWmZ COdrH$S>o {chmdo.
9. {ZdoXZ gmd©O{ZH$ {R>H$mUr AWdm q^Vrda {MH$Q>dm`Mo Pmë`mg cj doYyZ KoÊ`mgmR>r _moR>çm
AjamV Vo _w{ÐV H$amdo.
n
Omhra {ZdoXZ : Z_wZm H«$. 1
n¡gm\§$S> ghH$mar ~±H$ {c{_Q>oS>,
Zm{eH$ amoS>, Zm{eH$
Omhra {ZdoXZ
nÎmm ~Xccm
n¡gm\§$S> ghH$mar ~±H$, Zm{eH$ amoS>, Zm{eH$ `oWyZ ñWcm§V[aV hmoV AgyZ ZdrZ nÎmm Imcrcà_mUo;
ZdrZ nÎmm,
n¡gm\§$S> ghH$mar ~±H$ {c.,
n§MdQ>r, Zm{eH$
{XZm§H$ 20 OyZ 2012 nmgyZ
Zm{eH$
n¡gm\§$S> ghH$mar ~±H$ {c.,
1 OyZ 2012
H$m`©H$mar g§MmcH$
n
Omhra {ZdoXZ : Z_wZm H«$. 2
eha nmUr nwadR>m {d^mJ
qnnar qMMdmS> _hmZJanm{cH$m
Omhra {ZdoXZ
qnnar qMMdmS> ehamVrc E.~r.gr.S>r. d B© dm°S>©, Ë`mg g§c½ZrV CnZJao, J«m_rU ^mJ `m A§VJ©V
141
`oUmè`m gd© Zi H$ZoŠeZYmaH$m§Zm H$i{dUoV `oVo H$s ehamcm nmUr nwadR>m H$aUmè`m _w»` Zi
dm{hZrda AMmZH$ _moR>çm à_mUmV JiVr CX²^dcocr Amho. gXa JiVr H$mT>UoMo H$m_ ~wYdma {XZm§H$
6-6-2012 amoOr hmVr KoUVo `oD$Z nyU© H$aUoV `oV Amho. Ë`m_wio darc ^mJmVrc Zi H$ZoŠeZYmaH$m§Zm
gXa {Xder hmoUmam nmUrnwadR>m hmoD$ eH$Uma Zmhr. VgoM Jwédma {XZm§H$ 7-6-2012 amoOr hmoUmam
nmUrnwadR>m Anwam d H$_r Xm~mZo hmoB©c. g§~§{YV ^mJmVrc ZmJ[aH$m§Zm X¡Z§{XZ nmÊ`mÀ`m {nÊ`mMr gmo`
hmoÊ`mÀ`m ÑîQ>rZo _hmZJan{cHo$H$S>rc CncãY Q>±H$aÛmao nmUr dmQ>nmMo {Z`moOZ H$aUoV Amco Amho.
Var H¥$n`m darc ^mJmVrc ZmJ[aH$m§Zr CncãY nmUr H$mQ>H$garZo dmnê$Z qnnarqMMdmS>
_hmZJanm{cHo$g ghH$m`© H$amdo, hr {dZ§Vr.
qnnar qMMdmS>
{X. 4 OyZ 2012
n
Oc A{^`§Vm
eha nmUr nwadR>m {d^mJ
qnnar qMMdmS> _hmZJanm{cH$m
Omhra {ZdoXZ : Z_wZm H«$. 3
doXdVr ghH$mar gmIa H$maImZm _`m©{XV, doXdVrZJa
{O. Ah_XZJa
gm_wXm{`H$ _mo\$V {ddmh g_ma§^m{df`r
Omhra {ZdoXZ
doXdVr ghH$mar gmIa H$maImÝ`mV\}$ Jwédma {X. 26 E{àc, 2012 amoOr Xwnmar 12.33 dmOVm
H$maImÝ`mÀ`m H$m`©ñWimda gm_wXm{`H$ _mo\$V {ddmh g_ma§^ Am`mo{OV H$aÊ`mV `oV Amho. {ddmh
g_ma§^mMm IM© H$maImÝ`mV\}$ H$aÊ`mV `oB©c.
dYydam§Zr ñdIMm©Zo {ddmhñWir `md`mMo Amho. dYydam§Zr `m ì`{V[aŠV AZmR>m`r IM© Amnë`m
Jmdr H$amd`mMm Zmhr. dYydam§Zm H$maImÝ`mV\}$ nwînJwÀN> d hmaVwao {Xco OmVrc.
Var BÀNw>H$ dYydam§Zr Amncr Zm§do H$maImÝ`mÀ`m H$ë`mU H|$ÐmV ~wYdma {X. 18 E{àc, 2012
amoOr Xwnmar Mma dmOon`ªV Zm|XdmdrV. A{YH$ _m{hVr H$maImÝ`mÀ`m _w»` H$m`m©c`mV H$m`m©c`rZ
doioV {_ioc.
doXdVrZJa
à. Zm. JmoS>~moco
{X. 10 E{àc, 2012
H$m`©H$mar g§MmcH$
ooo
142
~) {Q>ßnUrcoIZ
Cn`mo{OV _amR>rMm dmna hm H$m`m©c`rZ nmVirda _moR>çm à_mUmV hmoV Amho. _hmamîQ´> amÁ`mÀ`m
YmoaUmZwgma emgZì`dhmamVhr _amR>r ^mfoMm dmna Ho$cm OmV Amho. H$m`m©c`rZ nmVirda {d{dY
àH$maMo coIZ H$amdo cmJVo. B{Vd¥ÎmcoIZ, Omhra {ZdoXZ, H$m`m©c`rZ nÌcoIZ Aem AZoH$ H$m`m©c`rZ
coIZ àH$mam§_Ü`o "{Q>ßnUrcoIZ' hm EH$ _hÎdmMm àH$ma Amho. B{Vd¥ÎmcoIZ g_OyZ KoÊ`mgmR>r g^m,
g^oMr gyMZm d {df`n{ÌH$m, àñVmd, R>amd, JUg§»`m, AÜ`j, B{Vd¥Îm `m g§H$ënZm g_OyZ ¿`mì`m
cmJVmV. Ë`mà_mUo "{Q>ßnUrcoIZ' g_OyZ KoÊ`mgmR>r H$m`m©c`mV H$moUË`m ñdê$nmMo H$m_ AgVo,
`mMr _m{hVr H$ê$Z KoVcr nm{hOo. coIZàH$mamZwgma ^mfoMo ñdê$n ~XcV OmVo `mMmhr {dMma H$amdm
cmJVmo.
H$m`m©c` (Office)
H$m`m©c`mg H$Moar, H$Mhar, XßVa, Am°{\$g Ago n`m©`r eãX AmT>iVmV. Ago {R>H$mU H$s OoWo
XmoZnojm A{YH$ _mUgo EH$Ì `oD$Z H$m`© H$aVmV Ë`mg H$m`m©c` åhUVmV. EH$ qH$dm AZoH$ Imoë`m§Mo
{_iyZ H$m`m©c` ~Zcoco AgVo. 'Place of business or work' qH$dm 'a room where people work
at desks' Ago B§J«OrV H$m`m©c`mg åhQ>co Amho. H$m`© H$aÊ`mMo {R>H$mU åhUOo H$m`m©c`, Ago
gmYmaUV… åhQ>co Var H$m`m©c`mV H$moUH$moUVr H$m`} H$amdr cmJVmV `m{df`r H$mhr g§Ho$V AmhoV.
Ë`mdê$Z KamVco, JëcrVco Am{U H$m`m©c`mVrc H$m_o `m§_Ü`o \$aH$ nS>V OmVmo. EH$ ì`ŠVrgwÕm
H$m`m©c`mMo H$m_ gm§^miy eH$Vo. Aemdoir H$m`m©Mm AmdmH$m hm EH$m ì`ŠVrnwaVm _`m©{XV AgVmo.
H$m`m©Mm {dñVma OodT>m _moR>m VodT>o H$m`m©c` d {VWcr H$_©MmardJm©Mr g§»`m _moR>r AgVo.
