‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫راﻫﺒـــﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـــﺖ‬
‫‪INTERNET GOVERNANCE‬‬
‫‪A Grand Collaboration‬‬
‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ‬
‫ﺷﻮراي ﻋﺎﻟﻲ اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ‬
‫ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ‪1384‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‪ :‬راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪] /‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ .‬ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻓﻨﺎوري ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻃﻼﻋـﺎت[؛‬
‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧـــــــــﻪ ﺷـــــــــﻮراي ﻋـــــــــﺎﻟﻲ اﻃـــــــــﻼعرﺳـــــــــﺎﻧﻲ؛ ﻣﺘـــــــــﺮﺟﻤﻴﻦ‬
‫ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻛﺎﺷﻴﺎن‪ ،‬اﺣﻤﺪ ﺷﺮﻳﻔﻲ‪ ،‬اﻣﻴﺮﺣـﺴﻴﻦ ﺟﻼﻟـﻲ ﻓﺮاﻫـﺎﻧﻲ‪--.‬ﺗﻬـﺮان‪ :‬دﺑﻴﺮﺧﺎﻧـﻪ ﺷـﻮراي ﻋـﺎﻟﻲ‬
‫اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ‪.1384 ،‬‬
‫‪400‬ص‪.‬‬
‫‪ISBN 964-8846-25-1‬‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖﻧﻮﻳﺴﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻃﻼﻋﺎت ﻓﻴﭙﺎ‪.‬‬
‫‪Internet Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻋﻨﻮان اﺻﻠﻲ‪:‬‬
‫‪ .1‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪--‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ‪ .2 .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ .3 .‬ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي اﻃﻼﻋﺎت‪--‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‪ .‬اﻟـﻒ‪ .‬ﻛﺎﺷـﻴﺎن‪ ،‬ﻋﻠﻴﺮﺿـﺎ‪،‬‬
‫‪ ،-1358‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ .‬ب‪ .‬ﺷﺮﻳﻔﻲ‪ ،‬اﺣﻤﺪ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ .‬ج‪ .‬ﺟﻼﻟﻲ ﻓﺮاﻫﺎﻧﻲ‪ ،‬اﻣﻴﺮﺣـﺴﻴﻦ‪ ،‬ﻣﺘـﺮﺟﻢ‪ .‬د‪ .‬ﺷـﻮراي‬
‫ﻋﺎﻟﻲ اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ‪ .‬دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ‪ .‬ه‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ .‬ﮔـﺮوه وﻳـﮋه ﻓﻨـﺎوري ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫‪ .United Nations ICT task Force‬و‪.‬ﻋﻨﻮان‪.‬‬
‫‪004/678‬‬
‫‪46‬م‪9‬اﻟﻒ‪TK5105/875/‬‬
‫‪1384‬‬
‫‪84-23080‬م‬
‫ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان‬
‫اﻳﻦ ﻛﺘﺎب ﺗﺮﺟﻤﻪاي اﺳﺖ از‪:‬‬
‫‪MacLean, Don (ed). 2004. Internet Governance: Grand Collaboration‬‬
‫‪Copyright © 2004 United Nations ICT Task Force‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫© ﺣﻖ ﭼﺎپ‪ 1384 :‬دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﺔ ﺷﻮرايﻋﺎﻟﻲ اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ‬
‫ﺗﺮﺟﻤﺔ‪ :‬ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻛﺎﺷﻴﺎن‬
‫اﺣﻤﺪ ﺷﺮﻳﻔﻲ‬
‫اﻣﻴﺮﺣﺴﻴﻦ ﺟﻼﻟﻲ ﻓﺮاﻫﺎﻧﻲ‬
‫وﻳﺮاﺳﺘﺎر‪ :‬ﺑﻬﺮوز ﻧﻮﻋﻲﭘﻮر‬
‫ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻛﺎﺷﻴﺎن‬
‫ﻧﺴﺨﻪﭘﺮداز و ﺣﺮوفﻧﮕﺎر‪ :‬ﻣﻮﻧﺎ ﺻﺪاﻗﺖ‬
‫ﻃﺮاﺣﻲ روي ﺟﻠﺪ‪ :‬ﺳﻌﻴﺪ اﺧﻮان ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ‬
‫ﻧﻈﺎرت ﭼﺎپ‪ :‬ﺑﻴﺘﺎ ﺟﻼﻟﻲ‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و اﺟﺮا‪ :‬ﺷﺮﻛﺖ راﻳﺎﻧﻪ روژﻳﻨﺎ )ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻣﺤﺪود( ‪[email protected]‬‬
‫ﻧﻮﺑﺖ ﭼﺎپ‪ :‬اول ‪1384‬‬
‫ﺷﻤﺎرﮔﺎن‪ 3000:‬ﻧﺴﺨﻪ‬
‫‪ISBN: 964-8846-25-1‬‬
‫ﺷﺎﺑﻚ‪964-8846-25-1 :‬‬
‫ﺷﻤﺎرة ﭘﻴﺎﭘﻲ اﻧﺘﺸﺎرات دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ‪84-16 :‬‬
‫ﻗﻴﻤﺖ‪ 25/000 :‬رﻳﺎل‬
‫ﻧﺸﺎﻧﻲ ﭘﺴﺘﻲ‪ :‬ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺷﺮﻳﻌﺘﻲ‪ ،‬ﻧﺮﺳﻴﺪه ﺑﻪ ﭼﻬﺎرراه ﺷﻬﻴﺪ ﻗﺪوﺳﻲ‪ ،‬ﻧﺒﺶ اﻧﺪﻳﺸﻪ ﻳﻜﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎرة ‪808‬‬
‫ﺗﻠﻔﻦ‪ 88448037 :‬و ‪ 88448038‬ﻧﻤﺎﺑﺮ‪ ، 88448038 :‬ص‪ .‬پ‪16315-1315 :‬‬
‫ﻧﺸﺎﻧﻲ وبﮔﺎه‪www.scict.ir :‬‬
‫‪Internet Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ اﻓﺘﺘﺎﺣﻴﻪ‬
‫ﻛﻮﻓﻲ ﻋﻨﺎن ‪......................................................................................................................‬‬
‫دﻳﺒﺎﭼﻪ‬
‫ﺧﻮزه ﻣﺎرﻳﺎ ﻓﻴﮕﺮز ‪.............................................................................................................‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫دان ﻣ‪‬ﻜﻠﻴﻦ ‪1 ...................................................................................................................‬‬
‫ﻓﺼﻞ اول‪ :‬ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪﻫﺎ‬
‫½ »اﺑﺘﺪا ﻫﻴﭻ ﺻﺪﻣﻪاي وارد ﻧﻜﻨﻴﻢ« ‪ -‬وﻳﻨﺘﻮن ﺳِﺮف ‪13 ....................................................‬‬
‫½ آﻳﻴﻦﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎري و اﺟﻤﺎع ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ‪ :‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺤﻮﻟﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ – راﺑﺮت ﻛﺎن ‪16 ..‬‬
‫½ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻣﺒﺘﺪﻳﺎن و ﻏﻴﺮ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ – داﻧﻴﻞ‬
‫ﻛﺎرﻧﺒﺮگ ‪22 ............................................................................................................................‬‬
‫ﻓﺼﻞ دوم‪ :‬ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪﻫﺎ‬
‫½ ﻓﺮاﺗﺮ از ‪ ICANN‬در ﺑﺮاﺑﺮ ‪ :ITU‬آﻳﺎ ‪ WSIS‬ﻗﻠﻤﺮو ﺟﺪﻳـﺪي ﺑـﺮاي راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺸﻮد؟ ‪ -‬وﻟﻔﮕﺎﻧﮓ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ‪33 ...............................................................................‬‬
‫½ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺬاﻛﺮات ‪ WSIS‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ – ﻣﺎرﻛﻮس ﻛﻮﻣﺮ ‪54 ....................‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖﻫﺎ‬
‫½ ﻣﺪل ﺟﺪﻳﺪي ﺑﺮاي راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ – زﺋﻮ ﺑﺮد و اﺳﺘﻔﺎن ورﻫﺎﺳﺖ ‪58 ............................‬‬
‫½ ﺟﻬﺎن ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ – ﭘﺎﺗﺮﻳﺲ ﻟﻴﻮﻧﺰ ‪66 ...............................................‬‬
‫‪Internet Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺳﻮم‪ :‬ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪﻫﺎ‬
‫½ ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﮔﺮﺑﻪﻫـﺎي ﺷـﺮودﻳﻨﮕﺮ‪ :‬ﺑﺮﺧـﻲ اﺑﺰارﻫـﺎي ﻣﻔﻬـﻮﻣﻲ ﺑـﺮاي درك راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ – دان ﻣﻜﻠﻴﻦ ‪75 .......................................................................................................‬‬
‫½ ﺷﻨﺎﺧﺖ »راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‪ :‬ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ از دﻳـﺪﮔﺎه ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬاري –‬
‫ﻣﻴﻠﺘﻮن ﻣﻮﻟﺮ‪ ،‬ﺟﺎن ﻣﺎﻳﺘﺎﺳﻮن و ﻟﻲ ﻣ‪‬ﻚ ﻧﺎﻳﺖ ‪102 ..................................................................‬‬
‫½ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻤﺎن راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ 15 :‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺳﺎﺳﻲ – وﻳﻠﻴﺎم دِرِك ‪125 ................‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖﻫﺎ‬
‫½ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻣﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰي ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ؟ ‪ -‬راﺋﻮل اِﻛِﺒِﺮﻳﺎ ‪166 ...............‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ‬
‫½ ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﺔ اﺗﺎق ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ )‪ (ICC‬راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ – ﻛﻤﻴـﺴﻴﻮن‬
‫‪ ICC‬در ﺧﺼﻮص ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ‪171 ........‬‬
‫½ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻧـﻪ اﻗـﺪاﻣﺎت راﻫﺒـﺮي – ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪179 ............................................................................................................. (ISOC‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم‪ :‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪﻫﺎ‬
‫½ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻣﺴﺘﻨﺪي از ﻳﻚ ﺑﺤﺚ – ﺟﻮرج ﺳﺎدوﻓﺴﻜﻲ‪ ،‬راﺋـﻮل زاﻣﺒﺮاﻧـﻮ و ﭘﻴـﺮ‬
‫داﻧﺠﻴﻨﻮ ‪185 .............................................................................................................................‬‬
‫½ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻛﺎﻣﺒﻮج – ﻧﻮرﺑﺮت ﻛﻼﻳﻦ ‪227 ...........................................‬‬
‫½ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،DNS :‬آدرسﻫﺎي ‪ IP‬ﻳﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دﻳﮕﺮ؟‪ -‬وﻧﻲ ﻣﺎرﻛﻮﻓﺴﻜﻲ ‪238‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ‬
‫½ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت آﻓﺮﻳﻘﺎ راﺟـﻊ ﺑـﻪ راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ – ﻛﻤﻴـﺴﻴﻮن اﻗﺘـﺼﺎدي‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﺧﺼﻮص آﻓﺮﻳﻘﺎ )‪241 ........................................................ (UNECA‬‬
‫‪Internet Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫½ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﺟﻬﺖﻫﺎ و اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎي اﺻـﻠﻲ – ﻛﻤﻴـﺴﻴﻮن اﻗﺘـﺼﺎدي و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در آﺳﻴﺎي ﻏﺮﺑﻲ )‪246 .............................................................. (UNESCWA‬‬
‫½ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ‪255 ................... UNCTAD‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪﻫﺎ‬
‫½ ﺳﺆالﻫﺎ و ﺟﻮابﻫﺎﻳﻲ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و راﻫﺒﺮي آن – ﻛﺎرل اورﺑﺎخ ‪263 ......................‬‬
‫½ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻲ و رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ – ﻛﻨﺖ ﻧﻴﻞ ﻛﻮﻛﻴﺮ ‪272 ........................‬‬
‫½ دوﻟﺖﻫﺎ و ‪ccTLD‬ﻫﺎ‪ :‬ﻳﻚ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ – ﻣﺎﻳﻜﻞ ﮔﻴﺴﺖ ‪283 ..............................‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖﻫﺎ‬
‫½ ‪ .BR ccTLD‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ داراﻳﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ‪ -‬ﻛﺎرﻟﻮس اِي‪ .‬آﻓُﻨﺴﻮ ‪292 ........................‬‬
‫½ ﭘﺮﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ :‬ارﺗﻘﺎي راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ارﺗﻘﺎي‬
‫ﻣﺤﻠﻲ – ﺧﺎﻟِﺪ ﻓَﺘﺎل ‪301 ..........................................................................................................‬‬
‫½ راﻫﺒﺮي ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺷﺒﻜﻪﻫـﺎي ﺗﺤـﺖ ﭘﺮوﺗﻜـﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ :‬ﺑﻌـﺪ ﺟﺪﻳـﺪي از راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ – راﻳﻨﺮ ﻫﺎﻧﺪل ‪313 ....................................................................................................‬‬
‫½ ﻛﺸﻮرﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاي ﻫﻤﻪ – ﺗﻮﻧﻲ ﻫﺎﻳﻦ‪ ،‬ﭘﺎﺗﺮﻳﻚ ﮔﺮاﺗﺴﺖ‪ ،‬ﺟﻴﻢ ﺑﻮﻧﺪ‬
‫و ﻟﻄﻴﻒ ﻟَﺪﻳﺪ ‪318 ....................................................................................................................‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ‬
‫½ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ روﻧﺪﻫﺎي ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات – اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪323 ............. (ITU‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ‪ :‬راهِ ﭘﻴﺶِ رو‬
‫½ ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺟﻬﺎﻧﻲ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﻧﻴﻮﻳﻮرك‪ 25-26 ،‬ﻣﺎرس‪ – (2004 ،‬ﮔـﺮوه‬
‫وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ‪341 ........................................................................................‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖﻫﺎ‬
‫½ ﻧﺘﺎﻳﺞ اوﻟﻴﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت آﻧﻼﻳﻦ در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ – ﺑِﺮﺗﺮاﻧﺪ ﺷﺎﭘِﻞ ‪357 ..............‬‬
‫‪Internet Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫½ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ‪ – WSIS‬ﻓﺎرﻳﻞ ﻣﻮرﻳﺎ ﺑِﺠﻲ ‪363 ......................................................‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫½ در ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﻳﺴﺎن ‪367 .................................................................................................‬‬
‫½ ﺳﺮيﻧﺎمﻫﺎ و ﻣ‪Ĥ‬ﺧﺬ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ‪373 .......................................................................................‬‬
‫½ واژهﻧﺎﻣﻪ ‪377 ......................................................................................................................‬‬
‫ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر ﻧﺎﺷﺮ‬
‫ﻧﺼﺮاﷲ ﺟﻬﺎﻧﮕﺮد‬
‫دﺑﻴﺮ ﺷﻮراي ﻋﺎﻟﻲ اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ‬
‫و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه وﻳﮋه رﺋﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮي ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺘﺎزﮔﻲ ﺟﺰء ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ و ﺣﺴﺎسﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ در‬
‫ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻗﻠﻤﺮو ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻗﻠﻤﺮوﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪاي ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺗـﺎ ﻗﺒـﻞ از ﺗـﺼﻤﻴﻢ‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﺮان درﺑﺎره ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ "‪ "WSIS‬اﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶ در ﺑﺨﺶ ﻓﻨﻲ ﺷﺮوع ﺷـﺪه ﺑـﻮد ﻳﻌﻨـﻲ‬
‫آدرسدﻫﻲ در ﻓﻀﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و ﻧﺤﻮه ارﺗﺒﺎط آن ﺑﺎ ﻧﻈﺎم آدرسدﻫﻲ دﻧﻴﺎي ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ .‬ﺑـﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ در ﻃـﻲ ﺟﻠـﺴﺎت‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ‪ WSIS‬و ﺗﺒﻴﻴﻦ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻘﻮﻟﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻲ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ‬
‫و ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬اﻫﻤﻴﺖ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻋﻴﺎن ﮔﺮدﻳﺪ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮاي ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫و اﺗﺨﺎذ راهﻛﺎر ﮔﺮدﻳﺪ ﺗﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﺑﻪ اﺟﻼس دوم ﺳﺮان درﺑﺎره ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﺗﻮﻧﺲ ﻋﺮﺿﻪ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻳﻜﺘﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﻛﻠﻲ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺆﺳﺴﻪ ‪ ICANN‬ﻛﻪ در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺛﺒﺖ و ﻣﺴﺘﻘﺮ‬
‫ﮔﺮدﻳﺪه‪ ،‬اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺳﺴﻪ در راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﻛﻼن ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﺆﺳـﺴﻪ ‪ IANA‬و وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ آﻣﺮﻳﻜـﺎ‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ دارد‪ .‬در ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺎﺿﺮ ﻋﻤﺪه ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن ﺑﺨﺼﻮص ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬اذﻋﺎن و ﺗﺄﻛﻴﺪ‬
‫دارﻧﺪ ﻛﻪ اداﻣﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺮاي راﻫﺒﺮي ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‪ ،‬ﻋﺪم اﺳﺘﻘﻼل و ﺣﻖ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠـﻲ را ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه دارد و ﻟـﺬا‬
‫درﺧﻮاﺳﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺣﺎﻟﺖ اﻧﺤﺼﺎري و ﺗﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴـﻚ و‬
‫ﺷﻔﺎف در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺘﻲ ﻗﺮاردادن اﻳﻦ ﻧﻈﺎم زﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ دور از ذﻫﻦ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻛﺘﺎب ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺟﺎﻣﻌﻲ از ﻛﻠﻴﻪ اﺑﻌﺎد اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻢ اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻲ و ﻫﻢ اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و اﻗﺘـﺼﺎدي و‬
‫ﺣﺘﻲ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﻳﻦ اﻣﺮ‪ .‬اﻣﻴﺪوارﻳﻢ اﻧﺘﺸﺎر اﻳﻦ ﻛﺘﺎب ﺑﺮاي ﺑﻴﺎن ﺻﻮرت ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺑـﺰاري‬
‫ﻣﻔﻴﺪ ﻓﺎﻳﺪه و ﻣﺜﻤﺮ واﻗﻊ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر ﻧﺎﺷﺮ‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ اﻓﺘﺘﺎﺣﻴﻪ‬
‫ﻛﻮﻓﻰ ﻋﻨﺎن‪ ،‬دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺮاى ﻣﻦ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺎﻳﻪ ﺧﻮﺷﻮﻗﺘﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺟﻼس راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﮔـﺮوه وﻳـﮋه ﻓﻨـﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت )‪ (ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺗﺮﺗﻴﺐ داده ﺷﺪه‪ ،‬ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﻢ‪ .‬ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳﻦ اﺟﻼس ﻳﻚ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤـﻞ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﻗﻊ و ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ و دﻳﺪار ﺑﺎ ﺑﻌﻀﻰ ﻛﺎرﮔﺰاران و رﻫﺒﺮان ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ در ﻛﻨﺎر ﻛـﺎرﮔﺰاران دوﻟﺘـﻰ و ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺴﻴﺎر اﻣﻴﺪﺑﺨﺶ و دﻟﮕﺮم ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺤﺚ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ زﻳﺎدي در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﺣﺘﻲ ﻣﻬﻢﺗﺮ از اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﻗﺪاﻣﺎت وﺳﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺘﺮك و ﺑـﺎ ﻫﻤﻜـﺎري‬
‫ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﻧﺠﺎم دﻫﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺗﻨﻬﺎ در ﻋﺮض ﭼﻨﺪ ﺳﺎل‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺗﺠﺎرت‪ ،‬ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن‪ ،‬آﻣـﻮزش و ﺑـﻪ راﺳـﺘﻰ ﻋﺮﺻـﻪ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺸﺮﻳﺖ را دﭼﺎر ﺗﺤﻮل ﻛﺮده و ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺑﺨﺸﻴﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖﻫـﺎى ﺑـﺎﻟﻘﻮه اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ از آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ در ﻣﺪت زﻣﺎن ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺷﺎﻫﺪ ﻇﻬﻮر آن ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ .‬در ﻋﺮﺻﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ‪ ،‬ارﺗﻘـﺎء و‬
‫ﺣﻔﻆ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ آن را اﺑﺪاع ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﺧﻼﻗﻴﺖ ﻛﻤﺘﺮي ﺑﻪ ﺧﺮج دﻫﻴﻢ‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺿﺮورﺗﺎً ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﺮق ﺳﻨﺘﻰ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ در ﺑﻌـﻀﻰ اﺑﻌـﺎد‬
‫اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺑﻨﻴﺎدﻳﻨﻲ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده و ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺣﺘﻰ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻌﺮﻳﻒ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺎﻗﺸﺎﺗﻰ وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎن در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﺟﺪﻳﺪ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﺑﻪ آن واﺑﺴﺘﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬ﻣـﻰﺗـﻮان‬
‫روى اﻣﻨﻴﺖ آن ﺣﺴﺎب ﻛﺮد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ ﻛﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪلﻫـﺎى ﻓﺮاﮔﻴـﺮ و‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ راﻫﺒﺮى را ﺗﻮﺳﻌﻪ و ارﺗﻘﺎء دﻫﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ در دﺳﺘﺮس ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣـﺮدم دﻧﻴـﺎ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد و ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮي‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻴﺎزﻫﺎى آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺑﺎ ﺗﺮدﻳﺪ ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ و ﻫﻨﻮز اﻛﺜﺮﻳﺖ‬
‫ﻣﺮدم از آن ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﻧﺸﺪه ﻳﺎ ﺣﺘﻰ از ﺗﻤﺎس ﺑﺎ آن ﻣﺤﺮوم ﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﺎ ﻣﻰداﻧﻴﻢ‪ ،‬ﺑﺤﺚ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻜﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﺟﻨﺠﺎل ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﺟﻼس ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺑﻮده‬
‫ﻛﻪ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ در ژﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻦ از اﻳﻦ ﺑﺎﺑﺖ ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﻢ ﻛﻪ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻣﻮﺟـﻮد در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه‬
‫ﺑﺮ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﻠﻰ آن ﺗﺄﺛﻴﺮى ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ اﺟﻼس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻬﻤﻲ در ﺣﻮزه ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ‬
‫و ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت را در ﻣﺴﻴﺮ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺧﻮد ﻗﺮار داد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻣﻮﺟـﻮد در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه ﺑـﻪ‬
‫ﺣﺪى ﺑﻮد ﻛﻪ در اﺟﻼس از ﻣﻦ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻢ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻛﺎري اﻧﺠﺎم دﻫﻢ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺸﻮرتﻫﺎى ﮔﺴﺘﺮدهاى ﺑﺎ ﺟﻮاﻣﻊ درﮔﻴﺮ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫اﻧﺠﺎم دﻫﻢ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﺎ اﺑﺮاز ﺧﺮﺳﻨﺪى اﻋﻼم ﻣﻰﻛﻨﻢ ﻗﺮار اﺳﺖ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺧﻮد‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ اﻓﺘﺘﺎﺣﻴﻪ‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫را در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮﮔﺰار ﻛﻨﺪ‪ .‬دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﺷﻤﺎ و ﻣﻮاردى ﻛﻪ از ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺎورهﻫﺎ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻰآﻳﺪ‪ ،‬در ﺷـﻜﻞ دادن اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻮزهﻫﺎي ﻣﺸﺘﺮك و ﻫﻤﮕﺮا ﻣﻴﺎن ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫـﺎي ذيﻧﻔـﻊ‬
‫ﻛﺸﻒ و ﻣﺒﺎﺣﺚ راﻳﺰﻧﻲﻫﺎي آﺗﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ زﻣﻴﻨﻪ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﺸﻮرتﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷـﻮد‪ ،‬اﻳﻨﺠﺎﻧـﺐ در‬
‫ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻰ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎرى را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻢ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﮔﺮوﻫﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺧـﻮاﻫﻢ داد ﺑـﺮاى‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ‪ ،‬ﺷﻔﺎف و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺟﻬﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از اﻳﻦ ﮔﺮوه و از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣـﻦ‬
‫ﻛﻤﻜﻲ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪاى را در آﻳﻨﺪه ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺧﻮاﻫﻢ ﻛﺮد‪.‬‬
‫در اﻳﻨﺠﺎ ﻧﻴﺰ ﻫﻤﺎن اﺻﻮل ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن و ﻓﺮاﮔﻴﺮي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ در ﺣﻮزه ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ اﺟﺮا ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﺪ‪ .‬در‬
‫اﺟﻼس از ﻣﻦ درﺧﻮاﺳﺖ ﺷﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوه را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻢ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻛﻪ ﻣﻦ ﺗﻼش دارم در ﻣﺪت زﻣﺎن ﻛﻮﺗـﺎﻫﻰ آن‬
‫را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻢ‪ ،‬ﺗﻨﺎﺳﺐ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را ﻣﻮرد ﺑﺎزﻧﮕﺮى و ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى ﻣـﺎﻟﻰ‬
‫ﺟﺪﻳﺪ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد ﺗﺎ ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻼشﻫﺎﻳﻤﺎن در ﭘﺮﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل ارﺗﻘﺎء ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺤﺚ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﻟﻰ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ از ﻣـﺴﺄﻟﻪ ﻣﻬـﻢﺗـﺮى ﻏﺎﻓـﻞ‬
‫ﻧﻤﺎﻧﻴﻢ و آن اﺟﺮاى ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ در اﺑﻌﺎد ﻛﻼن اﺳﺖ‪ .‬در واﻗﻊ‪ ،‬اﺟﻼس ﺑـﺮاى ﺗﺤﻘـﻖ دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﺑـﻪ ‪ - ICT‬در‬
‫روﺳﺘﺎﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺪارس‪ ،‬ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎنﻫﺎ و ﻛﻠﻴﻨﻴﻚﻫﺎ‪ ،‬ادارات دوﻟﺘﻰ و ﻫﺮﺟﺎى دﻳﮕﺮ ‪ -‬اﻫـﺪاف ﻛـﺎﻣﻼً ﺧﺎﺻـﻰ را‬
‫ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮده اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﻪ ﻣﺎ داده ﺗﺎ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺧﻼﻗﻴﺖﻫﺎ و ﻧﻮآورىﻫﺎﻳﻤﺎن را اراﺋـﻪ دﻫـﻴﻢ‪ .‬اﺟـﺎزه‬
‫دﻫﻴﺪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن دﻫﻢ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺟﻬﺖ ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف ﺧﻮد را ﻣﺘﻌﻬﺪ و ﻣﻠﺰم ﻣﻰداﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﻣﺼﺮاﻧﻪ از ﺷﻤﺎ اﺳﺘﺪﻋﺎ دارم در ﺧﻼل ﻣﺒﺎﺣﺜﻰ ﻛﻪ در دو روز آﻳﻨﺪه ﻣﻄﺮح ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻛـﺮد‪ ،‬ﻫﻤـﻮاره ﺑﺰرﮔﺘـﺮﻳﻦ‬
‫ﻫﺪﻓﻤﺎن ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻣﺮدم ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن در ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻳﻚ زﻧﺪﮔﻰ آزاد و ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻴﺪ‪ .‬ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺒﻨﺎى واﻗﻌﻰ اﻧﺪﻳﺸﻪﻫﺎى ﺷﻤﺎ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮآﻧﭽﻪ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻰدﻫﻴﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺑﺸﺮى ﻣﻨﺠﺮ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﺑﺮاى ﺷﻤﺎ آرزوى ﺗﻮﻓﻴﻖ دارم‪.‬‬
‫دﻳﺒﺎﭼﻪ‬
‫ﺧﻮزه ﻣﺎرﻳﺎ ﻓﻴﮕﺮز)‪ ،(1‬رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه وﻳـﮋه ﻓﻨـﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‬
‫‪José María Figueres 1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻣﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﻇﻬﻮر ﻋﺮﺻﻪاى ﺟﺪﻳﺪ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى ﺷـﻜﻞ‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬از اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﻮد و ﻧﮕﺮش ﻏﺎﻟﺐ ﺑﺮ آن دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن رﻫﻴﺎﻓـﺖﻫـﺎى ﻓﺎﻗـﺪ‬
‫ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ‪ ،‬ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ و ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺠﺴﻢ از اﻳﻦ ﻣﺪل ﺟﺪﻳـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ اﻟﺒﺘـﻪ‬
‫ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ را ﻧﻴﺰ در اﺧﺘﻴﺎر دارد‪.‬‬
‫از آنﺟﺎ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺑﺨﺸﻰ از ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺳﺎﺳﻰ زﻧﺪﮔﻰﻣـﺎن ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺷـﺪه و ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ در ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن رو ﺑـﻪ‬
‫ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺑﺎﻟﻘﻮه آن ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺑﺎزﻧﮕﺮى در ﻧﺤـﻮه اداره آن ﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻔﻜﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺤﺼﺎرى و ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﻛﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻫـﺪاف‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار ﻣﺎ را ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻣﻰﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬اﻫﻤﻴﺖ روزاﻓﺰوﻧﻰ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻣﻮﺟـﺐ ارﺗﻘـﺎء زﻧـﺪﮔﻰ ﻣـﺮدم در‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ دﻧﻴﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺑﺎﻟﻘﻮه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻛﺮدن اﺷﺨﺎص و ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺆﺛﺮي ﻣﻬـﺎر‬
‫ﺷﻮد و ﺑﻪ اﺑﺰارى ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻓﺮاد ﺑﺪل ﮔﺮدد ﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺪن‪ ،‬ارزشﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ را اﺳﺘﺨﺮاج ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻪ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﺷﺎﻫﺪ اﻳﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺷﺪن‪ ،‬ارزشﻫﺎ را از آﻧﻬﺎ اﺳﺘﺨﺮاج ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻬﺮﺣﺎل‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن‬
‫اﻫﺮم و ﻣﻬﺎر ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﺻﻮل اﺳﺎﺳﻰ آزادى‪ ،‬ﺻﺪاﻗﺖ و درﺳﺘﻰ را ﺣﻔﻆ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ‪.‬‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ژﻧﻮ ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ دو ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻬﻢ اﺷـﺎره ﻛـﺮد‪ ،‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و درك ﺟﺎﻣﻊﺗﺮ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى آن‪ .‬در اﻳﻦ اﺟـﻼس اذﻋـﺎن‬
‫ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ذيﻧﻔﻌﺎن اﺻﻠﻲ از ﺟﻤﻠﻪ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﻴﺎز دارد‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺷﺮوع اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ‪ ،‬در اﻳﻦ اﺟﻼس از دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ درﺧﻮاﺳﺖ ﺷﺪ ﺗـﺎ ﮔـﺮوه‬
‫ﻛﺎرى ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ و اﻳﻦ ﮔﺮوه در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻣﻮرد ﻳﻚ ﺳﺮى ﻃﺮحﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻻزم را اﻧﺠﺎم داده و‬
‫آﻧﻬﺎ را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻬﻢ‪ ،‬ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬در ﻣـﺎرس‬
‫‪» 2004‬ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« را در ﻧﻴﻮﻳﻮرك ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫـﺎ‪،‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،ISOC ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻠـﻰ ﺑـﺮاى ﺗـﺴﻬﻴﻞ ﺗﺒـﺎدل آراء و‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﻳﺒﺎﭼﻪ‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻧﻈﺮات در ﺧﺼﻮص ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻧﻈﺎرﺗﻲ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﮔﺸﺖ‪ .‬در اﻳـﻦ‬
‫ﻧﺸﺴﺖ‪ ،‬ﮔﻔﺘﻤﺎن آزاد و ﺷﻔﺎﻓﻰ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ و ﭼﺸﻢاﻧﺪازﻫﺎ‪ ،‬دﻏﺪﻏﻪﻫﺎ و دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻳﻨﺪه ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ‬
‫ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮه‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‪ ،‬ﺧﻼﺻﻪاى از ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه ﭘـﻴﺶ از ﻧﺸـﺴﺖ‬
‫ﻣﺬﻛﻮر و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه در آن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺘﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﻧﺸﺴﺖ را اراﺋﻪ ﻣﻰﻛﻨﺪ و‬
‫اﺑﻌﺎد ﺣﺴﺎس راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮد ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‪ ،‬آراء و رﻫﻴﺎﻓﺖﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‪،‬‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﻣﺤﺘﺮم ﺑﺎ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺸﺘﺮك و ﻣﻌﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ آﻧﻬـﺎ‬
‫اﺗﻜﺎ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬آﺷﻨﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻣﻴﺪوارم اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ در ﮔﻔﺘﻤﺎنﻫﺎى آﺗﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺑﺮرﺳﻰ ﻃﺮق ﺗﻘﻮﻳـﺖ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔـﺬارى‬
‫آن‪ ،‬ﻣﺮﺟﻊ ﺑﺴﻴﺎر ارزﺷﻤﻨﺪى ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫دان ﻣ‪‬ﻜﻠﻴﻦ‪ (1)،‬وﻳﺮاﺳﺘﺎر‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶ؛‬
‫ﺗﺤﻮل ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ؛‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ؛‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ؛‬
‫راه ﭘﻴﺶِ رو‪.‬‬
‫‪Don Maclean 1‬‬
‫‪http://www.unicttaskforce.org/sixthmeeting/background.html 2‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬در ﺗﺎرﻳﺦ ‪ 26-25‬ﻣـﺎرس ‪ 2004‬در ﻧﻴﻮﻳـﻮرك‪،‬‬
‫ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻋﻀﺎى اﻳﻦ ﻧﻬﺎد‪ ،‬ﺑﻴﺶ از ‪ 200‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه از ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪،‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻫﺪف از ﺑﺮﮔﺰاري اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ‪ ،‬ﻓﺮاﻫﻢ‬
‫آوردن زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺒﺎدل ﻋﻘﺎﻳﺪ و ﻧﻈﺮاﺗﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ در ﺣـﻮزه‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﺟﺮا درآورد‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷـﺪه در اوﻟـﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠـﻪ از اﺟـﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ژﻧﻮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺟﻬﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺑﺮﭘﺎﻳﻰ اﻳﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ‪ ،‬از ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻜﺘﻮب دﻋﻮت ﺑـﻪ ﻫﻤﻜـﺎرى‬
‫ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻴﺶ از ‪ 30‬ﻧﺎﻣﻪ در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ درﺧﻮاﺳﺖ از ﺳﻮي ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ ،‬وﻛﻼي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و ﮔﺮوهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫ذيﻧﻔﻊ درﻳﺎﻓﺖ ﺷﺪ‪ .‬در ﻣﺠﻤﻮع‪ ،‬اﻳﻦ اﺳﻨﺎد ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻧﻈﺎرﺗﻲ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫را ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻠﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ‪ ،‬در ﺑﺮﻣﻰﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻣﺘﻦ ﻛﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ اﺳﻨﺎد در وب ﺳﺎﻳﺖ ﮔﺮوه‬
‫)‪(2‬‬
‫وﻳﮋه ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺪف از ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‪ ،‬اراﺋﻪ ﻣﻨﺘﺨﺒﻰ از اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻻت در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳـﻰ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪه در‬
‫ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ روى ﭘﻴﺎمﻫﺎى اﺻﻠﻰﺷﺎن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺟﻬﺖ ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف‪ ،‬ﻫﻤﻜﺎرىﻫﺎى اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺎ اﻳﻦ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬در ‪ 6‬ﺑﺨﺶ ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ ﺷﺪهاﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ذﻳﻞ ﻣﻰﭘﺮدازﻧﺪ‪:‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‪:‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫در ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺑﺨﺶﻫﺎ‪ ،‬ﻫﻤﻜﺎرىﻫﺎى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه در ﺳﻪ ﮔﺮوه ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﺷﺪهاﻧﺪ‪:‬‬
‫› ﻣﻘﺎﻻت ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‪ ،‬ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺟﺎﻣﻌﻰ از ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺮوﺣﻪ در آن ﺑﺨﺶ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ؛‬
‫› اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮات‪ ،‬ﻛﻪ در آن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮ روى ﺑ‪‬ﻌﺪ ﺧﺎﺻﻰ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﻧﻈﺮات ﻧﮕﺎرﻧﺪﮔﺎن ﺧـﻮد را ﻣـﻨﻌﻜﺲ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ؛‬
‫› دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ‪ ،‬ﻛﻪ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﺟﻮاﻣﻊ ﺣﺮﻓﻪاي و ﻣﺪﻧﻲ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ و ﺑﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ را‬
‫ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻃﺮح ﻛﻠﻰ ﻳﺎ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﺎص ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﻣﻄﺮح ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻛﻠﻴﺎت اﺳﻨﺎدى ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪهاﻧـﺪ و ﺑـﻪ راﺣﺘـﻰ در ﺳـﻄﺢ وﺳـﻴﻌﻰ در اﺧﺘﻴـﺎر‬
‫ﻣﺨﺎﻃﺒﻴﻦ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬در اﻳﻨﺠﺎ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮاردى ﻫـﻢ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ ﺟـﺰ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﺣﺎوى اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻔﺼﻞ ﻓﻨﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻠـﻰ ﻳـﺎ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻃـﺮحﻫـﺎى‬
‫ﺧﺎﺻﻰ را اراﺋﻪ دادهاﻧﺪ ﻧﻴﺰ وﻳﺮاﻳﺶ ﺷﺪهاﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﻘﺎﻻت ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ در ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻛﻠﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﻛﻴـﺪ‬
‫ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ÄÄÄÄÄ‬‬
‫ﺟﻬﺖ ورود ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﺤﺚ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻳﺎدآورى ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷـﺪه در اﺟـﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آﻏﺎز ﻛﻨﻴﻢ‪ :‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل اﻳﻦ اﺟﻼس ﺣﺎوى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ذﻳﻞ اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪ .48‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺮاى ﻋﻤﻮم ﺟﻬﺎﻧﻴﺎن ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻳﺪ راﻫﺒـﺮى‬
