First Page

H
I
{edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa
Xya {ejU H|$Ð
AmYw{ZH$ qhXr gm{hË`
1.
2.
3.
gm{hË` - {d{dYm
gyZr KmQ>r H$m gyaO
ì`mH$aU
(e¡{jH$ df©
2013-14
go)
àW_ df©: H$cm
qhXr : (EopÀN>H$) nona H«$_m§H$-1 Am¡a
gÌ : 1 Am¡a 2
K
2
J
© Hw$bg{Md, {edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa (_hmamîQ´>)
àW_ g§ñH$aU : 2013
~r. E. ^mJ 1 (qhXr : EopÀN>H$)
g^r AoYH$ma odídodX²`mc` H{$ AYrZ$& oedmOr odídodX²`mc` H$s AZw_oV H{$ o]Zm oH$gr ^r gm_J«r
H$s ZH$c Z H$a|$&
àoV`m± : - 5,000
n
àH$meH$ :
S>m°. S>r. ìhr. _wio
Hw$bg{Md,
{edmOr {díd{dX²`mc`>,
H$moëhmnwa - 416 004.
n
_wÐH$ :
AYrjH$,
{edmOr {díd{dX²`mc`> _wÐUmb`,
H$moëhmnwa - 416 004.
n
ISBN-978-81-8486-482-3
H
H
Xÿa {ejU H|$Ð Am¡a {edmOr {díd{dX²`mc` H$s OmZH$mar {ZåZm§{H$V nVo na {_coJr{edmOr {díd{dX²`mc`, {dÚmZJa, H$moëhmnwa-416 004. (^maV)
Xÿa {ejU n[afX - B§{Xam Jm§Yr amîQ´>r` _wŠV {díd{dX²`mc`, ZB© {Xëcr Ho$ {dH$gZ AZwXmZ go Bg gm{hË` H$s {Z{_©{V
H$s h¡&
(ii)
XyaoejU H|$Ð, oedmOr odÚm[rR>, H$m{ëhm[ya
n
_m. àm. (S>m°.) EZ. Oo. ndma
gcmhH$ma g{_{V n
àm. (S>m°.) Ho$. Eg. a§Jmßnm
Hw$cJwê$, {edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
_m. àmMm`© (S>m°.) E. Eg. ^moB©Q>o
_m. Hw$cJwê$, H$Zm©Q>H$ amÁ` _wŠV {díd{dX²²>`mc`,
_mZgJ§JmoÌr, åh¡gya-570006
à-Hw$cJwê$, {edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
àm. ìhr. d|H$æ`m
àm. (S>m°.) Ama. H¥$îUm Hw$_ma
g§MmcH$, {dÚmà~mo{YZr S>m°. ~r. Ama. Am§~oS>H$a _wŠV
{díd{dX²²>`mc`, amoS> Z§. 46, Á`w~cr {hc, h¡Ðm~mX-33
_m. Hw$cJwê$, `ed§Vamd MìhmU _hmamîQ´> _wŠV {díd{dX²²>`mc`,
kmZJ§JmoÌr, J§Jmnya S>°_Odi, Zm{eH$-422 222
S>m°. Oo. Eg. nmQ>rc
A{YîR>mVm, gm_m{OH$ emñÌo {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
S>m°. A{Zc Jdir
A{YîR>mVm, H$cm d c{cVH$cm {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
S>m°. Ama. Or. \$S>Vao
A{YîR> m Vm, dm{UÁ` {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
S>m°. gr. Oo. {Icmao
A{YîR>mVm, {dkmZ {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
S>m°. S>r. ìhr. _wio
S>m°. E. ~r. amOJo
Hw$cg{Md, {edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
g§MmcH$, _hm{dÚmc` VWm {díd{dX²²>`mc` {dH$mg _§S>i,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
lr. ìhr. Q>r. nmQ>rc
S>m°. ~r. E_. {hS>}H$a
{dÎm d coIm A{YH$mar,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
narjm {Z`§ÌH$, {edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
àm. S>m°. E. Ama. ^mogco (gXñ` g{Md)
S>m°. E. EZ. Omoer
g§MmcH$, Xya{ejU H|$Ð,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
d¡îUdr AnmQ>©_|Q>, gX{ZH$m Z§. 8, lra§JZJa, n§ntJ ñQ>oeZ
Odi, J§Jmnya S>°_ Odi, Zm{eH$-422 222
AÜ``Z_§S>c : qhXr n
AÜ`j - S>m°. dg§V XmXÿ gwd}
n
qhXr, AÜ``Z _§S>c, {edmOr {díd{dX²>`mc`, H$moëhmnwa.