H$m`m©c`rZ H$m_H$mOmMo ñdê$n
H$m`m©c` H$moUË`m joÌmer {ZJ{S>V Amho Ë`mdê$Z H$m`m©c`rZ H$m_H$mOmMo ñdê$n Adc§~yZ
AgVo. {OWo àË`j godm nwa{dcr OmVo Ë`m H$m`m©c`mMo H$m_ \$ŠV godm nwa{dUo hoM AgVo. CXm. {d_mZ
dmhVwH$sMo H$m`m©c`, ImOJr àdmgmgmR>rMo H$m`m©c` `m{R>H$mUr godm XoUo-KoUo ho H$m`© _hÎdmMo _mZco
OmVo. BVa H$m`m©c`mVrc H$m_o hr nÌì`dhmamÀ`m _mÜ`_mVyZ A{YH$ MmcVmV. emgH$s` dm AemgH$s`
H$m`m©c`m_Ü`o Agcocm AË`§V _hÎdmMm {d^mJ åhUOo nÌ ñdrH$maÊ`mMm {d^mJ. {OWo {d{dY
{R>H$mUmhÿZ qH$dm ì`ŠVr g§ñWm§H$Sy>Z Amcocr nÌo ñdrH$macr OmV Vmo H$m`m©c`mMm _Ü`dVu {d^mJ
AgVo. Ë`m_wio H$m`m©c`rZ H$m_m§_Ü`o "Amcocr nÌo ñdrH$maUo ho H$m_' {deof ñdê$nmMo AgVo.
nÌ XoUmè`m ì`ŠVrZo "nmoM' _m{JVcr Va nmoM XoÊ`mMo H$m_ H$amdo cmJVo. XoUmè`m ì`ŠVrÀ`m
nÌmda H$m`m©c`rZ H$_©Mmar nÌ {Xë`mMr VmarI {c{hVmo, Ë`mImcr ghr d {eŠH$m _maVmo. Ë`mZ§Va
Amcoë`m àË`oH$ nÌmMr Zm|X "AmdH$ Zm|XdhrV' Ho$cr OmVo. Ë`m nÌmda AmdH$ H«$_m§H$ d {XZm§H$
{c{hÊ`mV `oVmo. Ë`mZ§Va nÌmdarc {df`mMo d H$m_mMo ñdê$n cjmV KoD$Z Ë`mMo dJuH$aU Ho$co OmVo.
143
EH$m ñdê$nmMr H$m_o AgUmar nÌo g§~§{YV {d^mJm§H$S>o nmR>{dcr OmVmV. H$mhr nÌm§da "VmVS>rMo' Agm
eoam {c{hcocm AgVmo, Aem nÌm§Zm àmYmÝ` XoD$Z Vr Ë`m Ë`m à_wIm§H$S>o nmR>{dcr OmVmV.
AmdH$ H«$_m§H$ Zm|X{dcoco nÌ Á`mÀ`mH$S>o `oVmo Vmo Ë`m nÌmVrc {df`mda àmW{_H$ ñdê$nmMo CÎma
qH$dm _m{hVr V`ma H$aVmo. Ë`mda d[aîR>m§~amo~a MMm© hmoD$Z A§{V_ ñdê$nmMo CÎma, {ZU©`, _m{hVr
V`ma hmoVo. Ë`m_wio d[aîR>m§À`m AdcmoH$ZmgmR>r Amcoë`m nÌmVrc àH$aUm§{df`r H$m`m©c`rZ H$_©Mmè`mZo
V`ma Ho$cocm _OHy$a åhUOo {Q>ßnUr hmo`. S>m°. c. am. Z{gam~mXH$a `m§À`m _Vo, ""nÌmVrc àH$aUmg§~§Yr
{c{nH$mMm hm coIr A{^àm`M AgVmo.'' (ì`mdhm[aH$ _amR>r n¥. 93) "{Q>ßnUr'g {Q>nUr AWdm Q>rn
Agohr åhUVmV.
`m{edm` H$m`m©c`rZ H$m_H$mOmV H$m`m©c`mVyZ ~mhoa nmR>{dë`m OmUmè`m nÌmda OmdH$ H«$_m§H$
Q>mHy$Z Vo OmdH$ Zm|XdhrV Zm|X{dco OmVo. Aem {d{dY H$m_m§_wio H$m`m©c` ho {Od§V ~Zcoco AgVo.
{OWo H$mhr H$m_M ZgVo Vo H$m`m©c` hmoD$ eH$V Zmhr. Ë`m_wio {Q>ßnUrcoIZm_Ü`o H$m`m©c`mVrc
H$_©Mmè`mg gVH©$, H$m`©VËna amhUo Amdí`H$ ~ZVo. {Q>ßnUrcoIZmMo H$m`© ho ~mhoê$Z Amcoë`m
nÌmZ§Va gwê$ hmoVo.
{Q>ßnUrcoIZ åhUOo H$m`?
{Q>ßnUrcoIZmg B§J«OrV Office Note Ago åhUVmV. "H$m`m©c`mg àmßV Pmcoë`m nÌmVrc
Ame`mcm à{VgmX XoÊ`mgmR>r V`ma Ho$coë`m {Q>nUmg H$m`m©c`rZ {Q>ßnUr Ago åhUVmV.' {Q>ßnUr hm
H$m`m©c`rZ H$m_H$mOmgmR>r H$amd`mMm EH$ coIZàH$ma Amho. ì`dhm[aH$, ì`mdgm{`H$ AWdm H$m`m©c`rZ
nÌì`dhma hm _moR>çm à_mUmda hmoV AgVo. ì`{ŠVJV AWdm ImOJr nÌmMm g_mdoe H$m`m©c`rZ
H$m_H$mOmV hmoV Zmhr. CXm. A{^Z§XZ, jo_Hw$ec, {ZYZ, OÝ_dmVm©, J¥hàdoe, Zm_H$aU, {ddmh `m
{Z{_ÎmmZo hmoUmam nÌì`dhma hm ImOJr AgVmo. Ë`mcm KaJwVr ñdê$n {_imcoco AgVo. H$mhrdoim
nÌcoIZ ho ImOJr Va H$m`m©c`mer g§~§{YV AgVo. d[aîR> A{YH$mè`m§Zo H$m`m©c`mVrc H$_©Mmè`m§Zm
{XdmirÀ`m ew^oÀN>m nÌmÛmao {Xë`m Va Vo AY©H$m`m©c`rZ nÌ R>aVo. {Q>ßnUrcoIZmMm g§~§Y Aem
nÌmer `oV Zmhr. Or nÌo CÎmamMr, _m{hVr {dMmaÊ`mÀ`m CÔoemZo {c{hcocr, H¥$Vr H$aÊ`mg§X^m©V {dZ§Vr
H$aUmar qH$dm VËg_ ñdê$nmMr AgVmV; Ë`m nÌmg§X^m©V {Q>ßnUrcoIZ H$amdo cmJVo. Amcoë`m
nÌmÀ`m AmYmao _m{hVr V`ma H$ê$Z d[aîR>m§À`m AdcmoH$ZmgmR>r gmXa Ho$coë`m {Q>nUmg H$m`m©c`rZ
{Q>ßnUr Ago åhUVmV. Ë`mV nÌmVrc {df`mÀ`m ~mOyZo dm {damoYr ~mOyZohr _V Zm|X{dcoco AgVo.
{Q>ßnUrcoIZmMm CÔoe
H$m`m©c`mVrc àË`oH$ H$m_m_mJo {d{eîQ> EH$ CÔoe AgVmo. H$m`m©c`rZ {Q>ßnUrcoIZm_mJohr CÔoe
Amho. H$m`m©c`mg àmßV Pmcoë`m nÌmda H$mhr Var {ZU©` KoUo Amdí`H$ AgVo. Omon`ªV nÌmVrc
_OHw$amg à{VgmX XodyZ Ë`mda H$m`©dmhr hmoV Zmhr Vmon`ªV Vo nÌ H$m`m©gmR>r AS>Hy$Z nS>coco Amho
qH$dm Vo {ZH$mcmV H$mT>coco Zmhr Ago _mZco OmVo. {Q>ßnUrcoIZ ho nÌmda Vm~S>Vmo~, OcX JVrZo
144
H$m`©dmhr ìhmdr `m CÔoemZo hmoV AgVo. H$m`m©c`mH$S>o XaamoO AZoH$ nÌo `oVmV. àË`oH$ nÌ dmMyZ Ë`mda
VmVS>rZo {ZU©` KoUo d[aîR>mZm eŠ` ZgVo. Ë`m_wio nÌmVrc _w»` _OHw$amcm AZwgê$Z {Q>ßnUr {c{hcr
Va OcX JVrZo {ZU©` KoVm `oVmo. Ë`m_wio d[aîR> A{YH$mè`mg {ZU©` KoÊ`mgmR>r àíZmMo ñdê$n H$imdo
`mgmR>r Am{U Ë`mZwf§JmZo H$m`m©c`mH$S>o Agcocr _m{hVr gmXa H$aÊ`mgmR>r {Q>ßnUrcoIZ Ho$co OmVo.
Ë`m_Ü`o H$mhr Cnm`, `moOZm, CnH«$_, CÎma, Anojm, _V, {ZH$mc, YmoaU AWdm {ZU©` gyM{dco
OmVmV.
{Q>ßnUrcoIZmMo àH$ma
H$m`m©c`mVrc nÌmMo ñdê$n H$go Amho, Ë`mda H$moUË`m àH$maMr à{V{H«$`m ZmoXdm`Mr Amho
`mdê$Z {Q>ßnUrcoIZmMo EHy$U Mma àH$ma nS>VmV.