‫آن ﻫﺴﺘﻪ اﺻﻠﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‪،‬‬
‫ﺷﻔﺎف و دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ در آن دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻧﻘـﺶ ﻛـﺎﻣﻼً‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻀﻤﻴﻦ و اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕـﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﻓـﺮاﻫﻢ ﺷـﻮد و‬
‫ﻳﻚ ﻛﺎرﻛﺮد ﭘﺎﻳﺪار و اﻳﻤﻦ ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮔﺮدد و ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﮕﻰ زﺑﺎن ﻧﻴﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪ .49‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد و در اﻳـﻦ راﺑﻄـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ذىرﺑﻂ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫اﻟﻒ( اﺧﺘﻴﺎر ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى در ﺣﻮزه ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺣﻖ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‪ ،‬از ﺣﻘﻮق و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ؛‬
‫ب( ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻦ ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﻰ در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬در اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى‪ ،‬ﺣـﻀﻮرى ﻓﻌـﺎل‬
‫داﺷﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ؛‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫اراﺋﻪ ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﻛﺎري از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪(1‬‬
‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ؛‬
‫‪(2‬‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ و ارﺗﻘﺎى درك ﻣﺸﺘﺮك از ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى دوﻟـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ‪ ،‬ﻧﻬﺎدﻫـﺎى دوﻟﺘـﻰ و‬
‫‪(3‬‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ؛‬
‫ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارﺷﻰ از ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و اﻗﺪام ﻣﻨﺎﺳﺐ اراﺋﻪ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪(4‬‬
‫ﻓﺎز اول ‪ WSIS‬ﻛﻪ در ژﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬اوﻟﻴﻦ اﻗﺪاﻣﻲ ﻧﺒﻮد ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در‬
‫ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻧﺠﺎم ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬در ﺳﺎلﻫﺎى اﺧﻴﺮ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ WIPO ،ITU‬و ‪ WTO‬راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫اﺑﻌﺎد ﺧﺎص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ دوﻟﺖﻫـﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔـﺬار‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ اﺗﺨﺎذ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ اﺛﻨﺎء‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﺷـﺮﻛﺖ ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﻧـﺎمﻫـﺎ و‬
‫ﺷﻤﺎرهﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪ (ICANN‬و ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IETF‬ﻧﻴﺰ ﺗـﺪاﺑﻴﺮى اﻧﺪﻳـﺸﻴﺪهاﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﻣﻨـﺎﻓﻊ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ واﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺪرﻳﺠﻰ اﺗﺨﺎذ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻧﻔﻌﻰ از ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﻠﻰ آﻧﻬﺎ دﻧﺒﺎل ﺷﻮد و‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻣﺘﺄﺛﺮ از آﻧﻬﺎ ﻧﻘﺶ ﻛﺎﻣﻠﻰ اﻳﻔﺎ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‪ ،‬ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻇﻬﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ ﻓﺎز اول ‪ ،WSIS‬در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺣﻮزه ﻣﻬﻢ‪ ،‬ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺗﺤﻮل ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬در ﻓﺎز ژﻧﻮ‪ ،‬ﺑﺮاى اوﻟﻴﻦﺑﺎر‪:‬‬
‫› ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻧﻈﺎرﺗﻲ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺗﻮﺳﻌﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﺪ؛‬
‫› ﻳﻚ ﺳﺮى اﺻﻮل و اﻫﺪاف اﺳﺎﺳﻰ ﺟﻬﺖ ﻫﺪاﻳﺖ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪ؛‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ ،WSIS‬اﻳﻦ ﻣﻘﺮرات را ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ذﻳﻞ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪:‬‬
‫‪.13‬ب ﻣﺎ از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻃﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪي آزاد و‬
‫ﺷﻔﺎف ﻛﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﻓﻌﺎل دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﮔـﺮوه‬
‫ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻛﻨﺪ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮد را در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﺎل ‪ 2005‬اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﻣﻮﻇـﻒ‬
‫اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﻧﻴﺰ ﺑﭙﺮدازد‪:‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ج( ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻧﻴﺰ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎً در ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎﻟﻰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ و ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﺣﻀﻮر ﭘﺮرﻧﮓ ﺧﻮد اداﻣﻪ دﻫﺪ؛‬
‫د( ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻧﻘﺶ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪهاي در ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫داﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ روﻧﺪ اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ه( ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﻴﺰ در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى راﺟﻊ ﺑﻪ آن ﻧﻘﺶ‬
‫ﻣﻬﻤﻰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ روﻧﺪ اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫‪3‬‬
‫‪4‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫› اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‪ ،‬ﻧﻘـﺶ ﻣـﺸﺮوع و‬
‫ﻣﻜﻤﻠﻰ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ؛‬
‫› ﻓﺮاﻳﻨﺪي ﺑﻪ اﺟﺮا ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ذىﻧﻔﻊ را ﻗـﺎدر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺳـﺎﺧﺖ در راﺳـﺘﺎى‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ دﺳﺘﻮر ﻛﺎر و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ در ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ‪ ،WSIS‬ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﻤﻜﺎرى‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻴﺰان ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ارﺟﺢ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ اﻳﻔﺎ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ اﻳـﻦ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻧﻴﺰ در دﻳﮕﺮ ﺣﻮزهﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ و ﺗـﺸﺮﻳﻚ ﻣـﺴﺎﻋﻰ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬زﻣﻴﻨﻪﻫﺎى ﺑﺮوز ﺧﻼﻗﻴﺖ و اﺑﺘﻜﺎر را ﻓﺮاﻫﻢ آورﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ÄÄÄÄÄ‬‬
‫اﻋﻀﺎى ﮔﺮوه ﻛﺎرى دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و ﺗﻤﺎﻣﻲ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ در دوﻣـﻴﻦ ﻓـﺎز ‪ WSIS‬ﻧﻘـﺶ داﺷـﺘﻪاﻧـﺪ‪ ،‬در‬
‫راﺳﺘﺎى اﺟﺮاى ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه در ﻓﺎز ژﻧﻮ‪ ،‬ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺳﺆاﻻﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻮاب آﻧﻬﺎ‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﺷﺪ ﻋﺒﺎرت ﺑﻮدﻧﺪ از‪ :‬اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« از ﻟﺤﺎظ ﻋﻴﻨﻲ و ﻛﺎرﺑﺮدى ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ؟ ﭼـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ از ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در ارﺗﺒـﺎط اﺳـﺖ؟ در ﺣـﻮزهﻫـﺎى ﻛـﺎرﺑﺮدى و روزﻣـﺮه راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﭼﻪ‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ؟ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆاﻻت ﺣﺪاﻗﻞ در اﻳﻦ ﻓﺮﺟﻪ زﻣﺎﻧﻰ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻛﻮﺗﺎه‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﭘﻴﺶ از ﺑﺮﮔﺰارى ﻧﺸـﺴﺖ ﺗـﻮﻧﺲ در‬
‫ﺳﺎل ‪ 2005‬ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻت اراﺋـﻪ ﺷـﺪه ﺑـﻪ اﺟـﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ زﻳـﺮ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺷﺪهاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ‪ -‬ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶ‬
‫ﭘﻴﺶ از ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺗﻌﺎرﻳﻒ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ از ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﻛﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ و‬
‫ﺗﺤﻮل اﺣﺘﻤﺎﻟﻰ آن در آﻳﻨﺪه ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺻﺤﻴﺤﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ﺑﻪ ﺳـﻪ ﭘـﻴﺶزﻣﻴﻨـﻪ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ‬
‫اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن در درك ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫)‪(2‬‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ از اﻳﻦ ﻣﺰﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ از ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت وﻳﻨﺘﻮن ﺳﺮف و راﺑﺮت ﻛﺎن ‪،‬‬
‫دو ﻧﻔﺮ از اﺑﺪاعﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﺧﺎﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى آن‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻨﻮﻧﻰ و اﺣﺘﻤﺎﻻت آﻳﻨﺪه ﺑﻬﺮهﻣﻨـﺪ ﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫آﻧﻬﺎ در ﺳﺨﻨﺎن ﺧﻮد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى »ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ« ﮔـﺴﺘﺮده در‬
‫ﻣﻴﺎن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ﻣﺘﻔﺎوت ذىﻧﻔﻊ ﺑﺎﺷﺪ و در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ و اﺻﻮل ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت اﻳﻦ اﺟﻼس‬
‫اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬آﻧﻬﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻪ اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوت ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى در »ﻻﻳﻪﻫﺎى« ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‬
‫‪Vinton Cerf 1‬‬
‫‪Robert Kahn 2‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﺑﺨﺶ دوم ‪ -‬ﺗﺤﻮل ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Daniel Karrenberg 1‬‬
‫‪Wolfgang Kleinwächter 2‬‬
‫‪Markus Kummer 3‬‬
‫‪Zoë Baird 4‬‬
‫‪Stefaan Verhulst 5‬‬
‫‪Patrice Lyons 6‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺨﺶ دوم ﺑﺎ ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ WSIS‬دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﺎز ژﻧـﻮ را در ﭼـﺎرﭼﻮب ﺑﺤـﺚﻫـﺎي ﮔـﺴﺘﺮدهﺗـﺮ در ﻣـﻮرد‬
‫راﻫﺒﺮى در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬در ﻣﺠﻤﻮع‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻻت ﻣﻨﺎﻗﺸﻪاي را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺮ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻨﻰ و ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻣﺤﺪود ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﻮد و ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊﺗﺮى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و اﺑﻌﺎد‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ را در ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻘﺎﻟﻪ وﻟﻔﮕﺎﻧﮓ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ)‪ (2‬ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »ﻓﺮاﺗﺮ از ‪ ICANN‬در ﺑﺮاﺑﺮ ‪ITU‬؟« ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى ‪ DNS‬را دﻧﺒـﺎل‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﻣﻨﺎﻗﺸﺎﺗﻰ ﻛﻪ در ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺎز اول اﺟﻼس ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻇﻬﻮر دو ﻣﺪل ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ را ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ دو ﻣﺪل ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪» :‬ﺧﻮد راﻫﺒﺮى ﺻﻨﻌﺖ« ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ‬
‫‪ ICANN‬اراﺋﻪ ﺷﺪه و »راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ« ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ‪ ITU‬اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑـﺪﻧﺒﺎل اﻳـﻦ ﭘـﻴﺶزﻣﻴﻨـﻪ‪ ،‬ﻣـﺎرﻛﻮس‬
‫ﻛﻮﻣﺮ)‪ ،(3‬ﺷﺮح ﻣﺬاﻛﺮات ﻳﻚ ﻓﺮد ﻣﺘﺨﺼﺺ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ در ﻣﻴﺎن ﻃﺮﻓـﺪاران اﻳـﻦ دو ﻧﻘﻄـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣﺨـﺎﻟﻒ در‬
‫ﺧﻼل ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﺎﻳﺎﻧﻰ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ WSIS‬ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻃﺮحرﻳﺰى ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﭘـﻴﺶِ رو ﻣـﻰﭘـﺮدازد‪ .‬ﺑـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ و ﻛﻮﻣﺮ اﻇﻬﺎر ﻣﻰدارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳـﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪل ﺟﺪﻳﺪ راﻫﺒﺮي را ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻌﺎرضﻫﺎي اﺳﺎﺳﻲ ﻣﻴﺎن اﻳﻦ دو دﻳـﺪﮔﺎه ﻣﺨـﺎﻟﻒ را‬
‫ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻛﺮده و ﺣﻀﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ را ﻓﺮاﻫﻢ آورد‪.‬‬
‫)‪(6‬‬
‫)‪(5‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى در ﻣﻘﺎﻻت اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ زﺋﻮ ﺑﺮد)‪ (4‬و اﺳﺘﻔﺎن ورﻫﺎﺳﺖ و ﭘـﺎﺗﺮﻳﺲ ﻟﻴـﻮﻧﺰ ﻣـﻮرد ﺗﺄﻛﻴـﺪ ﻗـﺮار‬
‫ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬زﺋﻮ ﺑﺮد و اﺳﺘﻔﺎن ورﻫﺎﺳﺖ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺪل راﻫﺒﺮى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ در ‪ ،WSIS‬در دﻳﮕـﺮ ﺣـﻮزهﻫـﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻧﻴﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮاﺳﺖ و ﭘﺎﺗﺮﻳﺲ ﻟﻴﻮﻧﺰ ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺎن راﻫﺒﺮى ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺰاره ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻛﺎرآﻳﻰ ﻣﺆﺛﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ‪ ،‬اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺑﺴﻴﺎرى ﺟﻮاﻧﺐ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻜﺎﻣـﻞ ﻣـﻰﻳﺎﺑـﺪ و ﺑـﻪ‬
‫ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻛﺮد ﻛﻪ از ﻟﻄﻤﻪ زدن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﺟﺘﻨﺎب ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ‪ ،‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻇﻬﺎرات اﻳﻦ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن ﻋﺮﺻﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻘﺎﻟﻪ داﻧﻴﻞ ﻛﺎرﻧﺒﺮگ)‪ (1‬ﻧﻴﺰ ﻣﻲﮔﺮدد‪ ،‬ﻛﻪ در‬
‫ﻗﺎﻟﺐ ﺷﺮاﻳﻂ ﻏﻴﺮﺣﺮﻓﻪاى‪ ،‬ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﻛﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اراﺋﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﺑﺤﺚ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ ،‬در ﻛﺎﻧﻮن ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪5‬‬
‫‪6‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ‪ -‬ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻘﺎﻻت را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ وﻇﺎﻳﻒ اول و ﺳﻮم ﮔﺮوهﻛﺎرى دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤـﺪ را ﺗـﺸﺮﻳﺢ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ اراﺋﻪ ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﻛﺎرﺑﺮدى از »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« و ﺗﻮﺳﻌﻪ درك ﻣﺸﺘﺮك از ﻧﻘـﺶﻫـﺎ و ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﻣﺘﻔﺎوت ذىﻧﻔﻊ در ﺟﺮﻳﺎن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ .‬ﭘﻴﺎمﻫﺎى اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻴﺰي ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ و ﺳﻴﺴﺘﻢ آدرس اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﺳـﺖ و اﻳﻨﻜـﻪ ﺗﻌـﺪاد ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻣﺆﺳـﺴﺎت و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎ اﻳﻦ ﺑ‪‬ﻌﺪ راﻫﺒﺮى درﮔﻴﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﭼﺎﻟﺶ اﺻﻠﻰ ﭘﻴﺶ روى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﺑﻬﺒـﻮد ﻛـﺎرﻛﺮد‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى را اﺑﺪاع ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬از اﻳﻦ ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞﻫـﺎ ﺑـﻪ وﺿـﻮح‬
‫ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪى ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﺮﻓﺼﻞﻫﺎى ﻛﻠﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻧﻘﻄﻪ ﺿﻌﻒ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ از اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺣـﺴﺎسﺗـﺮﻳﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت آﺗﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ و ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺮدم ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از آن ﺑﻬﺮه ﺑﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﻣﻘﺎﻟﻪ »ﺟﻤﻊآورى ﮔﺮﺑﻪﻫﺎى ﺷﺮودﻳﻨﮕﺮ«)‪ ،(1‬وﻳﺮاﺳﺘﺎر ﻳﻚ ﺳﺮى اﺑﺰارﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن‬
‫در درك ﻣﻌﻨﺎى ﺧﺎص »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« و »راﻫﺒﺮى«‪ ،‬ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺆﺳﺴﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در ارﺗﺒـﺎط‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﻌﺎل ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻛﻤـﻚ ﺑـﺴﻴﺎرى‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﻟﻪ »ﺷﻨﺎﺧﺖ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‪ ،‬ﻣﻴﻠﺘﻮن ﻣﻮﻟﺮ)‪ ،(2‬ﺟﺎن ﻣﺎﺗﻴﺎﺳﻮن)‪ (3‬و ﻟـﻰ ﻣـﻚﻧﺎﻳـﺖ)‪ (4‬از ﻃﺮﻳـﻖ اراﺋـﻪ‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﻛﺎري از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺗﺒﻴﻴﻦ اﺻﻮل ﻣﺒﻨﺎﻳﻰ ﻛﺎرﺑﺮد آن‪ ،‬ﺗﻔﺼﻴﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى اﺳﺘﻨﺘﺎج ﺷﺪه از اﻳـﻦ‬
‫اﺻﻮل‪ ،‬ﻃﺮحرﻳﺰى ﭼﺎرﭼﻮب ﻳﻚ ﺧﻂ ﻣﺸﻰ و ﻳﻚ ﺳﺮى ﭘﮋوﻫﻪﻫـﺎ‪ ،‬ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺑﻬﺘـﺮي را ﺑـﻪ ﺧﻮاﻧﻨـﺪه اراﺋـﻪ‬
‫ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﻪﻫﺎ ﻧﺤﻮه اﺟﺮاي اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ آﻧﻬـﺎ را در ﻣـﻮرد ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫)‪(5‬‬
‫ﺧﺎﺻﻰ از ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى در ﻋﺮﺻﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻰﻛﺸﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﻟﻪ »ﭘﺎﻧﺰده ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺳﺎﺳـﻲ« وﻳﻠﻴـﺎم دِرِك‬
‫در اﺑﺘﺪا ﺑﺮﺧﻰ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را رد ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑﺤﺚ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى درﮔﻴﺮ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻛﺎرآﻣـﺪى آﻧﻬـﺎ را ارزﻳـﺎﺑﻰ ﻛﻨـﺪ و ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﺧﺎص ﺑﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻃﺮق ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى‬
‫ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺷﺨﺺ ﻛﺎرﺑﺮان در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺪاوم ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﺑﺮﻗـﺮاري ﮔﻔﺘﻤـﺎن و درك ﻣـﺸﺘﺮك ﺗﺄﻛﻴـﺪ‬
‫ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫)‪(6‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻻت ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻟﻪاي ﻧﻮﺷﺘﻪ راﺋﻮل اِﻛِﺒِﺮﻳﺎ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬وى در آﻧﺠـﺎ ﺑـﻪ ﻧﻈﺮﻳـﻪﭘـﺮدازى راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﺗﻌﺪادى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻣﻄـﺮح ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬ﻣـﻰﭘـﺮدازد و در ﻛﻨـﺎر آن‬
‫ﭼﺸﻢاﻧﺪازﻫﺎى دو ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ذىﻧﻔﻊ در اﻳﻦ ﺣﻮزه را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪:‬‬
‫اﺗﺎق ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻳﻦ اﺟﻼس ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳـﺨﻨﮕﻮ ﻋﻤـﻞ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ و‬
‫‪Herding Schrödinger’s Cats 1‬‬
‫‪Milton Muller 2‬‬
‫‪John Mathiason 3‬‬
‫‪Lee W.McKnight 4‬‬
‫‪William Drake 5‬‬
‫‪Raul Echeberria 6‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﺑﺨﺶﻫﺎى ﭼﻬﺎرم و ﭘﻨﺠﻢ ‪ -‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﻓﻨﻰ‬
‫‪George Sadowsky 1‬‬
‫‪Raul Zambrano 2‬‬
‫‪Pierre Dandjinou 3‬‬
‫‪Norbert Klein 4‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺨﺶﻫﺎى ﭼﻬﺎرم و ﭘﻨﺠﻢ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻻﺗﻲ ﻣﻰﭘﺮدازﻧﺪ ﻛﻪ وﻇﻴﻔﻪ دوم ﮔﺮوه ﻛﺎرى دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ را ﺷـﺎﻣﻞ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎ اﺳﺘﻘﺒﺎل ﮔﺴﺘﺮده ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ اﺟﻼس ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ‪ -‬از ﻟﺤﺎظ ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻻت و‬
‫ﺗﻌﺪاد ﺻﻔﺤﺎت درﻳﺎﻓﺘﻰ ‪ -‬ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ ‪ 4‬ﻣﻘﺎﻻﺗﻲ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑـﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى را ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار دادهاﻧـﺪ‪ ،‬در‬
‫ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ‪ 5‬ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻘﺎﻻﺗﻲ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اداره و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬
‫ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار دادهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻓﺎت و اﻳﺠﺎد ﺗﻤـﺎﻳﺰ ﻣﻴـﺎن ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫»ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺗﻮﺳﻌﻪ« از ﻳﻚ ﺳﻮ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ« از ﺳﻮى دﻳﮕـﺮ اﻗـﺪاﻣﺎت‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪى ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ دو ﺑﻌﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻻﻳﻨﺤﻠـﻰ ﺑـﺎ‬
‫ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل دﻳﺮ ﻳﺎ زود ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻧﺘـﺎﻳﺠﻰ را در ﺣـﻮزه ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫داﺷﺖ و ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﻓﻨﻰ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪.‬‬
‫)‪(3‬‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﻘﺎﻟﻪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺟﻮرج ﺳﺎدوﻓﺴﻜﻰ)‪ ،(1‬راﺋﻮل زاﻣﺒﺮاﻧﻮ و ﭘﻴﺮ داﻧﺪﺟﻴﻨﻮ آﻏﺎز‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﻼن و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺧﻮد ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار‬
‫ﻧﻤﻰدﻫﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻃﻴﻒ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ را ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺨﺸﻰ از ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﻳﺞ در ﺣـﻮزه راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻴﺰدرﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ رﺋﻮس ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻄﺎﻟﺒﻰ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶﻫﺎى ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﺣﻮزه راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﻴﺎن ﺷﺪه را ﺗﻜﺮار ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺳﭙﺲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺑـﺮاي ﺗﻤـﺎﻣﻲ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﺎص را در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑـﺮاى ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻮرﺑﺮت ﻛﻠﻴﻦ)‪ (4‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﭼﺸﻢاﻧﺪازﻫﺎﻳﻰ‬
‫از ﻛﺎﻣﺒﻮج« ﻛﺎﻣﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻳﻚ ﭘﮋوﻫﻪ در ﻣﻮرد واﻛﻨﺶ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ و ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى اﻳﺠـﺎد‬
‫ﺷﺪه از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻠﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺧـﺎص در ﻛـﺎﻣﺒﻮج وﺟـﻮد دارﻧـﺪ‬
‫ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ روﺷﻦ اﺳﺖ ﺑﺴﻴﺎرى از درسﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان از ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت آن آﻣﻮﺧﺖ در دﻳﮕـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى‬
‫در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ISOC‬ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫـﺮ دو ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ذىﻧﻔـﻊ‬
‫ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دارا ﺑـﻮدن وﺳـﻌﺖ ﻧﻈـﺮ در راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺗﺄﻛﻴـﺪ دارﻧـﺪ ﺗـﺎ از اﻳـﻦ ﻃﺮﻳـﻖ ﻣـﺴﺎﺋﻠﻰ از ﻗﺒﻴـﻞ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎ و آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻧﻴﺰ ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫‪7‬‬
‫‪8‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫در ﻧﻈﺮات و دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ‪ 5‬آﻣﺪه اﺳﺖ ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺮاى‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺎﻻت اراﺋﻪ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ وﻧـﻰ ﻣﺎرﻛﻮﻓـﺴﻜﻰ)‪ ،(1‬ﻛﻤﻴـﺴﻴﻮن اﻗﺘـﺼﺎدى‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در اﻓﺮﻳﻘﺎ )‪ ،(UNECA‬ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اﻗﺘـﺼﺎدى و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ در ﺷـﺮق آﺳـﻴﺎ‬
‫)‪ ،(UNESCWA‬و ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﺧﺼﻮص ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ )‪ (UNCTAD‬ﺑـﻪ ﻃـﺮق ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫ﻧﻜﺎت ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺳﺎزﻧﺪ‪ .‬ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ ﻧﻜﺎت اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻣﻨـﺎﻃﻖ در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‪ ،‬ﻣﺒﺎﺣـﺚ‬
‫راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ در ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎى ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ در ﺳﻄﻮح ﻧﻈﺮﻳﻪﭘﺮدازى‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى و اﺟـﺮا ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻳـﺪ‪ .‬ﻧﻜﺘـﻪ دﻳﮕـﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ دوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺆﺛﺮﺗﺮ در‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﺟﻮﻳﻨﺪ‪.‬‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻟﻪاي ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﺳﺆاﻻت و ﭘﺎﺳﺦﻫﺎﻳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و راﻫﺒﺮى آن« ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻛﺎرل اورﺑـﺎخ‬
‫آﻏﺎز ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ در آن ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻓﻨﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ زﺑﺎﻧﻰ ﺳﺎده و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ اراﺋﻪ ﻣﻰﺷﻮد و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫راﻫﺒﺮى ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬آدرسﻫﺎى ‪ IP‬و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻖ ﻧـﺸﺮ و ﻋﻼﺋـﻢ ﺗﺠـﺎرى ﻛـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻً‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﺣﻮزهﻫﺎ در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎ دو ﻣﻘﺎﻟﻪ دﻳﮕﺮ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷـﻮد ﻛـﻪ در آﻧﻬـﺎ‬
‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻜﻰ از ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰﺗﺮﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ‪ -‬ﻣﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻰ‬
‫ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫)‪(3‬‬
‫در ﻣﻘﺎﻟﻪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻰ و رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ«‪ ،‬ﻛﻨﺚ ﻧﻴﻞ ﻛﻮﻛﻴﺮ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺎمﻫـﺎي داﻣﻨـﻪ‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻛﻪ ﺟﺎﻳﺰ ﻧﻴﺴﺖ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻧﺤﺼﺎرى ﺗﻜﻨﺴﻴﻦﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و از ﻟﺤﺎظ ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠـﻰ‪،‬‬
‫ﺑﻪ ﻧﻔﻊ دوﻟﺖﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺪ ﻣﻴﺎﻧﻪ و ﻧﻪ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮﺳـﻨﺠﻲ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺎﻳﻜﻞ ﮔﻴﺴﺖ)‪ (4‬در زﻣﻴﻨﻪ »دوﻟﺖﻫﺎ و ‪ «ccTLD‬ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از دوﻟﺖﻫﺎ اﻳﻦ ﭘﻴﺎم را ﺣﺪاﻗﻞ در‬
‫زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دادهاﻧﺪ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ در ﻣﻴﺰان اﻗﺪاﻣﺎت ﻋﻤﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﻧﻬﺎ ﺗﻔﺎوتﻫﺎﻳﻰ وﺟـﻮد‬
‫دارد‪ .‬اﻳﻦ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻟﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﻟﻮس آﻓُﻨﺴﻮ)‪ (5‬ﺗﻜﻤﻴـﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ در آن ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ccTLD‬ﻫﺎ در ﺑﺮزﻳﻞ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ ﭼﻨﺪ ﻣﻘﺎﻟﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس و ﻧﺎم آن و روﻧﺪﻫﺎى ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻧﺎﺷﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫)‪(6‬‬
‫در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻮل ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎ و ﻧﺎمﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‪ ،‬ﺧﺎﻟﺪ ﻓَﺘﺎل ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ و ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫»ﭘﺮ ﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل« را در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ و رﻫﻴـﺎﻓﺘﻲ را ﺟﻬـﺖ ﻓـﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜـﺎن دﺳﺘﺮﺳـﻰ‬
‫‪Veni Markovski 1‬‬
‫‪Karl Auerbach 2‬‬
‫‪Kenneth Neil Cukier 3‬‬
‫‪Micheal Geist 4‬‬
‫‪Carlos Afonso 5‬‬
‫‪Khaled Fattal 6‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻴﺎن ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺑﺨـﺶ‬
‫ﻧﻈﺮات ﻓﺎرﻳﻞ ﻣﻮرﻳﺎ ﺑِﺠﻰ)‪ (6‬در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف اﺟﻼس ژﻧﻮ و ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﭘﻴﺶِ روى اﺟـﻼس ﺗـﻮﻧﺲ را ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮات ﺑﺮﺗﺮاﻧﺪ ﺷﺎﭘﻞ)‪ (7‬درﺑﺎره ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ اﺷﺎره ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÄÄÄÄÄ‬‬
‫ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﺣﺎﺻﻠﻪ در اﻳﻦ اﺟﻼس آﺷﻜﺎر ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ در زﻣﻴﻨﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﺟﻤﺎﻋﻰ در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮى اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺻﻠﻰ اﻳـﻦ اﺟﻤـﺎع ﺷـﺎﻣﻞ ﺑـﻪ رﺳـﻤﻴﺖ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻦ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻤﺎﻛﺎن در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﭘﻴﺎﻣـﺪﻫﺎي آن در ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ و ﺑﺴﻴﺎرى از اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﺑﻪ اﺟﺮا درﻣﻰآﻳﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﻧﻴـﺰ‬
‫ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﻌﺪادى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ و ﻻزم اﺳـﺖ در ﺑﺮﺧـﻰ ﺣـﻮزهﻫـﺎ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت‬
‫ﺟﺪﻳﺪى اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪات واﻗﻌﻰ آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺛﺒﺎت و ﻛﺎرآﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ ﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬اﺟﻤـﺎع ﻣـﺬﻛﻮر اﻳـﻦ‬
‫دﻳﺪﮔﺎه را ﻧﻴﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ اﺻﻠﻲ ‪ -‬دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ‪،‬‬
‫‪Tony Hain 1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪Jim Bound 3‬‬
‫‪Latif Ladid 4‬‬
‫‪Rainer Händel 5‬‬
‫‪Faryel Mouria-Beji 6‬‬
‫‪Bertrand de La Chapelle 7‬‬
‫‪Patrick Grossetete‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﺷﺸﻢ ‪ -‬راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫آﺳﺎنﺗﺮ ﺑﺮاى ﺣﺠﻢ اﻧﺒﻮﻫﻰ از ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﻳﺎ در ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒﺎط از ﻃﺮﻳﻖ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﻳﺎ دﻳﮕـﺮ‬
‫زﺑﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻣﺮوزه ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﺎﻛﻢ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺎﺟﺰﻧـﺪ ﻳـﺎ در ﻛـﺎر ﺑـﺎ آن راﺣـﺖ ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﻟـﻪ »ﻛـﺸﻮرﻫﺎي‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ :‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى ﻫﻤﻪ«‪ ،‬ﺗﻮﻧﻰ ﻫﺎﻳﻦ)‪ ،(1‬ﭘﺎﺗﺮﻳﻚ ﮔﺮاﺳﺘﺖ)‪ ،(2‬ﺟﻴﻢ ﺑﻮﻧﺪ)‪ (3‬و ﻟﻄﻴـﻒ ﻟﺪﻳـﺪ)‪ (4‬ﺑـﻪ ﺗـﺸﺮﻳﺢ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻰﭘﺮدازﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ‪ ،IPv6‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻋﺪم ﺗﻮازن ﻣﻮﺟـﻮد در ﻓـﻀﺎى ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرس را ﻛـﻪ ﻫـﻢ‬
‫اﻛﻨﻮن در ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ وﺟﻮد دارد اﺻﻼح ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫رﻳﻨﺮ ﻫﺎﻧﺪل)‪ (5‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮات روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ‪ ،ICT‬ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ »راﻫﺒﺮى ﻧـﺴﻞ ﺑﻌـﺪى ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى‬
‫ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ‪ «(NGNs)IP‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑ‪‬ﻌﺪ ﺟﺪﻳﺪى از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬زﻳـﺮا اﻳـﻦ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ‬
‫وﻳﮋﮔﻰﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ و ﺷﺒﻜﻪ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺗﻠﻔﻦ ﺛﺎﺑﺖ )‪ (PSTN‬را در ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺮاي ارﺗﺒﺎﻃﺎت‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ‪ IP‬ﺗﻠﻔﻴﻖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ‪ ITU‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »درك روﻧﺪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻰ« اﻳﻦ دﻳـﺪﮔﺎه را‬
‫در ﻗﺎﻟﺐ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ روﻧﺪﻫﺎى ﻣﻨﺘﻬﻰ ﺑﻪ ﻫﻤﮕﺮاﻳـﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى ارﺗﺒـﺎﻃﻰ ﻫﻤـﺮاه و ﺑﺎﻧـﺪ ﭘﻬـﻦ در‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺗﺤﺖ ‪ IP‬آﺗﻲ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪9‬‬
‫‪10‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ‪ -‬ﺑﺎﻳـﺪ در راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ اﻳﻔـﺎي ﻧﻘـﺶ ﻛﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻗﺎﻟﺐ و ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻧﻘﺶ آﻧﻬﺎ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﻳﻜﻰ از ﻧﻘﺶﻫﺎي ﻣﻬﻢ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ‬
‫در ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﺟﻤﺎع‪ ،‬ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺿﺮورت ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و اﻳﺠـﺎد ﻇﺮﻓﻴـﺖ‬
‫ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ آﻧﻬﺎ در ﻣﺆﺳﺴﺎت و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي آن اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از اﻳﻦ اﺟﻤﺎع در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ اﺟـﻼس ژﻧـﻮ ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﺟﻼس و وﻗﺎﻳﻊ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺧﻴﺮ ﻳﻚ »ﺑﺮرﺳﻰ واﻗﻊﮔﺮاﻳﺎﻧﻪ« و ﻣﻔﻴﺪ از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را‬
‫اراﺋﻪ دادهاﻧﺪ‪ .‬آن وﻗﺎﻳﻊ در ﺣﺼﻮل اﻳﻦ ﺗﻮاﻓﻖﻧﻈﺮ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺟﻼس در ﻣﺴﻴﺮ درﺳﺘﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻛﻤـﻚ ﻛـﺮدهاﻧـﺪ و‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ را ﻧﺸﺎن دادهاﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ را ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬وﻇﻴﻔﻪاى ﻛﻪ‬
‫ﺑﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎرى دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﻮل ﺷﺪه‪ ،‬آﺳﺎن ﻧﻤﻰﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﻣﺴﻴﺮ ﭘﻴﺶِ روى ﺗﻮﻧﺲ ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت دﺷﻮارى اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺗﺤﻘﻖ دﻳﺪﮔﺎه ‪ WSIS‬ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﺗﺪوﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﺷﻔﺎف و دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴـﻚ و‬
‫ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻳﻚ ﭼﺎﻟﺶ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده اﺳﺖ‪ .‬دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺣﺴﻦﻧﻴﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻋﻀﺎ‬
‫و اﻃﻼﻋﺎت ﺻﺤﻴﺤﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى آﻧﻬﺎ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻣﻘﺎﻻت اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑـﻪ اﺟـﻼس ﮔـﺮوه وﻳـﮋه‬
‫‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺣﺎوي اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﺑﺴﻴﺎرى از ﻋﻘﺎﻳـﺪ ارزﻧـﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻛﻤﻚ ﻛﺮد ﺗﺎ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ اﺟﻤﺎع ﺟﻬﺎﻧﻰ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را آﻏﺎز ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬آن‬
‫ﻫﻢ ﻓﺮاﻳﻨﺪى ﻛﻪ اﻣﻴﺪ اﺳﺖ در اﺟﻼسﻫﺎى ﺑﻌﺪى ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻤﺮار ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳـﻦ ﻫﻤﻜـﺎرىﻫـﺎ اﺳـﺖ ﻛـﻪ دﻳـﺪﮔﺎه‬
‫»ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ« در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﮔﺎم ﻧﺰدﻳﻚﺗﺮى ﺑﻪ واﻗﻌﻴﺖ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫‪Chapter‬‬