AmQ>©g A°ÊS> H$m°_g© H$m°coO, AmîQ>m, Vm. dmidm, {O. gm§Jcr.
l
S>m°.lr_Vr nX²_m nmQ>rc
l
AÜ`j, qhXr {d^mJ, {edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa
l
S>m°. gwZrc ~mny ~ZgmoS>o
ehmOr amOo _hm{dÚmc`, IQ>md, {O. gmVmam.
l
O`qgJnwa H$m°coO, O`qgJnwa, {O. H$moëhmnwa
l
l
l
S>m°. ^r_amd kmZy nmQ>rc
S>m°. nV§Jamd H$X_ _hm{dX²>`mc`, gm§JcrdmS>r, gm§Jcr.
S>m°. aKwZmW JUnV XogmB©
lr_Vr _Ww~mB© Jadmao H$Ý`m _hm{dX²`mc`, gm§Jcr
S>m°. H¥$îUm amOmam_ nmQ>rc
AmQ>©g A°ÊS> H$m°_g© H$m°coO, Zogar, Vm. JS>qh½cO,
{O. H$moëhmnwa.
S>m°. JOmZZ gXm{ed ^mogco
`ed§Vamd MìhmU AmQ>©g, H$m°_g© A°ÊS> gm`Ýg H$m°coO,
nmMdS>, Vm. dmB©, {O. gmVmam
S>m°. am_m H¥$îUm ZH$mVo
(iii)
Xya oejU H|$Ð
oedmOr odídodX²`mc`>,
H$m{ëhm[wa
AmYw{ZH$ qhXr gm{hË`
~r. E. ^mJ-1 : EopÀN>H$ qhXr
BH$mB© b{IH$
coIH$
BH$mB©
H
S>m°. Or. Eg. ^mogco
`ed§Vamd MìhmU AmQ>©g, H$m°_g© Ed§ gm`Ýg H$m°coO, nmMdS>
1
H
S>m°. Eg. ~r. ~ZgmoS>o
O`qgJnwa H$m°coO, O`qgJnwa
2
H
S>m°. Ama. Or. XogmB©
lr_Vr _Ww~mB© Jadmao H$Ý`m _hm{dX²`mc`, gm§Jcr
3
H
S>m°. Ho$. Ama. nmQ>rc
AmQ>©g² Ed§ H$m°_g© H$m°coO, Zogar
4
H
S>m°. ìhr. S>r. gwd}
AmQ>©g Ed§ H$m°_g© H$m°coO, AmîQ>m
5, 6
H
S>m°. ~r. S>r. nmQ>rc
S>m°. nV§Jamd H$X_ _hm{dX²`mc`, gm§Jcr
7
H
S>m°. Ama. Ho$. ZH$mVo
ehmOramOo _hm{dX²`mc`, IQ>md
8
n
gå[mXH$
n
S>m°. dg§V gwd}
S>m°. gwZrc ~ZgmoS>o
S>m°. H¥$îUm nmQ>rc
AÜ`j, qhXr AÜ``Z _§S>c,
{edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa
Ed§
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
AmQ>©g² Ed§ H$m°_g© H$m°coO, AmîQ>m
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
O`qgJnwa H$m°coO, O`qgJnwa
AÜ`j, qhXr {d^mJ Ed§
àmMm`©,
AmQ>©g² Ed§ H$m°_g© H$m°coO,
Zogar
(iv)
AnZr ~mV
{edmOr {díd{dX²`mc` H$s Xÿa{ejm `moOZm Ho$ A§VJ©V ~r. E. ^mJ 1
(EopÀN>H$) qhXr {df` Ho$ N>mÌm| Ho$ {cE {Z{_©V ñd`§ AÜ``Z {Z`{_V ê$n go àdoe
Z co nmZodmco N>mÌm| H$s Agw{dYm H$mo Xÿa H$aZo Ho$ g§H$ën H$m gw\$c h¡& Bg_| EH$
Amoa {díd{dX²`mc` H$s gm_m{OH$ g§dXo ZercVm AmYma^yV h¡ Vmo Xygar Amoa {ejm
go d§{MVm| H$mo gw{dYm àXmZ H$aZo H$s à{V~X²YVm& gZ 2007 go ~r. E. ^mJ 1 go
coH$a E_.E. 2 VH$ Ho$ N>mÌ ñd`§ AÜ``Z gm_J«r go Xÿa{ejm `moOZm Ho$ A§VJ©V
cm^mpÝdV hþE h¢ Cgr Vah A~ ~r. E. 1 Ho$ N>mÌ Bg nwZa©{MV nmR>çH«$_ H$s ñd`§
AÜ``Z gm_J«r go cm^mpÝdV hmo BgH$m nyam Ü`mZ aIm J`m h¡& àñVwV òmoV gm_J«r
gm_w{hH$ à`mg H$m hr \$c h¡& h_| Amem hr Zht ~pëH$ nyam {dídmg h¡ {H$ àñVwV
Aä`mg gm_J«r CŠV N>mÌm| Ho$ {cE CnmXo` {gX²Y hmoJr&
- g§nmXH$
(v)
AZwH«$_{UH$m
nmR>çnwñVH$ - gm{hË`-{d{dYm
àíZnÌ H«$. 1 : go{_ñQ>a 1
nX²` {d^mJ
BH$mB©
1
n¥îR>
1.
