First Page

H
I
{edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa
Xya {ejU H|$Ð
à`moOZ_ycH$ qhXr Am¡a H$hmZr gm{hË`
(e¡{jH$ df©
2013-14
go)
àW_ df©: H$cm Ed§ dm{UÁ`
qhXr : (A{Zdm`©) nona H«$_m§H$-1 Am¡a
gÌ : 1 Am¡a 2
K
2
J
© Hw$bg{Md, {edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa (_hmamîQ´>)
àW_ g§ñH$aU : 2013
~r. E. ^mJ 1 (qhXr : A{Zdm`©$)
g^r AoYH$ma odídodX²`mc` H{$ AYrZ$& oedmOr odídodX²`mc` H$s AZw_oV H{$ o]Zm oH$gr ^r gm_J«r
H$s ZH$c Z H$a|$&
àoV`m± : - 1,000
n
àH$meH$ :
S>m°. S>r. ìhr. _wio
Hw$bg{Md,
{edmOr {díd{dX²`mc`>,
H$moëhmnwa - 416 004.
n
_wÐH$ :
AYrjH$,
{edmOr {díd{dX²`mc`> _wÐUmb`,
H$moëhmnwa - 416 004.
n
ISBN-978-81-8486-481-6
H
H
Xÿa {ejU H|$Ð Am¡a {edmOr {díd{dX²`mc` H$s OmZH$mar {ZåZm§{H$V nVo na {_coJr{edmOr {díd{dX²`mc`, {dÚmZJa, H$moëhmnwa-416 004. (^maV)
Xÿa {ejU n[afX - B§{Xam Jm§Yr amîQ´>r` _wŠV {díd{dX²`mc`, ZB© {Xëcr Ho$ {dH$gZ AZwXmZ go Bg gm{hË` H$s {Z{_©{V
H$s h¡&
(ii)
XyaoejU H|$Ð, oedmOr odÚm[rR>, H$m{ëhm[ya
n
_m. àm. (S>m°.) EZ. Oo. ndma
gcmhH$ma g{_{V n
àm. (S>m°.) Ho$. Eg. a§Jmßnm
Hw$cJwê$, {edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
_m. àmMm`© (S>m°.) E. Eg. ^moB©Q>o
_m. Hw$cJwê$, H$Zm©Q>H$ amÁ` _wŠV {díd{dX²²>`mc`,
_mZgJ§JmoÌr, åh¡gya-570 006
à-Hw$cJwê$, {edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
àm. ìhr. d|H$æ`m
àm. (S>m°.) Ama. H¥$îUm Hw$_ma
g§MmcH$, {dÚmà~mo{YZr S>m°. ~r. Ama. Am§~oS>H$a _wŠV
{díd{dX²²>`mc`, amoS> Z§. 46, Á`w~cr {hc, h¡Ðm~mX-33
_m. Hw$cJwê$, `ed§Vamd MìhmU _hmamîQ´> _wŠV {díd{dX²²>`mc`,
kmZJ§JmoÌr, J§Jmnya S>°_Odi, Zm{eH$-422 222
S>m°. Oo. Eg. nmQ>rc
A{YîR>mVm, gm_m{OH$ emñÌo {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
S>m°. A{Zc Jdir
A{YîR>mVm, H$cm d c{cVH$cm {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
S>m°. Ama. Or. \$S>Vao
A{YîR> m Vm, dm{UÁ` {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
S>m°. gr. Oo. {Icmao
A{YîR>mVm, {dkmZ {dÚmemIm,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
S>m°. S>r. ìhr. _wio
S>m°. E. ~r. amOJo
Hw$cg{Md, {edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
g§MmcH$, _hm{dÚmc` VWm {díd{dX²²>`mc` {dH$mg _§S>i,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
lr. ìhr. Q>r. nmQ>rc
S>m°. ~r. E_. {hS>}H$a
{dÎm d coIm A{YH$mar,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
narjm {Z`§ÌH$, {edmOr {díd{dX²²>`mc`>, H$moëhmnwa
àm. S>m°. E. Ama. ^mogco (gXñ` g{Md)
S>m°. E. EZ. Omoer
g§MmcH$, Xya{ejU H|$Ð,
{edmOr {díd{dX²²>`mc`, H$moëhmnwa
d¡îUdr AnmQ>©_|Q>, gX{ZH$m Z§. 8, lra§JZJa, n§ntJ ñQ>oeZ
Odi, J§Jmnya S>°_ Odi, Zm{eH$-422 222
AÜ``Z_§S>c : qhXr n
AÜ`j - S>m°. dg§V XmXÿ gwd}
n
l
qhXr, AÜ``Z _§S>c, {edmOr {díd{dX²>`mc`, H$moëhmnwa.