‫‪1‬‬
‫ﻓﺼﻞ اول‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪5‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫»اﺑﺘﺪا ﻫﻴﭻ ﺻﺪﻣﻪاى وارد ﻧﻜﻨﻴﻢ«‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫وﻳﻨﺘﻮن ﺳِﺮف)‪(MCI)(1‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫‪13‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫از ﺷﻤﺎ ﻣﺘﺸﻜﺮم ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖ را در اﺧﺘﻴﺎرم ﻗﺮار دادﻳﺪ ﺗﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« و وﻇﻴﻔﻪاى ﻛﻪ ﺟﻨـﺎب دﺑﻴـﺮ‬
‫ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺮاى ﮔﺮوه ﻛﺎرىﺷﺎن ﻣﻘﺮر ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻈﺮاﺗﻢ را ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻢ‪.‬‬
‫ﺟﻨﺎب دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﺷﺎن در اﻳﻦ ﮔﺮوه‪ ،‬ﭼﻬﺎر ﻫﺪف را ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دادهاﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ذﻳـﻞ‬
‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪:‬‬
‫‪ .1‬اراﺋﻪ ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﻛﺎرﺑﺮدى از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪ .2‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ؛‬
‫‪ .3‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ درك ﻣﺸﺘﺮك از ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و دﻳﮕﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎ‬
‫و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ؛‬
‫‪ .4‬ﺗﻬﻴﻪ ﻳﻚ ﮔﺰارش ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻮﺿﻮع اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﺗﻮﻧﺲ )‪(2005‬‬
‫ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻳﻚ ﻣﺜﻞ ﻗﺪﻳﻤﻰ ﻫﺴﺖ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺸﺮﻳﺢ رﻓﺘﺎر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﻳﻚ دوﻟﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰرود‪» :‬اﮔﺮ ﻓﻘﻂ ﻳـﻚ ﭼﻜـﺶ‬
‫در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺷﺒﻴﻪ ﻣﻴﺦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪ «.‬اﮔﺮ ﻣﺎ دﻗﺖ ﻧﻜﻨﻴﻢ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﺛـﺮ ﺗـﻼش ﺑـﺮاى‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺳﺎدهاي از ﻳﻚ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪه‪ ،‬دﭼﺎر ﻫﻤﻴﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺷﻮﻳﻢ‪.‬‬
‫رﻋﺎﻳﺖ اﻧﺼﺎف اﻗﺘﻀﺎء ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﺳﺆال ﻛﻨﻴﻢ آﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ راﻫﺒﺮى دارد؟ ﻣﻨﺠﻤـﻴﻦ ﺑـﺎ ﺣﺮﻛـﺎت ﺳـﻴﺎرات‬
‫ﺳﺮوﻛﺎر دارﻧﺪ‪ .‬ﺣﺮﻛﺎت داﻳﺮهوار آﻧﻬﺎ ﻇﺎﻫﺮاً از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻫﻤـﻴﻦ ﺗﻔﻜـﺮ ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﺪه‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﻣﺒﻨﺎى ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪاردى ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑـﺎزﻳﮕﺮان در ﻣﺤـﻴﻂ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺮ ﺳـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده از آن ﺗﻮاﻓـﻖ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬راﻫﺒﺮي ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ ﺗﺨﺼﺼﻰﺗﺮ ﺻﺤﺒﺖ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬اﻳﻦ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ »ﻣﻘﺮرات ﻓﻨـﻰ ﻣـﺴﻴﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ«‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ اذﻋﺎن داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺑﻪ ﺻﻮرت آﺷﻜﺎرا‪ ،‬آزاداﻧﻪ و ﺑﺪون اﻋﻤﺎل ﺣﺎﻛﻤﻴـﺖ و ﻧﻈـﺎرت‪،‬‬
‫‪1‬‬
‫‪Vinton G.Cerf‬‬
‫‪1‬‬
‫‪14‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫رﺷﺪ و ﺗﻜﺎﻣﻞ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﻗﻮاﻋﺪ آن ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺷـﻜﻞ ﺗـﺪوﻳﻦ ﺷـﺪهاﻧـﺪ و ﺑـﻪ ﻃـﻮر داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ‬
‫رﺳﻴﺪهاﻧﺪ‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ اﻣﻜﺎن ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي را ﻓﺮاﻫﻢ آوردهاﻧﺪ و وﺟﻮد اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻰ دﻟﻴﻞ اﺻﻠﻰ رﺷـﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در اﻳـﻦ‬
‫ﺣﺠﻢ و ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻋﺪم وﺟﻮد ﻣﺤﺪودﻳﺖ در ﻃﺮحرﻳﺰى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻰ ﺑـﺮ ﺗﻜﺎﻣـﻞ آن ﺗـﺄﺛﻴﺮ‬
‫ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬زﻳﺮا ﻛﺎرﺑﺮان آن ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده‪ ،‬اﺟﺮا‪ ،‬ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ارﺗﻘـﺎى آن اﻳـﻦ ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻰ را داﺷـﺘﻪاﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮاى‬
‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ اﻳﺪهﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ راﺑﺮت ﻛـﺎن)‪ (1‬ﺑـﺮاى اوﻟـﻴﻦ ﺑـﺎر راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻔﻬﻮم اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻔﻜﺮ ﻛﺮد‪ ،‬ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖﺑﺮدارى از ﻳﻚ ﺳﺮى وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺷـﺒﻜﻪاي‬
‫ﺑﺎز و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ« ﻧﻤﻮد‪ .‬ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﻰ ﺑﺮﺳﺪ ﻛﻪ اﻛﻨﻮن ﺷﺎﻫﺪ آن ﻫﺴﺘﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻨﻌﻄﻒ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﭘﻴﺶ ﻣﻰرود‪ ،‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎﻳﻰ را در ﺑـﺮ‬
‫ﻣﻲﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻣﺪتﻫﺎﺳﺖ ﻣﻨﻮط ﺑﺮ ﻣﻘﺮرات ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮدهاﻧﺪ و اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺎ ﺣﺪي ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال ﺟﻮاب ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ‬
‫آﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﻴﺎز دارد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ ﻣﻬﻢﺗﺮ از ﻛﺎرﻛﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﺎرﺑﺮد و اﺳﺘﻔﺎده آن ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫از ﺑﻌﻀﻰ ﻟﺤﺎظ ﺷﺒﻴﻪ ﻳﻚ ﺗﻜﻪ ﻛﺎﻏﺬ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎﻏﺬ ﻧﻤﻰداﻧﺪ ﭼﻪ ﺑﺮ روﻳﺶ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣـﻰﺷـﻮد و ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﻰ در‬
‫ﻣﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ آن ﻛﺎﻏﺬ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻧﮕﺎرش دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻰ ﺑﺮ روى ﺧﻮد را ﻣﻰﭘﺬﻳﺮد و آن‬
‫را ﺗﺎ ﻫﺮﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﺮود ﺑﺎ ﺧﻮد ﺣﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻛﺎرﻛﺎردﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺮ روﻳﺶ اﺟﺮا ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‬
‫ﺑﻰاﻃﻼع اﺳﺖ‪ .‬در ﺣﻘﻴﻘﺖ‪ ،‬اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻰ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ را ﺑﺮاى آن ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﮔﺮ ﺷﺨﺼﻰ از ﻧﻮﺷﺘﻪ روى ﻛﺎﻏﺬ ﺧﻮﺷﺶ ﻧﻴﺎﻳﺪ‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎد ﻳﺎ ﺗﻨﺒﻴﻪ آن ﺑـﻲﻓﺎﻳـﺪه و ﺑـﻲﻣﻌﻨﺎﺳـﺖ و او ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻧﻮﻳـﺴﻨﺪه‬
‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻜﻲ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ در ﻣﻮرد ﺗﻔﻜﺮ راﺟﻊ ﺑـﻪ راﻫﺒـﺮى اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﺷﺎﻳﺪ اﮔﺮ ﻧﻴﺎزى ﻫﻢ ﺑﻪ اﻋﻤﺎل راﻫﺒﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻴﺎز ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻳﺎ ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﺎﺷـﺪ‬
‫و ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮد آن ﻣﺮﺑﻮط ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﮕﺮ در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻘﺮرات ﻓﻨﻰ اﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻰ را ﻣﻘﺮر ﻛﻨﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮاى‬
‫ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺛﺒﺎت و ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻻزماﻻﺟﺮا ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آﻧﭽﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻰﺷﻮد ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ اﮔـﺮ ﻛـﺴﻰ ﺳـﺆال ﻛﻨـﺪ »ﭼﮕﻮﻧـﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﺪد راﻫﺒﺮى‪ ،‬دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ و ارﺗﻘﺎى ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ آن را ﺗﺴﻬﻴﻞ و ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻛـﺮد؟«‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﻋﻴﻨﻰ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺷﻌﺎر ‪ ISOC‬اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن اﺳﺖ«‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫اذﻋﺎن دارﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻫﺪف ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺴﻴﺎر دارﻳﻢ‪ .‬اﮔﺮ ﺗﺼﻮر ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﻣﻌﻨـﻰ ﮔـﺎمﻫـﺎﻳﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در‬
‫ﻣﺠﻤﻮع ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻧﺸﺮ و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﺳﺎزﻧﺪه از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﻣﻰدارﻳﻢ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﻋﻴﻨـﻰ و ﺳـﺎزﻧﺪهاي‬
‫ﻧﺎﺋﻞ ﺷﻮﻳﻢ‪.‬‬
‫ﺷﺎﻳﺪ اراﺋﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﺜﺎل اﺳﺎﺳﻰ‪ ،‬ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﺷﻮد‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎً‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ و ارﺗﻘﺎى روﻳﻪﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در زﻣﻴﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده از اﻣﻀﺎﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺣﻞ اﺧﺘﻼف در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬وﺿﻊ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺮ ﻣﺒﺎدﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ ﻣﻌﻨـﻮى‬
‫در ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎن از ﻃﺮﻳﻖ رﺳﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ داﻧﺴﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﻬﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﺟﺪﻳﺪى ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻗﺪﻳﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ ﺟﺪﻳـﺪ ﻇﻬـﻮر ﭘﻴـﺪا‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪Robert Kahn 1‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﮔﺮ ﻛﺴﻰ در اﻣﻮر اﻫﺪاف ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺗﻔﻜﺮ و ﺗﻌﻤﻖ ﻛﻨﺪ‪ ،‬واﺿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد ﻛـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺴﻴﺎرى از اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺰاره اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻛﻤﻚ ﻣﺆﺛﺮى ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﺟـﻼس ﻫـﺰاره در ﺳـﺎل‬
‫‪ 2000‬ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﻮﻇـﻒ اﺳـﺖ ﺑـﺎ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى از ‪ ،ICT‬ﻛـﺎﻫﺶ ﻓﻘـﺮ‪ ،‬ﺗـﺴﻬﻴﻞ آﻣـﻮزش و‬
‫ﻣﺮاﻗﺒﺖﻫﺎى ﺑﻬﺪاﺷﺘﻰ‪ ،‬ﺑﻬﺒﻮد و ارﺗﻘﺎى اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ و ﺗﺴﺎوي ﺣﻘـﻮق و اﺧﺘﻴـﺎر زﻧـﺎن را دﻧﺒـﺎل ﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ﻛﻪ اﺑﺰارﻫﺎى ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ اﻫﺪاف در دﺳﺘﺎن ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻗﺸﺎر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻳﻌﻨﻰ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎﻫﻴﺎن و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻘﻴﺪه اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺻﻮرﺗﻰ اﻳﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ در ﻣﺴﻴﺮ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﮔـﺮوه وﻳـﮋه ﮔـﺮوه ﻛـﺎرى راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺜﻤﺮ ﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺮح اﻳﻦ ﺳﺆال ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻣـﺸﺎرﻛﺖﻫـﺎﻳﻰ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ در‬
‫راﺳﺘﺎى ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﺜﺒﺖ و ﺳﺎزﻧﺪه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﺑـﻪ اﻳـﻦ اﻫـﺪاف ﺟﺎﻣـﻪ ﻋﻤـﻞ‬
‫ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﻴﻢ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدى ﻋﻨﺼﺮ ﻓﻌﺎل در ﻋﺮﺻﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ زﻳﺮﺑﻨﺎى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧـﻮد را ﺑـﺮ‬
‫ﻣﺒﻨﺎى ﻗﺎﻟﺐ ﺟﻤﻌﻰ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﺷﻜﻞ دادهاﺳﺖ‪ ،‬ﻃﺮحرﻳﺰى ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﺟﻤﻠﻪاى دارﻧﺪ ﻛﻪ‪» :‬اﮔﺮ ﭼﻴﺰى ﻧﺸﻜﺴﺘﻪ‪ ،‬ﺗﻌﻤﻴﺮش ﻧﻜﻦ« ﭘﺰﺷﻜﺎن ﻣﻰﮔﻮﻳﻨﺪ‪» :‬اﺑﺘﺪا ﻫـﻴﭻ ﺻـﺪﻣﻪاى وارد‬
‫ﻧﻜﻨﻴﻢ«‪ .‬اﻳﻨﻬﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى ﺧﻮﺑﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ از آﻧﻬﺎ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﺑﻌـﺎد ﻓﻨـﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﺷﻔﺎف و ﻓﺎﻗﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺘﻰ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ و در اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻄﻬﺎ از ﻫﺮ ﻛﺴﻰ دﻋﻮت ﻣﻰﺷﻮد ﺗﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻗﻮاﻋﺪ‬
‫ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻤﺘﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﺳﺰاوار ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪ ،‬اﻳﻨﺠﺎﻧـﺐ ﻫـﺸﺪار‬
‫ﻣﻰدﻫﻢ در راﺳﺘﺎى رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻳﻦ اﻫﺪاف ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﻼﺷﻤﺎن ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﻼﻗﻴـﺖ و آزادى را در اﻳـﻦ ﻣﺤـﻴﻂ از‬
‫ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮﻳﻢ‪.‬‬
‫در ﭘﺸﺖ ﻣﻴﺰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻜﺎنﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﺮاى ﻧﺸﺴﺘﻦ وﺟﻮد دارد‪ .‬در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﻗﺪرﺗﻤﻨـﺪى‬
‫ﻣﻴﺎن ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ در ﺟﺮﻳﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺼﻮر ﻣﻦ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻼش ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﺟﻬـﺖ ﺗـﻀﻤﻴﻦ اﻳـﻦ اﻣـﺮ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬در ﭘﺸﺖ اﻳﻦ ﻣﻴـﺰ ﺟـﺎﻳﻰ ﺑـﺮاى ﻧﺸـﺴﺘﻦ و ﻓﺮﺻـﺘﻰ‬
‫ﺑﺮاى ﻫﻤﻜﺎرى ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﺗﺤﻮﻟﻰ ﺳﺎزﻧﺪه در اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﺟﺪﻳﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪15‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫‪16‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎري و اﺟﻤﺎع ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ‪:‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺤﻮﻟﻰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ‬
‫راﺑﺮت ﻛﺎن)‪ ،(1‬ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻠﻲ‬
‫‪1‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮﺷﻮﻗﺘﻢ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ را ﺑﻪ ﺷﻤﺎ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻢ‪ .‬ﺳﺨﻦ ﻣﻦ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ اراﺋﻪ ﺷﺪه و دﻳﺪﮔﺎه ﺧﻮدم را راﺟﻊ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ از »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﻰﻛﻨﻢ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻋﺮﺿـﻪ‬
‫ﻣﻰدارم‪.‬‬
‫اﺑﺘﺪاى ﻛﻼم اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻢ آﻧﭽﻪ را ﻛﻪ از ﺧﻴﻞ ﻋﻈﻴﻢ ﺑﺮﮔﺰار ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺷﻨﻴﺪهام ﺑﺎزﮔﻮ ﻛﻨﻢ‪ .‬ﺑـﻪ ﺧـﺎﻃﺮ‬
‫ﺳﺨﺖﻛﻮﺷﻰ اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﺒﺮﻳﻚ ﻣﻰﮔﻮﻳﻢ‪ .‬ﻫﺪف اﺻﻠﻰ از ﺑﺮﮔﺰارى اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖﻫـﺎ آﺷـﻜﺎر ﻛـﺮدن ﺣـﻮزهﻫـﺎ و‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﺑﺮﻗﺮارى ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻣﻴﺎن اﺷﺨﺎص آﮔﺎه‪ ،‬ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ‬
‫ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﻰﻫﺎى ﺧﻮد ﮔﺮدﻫﻢ ﻣﻰآﻳﻨﺪ‪ .‬از ﮔﺬﺷﺘﻪﻫﺎى دور اﻧﺘﻘﺎل ﺗﺠﺎرب ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻮدﻣﻨﺪ واﻗﻊ ﻣﻰﺷـﺪه‬
‫و ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻫﻤﻴﻦ دﻳﺪﮔﺎه در ﻣﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد و ﺷﺎﻳﺪ اﻳـﻦ ﺗﺠـﺎرب راﻫﻜﺎرﻫـﺎﻳﻲ را ﺑـﺮاي ﺣـﻞ ﻣـﺸﻜﻼت‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﻴﺶ روي ﻣﺎ ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫در ﮔﺬﺷﺘﻪاى ﻧﻪ ﭼﻨﺪان دور‪ ،‬ﺗﺤﻮﻻت ﻓﻨﻰ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ رخ داده اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺼﻮر ﻧﻤﻰﻛﺮدم ﻛﻪ در ﻃﻮل زﻧـﺪﮔﻴﻢ‬
‫ﺷﺎﻫﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ آن ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ در اﻳﻦ اﺟﻼس اراﺋﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎﺷﻢ‪ .‬در آﻧﺠﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ‬
‫ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در آﻳﻨﺪه ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﺗﻌـﺪاد اﻧـﺪﻛﻰ از ﻣـﺎ در‬
‫ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻃﺮح ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻫﻴﺠﺎناﻧﮕﻴﺰ در ‪ 30‬ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺨﺶ اﺻـﻠﻰ و ﻻﻳﺘﻐﻴـﺮ ﺟﺎﻣﻌـﻪﻣـﺎن ﺑـﺪل‬
‫ﮔﺸﺘﻪ اﺳﺖ و اﺣﺘﻤﺎﻻً در آﻳﻨﺪهاى ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ ﺑﺎﻗﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻫـﺮ ﻛـﺴﻰ ﻛـﻪ‬
‫‪Robert E.Kahn 1‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪ARPANET 2‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪Dr. Cerf 1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪى ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻈﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺗﺎ آن را درك ﻛﻨﺪ و ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﺑـﺮاى ﻧﻘـﺶ آﻳﻨـﺪه آن در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺳـﺨﻦ‬
‫ﺑﮕﻮﻳﺪ‪ ،‬ﻛﺎر ﺧﻮد را ﺑﺎ اﻳﻦ ﺳﺆال ﺳﺎده آﻏﺎز ﻛﺮده ﻛﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را اداره ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎدهﺗﺮ ﭼﻪ ﻛـﺴﻰ‬
‫ﻋﻬﺪهدار ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ آن اﺳﺖ؟‬
‫ﻣﻦ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻢ ﭘﺎﺳﺦ اﻳﻦ ﺳﺆال را ﭼﻨﻴﻦ دﻫﻢ ﻛﻪ »ﻫﻴﭻ ﻛﺲ ﻣﺴﺆول اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺴﺖ« ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ درك ﻛﺎﻣﻞ آن ﻧﻴﺎز ﺑﻪ‬
‫زﻣﺎن دارد‪ .‬اﻳﻦ ﺟﻮاب ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﺎ ﻧﻴﺴﺖ و ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮان آن را درك ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧﻴـﺰ ﻣﺎﻧﻨـﺪ‬
‫اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻬﻢ دﻳﮕﺮي اﺳﺖ ﻫﺰاران ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺷﺨﺎص ﺑﻰﺷﻤﺎر و ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎى ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﺗﺴﻬﻴﻞ و ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮد ﻗﺮار داده اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﻢ ﻣﺸﺨﺺ ﻣـﻰﮔـﺮدد ﻛـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻬﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ و ﻣﻜﺎﻧﺴﻴﻢﻫﺎﻳﻰ ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ »ﻣﻌﻤﺎرى‬
‫ﺑﺎز« را ﺗﺸﻜﻴﻞ دادهاﻧﺪ‪ .‬در اﺻﻄﻼح اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ 101‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﺪﻳﺪى ﻛﻪ ﺑﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ‬
‫اﺳﺖ ﺑﺎ اﺗﺼﺎل ﺳﺎده ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺑﺨﺸﻰ از آن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺗﺸﺒﻴﻬﻰ ﻛﻪ ﺟﻨـﺎب دﻛﺘـﺮ ﺳـﺮف)‪ (1‬از ﻛـﺎرت‬
‫ﭘﺴﺘﺎلﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺎرت ﭘﺴﺘﺎلﻫﺎى ارﺳﺎﻟﻰ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫ﺑﻪ دﻳﮕﺮ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ارﺳﺎل ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎﻟﻌﻜﺲ‪ .‬ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳـﻦ اﻣـﺮ‪ ،‬ﺑﺮﻗـﺮارى اﺗـﺼﺎل‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﺑﻮدن ﭘﻬﻨﺎى ﺑﺎﻧﺪ‪ ،‬اﻋﺘﻤﺎدﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮدن ﺳﻴﺴﺘﻢ‪ ،‬ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﻠﻰ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫و اﻟﺒﺘﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻧﺮماﻓﺰارى ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﺪود ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﺷﻨﻴﺪهاﻳﻢ‪ ،‬اﻳﻦ ﻃﺮحرﻳـﺰي ﺳـﺎده‪،‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﻓﺮﺿﻴﺎت اﺳﺎﺳﻲ را ﺷﻜﻞ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﺎ ﺑﺪون ﭼﻮن و ﭼﺮا آﻧﻬﺎ را ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪاﻳﻢ‪ ،‬ﻣﺜﻞ در دﺳـﺘﺮس‬
‫ﺑﻮدن اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﺘﻪ‪ ،‬داﻧﺶ )ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد( و ﻣﻬﺎرتﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ 201‬ﺑﻪ ﻣﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﻓﻬﻤﺎﻧﺪ در ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻣﺎ ﻛﻤﻲ دﻗﻴﻖﺗﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ رﺧﺪاد ﺑﻨﮕﺮﻳﻢ‪ ،‬ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻛﻤﻲ ﭘﻴﭽﻴـﺪهﺗـﺮ‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺷﻤﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﻮدات ﻣﻮﻫﻮى ﻛﻪ در ﺳﻴﺴﺘﻢ وﺟﻮد دارﻧﺪ و ﺑﻪ ﻗﻄﻊ ﻛـﻦﻫـﺎﻳﻰ ﻣﺠﻬـﺰ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرت ﭘﺴﺘﺎلﻫﺎ را ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ و آﻧﻬﺎ را از وﺳﻂ دو ﻧﻴﻢ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﭼﻪ ﻣﻰداﻧﻴﺪ؟ ﻳﻚ ارﺳﺎل ﻛﻨﻨﺪه ﺑـﺎ ﺳـﺮﻋﺖ‬
‫ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺧﻮدش را ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ارﺳﺎل داده ﺑﻪ ﻳﻚ ﮔﻴﺮﻧـﺪه ﺑـﺎ ﺳـﺮﻋﺖ ﺑـﺴﻴﺎر ﭘـﺎﻳﻴﻦ‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﺪ؟ آﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ اﺷﺒﺎع ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و واﻗﻌﺎً اﻓﺮاد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺷـﺒﻜﻪاى ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ؟ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﭘﻴﺶ ﻣﻰآﻳﺪ‪ ،‬و اﻳﻦ ﭼﻴﺰى اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫـﺮ زﻣـﺎن وﺟـﻮد دارد‪ ،‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ‬
‫اﺻﻼح آﻧﻬﺎ ﻛﺎر ﻣﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ آﻳﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﻔﻬﻤﻴﻢ ﻛﻪ ﻣﻨﺸﺎء اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﻛﺠﺎﺳﺖ؟ ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺎرﺑﺮان ﻫـﻴﭻ‬
‫ﻛﻠﻴﺪي در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﻘﻂ ﻣﻰداﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻠﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﺣﺴﺎس ﻣﻦ اﻳـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ روز ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن و ﺷﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫـﺎى ﻣﺘـﺼﻞ ﺑـﻪ آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ »ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎﻳﻰ ﺧﻮدآﮔـﺎه و‬
‫ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ« ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻰ از ﺧﻮد و آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﻰﺑﺎﻳﺴﺖ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺟﻬﺖ رﻓـﻊ ﻣـﺸﻜﻼت‬
‫ﺧﻮد ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ آﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ‪ ،‬آﮔﺎﻫﻰ دارﻧﺪ و ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﻳﺎ ﻣﺘـﺼﺪﻳﺎن ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬
‫ﻫﺸﺪارﻫﺎى ﻻزم را ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﺣﻮزة ﻋﻤﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻗﺮار دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻮﺟـﺐ ﺗﻜﻤﻴـﻞ‬
‫ﺳﻴﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ آن را ﭼﻨﺪ دﻫﻪ ﭘﻴﺶ آﻏﺎز ﻛﺮدﻳﻢ‪.‬‬
‫ﻫﻤﮕﻰ ﺷﻤﺎ ﻣﻰداﻧﻴﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻣﻴﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه در اﺑﺘﺪاى دﻫﻪ ‪ 70‬ﺟﻬﺖ ﭘﻴﻮﻧﺪ دادن‬
‫ﺳﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى آزﻣﺎﻳﺸﻰ آﻏﺎز ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﺮد‪ :‬آرﭘﺎﻧﺖ)‪) (2‬ﻛﻪ اوﻟﻴﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺳﻮﻳﺌﭻ ﺑﺴﺘﻪﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ در ﺳﺮاﺳـﺮ‬
‫‪17‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫‪18‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰآﻣﺪ(؛ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻲﺳﻴﻢ رادﻳﻮﻳﻰ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آن ﺑﺴﺘﻪﻫﺎ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣـﻲﺷـﻮد )ﻛـﻪ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻳﺎﻓﺘﻪاى از ﺳﻮﻳﺌﭽﻴﻨﮓ ﺑﺴﺘﻪاى ارﺗﺒﺎﻃﺎت داده ﻫﻤﺮاه ﺑﻮد(؛ و ‪) SATNET‬ﻛﻪ از ﻳﻚ ﻛﺎﻧﺎل واﺣﺪ ‪ 64‬ﻛﻴﻠﻮ ﺑـﺎﻳﺘﻰ در‬
‫ﻫﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﺮ روي ‪ Intelsat IV‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﺮد ﺗﺎ اﺗﺼﺎل ﭼﻬﺎر ﻛﺸﻮر اروﭘﺎﻳﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨـﺪ( و اﻟﺒﺘـﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫـﺎ و‬
‫ﻛﺎرﺑﺮاﻧﻰ ﻛﻪ در آن ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬در ده ﺳﺎل اوﻟﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ آزﻣﺎﻳﺸﻰ ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآﻣﺪ‪ ،‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻛﻠﻴـﻪ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﻬﻢ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻨﺪه ﻳﺎ ﺟﻨﺎب وﻳﻨﺖ ﺳﺮف)‪ (1‬ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻣﺪﺗﻰ ﺑﻪ ‪ DARPA‬ﻣﻠﺤﻖ ﺷﺪ و ﺑﻪ‬
‫ﻫﻤﺮاه ﻣﻦ در دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﻮد‪ ،‬اﺗﺨﺎذ ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻌﺪاد رو ﺑﻪ رﺷـﺪى از ﻫﻤﻜـﺎران ﻓﻨـﻰ از‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ در اﻳﻦ ﻣﺪت ﺣﻀﻮر ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﺗﺎ آن زﻣﺎن ﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮﻣﺎن ﺑﻮد را ﺑﺎ آزادى ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ‬
‫ﻣﻰرﺳﺎﻧﺪﻳﻢ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻳﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﻳﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ را آن ﻗﺪر ﺟـﺪى‬
‫ﺗﻠﻘﻰ ﻧﻤﻰﻛﺮدﻧﺪ و ﻛﺎرﺑﺮد آن را ﻣﺤﺪود ﺑﻪ اﺑﺰارﻫﺎي دﻓﺎﻋﻰ ﻣﻰداﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬اﮔـﺮ ﻗـﻀﻴﻪ اﻳـﻦ ﭼﻨـﻴﻦ ﻧﺒـﻮد‪ ،‬ﻣـﺎ‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﻤﺘﺮي در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ داﺷﺘﻴﻢ‪.‬‬
‫از دﻫﻪ ﻫﻔﺘﺎد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻃﺮف‪ ،‬ﺣﺠﻢ ﻋﻤﺪهاى از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺎ ﺻﺮف اﻳﻦ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﻜﺎﻣـﻞ و ﭘﻴـﺸﺒﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ از‬
‫دوﻟﺖ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﻔﻮﻳﺾ ﺷﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺎ در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن از ﺑﺮﺧﻰ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﻣﻬﻢ ﺳﻮد ﺑﺮدﻳﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ‬
‫ﺗﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ ﺑﺎ ﻗﻄﻌﻴﺖ و ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﺑﻬﺎﻣﻰ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﺣﻮزه ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎى‬
‫ﺷﺨﺼﻰ‪ ،‬آﻏﺎز رﻗﺎﺑﺖ در ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺨﺎﺑﺮات اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﻣﻮاﻓﻘﺖ دوﻟﺖ در اﺑﺘﺪاى دﻫـﻪ ﻧـﻮد در اﺟـﺎزه ﺑـﻪ ﺑﺨـﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ‪ NSFNET‬ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻣﺪﺗﻰ ﺑﻪ ﺳﺘﻮن ﻓﻘﺮات ﺗﺮاﻓﻴـﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﺑـﺪل ﮔـﺸﺖ‪ ،‬ﺑـﺮ‬
‫ﺗﻼشﻫﺎى ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﺣﺴﺎس اﻳﻦ داﺳﺘﺎن روﺷﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﺟﻬـﺖ ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از آﻧﻬـﺎ ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﮔـﺮوه وﻳـﮋة ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ )‪ (IETE‬ﻋﻬـﺪهدار ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺑﺮﺧـﻰ ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﻛﻠﻴـﺪى ﻓﺮاﻳﻨـﺪ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى اﺳﺖ و ﺑﻴﺶ از دو دﻫﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﻀﻮر ﻣﺆﺛﺮى در اﻳﻦ ﺣﻮزه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ ﺑـﺎز ﻫـﻢ ﺗﻨﻬـﺎ ﻋﺎﻣـﻞ‬
‫ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺒﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﭘﺮ ﻛﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ ﻓﻨﺎورى ﺷﺒﻜﻪاى در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ Ethernet ،‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ IEEE‬ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وب در اﺑﺘﺪا در ‪ CERN‬ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ و ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن‬
‫ﻣﺤﺼﻮل ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم وب اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ‪ ITU‬ﻛﻪ در ﺻـﻨﻌﺖ ﻣﺨـﺎﺑﺮات رﻳـﺸﻪ دارد‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﻧﻴﺰ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از اﺷﺨﺎص و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ در روﻧﺪ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬وﻳﮋﮔـﻲ‬
‫ﻣﻬﻢ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ اﻳﻦ ﺑﻮده ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ را ﺑﻪ ﻫﺮ ﻛﺲ داده ﺗﺎ در ﺣﻮزه ﺟﺪﻳﺪى‬
‫از ﻓﻨﺎورى ﺷﺒﻜﻪاى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﺪ و آن را از ﺣﺎﻟﺖ ﻳﻚ ﺗﺠﺮﺑﻪ و آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ارﺗﻘﺎء‬
‫آن ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﻓﻌﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن آن‪ ،‬ﺑﺮآورده ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎي اﺳﺎﺳﻲ آن ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﺑﺮان و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﻖ‬
‫ﻳﻚ اﺟﻤﺎع در ﻣﻴﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﻨﻰ ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ در واﻗﻊ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻳﺎ از ﺑـﺮگ ﺑـﻪ‬
‫رﻳﺸﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺗﻮﺳﻂ دﻳﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰﻳﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻔـﺎوت دارد‪ .‬ﺑـﺮاى‬
‫ﻣﺪت زﻣﺎﻧﻰ ﻃﻮﻻﻧﻰ‪ ،‬ﺷﻌﺎر اﻳﻦ ﮔﺮوه اﻳﻦ ﺑﻮد‪» :‬آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺑﺮدى و اﺟﻤﺎع ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ«‪.‬‬
‫‪Vint Cerf 1‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ و اﺗﻜﺎ ﺑﻪ آن ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﮔـﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪،‬‬
‫اﺣﺘﻴﺎط اﻗﺘﻀﺎ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ و دﻗﻴﻖﺗﺮي را ﺑﺮاي آﻳﻨﺪه اﺗﺨﺎذ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺳﺘﺪﻻل‪ ،‬اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﺑﺮاي‬
‫اﺑﺪاع ﻣﺠﺪد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺟﺪﻳﺪﺗﺮي ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﺎي اﻧﻜﺎر ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺗﺎ ﺣﺪود زﻳﺎدى ﺑﺎزﺷﻨﺎﺳﻰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺳﺮﻳﻊﺗﺮ در آﻳﻨﺪه ﻣﺘﻀﻤﻦ‬
‫رﻫﺎﻳﻰ از ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و آﺳﻴﺐ ﻧﺮﺳﺎﻧﺪن ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ واﺑﺴﺘﻪ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﻴﻢ‪ .‬ﺟﻬـﺖ‬
‫درك اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻘﻂ ﻛﺎﻓﻴﺴﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﻃﻮل ﻛﺸﻴﺪ ﺗﺎ ‪ IPv6‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣـﻞ ﺑـﻪ‬
‫ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬در ﻣﻴﺎن ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ اﻳـﻦ ﻧﻜﺘـﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟـﻪ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻋـﻀﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﭘﮋوﻫﺸﻰ در ﻣﻴﺎن ﻣﺎ ﭼﻪ اﻧﺪك ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ‪ CERN ،WSIS‬ﻫﻤﺎﻳﺸﻰ ﺟﺎﻧﺒﻰ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﻧﻘﺶ ﻋﻠـﻢ در‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت« ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮد ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﺎ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﻳﺎدآورى ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﻋﻠﻮم و ﻣﻬﻨﺪﺳـﻰ در ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻓﻨﺎورى ﺑﻬﺎ دﻫﻴﻢ ﺗﺎ آن را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻛﺎرﺑﺮد روزﻣﺮه ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﻇﺎﻫﺮاً ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ اول ﻏﻴﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻦ‬
‫ﻓﻜﺮ ﻣﻰﻛﻨﻢ اﻛﻨﻮن زﻣﺎن آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻳﻚ ﺑﺎر دﻳﮕﺮ ﺣﻀﻮرى ﻣﺤـﻮرى در ﻋﺮﺻـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ و در اﻳﻦ ﺣﻀﻮر ﺑﺎ دﻳﮕﺮان از ﺟﻤﻠﻪ اﻋﻀﺎي اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺳﻬﻴﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻧﻤﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺗﻨﻬﺎ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﻨﻰ ﺣﻞ ﻛﺮد و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دﻳﮕﺮي ﻧﻴﺰ وﺟـﻮد دارد‬
‫ﻛﻪ ﻓﻦآوري ﺗﻨﻬﺎ راهﮔﺸﺎي آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻄﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه از ﮔﺴﺘﺮدﮔﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﭘﻴﺶ از‬
‫اﻳﻦ درﺑﺎره ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ وﺳﻴﻊﺗﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪاﻳﻢ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺗﺮورﻳﺴﻢ ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻳﺎ‬
‫ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﻧﻴﺰ ﺑﭙﺮدازﻳﻢ‪ .‬در ﻧﻬﺎﻳﺖ‪ ،‬روﻳﺎروﻳﻰ ﺑﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪات ﺧـﺎص ﻛـﻪ اﻟﺒﺘـﻪ در اﻳﻨﺠـﺎ وﻗـﺎﻳﻊ ﺧﺎﺻـﻰ ﻣـﻮرد ﻧﻈﺮﻣـﺎن‬
‫ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﻘﻂ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻳﻚ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﻮد‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻜﻰ از ﻣﺜﺎلﻫﺎﻳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﻠﺴﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﺎرﺳﺎز و ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ در ﻛﺎرﮔﺎه ‪ ITU‬ﻛﻪ ﻣﺎه ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﻋﻘﻴﺪه ﺧﻮد را اﺑﺮاز ﻛﺮدم ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘـﻖ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎى‬
‫ﻣﺤﻮل ﺷﺪه ﺑﺮ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﮔﺎمﻫﺎي اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮدارﻳﻢ‪ .‬ﻫـﻢاﻛﻨـﻮن اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺤﺮز ﺷﺪه ﻛﻪ اﺻﻄﻼح راﻫﺒﺮي‪ ،‬ﺑﺎ ﻳﻚ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﺳﺎده در ﺗﻌﺎرض اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺘﻰ ﻃﺮح ﻳﻚ اﻳﺪه واﺿﺢ‬
‫در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ آﺳﺎن ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﺑﺎ ﻣﻜﺎنﻧﮕﺎرى ﺳﻪ ﺑﻌﺪى ﻳﺎ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﻃﻮﻟﻰ ﺳﺎزﮔﺎرى ﻧﺪارد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ‬
‫ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻢ اﺗﻔﺎق ﻧﻈﺮ ﻧﺪارﻳﻢ ﻛﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﻮزه اﺿﺎﻓﻪ ﻳﺎ از آن ﺣﺬف ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻣﺠﺒﻮرﻳﻢ ﺑﺮ‬
‫ﺳﺮ اﻳﺪهﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ اراﺋﻪ ﻣﻰﺷﻮد ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻨﺎزﻋﻪ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ اذﻋﺎن ﻛﻨﻢ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺎم اول ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﻣـﺎ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ و اوﺿﺎع و اﺣﻮال ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎر را اﻧﺠﺎم دﻫﻴﻢ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ آﻧﭽـﻪ ﻛـﻪ ﻣـﻦ آن را ﻧﻘـﺸﻪﻛـﺸﻰ‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﺑﺨﺶ ﻣﻰﻧﺎﻣﻢ‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪام ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳﻰ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﺪه و آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﭼﻨـﺪ‬
‫ﻋﻨﺼﺮ ﻳﺎ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻋﻨﺎﺻﺮ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻋﻨـﺼﺮ اﻣﻨﻴـﺖ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﻋﻨﺎﺻﺮ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺮﻗﺮارى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻴﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻣﺎ از ﻟﺤﺎظ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﻟﻰ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﮔﺴﺘﺮدهاى را ﻣﻄﺮح ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻛﻪ ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً ﻣﻌﺪودى از ﻋﻨﺎﺻﺮ را در‬
‫ﺑﺮﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده اﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬ﮔﺎم ﺳﻮم اﻳﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻴﻢ ﺣﻞ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ دﺳﺖ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬دوﻟﺖ ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از اﻳﻦ دو ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﮔﺎم ﭼﻬﺎرم ﻧﻴﺰ ﺗﻼش در ﺟﻬـﺖ ﺣـﻞ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن در ﻛﺪام ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻳﻨﺪ ﻳﺎ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎﻳﻰ ﺑـﺮاى ﺣـﻞ آﻧﻬـﺎ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﺗﺼﻮر ﻣﻰﻛﻨﻢ ﻛﻪ ﻣﺪﺗﻲ اﺳﺖ ﻣﺎ ﺑﻪ دو ﻣﻮﺿﻮع اول ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻳﻢ‪.‬‬