2.
3.
4.
5.
6.
2
7.
8.
9.
10.
11.
12.
3
1.
2.
3.
4
4.
5.
6.
nwîn H$s A{^cmfm
^maV H$s {dYdm
_¡ Zra ^ar...
Pm±gr H$s amZr
JrV AJrV H$m¡Z gw§Xa h¡?
VrZ {XZ VrZ amV
{hamo{e_m
ào_ {nVm H$m {XImB© Zht XoVm
amoQ>r Am¡a g§gX
Š`m \$H©$ nS>Vm...
JmVo ahZm
_oao A{YH$ma H$hm± h¡?
{dŠQ>mo[a`m H«$mg (H$hmZr)
^moa H$m Vmam (EH$m§H$s)
Š`m ^ycy± Š`m `mX H$ê±$
(AmË_H$Wm A§e)
na_oga (aoIm{MÌ)
crS>a crcm (ì`§½`)
n[adma _oao (gmjmËH$ma)
- _mIZcmc MVwd}Xr
- gy`©H$m§V {ÌnmR>r "{Zamcm'
- _hmXodr d_m©
- gw^ÐmHw$_mar Mm¡hmZ
- am_Ymar qgh "{XZH$a'
- d¡ÚZmW {_l "ZmJmOw©Z'
- g{ƒXmZ§X {hamZ§X dmËñ`m`Z "Ako`'
- M§ÐH$m§V XodVmco
- gwXm_m àgmX nm§S>o "Yy{_c'
- Hw±$da Zmam`U
- M§ÐgoZ {damQ>
- O`àH$me H$X©_
JÚ {d^mJ
- ^JdVrMaU d_m©
- OJXreM§Ð _mWwa
- h[ad§eam` ~ƒZ
- am_d¥j ~oZrnwar
- h[ae§H$a e_m©
- _mcVr Omoer
1
7
14
20
29
35
41
47
53
59
65
71
78
86
93
100
108
115
àíZnÌ H«$. 2 : go{_ñQ>a 2
5
6
7
8
CnÝ`mg : gyZr KmQ>r H$m gyaO - lrcmc ewŠc
gyZr KmQ>r H$m gyaO (ì`{ŠVËd-H¥${VËd Ed§ CnÝ`mg H$m H$WmZH$)
gyZr KmQ>r H$m gyaO (nmÌ, g§dmX, n[adoe, ^mfm-e¡cr)
gyZr KmQ>r H$m gyaO (erf©H$, CX²Xoí`, g_ñ`mE±)
ì`mH$aU
(vii)
124
138
162
173
ha BH$mB© H$s ewê$AmV CX²X{í` g{ hm{Jr, oOgg{ oXem Am¡a AmJ{ H{$ odf` gyoMV hm|J{ (1)
BH$mB© _| ·`m oX`m J`m h¡ $&
(2)
Am[g{ ·`m A[{ojV h¡ $&
(3)
ode{f BH$mB© H{$ AÜ``Z H{$ C[am§V Am[H$m{ oH$Z ]mVm| g{ AdJV hm{Zm A[{ojV h¡$&
ñd`§-AÜ``Z H{$ ocE Hw$N> àíZ oXE JE h¢, oOZH{$ A[{ojV CÎmam| H$m{ ^r XO© oH$`m
h¡$& Bgg{ BH$mB© H$m AÜ``Z ghr oXem g{ hm{Jm$& Am[H{$ CÎma ocIZ{ H{$ [íMmV² hr ñd`§AÜ``Z H{$ A§VJ©V oXE hþE CÎmam| H$m{ X{I|$& Am[H{$ X²dmam ocI{ JE CÎma (ñdmÜ`m`)
_yë`m§H$Z H{$ ocE h_ma{ [mg ^{OZ{ H$s Amdí`H$Vm Zht h¢$& Am[H$m AÜ``Z ghr oXem g{
hm{, BgocE `h AÜ``Z gm_J«r (Study Tool) C[`w·V ogX²Y hm{Jr$&
(viii)