AmQ>©g A°ÊS> H$m°_g© H$m°coO, AmîQ>m, Vm. dmidm, {O. gm§Jcr.
l
S>m°. am_m H¥$îUm ZH$mVo
S>m°.lr_Vr nX²_m nmQ>rc
AÜ`j, qhXr {d^mJ, {edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa
l
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
O`qgJnwa H$m°coO, O`qgJnwa, {O. H$moëhmnwa
l
l
S>m°. H¥$îUm amOmam_ nmQ>rc
AÜ`j, qhXr {d^mJ Ed§ àmMm`©,
AmQ>©g A°ÊS> H$m°_g© H$m°coO, Zogar, Vm. JS>qh½cO,
{O. H$moëhmnwa.
S>m°. JOmZZ gXm{ed ^mogco
AÜ`j, qhXr {d^mJ, `ed§Vamd MìhmU AmQ>©g, H$m°_g©
A°ÊS> gm`Ýg H$m°coO, nmMdS>, Vm. dmB©, {O. gmVmam
l
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
ehmOr amOo _hm{dÚmc`, IQ>md, {O. gmVmam.
S>m°. gwZrc ~mny ~ZgmoS>o
l
S>m°. aKwZmW JUnV XogmB©
S>m°. ^r_amd kmZy nmQ>rc
S>m°. nV§Jamd H$X_ _hm{dX²>`mc`, gm§JcrdmS>r, gm§Jcr.
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
lr_Vr _Ww~mB© Jadmao H$Ý`m _hm{dX²`mc`, gm§Jcr
(iii)
Xya oejU H|$Ð
oedmOr odídodX²`mc`>,
H$m{ëhm[wa
à`moOZ_ycH$ qhXr Am¡a H$hmZr gm{hË`
~r.E./~r. H$m°_. ^mJ-1 : A{Zdm`© qhXr
BH$mB© b{IH$
coIH$
BH$mB©
H
S>m°. Ama. Ho$. ZH$mVo
ehmOramOo _hm{dÚmc`, IQ>md, {O. gmVmam
1
H
S>m°. ìhr. S>r. gwd}
AmQ>©g A°ÊS> H$m°_g© H$m°coO, AmîQ>m, Vm. dmidm, {O. gm§Jcr
2
H
S>m°. ~r. S>r. nmQ>rc
S>m°. nV§Jamd H$X_ AmQ>©g, H$m°_g© A°ÊS> gm`Ýg H$m°coO, gm§JcrdmS>r
3
H
S>m°. Or. Eg. ^mogco
S>r. nr. ^mogco _hm{dX²`mc`, H$moaoJmd
4
H
S>m°. Ho$. Ama. nmQ>rc
AmQ>©g² Ed§ H$m°_g© H$m°coO, Zogar
5
H
S>m°. Ama. Ho$. ZH$mVo
ehmOramOo _hm{dÚmc`, IQ>md, {O. gmVmam
6
H
S>m°. Ama. Or. XogmB©
lr_Vr _Ww~mB© Jadmao H$Ý`m _hm{dX²`mc`, gm§Jcr
7
H
S>m°. Eg. ~r. ~ZgmoS>o
O`qgJnwa H$m°coO, O`qgJnwa, Vm. {eamoi, {O. gm§Jcr
8
n
gå[mXH$
n
S>m°. dg§V gwd}
S>m°. Ama. Or. XogmB©
S>m°. Ama. Ho$. ZH$mVo
AÜ`j, qhXr AÜ``Z _§S>c,
{edmOr {díd{dX²`mc`, H$moëhmnwa
Ed§
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
AmQ>©g² Ed§ H$m°_g© H$m°coO, AmîQ>m
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