‫‪19‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫‪20‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫از ﻧﻈﺮ ﻣﻦ‪ ،‬روش ﻋﺎدي ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ اﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﺘﺪاﺧﻞ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎ‪ ،‬اﻣـﻮر‬
‫ﻣﺎﻟﻰ‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ‪ ،‬آﺛﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و درﮔﻴﺮىﻫﺎ ‪ /‬ﺗﻬﺪﻳﺪات‪ /‬ﺗﻬﺎﺟﻤﺎت‪ .‬ﻣﻦ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻢ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ را ﺑﻪ‬
‫ﻧﺤﻮ ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮي اراﺋﻪ دﻫﻢ‪ .‬اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ آن ﻧﭙﺮدازم‪.‬‬
‫ﻣﻰﺧﻮاﻫﻢ ﻛﻼم ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺣﻜـﺎﻳﺘﻰ از اواﻳـﻞ ﺳـﺎل ‪ 1983‬ﺑـﻪ ﭘﺎﻳـﺎن ﺑﺮﺳـﺎﻧﻢ‪ .‬در آن زﻣـﺎن ﺑﻨـﺪه ﺑـﺮ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﮔـﺬار‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﻣﻴﺰﺑﺎن ﻗﺪﻳﻤﻰ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ‪) ARPANET‬ﻛﻪ ﺑﻪ ‪ NCP‬ﻣﻌـﺮوف ﺑﻮدﻧـﺪ( ﺑـﻪ ﭘﺮوﺗﻜـﻞﻫـﺎى ‪TCP/IP‬‬
‫ﺟﺪﻳﺪﺗﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﺮدم‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر ﻧﻪ ﻳﻚ ﺗﺤﻮل آﻧﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪ و ﻧﻪ اﺗﻔﺎق ﺳﺎدهاى ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ راﺣﺘﻰ ﻣﺤﻘـﻖ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﺪه اﻏﻠﺐ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و اﺷﺨﺎﺻﻰ را ﻛﻪ ﻧﻘﺸﻰ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺷﻨﺎﺧﺘﻢ‪ .‬ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﻣﺎ ﺑﺮاى ﺑﺴﻴﺎرى از آﻧﻬﺎ‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎﻳﻰ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷﺪﻳﻢ ﺗﺎ ﻫﻤﻪ در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﺳﺎل ﻫﺰﻳﻨـﻪ آﻧﻬـﺎ را ﻣﺘﺤﻤـﻞ‬
‫ﺷﺪﻳﻢ ﺗﺎ ﺧﻮد را ﺑﺮاى اﻳﻦ ﮔﺬار آﻣﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﻔﺘﻪ ﻃﻮل ﻛـﺸﻴﺪ ﺗـﺎ ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﺪهاى از ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﺣـﺴﺎس را‬
‫درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮدﻳﻢ و ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎﻳﺸﺎن را از ﻗﺎﻟﺐ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪﻳﻢ و ﺷﺎﻳﺪ ﺣﺪود ﺷﺶ ﻣﺎه زودﺗـﺮ از زﻣـﺎﻧﻲ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي ﻛﺮده ﺑﻮدﻳﻢ‪ ،‬اﻳﻦ ﻛﺎر را اﻧﺠﺎم دادﻳﻢ‪ .‬اﻣﺎ درﺳﺖ ﻛﻤﺘﺮ از ﻳـﻚ ﻫﻔﺘـﻪ از زﻣـﺎن ﻧﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﺪه ﺑـﺮاي اﻳـﻦ‬
‫ﺗﺤﻮﻻت‪ ،‬اﺷﺨﺎﺻﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ آﻧﻬﺎ را ﻣﻰﺷﻨﺎﺧﺘﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ ﺗﻤﺎس ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﮔﻔﺘﻨﺪ آﻳﺎ واﻗﻌﺎً ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻰ ﻛـﻪ‬
‫اﻳﺠﺎد ﻛﺮدهاﻳﻢ‪ ،‬ﺟﺪى ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ اﻓﺮاد از ﻣﻴﺎن اﻗﺸﺎرى ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ دوره ‪ 6‬ﻣﺎﻫﻪ را ﺳﭙﺮى ﻛﺮده ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎ در ﺗﻤﺎم‬
‫اﻳﻦ ﻣﺪت‪ ،‬ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﻗﺪﻳﻢ و ﺟﺪﻳﺪ را ﺣﻔﻆ ﻛﺮدﻳﻢ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺗﺼﻮر ﻣﻰﻛﻨﻢ ﭼﮕﻮﻧﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﮔﺬارى‬
‫ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﺻﺪﻫﺎ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻛﺎرﺑﺮ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن رخ ﻣﻲدﻫﺪ‪ ،‬ﻟﺮزه ﺑﺮ اﻧﺪاﻣﻢ ﻣﻰاﻓﺘﺪ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ ﭼﻨﻴﻦ اﺗﻔﺎﻗﻰ ﻧﻴﻔﺘـﺪ و ﻳـﻚ‬
‫ﻧﻔﺮ ﻣﺠﺒﻮر ﺷﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﺪﻳﺪى را در ﻛﻨﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻗﺪﻳﻤﻰ ﻣﺠﺪداً اﺧﺘﺮاع ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﻣﻦ ﺷﻤﺎ را ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻌﻤﺎى ﺑﻐﺮﻧﺞ ﺳﺎﺧﺘﺎرى ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻰﮔﺬارم‪ .‬ﻣﺎ ﺗﺎ ﺣﺪودى ﻣﻰداﻧﻴﻢ ﻛﻪ اﻣـﺮوزه اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﭼـﻪ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮى اﺳﺎﺳﻰ در اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ را ﺑﺮاى آﻳﻨـﺪه ﺑـﻪ وﺟـﻮد‬
‫آورد؟‬
‫آﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎﻳﻲ را در اﺧﺘﻴﺎر دارﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ اﺟﺎزه دﻫﻨﺪ ﺗﺤـﻮل ﺳـﺮﻳﻌﻰ از ﻟﺤـﺎظ ﻓﻨـﻰ ﻳـﺎ ﺣﺘـﻰ از ﻟﺤـﺎظ ﻣﻨـﺎﻓﻊ‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺷﻜﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد؟ دوﻟﺖﻫﺎى ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن ﭼـﻪ اﻗـﺪاﻣﺎﺗﻰ در‬
‫زﻣﻴﻨﻪ راﺣﺘﻰ اﻓﺮاد اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد؟ اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ اﺳﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻦ ﻓﻀﺎ ﻛﺎﻣﻼً در اﺧﺘﻴﺎرﺷﺎن ﻧﻤﻰﺑﺎﺷـﺪ و ﺑـﻪ‬
‫راﺳﺘﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻫﻴﭻ ﻛﺲ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﺣﻮزه‪ ،‬ﺑﻪ ﭼـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻲ از ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد؟ واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﭘﺎﺳﺦ روﺷﻨﻰ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪.‬‬
‫ادﻏﺎم ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﺣﺘﻰ رو ﺑﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎرداﻳﻢﻫﺎى ﺳﺎﺧﺘﺎرى ﺟﺪﻳﺪ ﻫﻢ ﻣﻰﺷـﻮد‪ ،‬در ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎى‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﻪ واﻗﻊ ﻛﺎر ﻣﺸﻜﻠﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺷﻜﻞ دادن ﭼﻨﻴﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎﻳﻰ در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻮﺟـﻮد اﻣـﺮى ﻣﻤﻜـﻦ‬
‫ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد و ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ ﻣﺜﺎلﻫﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺨﺮﺑﻰ در اﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ داﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﺷﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﺗﻨﻬﺎ راﻫﻰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آن ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ را اﻋﻤﺎل ﻛﺮد‪ .‬اﻣﺎ ﻣﻦ اﻣﻴﺪوارم اﮔﺮ ﺑﻪ واﻗﻊ ﺧﻮشﺑﻴﻦ ﻫﻢ ﻧﺒﺎﺷﻢ‪،‬‬
‫ﻫﻤﻮاره اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻦ ﺑﻪ درﺳﺘﻰ ﻧﻤﻰداﻧﻢ ﻛﻪ ﭼـﻪ ﻧـﻮع ﺗـﺄﺛﻴﺮات اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ در اﻳﺠـﺎد اﻳـﻦ ﺗﺤـﻮل در‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﻰﻧﻔﺴﻪ از ﺑﺴﻴﺎرى وﻳﮋﮔـﻰﻫـﺎى ﺗﻜﺎﻣـﻞ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﭼﺮا ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﺗﺼﺎل و ارﺗﺒﺎط‪ ،‬ﺗﻌﺎﻣﻞ‪ ،‬ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ و رﻗﺎﺑﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺑﺮاى‬
‫ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺧﻮﺑﻰ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارد‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺎ در ﻣﺠﻤﻮع در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻜﺎﻣـﻞ ﺟﺎﻣﻌـﻪاي ﻛـﻪ در آن زﻧـﺪﮔﻰ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ اﻗﺪام ﻛﺎﻣﻠﻰ اﻧﺠﺎم ﻧﺪاده ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎﻳﻰ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻳﻢ ﻛـﻪ ﭼﻨـﻴﻦ اﻣﻜـﺎﻧﻰ را ﺑـﺮاى ﻣـﺎ ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﻰآورد‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻜﺎﻣﻞ از ﻧﻈﺮ ﺑﺴﻴﺎري از اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻣﺎ ﻓﻌﻼً ﺑﻪ درك آن ﻧﻴﺎز دارﻳﻢ‬
‫و ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻬﺘﺮ از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ اﻣﺮوز درك ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ و ﭼﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف را ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ در آﻳﻨـﺪهاى ﻧـﺎﮔﺰﻳﺮ از‬
‫روﺑﻪرو ﺷﺪن ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮداﻧﻴﻢ‪.‬‬
‫‪21‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫‪22‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺗﻮﺿﻴﺤﻲ ﺑﺮاي ﻣﺒﺘﺪﻳﺎن و ﻏﻴﺮ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ‬
‫)‪(1‬‬
‫داﻧﻴﻞ ﻛﺎرﻧﺒﺮگ)‪(RIPE NCC) ،(2‬‬
‫‪1‬‬
‫ﻣﺒﺘﺪﻳﺎن ﻣﺤﺘﺮم‪،‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﺑﺮاى ﺷﻤﺎ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺷﻤﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره ﺧﻮاﺳﺘﻪاﻳﺪ ﻳﺎ ﻧﻴﺎز داﺷﺘﻪاﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﺪاﻧﻴﺪ واﻗﻌﺎً ﻧﺤﻮة ﻋﻤﻠﻜـﺮد‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ )‪ (DNS‬ﻳﻚ ﻓﻨﺎورى ﺟـﺬاب اﺳـﺖ و ﻛﻤـﺎﺑﻴﺶ ﺗﻤـﺎﻣﻰ اﺑﺰارﻫـﺎى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺴﻠﻤﺎً ﺷﻤﺎ ﭘﺲ از ﺧﻮاﻧﺪن اﻳﻦ ﺟﻤﻼت ﺑـﻪ ﻧﺎﮔﻬـﺎن ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻣﺘﺨـﺼﺺ )‪(DNS‬‬
‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﺨﻮاﻫﻴﺪ ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد آن آﺷﻨﺎ ﺧﻮاﻫﻴـﺪ ﺷـﺪ و ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻴـﺪ ﻳـﻚ ﻛﺎرﺷـﻨﺎس واﻗﻌـﻰ ‪ DNS‬را از‬
‫ﺷﺨﺼﻰ ﻛﻪ واﻧﻤﻮد ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ﻣﺤﺘﺮم‪،‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﺑﺮاى ﺷﻤﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاى ﺗﺸﺮﻳﺢ اﺻﻮل‪ ،‬ﻣﺎ ﻏﺎﻟﺒـﺎً دﭼـﺎر ﻛﻠـﻰﮔـﻮﻳﻰ ﺧـﻮاﻫﻴﻢ ﺷـﺪ و در ﻣـﻮاردى‪،‬‬
‫ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺻـﺤﻴﺢ ﺑـﻪ ﻫﻤـﻪ ﺟﺰﺋﻴـﺎت ﻧﭙﺮداﺧﺘـﻪ اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﺪﻳﻬﻰ اﺳـﺖ در ﻣﻴـﺎن ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﺪ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮى ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺑﺨﺶ ‪ 16‬ﺧﻼﺻﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ‪ ISOC‬ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ )‪(http//:www.isoc.org/briefings/016‬‬
‫‪Daniel Karrenberg 2‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪“Mail for ‘ripe.net’ should be sent first to the computer called ‘postman.ripe.net’ If‬‬
‫“ ’‪‘postman.ripe.net’ is not available, try ‘postboy.ripe.net‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﺮور ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺎ ’‪ ‘Postman.ripe.net‬ﺗﻤﺎس ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻛﺎر‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ آدرس ﻋﺪدى آن‬
‫را در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺪاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ آدرس ﻋﺪدى ﺑﺮاى ارﺳﺎل ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺴﺘﻪﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﺑـﻪ ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻣﺰﺑـﻮر از ﻫـﺮ ﺟـﺎى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺠﺪداً ‪ DNS‬ﻣﻮرد ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد و آن ﻧﻴﺰ در ﭘﺎﺳﺦ اﻳﻦ ﺷـﻤﺎره را ﺑـﺮ ﻣـﻰﮔﺮداﻧـﺪ‪:‬‬
‫‪193,0,0,199‬‬
‫‪Postman.ripe.net.172800 IN A 193.0.0.199‬‬
‫از اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺳﺮور ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑﺎ ﺳﺮور دﻳﮕـﺮ ﻛـﻪ ﭘﻴـﺎم ﭘـﺴﺘﻰ ﻣـﻦ را درﻳﺎﻓـﺖ و ذﺧﻴـﺮه‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﺪ و ﭘﻴﻐﺎم را ﺗﺤﻮﻳﻠﺶ دﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺟﻤﻊآورى و ذﺧﻴﺮه ﭘﻴﺎم اﻗﺪام ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻓﻘﻂ از اﻳﻦ ﻣﺜﺎﻟﻤﺎن ﺑﻪ دﺳﺖ آوردﻳﻢ را ﻧﻤﻰﺗﻮان از ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺮﻛﺰى در ﻧﻘﻄـﻪ ﺧﺎﺻـﻰ‬
‫ﺑﻪ دﺳﺖ آورد زﻳﺮا اﻳﻦ ﻓﻬﺮﺳﺖ در ﻋﻴﻦ ﺳﺎدﮔﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرگ و ﺑﻪ ﻛﺮات ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﻇﺮﻓﻴﺖ)‪ (1‬آن ﺑﻪ ﺳـﺮﻋﺖ ﺑـﺎ‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه‪ ،‬ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪repository 1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﺪف از راهاﻧﺪازى ‪ DNS‬ﻗﺎدر ﺳﺎﺧﺘﻦ اﺑﺰارﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﻛﺎرﺑﺮان آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﻧﺎمﮔﺬارى ﭼﻴﺰﻫﺎﻳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳـﺪ در‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻧﺎم ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮدى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎرزﺗﺮﻳﻦ ﻣﺰﻳﺖ آﻧﻬﺎ ﻳﺎدآورى راﺣﺖ ﻧﺎمﻫﺎى ﻣﻮاردى ﭼﻮن ﺻﻔﺤﺎت‬
‫وب و ﺻﻨﺪوقﻫﺎى ﭘﺴﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻪ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻳﺎ ﻛﺪﻫﺎ‪ .‬ﻣﺰﻳﺖ دﻳﮕﺮى ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮ ﺷﻔﺎف وﻟﻰ از ﻫﻤﺎن اﻫﻤﻴﺖ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻧﺎم ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از ﻣﺤﻞ آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻛـﺎﻣﻼً ﺑـﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻰ در‬
‫ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻼً ﺑﺎرز و ﺷﻔﺎف ﻧﻘﻞ ﻣﻜﺎن ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜـﻪ ﻧـﺎم آﻧﻬـﺎ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻛﻨـﺪ‪ www.isoc.org .‬را‬
‫ﻣﻰﺗﻮان اﻣﺮوز در ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى در وﻳﺮﺟﻴﻨﺎ و ﻓﺮدا در ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى در ژﻧﻮ ﻗﺮار داد‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻛﺴﻰ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع اﻃـﻼع‬
‫ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮاى ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﺗﻔﻜﻴﻚ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺎمﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎى دﻳﮕﺮى ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻧـﺮماﻓﺰارﻫـﺎ ﺑـﺎ ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮى آﻧﻬـﺎ و از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﻨﺎﺳﺐ‪ ،‬ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ ﺑﺒﻴﻨﻴﻢ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺷﻤﺎ ﻳﻚ ﭘﻴﺎم ﭘﺴﺘﻰ را ﺑﺮاى‬
‫ﻣﻦ ﺑﻪ آدرس ‪ [email protected]‬ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﻴﺪ ﭼﻪ اﺗﻔﺎﻗﻰ ﻣﻰاﻓﺘـﺪ‪ .‬ﺳـﺮور ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﭘـﺴﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ در ﺗﻼش اﺳﺖ ﺗﺎ درﻳﺎﺑﺪ اﻳﻦ ﭘﻴﺎم را ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻳﻚ ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻰ در ‪ ripe.net‬ﻓﺮﺳﺘﺎده ﺷﺪه‪ ،‬ﺑـﻪ ﻛﺠـﺎ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ارﺳﺎل ﻛﻨﻴﺪ و اﻳﻦ ﻫﻤﺎن ﺟﺎﻳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ DNS‬ﺑﺮاى اﻳﻔﺎى ﻧﻘﺶ ﺑﻪ ﻣﻴﺪان ﻣﻰآﻳﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳـﺮور‪ ،‬ﺳـﺆاﻟﻰ ﻛـﻪ در‬
‫واژهﺷﻨﺎﺳﻰ’‪ ‘DNS query‬ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮد را ﺑﺮاى ‪ DNS‬ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺎﺳﺦ ذﻳـﻞ را درﻳﺎﻓـﺖ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ‪:‬‬
‫‪.ripe.net.1800 IN MX 100 postman.ripe.net‬‬
‫‪.ripe.net.1800 IN MX 150 postboy.ripe.net‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻫﺪف ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ )‪(DNS‬‬
‫‪23‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪24‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫ﺣﺎل ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر اﻧﺠﺎم ﻣﻰﺷﻮد؟‬
‫اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ ﺟﺴﺘﺠﻮى ‪ DNS‬را ﻛﻪ از ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺷﻤﺎ آﻏﺎز ﺷﺪه دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﺗﺎن آدرس ﻧﺰدﻳـﻚﺗـﺮﻳﻦ ﺳـﺮور‬
‫ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ‪(1)DNS‬را ﻣﻰداﻧﺪ و ﭘﻴﺎم ﺟﺴﺘﺠﻮ را ﺑﺮاى آن ﻣﻰﻓﺮﺳﺘﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﻪ‬
‫ﻃﻮر ﻣﻮﻗﺖ ﻧﮕﻬﺪارى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺗﻮﺳﻂ اﺷﺨﺎﺻﻰ اداره ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺮوﻳﺲ ﺗﻤـﺎس اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ را ﺑـﺮاى ﺷـﻤﺎ‬
‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼً اراﺋﻪ دﻫﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ )‪ (ISP‬واﻗﻊ در ﻣﺤﻞ زﻧﺪﮔﻰ ﺷﻤﺎ ﻳﺎ ﻧﻬﺎد ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت واﻗـﻊ‬
‫در ﻣﺤﻞ ﻛﺎر ﺷﻤﺎ‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻰﺷﻮﻳﺪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﺗﺎن آدرس ﺳـﺮورﻫﺎى ذﺧﻴـﺮهﻛﻨﻨـﺪه‬
‫ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﻄﻮر ﺧﻮدﻛﺎر ﺑﺪاﻧﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻄﻮر ﺛﺎﺑﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﺼﺪى ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺎ ﭘﻴﻜﺮﺑﻨﺪى ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﺎم ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﻪ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻰرﺳﺪ‪ ،‬اﮔﺮ ﺳﺮور از ﺟﻮاب آن آﮔﺎﻫﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺎﻧﺲ‬
‫ﺧﻮﺑﻰ ﻧﺼﻴﺒﺘﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﻓﻘﻂ آن را از ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻗﺒﻠﻰ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﻰآورد ﻛﻪ در واژهﺷﻨﺎﺳﻰ ‪ DNS‬ﺑﻪ آن »ذﺧﻴﺮه‬
‫ﻣﻮﻗﺖ«)‪ (2‬ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬اﮔﺮ ﻛﺴﻰ از ﻫﻤﺎن ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪهاى اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ دﻳﮕـﺮى اﺧﻴـﺮاً ﺑـﺮاى‬
‫ارﺳﺎل ﭘﻴﺎم ﺑﻪ ’‪ ‘ripe.net‬اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻛﻤﺎﻛﺎن در دﺳﺘﺮس ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد و ﺗﻨﻬـﺎ‬
‫ﻛﺎرى ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺮور ﻣﺠﺒﻮر اﺳﺖ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ارﺳﺎل ﺟﻮابﻫﺎى ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه ﺑﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺷﻤﺎ اﺳـﺖ‪ .‬ﺷـﻤﺎ ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻴـﺪ‬
‫ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻى ﺟﺴﺘﺠﻮى ﻧﺎمﻫﺎى ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه را ﻛﻪ ﺑﺎ اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﻮﺟـﻮد در ذﺧﻴـﺮه ﻣﻮﻗـﺖ ﭘﺎﺳـﺦ داده ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﻨﻴﺪ‪ .‬ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ دﻳﮕﺮ ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ‪ ،‬در ﻣﺠﻤﻮع ﻛﺎﻫﺶ ﺑﺎرﮔﺬارى در ‪ DNS‬اﺳﺖ‪ ،‬زﻳـﺮا ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎ ﻓﺮاﺗﺮ از ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ‪.‬‬
‫ﺟﺰﺋﻴﺎت ‪ -‬ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻠﺴﻠﻪاى ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ‬
‫ﻛﺎر در ﺟﺎﻳﻰ ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﺪود و ﻳﺎ ﺗـﺎﺧﻴﺮ ﺷـﺒﻜﻪ ﻣﻴـﺎن ﻛـﺎرﺑﺮ ‪ DNS‬و ﺳـﺎﻳﺮ ﻧﻘـﺎط در‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺎﻻ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﺎس ﺗﻠﻔﻨﻰ ﻛُﻨﺪ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﻳﻚ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮﻗﺖ را ﺑﺮ روى اﻳﻦ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻓﻌﺎل ﻛﻨـﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻫﺮ ﻛﻠﻴﻜﻰ ﻛﻪ ﺑﺮ روى ﻳﻚ ﻓﻮق ﭘﻴﻮﻧﺪ در ﻫﻤﺎن وب ﺳﺎﻳﺖ ﺻـﻮرت ﻣـﻰﮔﻴـﺮد‪ ،‬ﺗﺮاﻓﻴـﻚ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫‪ DNS‬را ﺑﺮ ﺗﻤﺎس ﺗﻠﻔﻨﻰ ﺷﻤﺎ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺤﻠﻰ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪه ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎﻳﺸﺎن در ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺴﺖ را ﺑﻪ ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴـﺮهﻛﻨﻨـﺪه اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺼﺐ ﺷﺪه در ﻣﺤﻞ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺤﻠﻰ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎ‬
‫را ﭘﻴﺶ از ارﺳﺎل ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻰﻓﺮﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺳﺮور ذﺧﻴـﺮه ﻛﻨﻨـﺪه ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻤﻪ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺷﺮﻛﺖ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺰرگ از آدرسﻫـﺎ‬
‫را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪DNS Caching Server 1‬‬
‫‪Cache 2‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪة ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻠﺴﻠﻪاى ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر در ﺟﺎﻳﻰ ﻣﻔﻴﺪ واﻗـﻊ ﻣـﻰﺷـﻮد‬
‫ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﺪود و ﻳﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﻴﺎن ﻛﺎرﺑﺮ ‪ DNS‬و ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻘﺎط در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺎﻻ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ )‪ (Laptop‬از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﺎس ﺗﻠﻔﻨﻰ ﻛُﻨﺪ ﺑـﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ارﺗﺒـﺎط ﺑﺮﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﻳﻚ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮﻗﺖ را ﺑﺮ روى اﻳﻦ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻓﻌﺎل ﻛﻨـﻴﻢ‪ .‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻫﺮ ﻛﻠﻴﻜﻰ ﻛﻪ ﺑﺮ روى ﻳﻚ ﻓﻮق ﭘﻴﻮﻧﺪ در ﻫﻤﺎن وب ﺳﺎﻳﺖ ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ DNS‬را‬
‫ﺑﺮ ﺗﻤﺎس ﺗﻠﻔﻨﻰ ﺷﻤﺎ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺤﻠﻰ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎﻳﺸﺎن در ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺴﺖ را ﺑـﻪ ﺳـﺮورﻫﺎى ذﺧﻴـﺮهﻛﻨﻨـﺪه اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺼﺐ ﺷﺪه در ﻣﺤﻞ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴـﺮه ﻛﻨﻨـﺪه ﻣﺤﻠـﻰ در اﺧﺘﻴـﺎر دارﻧـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎ را ﭘﻴﺶ از ارﺳﺎل ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻰﻓﺮﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺳـﺮور ذﺧﻴـﺮه‬
‫ﻛﻨﻨﺪه ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻤﻪ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺷﺮﻛﺖ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﻨﺒـﻊ‬
‫ﺑﺰرگ از آدرسﻫﺎ را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺟﺰﺋﻴﺎت ‪ -‬ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ‬
‫‪25‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫ﻓﺮاﺗﺮ از ذﺧﻴﺮهﺳﺎزي ﻣﻮﻗﺖ‬
‫اﮔﺮ ﺳﺮور‪ ،‬ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺧﻮد را در ذﺧﻴﺮة ﻣﻮﻗﺘﺶ ﭘﻴﺪا ﻧﻜﺮد‪ ،‬ﻣﺠﺒﻮر اﺳﺖ ﺳﺮور ‪ DNS‬دﻳﮕﺮى را ﭘﻴـﺪا ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﭘﺎﺳﺨﺶ را دارد‪ .‬در ﻣﺜﺎل ﻣﺎ‪ ،‬اﻳﻦ ﺳﺮور‪ ،‬ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺳﺮورى ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﺎمﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ’‪‘ripe.net‬‬
‫ﺧﺘﻢ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﭘﺎﺳﺦ دارد‪ .‬در واژهﺷﻨﺎﺳﻰ ‪ DNS‬ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺮورى را »ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ« )‪ (Authoritative Server‬ﺑﺮاي‬
‫داﻣﻨﻪ ’‪ ‘ripe.net‬ﻣﻰﻧﺎﻣﻨﺪ‪.‬‬
‫در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻮارد‪ ،‬ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه آدرس ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ را ﺑﺮاى ﺟﺴﺘﺠﻮى ’‪ ‘ripe.net‬ﻣﻰداﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻛﺴﻰ اﺧﻴـﺮاً‬
‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻤﻴﻦ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬آدرس ’‪ ‘www.ripe.net‬را درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﺳـﺮور‪،‬‬
‫آدرس ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاي ’‪ ‘ripe.net‬را در آن زﻣﺎن ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﻟﺬا ﺑﺮ ﺣﺴﺐ وﻇﻴﻔﻪ‪ ،‬آدرس ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒـﺮ را در‬
‫ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ ﺧﻮد ﻧﮕﻬﺪارى ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬اﻳﻦ ﺳﺮور‪ ،‬درﺧﻮاﺳﺖ ﺧﻮد ﺑﺮاي آدرس ’‪ ‘ripe.net‬را ﺑﻪ ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ ارﺳﺎل و ﺟﻮاب آن را درﻳﺎﻓﺖ و‬
‫ﺑﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺷﻤﺎ ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آن را در ذﺧﻴﺮه ﻣﻮﻗﺖ ﻧﮕﻬﺪارى ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ ﺗﺎ اﻳﻨﺠﺎ ﻓﻘﻂ ﺳـﺮور ذﺧﻴـﺮه ﻛﻨﻨـﺪة ﺷـﻤﺎ و ﺳـﺮور ﻣﻌﺘﺒـﺮ ﺑـﺮاى ﻳـﺎﻓﺘﻦ’‪ ‘ripe.net‬ﻣـﺸﻐﻮل‬
‫ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻰ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮى ﺷﻤﺎ ﺑﻮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪26‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫اﻓﺰوﻧﮕﻰ ‪ -‬ﺳﺮورﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎى ﻳﻜﺴﺎن‬
‫ﺣﺎل اﮔﺮ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﺤﻠﻰ ﻳﺎ ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاى ﻳﺎﻓﺘﻦ’‪ ‘ripe.net‬ﻗﺎﺑـﻞ دﺳـﺘﺮس ﻧﺒﻮدﻧـﺪ ﺗﻜﻠﻴـﻒ ﭼﻴـﺴﺖ؟‬
‫واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺮور ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺷﻤﺎ ﭘﺎﺳﺨﻰ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ آورد و ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﻓﻮراً ﭘﻴﺎﻣﺘﺎن را اﻧﺘﻘـﺎل‬
‫دﻫﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﭘﻴﺎم ﺷﻤﺎ در ﻳﻚ ﺻﻒ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد و در ﻳﻚ ﻓﺮﺻﺖ دﻳﮕﺮ ﻣﺠﺪداً اﻣﺘﺤﺎن ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﮔـﺮ‬
‫ﺑﺮاى ﻳﺎﻓﺘﻦ آدرس ’‪ ‘www.ripe.net‬ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮورﮔﺮ وب ﺧﻮدﺗﺎن )ﻣﺜﻞ ‪ (IE‬اﻗﺪام ﻛﻨﻴﺪ‪ ،‬ﻗﻀﻴﻪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪن ﻧﺎم ’‪ ‘www.ripe.net‬ﺑﻪ آدرس ﻋﺪدى ﻫﺴﺘﻴﺪ‪ ،‬ﻣﺮورﮔﺮ در وﺿـﻌﻴﺖ ﻧـﺎﻣﻌﻠﻮم‬
‫ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﺮورﮔﺮ ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺪون داﺷﺘﻦ آن آدرس ﻋﺪدى ﺑﺎ ﺳﺮور وب ﺗﻤﺎس ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫـﺮ ﺣـﺎل ﻳـﺎ‬
‫ﺷﻤﺎ از اﻧﺘﻈﺎر ﺧﻮد ﺧﺴﺘﻪ و ﺑﻪ ﻛﺎر دﻳﮕﺮى ﻣﺸﻐﻮل ﺷﻮﻳﺪ ﻳﺎ ﻣﺮورﮔﺮﺗﺎن ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ﻣﺪﺗﻰ ﺑﺮاي ﺟﺴﺘﺠﻮى ‪DNS‬‬
‫ﭘﻴﺎم ﺧﻄﺎ ﺧﻮاﻫﺪ داد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﻏﺎﻟﺒﺎً اﺗﻔﺎق ﻧﻤـﻰاﻓﺘـﺪ‪ ،‬زﻳـﺮا در ﺳـﺎﺧﺘﺎر اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺑـﻪ وﻳـﮋه در ﺣـﻮزه ‪،DNS‬‬
‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎرى وﺟﻮد دارد ﺗﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻴﺸﺘﺮي در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﺎﻻ‪ DNS ،‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺮور در اﺧﺘﻴﺎر دارد ﻛﻪ دادهﻫﺎى آﻧﻬـﺎ ﻛـﺎﻣﻼً ﻳﻜـﺴﺎن ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮاى رﻓﻊ ﻣﺸﻜﻞ در دﺳﺘﺮس ﻧﺒﻮدن ﺳﺮور ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪة ﻣﺤﻠﻲ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺷﻤﺎ از ﻗﺒﻞ ﭼﻨﺪ ﺳـﺮور ﭘﻴﻜﺮﺑﻨـﺪى‬
‫ﺷﺪه در اﺧﺘﻴﺎر دارد ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻫﺮ ﻳﻚ از آﻧﻬﺎ را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺷـﺨﺺ اﻳـﻦ اﻃﻤﻴﻨـﺎن را ﻣـﻰدﻫـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻫﻤﻮاره ﻳﻚ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه در اﺧﺘﻴﺎر دارد‪ .‬اﻣﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﭼﻄﻮر؟‬
‫ﺑﺮاى ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى ﺳﺮورﻫﺎى ﻧﺎم ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻫﻤﻮاره ﺗﻌﺪادى از آﻧﻬﺎ ﺑـﻪ ﻳـﻚ داﻣﻨـﻪ ﺧـﺎص اﺧﺘـﺼﺎص‬
‫دارﻧﺪ‪.‬در ﻣﺜﺎل ﻣﺎ ﭘﻨﺞ ﺳﺮور وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺳﻪ ﺗﺎ از آﻧﻬﺎ در اروﭘﺎ‪ ،‬ﻳﻜﻰ در اﻣﺮﻳﻜﺎى ﺷﻤﺎﻟﻰ و ﻳﻜـﻰ در اﺳـﺘﺮاﻟﻴﺎ ﻗـﺮار‬
‫دارد‪.‬‬
‫‪ripe.net.172800 IN NS ns.ripe.net.‬‬
‫‪ripe.net.172800 IN NS ns2.nic.fr.‬‬
‫‪ripe.net.172800 IN NS sunic.sunet.se.‬‬
‫‪ripe.net.172800 IN NS auth03.ns.uu.net.‬‬
‫‪ripe.net.172800 IN NS munnari.OZ.pe.AU.‬‬
‫ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﺎ ﺑﺮاى ﺟﺴﺘﺠﻮى اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎى’‪ ‘ripe.net‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻜـﺎن اﻛﺘﻔـﺎ ﻧﻤـﻰﻛﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻠﻜﻪ ﻫﺮ ‪ 5‬ﺗﺎى آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺮور در اﻧﺘﺨﺎب ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺳﺮورﻫﺎ آزاد اﺳﺖ و ﻛﺎﻣﻼً‬
‫ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻣﻴﻞ ﺧﻮد آﻧﻬﺎ را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻳﻜﺴﺎﻧﻰ ﻧﮕﻬـﺪارى ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫اﻧﺘﺨﺎب ﻳﺎ ﻛﺎﻣﻼً ﺟﻨﺒﻪ ﺗﺼﺎدﻓﻰ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻰﮔﻴﺮد ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺗﻌﺪاد دﻓﻌﺎت ﭘﺎﺳـﺦﻫـﺎى ﭘﻴـﺸﻴﻦ از آن ﺳـﺮورﻫﺎ‬
‫ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻤﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ داﺷﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻧﺘﺨﺎبﻫﺎ از ﻳﻚ اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻻزم ﺑﺮاي اﻓﺰوﻧﮕﻰ ﻛﻪ ﻣﻮﺟـﺐ ﺑـﺮوز ﻣـﺸﻜﻼﺗﻰ در ﺳـﺮور و ﺑﺮﻗـﺮارى ﺗﻤـﺎس‬
‫ﻣﻰﺷﻮد را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد‪ .‬زﻳﺮا ﻣﻰﺗﻮان اﻳﻦ ﺳﺮورﻫﺎ را در ﻫﺮ ﺟﺎﻳﻰ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺮار داد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻴﺰان واﻗﻌﻰ اﻓﺰوﻧﮕـﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻰﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﺮحرﻳﺰى و ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺳﺮورﻫﺎ ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد‪ .‬ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﺑﺰرگ اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫را ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﭘﻴﺶ ﻛﺸﻒ ﻛﺮد‪ .‬در آن زﻣﺎن اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻫﺮ دو ﺳﺮورﻫﺎى ﻧﺎم ﻣﻌﺘﺒﺮ آﻧﻬﺎ ﻛـﻪ در اﺗـﺎق ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬
‫ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ ﻗﺮار داﺷﺖ‪ ،‬ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻳﻚ ﻣﺸﻜﻞ ﺷﺒﻜﻪاي ﻛﻪ »ﻣﻲﺗﻮاﻧﺴﺖ رخ ﻧﺪﻫﺪ« ﻗﻄﻊ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻃﻼﻋﺎت از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻐﻴﻴﺮ دادن ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎى دادهاى ﻛﻪ ﺳﺮورﻫﺎى ﻧﺎم ﻣﻌﺘﺒﺮ از آﻧﻬـﺎ ﺟﻬـﺖ ﭘﺎﺳـﺦ ﺑـﻪ ﺟـﺴﺘﺠﻮﻫﺎ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ‪ DNS‬وارد ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻨﻜﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻳﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎ ﻧﮕﻬـﺪارى ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ و ﺑـﻪ ﺳـﺮور اﻧﺘﻘـﺎل‬
‫ﻣﻰﻳﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع اﺟﺮاﻳﻰ ﻣﺤﻠﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﺑﺮاى ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ‪ DNS‬ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ و اﻟﺒﺘﻪ ﺧـﺎرج از ﺣـﻮزه‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺚ اﻳﻦ ﻣﺘﻦ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺮاى داﻣﻨﻪﻫﺎى ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻓﺎﻳﻞ ﻣﺘﻦ ﻣﺤﻠﻰ ﺑﺮ روى ﻳﻜﻰ از ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ دﻳﮕﺮ‬
‫ﺳﺮورﻫﺎ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ‪ ،‬ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻛﻪ ﺑﺮ روى آن ﻓﺎﻳﻞ ﻧﮕﻬﺪارى ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬ﺳـﺮور »اﺻـﻠﻲ« و‬
‫دﻳﮕﺮ ﺳﺮورﻫﺎ »ﻓﺮﻋﻲ« ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﺗﻔﻜﻴﻚ در ﻣﻮرد ﻣﺎﺑﻘﻰ ‪ DNS‬ﭼﻨﺪان واﺿـﺢ ﻧﻴـﺴﺖ‪،‬‬
‫ﭼﺮا ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺮورﻫﺎ ﺑﻄﻮر ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫وارد ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ‪DNS‬‬
‫‪27‬‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ در ﻗﺎﻟﺐ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫اﻛﻨﻮن اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ وﺿﻌﻴﺘﻰ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ ﻛﻪ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﺎ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛـﺮده و ﻳـﻚ ذﺧﻴـﺮه ﺧـﺎﻟﻰ در‬
‫اﺧﺘﻴﺎر دارد‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﻪ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮى ﺷﻤﺎ و ﻧﻪ از ﻣﺤﻞ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ’‪ ‘ripe.net‬را ﭘﻴـﺪا‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬آﮔﺎﻫﻰ ﻧﺪارد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬اﻳﻦ ﺳﺮور ﻣﻰداﻧﺪ ﻛﻪ ﻃﺮح ﺳﺆاﻻﺗﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ’‪ ‘ripe.net‬از ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒـﺮي ﺑـﺮاي‬
‫’‪ ‘ripe.net‬اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪ .‬زﻳﺮا ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ داتﻫﺎ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ داﻣﻨﻪ را ﺟﺪا ﻣﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ آﮔـﺎﻫﻰ‬
‫ﺑﺨﺸﻰ از ﺧﻮد ﭘﺮوﺗﻜﻞ ‪ DNS‬ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ‪» :‬در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻳﻚ ﻧﺎم ﻣﻌﻠﻮم ﻧﻴـﺴﺖ‬
‫ﺳﻤﺖ ﭼﭗﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﺎم ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ دات اول ﻣﻰﺷﻮد را ﺟﺪا ﻛﻨﻴﺪ و ﺟﺴﺘﺠﻮى اﺻﻠﻰ را ﺑﻪ ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮي ﺑـﺮاي آن‬
‫ﻧﺎم ارﺳﺎل ﻛﻨﻴﺪ‪«.‬‬
‫در ﻣﺜــﺎل ﻣــﺎ ﻳــﻚ ﺳــﺮور ﻣﻌﺘﺒــﺮ ﻛــﻪ ﺑــﺮاى ﺷﻨﺎﺳــﺎﻳﻰ ’‪ ‘net‬ﺑــﻪ ﻛــﺎر رﻓﺘــﻪ اﺳــﺖ‪ ،‬از ﭘﺎﺳــﺦ ﺑــﻪ ﺟــﺴﺘﺠﻮى‬
‫’‪‘something.ripe.net‬ﻋﺎﺟﺰ اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﺳﺮورﻫﺎى ’‪ ‘ripe.net‬آن اﻃﻼﻋﺎت را ﻧﮕﻬـﺪارى ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﺳﺮور ﻣﻰداﻧﺪ ﻛﺪام ﺳﺮورﻫﺎ ﺑﺮاي ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎى ’‪ ‘ripe.net‬ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺳﺮور ’‪ ‘net‬ﺑﻪ ﺟﺎى‬
‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺟﺴﺘﺠﻮ‪ ،‬ﻓﻬﺮﺳﺘﻰ از ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ’‪ ‘ripe.net‬را اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داد ﻛـﻪ در واژهﺷﻨﺎﺳـﻰ ‪ DNS‬ﻳـﻚ‬
‫ﻣﺮﺟﻊ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﺮﺟﻊ ﺳﺮورﻫﺎى ’‪ ‘ripe.net‬را درﻳﺎﻓﺖ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺣـﺎل درﺳـﺖ‬
‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺜﺎل ﻗﺒﻞ‪ ،‬اﻳﻦ ﺳﺮور اﻛﻨﻮن ﺳﺆال ﺧﻮد را از ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاى ﺟﺴﺘﺠﻮى ’‪ ‘ripe.net‬ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨـﺪ و ﭘﺎﺳـﺦ‬
‫آن را درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺑﺮاى ﻣﺸﺘﺮى ﺧﻮد ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺳﺮور ﻛﻪ اﻛﻨﻮن ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨـﺪه‬
‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻢ ﭘﺎﺳﺦ و ﻫﻢ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ را ﻛﻪ ﺑﺮاى ’‪ ‘ripe.net‬ارﺳﺎل ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﺮاى اﺳﺘﻔﺎدهﻫﺎى‬
‫آﺗﻰ ذﺧﻴﺮه ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺳﺎدﮔﻲ‪.‬‬
‫ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻓﻮق‪ ،‬ﻓﺮض را ﺑﺮ ﺧﺎﻟﻰ ﺑﻮدن ذﺧﻴﺮه ﻣﻰﮔﺬارﻳﻢ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺳﺆاﻟﻰ ﻛﻪ ﻣﻄﺮح ﻣـﻰﺷـﻮد اﻳـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳﺮور اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﻮﻗﺖ از ﻣﺤﻞ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺟﺴﺘﺠﻮى ‪ net‬ﺑﻪ ﻛـﺎر ﻣـﻰروﻧـﺪ‪ ،‬آﮔـﺎﻫﻰ‬
‫‪1‬‬
‫‪28‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫دارد؟ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺗﻤﺎم ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ را ﺟﺪا ﻛﺮدﻳﻢ وﻟﻰ ﻫﻨﻮز از ﻣﺤﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﭘﺎﺳـﺦ ﺧـﻮد‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ ﻧﺪارﻳﻢ‪ ،‬ﭼﻪ اﺗﻔﺎﻗﻰ ﻣﻰاﻓﺘﺪ؟‬
‫)‪(1‬‬
‫در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد ﻳﻚ ﺳﺮى ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺧﺎص ﺑﻪ ﻧﺎم ﺳـﺮورﻫﺎى رﻳـﺸﻪ ‪ DNS‬وﺟـﻮد دارد‪ .‬آﻧﻬـﺎ از آدرس‬
‫ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاى ﻧﺎمﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ دات وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ‪TLD‬ﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ )‪ (Uk,ch,com,org‬آﮔـﺎﻫﻰ‬
‫دارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺳﺮورﻫﺎى ‪ DNS‬ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﺪون در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎت دﻳﮕـﺮى ﻛـﻪ در‬
‫ذﺧﻴﺮه ﻗﺮار دارﻧﺪ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺮاى ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺮورﻫﺎى ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻳﻚ ﻓﻬﺮﺳﺖ از ﭘﻴﺶ ﺗﻬﻴﻪ ﺷـﺪه از‬
‫آدرسﻫﺎى ﻋﺪدى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰﻛﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮﻳﻰﻫﺎﻳﻰ را ﺑﺮاى ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﺧـﻮد را درﻳﺎﻓـﺖ ﻛﻨـﺪ‬
‫آدرسﻫﺎى ﻋﺪدى آﻧﻬﺎ را ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻮﺟﻮد را درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻰداﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺎمﻫﺎى ﺑـﺪون‬
‫دات را ﺑﺮاى ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﻪ ﻛﺠﺎ ارﺳﺎل ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺿﺮورﺗﺎً ﻻزم ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻰدﻫـﺪ ﻛـﻪ ﺳـﺮور‬
‫ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮ آدرسﻫﺎى ﺳﺮورﻫﺎى ﻧﺎم رﻳﺸﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﻓﻌﺎل ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻴـﺴﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ از ﭘﻴﺶ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه آن روزآﻣﺪ ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ آدرسﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺮات ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳـﻦ ﻛـﺎر در ﻣﺮاﺣـﻞ ﺧﺎﺻـﻰ‬
‫اﻧﺠﺎم ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻳﻚ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻣﻮﺟﻮد را ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار دﻫـﺪ‬