1. {ZË`mÀ`m ñdê$nmMr qH$dm R>amdrH$ ñdê$nmMr {Q>ßnUr
2. _m{hVrna {Q>ßnUr
3. H$m`©dmhrgmR>r d[aîR>m§H$Sy>Z AmXoemMr Anojm H$aUmar {Q>ßnUr
4. A§VJ©V H$m`m©c`rZ {Q>ßnUr
1. {ZË`mÀ`m ñdê$nmMr qH$dm R>amdrH$ ñdê$nmMr {Q>ßnUr
H$m`m©c`mg àmßV Pmcocr H$mhr nÌo hr EH$gma»`m Ame`mMr AgVmV. Aem nÌm{df`r H$moUVr
H¥$Vr H$am`Mr `mMm {ZU©` nydunmgyZM KmcyZ {Xcocm AgVmo. Ë`m {ZU©`mZwgma Amdí`H$ Ë`m ~m~tMr
nyV©Vm H$aUo EdT>oM ~mH$s amhmV AgVo. Ë`m_Ü`o ZmdrÝ` ZgVo AWdm d[aîR>m§Mm gëcm KoÊ`mMr JaO
ZgVo. Aemdoir H$m`m©c`rZ H$m_H$mO ho R>amdrH$ ñdê$nmMo ~ZVo åhUOo {ZË`mMo ~ZVo. Ë`m_wio
EImÚm nÌàH$mamÀ`m AZwf§JmZo nyV©Vm H$amdr cmJUmar ~m~ hr R>amdrH$ qH$dm {ZË`mÀ`m ñdê$nmMr
Agoc Va Ë`mgmR>r hmoUmè`m {Q>ßnUrcoIZmg {ZË`mMr qH$dm R>amdrH$ ñdê$nmMr {Q>ßnUr Ago åhUVmV.
Aem {Q>ßnUrg doJio H$m¡eë` ~miJÊ`mMr JaO ^mgV Zmhr. EImXo nÌ N>mnrc ñdê$nmVrc AOm©Mr
_mJUr H$arV Agoc Va Ë`mMr Am¡nMm[aH$ Zm|X H$ê$Z "N>mnrc AOm©Mr nyV©Vm' H$aUo EdT>oM H$m_
_hÎdmMo R>aVo. CXm. J«§Wmc` H$mS>©Mr _mJUr, ~moZm\$mB©S>Mr _mJUr, emim gmoS>ë`mMm XmIcm,
à_mUnÌmMr gË`àV Aem ~m~tMr _mJUr H$aUmè`m nÌmgmR>r {deof ñdê$nmMr {Q>ßnUr {c{hÊ`mMr
JaO ^mgV Zmhr. Aem nÌm{df`rMo YmoaU AJmoXaM R>a{dcoco Agë`m_wio Vo {ZË`mMo ~Zcoco AgVo.
Ë`m_wio "{ZË` H$amì`m cmJUmè`m `m Am¡nMm[aH$ Zm|Xrcm {ZË`mÀ`m ñdê$nmMr {Q>ßnUr Ago åhUVmV.
(ì`mdhm[aH$ _amR>r, n¥. 94)
{ZË`mÀ`m {Q>ßnUrgmR>r àË`oH$ nÌmg ñdV§Ì H$mJXmda Zm|X KoÊ`mMr JaO ^mgV Zmhr. Ë`m_wio
{ZË`mÀ`m dm R>amdrH$ ñdê$nmMr {Q>ßnUrMm Z_wZmhr Aä`mgÊ`mMr Oê$aV nS>V Zmhr. _m{hVrna
{Q>ßnUrMm _mÌ Z_wZm XmI{dVm `oVmo.
~r. H$m°_. 1 : _amR>r/Am{dîH$ma ...10
145
2. _m{hVrna {Q>ßnUr
H$m`m©c`rZ coIZàH$mam_Ü`o _m{hVrna {Q>ßnUrcm {deof _hÎd AgVo. H$m`m©c`mH$S>o àmßV
Pmcoë`m nÌm_Ü`o H$mhrdoim dñVw{ZîR> ñdê$nmMr _m{hVr AWdm AmH$S>odmar _m{JVcr OmVo. Ë`mZwgma
{d{dY \$mB©ct_Ü`o g§J«{hV Agcocr _m{hVr EH$Ì H$ê$Z Vr gmXa Ho$cr OmVo. Ë`mg _m{hVrna {Q>ßnUr
Ago åhUVmV. _m{hVrna {Q>ßnUr_Yrc _m{hVr hr {d{eîQ> ~m~tgmR>r AmYma åhUyZhr dmnacr OmUma
AgVo. Ë`m_wio Á`m {Q>ßnUrV Aer _m{hVr {Xcr OmVo Vmo H$mJX H$m`m©c`mV ñWiàV åhUyZ gwa{jV
R>odmdm cmJVmo. Aemdoir _m{hVrna {Q>ßnUrÀ`m EH$mnojm A{YH$ àVr V`ma H$aUo Cn`moJmMo R>aVo.
{dÚmnrR>mH$Sy>Z dm{f©H$ AhdmcmgmR>r _hm{dÚmc`mH$S>o Xadfu _m{hVr _mJ{dV AgVo. Ë`mgmR>r {d{hV
Z_wZmhr gmo~V OmoS>cocm AgVmo. Ë`m Z_wÝ`mV _hm{dÚmc`mV doJdoJù`m {d^mJmV Agcocr _m{hVr
AWdm AmH$S>odmar Jmoim H$ê$Z EH${ÌV ñdê$nmV gmXa Ho$cr OmVo.
3. H$m`©dmhrgmR>r d[aîR>m§H$Sy>Z AmXoemMr Anojm H$aUmar {Q>ßnUr
H$m`m©c`mg àmßV Pmcoë`m nÌmda qH$~hþZm nÌmVrc Ame`mda H$mhr Var H$m`©dmhr hmoUo Amdí`H$
AgVo. H$m`©dmhr hmoÊ`mgmR>r Á`m _m{hVrMr JaO AgVo Vr _m{hVr {Q>ßnUrV gmXa Ho$cocr AgVo. Ë`m
_m{hVrgmR>r Amdí`H$ AgUmao g§X^© qH$dm nwamdohr Ë`mV Zm|X{dcoco AgVmV. AemàH$mao EImÚm
nÌmVrc àH$aUmda gg§X^© _m{hVr XodyZ {d{eîQ> H$m`©dmhr hmoÊ`mÀ`m ÑîQ>rZo Ho$cocr {e\$mag Á`m
{Q>ßnUrV AgVo Ë`mg H$m`©dmhrgmR>r d[aîR>m§H$Sy>Z AmXoemMr Anojm H$aUmar {Q>ßnUr åhUVmV. àmßV
{Q>ßnUrVrc {e\$mag Am{U Ë`mgmR>r {Xcocr g§X^m©gh _m{hVr VnmgyZ d[aîR> A{YH$mar Ë`mda Amncm
AmXoedOm eoam _maVmV. S>m°. c. am. Z{gam~mXH$a åhUVmV, "".... H$m`©dmhrgmR>r d[aîR>m§H$Sy>Z
{ZpíMV AmXoe qH$dm _mJ©Xe©Z _m{JVcoco AgVo. Aem {Q>ßnUrg "H$m`©dmhrgmR>r d[aîR>m§H$Sy>Z AmXoemMr
Anojm H$aUmar {Q>ßnUr' Ago åhUVmV. (ì`mdhm[aH$ _amR>r, n¥. 96)
EH§$XarV Aem {Q>ßnUr_Ü`o nÌmV CnpñWV Ho$coë`m _wÚmg AZwgê$Z dñVwpñWVr _m§S>cocr AgVo.
Ë`mZwgma H$amd`mÀ`m H$m`©dmhrgmR>r H$m`Xoera {Z`_ Am{U Ë`mMo g§X^© {Xco OmVmV. AZwHy$cà{VHy$c Aem XmoÝht~m~V _V Zm|XdyZ {d{eîQ> {ZîH$f© H$mT>Ê`mgmR>r {ZU©` gyM{dcocm AgVmo. Ë`m_wio
n{hë`m XmoZ {Q>ßnUtnojm hr {Q>ßnUr Vm§{ÌH$ÑîQ>çm O~m~XmarMr, pŠcîQ> ñdê$nmMr AgVo.