lr_Vr _Ww~mB© Jadmao H$Ý`m
_hm{dX²`mc`, gm§Jcr
AÜ`j, qhXr {d^mJ,
ehmOramOo _hm{dÚmc`, IQ>md,
{O. gmVmam
(iv)
AnZr ~mV
{edmOr {díd{dX²`mc` H$s Xÿa{ejm `moOZm Ho$ A§VJ©V ~r. E./~r.H$m°_. ^mJ
1 (A{Zdm`©) qhXr {df` Ho$ N>mÌm| Ho$ {cE {Z{_©V ñd`§ AÜ``Z {Z`{_V ê$n go
àdoe Z co nmZodmco N>mÌm| H$s Agw{dYm H$mo Xÿa H$aZo Ho$ g§H$ën H$m gw\$c h¡& Bg_|
EH$ Amoa {díd{dX²`mc` H$s gm_m{OH$ g§dXo ZercVm AmYma^yV h¡ Vmo Xygar Amoa
{ejm go d§{MVm| H$mo gw{dYm àXmZ H$aZo H$s à{V~X²YVm& gZ² 2007 B©. go ~r. E. ^mJ
1 go coH$a E_.E. 2 VH$ Ho$ N>mÌ ñd`§ AÜ``Z gm_J«r go Xÿa{ejm `moOZm Ho$ A§VJ©V
cm^mpÝdV hþE h¢& Cgr Vah A~ ~r. E./~r.H$m°_. 1 Ho$ N>mÌ Bg nwZa©{MV nmR>çH«$_
H$s ñd`§ AÜ``Z gm_J«r go cm^mpÝdV hmo BgH$m nyam Ü`mZ aIm J`m h¡& àñVwV òmoV
gm_J«r gm_y{hH$ à`mg H$m hr \$c h¡& h_| Amem hr Zht ~pëH$ nyam {dídmg h¡ {H$
àñVwV Aä`mg gm_J«r CŠV N>mÌm| Ho$ {cE CnmXo` {gX²Y hmoJr&
- g§nmXH$
(v)
AZwH«$_{UH$m
nmR>²çnwñVH$ - à`moOZ_ycH$ qhXr Am¡a H$hmZr gm{hË`
àíZnÌ H«$. 1 : go{_ñQ>a 1
BH$mB©
n¥îR>
1
H$m`m©c`rZ nÌmMma
2
g§JUH$
16
3
(A) n§M na_oída
27
(Am) AnZm AnZm ^m½`
33
(A) naXm
41
(Am) na_mË_m H$m Hw$Îmm
51
4
1
àíZnÌ H«$. 2 : go{_ñQ>a 2
5
dm{UÁ` nÌmMma
61
6
d¥Îmm§V coIZ
77
7
(A) Xmonha H$m ^moOZ
89
(Am) _X©
95
8
(A) {Ìe§Hw$ Y_©emcm _|
103
(Am) A§JX H$m nm±d
110
(vii)
ha BH$mB© H$s ewê$AmV CX²X{í` g{ hm{Jr, oOgg{ oXem Am¡a AmJ{ H{$ odf` gyoMV hm|J{ (1)
BH$mB© _| ·`m oX`m J`m h¡ $&
(2)
Am[g{ ·`m A[{ojV h¡ $&
(3)
ode{f BH$mB© H{$ AÜ``Z H{$ C[am§V Am[H$m{ oH$Z ]mVm| g{ AdJV hm{Zm A[{ojV h¡$&
ñd`§-AÜ``Z H{$ ocE Hw$N> àíZ oXE JE h¢, oOZH{$ A[{ojV CÎmam| H$m{ ^r XO© oH$`m
h¡$& Bgg{ BH$mB© H$m AÜ``Z ghr oXem g{ hm{Jm$& Am[H{$ CÎma ocIZ{ H{$ [íMmV² hr ñd`§AÜ``Z H{$ A§VJ©V oXE hþE CÎmam| H$m{ X{I|$& Am[H{$ X²dmam ocI{ JE CÎma (ñdmÜ`m`)
_yë`m§H$Z H{$ ocE h_ma{ [mg ^{OZ{ H$s Amdí`H$Vm Zht h¢$& Am[H$m AÜ``Z ghr oXem g{
hm{, BgocE `h AÜ``Z gm_J«r (Study Tool) C[`w·V ogX²Y hm{Jr$&
(viii)