‫ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از آدرسﻫﺎى از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه دﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‬
‫داتﻫﺎ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ را ﺑﻪ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑـﻪ ﻧﻮﺑـﻪ ﺧـﻮد ﻛﻠﻴـﻪ ﻧـﺎمﻫـﺎ را ﺑـﻪ‬
‫داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﺑﺨﺶ از ﻧﺎم را ﻣﻰﺗـﻮان ﻣﺠـﺪداً ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮد‪ .‬ﻣـﺜﻼً ’‪‘ripe.net‬‬
‫اﺧﺘﻼﻓﻰ اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺎ ’‪ ‘ripe.org‬دارد‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ داﻣﻨﻪﻫﺎ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛـﺎﻣﻼً ﻣـﺴﺘﻘﻞ اداره‬
‫ﻛﺮد‪ .‬ﻣﺪﻳﺮ ﻧﺎمﻫﺎى ’‪ ‘net‬ﻧﻴﺎزى ﺑﻪ آﮔﺎﻫﻰ ﻛﺎﻣﻞ از ﻧﺎمﻫﺎى ’‪ ‘org‬ﻧﺪارد‪ .‬داﻣﻨﻪ ’‪ ‘org‬ﻣـﺴﺘﻘﻞ از داﻣﻨـﻪ ’‪‘net‬‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮان زﻳﺮ داﻣﻨﻪﻫﺎى ﻳﻚ داﻣﻨﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻋﻤـﻞ ﻛﻨﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ "isoc.org"،‬ﻧﻴﺎزى ﺑﻪ ﺳﺎزﮔﺎرى ﺧﻮد ﺑﺎ "‪ "nanog.org‬ﻧﺪارد ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ ﭼﻴﺰى راﺟﻊ‬
‫ﺑﻪ آن ﺑﺪاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺜﺎل آﺧﺮ‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻛﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮي آدرس ‪ www.isoc.org‬را درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻪ اﺗﻔﺎق ﻣـﻰاﻓﺘـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﺮور ﭘﺲ از ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر‪ ،‬ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ و آدرسﻫﺎى آﻧﻬﺎ ﺑﺪﺳﺖ آورد‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻳـﻚ ﺟـﺴﺘﺠﻮ‬
‫ﺑﻪ ﺳﺮور ﻣﻰرﺳﺪ‪ ،‬ﭘﺎﺳﺦ ﻻزم ﺑﺮاى ﻳﺎﻓﺘﻦ ’‪ ‘isoc.org‬را در اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﻮﻗﺖ ﺧﻮد ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ و آدرس ﺳـﺮور ﻣﻌﺘﺒـﺮ‬
‫‪Root Servers 1‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‬
‫ﺣﺎل ﻗﻀﻴﻪ را اﻳﻦ ﻃﻮر در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ روزآﻣﺪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬وﻟﻰ ﺳﺮورﻫﺎى‬
‫ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻛﻤﺎﻛﺎن اﻃﻼﻋﺎت اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻧﺎدرﺳﺖ و ﻗﺪﻳﻤﻰ را ذﺧﻴﺮه ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲآﻳﺪ ﻛﻪ »‪ DNS (TTL) «Time to Live‬ﻓﻌـﺎل ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬ﻫـﺮ ﺑﺨـﺶ‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ‪ DNS‬ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻄﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ذﺧﻴﺮه ﺷﻮد‪ ،‬از ﻋﻤﺮ ﻓﻌﺎﻟﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ زﻣﺎن‬
‫ﻣﻨﻘﻀﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ذﺧﻴﺮه ﻣﻰﺑﺎﻳﺴﺖ ﻛﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﻣﺠﺪداً از ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ‬
‫درﻳﺎﻓﺖ ﺷﻮد‪ TTL .‬در ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺤﻠﻰ ﻗﺮار ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ در ﺳـﺮور ﻣﻌﺘﺒـﺮ و ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى‬
‫اﻃﻼﻋﺎت آن ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮ داﻣﻨﻪ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ زﻣـﺎن ﻻزم ﺑـﺮاى ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻰ ﻛـﻪ در ﺳﺮاﺳـﺮ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﻫﺮ ﻛﺲ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ دﻗﺖ در اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﻘـﺎدﻳﺮ‪،‬‬
‫ﺑﻴﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ اﻃﻼﻋﺎت از ﻳﻚ ﺳﻮ و ﺑﻪ ﺣـﺪاﻗﻞ رﺳـﺎﻧﺪن ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى و ﺷـﺒﻜﻪاى ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى ﻧﺎم از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ ﺗﻌﺎدل ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﺷﺨﺼﻲ ﻧﻤﻲﺧﻮاﻫﺪ اﻃﻼﻋﺎت ﺧﺎﺻﻰ در آﻳﻨﺪه ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﻐﻴﻴـﺮ‬
‫ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ‪ TTL‬ﺑﺎﻻ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ‪ ،‬از ﻃﺮﻳـﻖ ‪ TTL‬ﭘـﺎﻳﻴﻦ‬
‫ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻘﺎل اﺳﺖ‪ .‬ﻛﺎﺳﺘﻦ ‪ TTL‬اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﺗـﺎ آن‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد‪ ،‬ﻳﻚ روﻳﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد؛ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻋﻤﺎل ﻣﻰﺷـﻮد‪،‬‬
‫‪ TTL‬ﻣﺠﺪداً اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺮاى ﻳﺎﻓﺘﻦ ’‪ ‘isoc.org‬ﻳﺎ ﺣﺘﻰ آدرس ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاى ﻳﺎﻓﺘﻦ ’‪ ‘org‬را ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﺳـﺮور‬
‫ﻫﻴﭻ ﮔﺰﻳﻨﻪ دﻳﮕﺮى در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪارد‪ ،‬از ﺳﺮور رﻳﺸﻪ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻰﻛﻨـﺪ آدرس ’‪‘www.isoc.org‬را اراﺋـﻪ دﻫـﺪ‪ .‬آن‬
‫ﺳﺮور ﻳﻚ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺮﺟﻊ‪ ،‬ﻣﺤﺘﻮى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ’‪ ‘org‬را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﭘﺎﺳـﺦ ﻣـﻰﻓﺮﺳـﺘﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﺎ ﺟﺴﺘﺠﻮي ﺧﻮد ﺑﺮاى ﻳﺎﻓﺘﻦ ‪ www.isoc.org‬را ﺑﺮاى ﻳﻜﻰ از آﻧﻬﺎ ﻣـﻰﻓﺮﺳـﺘﺪ و‬
‫ﻣﺮﺟﻊ دﻳﮕﺮى ﺑﺎ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاي ’‪ ‘isoc.org‬را درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺳـﺮوﻳﺲ ﺑـﻪ ﻫﻨﮕـﺎم‬
‫ارﺳﺎل ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از آﻧﻬﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﺧﻮد را درﻳﺎﻓﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﺮد‪ .‬ﺗﻤـﺎﻣﻰ اﻳـﻦ اﺗﻔﺎﻗـﺎت در ﻛﻤﺘـﺮ از ﻳـﻚ ﺛﺎﻧﻴـﻪ رخ‬
‫ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺗﺎ اﻳﻨﺠﺎ‪ ،‬ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻫﻤﺎن ﺟﺴﺘﺠﻮى ﺧﻮد را ﺑﺎرﻫﺎ و ﺑﺎرﻫﺎ از ذﺧﻴﺮه ﺧﻮد اﻧﺠﺎم دﻫﺪ‪ ،‬ﺑـﻰآﻧﻜـﻪ ﻧﻴـﺎزى ﺑـﻪ‬
‫ﺳـــﺆال از ﺳـــﺮور دﻳﮕـــﺮى داﺷـــﺘﻪ ﺑﺎﺷـــﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـــﻴﻦ ﻣـــﻰﺗﻮاﻧـــﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧـــﻪ ﺟـــﺴﺘﺠﻮﻳﻰ را ﺑـــﺮاى ﻳـــﺎﻓﺘﻦ‬
‫’‪ ‘something.isoc.org‬ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑﻪ ﺳﺮور ’‪ ‘isoc.org‬ارﺳﺎل ﻛﻨﺪ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺆاﻟﻰ را ﺑﺮاى ﻧﺎم دﻳﮕﺮى ﻛﻪ ﺑﻪ‬
‫’‪ ‘.org‬ﺧﺘﻢ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮور ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاي ’‪ ‘.org‬ارﺳﺎل ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮى ﺑﻌـﺪى ﺑـﻪ‬
‫ﭘﺴﻮﻧﺪ دﻳﮕﺮى ﺟﺰ’‪ ‘.org‬ﺧﺘﻢ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺳﺮور ﻣﺠﺒﻮر اﺳﺖ ﻣﺠﺪداً ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠـﺎ ذﺧﻴـﺮه‬
‫اﻳﻦ ﺳﺮور ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺣﺎوى ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻤﺎﻣﻰ داﻣﻨﻪﻫﺎى ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺗﻤﺎﻣﻰ ‪TLD‬ﻫﺎي ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ‬
‫ﺷﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺳﺮور ذﺧﻴﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻣﺎ ﻣﺠﺒﻮر ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺮاى اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﭼﻨـﺪﻳﻦ روز‬
‫ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﭙﺮدازد اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺨﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻜﻲ از ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻳﺎ ﺳﺮورﻫﺎى ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاى ‪ TLDs‬ﭘﺮدازش ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪29‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫‪30‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪1‬‬
‫ﺳﻴﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺎ درﺑﺎره ‪ DNS‬ﺑﺮاى اﻓﺮاد ﻣﺒﺘﺪي ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن رﺳﻴﺪ‪ .‬اﻣﻴﺪوارﻳﻢ از آن ﻟﺬت ﺑﺮده ﺑﺎﺷﻴﺪ و ﺷـﻨﺎﺧﺘﻰ اﺳﺎﺳـﻰ‬
‫از ﻳﻜﻰ از زﻳﺮﺑﻨﺎﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻣﺮوزى ﺑﺪﺳﺖ آورده ﺑﺎﺷﻴﺪ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺪﺳﺖ آورﻳﺪ‪ .‬ﻣﺎ اﺧﻴﺮاً در ﺣﺎل ﺗﻬﻴﻪ ﺧﻼﺻﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﺳـﺮور ﻧـﺎم‬
‫رﻳﺸﻪ ‪ DNS‬ﻣﻰﺑﺎﺷﻴﻢ‪.‬‬
‫‪Chapter‬‬
‫‪2‬‬
‫ﻓﺼﻞ دوم‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪5‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻓﺮاﺗﺮ از ‪ ICANN‬در ﺑﺮاﺑﺮ ‪:ITU‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫آﻳﺎ ‪ WSIS‬ﻗﻠﻤﺮو ﺟﺪﻳﺪى ﺑـﺮاى راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫‪33‬‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺸﻮد؟‬
‫وﻟﻔﮕﺎﻧﮓ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ)‪ ،(1‬داﻧﺸﮕﺎه آرﻫﻮس‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از ﺑﺤﺚ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺪل ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در‬
‫اﺑﺘﺪا )اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ ،1‬ژﻧﻮ‪ (2002 ،‬در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻗﺮار داﺷﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد‪ .‬ﭘﺲ از ﺑﺮﮔـﺰارى ﭘـﻨﺞ‬
‫دوره ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎى وزارﺗﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاي )از ﺑﺎﻣﺎﻛﻮ در ﻣﻪ ‪ 2002‬ﺗﺎ ﺑﻴﺮوت در ﻓﻮرﻳﻪ ‪ ،(2003‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺎﮔﻬﺎن ﺑﻪ‬
‫ﻳﻜﻰ از »ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺤﺚ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ« در اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪) 2‬ژﻧﻮ‪ ،‬ﻓﻮرﻳﻪ ‪ (2003‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪3‬‬
‫)ژﻧﻮ‪ ،‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ (2003‬و اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ‪) 3 bis‬ژﻧـﻮ‪ ،‬ﻧـﻮاﻣﺒﺮ ‪ (2003‬ﺗـﻮاﻓﻘﻰ ﺣﺎﺻـﻞ ﻧـﺸﺪ‪ .‬در اﺟـﻼس ﻣﻘـﺪﻣﺎﺗﻰ‬
‫‪) 3bis+‬ژﻧﻮ‪ ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،(2003‬ﺳﺮاﻧﺠﺎم »در ﻣﻮرد اﻳﻦ اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ« ﻛﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻣﻌﻠﻖ ﮔـﺮدد و از ﻛـﻮﻓﻲ‬
‫ﻋﻨﺎن دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ درﺧﻮاﺳﺖ ﺷﺪ ﺗﺎ »ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻛﺎرى در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﺎ اﻳـﻦ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﻛﻪ »ﺗﺎ ﺳﺎل ‪ 2005‬ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‪ ،‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ را ﺑﺮاي اﻗﺪام در ﺧـﺼﻮص راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ اراﺋـﻪ‬
‫دﻫﺪ«)‪.(2‬‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم اﻳﻦ اﺟﻼس در ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 2005‬و در ﻛﺸﻮر ﺗﻮﻧﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Wolfgang Kleinwächter 1‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت؛ اﻳﺠﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت‪ :‬ﭼﺎﻟﺶ ﺟﻬـﺎﻧﻰ در ﻫـﺰاره ﺟﺪﻳـﺪ؛ ‪ 12‬دﺳـﺎﻣﺒﺮ ‪2003‬؛ در‬
‫ﺳﺎﻳﺖ‪http://www.itu.int/wsis/index.html :‬‬
‫‪34‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺸﺨﺼﻲ از آن ﻧﺸﺪه و ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺒﻬﻢ و ﺗﺎ ﺣﺪودى ﮔﻴﺞﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ‬
‫اﺳﺎﺳﺎً در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺻـﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪ :‬ﻧـﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ‪،‬‬
‫آدرسﻫﺎى ‪ ،IP‬ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ‪ .‬ﺳﺆاﻟﻰ ﻛﻪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪ اﻳـﻦ ﺑـﻮد ﻛـﻪ‬
‫ﻧﺤﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺻﻠﻰ ﻛﻪ زﻳﺮﺑﻨﺎى ﺳﺎﺧﺘﺎرى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎ ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ را ﺷـﺎﻣﻞ ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ و از ﺟﺎﻧـﺐ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ ‪ ICANN‬ﺑﺎ وﻇﻴﻔﻪ ﻓﻨﻰ و ﻣﺤـﺪودي ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه‬
‫دارد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد اداﻣﻪ دﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺮﻛﺰى در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد‪ .‬دﻳﮕﺮ دوﻟﺖﻫـﺎ ﺑـﻪ رﻫﺒـﺮي‬
‫ﭼﻴﻦ و اﻋﻀﺎى ﮔﺮوه ‪ 20‬ﻧﻈﻴﺮ ﺑﺮزﻳﻞ‪ ،‬آﻓﺮﻳﻘﺎى ﺟﻨﻮﺑﻰ و ﻫﻨﺪ‪ ،‬اﺳﺎس اﺳﺘﺪﻻل ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮى اﺳـﺘﻮار‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬درك آﻧﻬﺎ از »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻧﻤﻰﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ دﻳﮕﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻈﻴﺮ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ و ﻣﺤﺘﻮاى ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ را ﻧﻴﺰ در ﺑﺮ ﻣﻰﮔﺮﻓﺖ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﻛـﻞ ﻧﻈـﺎم ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را‬
‫ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت و ﻛﻨﺘﺮل ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻗﺮار دﻫﻨـﺪ و ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟـﻪﺷـﺎن‬
‫‪ ITU‬ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻰ اوﻟﻴﻦ ﻓﺎز اﺟﻼس را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ از ﻣﻨﺘﻘـﺪﻳﻦ ‪ ICANN‬ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر‬
‫ﻣﻰرﻓﺖ‪ ،‬اﻣﺎ از »راه ﺣﻞ ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ« ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻧﻜـﺮد و از »ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢ ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳـﻰ« ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻛـﺮد‪ .‬ﺑـﺮ اﺳـﺎس اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎى ﻛﻠﻴﺪى ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ دارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻌﺎرض ﻣﻴﺎن ﺣﺎﻣﻴﺎن ‪ ITU‬و ﺣﺎﻣﻴﺎن ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻳـﻚ ﻣﻮﺿـﻮع ﻣﻬـﻢ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺷـﺪ‪ .‬ﺧﺒﺮﮔـﺰارى‬
‫واﺷﻨﮕﺘﻦ ﭘﺴﺖ اﻳﻦ ﺳﺆال را ﻣﻄﺮح ﻛﺮد ﻛﻪ آﻳﺎ ‪» WSIS‬ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺳﭙﺮد؟« ﭘـﺲ از‬
‫درﮔﻴﺮى ﺑﺮﺳﺮ »ﺻﻨﺪوق ﻛﻤﻚ ﺑﻪ اﺗﺤﺎد و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ دﻳﺠﻴﺘﺎل« اﺧﺘﻼف اﻳﻦ دو ﻧﻬﺎد ﺑﻪ ﻣﻨﺎزﻋﻪ اﺻﻠﻰ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﻬﺎﻳﻰ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﺨﺴﺖ ‪ WSIS‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫در اﺑﺘﺪا اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﻴﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺗﻌﺎرضآﻣﻴﺰ ﺑﺮ ﺳﺮ دو ﻣﻮﺿﻮع اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣـﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ :‬ﺗﻜﻨﻴﺴﻴﻦﻫﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ ﺑﺤﺚ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ؛ و ‪ -2‬ﺳﻴﺎﺳـﺘﻤﺪاران راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻲ‪ .‬ﺣﺎﻣﻴﺎن ‪ ICANN‬اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻓﻨﻰ اﺳﺖ و ﺑﻬﺘﺮ اﺳـﺖ ﺗﻮﺳـﻂ ﻳـﻚ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ اداره ﺷﻮد‪ .‬ﺣﺎﻣﻴﺎن ‪ ITU‬ﻧﻴﺰ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ اﺳﺖ و در‬
‫ﺣﻮزه ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ دوﻟﺖﻫﺎى ﻋﻀﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬اﻣﺎ ﻧﻜﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻤﻰﺗﻮان ﺑﺮ‬
‫روى ﻳﻚ »ﺗﻮاﻓﻘﻲ« در ﻣﻮرد ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ از ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺣﺴﺎب ﺑـﺎز ﻛـﺮد و ﺑـﻪ ﻫـﺮ دو ﺳـﺎزﻣﺎن ﺑﺮﺧـﻰ‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎ را ﺳﭙﺮد‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎدﮔﻰﻫﺎ ﻫﻢ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺸﻜﻞ اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺎن ﺑﺎ ﻫﻢ ﻋﺠﻴﻦ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺣﺘﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮان آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮد‪ .‬ﻧﻈﺎرت ﻓﻨﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﺑﺎ ﺛﺒﺎت و اﻣﻨﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﮔﺮه ﺧﻮرده اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻳﻚ ﭘﻴﺶ ﺷﺮط ﺑﺮاى ﻛﺎرﻛﺮد اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬وارد ﻛﺮدن ‪TLD‬ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﺳﺎﺳـﺎً ﻳـﻚ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻓﻨﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻗﺮار دادن ﻳﻚ ﻓﺎﻳﻞ ﻧﺎﺣﻴﻪ در رﻳﺸﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺷﺒﻴﻪ اﻳﺠﺎد »ﻳﻚ ﻗﻠﻤﺮو ﺟﺪﻳﺪ در ﻓـﻀﺎى ﺳـﺎﻳﺒﺮ«‬
‫اﺳﺖ و ﺑﻰﺗﺮدﻳﺪ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﻳﺮي را ﺑﻪ دﻧﺒـﺎل ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷـﺖ‪ .‬ﭘﻴﻮﻧـﺪ ﺗﻠﻔـﻦ ﻫﻤـﺮاه و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ )‪ (ENUM‬و ﻇﻬﻮر ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ )‪ (VoIP‬ﺑﻪ ﺗﻘﺎرب »ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻤﺎرهﮔﻴﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ«‬
‫و »ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻤﺎرهﮔﻴﺮي ﺗﻠﻔﻨﻰ« ﻣﻨﺘﻬﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻌﺎرضﻫﺎﻳﻰ را ﻣﻴﺎن دو روﻳﻪ ﻣﺘﻔﺎوت در ﺗﺨﺼﻴﺺﻫﺎ ﺑـﻪ وﺟـﻮد‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻓﺎت را زﻣﺎﻧﻰ ﻣﻲﺗﻮان ﻓﻬﻤﻴﺪ ﻛﻪ ﻣﻨﺸﺄ و ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ آﻧﻬﺎ را ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻴﻢ)‪.(5‬‬
‫از دﻫﻪ ‪ 1970‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﻛـﺎر‬
‫اﺳﺎﺳﺎً ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻓﻨﻰ‪ ،‬اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن و ﻛـﺎرﺑﺮان ﺧـﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ و ﺑـﺪون ﻣﺪاﺧﻠـﻪ دوﻟـﺖ ﺻـﻮرت‬
‫ﻣﻰﮔﺮﻓﺖ‪ .‬در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ ﻣﻘﺮرات دوﻟﺘﻰ از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى ﻣﻠﻰ ﺗـﺪوﻳﻦ ﻣـﻰﺷـﺪ‪ ،‬ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﻗـﺎﻧﻮنﻣـﺪارى در ﻣـﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ وﺟـﻮد ﻧﺪاﺷـﺖ‪.‬‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺿﺮورى ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﮔـﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ )‪ (IETF‬ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى اﺻـﻞ‬
‫‪ 1‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬وﻟﻔﺎﻧﮓ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ‪ ICANN :‬در ﻣﻴﺎن ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻓﻨﻰ و ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪،24‬‬
‫ﻟﻨﺪن‪ ،2000 ،‬ﺻﺺ ‪.563-553‬‬
‫‪Lawrence Lessig 2‬‬
‫‪ 3‬اوراﻧﺲ ﻟﺴﻴﮓ‪ ،‬آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ و دﻳﮕﺮ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻛﺘﺐ اﺻﻠﻲ‪ ،1999 ،‬ص‪.6‬‬
‫‪ 4‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ وﻟﻔﮕﺎﻧﮓ‪ ،‬ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ‪ ،‬راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﻋﺼﺮ اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،46‬ﺷﻤﺎره ‪ ،1‬ﻟﻨﺪن‪ ،2001 ،‬ص ‪ 17‬و ﺑﻌﺪ‪.‬‬
‫‪ 5‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ وﻟﻔﮕﺎﻧﮓ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ؛ ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان »ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ« ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ؟ ﻣﺴﻴﺮي ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺑﻪ ﺳﻮي ﺧـﻮد ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬در‪ :‬ﻧﺸﺮﻳﻪ ﮔﺎزت‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،62‬ﺷﻤﺎره ‪ ،6‬ص ‪ ،451‬ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪2000‬؛ و ﻣﻴﻠﺘﻮن ﻣﻮﻟﺮ‪ ،‬ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪﺳﺎزى رﻳـﺸﻪ‪ :‬راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﻛﻨﺘـﺮل‬
‫ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮرك ‪.2002‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻧﮕﺎﻫﻰ ﺑﻪ ‪ IANA‬و ‪(1988 -1998) IAHC‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻰآورد‪ :‬روﻳﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ دوﻟﺖﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﺗﻠﻔﻦ اﺳﺖ‪ ،‬در ﺑﺮاﺑﺮ روﻳﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ‬
‫ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ IP‬را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﻣﺴﺎﺋﻠﻰ ﻛﻪ در ‪ ICANN‬ﻣﻮرد‬
‫ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻰ و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﻳﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎﻧﻰ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬از ﺟﻨﺒﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪.‬‬
‫در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ »ﺳﻴﺎﺳﺖ )وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات( و ﻓﻨﺎورى )آزادى(« وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬آن ﻃﻮر ﻛـﻪ‬
‫ﻻرﻧﺲ ﻟﺴﻴﮓ)‪ (2‬اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮاى آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات و آزادى ﻣﻰاﻧﺪﻳﺸﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺗﺎزهاي اراﺋﻪ ﻣـﻰدﻫـﺪ‪.‬‬
‫»درك اﻳﻦ ﻓﻀﺎ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺷﻨﺎﺧﺖ از ﻧﺤﻮة ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﻘﺮرات و ﭼﻴﺰﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ زﻧﺪﮔﻲ را ﺳﺎﻣﺎن ﻣـﻲدﻫﻨـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻓﻀﺎ ﻣﺎ را ﻣﺠﺒﻮر ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ وراى ﺣﻮزه ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺳـﻨﺘﻰ ﻧﻈـﺮ ﺑﻴﻔﻜﻨـﻴﻢ ‪ -‬ﻳﻌﻨـﻲ ﻓﺮاﺗـﺮ از ﻗـﻮاﻧﻴﻦ‪ ،‬ﻣﻘـﺮرات و‬
‫ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ‪ «.‬ﻟﺴﻴﮓ ﻣﻰاﻓﺰاﻳﺪ‪» :‬در ﻓﻀﺎى واﻗﻌﻰ‪ ،‬ﻣﺎ ﻧﺤـﻮه ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ را از ﻃﺮﻳـﻖ ﻗـﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳـﻰ و دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻣﻘﺮرات ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﻣﺎ در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺤﻮه ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ )‪ (code‬را درك‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻛﻨﻴﻢ ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﻧﺮماﻓﺰار و ﺳﺨﺖاﻓﺰار ﻛﻪ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ را ﺷﻜﻞ ﻣـﻰدﻫﻨـﺪ‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧـﻪ آن را ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ«‪.‬‬
‫ﻟﺴﻴﮓ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ code» ،‬ﻫﻤﺎن ﻗﺎﻧﻮن« اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﻓﻨـﺎورى‪ ،‬اراﺋـﻪ‬
‫دﻫﻨﺪﮔﺎن و ﻛﺎرﺑﺮان ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪» ،‬ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاران« اﻳﻦ ﻓﻀﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻌﺎرﺿﻰ ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ‪ WSIS‬وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﻓﺮاﺗﺮ از ﺗﻌﺎرض ﻣﻴﺎن ﻣﻨﺎﻓﻊ دو ﻳﺎ ﭼﻨـﺪ ﻛـﺸﻮر اﺳـﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻳﻚ ﺗﻌﺎرض ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ و ﻓﻠﺴﻔﻰ اﺳﺎﺳﻲ در ﻣﻴﺎن ذىﻧﻔﻌﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﺢ‬
‫)‪(4‬‬
‫ﺟﻬﺎن و ﻧﺤﻮه اداره ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ‪.‬در ﺿﻤﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪35‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪36‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫»آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻰ و اﺟﻤﺎع ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ« ﺗﺪوﻳﻦ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﻲﺷﺪ و اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻫﻤﻪ ﺗﻤﺎم ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬رﺷﺪ ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﻴـﺰ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در واﻗﻊ ﮔﻮاه ﺑﺮ وﺟﻮد ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاري ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻧﻴﺰ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺎ اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧﻮد ﺗﻮﺳـﻂ ﭘﺪﻳﺪآورﻧـﺪه آن‪ ،‬ﺟـﺎن‬
‫ﭘﻮﺳﺘﻞ)‪ ،(1‬و ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﻤﻜﺎرش در دﻓﺘﺮ ﻛﺎر وي )ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ‪ ،‬ﻣﺎرﻳﻨﺎ دلرى( ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬او ﻓﺎﻳﻞﻫـﺎى ﻧﺎﺣﻴـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﭘﺎﻳﮕﺎه داده را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﺮد و ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ﻧﺒﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ اﺟﺒﺎر وارد ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺷﻮد‪ .‬ﺳﻴﺴﺘﻢ او ﺑـﺮاى ‪TLD‬ﻫـﺎ‪ ،‬ﺳـﺎده و‬
‫ﻛﺎرﺑﺮدى ﺑﻮد‪ :‬ﻳﻚ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﺮاى ‪TLD‬ﻫﺎ و ﻳﻚ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﺮاى ‪ccTLD‬ﻫﺎ‪ .‬ﺑﺮاى ‪gTLD‬ﻫﺎ‪ ،‬او ﺳﻪ ﻧﺎم را ﺑﺮاى اﻳﺎﻻت‬
‫ﻣﺘﺤﺪه )”‪“.edu‬ﺑﺮاى ﻣﺆﺳﺴﺎت آﻣﻮزﺷﻰ‪ “.gov” ،‬ﺑﺮاى ﻧﻬﺎدﻫﺎى دوﻟﺘﻰ‪ “.mil” ،‬ﺑﺮاى ﻧﻴﺮوﻫﺎى ﻧﻈﺎﻣﻰ( و ﺳﻪ ﻧـﺎم‬
‫را ﺑﺮاى »ﺟﻬﺎن« )”‪“.com‬ﺑﺮاى ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري‪ “.org” ،‬ﺑﺮاى ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ و ”‪“.net‬ﺑـﺮاى دﻳﮕـﺮ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ(‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮد‪ .‬در ﻣﻮرد ‪ccTLD‬ﻫﺎ او ﺻﺮاﺣﺘﺎً در ‪ RFC‬ﺷﻤﺎره ‪ 1951‬اﻇﻬﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ اﻧﺘﺨﺎب ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى‬
‫ﻳﻚ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻧﺒﻮده و ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ﺧﺎﺻﻰ رﺑﻂ ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬او ﻓﺎﻳﻞﻫﺎى ﻧﺎﺣﻴﻪ را ﺑﻪ واﺣـﺪﻫﺎﻳﻰ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺳـﺎﺧﺖ ﻛـﻪ در‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد )‪ (ISO‬ﺑﻪ ﺷﻤﺎره ‪ 3166‬آﻣﺪه اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﻓﻬﺮﺳـﺖ در آن زﻣـﺎن ﺟـﺎﻣﻊﺗـﺮﻳﻦ‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺘﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ ﭘﻮﺳﺘﻞ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ و ﺣﺎوي ‪ 243‬ﻛﺸﻮر و ﻗﻠﻤﺮو ﺑﻮد‪ (2).‬از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﭘﻮﺳﺘﻞ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﻫـﺰاران‬
‫‪ TLD‬را ﺗﺨﺼﻴﺺ دﻫﺪ‪ .‬اﻣﺎ او ﻣﻰﺧﻮاﺳﺖ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬ﺳﺎده و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن دﻫﻪ ﻧﻮد‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از دوﻟﺖﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ ccTLD‬ﺧـﻮد را ﻧﻴـﺰ ﻧﺎدﻳـﺪه‬
‫ﻣﻲﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺳﺎﻳﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ رﺷﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫـﺎ در ﺧـﻼل اﺟـﻼس‬
‫ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻌﺎرضآﻣﻴﺰ »ﻧﻈﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت« ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻫـﻴﭻ ﻳـﻚ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺷﺎرهاى ﻧﻜﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اروﭘﺎ »ﻛﺘﺎب ﺳﻔﻴﺪ«)‪ (3‬ﺧﻮد را در ﺳﺎل ‪ 1993‬در زﻣﻴﻨـﻪ اﺳـﺘﺨﺪام و‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮد‪ ،‬واژه »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« در ﻫﻴﭻ ﺟﺎى ‪ 250‬ﺻﻔﺤﻪ ﮔﺰارش آن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪ‪ .‬ﺣﺘﻰ در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﺎماﻻﺧﺘﻴﺎر اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )ﻛﻴﻮﺗﻮ‪ ،‬ﺳـﺎل ‪ ،(1994‬ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ ﺑﺤﺜـﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ اﺳـﺘﺮاﺗﮋى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﻧﺸﺪ‪.‬‬
‫)‪(4‬‬
‫ﺗﻨﻬﺎ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻛﻪ ﺑﺮاي اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر در زﻣﻴﻨﺔ ﭘﮋوﻫﺶ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ وزارت دﻓﺎع و ﺳﭙﺲ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻣﻠـﻰ‬
‫ﻋﻠﻮم)‪ (5‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻛﺮد‪ ،‬ﭼﻴﺰى ﺷﺒﻴﻪ »ﺧﻂ ﻣﺸﻰ ﻧﺮماﻓـﺰارى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« را ﻣﻨﺘـﺸﺮ ﻛـﺮد‪ .‬دوﻟـﺖ رﻳﮕـﺎن)‪- 88)(6‬‬
‫‪ (1980‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻓﻠﺴﻔﻪ »ﻣﻘﺮراتزداﻳﻰ« ﺧﻮد‪ ،‬ﻣﺤﻴﻂ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﻨﻌﻄﻒ‪ ،‬ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﻓﺮاﮔﻴﺮي را ﺑﺮاى ﺗﻮﺳﻌﻪدﻫﻨـﺪﮔﺎن‬
‫‪1‬‬
‫‪ 2‬در ‪1951‬‬
‫‪Jon Postel‬‬
‫‪» RFC‬ﺳﺎﺧﺘﺎر و واﮔﺬارى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ« راﺟﻊ ﺑﻪ ﻛﺪﻫﺎى ﻛﺸﻮرى در ﭘﺎراﮔﺮاف‪ 2-4‬ﭼﻨﻴﻦ آﻣﺪه اﺳﺖ‪» :‬ﺳﺎزﻣﺎن ‪IANA‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد ﭼﻪ ﭼﻴﺰي ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد و ﭼﻪ ﭼﻴﺰي ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻲ ﺷـﻮد‪ .‬اﻧﺘﺨـﺎب ﻓﻬﺮﺳـﺖ‬
‫‪ ISO 3166‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺒﻨﺎى ‪ ccTLD‬ﺑﺎ اﻳﻦ آﮔﺎﻫﻰ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻛﻪ ﻣﺆﺳﺴﻪ ‪ ISO‬ﺑﺮاى ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻳـﺎ ﻧﺒﺎﻳـﺪ در اﻳـﻦ‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬از روﻳﻪ ﺧﺎﺻﻰ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪) «.‬ﻣﺎرس ‪ (1994‬و ﻓﻬﺮﺳﺖ ‪ ISO‬ﺷـﺎﻣﻞ ‪ 243‬واﺣـﺪ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﺳﺎﺳـﺎً ﻛـﺸﻮرﻫﺎ را در‬
‫ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد وﻟﻰ ﺷﺎﻣﻞ »ﻗﻠﻤﺮوﻫﺎ« ﻫﻢ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ‪ (.gg) Guernsey ،(.im) Isol of Man‬و ﻗﻠﻤـﺮو ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴـﺎﻳﻲ اﻗﻴـﺎﻧﻮس ﻫﻨـﺪ )‪.(.io‬‬
‫»ﻓﻬﺮﺳﺖ ذﺧﻴﺮه ‪ ،ISO 3166 «2‬ﺷﺎﻣﻞ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ )‪ (.eu‬ﻧﻴﺰ ﻣﻰﮔﺮدد‪.‬‬
‫‪White book 3‬‬
‫‪Department of Defense(DoD) 4‬‬
‫‪National Science Fundation(NFS) 5‬‬
‫‪The Reagan Administration 6‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Postel’s Information science Institute‬‬
‫‪Tim Berners-Lee‬‬
‫)‪Network Solution Inc.(NSI‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪4‬‬
‫‪5‬‬
‫‪Bush Senior Administration‬‬
‫)‪US department of Commerce(DoC‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻳﺠﺎد ﻛﺮد‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺛﺒﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اواﺧﺮ دﻫﻪ ﻫﺸﺘﺎد از ﻣﺮز ﻳﻜـﺼﺪ ﻫـﺰار ﮔﺬﺷـﺖ‪،‬‬
‫دوﻟﺖ ﺑﻮش)‪ (1‬ﻃﺮﺣﻰ را ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اراﺋﻪ داد‪ .‬ﺑﺮاﺳﺎس ﻗـﺮاردادى ﻛـﻪ در ﺳـﺎل‬
‫‪ 1989‬ﺑﻴﻦ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه)‪ (2‬و ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻋﻠﻮم اﻃﻼﻋـﺎت ﭘﻮﺳـﺘﻞ)‪ (3‬در داﻧـﺸﮕﺎه ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴـﺎى ﺟﻨـﻮﺑﻰ‬
‫ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪ‪ IANA ،‬داﻳﺮ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎى داده ‪ TLD‬و ﺑﻠﻮكﻫﺎي آدرس ‪ IP‬ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒـﺖ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﺮد‪.‬‬
‫در اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧﻮد‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد دارﻧﺪﮔﺎن ﻧﺎم داﻣﻨﻪ از ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻓﺮاﺗﺮ رﻓﺖ و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ اﺑﺪاع ﺷـﺒﻜﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫وب ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﻧﺮز ﻟﻰ)‪ (4‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﺴﺘﺮ ﺗﺠﺎرى ﺑﺪل ﮔﺸﺖ‪ ،‬اﺑﻌﺎد ﺳﻴﺎﺳﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى ﻫﻤﻜﺎرىﻫﺎى ﻓﻨـﻰ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آن‪ ،‬روز‬
‫ﺑﻪ روز ﻣﺸﻬﻮدﺗﺮ ﮔﺸﺖ‪ .‬در ﺳﺎل ‪ ،1995‬ﭘﻮﺳﺘﻞ ﺑﺎ درك ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻈـﺎم ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ ﭘﺎﻳـﺪارﺗﺮ و‬
‫ﺟﺎﻣﻊﺗﺮ‪ ،‬ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻣﺮﺟﻊ ذىﺻﻼح ﻓﻮق را ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ واﮔﺬار ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‪ ،‬ﻳـﻚ ﺷـﺒﻜﻪ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺤﻮر و ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺗﻜﻨﻴﺴﻴﻦﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪ (ISOC‬ﺑﻮد ﻛﻪ در ﺳﺎل ‪ 1992‬ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺗـﻼش وى ﺑـﺎ‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺻﻨﻌﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ ﻛـﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣـﻰﻛﺮدﻧـﺪ »ﺗﻜﻨﻴـﺴﻴﻦﻫـﺎ«‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ اﺑﻌﺎد ﺳﻴﺎﺳﻰ و ﺗﺠﺎرى ‪ .com‬را درك ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﻪ راهﺣﻞﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى )‪ (5)(NSI‬ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪه ﺑﺎ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪،‬‬
‫ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ‪ A‬را راهاﻧﺪازى ﻛﺮده ﺑﻮد و ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺮاﻛﺰ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ‪gTLD‬ﻫـﺎي ‪.com,.net,.org‬‬
‫و ‪ .edu‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﺮد‪ ،‬از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع واﻫﻤﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻃﺮح ‪ ISOC‬ﭘﻮﺳﺘﻞ‪gTLD 150 ،‬ي ﺟﺪﻳﺪ را وارد ﻛﻨـﺪ‬
‫و ﺗﺠﺎرت ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻرى اﻳﻦ ﻣﺆﺳﺴﻪ را در زﻣﻴﻨﻪ ﺛﺒﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺗـﻀﻌﻴﻒ ﻛﻨـﺪ‪ .‬در ﺳـﺎل ‪NFS ،1995‬‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﺎﻟﻰ ﺧﻮد را از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻛﺮد و وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﺑﻪ ‪ ،NSI‬ﻳﻜﻲ از ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ‪ NSF‬اﺟـﺎزه‬
‫داد ﻧﺮخ ﺛﺒﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ را ‪ 35‬دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﺳﺎل ‪ NSI ،1996‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ ده ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧـﺎم‬
‫ﺛﺒﺖ ﺷﺪه در ﭘﺎﻳﮕﺎه دادهﻫﺎﻳﺶ داﺷﺖ‪.‬‬
‫ﺗﻤﺎﻳﻞ روﺑﻪ رﺷﺪي ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﭼﻴﺰى ﺷﺒﻴﻪ »ﺳﻴﺎﺳﺖ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻋﻼﺋـﻢ ﺗﺠـﺎرى ﻣـﺸﺎﻫﺪه ﻣـﻰﺷـﺪ‪.‬‬
‫درﮔﻴﺮىﻫﺎى ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻴﺎن دارﻧﺪﮔﺎن ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ ﺑﺮاي ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓـﺎت و ﺣﻔﺎﻇـﺖ از‬
‫ﻧﺎمﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎري در ﻓﻀﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ را ﻧﻤﺎﻳﺎن ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اروﭘﺎ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻰ ﺟﺪﻳـﺪ ﺧـﻮد ﻛـﺸﻒ‬
‫ﻛﺮد و ﺑﺮرﺳﻰ آن را ﺗﺤﺖ ‪ Bangemann Commissioner‬در اﺟﻼس اﺗﺤﺎدﻳـﻪ اروﭘـﺎ )ﻛﻮرﻓـﻮ‪ ،‬ژوﺋـﻦ ‪(1994‬‬
‫آﻏﺎز ﻛﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳﻦ اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﭘﻮﺳﺘﻞ ﻣﺒﻨﻰ ﺑـﺮ ﺣـﻞ و ﻓـﺼﻞ ﻣـﺴﺎﺋﻞ از ﻃﺮﻳـﻖ ‪ ISOC‬ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻰﺧﻮاﺳﺖ دوﻟﺖﻫﺎ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري اروﭘﺎﻳﻰ در ﺑﺨـﺶ ﺟﺪﻳـﺪ رو ﺑـﻪ ﮔـﺴﺘﺮش ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢﺗﺮي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪37‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪38‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﭘﻮﺳﺘﻞ ﻛﻪ ﻣﻰﺧﻮاﺳﺖ از ﻧﻈﺎرت دوﻟﺘﻰ و ﺗﺠﺎرى ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺳﻌﻰ ﻛﺮد ﺗﺎ »راه ﺳﻮﻣﻰ« ﭘﻴﺪا‬
‫ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ‪ ،1996‬وى ﻛﻤﻴﺘﻪاى ﺑﺎ ﻧﺎم »ﻛﻤﻴﺘﻪ وﻳﮋه ﻣﻮﻗﺖ«)‪ (1‬ﺗﺸﻜﻴﻞ داد‪ .‬اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺷﺒﻜﻪاى ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﺳـﻪ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن »ﻓﻨﻰ« ‪ ISOC ،IANA-‬و »ﮔﺮوه ﻣﻌﻤﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ - «(IAB‬دو ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤـﺪ‬
‫ ‪ ITU‬ﻣﺴﺘﻘﺮ در ژﻧﻮ و ‪ – WIPO‬و ﻳﻚ ﮔﺮوه ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ‪ -‬ﻣﺠﻤـﻊ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻋﻼﺋـﻢ ﺗﺠـﺎرى )‪ -(INTA‬را ﺑـﻪ‬‫ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻣﻰداد‪ .‬ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ ﻃﺮح ﻗﺮار ﺑﻮد ﻳﻚ »ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬارى )‪ «(POC‬ﻣﺘﺸﻜﻞ از ‪ 6‬ﮔﺮوه ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﺎﻟﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي در ﻣﻮرد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎي داﻣﻨﻪ داﻳﺮ ﺷﻮد‪ ،‬ﻫﻔﺖ ‪ gTLD‬ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدد‪28 ،‬‬
‫ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﺟﻮاز اﻋﻄﺎ ﺷﻮد و ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ‪ A‬از ﻫﺮﻧﺪون واﻗﻊ در اﻳﺎﻟﺖ وﻳﺮﺟﻴﻨﻴﺎ ﺑﻪ ژﻧﻮ واﻗﻊ در ﺳﻮﺋﻴﺲ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮔـﺮدد‪.‬‬
‫از ﻧﻈﺮ ﭘﻮﺳﺘﻞ آﻧﭽﻪ اﻫﻤﻴﺖ داﺷﺖ ﺣﻀﻮر ﻣﺆﺳﺴﺎت دوﻟﺘﻰ و ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﺑﻮد‪ .‬اﻣـﺎ اﻛﺜﺮﻳـﺖ آراء در ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻧﻈـﺎرت ﺑـﺮ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻪ ﺳﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﻨﻰ‪ ISOC ،IANA-‬و‪ -IAB‬ﺗﻌﻠﻖ داﺷﺖ‪.‬‬
‫»ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ داﻣﻨﻪﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻي راﻳـﺞ )‪ (IAHC gTLD MoU‬در دوم ﻣـﺎه ﻣـﻪ ‪ 1997‬اﻣـﻀﺎء ﺷـﺪ و اﺗﺤﺎدﻳـﻪ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ (ITU‬اﻣﺎﻧﺘﺪار آن ﺷﺪ‪ .‬ﭘﻜﺎ ﺗﺎرﺟﺎن)‪ (2‬دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ‪ ITU‬اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ را آﻏﺎزى در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬارى‬