4. A§VJ©V H$m`m©c`rZ {Q>ßnUr
A§VJ©V H$m`m©c`rZ {Q>ßnUr hr Ë`mM H$m`m©c`mVrc H$m`©aV Agcoë`m {d^mJmgmR>r V`ma Ho$cocr
AgVo. H$m`m©c`m§VJ©V AgUmè`m {d^mJm§H$Sy>Z {d{dY ñdê$nmMr _m{hVr _mJdmdr cmJVo, H$mhr doim
_mJUr H$amdr cmJVo. Ë`mgmR>r ñdV§Ì nÌ Z nmR>dVm {Q>ßnUr nmR>dyZ CÔoe H$i{dcm OmVmo. EImXo
H$m`m©c` _moR>o Agë`mg Aem ñdê$nmÀ`m {Q>ßnUrMr gVV JaO ^mgVo. CXm. {dÚmnrR>mV {d{dY
{d^mJ AgVmV. CXm. narjm {d^mJ, N>nmB© {d^mJ, ^m§S>ma {d^mJ Aemdoir A§VJ©V H$m`m©c`rZ
{Q>ßnUrMm Cn`moJ H$ê$Z {d{dY ~m~tMr _mJUr Ho$cr OmVo.
146
{Q>ßnUrcoIZmMr nÕVr
{Q>ßnUrcoIZmdoir nwT>rcà_mUo nÕVr Adc§~cr OmVo.
EH$m ñdÀN> H$mJXmda COì`m H$monè`mV {eamo^mJr Á`m {d^mJmVyZ {Q>ßnUr OmUma AgVo Ë`m
{d^mJmMo Zmd {c{hco OmVo. Á`m A{YH$mè`mH$S>o {Q>ßnUr gmXa H$amd`mMr Amho Ë`mMm hþÔm {c{hcm
OmVmo. Á`m CÔoemZo {Q>ßnUr gmXa hmoUma AgVo; Ë`m CÔoemgmR>r Amdí`H$ Jmofdmam {Xcm OmVmo. OodT>o
_wÔo AgVrc VodT>o n[aÀN>oX AWdm AZwH«$_m§H$ {Xco OmVmV. Amdí`H$ Ë`m {R>H$mUr g§X^© {Xcm OmVmo.
{ZË`mMr {Q>ßnUr Am{U _m{hVrna {Q>ßnUr V`ma H$aVmZm {deof H$îQ> nS>V ZmhrV. na§Vw H$m`©dmhrgmR>r
d[aîR>m§H$Sy>Z AmXoemMr Anojm H$aUmar {Q>ßnUr Am{U A§VJ©V H$m`m©c`rZ {Q>ßnUrgmR>r coIZ H$aVmZm
{deof H$miOr ¿`mdr cmJVo.
{Q>ßnUr {c{hÊ`mnydu _yi nÌ H$miOrnyd©H$ dmMmdo cmJVo. nÌmV Ame` ì`dpñWV g_OyZ KoVcm
nm{hOo. Ë`mV CnpñWV Ho$coë`m _wÚm§Mm ~maH$mB©Zo Aä`mg Ho$cm nm{hOo. Ë`mZ§Va {Q>ßnUr coIZmg
gwédmV Ho$cr OmVo. Amdí`H$ Vr {e\$mag XodyZ eodQ>r ñdmjar d VmarI KmVcr OmVo.
{Q>ßnUrcoIZmMr ^mfm hr Ac§H$m[aH$ ZgVo. Vr g_OÊ`mg gmonr Am{U Ame` nyU©V… ñnîQ> hmoB©c
Aer AgVo. gmYr, gwQ>gwQ>rV dmŠ`aMZm AgVo. àXrK© dmŠ` Am{U nmëhm{iH$ ^mfm Q>micr OmVo.
{Q>ßnUrMm EH$mnojm AZoH$ AW© {ZKUma ZmhrV `mMr H$miOr KoVcr OmVo. H$m`m©c`rZ n[a^mfm
dmnaVmZm nañnam§À`m hþÚmMm _mZ amIV _mJUr AWdm _m{hVr gmXa Ho$cr OmVo. coIZmV ImS>mImoS>
hmoD$ Z XoVm dmMVm `oB©c Aem hñVmjamV Vr gmXa hmoVo. Ë`m_wio H$m`m©c`rZ H$m_H$mOmcm JVr {_iVo.
nwT>rcà_mUo {Q>ßnUrcoIZmMo Z_wZo nmhVm `oVmV.
147
_m{hVrna {Q>ßnUr Z_wZm H«$. 1
n[a{eîR>-15
{dÚmnrR>mÀ`m dm{f©H$ AhdmcmgmR>r g§c½Z _hm{dÚmc`m§Zr Am{U _mÝ`VmàmßV g§ñWm§Zm nmR>dmd`mMm VŠVm
H$mcmdYr 1 Owc¡ 2011 Vo 30 OyZ 2012
A.H«$.
_hm{dÚmc`mMo Zmd
{dÚmemIm
ñWmnZm df©
1.
_hfu {dÇ>c am_Or qeXo
_hm{dÚmc`, Ac_nya
H$cm d
dm{UÁ`
OyZ 1990
g§c½ZVoMm AZwXm{ZV
àH$ma
AWdm H$go
{Za§Va
_hm{dÚmc`
Mmc{dUmè`m
g§ñWoMo Zmd
148
AZwXm{ZV ñdamÁ` {ejU
àgmaH$ _§S>i,
Ac_nya,
{O. gmVmam.
Ahdmc dfm©Vrc
àmMm`mªMo Zmd d
e¡j{UH$ Ah©Vm
àmMm`© S>m°. {d. am. ndma
E_.E.,E_.{\$c,nrEM.S>r.
ghr
àmMm`©
_m{hVrna {Q>ßnUr Z_wZm H«$. 2
g§c½Z _hm{dÚmc`mMo _mÝ`VmàmßV g§ñWm `m_Yrc {dÚmWu, {ejH$ d H$_©Mmè`m§Mr OmVr-O_mVr{Zhm` _m{hVr
Xe©{dUmam VŠVm
àemgH$s` H$_©Mmar
02 01 01
{deof _mJmg dJ©
Iwco
EHy$U (19 Vo 25)
01 - 03 08
BVa _mJmg dJ©
ghr
àmMm`©
_hfu {dÇ>c am_Or qeXo _hm{dÚmc`, Ac_nya
-
{d_wŠV OmVr Am{U ^Q>Š`m O_mVr
{ejH$
BVa _mJmg dJ©
06 01 - 10 21
AZwgy{MV O_mVr
{XZm§H$ 1-1-2012 amoOrMr _m{hVr
-
{d_wŠV OmVr Am{U ^Q>Š`m O_mVr
{dÚmWu
04
Iwco
1 _hfu {dÇ>c - 144 - 22 01 08 266 441 am_Or qeXo
_hm{dÚmc`,
Ac_nya
{deof _mJmg dJ©
9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26
AZwgy{MV OmVr
BVa _mJmg dJ©
8
emar[aH$ÑîQ>çm An§J
{d_wŠV OmVr Am{U ^Q>Š`m O_mVr
7
EHy$U (11 Vo 17)
AZwgy{MV O_mVr
6
Iwco
AZwgy{MV OmVr
5
{deof _mJmg dJ©
emar[aH$ÑîQ>çm An§J
4
AZwgy{MV O_mVr
_hm{dÚmc`mMo Zmd
3
AZwgy{MV OmVr
2
emar[aH$ÑîQ>çm An§J
1
EHy$U (3 Vo 9)
A.H«$.
149
_m{hVrna {Q>ßnUr : Z_wZm H«$. 3
_hm{dÚmc`rZ nrEM.S>r. _mJ©Xe©H$mMr _m{hVr Xe©{dUmam VŠVm
A.Z§.
_mJ©Xe©H$mMo Zmd d
{df`
E_.\$sc gmR>r nrEM.S>r. {H$Vr {dÚmÏ`mªMo à~§Y {H$Vr {dÚmWu g§emoYZmgmR>r
KoD$ eH$Vm.
g§emoYZ gmR>r g§emoYZ gmXa Pmco AmhoV.