‫ﺟﺪﻳﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن و ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻔﻰ در ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮﺷﻤﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﻳﻚ ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ‬
‫ﻧﺒﻮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﺗﻮﺻﻴﻪﻧﺎﻣﻪ ﺣﻘﻮﻗﻰ ﻏﻴﺮ اﻟﺰامآور ﺑﻮد ﻛﻪ ﺣﺪود ‪ 80‬ﻣﺆﺳـﺴﻪ دوﻟﺘـﻲ و ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ آن را اﻣـﻀﺎء ﻛﺮدﻧـﺪ‪.‬‬
‫اﻛﺜﺮﻳﺖ اﻋﻀﺎى ‪ ITU‬در ﻣﺬاﻛﺮات ‪ IAHC‬ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻜﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎى ﺟﺪى ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ‪ .‬دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ اﻗـﺪاﻣﻰ ﺟﻬـﺖ‬
‫اﻧﺘﻘﺎل ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ‪ A‬ﺑﻪ ﻻك ﻟﻤﺎن)‪ (3‬اﻧﺠﺎم ﻧﺪاد‪ .‬وزﻳﺮ اﻣﻮر ﺧﺎرﺟـﻪ اﻳـﻦ ﻛـﺸﻮر ﺧـﺎﻧﻢ ﻣـﺎدﻟﻴﻦ آﻟﺒﺮاﻳـﺖ)‪ (4‬ﻧﺎﻣـﻪاى‬
‫اﻧﺘﻘﺎدآﻣﻴﺰ ﺑﻪ ﭘﻜﺎرﺗﺎرﺟﺎن ﻧﻮﺷﺖ و در آن اﻇﻬﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ وى ﺑﺎ اﻣﻀﺎي ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣـﻪ ﻣـﺬﻛﻮر ﺑـﺪون ﻣـﺸﺎوره ﺑـﺎ دول‬
‫ﻋﻀﻮ ‪ ،ITU‬ﭘﺎ را از ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد ﻓﺮاﺗﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ NSI .‬ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﻣﻰدﻳﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻧﺤﺼﺎرياش ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺮﻛﺰ‬
‫و ﺷﺮﻛﺖ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ‪ gTLD‬ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ اﺳﺎس اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔـﺖ ﻛـﺮد و ﻛﻨﮕـﺮه اﻳـﺎﻻت‬
‫ﻣﺘﺤﺪه را ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار داد ﺗﺎ آن را ﻓﺴﺦ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ‪ ccTLD‬ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺷﻤﻮل اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﻗﺮار ﻧﻤﻰﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻗﻀﻴﻪ اﻧﺘﻘﺎد ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺗﺄﺳﻴﺲ ‪ICANN‬‬
‫دو ﻣﺎه ﺑﻌﺪ در ﻳﻜﻢ ﻣﺎه ژوﻻى ‪ ،1997‬دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻃـﺮح ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ را اراﺋـﻪ داد‪ .‬ﮔﺰارﺷـﻰ ﺗﺤـﺖ ﻋﻨـﻮان‬
‫»ﭼﺎرﭼﻮب ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ«)‪ (5‬ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎخ ﺳﻔﻴﺪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻴـﻞ ﻛﻠﻴﻨﺘـﻮن رﺋـﻴﺲ ﺟﻤﻬـﻮر آﻣﺮﻳﻜـﺎ و‬
‫ﻣﻌﺎون اول وي ال ﮔﻮر)‪ (6‬آن را اﻣﻀﺎ ﻛﺮده ﺑﻮدﻧﺪ و در آن ﺧﺼﻮﺻﻰﺳﺎزى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ را ﻣﻄﺮح ﻛﺮده ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬در‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪4‬‬
‫‪5‬‬
‫‪6‬‬
‫)‪Interim Ad Hoc Committee (IAHC‬‬
‫‪Pekka Tarjanne‬‬
‫‪Lac Leman‬‬
‫‪Madelein Albright‬‬
‫‪A framework Global Electronic Commerce‬‬
‫‪Al Gore‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪Green Paper 1‬‬
‫‪ 2‬ﭘﺎﺳﺦ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ و دول ﻋﻀﻮ آن ﺑﻪ ﺳﻨﺪ دوﻟﺘﻲ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه درﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺮوﻛـﺴﻞ‪ 20 ،‬ﻣـﺎرس ‪ .1998‬اﺗﺤﺎدﻳـﻪ‬
‫اروﭘﺎ ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻮازﻧﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ وﻳﮋﮔﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻗﻀﺎﻳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬
‫آن در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد«‪.‬‬
‫‪Ira Magaziner 3‬‬
‫‪ 4‬اﻳﺮا ﻣﮕﺰﻳﻨﺮ‪ ،‬ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﻣﻜﺘﻮب در ﻓﺮاﺧﻮاﻧﻲ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ زﻳـﺮ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت اﺳﺎﺳـﻲ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻋﻠـﻮم ﻣﺠﻠـﺲ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬واﺷﻨﮕﺘﻦ‪ 31 ،‬ﻣﺎرس ‪.1998‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻳﻦ ﮔﺰارش ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﻣﺬﻛﻮر و ‪ ITU‬در ﺣﺪ ﻳﻚ ﻛﻠﻤﻪ ﻫﻢ اﺷﺎره ﻧﺸﺪه ﺑـﻮد‪ ،‬ﻧﻘﻄـﻪ آﻏـﺎز ﻓﺮاﻳﻨـﺪى ﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑﻪ ﺗﺄﺳﻴﺲ ‪ ICANN‬در ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 1988‬ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اوﻟﻴﻦ »ﺳﻨﺪ دوﻟﺘﻲ«)‪ (1‬در اواﻳﻞ ‪ 1998‬ﺗﻮﺳﻂ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ )‪ (DoC‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد درج ﺷـﺪه در اﻳـﻦ ﺳـﻨﺪ‬
‫ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﺄﺳﻴﺲ »ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺟﺪﻳﺪ ﻏﻴﺮﺗﺠﺎرى )‪ «(NewCo‬ﺑﻮد ﺗﺎ در ﺑﺎزار ﺛﺒﺖﻧﺎم داﻣﻨﻪ رﻗﺎﺑﺖ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ و‬
‫ﺑﺮاى ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ دﻋﺎوى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ را ﻃﺮحرﻳﺰى ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﻫﻤـﻴﻦ زﻣـﺎن‪ ،‬وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ‬
‫اﻋﻼم ﻛﺮد ﻛﻪ از ﺗﺎرﻳﺦ ‪ 30‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ 1998‬ﺑﻪ ﻗﺮاردادﻫﺎﻳﺶ ﺑﺎ ‪ NSI‬و ‪ IANA‬ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داد‪.‬‬
‫اﻳﻦ »ﺳﻨﺪ دوﻟﺘﻲ« ﻣﻮج دﻳﮕﺮى از اﻧﺘﻘﺎد را ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً از ﺳﻮى ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اروﭘﺎ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﺑﻪ‬
‫ﺳﻠﻄﻪﮔﺮى اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﻋﺘﺮاض ﻛﺮد و ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﺗﺸﻜﻴﻞ »ﻳﻚ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ« ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى آﺗـﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺷﺪ‪» .‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ و دول ﻋﻀﻮ آن ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﺗﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻌﻜﺲﻛﻨﻨﺪه اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻤﺎﻛﺎن ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ ارﺗﺒﺎﻃﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﺳﺖ و ﺟﺰء ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد«)‪.(2‬‬
‫اﻳﺮا ﻣ‪‬ﮕﺰﻳﻨﺮ)‪ (3‬ﻣﺸﺎور اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻠﻴﺘﻨﻮن و ﻃﺮاح اﺻﻠﻰ ‪ ،ICANN‬در ﺟﻠﺴﻪ ﻛﻨﮕﺮه ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎد اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﭘﺎﺳـﺦ‬
‫داد‪» :‬ﻫﺪف از اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﺻﺮﻓﺎً ارﺗﻘﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻨﺪ دوﻟﺘﻲ‬
‫ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى اﻧﺤﺼﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻄﺮح ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﺗﺮدﻳﺪ دارﻳﻢ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﺘﻮان در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬
‫ﻳﺎ ﻃﺮح واﺣﺪ اداره ﻛﺮد«)‪ (4‬ﻣﮕﺰﻳﻨﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ﻛﻪ ”اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻋﺮﺻﻪ ﺗﺠﺎرت‪ ،‬آﻣـﻮزش و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑـﻪ‬
‫ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه“ و ”ﻓﺮاﺗﺮ از ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻣﻮروﺛﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ“‪ .‬او اﻳﻦ اﻳﺪه را ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻳﻚ ”ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ“ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داد ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮان ”‪ “NewCo‬ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷـﻮد و‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺘﻨﻮع ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ و ﻛﺎرﺑﺮدى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻨﺪ دوﻟﺘﻲ ﻣﻌﺘﺪلﺗﺮ و ﻣﺘﻮازنﺗﺮى ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ در ژوﺋـﻦ ‪ 1998‬ﻣﻨﺘـﺸﺮ ﺷـﺪ‪ 4 ،‬اﺻـﻞ راﻫﺒـﺮى را‬
‫ﺑﺮاى”‪ “NewCo‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد‪:‬‬
‫‪ .1‬ﺛﺒﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪ .2‬اﻳﺠﺎد رﻗﺎﺑﺖ در ﺑﺎزار ﻧﺎم داﻣﻨﻪ؛‬
‫‪ .3‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ در ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬارىﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ؛ و‬
‫‪ .4‬ﺣﻀﻮر ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺟﻬﺎﻧﻰ‪.‬‬
‫ﺳﺨﻨﮕﻮى وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮد‪» :‬ﻣﺎ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد و اﺟﺮا‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻛـﺸﻮرﻫﺎي‬
‫ﺟﻬﺎن ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎى ﺷﻔﺎف و درﺳﺖ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺣﺰبﻫـﺎ و دﺳـﺘﻪﻫـﺎي‬
‫‪39‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪40‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﻣﻨﻔﻌﺖﺟﻮ ﻧﮕﺮدد و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﺮﻓﻪاى و ﻗﺎﻃﻌﻲ را اراﺋﻪ دﻫﺪ‪ .‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﺟﺪﻳـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻨـﺼﻔﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ و‬
‫رﻗﺎﺑﺘﻰ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ ﺑﺮاي اﻧﻌﻜﺎس ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻨﺎﻓﻊ ذيﻧﻔﻌﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ«)‪.(1‬‬
‫در ﻋﺮض دو ﻫﻔﺘﻪ‪ ،‬آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى اﻳﻦ »ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺟﺪﻳﺪ« ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﻃﺮح آن اﺳﺎﺳﺎً ﺗﻮﺳﻂ اﻳﺮا ﻣﮕﺰﻳﻨﺮ و ﻣﺘﻦ ﻧﻬﺎﻳﻰ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎن ﭘﻮﺳﺘﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ ﻛﺎﻣﻼً ﺷﻔﺎف ﺑﻮد ﺗﻤﺎﻣﻰ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲﻫـﺎ در اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣﻨﺘـﺸﺮ ﺷـﺪ و ﻳـﻚ ﺑﺤـﺚ‬
‫ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑـﺮاي اﻇﻬﺎرﻧﻈﺮﻫـﺎى ﻋﻤـﻮﻣﻰ را در ﺑﺮداﺷـﺖ ‪ -‬ﺗﺄﺳـﻴﺲ ‪ ICANN‬از ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮوهﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ در ﺗـﺪوﻳﻦ‬
‫ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ ﻧﻬﺎﻳﻰ ﻧﻘﺸﻰ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﻫﻴﭻ اﻳﺪهاى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﻮدﻳﺖ ﭼﻨـﻴﻦ »ﻣـﺬاﻛﺮات ﻏﻴﺮواﻗﻌـﻰ« ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻳـﻚ‬
‫»ﺗﻮﻃﺌﻪ ﺑﺰرگ« ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﭘﻮﺳﺘﻞ ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌﺪ در ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اراﺋﺔ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﻨﮕﺮه آﻣﺮﻳﻜﺎ‪ ،‬از رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺧﻮد ﭼﻨﻴﻦ دﻓﺎع ﻛﺮد‪:‬‬
‫»ﻣﺎ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻳﺎ اﻇﻬﺎرﻧﻈﺮﻫﺎ ﮔﻮش ﻓﺮا دادﻳﻢ و ﺗﻼش ﻛﺮدﻳﻢ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ در اﺳﻨﺎد ﺧـﻮد ﺗﺮﺗﻴـﺐ اﺛـﺮ دﻫـﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﮔﺮوﻫﻲ ﺑﺴﻴﺎر ارزﺷﻤﻨﺪ ﺑﻮد‪ ،‬وﻟﻰ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺴﻰ ﻛﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪ از ارزش ﭼﻨـﺪاﻧﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻧﺒـﻮد«‪ .‬وي ﺳـﭙﺲ‬
‫اﻓﺰود‪» :‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ‪ -‬ﻳﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ ﺑـﺎ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎى‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﺟﻬﺖ اداره ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻬﻢ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪«.‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ »ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﺧﺼﻮﺻﻰ« ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ و ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ اﻳـﺎﻻت ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴـﺎ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه »ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﻮد‪ .‬ﻃﺮح اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ اﻳﻦ اﻳﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ اراﺋﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن و ﻛـﺎرﺑﺮان‬
‫ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺎﻳﺪ از ﺻﻼﺣﻴﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬وﻟﻰ دوﻟﺖﻫﺎ ﻓﻘـﻂ ﻧﻘـﺶ ﻣـﺸﻮرﺗﻰ اﻳﻔـﺎ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬در‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ 19 ،‬ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺌﺖ ﻣﺪﻳﺮه از ﺳﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‪ ،‬آدرسﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ و ﭘﺮوﺗﻜـﻞﻫـﺎى ‪ IP‬ﺑـﻪ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن و ﻋﺮﺿﻪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ( اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ و ‪ 9‬ﻋـﻀﻮ اﻳـﻦ ﻫﻴﺌـﺖ‬
‫ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﺴﺘﻘﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدادﻧﺪ‪ .‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺘﻲ ﺑﺮاي‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ ICANN‬واﺟﺪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﺒﻮدﻧﺪ‪ .‬از »ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ« )‪ (GAC‬ﻛﻪ ﺑﻪ ‪ 180‬دوﻟﺖ ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺗﻌﻠـﻖ‬
‫داﺷﺖ دﻋﻮت ﺷﺪ ﺗﺎ در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه در ﺣﻮزه ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ »ﺗﻮﺻﻴﻪ«ﻫﺎى ﻻزم را ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻖ آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ‪ ،ICANN‬ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ اﻟﺰاﻣﻰ ﺑﺮاى ﻣـﺪﻳﺮان ‪ ICANN‬ﺑـﻪ‬
‫)‪(4‬‬
‫وﺟﻮد ﻧﻤﻰآورد‪.‬‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ‪ IAHC gTLD MoU ،ICANN‬را ﻣﻨﺴﻮخ ﻛﺮد‪ .‬در ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲ ﺗـﺎماﻻﺧﺘﻴـﺎر ‪) ITU‬ﻣﻴﻨـﺎﭘﻮﻟﻴﺲ‪ ،‬اﻛﺘﺒـﺮ و‬
‫ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ (1998‬اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ »ﺳﻨﺪ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﻮﺟﻮدﻳﺖ« ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪ‪ .‬در ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ﺷـﻤﺎره ‪ ITU 102‬ﻛـﻪ از‬
‫آن ﺑﻪ »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ« ﻳﺎد ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺣﺘﻰ در ﺣﺪ ﻳﻚ ﻛﻠﻤﻪ ﻧﻴﺰ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﻔـﺎﻫﻢﻧﺎﻣـﻪ‬
‫اﺷﺎره ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﻋﻮض‪ ،‬از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ‪ ITU‬دﻋﻮت ﺷﺪ ﺗﺎ »در ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت و اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫‪ 1‬ﻧﻜﺎﺗﻰ ﺗﻮﺳﻂ ﺑِﻜﻰﺑﺎر‪ ،‬ﻧﺸﺴﺖ ﺧﺒﺮى وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ‪ ،‬واﺷﻨﮕﺘﻦ‪ 5 ،‬ژوﺋﻦ ‪.1998‬‬
‫‪ 2‬دﻳﮕﺮ ﻧﻘﺶ آﻓﺮﻳﻨﺎن ﻛﻠﻴﺪى در ﻣﺬاﻛﺮات ﭘﺎﻳﺎﻧﻰ ﻋﺒﺎرت ﺑﻮدﻧﺪ از‪ :‬ﻛﺮﻳﺴﺘﻮﻓﺮ وﻳﻠﻜﻨﻴﺴﻮن از ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اروﭘـﺎ‪ ،‬ﻣـﺎرﻟﻴﻦ ﮔـﺪاز ‪ ،AT&T‬راﺟـﺮ‬
‫ﻛﻮﻛﺘﻰ از ‪ IBM‬و داون ﺗﻼﻛﻪ از ﻣﺆﺳﺴﻪ راهﺣﻞ ﺷﺒﻜﻪاى)‪.(NSI‬‬
‫‪ 3‬ﺟﺎن ﭘﻮﺳﺘﻞ‪ ،‬ﺳﻮﮔﻨﺪ در ﭘﻴﺸﮕﺎه زﻳﺮ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﺒﻨﺎﻳﻰ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻋﻠﻮم ﻣﺠﻠﺲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬واﺷﻨﮕﺘﻦ‪ 7 ،‬اﻛﺘﺒﺮ ‪.1998‬‬
‫‪ 4‬وﻟﻔﮕﺎﻧﮓ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ‪ ،‬وﻳﺮاﻧﮕﺮى آرام‪ ICANN :‬و راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬در‪ :‬ﻧـﺸﺮﻳﻪ ‪ - Info‬ﻣﺠﻠـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‪ ،‬وﺿـﻊ ﻣﻘـﺮرات و‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﺑﺮاى ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،3‬ﺷﻤﺎره ‪ ،4‬آﮔﻮﺳﺖ ‪ ،2001‬ص ‪.259 - 278‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره ‪ 102‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬ﻧﺸﺴﺖ ﺗﺎماﻻﺧﺘﻴﺎر ‪ ،ITU‬ﻣﻴﻨﺎﭘﻮﻟﻴﺲ‪ 6 ،‬ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪.1998‬‬
‫‪Minneapolis 2‬‬
‫‪ 3‬ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد ‪ ICANN‬را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﺟﺪﻳـﺪ ﺑﭙـﺬﻳﺮد‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪه اﺗﺤﺎدﻳـﻪ اروﭘـﺎ در ﺣـﻮزه‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬارى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺎرﺗﻴﻦ ﺑﺎﻧﮕﻤﻦ‪ ،‬در ﻧﺎﻣﻪاى رﺳﻤﻰ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ وﻳﻠﻴﺎم داﻟﻰ‪ ،‬وزﻳﺮ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪ ﻛﻪ اﺗﺤﺎدﻳﻪ‬
‫اروﭘﺎ ﺑﺎ آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺷﺮﻛﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻮاﻓﻖ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪At Large Directors 4‬‬
‫‪Bush Junior 5‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در رﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻗﺮار دارد‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎﻟﻰ را ﺑﻪ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻋﻬﺪه ﺑﮕﻴﺮد«‪.‬‬
‫)‪(2‬‬
‫»اﺟﻤﺎع ﻣﻴﻨﺎﭘﻮﻟﻴﺲ« ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻳﻚ »ﻗﺮارداد دﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻴﻚ« ﺣﺴﺎب ﺷﺪه ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ‪ .‬دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه از ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ‬
‫ﺧﻮد در ﻣﻮرد ﻃﺮحﻫﺎى ‪ ITU‬دﺳﺖ ﺑﺮداﺷﺖ ﺗﺎ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮﮔﺰارى ﻳﻚ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ آورد و‬
‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه ﺑﮕﻴـﺮد‪ 8 .‬روز ﺑﻌـﺪ‪ ،‬ﻫﻴﺌـﺖ ﻣـﺪﻳﺮه ﻣﻮﻗـﺖ ‪ ICANN‬در‬
‫ﻣﺎﺳﺎﭼﻮﺳﺖ واﻗﻊ در ﻛﻤﺒﺮﻳﺞ اوﻟﻴﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺧـﻮد را ﺑﺮﮔـﺰار ﻛـﺮد و در ‪ 28‬ﻧـﻮاﻣﺒﺮ ‪ 1998‬وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ )‪،(DoC‬‬
‫‪ ICANN‬را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ »ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺟﺪﻳﺪ« ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺖ‪» (3).‬ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ« ﻣﻴﺎن وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ )‪ (DoC‬و‬
‫‪ ICANN‬ﻓﻘﻂ ﺑﺮاى ﻣﺪت ﻛﻮﺗﺎﻫﻰ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﭘﺲ از ﮔﺬﺷـﺖ ‪ 2‬ﺳـﺎل و ﺗﺤـﺖ ﺷـﺮاﻳﻄﻰ ﻛـﻪ ‪ ICANN‬ﺑـﻪ‬
‫وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﺮد‪ ،‬وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ )‪ (DoC‬ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﻣﺎﺑﻘﻰ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎ را ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻈﺎرت‬
‫ﺑﺮ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ‪ A‬و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ IANA‬ﻣﻲﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻮل ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫در ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻗﺘﺼﺎد )داووس‪ ،‬ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ ،(1999‬ﭘﻜﺎ ﺗﺎرﺟﺎن دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ‪ ،ITU‬اﻳﺮا ﻣﮕﺰﻧﻴﺮ ﻣﺸﺎور اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻛﻠﻴﻨﺘﻮن را‬
‫ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ رﻳﺎﻛﺎرى ﺳﺮزﻧﺶ ﻛﺮد‪ .‬دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﻪ ﺧﻮدﮔﺮداﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن و ﻛﺎرﺑﺮان ﺧﺪﻣﺎت‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ دوﻟﺖ اﻋﺘﺮاض ﻛﺮد و ﺑﺎ اﻋﻄﺎي ﺣﻖ ﻧﻈـﺎرت ﻧﻬـﺎﻳﻲ ‪ ICANN‬ﺑـﻪ وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ )‪(DoC‬‬
‫ﺑﺮاى ﺧﻮد ﻧﻘﺶ ﺧﺎﺻﻰ را ﻣﺤﻔﻮظ داﺷﺖ‪ .‬ﻣﮕﺰﻳﻨﺮ ﺑﺎ اﺷﺎره ﺑﻪ اﻳﻦ دورة ﻣﻮﻗﺖ دو ﺳﺎﻟﻪ و ﭘﺎﻳﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻧﻘـﺶ‬
‫وﻳﮋه وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ از ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮد دﻓﺎع ﻛﺮد‪.‬‬
‫اﻳﺪهآلﮔﺮاﻳﻰ ﺑﻨﻴﺎﻧﮕﺬاران ‪ ICANN‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﺑﻖ ﻋﻤﻞ ﻧﻜﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه از ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﻤـﺎم ﻧـﻮاﺣﻰ ﺟﻬـﺎن‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﻮد و ﻣﺪﻳﺮان اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه در اﻗﻠﻴﺖ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در ﻧﺘﻴﺠﺔ واﻗﻌﻴﺎت اﻗﺘﺼﺎدى در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﺑـﺎزار‬
‫ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ ICANN ،‬ﭼﻬﺮهاى آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺎزﻳﮕﺮ اﺻﻠﻰ آن ﺷـﺮﻛﺖ ‪ NSI) VeriSign‬ﺳـﺎﺑﻖ( ﺷـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﺪه ‪» 9‬ﻣﺪﻳﺮ از ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ«)‪ (4‬ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﻮازﻧـﻪاى ﻣﻴـﺎن ﻣﻨـﺎﻓﻊ‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﺻﻨﻌﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﻘﻖ ﻧﮕﺸﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻧﻴـﺰ ﻫﻤﭽﻨـﺎن ﺑـﻪ‬
‫ﻧﻘﺶ ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﺧﻮد ﺑﺮ ‪ ICANN‬اداﻣﻪ داد‪ .‬ﻛﻠﻴﻨﺘﻮن دﻓﺘﺮ ‪ Oval‬را ﺑﺪون ﭘﺎﻳﺎن دادن ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﺧـﻮد رﻫـﺎ‬
‫ﻛﺮد‪ .‬دوﻟﺖ ﺑﻮش)‪ (5‬ﺳﻨﺪ ﺗﻔﺎﻫﻢ ‪ ICANN-DOC MOU‬را ﺗﺠﺪﻳﺪﻧﻈﺮ و اﻋﺘﺒﺎر آن را ﺗﺎ ‪ 30‬ﺳـﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ 2006‬ﺗﻤﺪﻳـﺪ‬
‫ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﭘﺲ از اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺘﻔﺎده از ‪ .com‬و ﺣﻤﻼت ﺗﺮورﻳﺴﺘﻰ ‪ 11‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2001‬ﻓﻀﺎي ﺳﻴﺎﺳـﻰ و اﻗﺘـﺼﺎدى در راﺳـﺘﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﭼﺎر ﺗﺤﻮﻻت ﺷﮕﺮﻓﻰ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻣﻨﻴ‪‬ﺖ و ﺛﺒﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در اوﻟﻮﻳـﺖ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓـﺖ‪ ICANN .‬از‬
‫ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﭘﺮوژه ﺑﺮاى ﺗﺤﻘﻖ »دﻣﻮﻛﺮاﺳﻰ در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ« ﺑﻪ اﺑﺰارى ﺑﺮاى »اﻳﺠﺎد اﻣﻨﻴﺖ در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ« ﺗﻐﻴﻴـﺮ‬
‫‪41‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪42‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﻣﻮﺿﻊ داد‪ .‬اﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ را آﻏﺎز ﻛﺮد و ﻣﺠﺪداً ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻰ ﺧﻮد را ﻃـﺮحرﻳـﺰى ﻧﻤـﻮد‪ .‬ﺑـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ‬
‫ﺣﻀﻮر و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻰ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖﻫﺎ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺪ‪ .‬اﺻﻮل اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﻗﻮت‬
‫ﺧﻮد ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ‪ ICANN 2.0‬ﻛﻤﻰ از ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻮدﻣﺨﺘﺎرى ﺧﺎرج ﺷﺪ و ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺨـﺶ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ ‪ -‬ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ (WSIS‬و راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﺎزى ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ »ﻗﺮارداد ﻣﻴﻨﺎﭘﻮﻟﻴﺲ« ﻛﻪ از اﻛﺘﺒﺮ ‪ 1998‬آﻏﺎز ﺷﺪ ‪ -‬ﺗﺎ ﺑـﻪ ‪ ITU‬اﻣﻜـﺎن ﺑﺮﮔـﺰاري ﻳـﻚ‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ را اﻋﻄﺎ ﻛﻨﺪ و راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻗﺮار دﻫﺪ ‪ -‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻌﻜﻮس داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻓﺎز اول ﺑﺎ ﺑﺮﮔﺰاري اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ اول در ژوﺋﻦ ‪ 2002‬آﻏـﺎز ﺷـﺪه ﺑـﻮد‪ .‬در ﻫﻤـﻴﻦ‬
‫زﻣﺎن‪ ICANN ،‬در ﻧﻴﻤﻪ راه اﺻﻼﺣﺎت ﺧﻮد ﻗﺮار داﺷﺖ و ‪ ITU‬ﻫﻢ ﺧﻮد را ﺑﺮاى ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲ ﺗـﺎماﻻﺧﺘﻴـﺎر ﺑﻌـﺪي در‬
‫ﻣﺮاﻛﺶ آﻣﺎده ﻣﻰﻛﺮد و ﻗﺮار ﺑﻮد در ﻛﻨﺎر ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ﺷـﻤﺎره ‪ 102‬ﻣﺠـﺪداً ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻰ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد‪ .‬در‬
‫اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ اول‪ ،‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺖ‪ ،‬اﻣﺎ در ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎى وزارﺗﻰ ﻣﻨﻄﻘـﻪاى ‪،WSIS‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ‪ WSIS‬در آﻓﺮﻳﻘﺎ ﻛﻪ در ﺑﺎﻣﺎﻛﻮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ )ﻣﻪ ‪ ،(2002‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﻧﺎدﻳـﺪه ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪ‪ .‬در‬
‫ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ‪ 14‬ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮا ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﺸﺪ‪ .‬در ‪ 9‬ﺻﻔﺤﻪ اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﺎﻣﺎﻛﻮ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﻫﻴﭻ ﻛﻠﻤﻪ ﻳﺎ ﭘﺎراﮔﺮاﻓﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪.‬‬
‫در ﻧﺸﺴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪاي وزراى اروﭘﺎﻳﻰ ‪ WSIS‬در ﺑﺨﺎرﺳﺖ )ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ (2002‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑ‪‬ﻌﺪ از اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪ و آن‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺑﻮد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﭼﻨﺪان اﻫﻤﻴﺘﻰ ﻫﻢ ﺑﻪ آن داده ﻧﺸﺪ‪ .‬ﻳﻜﻲ از ﺟﻤﻼت اﺻﻞ ‪ 5‬اﻋﻼﻣﻴـﻪ ﺑﺨﺎرﺳـﺖ‬
‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان‪» :‬ﺑﺮﭘﺎﻳﻰ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻌﺎل ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻠﻴﻪ ذيﻧﻔﻌﺎن و در ﺗﻤـﺎﻣﻲ اﺑﻌـﺎد ﻛـﻪ ﭼـﺎرﭼﻮبﻫـﺎى ﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ‪،‬‬
‫ﻧﻈﺎرﺗﻲ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى را در ﺑﺮﮔﻴﺮد« اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ‪» :‬ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﻧﻈﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻳﻚ ﭘﺪﻳـﺪه ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﺳـﺖ و‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬اﻋﺘﻤﺎد ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﺗـﺴﻬﻴﻞ ﺗﺠـﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ‪،‬‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‪ ،‬ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺎز و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﻌﺎل ﮔـﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد«‪.‬‬
‫در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ وزارﺗﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ‪ WSIS‬در آﺳﻴﺎ )ﺗﻮﻛﻴﻮ‪ ،‬ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ (2003‬از ﻫﻤﺎن اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﺨﺎرﺳﺖ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﺷﺪ اﻣـﺎ ﺑـﻪ‬
‫»ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ«‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ »آدرسﻫﺎى ‪ «IP‬ﻫﻢ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪ‪ .‬اﻋﻼﻣﻴـﻪ ﺗﻮﻛﻴـﻮ اﻋـﻼم ﻣـﻰدارد‪» :‬اﻧﺘﻘـﺎل ﺑـﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻳﺠﺎد ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎي ﺣﻘﻮﻗﻲ‪ ،‬ﻣﻘﺮرات و ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬارى ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ و ﺷﻔﺎف در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳـﻄﻮح ﺟﻬـﺎﻧﻰ‪،‬‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﻣﻠﻰ اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﺠﺎد اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺣﻘﻮق و وﻇﺎﻳﻒ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ در ﺣـﻮزهﻫـﺎﻳﻰ‬
‫ﻧﻈﻴﺮ آزادى ﺑﻴﺎن‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨـﺪه و‬
‫‪ 1‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﻣﺎﻳﻜﻞ ﻓﺮوﻣﻜﻴﻦ‪) ،‬وﻳﺮاﺳﺘﺎر( راﻫﺒﺮى ‪ICANN‬؛ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻧﻘﺪ ﺣﻘﻮﻗﻰ اوﻳﻮﻻى ﻟﻮسآﻧﺠﻠﺲ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،36‬ﺷﻤﺎره ‪ ،3‬ﺑﻬﺎر ‪.2003‬‬
‫‪ 2‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﺎﻣﺎﻛﻮ‪ 30 ،‬ﻣِﻰ ‪ 2002‬در ﺳﺎﻳﺖ ‪http://www.itu.int/wsis/preparatory/regional/bamako.html‬‬
‫‪ 3‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﺨﺎرﺳﺖ‪ 3 ،‬ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ ،2002‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.itu.int/wsis/preparatory/regional/bucharest.html‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪ 3‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﻴﺮوت‪ 6 ،‬ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ ‪http://www.itu.int/wsis/preparatory/regional/beirut.html‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺗﻮﻛﻴﻮ‪ 15 ،‬ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ ‪http://www.itu.int/wsis/preparatory/regional/tokyo.html‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﺎوارو ‪ ،31‬ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ ‪http://www.itu.int/wsis/preparatory/regional/bavaro.html‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺣﻔﻆ ﻣﺤﺮكﻫﺎى اﻗﺘﺼﺎدى و ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻋﺘﻤﺎد و اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺗﺠﺎري ﺗﻮﺟﻪ وﻳـﮋهاي ﻣﺒـﺬول‬
‫)‪(1‬‬
‫ﮔﺮدد«‪.‬‬
‫در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻣﻨﻄﻘﻪاى وزارﺗﻰ ‪ WSIS‬در آﻣﺮﻳﻜﺎى ﻻﺗﻴﻦ )ﺑﺎوارو‪ ،‬ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ ،(2002‬ﻳﻚ ﮔﺎم ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺷـﺪ‪ .‬در‬
‫اﻳﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﺮاى اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« در ﺳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺸﺖ‪ .‬در ﺑﻨﺪ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در اﻋﻼﻣﻴـﻪ‬
‫ﺑﺎوارو ﻗﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪» :‬ﺗﺪوﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮنﮔﺬاري ﻣﻠﻰ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻰ و ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨـﻮى را ﺣﻔـﻆ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻣﺒﺎدﻻت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ارﺗﻘﺎء ﻣﻲﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬ﺣﻔﺎﻇـﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺧـﺴﺎرات ﻣـﺪﻧﻰ و ﺟﻨـﺎﻳﻲ )ﺟـﺮاﺋﻢ‬
‫دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ(‪ ،‬ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ و ﺷﻔﺎفﺳﺎزى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﻣﺎﻧﺪن اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺨـﺼﻰ در‬
‫راﺳﺘﺎى اﻳﺠﺎد اﻋﺘﻤﺎد در ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬از اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺎﺳـﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬راﻫﺒـﺮى ﭼﻨـﺪ ﺟﺎﻧﺒـﻪ‪ ،‬ﺷـﻔﺎف و‬
‫دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺨﺸﻰ از اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت را ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﻣﺪﻧﻰ ﻧﻴﺰ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد«‪.‬‬
‫در آﺧﺮﻳﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻣﻨﻄﻘﻪاى وزارﺗﻰ ‪ WSIS‬در ﻏﺮب آﺳـﻴﺎ )ﺑﻴـﺮوت‪ ،‬ﻓﻮرﻳـﻪ ‪ (2003‬در راﺳـﺘﺎى ﻋﻨـﻮان ﻧﻤـﻮدن‬
‫ﻋﻘﺎﻳﺪى ﻧﻈﻴﺮ »ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ«‪» ،‬ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻰ« و »ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ« در ارﺗﺒﺎط راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳـﻚ ﮔـﺎم‬
‫ﺑﺰرگ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬در ﺑﻨﺪ ‪ 4‬ﻣﺎده ‪ 2‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﻴﺮوت ﻗﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ‪» :‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ داﻳﺮﻛﺘﻮريﻫﺎي رﻳﺸﻪ و ﻧﺎمﻫـﺎى‬
‫داﻣﻨﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻨﺎﺳﺐ واﮔﺬار ﮔﺮدد و ﻣﺴﺌﻠﻪ ﭼﻨﺪ زﺑـﺎﻧﻲ ﺑـﻮدن ﻧﻴـﺰ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد‪.‬‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى ‪ ccTLD‬و ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IP‬ﺑﺎﻳﺪ ﺟﺰء ﺣﻘﻮق ﺣﺎﻛﻤﻴﺘﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺣﺎﻛﻤﻴـﺖ ﻫـﺮ‬
‫ﻣﻠﺖ ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﻳﺖ و اﺣﺘﺮام اﺳﺖ‪ .‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴـﻚ و ﺷـﻔﺎف ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑـﻪ ﻧﻴﺎزﻫـﺎي‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﺪ«‪.‬‬
‫ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮازات ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ ITU ،‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗـﺎماﻻﺧﺘﻴـﺎر‬
‫ﺧﻮد را در ﻣﺮاﻛﺶ )اﻛﺘﺒﺮ ‪ (2002‬ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮد‪ .‬در ﺟﺮﻳﺎن اﻳﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ‪ ،‬ﻳﻚ اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮ ﺟﺰﺋـﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ رﻫﺒـﺮى‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻧﻘﺶ آﺗﻰ ‪ ITU‬در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ .‬در ﻣﺮاﻛﺶ‪ ،‬دوﻟﺖﻫـﺎى اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه و‬
‫اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ از اﻋﻀﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ‪ ITU‬ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﺮدﻧﺪ و ﺑﺮ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺧـﻮد ﻣﺒﻨـﻰ ﺑـﺮ اﺟـﺮاى ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اﺻـﻼح‬
‫‪ ICANN‬ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻤﺮار ﻧﻘﺶ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻰ ‪ ICANN‬ﺑﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪،‬‬
‫رﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺳﻮم آﺷﻜﺎر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و آدرسﻫﺎى ‪ ،IP‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى آﻧﻬﺎ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ اﺑﺮاز ﻛﺮدﻧـﺪ ﻛـﻪ در ‪ICANN‬‬
‫ﻧﻘﺶ و ﺣﻀﻮري ﻧﺪارﻧﺪ و از اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﺴﻠﻂ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺮ آن و ﻋﻤﻴـﻖ ﺷـﺪن‬
‫»ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل« اﻧﺘﻘﺎد ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ اﺣﺴﺎس ﻛﺮدﻧﺪ ﺟﻬﺖ اﻳﻔﺎى ﻧﻘﺶ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ در اﻳﻦ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬از ﻫﻴﭻ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ و ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﻧﻈﺎرﺗﻲ دوﻟـﺖ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه ﺑـﺮ ﺳـﺮور‬
‫رﻳﺸﻪ ‪ A‬اﻋﺘﺮاض ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎ اﻳﺪه وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﻛﻠﻰ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ ‪ -‬ﭼﻴـﺰى‬
‫ﺷﺒﻴﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ‪ -‬ﺗﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺳﻴﺎﺳﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى ﻧﺎﻣﻌﻴﻦ ﻣﻠﻰ در ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﻨﺘـﺮل ﻣﺤﺘـﻮا‪،‬‬
‫ﺟﺮاﺋﻢ دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻳﺎ ‪ VoIP‬ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪43‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪44‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﺗﻌﺎرض ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در ﻧﺸﺴﺖ ﻣﺮاﻛﺶ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺎزﻧﮕﺮى در ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره ‪ 102‬ﺷﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن راﺑﻄـﻪ‬
‫ﻣﻴﺎن رﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و دﺧﺎﻟﺖ دوﻟﺖ ﻣﺠﺪداً ﻣﺘﻮازن ﺷﺪ‪ .‬ﻋﺒـﺎرات »ﻧﻘـﺶ ﻛﻠﻴـﺪى« و »رﻫﺒـﺮى« ﺑﺨـﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﻪ در ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ 1998‬ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﺎ ﻋﺒﺎرت »ﻧﻘـﺶ ﺑـﺴﻴﺎر ﻣﻬـﻢ« ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷـﺪ‪ .‬از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ‪،‬‬
‫ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺮ ﻓﻀﺎى ‪ ccTLD‬ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺳﻴﺎﺳﻰ از‬
‫ﻓﻨﻰ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺷﻮد و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ‪» :‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ آدرسﻫـﺎى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ وﻇﺎﻳﻒ ﻓﻨﻰ و اﻧﺠﺎم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰﻫﺎي ﻻزم را در ﺑﺮ ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ را ﻣﻰﺗﻮان‬
‫در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻨﻰ و دوﻟﺖﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ را در ﺣﻮزه ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ )ﻧﻈﻴﺮ ﺛﺒﺎت‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬آزادى اﺳـﺘﻔﺎده‪،‬‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﻘﻮق ﻓﺮدى‪ ،‬ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ‪ ،‬ﻗﻮاﻋﺪ ﺣﺎﻛﻢ ﺑـﺮ رﻗﺎﺑـﺖ و دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺮاى ﻫﻤﮕـﺎن( ﻣـﺴﺌﻮل ﺷـﻨﺎﺧﺖ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ را ﻣﺸﺎرﻛﺖ داد«)‪ .(1‬دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ‪ ITU‬دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻰ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮد ﻣﺒﻨـﻰ ﺑـﺮ اﻳﻨﻜـﻪ »در‬
‫زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت و اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳـﻰ را‬
‫ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد‪ .‬و »ﻛﻠﻴﻪ دول ﻋﻀﻮ را ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻛﻨﺪ در ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻧـﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ و‬
‫)‪(2‬‬
‫آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﺟﻮﻳﻨﺪ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻀﻮر ﺟﻬﺎﻧﻰ در اﻳﻦ ﻣﺬاﻛﺮات ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺷﻮد‪«.‬‬
‫ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ 133‬دﻳﮕﺮى را ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﻧﻘﺶ دول ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻋﻀﻮ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫـﺎى‬
‫داﻣﻨﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺷﺪه )ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻪ(« ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﺮد‪ .‬در اﻳـﻦ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣـﻪ در ﻛﻨـﺎر ﻣـﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕـﺮ ذﻛـﺮ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ‪:‬‬
‫»ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻣﻰﺷﻮد در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل آﺗﻰ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺗﺮﺟﻴﺢ دﻫﻨﺪ در ﻣﺤـﻴﻂ آﻧﻼﻳـﻦ ﺑـﺎ زﺑـﺎن‬
‫ﺧﻮدﺷﺎن ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪ« و اﻳﻨﻜﻪ »ﻃﺮحرﻳﺰي اﺧﻴﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ رو ﺑـﻪ رﺷـﺪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻛـﺎرﺑﺮان را‬
‫ﺑﺮآورده ﻧﻤﻰﺳﺎزد«‪ .‬اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﺗﻰ ﺛﺒﺖ و ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﻧـﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ و آدرسﻫـﺎى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮدى و ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﺪ و ﻣﻮازﻧﻪ ﻋﺎدﻻﻧﻪاى ﻣﻴـﺎن ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ و ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻰ و ﺗﺠﺎري ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﺪ«‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳـﻦ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣـﻪ‬
‫»ﻧﻘﺶ و ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ دول ﻋﻀﻮ ‪ ITU‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﺨﺼﻴﺺ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﻤﺎرهﮔـﺬارى ﻛـﺪ ﻛـﺸﻮري آﻧﻬـﺎ را ﺑـﻪ‬
‫رﺳﻤﻴﺖ ﻣﻲﺷﻨﺎﺳﺪ«‪ .‬از ﻃﺮﻓﻰ‪ ،‬ﺑﻪ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ‪ ITU‬دﺳﺘﻮر داده ﺷﺪه ﻛﻪ »ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺿﺮورى را ﺟﻬﺖ ﺗـﻀﻤﻴﻦ‬
‫ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ دول ﻋﻀﻮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮحﻫﺎى ﺷﻤﺎرهﮔﺬارى ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ و آدرسﻫﺎ ﻧﻴـﺰ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺎن‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ در ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ‪ E.164‬ﺑﺨﺶ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻣﺨﺎﺑﺮات ‪ ITU‬درج ﺷﺪه‪ ،‬ﻛﺎﻣﻼً ﺣﻔﻆ ﺷﻮﻧﺪ«‪.‬‬
‫ﻧﻜﺘﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺶﻫﺎى اﺻﻠﻰ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪﻫﺎي ﻣﺮاﻛﺶ ﺑﻪ زﺑﺎن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي در اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺑﻴﺮوت ﺗﻨﻈﻴﻢ‬
‫ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬در اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ دوم ﻛﻪ ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪ ﭘﺲ از ﻧﺸﺴﺖ ﺑﻴﺮوت ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﻧﺎﮔﻬﺎن ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺑﺤﺚ ‪ WSIS‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻮﺻﻴﻪﻧﺎﻣﻪ ﺻﺎدره در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﻴﺮوت ﺷﺒﻴﻪ اﻧـﺪاﺧﺘﻦ ﺳـﻨﮕﻰ در ﻳـﻚ اﺗـﺎق‬
‫ﻣﺬاﻛﺮه ﺑﻮد‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ ،‬ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﻳﻜﭙـﺎرﭼﮕﻰ دﻳﺠﻴﺘـﺎل‪،‬‬
‫ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺑﻮد‪ .‬در ﻳﻜﻰ از ﻣﻴﺰﮔﺮدﻫﺎى ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻰ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻧﻈـﺎرت راﻫﺒـﺮى ‪ICT‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻰ و در ﺟﺮﻳﺎن اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ دوم ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن دوﻟـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬
‫‪ 1‬ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ ،102‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﺎم اﻻﺧﺘﻴﺎر ‪ ،ITU‬ﻣﺮاﻛﺶ‪ ،‬اﻛﺘﺒﺮ ‪ 2002‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.itu/osg/spu/resolutions/2002/resplen5.html‬‬
‫‪ 2‬ﻫﻤﺎن‬
‫‪ 3‬ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ ،133‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﺎماﻻﺧﺘﻴﺎر ‪ ،ITU‬ﻣﺮاﻛﺶ‪ ،‬اﻛﺘﺒﺮ ‪ 2002‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.itu.int/osg/spu/resolitions/2002/resplen5.html‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫راﺑﻄﻪ ﻣﻴﺎن ‪ ICANN‬و ‪ ITU‬را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ »ﺟﻨﮓ ﺳﺮد« ﺗﺸﺒﻴﻪ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ ﺑـﺮاى ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣـﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘـﻰ‬
‫‪ ICANN‬ﻧﺘﺎﻳﺠﻰ را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل داﺷﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺮاى ﺟﻬـﺖ دادن ﺑـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ دوﻟـﺖ در ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ‪ ICANN‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ITU .‬ﻳﻚ ﻋﻀﻮ ﺗﻤﺎم ﻋﻴﺎر اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘـﻪ اﺳـﺖ و ﺑﺨـﺶ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزى‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ (ITU-T‬آن ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺎﺑﻖ ‪ ICANN 1.0‬ﻋﻀﻮ »ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﭘﺮوﺗﻜﻞ )‪ (2)«(PSO‬ﺑﻮد‪.‬‬
‫در ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮﮔﺰاري ﻛﺎرﮔﺎه ‪ ccTLD‬ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ‪ ITU‬در ﻣﺎرس ‪ 2003‬داﻳﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎى ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬـﺎن‬
‫ﺳﻮم درﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ »ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« را ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدﻧـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ DNS‬و آدرسﻫﺎى ‪ IP‬را ﺑﻪ ﮔﺮوه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻰ ‪ ITU-T‬واﮔﺬار ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻛﺎرﮔـﺎه‪ ITU ،‬ﺧـﺪﻣﺎت ﺧـﻮد را‬
‫ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻛﺮد ﺗﺎ »از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﺸﺎن دادن ﺧﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻬﺎ راﺑﻂ دوﻟﺖﻫﺎ و ﺻﻨﻌﺖ ‪ ICT‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮى را در ﺣﻮزة‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎري از اﻓﺮاد اذﻋﺎن ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ‪ ITU-T‬وﻇﺎﻳﻒ ﺧـﻮد را ﺑـﺮاي ﺟﻠـﺐ‬
‫رﺿﺎﻳﺖ ﻛﻠﻰ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ و ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻰرﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﺷـﻔﺎف و‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻣﺘﻀﻤﻦ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪«.‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪ 3‬ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﻴﻦ ‪ ITU-T‬و ‪ ICANN‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪ ،ccTLD‬ﺳﻨﺪ ‪ ITU-ccTLD‬ﺑﻪ ﺷﻤﺎره ‪ 3 ،30‬ﻣﺎرس ‪ ،2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪Paul Twomey‬‬
‫)‪Protocol Supporting Organization (PSO‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻧﻘﺶ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ )‪ICANN (GAC‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﮔﻨﺠﺎﻧﺪن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﻮزه ‪ WSIS‬ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺟﻨﺠـﺎل ﺑﺮاﻧﮕﻴـﺰي را‬
‫اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﻣﺪت ﻛﻤﻰ از ﺑﺮﮔﺰارى اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ دوم‪ ITU ،‬ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻰ ﻳﻚ ﺳـﻤﻴﻨﺎر ﺗﺨﺼـﺼﻰ در زﻣﻴﻨـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪ ccTLD‬را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﻫﺪف آن آﮔﺎﻫﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮ دوﻟﺖﻫﺎ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻮد‪.‬‬
‫در ﺟﺮﻳﺎن دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ‪) WSIS‬ﭘﺎرﻳﺲ‪ ،‬ژوﻻى ‪ ،(2002‬دوﻟﺖﻫﺎ ﻳﻚ »ﻛﺎرﮔﺮوه وﻳﮋه راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ«‬
‫را ﺗﺸﻜﻴﻞ دادﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺳﺎل ‪ 2003‬ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺬاﻛﺮهﻛﻨﻨﺪه اﺻﻠﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻄﺎﺑﻖ »رﻫﻴﺎﻓﺖ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻲ« ﻛـﻪ‬
‫در ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎره ‪ 12) 56/181‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ (2001‬در ﺧﺼﻮص ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ WSIS‬ﻣﻄـﺮح‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ از اﺑﺘﺪا ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً در ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻗﺮار ﻣﻲﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬در ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺸﺴﺖ اول‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه‪ ،‬ﻧﺎﻇﺮان ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮدﻧﺪ و از ﻣﻬﺎرت وﻛـﺎرداﻧﻲ وﻳـﮋه اﺳـﺘﻘﺒﺎل ﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬اﻣـﺎ در ﺟﺮﻳـﺎن اﺟـﻼس‬
‫ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﺳﻮم )ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ،(2003‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻧﺎﻇﺮان ﺑﺎ راﻳﺎﻧﻪﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ ﺧﻮد در داﺧﻞ ﺟﻠﺴﺎت ﮔـﺮوه‪ ،‬اﺗﻔﺎﻗـﺎﺗﻲ‬
‫ﻛﻪ در آن ﺟﻠﺴﻪ رخ داد را در وبﻻگﻫـﺎي ﺧﻮدﺷـﺎن ﺑـﻪ ﻃـﻮر زﻧـﺪه ﻳﺎدداﺷـﺖ ﻣـﻲﻛﺮدﻧـﺪ ‪ -‬اﻟﺒﺘـﻪ اﻳـﻦ ﻛـﺎر در‬
‫ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ‪ ICANN‬اﻣﺮى ﻃﺒﻴﻌﻰ اﺳﺖ ‪ -‬ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺠﺪداً آﻧﻬﺎ را از اﺗﺎق ﺑﻴﺮون ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ آﻧﻬـﺎ ﻓﻘـﻂ اﻳـﻦ‬
‫ﺣﻖ داده ﺷﺪ ﻛﻪ اﻇﻬﺎرات ﻣﺨﺘﺼﺮى در اﺑﺘﺪاى ﺟﻠﺴﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﻰﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﭘﺲ از ﭘﺎﻳـﺎن ﺟﻠـﺴﻪ ﺑـﺮاي ﺗﻬﻴـﺔ‬
‫ﻳﻚ ﮔﺰارش ﻣﺨﺘﺼﺮ از رﺋﻴﺲ ﺟﻠﺴﻪ اﺟﺎزه ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺟﺮﻳﺎن اﺟﻼس ﻣﻘـﺪﻣﺎﺗﻰ ‪) 3bis+‬ﻧـﻮاﻣﺒﺮ ‪ (2003‬و‬
‫اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪) bis+‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،(2003‬ﻧﺎﻇﺮان ﻛﻪ ﭘﺎول ﺗﻮﻣﻰ)‪ (1‬رﺋﻴﺲ ‪ ICANN‬ﻧﻴﺰ ﻳﻜﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ اﺗﺎق را‬
‫ﺗﺮك ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻌﻀﻰ از ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺘﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ اﺧﺮاج ﻣﺨـﺎﻟﻒ ﺑﻮدﻧـﺪ‪ ،‬ﺷﺨـﺼﺎً اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﻔـﺼﻠﻰ را در‬
‫اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺎﻇﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﺧﺎرج از اﺗﺎق ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬ﻗﺮار دادﻧﺪ‪.‬‬
‫‪45‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪46‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ‪ ITU‬ﺑﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺮﻳﻞ ﺗﺮﻣﻴﺰي)‪ (1‬رﺋﻴﺲ ‪ GAC‬ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ‪ .‬او اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮد ﻛﻪ ‪ GAC‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬
‫ﻛﺎﻧﺎﻟﻲ ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺖﻫﺎ در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬در ‪ ،ITU‬دوﻟﺖﻫﺎ اﺳﺎﺳﺎً ﺗﻮﺳﻂ وزراى ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗـﺸﺎن‬
‫ﺣﻀﻮر ﭘﻴﺪا ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ اﻋﻀﺎي ‪ ،GAC‬وزراى اﻗﺘﺼﺎد و ﻛﺎر‪ ،‬ﻓﻨﺎورى و ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺣﺘﻰ اﻣﻮر ﺧﺎرﺟـﻪ را ﻫـﻢ‬
‫در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺷﺮﻳﻞ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ در ﮔـﺮوهﻫـﺎى ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻰ ‪ ITU‬از‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺤﺪود ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻰﻫﺎ ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ ‪ GAC‬دﻳﺪﮔﺎه وﺳﻴﻊﺗﺮى را دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫـﺪ ﻛـﺮد‪ .‬وى از دوﻟـﺖﻫـﺎ‬
‫ﺧﻮاﺳﺖ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﻬﺘﺮى ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ و دوﻟﺖﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺳﻮم‬
‫در اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺣﻀﻮر ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ GAC‬ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎى ﻋﻀﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و دﻳﮕـﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى‬
‫ﻣﺪﻋﻮ آزاد ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻬﺮﺣﺎل اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻧﻮاﻗﺼﻰ ﻧﻴﺰ دارد‪ .‬ﺗﺎ ﻓﻮرﻳﻪ ‪ ،2004‬ﻓﻘﻂ ‪ 86‬ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان اﻋـﻀﺎى آن‬
‫ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺷﺪﻧﺪ و در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى آن ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺗﻌﺪاد ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻓﺎﺣﺸﻰ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻮد و ﻏﺎﻟﺒـﺎً از ‪ 40‬ﻧﻔـﺮ ﻓﺮاﺗـﺮ‬
‫ﻧﻤﻰرﻓﺖ‪ GAC .‬ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺻﻮل اﺟﺮاﻳﻰ ﺧﻮد ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻗﺪام ﺑﻪ اﺗﺨـﺎذ ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت ﻧﻤـﻰﻛﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻌﺎرضآﻣﻴﺰ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ دوﻟﺖ ﭼﻴﻦ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺗﺎﻳﻮان در آن را ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﻧﻤﻰﺷﻨﺎﺳﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ‪ GAC‬از ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷـﻮد‪ ،‬اﻣـﺎ ﭘـﺲ از اﺻـﻼح ‪ICANN‬‬
‫ﻋﻤﻼً ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻲ را ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰدﻫـﺪ و در ﻣـﻮرد ﻣﻮاﺿـﻊ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در ﺑﺮاﺑﺮ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬از ﭼﻴﺰى ﺷﺒﻴﻪ »ﺣﻖ وِﺗﻮ« ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬در ﻣـﻮاردى‬
‫ﻛﻪ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ‪ GAC‬را رد ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ ،‬اﻳـﻦ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﻃﺒـﻖ ‪ ICANN 2,0‬درﺧﻮاﺳـﺖ‬
‫»ﻣﺸﺎوره« ﻛﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ اﻳﻦ ﻣﺸﻮرت ﺑﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﻮد‪ ICANN ،‬ﻣﻠﺰم ﻣﻰﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺿﻴﺢ‬
‫دﻫﺪ ﭼﺮا اﺟﻤﺎﻋﻲ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ و دوﻟﺖﻫﺎ اﻳﻦ ﺣﻖ را ﺑﺮاى ﺧﻮد ﻣﺤﻔﻮظ ﻣﻰدارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ رأى ﺧﻮد‬
‫)‪(2‬‬
‫در ﺣﻮزه ﻣﺘﻨﺎزع ﻓﻴﻪ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫دﻗﺖ ﻧﻈﺮ ﺷﺮﻳﻞ ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ واﺳﻄﻪ وزراى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺳﺨﻦ ﻣﻰﮔﻮﻳﻨﺪ‪ ،‬ﻋﻤﻼً‬
‫در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﻴﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ دوﻟﺖﻫﺎ در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ‪ GAC‬از اﺻﻼح ‪ ICANN‬ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ‪،‬‬
‫اﻣﺎ ﻫﻤﺎنﻫﺎ در ‪ WSIS‬ﺑﺎ ‪ ICANN‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻛﻤﻴﺘﻪ ‪ ICANN‬در ﺑﺨﺎرﺳﺖ )ژوﺋﻦ ‪ (2002‬ﻛﻪ ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪ ﭘﻴﺶ از اﺟﻼس ﻣﻘـﺪﻣﺎﺗﻰ اول ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻒ ﻣﻬﻤﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰآﻣﺪ‪ .‬در ﻧﺸﺴﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ‪ ،ICANN‬دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻔﺼﻞ ﻃﺮحﻫﺎى اﺻﻼح آن را‬
‫ﺑﺮرﺳﻰ ﻛﺮدﻧﺪ و ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى ﺷﻔﺎﻓﻰ را راﺟﻊ ﺑﻪ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻰ از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت از ﺟﻤﻠـﻪ ارزشﻫـﺎي اﺻـﻠﻲ‪ ،‬ﻣﺄﻣﻮرﻳـﺖ‬
‫‪ ICANN‬و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد اراﺋﻪ دادﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ GAC‬اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه را ﻣﻄﺮح ﻛﺮد ﻛﻪ »ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺧـﺼﻮﺻﻰ در ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ آﺗـﻰ ‪ ICANN‬از ﺟﺎﻳﮕـﺎه‬
‫وﻳﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ«‪ .‬اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻋﻠﺖ اﺻﻠﻲ ﺑﺮﺧﻰ اﻇﻬﺎرات ﻣﻨﺘﺸﺮه ﺗﻮﺳﻂ ‪ ،GAC‬ﺑﻪ وﻳﮋه »اﺻﻮل ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ و‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ «ccTLD‬در ‪ 23‬ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2003‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪http://www.itu.int/itudoc/itu-t/workshop/cctld/cctld030.pdf‬‬
‫‪Mohamed Sharil Tarmizi 1‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ‪) ICANN‬آﺧﺮﻳﻦ ﻧﺴﺨﻪ( در ‪ 23‬ژوﺋﻦ ‪ ،2003‬ﻋﻨﻮان ﺷﺸﻢ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻳﻚ در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.icann.org/general/archive-bylaws/bylaws-26jun03.htm‬‬
‫‪http://www.icann.org/committees/gac-cctldprinciples-23feb00.htm 3‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪http://www.gac-icann.org/web/meetings/mtg13/gac13statement.htm‬‬
‫‪ 2‬ﺿﻤﻴﻤﻪ ‪ ،I‬ﻫﻤﺎن‬
‫‪3‬‬
‫‪4‬‬
‫‪5‬‬
‫‪Richard Hill‬‬
‫‪Marylin Cade‬‬
‫‪Country Code Domain Name Supporting Organisation‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ در ﺧﺼﻮص ﺗﻜﺎﻣﻞ و اﺻﻼح ‪ ،ICANN‬ﺑﺨﺎرﺳﺖ‪ 26 ،‬ژوﺋﻦ ‪ ،2002‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻛﺜﺮﻳﺖ اﻋﻀﺎى ‪ GAC‬ﺗﻮاﻓﻖ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ »اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺤﻞ اﺻﻠﻲ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ ‪ ICANN‬و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اﺳﺖ‪ (1)«.‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﺑﺮاى اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر در ﺗﺎرﻳﺦ ‪ GAC‬ﺑﻮد ﻛـﻪ‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ رﺳﻤﻰ آن از ﻃﺮﻳﻖ اﺟﻤﺎع ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺮﺳﻴﺪ‪ .‬ﻃﻲ ﻳﻚ ﺑﻴﺎﻧﻴﺔ وﻳﮋه ‪ ITU‬ﺑﻲارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺧﻮد را در ﺗﺼﻮﻳﺐ اﻳـﻦ‬
‫ﺳﻨﺪ اﻋﻼم ﻛﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬دو ﻋﻀﻮ دﻳﮕﺮ ‪ GAC‬ﻳﻌﻨﻰ ﻓﺮاﻧﺴﻪ و آﻟﻤﺎن ﺧﻮد را در ارﺗﺒﺎط ﺑـﺎ ﺗـﺼﻮﻳﺐ اﻳـﻦ اﻋﻼﻣﻴـﻪ‬
‫رﺳﻤﻰ ﺑﻲارﺗﺒﺎط داﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ دو دوﻟﺖ اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻨﺪ »ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ ‪ ،ICANN‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در‬
‫آﻳﻨﺪه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺘﻲ ﻛﻪ از ﻣﺒﻨﺎى ﺣﻘﻮﻗﻰ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ‪ ،‬اﻳـﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر را ﺗﻜﻤﻴـﻞ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﻛﻨﺪ«‪.‬‬
‫دو ﻫﻔﺘﻪ ﭘﺲ از ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﺎماﻻﺧﺘﻴﺎر ‪ ITU‬در ﻣﺮاﻛﺶ‪ ICANN ،‬و ‪ GAC‬ﻧﺸﺴﺖﻫـﺎى ﻣـﻨﻈﻢ ﺑﻌـﺪى ﺧـﻮد را در‬
‫ﺷﺎﻧﮕﻬﺎى ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﺻﻼح ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ ITU‬ﺑﻪ ﺷﻤﺎره ‪ 185 ،102‬دوﻟﺖ ﻋﻀﻮ اﻳﻦ اﺗﺤﺎدﻳﻪ را ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻛﺮد‬
‫ﺗﺎ در ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﻀﻮر ﻓﻌﺎلﺗﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻛﻤﺘﺮ از ‪ 50‬ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﭼﻴﻦ آﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘﻰ دوﻟﺖ ﭼﻴﻦ‬
‫ﻛﻪ ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻰ ﻧﺸﺴﺖ ‪ ICANN‬را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪ ،‬ﺣﻀﻮر ﻛﻤﺮﻧﮕﻲ از ﺧﻮد ﺑﻪ ﻧﻤـﺎﻳﺶ ﮔﺬاﺷـﺖ‪ .‬در اﻋﻼﻣﻴـﻪ رﺳـﻤﻰ‬
‫‪ GAC‬ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ اﺷﺎرهاى ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪﻫﺎى ‪ 102‬و ‪ ITU 133‬ﻧﺸﺪ‪ .‬دوﻟﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﻧﺸﺴﺖ ‪ GAC‬ﺣـﻀﻮر ﻳﺎﻓﺘﻨـﺪ‬
‫ﺑﻪ آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ‪ ICANN‬و اﺳﺘﻤﺮار ﻧﻘﺶ رﻫﺒﺮى آن ﭼﺮاغ ﺳﺒﺰ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ‪ .‬رﻳﭽﺎرد ﻫﻴﻞ)‪ ،(3‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه اﺗﺤﺎدﻳﻪ‬
‫در ﻳﻚ ﻧﺸﺴﺖ وﻳﮋه در ﻣﻮرد ‪ ،ccTLD‬ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ ITU 102‬ﺳﺨﻦ ﮔﻔـﺖ و ﺑـﺎ ﻣـﺎرﻟﻴﻦ‬
‫ﻛَﺪ)‪ (4‬ﻛﻪ ﻋﻀﻮ ﺷﻮراى ‪ GNSO‬ﺑـﻮد و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﻰ ﺑﺨـﺶ ‪ ITU‬در ‪ AT&T‬را داﺷـﺖ‪ ،‬وارد ﺑﺤـﺚﻫـﺎي‬
‫ﺟﻨﺠﺎل ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰي ﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻫﻴﭽﻴﻚ از اﻋﻀﺎي ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ 102‬رﺳﻤﺎً ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻜﺮد‪.‬‬
‫ﭘﺲ از اﻳﻨﻜﻪ در ﻳﻚ ﻧﺸﺴﺖ ﻓﻮقاﻟﻌﺎدة ‪ ،ICANN‬آﺋﻴﻦﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎى ﺟﺪﻳـﺪى ﺑـﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ رﺳـﻴﺪ و ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‬
‫‪) ICANN 2.O‬آﻣﺴﺘﺮدام‪ ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ (2002‬ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪ‪ ICANN ،‬و ‪ GAC‬ﻧﺸﺴﺖﻫـﺎي ﻣـﻨﻈﻢ ﺑﻌـﺪى ﺧـﻮد را دو‬
‫ﻫﻔﺘﻪ ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ دوم در رﻳﻮدوژاﻧﻴﺮو ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع ﺟﻨﺠﺎل ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ ﻧﺸﺴﺖ رﻳـﻮدوژاﻧﻴﺮو‪،‬‬
‫ﻃﺮح ﺗﺸﻜﻴﻞ »ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى«)‪ (CNSO) (5‬ﺑﻮد‪ .‬ﺗﻌﺪادى از ﻣﺪﻳﺮان ‪ ccTLD‬ﻛـﻪ ﻋﻤـﺪﺗﺎً‬
‫اروﭘﺎﻳﻰ ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﻴﭽﻴﻚ از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ از ﺑﺎﻻ ﺑـﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﻫﻴـﺄت ﻣـﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬در‬
‫ﻣﻮرد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﺧﻮد را ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ و اﺳﺘﺪﻻل‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﺠﺒﻮرﻧﺪ ﺑﻪ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺣﻘﻮق ﻣﻠﻰ‬
‫ﻛﺸﻮر ﺧﻮد اﺣﺘﺮام ﺑﮕﺬارﻧﺪ‪ .‬در اﻋﻼﻣﻴﻪ رﺳﻤﻰ ‪ GAC‬در رﻳﻮدوژاﻧﻴﺮو ﻧﻴﺰ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﺷﺎرهاى ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪﻫـﺎى ‪ 102‬و‬
‫‪ ITU 103‬ﻧﺸﺪ‪ GAC .‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ‪ CNSO‬ﻳﺎدآور ﺷﺪ ﻛﻪ »ﻧﻘـﺶ آن در اراﺋـﻪ ﺗﻮﺻـﻴﻪﻫـﺎى راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﻄﺎﺑﻖ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ‪ ICANN‬ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى ﻫـﻢ‬
‫‪47‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪48‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﻣﻰﺷﻮد و ‪ ccNSO‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﭙﺮدازد‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ GAC ،‬ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻳﻚ ﺗﻮﺻـﻴﻪﻧﺎﻣـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى در ﻗﺎﻟـﺐ‬
‫)‪(1‬‬
‫اﺻﻮل راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﻔﻮﻳﺾ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﺻﺎدر ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ ITU‬در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ‪ GAC‬و ‪ ICANN‬در ﻣﻮﻧﺘﺮال )ژوﺋﻦ ‪ ،(2003‬ﻛﻪ دو ﻫﻔﺘﻪ ﭘﻴﺶ از اﺟﻼس ﺑـﻴﻦاﻟﻤﺠـﺎﻟﺲ در‬
‫ﭘﺎرﻳﺲ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻜﺮد‪ .‬ﭘﺲ از اﻳﻨﻜﻪ ‪ GAC‬اﻋﻼﻣﻴﻪ رﺳﻤﻰ ﺧﻮد را ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛـﺮد‪ ITU ،‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر آﺷـﻜﺎر‬
‫ﺑﻲارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺧﻮد را در ﻣﻮرد ﻣﺘﻦ ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻋﻼم ﻛﺮد‪ ITU» .‬در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ‪ ICANN‬و ‪ GAC‬ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻜﺮده اﺳﺖ و‬
‫از اﻳﻦ رو ﺧﻮد را از اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺟﺪا ﻣﻲداﻧﺪ«‪ .‬اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ ITU‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى ‪ GAC‬راﺟﻊ ﺑـﻪ‬
‫‪IDN‬ﻫﺎ از ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﻗﻴﺪ و ﺷﺮطﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ITU .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻮد را از اﻳﻦ ﺑﻴﺎﻧﻴـﻪ ﺟـﺪا داﻧـﺴﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻫﻨﻮز ﻣﻌﻠﻮم ﻧﺒﻮد ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ‪ ICANN‬در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ‪ IDN‬را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻳـﺎ ﻣـﺎﻧﻊ آن ﻣـﻰﺷـﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ‪ ITU‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ‪ccTLD‬ﻫﺎ‪» ،‬از ﭘﺸﺘﻴﺎﻧﻰ آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى راﺟﻊ ﺑﻪ ‪ ccNSO‬ﺧﻮددارى ﻣﻰﻛﻨﺪ‪،‬‬
‫زﻳﺮا ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎ اﺻﻮل اﺳﺎﺳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ‪ ،‬آزادى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺗﺠﺎرى‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻏﻴﺮ‬
‫)‪(2‬‬
‫اﻟﺰامآور و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺑﺮ اﺳﺎس اﺟﻤﺎع و ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﻈﺮ‪ ،‬ﻫﻢﺧﻮاﻧﻰ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ«‪.‬‬
‫‪ ITU‬در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﺑﻌﺪى ‪ GAC‬و ‪ ICANN‬در ﻛﺎرﺗﺎژ ﺗﻮﻧﺲ )اﻛﺘﺒﺮ ‪ (2003‬ﻛﻪ در ﻓﺎﺻﻠﻪ اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﺳـﻮم‬
‫و اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ 3bis‬ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎز ﻫـﻢ ﺷـﺮﻛﺖ ﻧﻜـﺮد‪ .‬از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ‪ ،‬در ﻧﺸـﺴﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻫﻴـﺄت ﻣـﺪﻳﺮه‬
‫‪ WSIS ،ICANN‬در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر رﺳﻤﻰ آن ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺖ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ در ﻳﻚ ﻣﻴﺰﮔﺮد ﻣﺠﺰا ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣـﺸﻮرﺗﻲ ‪At‬‬
‫‪ ICANN (3)Large‬ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬اﺑﻌﺎد رواﺑﻂ ﻣﻴﺎن ‪ ICANN‬و ‪ WSIS‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻰ‬
‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬در اﻋﻼﻣﻴﻪ رﺳـﻤﻰ ‪ GAC‬در ﻛﺎرﺗـﺎژ از ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ اﺷـﺎره ﺑـﻪ ‪ WSIS‬اﺟﺘﻨـﺎب ﺷـﺪ‪ .‬راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻳﻜـﻰ از‬
‫ﺑﺤﺚاﻧﮕﻴﺰﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ‪ WSIS‬ﻛﻪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ‪» GAC ،‬ﺑـﻪ اﻗـﺪاﻣﺎت‬
‫اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ‪ Any cast‬ﻛﻪ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ را ﻛﭙﻲ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد و اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪﻳﺮان آن ﺳﺮورﻫﺎ ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ اﻣﻨﻴﺖ و ﺛﺒﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮورﻫﺎي رﻳـﺸﻪ ﻛـﻪ در ﻣﺠﻤـﻮع ﺑـﻪ ﻧﻔـﻊ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ را ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﻣﻲﺷﻨﺎﺳﺪ‪ GAC .‬اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎي ﺳﺮور رﻳﺸﻪ را ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ‬
‫)‪(4‬‬
‫آﮔﺎﻫﻰ و درك اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮى اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ«‪.‬‬
‫در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ‪ ،‬ﻧﻜﺘﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ دو روز ﭘﺲ از ﺷﺮوع اﺟـﻼس ﻣﻘـﺪﻣﺎﺗﻰ دوم در ژﻧـﻮ‪ ،‬دوﻟـﺖ اﻳـﺎﻻت‬
‫)‪(5‬‬
‫ﻣﺘﺤﺪه در واﺷﻨﮕﺘﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد را ﺑﺎ ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 3‬ﺳﺎل دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﺗﺎ ‪ 30‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ 2006‬ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻛـﺮد‪.‬‬
‫دوﻣﻴﻦ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 2005‬ﺑﺮﮔﺰار ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬ﮔـﺮوه ﻛـﺎري ﺟﺪﻳـﺪ ‪ WSIS‬در اﻳـﻦ‬
‫اﺟﻼس ﮔﺰارﺷﺎت و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺧﻮد را ﺟﻬﺖ اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻲ در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داد‪.‬‬
‫‪ 1‬اﻋﻼﻣﻴﻪ رﺳﻤﻰ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ‪ ،‬رﻳﻮدوژاﻧﻴﺮو‪ 25 ،‬ﻣﺎرس ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www/gac-icann.org/web/meetings/mtg15/CommuniqueRioDeJaneiro.htm‬‬
‫‪ 2‬ﻋﺪم ﻫﻤﺮاﻫﻰ ‪ ITU‬ﺑﺎ اﻋﻼﻣﻴﻪ رﺳﻤﻰ ﻣﻮﻧﺘﺮال‪ 30 ،‬ژوﺋﻦ ‪ ،2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.gac-icann.org/web/meetings/mtg16/Index.shtml‬‬
‫‪At Large Advisory Committee (ALAC) 3‬‬
‫‪ 4‬اﻋﻼﻣﻴﻪ رﺳﻤﻲ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻲ دوﻟﺘﻲ‪ 28 ،carthage ،‬اﻛﺘﺒﺮ ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.gac-icann.org/web/meetings/mtg17/index.shtml‬‬
‫‪ 5‬ﺷﺸﻤﻴﻦ اﺻﻼﺣﻴﻪ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ ‪ /ICANN‬وزرات ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ‪ 17 ،‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮر ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.icann.org/general/amend6-jpamou-17sep03.htm‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺟﺪالﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اوﻟﻴﻦ اﺟﻼس ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ ﺗـﺎ آﺧـﺮﻳﻦ ﺳـﺎﻋﺎت‬
‫اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ 3bis+‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻻﻳﻨﺤﻞ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﻬﺎﻳﻰ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎ و ﺑﻪ ﺗﻌﻮﻳﻖ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت‬
‫ﺗﺎ ﺑﺮﮔﺰاري دوﻣﻴﻦ اﺟﻼس ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬از ﻛﻮﻓﻰ ﻋﻨﺎن دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤـﺪ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺷـﺪ ﻛـﺎر ﮔﺮوﻫـﻲ‬
‫ﺟﻬﺖ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ ﺑﺮاى اﺟﻼس ﺗﻮﻧﺲ در ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 2005‬ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ آن ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺻﻮﻟﻲ ﻣﻲﭘﺮدازد ﻛﻪ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻲ را ﺑﺮاى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى آﺗﻰ آن‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ‪ .‬اﺻﻮل راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ WSIS‬ﺷﺎﻣﻞ راﻫﻜﺎرﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ و روﻳﻪاى ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫راﻫﻜﺎرﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ را ﻣﻰﺗﻮان در ﭼﻬﺎر ﻧﻜﺘﻪ ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺮد‪ .‬ﻣﻮاد ‪ 49 ،48‬و ‪ 50‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ‪ WSIS‬اﻇﻬﺎر ﻣﻲدارد ﻛﻪ‪:‬‬
‫در ﻣﻮرد دو ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺤﺚﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ دﻳﮕﺮ ‪ccTLD -‬ﻫﺎ و ﺳـﺮورﻫﺎى رﻳـﺸﻪ‪-‬در ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻋﻤـﻞ ‪ WSIS‬ﺗﻮﺻـﻴﻪﻫـﺎى‬
‫ﻣﺒﻬﻢﺗﺮ و ﻛﻠﻰﺗﺮى اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬از دوﻟﺖﻫﺎ دﻋﻮت ﺷﺪه ﺗﺎ »ﺑﺮﺣﺴﺐ اﻗﺘﻀﺎ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺳﻄﺢ ﺑـﺎﻻي ﻛـﺪ ﻛـﺸﻮري‬
‫)‪ (ccTLD‬ﺧﻮد را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﺎ ﻧﻈﺎرت ﻛﻨﻨﺪ«‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ »ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺮ ﻣﻮاﻧـﻊ دﺳﺘﺮﺳـﻲ‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻏﻠﺒﻪ ﻛﻨﻨﺪ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺪه را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪ«‪.‬‬
‫از اﻳﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺗﻼش ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ را ﻣﻴﺎن ﮔﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ ﺗﻘـﺴﻴﻢ ﻛﻨـﺪ و اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ذىﻧﻔﻌﻰ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ »ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ راﻫﺒﺮي ﻛﻨﺪ«‪ .‬ﻣـﺎده ‪ 49‬اﻋﻼﻣﻴـﻪ‬
‫اﻇﻬﺎر ﻣﻰدارد ﻛﻪ‪:‬‬
‫اﻟﻒ‪ .‬اﺧﺘﻴﺎر ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ﺑﺮاي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺣـﻖ ﺣﺎﻛﻤﻴـﺖ دوﻟـﺖﻫـﺎ ﻣﺤـﺴﻮب‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ داراي ﺣﻘﻮق و وﻇﺎﻳﻔﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ب‪ .‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻫﻢ در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﻓﻨﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ در ﺗﻮﺳﻌﺔ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه داﺷـﺘﻪ و ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫داﺷﺖ‪.‬‬
‫ج‪ .‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻧﻴﺰ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ در ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺨﺼﻮص در ﺳﻄﺢ اﺟﺘﻤﺎع اﻳﻔﺎ ﻛﺮده اﺳـﺖ‪ ،‬و ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺣـﻀﻮر‬
‫ﺧﻮد اداﻣﻪ دﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت‪ 12 ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.itu.int/dms_pub/itu-s/md/03/wsis/doc/S03-WSIS-DOC-0004!!PDF-E.pdf‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ .1‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﺷﻔﺎف و دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ دوﻟـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‪،‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺎﺷﺪ؛‬
‫‪ .2‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﺪ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﺮاي ﻫﻤﮕﺎن ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﺪ و ﺑﺎ‬
‫در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ زﺑﺎنﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﻋﻤﻠﻜﺮدي ﭘﺎﻳﺪار و اﻣﻦ را ﺑﺮاي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﺪ؛‬
‫‪ .3‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﻮزهﻫﺎي ﻓﻨﻲ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد و ﺑﺎﻳﺪ ﺷـﺎﻣﻞ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﮔـﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﺎﺷﺪ؛ و‬
‫)‪(1‬‬
‫‪ .4‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻋﻨﻮان ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﺼﺎﻟﺤﻪ دوﻟﺘﻰ‪ :‬ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎ و ﺑﻪ ﺗﻌﻮﻳﻖ اﻧﺪاﺧﺘﻦ‬
‫‪49‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪50‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫د‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻧﻘﺶ ﺗﺴﻬﻴﻞﻛﻨﻨﺪهاي در ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ داﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺑﻪ اﻳﻔﺎى ﻧﻘﺶ ﺧﻮد اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ه‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﻴﺰ در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧﻘـﺶ ﻣﻬﻤـﻰ اﻳﻔـﺎ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ«‪.‬‬
‫ﻣﺎده ‪ 49‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ »رﻫﻴﺎﻓﺖ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ« ﺑﺮاي راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬را ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﻣﻲﺷﻨﺎﺳﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﺎده از ﻳﻚ ﻃﺮف‬
‫ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه » ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ« ﻣﺠﺪداً ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ و از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ‬
‫»ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ« ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ )در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻓﻨﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى( و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣـﺪﻧﻰ )در ﺳـﻄﺢ اﺟﺘﻤـﺎع( را ﺑـﻪ رﺳـﻤﻴﺖ‬
‫ﻣــﻰﺷﻨﺎﺳــﺪ‪ .‬ﻧﻜﺘــﻪ ﺟﺎﻟــﺐ ﺗﻮﺟــﻪ اﻳــﻦ اﺳــﺖ ﻛــﻪ »ﺳــﺎزﻣﺎنﻫــﺎى ﺑــﻴﻦاﻟــﺪوﻟﻰ« ﻧﻈﻴــﺮ ‪ ITU‬اﺳﺎﺳـﺎً ﺑﺎﻳــﺪ »ﻧﻘــﺶ‬
‫ﺗﺴﻬﻴﻞﻛﻨﻨﺪهاي« داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ )ﺧـﺼﻮﺻﻰ( ﻧﻈﻴـﺮ ‪ IETF ،ICANN‬و‬
‫‪ W3C‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻔﺎى ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ ﺧﻮد در زﻣﻴﻨﺔ »اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ« ﻫﻤﭽﻨـﺎن اداﻣـﻪ‬
‫دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻧﻘﺶﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺮﻛﺎى )ﻧﺴﺒﺘﺎً( ﻫﻢﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻨﻮز ﭘﺎﺳﺦ‬
‫ﺑﻪ ﺳﺆاﻻﺗﻰ از اﻳﻦ دﺳﺖ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ و ﺑـﺎﻟﻌﻜﺲ‪ ،‬ﻣـﻀﺎﻣﻴﻦ ﻓﻨـﻰ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﺮد و ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺻﻼﺣﻴ‪‬ﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را دارد‪ .‬در ﻣﺎده ‪ 49‬راﺟـﻊ‬
‫ﺑﻪ ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎ‪ ،‬ﺣﻘﻮق‪ ،‬وﻇﺎﻳﻒ‪ ،‬آزادىﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎ و ﻗﺪرت ﻣﻴﺎن ﺳﻪ ﮔـﺮوه از ذيﻧﻔﻌـﺎن اﺻـﻠﻰ و دو ﻧـﻮع‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻪ ﻣﻄﻠﺒﻲ اﺷﺎره ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﭘﻲ ﺑﺮدن ﺑﻪ ﻧﺤﻮه اﺟﺮا و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﺗﻌﺎﻣﻞ و ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳـﻰ‬