H$aUmao
H$aUmao
E_.{\$c nrEM.S>r E_.{\$c nrEM.S>r
{dÚmWu
{dÚmWu
eoam
1. S>m°. àXrn {ZH$_
(B§J«Or)
3
6
1
2
-
2
-
2. àm.S>m°. H¡$cmg qeXo
2
5
1
1
-
2
-
3. S>m°. e{eH$cm OmYd
1
4
-
-
-
3
-
àmMm`©
_hfu {dÇ>c am_Or qeXo _hm{dÚmc`,
Ac_nya
H$m`©dmhrgmR>r d[aîR>m§H$Sy>Z AmXoemMr Anojm H$aUmar {Q>ßnUr
_yi AO© : Z_wZm H«$. 1
àm. {dídmg ^mcoH$a
ghm. àmÜ`mnH$, amÁ`emñÌ {d^mJ,
_hfu {dÇ>c am_Or qeXo _hm{dÚmc`,
Ac_nya
{X. 17 Am°JñQ> 2012
à{V,
_m. àmMm`©,
_hfu {dÇ>c am_Or qeXo _hm{dÚmc`,
Ac_nya
{df` : {_imcoë`m AmJmD$ nJmamMr aŠH$_ àË`oH$ _{hÝ`mÀ`m nJmamVyZ H$nmV H$ê$Z XoÊ`m~m~V
_hmoX`,
darc {df`mZwgma AO© H$aÊ`mV `oVmo H$s _cm Owc¡ 2011 Vo OyZ 2012 n`ªV 40,000/- EdT>m
nJma ZOaMwH$sZo AmJmD$ {_imcm Agë`mMo d Vo EH$X_ naV H$aÊ`mMo nÌ Amco Amho. 40,000/150
BVH$s aŠH$_ EH$X_ ^aUo _cm eŠ` Zmhr; H¥$n`m gßQ>|~a 2012 nmgyZ àË`oH$ _{hÝ`mÀ`m nJmamVyZ 8
hßË`mV åhUOo Xa_hm é. 5,000/- Aer aŠH$_ H$nmV H$ê$Z ¿`mdr hr {dZ§Vr.
H$imdo,
Amncm
ghr
àm. {dídmg ^mcoH$a
H$m`©dmhrgmR>r d[aîR>m§H$Sy>Z AmXoemMr Anojm H$aUmar {Q>ßnUr
Z_wZm H«$. 1
A.H«$. 1
1. H¥$n`m {ejU ghg§MmcH$, H$moëhmnya {d^mJmH$Sy>Z àm. {dídmg ^mcoH$a `m§Mo Zmdo Amcoco nÌ
nhmdo.
2. é. 40,000/- BVH$s OmXm aŠH$_ nJmamnmoQ>r àm. {dídmg ^mcoH$a `m§Zm àmßV Pmcr Amho.
3. é. 40,000/- aŠH$_oMo é. 5,000/- àË`oH$ AmR> hßVo gßQ>|~a 2012 nmgyZ Xa _{hÝ`mÀ`m
nJmamVyZ H$nmV H$ê$Z KoÊ`mMr àm. {dídmg ^mcoH$a `m§Zr {dZ§Vr Ho$cr Amho.
4. Xa_hm OmXm nJma {Xcocr aŠH$_ hßË`mZo ^aÊ`mMr gmo` Amho.
5. àm. {dídmg ^mcoH$a `m§À`m nJmamVyZ Xa_hm é. 5,000/- EdT>m hßVm AmR>doim ^aÊ`mMr {e\$mag
Amho.
27.8.2012
d[aîR> {c{nH$
151
A§VJ©V H$m`m©c`rZ {Q>ßnUr : Z_wZm H«$. 1
J«§Wmc` {d^mJ
{X. 4 gßQ>|~a 2012
A§VJ©V H$m`m©c`rZ {Q>ßnUr
^m§S>ma {d^mJmg
J«§Wmc`mÀ`m dVrZo _§Jidma, {X. 11 gßQ>|~a 2012 amoOr "AmXe© dmMH$' ñnYm© Am`mo{OV Ho$cr
Amho. `m ñnY}gmR>r 200 {dÚmWu gh^mJr hmoUma AmhoV. Ë`mgmR>r EH$ [a_ E-4 H$mJXmMr JaO Amho.
Vo nmR>dmdoV.
ghr
J«§Wnmc
g_mamon
EH§$XarV H$m`m©c`rZ H$m_H$mOm_Ü`o {c{hcm OmUmam EH$ _hÎdmMm àH$ma åhUyZ {Q>ßnUrcoIZmH$S>o
nm{hco OmVo. H$m`m©c`mH$S>o àmßV Pmcoë`m nÌmVrc {d{dY àH$aUo doioV {ZH$mcmV H$mT>mdrV `mgmR>r
{Q>ßnUrcoIZ Ho$co OmVo. Ë`m AmYmao d[aîR>m§Zm H$_r doioV Ë`m Ë`m àH$aUmda {ZU©` KoUo eŠ` hmoVo.
{edm` KoVcocm àË`oH$ {ZU©` qH$dm nmR>dcocr _m{hVr {c{IV ñdê$nmV nwamdm åhUyZ g§J«hr amhVo.
^{dî`mV {Z_m©U hmoUmè`m àíZm§da nwamdm åhUyZ _mJrc {Q>ßnUrcoIZmMm AmYma KoVcm OmVmo.
H$m_H$mOm_Ü`o gwc^Vm `oVo. H$m`m©c`rZ ì`dhmamMr Zm|X KoVë`m_wio Ë`mcm H$m`Xoera XñVmEodOmMo
ñdê$n àmßV hmoVo. {Q>ßnUrcoIZ H$aVmZm {deof H$miOr ¿`mdr cmJVo. ì`{ŠVJV ^mdZm à{Vq~{~V
hmoD$Z Z XoVm VQ>ñWnUo coIZ hmoUo Amdí`H$ AgVo.
ooo
152
H$) d¥ÎmnÌmgmR>r ~mV_rcoIZ
àmñVm{dH$
_amR>rMo AÜ``Z H$arV AgVmZm AmnU gm{hË`mVrc ^mfoda A{YH$ cj H|$ÐrV H$aVmo. nU
ì`dhmamVrc ^mfoH$S>o Amnco Xwc©j hmoV AgVo. ì`mdhm[aH$ H$m_H$mO, Ë`mMo ñdê$n, coIZmMr nÕVr
AmË_gmV H$aÊ`mMr AmVm JaO ~Zcr Amho. ì`mdhm[aH$ OrdZ OgOgo JVr_mZ hmoV Amho VgVem
ZdZì`m JaOmhr {Z_m©U hmoV AmhoV. Ë`m§À`m nyVugmR>r A{^ì`ŠVr _mÜ`_m§Mr ZdZdr ê$no AmH$ma KoV
AmhoV. Ë`m§Mo ñdê$n, _m§S>UrMr nÕVr, dmnamd`mMr ^mfm Aem gd© JmoîQ>r {dMmamV KoD$Z coIZ
H$amdo cmJUma Amho. {dÚmÏ`mªZr AmVm ^modVmcÀ`m d¡{dÜ`nyU© ì`mdhm[aH$ coIZmMm S>moig Aä`mg
H$ê$Z Ë`mMr ^mfm d aMZmV§Ì AdJV Ho$co nm{hOo. {dÚmÏ`mªZm ~mV_rcoIZ H$m¡eë`o AmË_gmV H$aVm
`mdrV `mgmR>r ~mV_rcoIZ `m KQ>H$mMm AmnU `oWo {dMma H$aUma AmhmoV.
~mV_r : ì`m»`m Am{U ñdê$n
X¡Z§{XZ OrdZmV gm_mÝ` KQ>Zonojm H$mhr ZdrZ {deof KS>ë`mg d {VMm gmd©O{ZH$ OrdZmer
g§~§Y Amë`mg Ë`mcm AmnU ~mV_r åhUVmo. EImXr KQ>Zm cmoH$m§Zm H$imdr åhUyZ Vr Omhra
H$aÊ`mOmoJr _m{hVr åhUOo ~mV_r. Aer ~mV_rMr ì`m»`m Ho$cr OmVo.
{dídmÀ`m H$mZmH$monè`mVyZ `oUmè`m ~mVå`m XoUmao nÌ åhUOoM d¥ÎmnÌ, ~mV_rcm dmVm©, dV©_mZ
Ago n`m©`r eãX AmhoV. Mmcy pñWVrMr _m{hVr cmoH$m§Zm XoÊ`mMr O~m~Xmar dV©_mZnÌmMr AgVo.
NEWS `m B§J«Or eãXmVrc N (North) CÎma, E (East) nyd©, W (West) npíM_ Am{U S
(South) X{jU `m Mma Ajam§VyZ Mmahr {Xem§Mr, Mmohm|H$Sy>Z åhUOo OJmÀ`m gd© ^mJm§VyZ Amcocr
~mV_r hm AW© gy{MV hmoVmo.
AmOÀ`m X¡Z§{XZ OrdZmV dV©_mZnÌ, AmH$medmUr, XyaXe©Z hr cmoH$_mZgmn`ªV nmohmoMUmar
à^mdr àgma_mÜ`_o AmhoV. _mo~mB©cdê$Zhr Amnë`mn`ªV ~mV_r nmohMV AgVo. dV©_mZnÌ dmMUo hr
ì`ŠVrMr gd` ~Zcr Amho. "Hw$R>o H$m` KS>co?' `mMr {Okmgm Ë`mcm AñdñW H$aVo. dV©_mZnÌmdê$Z
ZOa Q>mH$ë`m{edm` Ë`mcm Mhmhr JmoS> cmJV Zmhr. AmOMo dV©_mZnÌ CÚm {eio Oar Pmco Var Ë`mcm
g§X^©_yë` amhVo. Ho$di ~mVå`m XoUo ho d¥ÌnÌmMo H$m_ Zmhr. g_mOmcm {Xem XoUo, emgZH$Ë`m©da A§Hw$e
R>odUo, gË`mMr nmR>amIU H$aUo Am{U g_mOmVë`m Xm§{^H$VoMo I§S>Z Am{U "cmoH$_Vmcm `mo½` {Xem
XmIdyZ BîQ> Ago diU cmdUo' ho d¥ÎmnÌmMo _hÎdmMo H$m`© AgVo. åhUyZM "~§XwH$snojmhr dV©_mZnÌm§Mr
^rVr amÁ`H$Ë`mªZm Zoh_r dmQ>V Amcr Amho. 'Fourth Estate of the Kingdom' Ago d¥Îmg§ñWoMo
dU©Z H$mcmB©c H$aVmo. Ë`mcm Mm¡Wo e{ŠVñWi Ago åhQ>co Amho. g_mOmda n[aUm_ KS>dyZ AmUÊ`mMr
O~aXñV VmH$X `m _mÜ`_mV AgVo.
153
A{cH$S>o XyaXe©Zda Mmodrg Vmg ~mVå`m XoUmè`m {H$Ë`oH$ dm{hÝ`m AmhoV. VoWo H$emMrhr ~mV_r
H$ê$Z XmIdcr OmVo. CXmhaUmW© _mê$VrÀ`m S>moù`mVyZ Aly `oV AmhoV. PmS>mVyZ nmUr JiV§`,
PmS>mÀ`m ~w§Ü`mcm JUnVrMm AmH$ma - Ë`mcm gm|S> \w$Q>cr` - Vr hiyhiy dmT>Vo`, EH$ emgH$s`
A{YH$mar ñdV…cm amYm g_OyZ gmS>r dJ¡ao ZogyZ ZmMVmo`, ho H$m` ~mVå`m§Mo {df` Pmco? Hw$R>ë`mVar
IoS>çmV KS>coë`m IwiMQ>, AS>mUr KQ>Zm øm ~«oqH$J Ý`yO `m ZmdmImcr XmI{dë`m OmVmV. h[a`mUmV
{àÝg ZmdmMm _wcJm ~moAadoc_Ü`o nS>cm hr ~mV_r _hÎdmMr hmoVr. nU àgma_mÜ`_m§Zr Oo H$mhr Ho$co
Vo hrZ XOm©Mo hmoVo. Amnë`m dm{hÝ`m§Mr cmoH${à`Vm dmT>Ê`mgmR>r gw_ma JmoîQ>tZm gZgZmQ>r åhUyZ
àX{e©V H$aÊ`mMr àgma_mÜ`_m§_Ü`o MT>mAmoT> {XgVo. gmh{OH$M `m BcoŠQ´>m°{ZH$ {_{S>`mMm n[aUm_
d¥ÎmnÌmdahr Pmë`mMo ñnîQ> {XgVo Amho.
~mV_rMm narK {demc Amho. cmoH$_mZgmn`ªV nmohMUmao à^mdr _mÜ`_ Amho. A{YH$m{YH$
OZg_yh, Cno{jV-Xwc©{jV dJ©, eoVH$ar, H$îQ>H$ar, h_mcmnmgyZ Vo {^H$mè`mn`ªV `m gdmªMo OrdZàíZ-g_ñ`m, gwI-Xw…I hmhr ~mV_rMm {df` Pmcm nm{hOo. ~mV_r {c{hVmZm g_mOmMo àíZ, Ë`m§À`m
JaOm d¥ÎmnÌm§Zr _m§S>m`cm hdoV. amîQ´> C^maUrV d¥ÎmnÌm§Mr ^y{_H$m _hÎdmMr AgVo.
~mV_rMo {deof
dV©_mZnÌmV Oo N>mnco OmVo Vo IaoM AgVo Aer OZ_mZgmMr YmaUm AgVo. Ë`m_wio ~mV_r
gË`M Agmdr. Vr H$ënZoZo a§Jdcocr, gwVmdê$Z ñdJ© JmR>Umar Agy Z`o. Vr ImoQ>r AgyM Z`o. ZmdrÝ`
hm ~mV_rMm _hÎdmMm JwUY_© AgVmo. ZmdrÝ`Vo~m~V _mUgmcm Zoh_rM {Okmgm AgVo. KS>cocr JmoîQ>
H$i{dÊ`mMm VmOonUm ho dV©_mZnÌmVë`m ~mV_rMo _hÎdmMo d¡{eîQ>ç, ZdonUm hoM ZdcmB©Mo ~rO
AgVo. Zdm {MÌnQ>, Zì`m dñVy, Zdr nwñVHo$, Zdo CnH«$_, Zì`m `moOZm `m_Ü`o ì`ŠVrcm ñdmañ`
AgVo. ^yH§$n, dmXi, _hmnya, AnKmV, gÎmmnmcQ>, ZoË`m§Mo _¥Ë`y ho AZno{jVnUo KS>coco AgVmV,
AZno{jVVm hm EH$ ~mV_rMm {ZH$f Amho. g_mOOrdZm_Ü`o AWdm n`m©daUm_Ü`o H$mhr {d{MÌ KQ>Zm
KS>V AgVmV. EImÚm ~mcH$mcm _mJrc OÝ_mMo AmR>dVo. EImXo chmZ _yc nwT>rc nÝZmg dfmªMo
H°$c|S>a gm§JVo. EImÚm _{hcoÀ`m nmoQ>r Vrio AWdm Mm¡io OÝ_Vo, XmoZ Vm|S>mMm gmn, VrZ nm`mMo aoS>Hy$
Aem {d{MÌ KQ>Zm ~mV_rMm {df` hmoVmV.
`wÕ, H«$sS>m, IyZ, _mam_mè`m, amOH$maU, {ejU ì`mnma{df`H$, Am¡Úmo{JH$, JwÝhoJmar `m§À`mVrc
g§Kf© CËgwH$VoMm {df` AgVmo. Aem KQ>Zm ~mV_rMm {df` hmoVmV. gÎmm§Va, njm§Va, _mUgm_mUgmVrc
ñnYm© `m JmoîQ>r ~mV_rÀ`m H$joV `oVmV. »`mVZm_ cmoH$m§Mr ào_àH$aUo, ~mhoa»`mcrnUm, {ddmh~mø
ào_g§~§Y `m {df`mMo cmoH$m§Zm Hw$Vwhc AgVo. g_mOmVrc Am{W©H$ ì`dhma, _hmJmB©, gaH$maMo
A§XmOnÌH$, ~mOmamVrc CcmT>mcr, eoAa_mH}$Q>_Yrc {ZX}em§H$mMr MT>-CVma, g_mOm_Ü`o Mmccoco
Zdo g§emoYZ, {ejUmMo ~XcVo ê$n, g_mOmMr àJVr, gm§ñH¥${VH$ CËgd, H$m`©H«$_, gm{hË`-ZmQ>ç,
H$mì` joÌmVrc KS>m_moS>r, {MÌnQ>-H«$sS>m OJVmVrc `e-An`e-MT>mAmoT>, _Zmoa§OZmcm Amcoco
154
_hÎd, Amamo½`{df`H$ OmJê$H$Vm, n`m©daU, n`©Q>ZmMo _hÎd Aem JmoîQ>rV _mUgm§Zm Hw$Vyhc AgVo.
Aem Zo_Š`m JmoîQ>rVrc gwg§JVr {dg§JVr KQ>Zm-ZmQ>ç hoê$Z ~mV_rXmamcm ~mV_r Úmdr cmJVo.
OmJ{VH$ KS>m_moS>r, ì`mnma, CÚmoJ, amOH$maU, Am§VaamîQ´>r` g§~§Y, {dkmZmVrc Zdo g§emoYZ
Aem JmoîQ>rV dmMH$mcm ag AgVmo. EH§$XarV dmMH$m§À`m Am¡ËgwŠ`mMo {df` ~mV_r hmoD$ eH$VmV.
Aem ~mVå`m ghOmghOr {_iV ZmhrV. ~mV_r {_i{dUo hr EH$ H$cm Amho. Ë`m§Mo AMyH$ Vnerc
{_i{dUo, hm ~mV_rXmamÀ`m H$m¡eë`mMm ^mJ AgVmo. ~mV_r dñVy{ZîR>, AMyH$ Agcr nm{hOo.
{VÀ`mVrc VÏ`mcm _hÎd AgVo. gË`H$WZ H$aUo ho gdm©V _hÎdmMo AgVo.
~mV_rcoIZ H$aVmZm cjmV ¿`md`mÀ`m JmoîQ>r
"~mV_r {_i{dUo Ogo Am{U {OVHo$ _hÎdmMo Amho, Vgo Am{U {VVHo$M ~mV_r {c{hUo ho XoIrc
_hÎdmMo Amho? (Z{gam~mXH$a c. am. ì`mdhm[aH$ _amR>r n¥. 187) ~mV_rMm dmMH$dJ© gmam g_mO.
Ë`m_wio ~mV_rÛmao dmVm©ha g_mOmVrc gd© ñVamVrc cmoH$m§er g§dmX gmYV AgVmo. Aën{e{jVm§nmgyZ
CÀM{e{jVm§n`ªVMm dmMH$dJ© ~mV_r dmMV AgVmo. Ë`m_wio ~mV_rMr ^mfm gd©gm_mÝ`m§Zm MQ>H$Z
g_Ooc Aer Agmdr cmJVo.
~mV_r AMyH$, n[anyU© Am{U gmYma Agmdr. Vr dmMë`mZ§Va dmMH$m§À`m _ZmV H$gcrhr e§H$m
amhÿ Z`o. ~mV_rcm AmYma {Xcm Va dmMH$m§Mm ~mV_rÀ`m gË`Vodarc {dídmg dmT>Vmo. KQ>ZoMr
nmíd©^y_r Am{U Vnerc {Xcm Va ~mV_r n[anyU© arVrZo g_OVo.
~mV_r åhUOo {Z~§Y Zìho. Vr AmQ>monera Agm`cm hdr. Vr _wÔogyX ìhmdr åhUyZ nwT>rc ghm
"H$'H$mamH$S>o cj Úmdo cmJVo. 1. Hw$R>o, 2. Ho$ìhm, 3. H$moUr, 4. H$emgmR>r, 5. H$moUmcm, 6. H$go `m
ghm "H$' H$mam§Mr CÎmao ~mV_rV {_im`cm hdrV.
~mV_rV gdm©V _hÎdmMr JmoîQ> àW_ gm§Jmd`mMr AgVo. Ë`mZ§Va {VMm Vnerc qH$dm ñnîQ>rH$aUmMm
_OHy$a Úmd`mMm AgVmo. dmMH$m§Mo cj doYyZ KoB©c Agm àW_ _Wim (Lead) Ë`mZ§Va _Wù`mMo
ñnîQ>rH$aU qH$dm Vnercdma _m{hVr Agmdr. gdm©V _hÎdmMr KQ>Zm da Am{U H$_r _hÎdmMr KQ>Zm
Imcr qH$dm eodQ>r {Xë`mZo OmJoA^mdr ~mV_r H$_r H$am`Mr Pmë`mg Vr ImcyZ VmoS>Vm `oVo.
d¥ÎmnÌg¥îQ>rV `mcm CcQ>m {na°{_S> åhUVmV.
nwT>rc AmH¥$Vrdê$Z ho ñnîQ> hmoB©c
155
~mV_rMm gdm©V _hÎdmMm ^mJ
~mV_rMm Vnerc
Jm¡U Vnerc
Ë`mhÿZ Jm¡U Vnerc
àg§Jr H$mTy>Z
Q>mH$Ê`mOmoJm
AË`§V Jm¡U
^mJ
~mV_rMo `e ho _Wù`mda Adc§~yZ AgVo. dmMH$m§Mo cj doYyZ KoB©c Agm _Wim ~mV_rcm XoUo
Amdí`H$ AgVo. AJXr WmoS>Š`m eãXm§V ~mV_rMm _hÎdmMm A§e _Wù`mV `mdm. _Wim gmoß`m ^mfoV
Agmdm. Mma-nmM eãXmnojm Ë`m§Mr cm§~r A{YH$ Agy Z`o. _moOŠ`mM eãXmV Agmdm.
~mV_rV {ZaW©H$ eãXm§Mm ngmam Agy Z`o. MwH$sÀ`m AWm©Mo eãX d gd©Zm_m§Mm J¡admna H$ê$ Z`o.
dmŠ`m§Mr {dñH$irV aMZm ~V_rV Zgmdr. ~mV_rMm AW© nyU©nUo H$icm nm{hOo. ~mV_rZo dmMH$m§À`m
_ZmV Jm|Yi {Z_m©U hmoVm H$m_m Z`o. ~mV_rV AJXr N>moQ>r dmŠ`o AgmdrV, n[aÀN>oX chmZ AgmdoV.
ZH$mamË_H$ ~mV_r {chÿ Z`o. ^mfm OmoaH$g Agmdr. eãX ho nÌH$mamÀ`m hmVmVrc hË`ma Agmdo.
åhUyZ Ë`mMm dmna OmUrdnyd©H$ Ho$cm nm{hOo.
dV©_mZnÌmVrc ~mV_r hr H$mX§~ar Zìho. Vr hH$rJV Amho `mMo gmVË`mZo ^mZ R>odyZ cm{cË`nyU©
Am{U Amc§H$m[aH$ eãXmV ~mV_r {chÿ Z`o. H$ënZocm Va A{O~mV Wmam XoD$ Z`o. ~mV_rV ñdV…Mr
_VàXe©Zo H$ê$ Z`oV. KQ>Zm Oer KS>cr Vgo ~mV_rV Úmdo. Ë`mV Amnë`m nXaMo H$mhr, AWdm Amncr
_Vo, KwgSy> Z`oV. ~mV_rV coIZ{df`H$ {Z`_ nmimdoV. VgoM ñWi, H$mc, ì`ŠVr `m§Mm CëcoI
Agmdm. EImXm Á`oîR> ZoVm, à{gÕ ì`ŠVr `m§Zm AmXamMo ñWmZ Úmdo. _hÎdmÀ`m ì`ŠVtMm Zm_moëcoIhr
H$amdm.
~mV_rV ì`ŠVr/g§ñWm `m§Mr ~XZm_r hmoB©c, Agm _OHy$a {chÿ Z`o. Amnë`mda Agcoë`m
{dMmamMm, amOH$s` njmMm à^md Ë`mV ñnîQ> hmoVm H$m_m Z`o.
OmVr` X§Jcr, KQ>ñ\$moQ>, Ym{_©H$ Ûof, nwVim {dQ>§~Zm, {dZ`^§J, ~cmËH$ma, H«y$a Am{U {h{S>g
KQ>Zm `m g§doXZerc {df`mÀ`m ~mVå`m VmaVå` amIyZ Am{U g§`_nyU© ^mfoV Úmì`mV, Aem ~mVå`m
XoVodoir H$Yr H$Yr ì`ŠVtMm, ñWim§Mm CëcoI Q>mimdm. nwVim {dQ>§~ZmÀ`m ~m~VrV Vnerc Q>mimdm.
156
~mV_rMm Z_wZm : 1
_hm{dÚmc`mV g§nÝZ Pmcoë`m dmL²>_` _§S>imÀ`m CX²KmQ>ZmMr dV©_mZnÌmgmR>r ~mV_rMm Z_wZm
Zdmo{XV coIH$ J«m_rU gm{hË` g_¥Õ H$aVrc
S>m°. _ZmoO nmQ>rc
gmVmam: {X. 25 Am°JñQ> (dmVm©ha) : ""Amnë`m J«m_rU ^mJmV AdVr ^modVr Xw…I nMdUmar,
ì`Wm, doXZm gmogUmar Varhr C_oXrZo OJUmar nwîH$i _mUgo AmhoV. Ë`m§Mm OrdZg§Kf© Ë`m§À`mV {_iyZ
{_giyZ nm{hcm nm{hOo, Ë`m§À`m OJÊ`mMo ^moJ g_OyZ KoVco nm{hOoV, H$ënZmeŠVrÀ`m AmYmao coIZ
H$aÊ`mnojm àË`j AZw^dmZoM gm{hË`mMo coIZ loîR> R>aVo.'' Ago à{VnmXZ _amR>r J«m_rU gm{hË`mMo
Á`oîR> coIH$ _ZmoO nmQ>rc `m§Zr ì`ŠV Ho$co. _m°S>Z© _hm{dÚmc`, gmVmam `oWrc dmL²>_` _§S>imÀ`m
CX²KmQ>Z g_ma§^mV Vo ~mocV hmoVo. H$m`©H«$_mÀ`m AÜ`jñWmZr _hm{dÚmc`mMo àmMm`© S>m°. ìhr. Oo.
Hw$cH$Uu hmoVo.
_ZmoO nmQ>rc nwT>o åhUmco, ""_hm{dÚmc`rZ OrdZ ho ñdV…cm g_¥Õ H$aÊ`mMo AgVo. Aä`mgm~amo~a
{dÚmÏ`m©Zr dmMZ, ^mfU Am{U coIZ `mH$S>o A{YH$ cj {Xco nm{hOo. coIZ hm EH$ dgm Amho.
Ë`mVyZ Amnë`mcm ì`ŠV hmoVm `oVo. _mUgo dmMë`m{edm` Vwåhmcm {c{hVm `oUma Zmhr. Ë`m_wio
Amnë`m H¥$fr g§ñH¥$VrMr Zmi A{YH$ KÅ> H$aÊ`mMm à`ËZ H$am. H$mirda Am{U nm§T>arda Amnë`m
AmB©d{S>cm§BVH$sM lÕm R>odm. J«m_rU ~Xcm§Mm n[aUm_ J«m_rU g§ñH¥$Vrda hmoV AgyZ Ë`mMo gwú_nUo
{ZarjU H$am. eoVrcm g_¥Õ H$aUmar Am{U eoVH$è`mcm ~i XoUmar g_W© coIUr CÚmMo Zdmo{XV
J«m_rU {dÚmWu Mmcdy eH$Vrc.''
`mdoir S>m°. _ZmoO nmQ>rc `m§Zm _hmamîQ´> emgZmMm CËH¥$îR> J«§W {Z{_©VrMm nwañH$ma {_imë`m~Ôc
àmMm`mªÀ`m hñVo gËH$ma Ho$cm. `mdoir S>m°. ìhr. Oo. Hw$cH$Uu `m§À`m hñVo "Xn©U' `m {^{Îmn{ÌHo$Mo
àH$meZ Pmco.
àma§^r dmL²>_` _§S>imMo à_wI àm. XÎmm qH$H$a `m§Zr àmñVm{dH$ Ho$co. `m H$m`©H«$_mgmR>r dmL²>_`
_§S>imMo gXñ` àm. Jm¡ar IamV, àm. ìhr. Or. H$m§~io, àm. H$X_, àm. _JXy_, {dÚmWu _§S>imMo g{Md
lr. AemoH$ Hw§$^ma CnpñWV hmoVo. Am^ma àm. gm¡. _mYwar cmoI§S>o `m§Zr _m§S>co Va àm. eaX H$mio `m§Zr
gyÌg§MmcZ Ho$co.
157
~mV_rMm Z_wZm : 2
~moimdrdmS>rgh Mma dmS>çm_Ü`o nmÊ`mMr Vrd« Q>§MmB©
H$moidU : {X. 5 _o ({edamO OJVmn `mOH$Sy>Z) H$moidU VmcwŠ`mVrc npíM_ ^mJmVrc
S>mJ| a_mÏ`mdaÀ`m ~moimdrdmS>rgh Mma dmS>çm_Ü`o nmÊ`mMr Vrd« Q>M
§ mB© {Z_m©U Pmcr Amho. _o _{hÝ`mÀ`m
gwédmVrcmM {nÊ`mÀ`m nmÊ`mMm àíZ J§^ra Pmcm AgyZ J«m_ñW hdmc{Xc Pmco AmhoV. emgZmZo
nmUràíZr Ëd[aV cj Kmcmdo d nmÊ`mMr gmo` H$amdr Aer VoWrc J«m_ñWm§Zr _mJUr Ho$cr Amho.
~moimdrdmS>r `oWo nmUrnwadR>m `moOZoMr {dhra Amho. VoWZy ~moimdrdmS>rgh Mma dmS>çm§Zm nmUrnwadR>m
hmoVmo. nU XmoZ _mM©_Ü`oM {dhra H$moaS>r nS>cr Amho. AmOy~mOyÀ`m {dhratZrhr Vi JmR>cm Amho.
am_ctJ Xodmc`mÀ`m Pè`mdarc W|~ W|~ nmÊ`mZo VhmZ ^mJdmdr cmJV Amho. H$nS>o YwÊ`mgmR>r,
OZmdam§Zm nmUr nmOÊ`mgmR>r 10 {H$cmo_rQ>a A§Vamdarc ZÚm§Mm Aml` ¿`mdm cmJV Amho. amÌrMm
A§Yma Agmo dm XwnmaMo aIaIVo D$Z, {VWë`m J«m_ñWm§Zm KmJa^a nmÊ`mgmR>r XrK© àVrjm H$amdr cmJV
Amho. nmÊ`mMm {df` {ZKmcm H$s VoWrc _{hcm§À`m S>moù`mV nmUr C^m amhVo.
H$moidU VmcwŠ`mVrc npíM_oH$S>Mm S>m|JaH$nmarMm hm n[aga {dH$mgmnmgyZ d§{MVM am{hcm
Amho. cmoH$à{V{ZYr AmœmgZmì`{V[aŠV H$mhrhr `m n[agamcm {Xcoco Zmhr. `m n[agamÀ`m XmoÝhr
~mOyZo XwWS>r ^ê$Z dmhUmè`m ZÚm dmè`mda Sw>cUmar {hadr {edma§, gmIa H$maImZo, `m§Zr {Z_m©U
Ho$cocr g§nÝZVm Ago EH$sH$S>Mo {MÌ Va Ad¿`m 10-12 {H$._r. À`m A§Vamdarc ^H$mg Am{U
Xm[aÐçmV OrdZ OJUmè`m dmS>çmdñË`m. déUamOmÀ`m H¥$nodaM BWo WmoS>r~hÿV {hadi, nmoQ>mnwaVo
{nH$dm`Mo Am{U amoOramoQ>rgmR>r eoVrda amoOJma, déUamOmZo AmoT> {Xcr Va BWë`m _mUgm§À`m Vm|S>Mo
nmUr niVo.
ZXrVyZ nmUr XoÊ`mgmR>rMr `moOZm emgZXa~mar nmR>dcr. VoWrc J«m_ñWm§Zr nmUrnwadR>mhr Ho$cm.
nU H$moUË`mM cmoH$à{V{ZYrZo Ë`mV cj KmVco Zgë`m_wio hr nmUr`moOZm H$mJXmdaM am{hcr. àË`oH$
dmS>çm_Ü`o {ZXmZ EH$ Var Hw$nZcrH$m ImoXmdr åhUyZ BWë`m J«m_ñWm§Zr à`ËZ Ho$coV. nU Ë`mhr
`moOZocm dmQ>mÊ`mÀ`m AjVm XmIdë`m, {ZXmZ EoZ CÝhmù`mV Q>±H$aZo Var nmUr nwadR>m H$amdm Aer
`oWrc J«m_ñWm§Mr _mJUr Amho.
n
gamdmgmR>r àíZ
(A)d¥ÎmnÌmgmR>r Omhra {ZdoXZ
1. H$moëhmnya _hmZJa nm{cHo$Mm nmUrnwadR>m amOmam_nwar B© dm°S>m©V Mma {Xdg ~§X amhUma Amho
`m~ÔcMo Omhra {ZdoXZ V`ma H$am.
2. JS>qh½cO ZJa n[afXoZo {dH${gV Ho$coë`m XwH$mZ Jmù`m§Mm {ccmd EH$m {d{eîQ> {Xder
{d{eîQ> {R>H$mUr hmoUma Amho; Ë`mMo {ZdoXZ V`ma H$am.
158
(~) {Q>ßnUrcoIZ
1. _hmamîQ´> emgZmZo amOmam_ {dÚmnrR>mH$S>o H$moUH$moUVr _hm{dÚmc`o AZwXm{ZV, {dZmAZwXm{ZV,
H$moUË`m emIoMr AmhoV `m§Mr gm§p»`H$s _m{hVr _m{JVcr Amho. amOmam_ {dÚmnrR>mMm hm
_m{hVrna {Q>ßnUrMm Z_wZm V`ma H$am.
2. H$m°coO_Ü`o AgUmè`m {dÚmÏ`mªMr ñÌr, nwéf, \$s ^aUmao, B©~rgr gdcV KoUmao, JmdmVrc
d Xyê$Z `oUmao Aer dJ©dmar H$aUmar _m{hVrna {Q>ßnUrMm AWdm VŠË`mMm Z_wZm V`ma
H$am.
(H$)d¥ÎmnÌmgmR>r ~mV_rcoIZ
1. Vw_À`m _hm{dÚmc`mV Pmcoë`m aŠVXmZ {e{~amMr ~mV_r d¥ÎmnÌmgmR>r V`ma H$am.
2. amîQ´>r` godm `moOZoÀ`m dVrZo n`m©daU {XZm{Z{_Îm JmdmV Pmcoë`m d¥jmamonUmMr ~mV_r
V`ma H$am.
3. H$moëhmnya `oWrc "am__§{Xa' `m {MÌnQ>J¥hmV EH$m {MÌnQ>mÀ`m doir XmoZ JQ>mV Pmcoë`m
_mam_marMr ~mV_r V`ma H$am.
4. Vw_À`m JmdmV Pmcoë`m J«m_g^oVrc Xmé~§Xr d hþ§S>m~§Xr R>amdmMr ~mV_r d¥ÎmnÌmgmR>r V`ma
H$am.
ooo
159