‫در راﺳﺘﺎى ﻫﻤﻜﺎرى‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻣﺸﺎوره ﻣﻴﺎن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪه »ﮔﺮوه ﻛﻮﻓﻰ ﻋﻨﺎن« ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ ،WSIS‬وﻇﺎﻳﻒ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ و ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑﻨـﺪ ب ﻣـﺎده ‪ 13‬اﻳـﻦ‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ »ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﺷﻔﺎف« ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ »دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ« ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻓﻌﺎﻟﻲ در اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ‬
‫ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ »ﺷﺮﻛﺖ داده ﺷﻮﻧﺪ« و وﻇﺎﻳﻒ آﻧﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﻛﺮدن »ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻛـﺎري راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ«‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳـﺎﺋﻲ‬
‫»ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« و ﺗﻮﺳﻌﻪ »درك ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ از ﻧﻘﺶﻫـﺎ و ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى«‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ »ﮔﺰارﺷﻰ از ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﻨﺎﺳﺐ در دوﻣﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ‪) WSIS‬ﺗﻮﻧﺲ‪ (2005 ،‬اراﺋﻪ ﺷﻮد«‪.‬‬
‫از »دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﻋﺼﺮ ﺻﻨﻌﺖ« ﺗﺎ »دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﻋﺼﺮ اﻃﻼﻋﺎت«‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻣﺎﻧﺪ ﺗﺎ دﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺼﺎﻟﺤﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ WSIS‬ﭼﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲآﻳﺪ‪ .‬آﻳﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺟﺪﻳﺪ‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﮔﺮه ﻛﻮر ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻣﻴﺎن ‪ ITU‬و ‪ ICANN‬را ﺑﮕﺸﺎﻳﺪ و ﻳـﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢ اﺑـﺪاﻋﻰ ﻣﺜﻠﺜـﻰ ﺷـﻜﻞ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دوﻟﺘﻰ از ﻳﻚ ﺳﻮ ﺛﺒﺎت را ﺑﺮﻗﺮار ﺳﺎزﻧﺪ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫‪ 1‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ 12 ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.itu.int/dms_pub/itu-s/md/03/wsis/doc/S03-WSIS-DOC-0005!!PDF-E.pdf‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺪﻧﻰ از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮي اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ را ﻣﺤﻘﻖ ﺳﺎزﻧﺪ؟ آﻳﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﻳـﻚ ﻣـﺪل ﻧﻈـﺎرﺗﻲ و ﻣـﺸﺘﺮك ﺟﺪﻳـﺪ‬
‫ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺑﻮد؟ و آﻳﺎ اﻳﻦ ﻣﺪل ﻃﺮح ﻛﻠﻰ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ راﻫﺒـﺮى ﺳـﺎﻳﺮ ﺣـﻮزهﻫـﺎى ﻛﻠﻴـﺪى ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺟﺮم راﻳﺎﻧﻪاى‪ ،‬از ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺗـﺎ ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻰ‬
‫ﻣﺤﺘﻮا و از ‪ IRP‬ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺗﺠﺎرت در ﻗﺎﻟﺐ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ؟‬
‫ﻳﻜﻰ از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از اوﻟﻴﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﺳﻨﺘﻰ ﺑﺎ »زدوﺑﻨﺪ ﺑﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ در ﭘـﺸﺖ‬
‫دربﻫﺎى ﺑﺴﺘﻪ« ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ در »ﻋﺼﺮ ﺻﻨﻌﺖ« وﺟﻮد داﺷﺖ‪ ،‬دﻳﮕﺮ ﻋﻤﻠﻲ و اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣـﺮﺗﺒﻂ‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﻫﻤﻜﺎري و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذيﻧﻔﻊ و ذيرﺑﻂ را ﻣـﻲﻃﻠﺒـﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﻣﻨﺤﺼﺮاً دوﻟﺘﻲ و ﺳﻨﺘﻲ از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﻏﻴﺮﺷﻔﺎف و ﻏﻴﺮﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬در ﻓﻀﺎى ﺑﺪون ﻣﺮز ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻛﺎرآﻳﻰ ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ و از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ و در ﻏﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‪ ،‬ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﺷﻔﺎف در ﻣﻴﺎن ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ﭼﺎﻟﺶ ﻛﻨﻮﻧﻰ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ »دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﺟﺪﻳﺪي در ﻗﺮن ‪ «21‬اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎى ﺧﻮد را ﻓﺮاﺗﺮ از »دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﻗﺮن ‪ «20‬ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫داﺷﺖ‪» .‬دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﻋﺼﺮ ﺻﻨﻌﺖ« ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺎدهﺗﺮ و اﺳﺎﺳﺎً ﻳﻚ ﻣﺒﺎدﻟﻪ دو ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻣﻴﺎن ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺘـﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﺑـﻮد‬
‫ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﻣﺘﻌﺎدل و ﮔﺎﻫﻲ ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدل ﺑﻮد‪”) .‬ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﻘﺪارى ﭘﻮل اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻰدﻫﻢ و ﺷﻤﺎ ﺑﻪ ﻣـﻦ ﺑﺨـﺸﻰ از ﺣﻘـﻮق‬
‫ﺑﺸﺮ را اﻋﻄﺎ ﻣﻰﻛﻨﻴﺪ“(‪ .‬اﻣﺎ »دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﻋﺼﺮ اﻃﻼﻋﺎت« ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ و از ﻣﺎﻫﻴﺘﻰ ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪى ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺗﻌﺪاد ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ از دوﻟﺖﻫﺎ ‪ -‬ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‪ -‬ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔـﻰ ﻧـﻪ‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻴﺎن ذىﻧﻔﻊﻫﺎ ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻴﺎن ﮔﺮوهﻫﺎى ذيﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد و اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻧﻴﺰ از ﻣﻮﺿـﻮﻋﻰ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫دﻳﮕﺮ ﭼﻬﺮه ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬دﻳﮕﺮ ﺑﺤﺚ »ﺳﻔﻴﺪ و ﺳﻴﺎه« ﻳﺎ »اﺷﺨﺎص ﺑﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺷﺨﺎص ﺧﻮب« وﺟـﻮد‬
‫ﻧﺪارد‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ رو ﺑﻪ رﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﻇﻬﻮر »اﺋﺘﻼفﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ« ﻓﺮاواﻧﻲ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‪،‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎى دﻳﮕﺮ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ‪DNS‬؛ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺳﻮم و ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻰ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن اول در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ‪IPR‬؛ ﻛﺸﻮرﻫـﺎي ﻟﻴﺒـﺮال ﺟﻬـﺎن اول‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻰ و ﺑﻌﻀﻰ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻣﺤﺪودﺗﺮ و دﻳﮕﺮ ﺑﺨﺶﻫـﺎى ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺧـﺼﻮﺻﻰ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺎ در ﻋﺼﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺗﺤﻮل زﻧﺪﮔﻰ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ‪ .‬در اﻳﻦ ﻋﺼﺮ‪» ،‬ﻧﻈﺎم ﻗﺪﻳﻤﻲ راﻫﺒـﺮي« ﻛـﻪ رﻳـﺸﻪ در ﻣﻔﻬـﻮم ﺣﺎﻛﻤﻴـﺖ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ دارد‪ ،‬ﺑﺎ ﻇﻬﻮر »ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮي ﺟﺪﻳﺪ« ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﻈﺎم از ﻧﻈﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ‪ ،‬ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﺳـﺖ و ﺑـﻴﺶ از‬
‫‪ 180‬ﻛﺸﻮر و ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ در آن اﻳﻔﺎى ﻧﻘﺶ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫از ﻳﻚ ﻧﮕﺎه ﺧﺎص‪ WSIS ،‬در ﺣﺎل ارزﻳﺎﺑﻰ ﻛﺎراﻳﻲ »رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ« اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ رﻫﻴﺎﻓـﺖ اﺳﺎﺳـﺎً از‬
‫ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺑﺎزار و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﺸﺄت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺻﻨﻌﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫رواﺑﻂ دو ﺟﺎﻧﺒﻪ در اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﺳﻪ ﺑﻌﺪى‪ ،‬ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى را ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻫﻤﻜﺎري ﻣﻴﺎن ﮔﺮوهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺘﺮك و ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورد‪ .‬ﻧﻈﺎرت ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮ دوﻟﺘﻰ و ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻳﺎ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻰ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞﻫﺎ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻧﻈﺎرﺗﻲ اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ و ﻣـﺸﺘﺮك ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﻳـﻚ‬
‫اﺳﺎس ﻣﻮرد ﺑﻪ ﻣﻮرد ﺟﻬﺖ رﻓﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ ﻃﺮحرﻳﺰى ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ‬
‫و ﺷﻔﺎف ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ آﻣﻴﺨﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻃﺮفﻫﺎ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‪ ،‬ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى‬
‫ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮاﻳﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺆﺛﺮي ﺛﺒﺎت و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى را ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻲﺳﺎزد‪.‬‬
‫‪51‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪52‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﭼﻬﺎرﺻﺪ ﺳﺎل ﭘﻴﺶ‪ ،‬ﭘﺲ از ﻇﻬﻮر اﻧﻘﻼب ﺻﻨﻌﺘﻰ‪ ،‬اوﻟﻴﻦ »ﺻﻨﻌﺘﮕﺮان ﺟﺪﻳﺪ« ﭘﻰ ﺑﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻈﺎم راﻫﺒـﺮى آن زﻣـﺎن‬
‫ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺣﻜﻮﻣﺖ ﭘﺎدﺷﺎﻫﻲ ﻣﻄﻠﻖ ﺑﻮد ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻋﺼﺮ ﺻﻨﻌﺖ را ﺑﺮآورده ﻧﻤـﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺟـﺴﺘﺠﻮ ﺑـﺮاي ﻳـﻚ‬
‫»ﻧﻈﺎم ﺟﺪﻳﺪ راﻫﺒﺮي« در ﻗﺮن ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺤﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺗﺎزهاى ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪ :‬ﻇﻬﻮر »ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ‬
‫ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻰ«‪ .‬اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺗﺎ ﺣﺪى ﻳﻚ »ﻧﻈﺎم ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﺸﺘﺮك« ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﭘﺎدﺷـﺎه و ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى‬
‫ﻓﺌﻮدال )ﻧﻈﺎم ﻗﺪﻳﻢ( ﻛﻤﺎﻛﺎن از ﻗﺪرت ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ ﻣﻮروﺛﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫـﺎى ﺟﺪﻳـﺪى ﻛـﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت ﻗﺪرت و ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﺮدﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﭘﺎرﻟﻤﺎنﻫﺎى ﻣﻠﻰ و دوﻟﺖﻫـﺎى ﺑـﻮرژوازى )ﻧﻈـﺎم‬
‫ﺟﺪﻳﺪ(‪.‬‬
‫اوﻟﻴﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﺳﺎﺳﻰ ﻗﺮن ‪ 17‬ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ ﺣﻘﻮق و وﻇﺎﻳﻒ ﺷﻬﺮوﻧﺪان و دوﻟﺖﻫﺎ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﺪ‪ ،‬ﻫﺮﮔـﺰ ﻣﺒـﺎﺣﺜﻰ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫»ﺟﻤﻬﻮرى« و »دﻣﻮﻛﺮاﺳﻰ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ« را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎوردﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ دربﻫﺎﻳﻰ را ﺑﺮ روى ﻇﻬﻮر ﻳﻚ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮي ﺟﺪﻳﺪ‬
‫ﺑﺎز ﻛﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﻓﻼﺳﻔﻪاى ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻮﻧﺘﺴﻜﻴﻮ)‪ ،(1‬روﺳﻮ)‪ ،(2‬ﻣﺎدﻳﺴﻮن)‪ ،(3‬ﺟﻔﺮﺳﻮن)‪ (4‬و دﻳﮕﺮان اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن را دادﻧـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮي ﻣﻔﺼﻞﺗﺮى را ﺑﺎ ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻰ ﻧﻈﻴﺮ »ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺎﺧﻪﻫﺎى ﻗﺪرت« و »ﻗﺮارداد اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ« ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨـﺪ‪ .‬ﭘـﺲ‬
‫از آن‪ ،‬ﺗﻼشﻫﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻂ اﺗﺤﺎدﻳﻪﻫﺎى ﺗﺠـﺎرى و اﻋـﻀﺎى دﻣـﻮﻛﺮات‪ ،‬راﻫـﻰ ﺑـﺮاى »دوﻟـﺖ رﻓـﺎه‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ« ﻫﻤﻮار ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺣﻜﻮﻣﺖ در ﻗﺮن ‪ 21‬ﺑﺎ ﺣﺪود ‪ 200‬دوﻟﺖ ‪ -‬ﻣﻠﺖ‪ ،‬در ﻃﻮل اﻳﻦ ‪ 200‬ﺳﺎل ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣﻄﻠـﻮﺑﻲ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎ رﺧﺪاد ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺪن‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻈـﺎم ﺑـﺎ ﭼـﺎﻟﺶﻫـﺎى ﻓﺮاﻣﻠﻴﺘـﻰ ﻣﻮاﺟـﻪ ﻣـﻰﺷـﻮد‪،‬‬
‫آﺳﻴﺐﭘﺬﻳﺮيﻫﺎﻳﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ روزﻫﺎى اول »اﻧﻘﻼب ﺻﻨﻌﺘﻰ«‪ ،‬ﭼﺎﻟﺶ ﻣﻮﺟﻮد‪ ،‬ﺳﺎزﮔﺎر ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻳﻦ ﻧﻈﺎم‬
‫ﺑﺎ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ اﻗﺘﺼﺎدي در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺘﻌﺎدل ﻛـﺮدن ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻣـﺸﺮوع‪ ،‬ﺣﻘـﻮق و آزادىﻫـﺎي‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ذىﻧﻔﻌﺎن ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻲﭘﺬﻳﺮد‪.‬‬
‫ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺟﺪﻳﺪى ﻛﻪ ﺑﺪﻟﻴﻞ ﭘﺪﻳﺪ آﻣﺪن ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻣﺆﺳـﺴﺎت ﺟﺪﻳـﺪى را ﺑـﻪ وﺟـﻮد ﻣـﻰآورﻧـﺪ‪ ،‬وارد ﻗﻠﻤـﺮو‬
‫ﺟﺪﻳﺪى ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ و ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻨﻜﻪ آﻳﺎ دﺳﺘﻮر دوﻟﺘﻲ وﺟﻮد دارد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪ ،‬اﻗﺪام ﺑـﻪ ﭘﺮﻛـﺮدن ﺧـﻼًﻫـﺎي ﻣﻮﺟـﻮد‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬دوﻟﺖﻫﺎ در ﻗﺮن ﺑﻌﺪ ﻣﺤﻮ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﺎزﻳﮕﺮ در ﻣﻴﺎن دﻳﮕﺮان ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺠﺒﻮرﻧـﺪ‬
‫ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﮔﺮوﻫﻲ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻧﺪ و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺣﺎﺻﻞ از اﺟﻤـﺎع در ﻛﻨـﺎر دﻳﮕـﺮ ﺑـﺎزﻳﮕﺮان ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺑـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬
‫ﺑﭙﺮدازﻧﺪ و ﻗﺪرت را ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬دوﻟﺖ در ﺑﻌﻀﻰ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻘﺶ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮى ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓـﺖ و‬
‫ﺑﺮاى دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻴﺎﻧﺠﻰ و ﺗـﺴﻬﻴﻞﻛﻨﻨـﺪه ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﻳﺮي ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﺷﺎﺧﮕﻰ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮى در ﺣﻮزه ﻗﺪرت ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻦ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻧﺘﻘﺎل ﻗﺪرت ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ درﮔﻴﺮى ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬در ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺶ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻗﺪرت‪ ،‬ﻛـﻪ‬
‫ﺑﻰﺗﺮدﻳﺪ »راه ﺑﻪ ﺳﻮى ﺗﻮﻧﺲ« را ﻫﻢ ﺗﺤﺖ اﻟﺸﻌﺎع ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد‪ ،‬ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻧﻮﻇﻬﻮر ﺟﻬﺎﻧﻰ از ﻫﺮ دو ﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ )ﻛﻪ ﻫﻨﻮز در دوران آﻏﺎزﻳﻦ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻰﺑﺮﻧﺪ(‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺠﺒﻮرﻧﺪ ﻣـﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺧـﻮد‬
‫‪Montesquieu 1‬‬
‫‪Rousseau 2‬‬
‫‪Madison 3‬‬
‫‪Jefferson 4‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫را اﺛﺒﺎت ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﺎﻣﻮزﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﻘﻮق و آزاديﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاى آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺟﻨﮕﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎ ﻣـﺮﺗﺒﻂ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫‪53‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪54‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺬاﻛﺮات ‪ WSIS‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻣﺎرﻛﻮس ﻛﻮﻣﺮ)‪ ،(1‬وزارت اﻣﻮر ﺧﺎرﺟﻪ ﻓﺪرال‪ ،‬ﺳﻮﺋﻴﺲ‬
‫از ﻣﻦ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﻪ »ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﻓﺎز ژﻧﻮ ‪ «WSIS‬ﺑﭙﺮدازم‪ .‬از اﻳﻦ رو ﺳﻌﻰ ﺧﻮاﻫﻢ ﻛـﺮد ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان دﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺗﻔﺎﻗﻰ در ﮔﺮوه ﻣﺬاﻛﺮهﻛﻨﻨﺪه راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ‪ ،‬اﻳـﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ را از دﻳـﺪﮔﺎه‬
‫ﺷﺨﺼﻰ ﺧﻮدم‪ ،‬ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار دﻫﻢ‪ .‬اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﻨﻢ ﻛﻪ ﻣﻦ ﻫﻴﭻ ﮔﺎه ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪاى ﻧﺒـﻮدهام و‬
‫ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﺮوﻛﺎر ﻧﺪاﺷﺘﻪام‪ .‬ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺗﻔﺎﻗﻰ در ﻳﻚ زﻣﺎن اﺷﺘﺒﺎه‪ ،‬در ﻣﻜﺎن اﺷـﺘﺒﺎﻫﻰ ﻗـﺮار‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪام‪ .‬زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ از ﺳﻮﺋﻴﺲ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺬاﻛﺮات ﭘﺎﻳﺎﻧﻰ ‪ WSIS‬ﭘﻴﺶ ﻗﺪم ﺷﻮد‪ ،‬ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ‬
‫ﻣﺎ ﻣﺸﻐﻠﻪﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎري داﺷﺖ و ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺴﺖ رﺳﻴﺪﮔﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ از ﻣﻦ ﺧﻮاﺳـﺖ‬
‫ﺑﻪ ﺟﺎى او اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﻛﻨﻢ‪.‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺘﻦ را آﻣﺎده ﻣﻰﻛﺮدم‪ ،‬ﺗﻮﺟﻬﻢ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺟﻠﺐ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎى ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ »ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت« ﺑﺎﻳﺪ‬
‫راﺟﻊ ﺑﻪ »ﺟﻬﺖﻫﺎى ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻴﺶِرو« ﺻﺤﺒﺖ ﻛﻨﻢ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺳﻌﻰ ﺧﻮاﻫﻢ ﻛﺮد دﻟﻴﻞ ﻛﺎر ﺧﻮد را ﺗﻮﺿﻴﺢ دﻫﻢ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ‬
‫ﻣﻦ در ﻣﺬاﻛﺮات زﻳﺎدي ﺷﺮﻛﺖ داﺷﺘﻪام‪ ،‬در ﻣﻮرد اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺎ از ﻛﺠﺎ آﻣﺪهاﻳﻢ اﻳﺪة ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺧﻮﺑﻲ دارم‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ اﻳـﻦ‬
‫ﺗﺠﺮﺑﻪ در ﺣﺪس زدن اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺠﺎ ﻣﻰروﻳﻢ ﻧﻴﺰ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻄﻤﺌﻨـﺎً در درك اﻫﻤﻴـﺖ ﺟﻬـﺖﻫـﺎى اﻳـﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﻔﻴﺪ‬
‫و ﻣﺆﺛﺮ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑﻪ راﺳﺘﻰ‪ ،‬ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻳﻚ دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻣﻨﻔﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺜﺒﺖ آن ﺑﺴﻴﺎر آﺳﺎنﺗـﺮ اﺳـﺖ‪ .‬در ﭘﺎﻳـﺎن‪ ،‬در‬
‫ﻣﻮرد ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار ﻧﺒﻮد در اﻳﻦ اﺟﻼس ﻣﻄﺮح ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺧﻮﺑﻲ رﺳﻴﺪﻳﻢ‪.‬‬
‫اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﺟﻬﺖﻫﺎ ﻣﻰﭘﺮدازﻳﻢ‪ .‬ﻧﮕﺎﻫﻰ ﮔﺬرا ﺑﻪ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻣﺬاﻛﺮاﺗﻤﺎن ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ در درك اﻫﻤﻴﺖ آﻧﻬـﺎ ﻣﻔﻴـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺘﻦ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺴﻲ ﻛﻪ ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺒﻨﺎي آﺧﺮﻳﻦ ﻛﺶ و ﻗﻮس ﻣﺬاﻛﺮاﺗﻤﺎن در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻴﻢ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺒﻬﻢ ﺑﻮد‪ .‬ﮔـﺮه اﺻـﻠﻰ‬
‫در ﻳﻚ ﭘﺎرﮔﺮاف ﺑﻮد و آن اﻳﻨﻜﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان »ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ داراى ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫‪Markus Kummer 1‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ در ﺳﺮاﺳﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ ،WSIS‬ﻣﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ زﻳﺎدى ﺑﺮ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ و ﻧﺎﻣﺤـﺪود داﺷـﺘﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻼش ﺑﺮاى اﻳﺠﺎد ﮔﺮوﻫﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻣﺤﺪود ﻛﺎرآﻳﻰ ﺑﺎﻻﻳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺑـﺎ ﺷﻜـﺴﺖ ﻣﻮاﺟـﻪ‬
‫ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎرى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﮔﺮوه ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻣﺬاﻛﺮهﻛﻨﻨﺪه ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻓﻘﻂ وﻇﻴﻔﻪاش ﮔـﺮدآورى ﺣﻘـﺎﻳﻖ و ﺗﻬﻴـﻪ ﮔﺰارﺷـﻰ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎﻳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ راهﺣﻞﻫﺎى ﻣﻤﻜﻦ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ در آن ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر‬
‫از ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻴﺎز اﺣﺴﺎس ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﺎن ﻛﺎرآﻳﻰ و ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺳﺎزﮔﺎري‬
‫وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺑﺎﻳﺪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻋﻀﺎي دوﻟﺘﻲ و ذيﻧﻔﻊ ﺧـﻮد‪ ،‬ﻛـﺎﻣﻼً ﻓﺮاﮔﻴـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﻣﻤﻜـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﻻﻳﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ راهﺣﻠﻲ ﺑﺮاى اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﺔ دﺷﻮار ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ ﺑﺤﺚ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻛﺎﻣﻼً ﺑﺎ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﻣـﺮﺗﺒﻂ اﺳـﺖ‪ .‬ﻳﻜـﻰ از‬
‫دﻻﻳﻠﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺻﻠﻲ ﻣﺎ ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوه ﻛﺎري ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش‬
‫ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﻋﺪة ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻛﻠﻴﺪى اﺣﺴﺎس ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪WSIS‬‬
‫در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻓﺮاﮔﻴﺮي و ﺗﺤﺖ ﺷﻤﻮل ﻗﺮار دادن ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣـﺪﻧﻰ‪ ،‬رﺿـﺎﻳﺖﺑﺨـﺶ و ﻣﻮﻓـﻖ‬
‫ﻧﺒﻮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﻴﺪ ﻣﻰرﻓﺖ ﻛﻪ روش و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻲ ﻛﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺑـﺮ ﺳـﺮ آن ﺗﻮاﻓـﻖ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ ،‬ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﻬﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮي ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﮔﺮدد‪ .‬ﻣﺎﻫﻴﺖ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺪل ﺧﺎص در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬روش و ﻃﺮح اﻳﻦ ﻛﺎر ﻫـﺮ ﭼـﻪ ﻛـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ذىﻧﻔﻌﺎن و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﮔﺮوه دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﺑﺮاﺑـﺮ داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ را ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﺮد«‪ .‬ﭘﻨﺞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﺘﻔﺎوت اراﺋﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺘﻘﺎﺑﻼً اﻧﺤﺼﺎرى ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع‬
‫ﺑﺪﻳﻬﻰ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﻴﺪ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻧﺨﻮاﻫﻴﻢ ﺗﻮاﻧﺴﺖ اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺑﻨﻴـﺎدﻳﻦ را ﺣـﻞ ﻛﻨـﻴﻢ‪ .‬ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻣﻮاﺿـﻊ‬
‫ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﺪت ﺟﺒﻬﻪﮔﻴﺮى ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺧﻮﺷﺒﻴﻨﺎﻧﻪﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻳـﻚ‬
‫راهﺣﻞ دﺳﺖ ﻧﻴﺎﻓﺘﻨﻰ ﺧﻮاﻫﻴﻢ رﺳﻴﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ راه ﺧﺮوج از اﻳﻦ ﺑﺤﺮان اﻳﺠﺎد ﻳـﻚ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد و ﺑﺮاى رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﺟﻬﺖﻫﺎى ﻓﺮاﻳﻨﺪي ﻛﻪ ﻣﻲﺧﻮاﺳﺘﻴﻢ آﻏﺎز ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲﻛﺮدﻳﻢ‪.‬‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ را ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻢ‪ ،‬اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ از روى اﻳﻦ اﺳﻨﺎد ﺳﻪ اوﻟﻮﻳﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ را ﺑـﺮاى‬
‫ﺷﻤﺎ ﺑﺨﻮاﻧﻢ‪:‬‬
‫› اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن واﺣﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻫﺮﮔـﺰ اﻣﻜـﺎنﭘـﺬﻳﺮ‬
‫ﻧﺒﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺑﻮد ﻛﻪ در اﺟﻼس از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎرى را ﺟﻬـﺖ رﺳـﻴﺪﮔﻰ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪ .‬واﺑﺴﺘﮕﻰ ﻧﻬﺎدى اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﻧﻴﺰ از اﻫﻤﻴﺖ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﮔـﺮوه را‬
‫ﻧﻤﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﻨﺘﺴﺐ ﻛﺮد‪.‬‬
‫› دوم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ ﻛﻪ از ﻫﻤﺎن اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬وﻳﮋﮔﻰ ﻓﺮاﮔﻴـﺮي و ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ ﺑـﻮدن اﺳـﺖ‪ .‬ﺗﻮﺻـﻴﻒ‬
‫»ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن« از دو ﺑﻌﺪ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ :‬ﻳﻜﻰ از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ذيﻧﻔﻌﺎن و دﻳﮕﺮى ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪55‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪56‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫› ﺳﻮم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﺻﺖ اراﺋﻪ ﻧﻈﺮاﺗﺸﺎن داده ﺷﻮد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻌﺎل و ﻣﺆﺛﺮ آﻧﻬﺎ در اﻳﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ از اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﻣﺴﺎﻓﺮت و اﻟﺒﺘﻪ دﻳﮕﺮ ﻣـﺴﺎﺋﻞ ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻧﻴﺎز اﺣﺴﺎس ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻫﺪفﻣﻨﺪى در راﺳﺘﺎى اﻳﺠﺎد ﻇﺮﻓﻴﺖ در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﺗﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮد دﻓﺎع ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن دﻫﻴﻢ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪي ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﻧﺲ ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬اﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ اﻳـﻦ ﻓﻘـﻂ‬
‫ﻧﻘﻄﻪ آﻏﺎز اﺳﺖ و ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶ از ﺷﺮوع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺳﺎﺳﻲ ﮔﺮوه ﻛﺎري ﺟﻬﺖﻫﺎي درﺳﺖ را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺳﺆاﻟﻰ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرود ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ ﺑﭙـﺮدازد؟ در ژﻧـﻮ‪ ،‬ﻣـﺎ‬
‫واﻗﻌﺎً اﻳﻦ آﻣﺎدﮔﻰ را ﻧﺪاﺷﺘﻴﻢ ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺧـﻮد را از »ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ« ﺑﻴـﺎن ﻛﻨـﻴﻢ‪ ،‬ﺑـﻪ وﻳـﮋه اﻳﻨﻜـﻪ‬
‫ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ دﻗﻴﻘﺎً ﺑﮕﻮﻳﻴﻢ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺤﺪود ﻓﻨﻰ ﻳﺎ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮده ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴـﺮ اﻣﻨﻴـﺖ ﺷـﺒﻜﻪ‪،‬‬
‫ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‪ ،‬رﻓﺎه ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه و ﺣﻤﺎﻳﺖ از دادهﻫﺎ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴـﺮد‪ ،‬ﻣـﺪﻧﻈﺮﻣﺎن ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺗﻤـﺎﻣﻰ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ آن ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻓﻬﺮﺳـﺖوار آﻣـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﺴﻴﺎري از اﻓـﺮاد اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را در ﺣﻴﻄﺔ اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻗﻠﻤﺪاد ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﻦ ﺗـﺎ ﺣـﺪودى ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﻧـﺪارم ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻔﺴﻴﺮى از اﺳﻨﺎد ﻧﻬﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورم‪ .‬اﻳﻦ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮوه ﻛﺎرى اﺳﺖ ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻮزه وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴـﺮد‪.‬‬
‫از اﻳﻨﻬﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬آﻳﺎ واﻗﻌﺎً وﻇﻴﻔﻪ اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻮارد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد؛ ﻣﺜﻼً ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛـﺎرﺑﺮدى از راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرود ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺑﻪ دﻏﺪﻏﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن در ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺬاﻛﺮات ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻧﻴﺰ رﺳـﻴﺪﮔﻰ‬
‫ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه دو ﻣﻜﺘﺐ ﻓﻜﺮى ﻛﻪ در ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ آﺷﻜﺎرا ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن دادهاﻧﺪ و ﺑﺎﻳﺪ دوﺑـﺎره ﻣﻄـﺮح ﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬از ﻳـﻚ‬
‫ﻃﺮف‪ ،‬ﻣﻜﺘﺒﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺧﻮاﻫﺎن ﻫﻤﻜﺎرى ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ اﺳﺖ و از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ‪ ،‬ﻛـﺴﺎﻧﻰ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻌﻠﻲ ﻣﻮاﻓﻘﻨﺪ )ﺗﻔﻜﺮﺷﺎن اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺮي ﻛﻪ درد ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬دﺳﺘﻤﺎل ﻧﻤﻲﺑﻨﺪﻧﺪ(‪ .‬اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﻪ اﺳﺘﺪﻻل اﻳﻦ دو ﻣﻜﺘﺐ ﻓﻜﺮى ﺑﭙﺮدازﻳﻢ‪:‬‬
‫› ﮔﺮوه اول اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در ﺳـﻄﺢ ﻣﻠـﻲ اﻳﻔـﺎي ﻧﻘـﺶ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﻣﺤﻴﻄﻰ ﺑﺮاى ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺑﺎ ذيﻧﻔﻌﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟـﻮد‪ ،‬آﻧﻬـﺎ اﻳـﻦ ﻧﻜﺘـﻪ را ﻧﻴـﺰ ﻣﺘـﺬﻛﺮ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ ﻫﻴﭻ ﺗﺸﻜﻠﻰ ﺑﺮاى ﺗﻌﺎﻣﻞ وﺟﻮد ﻧﺪارد و ﺑﻪ ﻟﺰوم اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒـﻪ ﺗﺄﻛﻴـﺪ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎً اﮔﺮ از ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﻧﻈﺎم ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻫﻢ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ‪ ،‬ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻫـﻴﭻ‬
‫ﻳﻚ از ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ )در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺻﺮاﺣﺘﺎً ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ‪ ICANN‬اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ( و در ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬
‫ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﺧﻠﻠﻰ اﻳﺠﺎد ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻜﻤـﻞ اﺳـﺖ و ﺑـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫ﻣﻰﭘﺮدازد‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ در ارﺗﺒﺎط اﺳﺖ‪.‬‬
‫› ﮔﺮوه دﻳﮕﺮ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﭙﺮدازﻳﻢ‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺑﺪاﻧﻴﻢ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﺑﺎﻳﺪ رﺳﻴﺪﮔﻰ ﺷﻮد‪ .‬در ﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫـﺎ ﺑـﺮ‬
‫اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﻓﻌﺎل ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺗﻤﺎﻣﻰ ذىﻧﻔﻌﺎن ﺗﺄﻛﻴﺪ دارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻳﻚ ﻣﻌﻀﻞ وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﺣﺎل ﭼﻪ واﻗﻌﻴﺖ داﺷﺘﻪ ﻳﺎ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬ﺗﺮدﻳـﺪﻫﺎﻳﻲ در‬
‫ﻣﻮرد ﺗﻌﺮﻳﻒ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﺷﺎﻣﻞ ‪ ccTLD‬وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫اﺻﻄﻼﺣﺎت ﻣﺮﺟﻊ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬ﺑﺎ ﺗﻌﺮﻳﻒ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﺮوع ﻣﻰﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﺑـﺎ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﻮد و ﺗﺼﻮر ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﮔﺰارش ﻧﻴﺰ ﻫﻤﻴﻦ ﺳﻴﺎق دﻧﺒﺎل ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪ ،‬روش‬
‫ﻣﻮﺛﺮ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﻫﺪف ﻣﻌﻜﻮس ﻛﺮدن ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ اﻳﻦ وﻇﺎﻳﻒ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒـﺎرت دﻳﮕـﺮ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻒ »ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﭼﻪ ﻛﺎرى را ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ« از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺷﺮوع ﻛﻨﻴﻢ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛـﻪ ﺑـﺎ‬
‫آﻧﻬﺎ ﺳﺮوﻛﺎر دارﻳﻢ ﺑﭙﺮدازﻳﻢ‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪم‪ ،‬ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻣﺒﺎﺣﺚ دﻧﺒـﺎل ﺷـﺪه در ﺟﺮﻳـﺎن ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪ WSIS‬ﺑـﺮ‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺤﺪود راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﺳﺰاوار اﻳﻦ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻳـﻚ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺣﺘـﻰاﻻﻣﻜـﺎن‬
‫ﮔﺴﺘﺮده ﺷﺮوع ﻛﻨﻴﻢ و ﺳﭙﺲ آن را ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻴﻢ و ﺑﺮ روى ﺑﻌﻀﻰ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ از اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺰﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از دودﺳﺘﮕﻲ زودرس ﻳﺎ ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن واﺣﺪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ دﻏﺪﻏﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻃﺮفﻫﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻧﻴﺰ اﺷﺎرهاى ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳـﺖ از‬
‫ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه ﻳﺎ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺎ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺮدﻳﺪ دارﻧﺪ ﺑﺘﻮان در ﻣﺠﻤﻮع ﻳﻚ »ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺳﺎﻳﺒﺮ« ﺟﺎﻣﻊ و اﻟﺰامآور ﻣﻨﻌﻘﺪ‬
‫ﻛﺮد ﻫﻤﺮاه ﻫﺴﺘﻢ و ﺗﺼﻮر ﻣﻰﻛﻨﻢ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻏﻴﺮ اﻟﺰامآور ﻛﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ آن در ‪ OECD‬وﺟﻮد دارد‪ ،‬راﺣـﺖﺗـﺮ ﺑـﻪ‬
‫ﺛﻤﺮ رﺳﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻣﻜﺎن ﻳﻚ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي زود ﻫﻨﮕﺎم در ﺗﻮﻧﺲ را ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد‪ .‬اﺟـﻼس ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ ﻓﻌـﺎﻟﻴﺘﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﺗﺎﻛﻨﻮن در دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻧﺠﺎم داده اﺳـﺖ‪ ،‬ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ راﻫﻜﺎرﻫـﺎى ﻏﻴﺮاﻟـﺰامآورى را درﺧـﺼﻮص اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﺪ‪.‬‬
‫در ژﻧﻮ‪ ،‬ﻣﺎ در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه اﻳﺠﺎد ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻠﻲ در ﺗـﻮﻧﺲ‪ ،‬ﻳـﻚ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﻌﻜﺎﺳﻰ را آﻏﺎز ﻛﺮدﻳﻢ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ‪ ،‬ﺑﺮ روى ﺟﻬﺖﻫﺎى اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻜﻴﻪ ﻛﺮدﻳﻢ و وﻇـﺎﻳﻒ ﮔـﺴﺘﺮدهاى را ﺑـﺮاي‬
‫ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺑﺮﺷﻤﺮدﻳﻢ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻗﺮار اﺳﺖ ﺗﻮﺳﻂ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر‪ ،‬ﻣﺒﻨﺎى ﺗﻔﺎﻫﻤﻰ ﺑـﻮد‬
‫ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ ﺑﻪ آن دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻴﻢ و در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﭼﻴﺰى ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ اﻧﺘﻈﺎر آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ .‬در ﻋـﻴﻦ‬
‫ﺣﺎل‪ ،‬ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻳﻚ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺴﺎس ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛـﻪ اﺑﺘـﺪا ﺣﻘـﺎﻳﻖ را ﮔـﺮدآورى‬
‫ﻛﻨﻴﻢ و ﺳﭙﺲ ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎﻳﻰ را ﺑﺮاى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى اﺣﺘﻤﺎﻟﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺳﻌﻰ ﻛﻨﻴﻢ ﺑـﺮ ﺳـﺮ ﺗﻌـﺎرﻳﻔﻰ ﺑـﺎ‬
‫ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑﺮﺳﻴﻢ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻳﺎدآورى اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ در ژﻧﻮ ﺧﺎﻃﺮﻧﺸﺎن ﻛـﺮدﻳﻢ ﻛـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ اﺣﺘﻴﺎط ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ آﻳـﺎ ﻻزم اﺳـﺖ در راﺳـﺘﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى آن ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ در آن اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺎده رﺳﻴﺪهام ﻛﻪ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬اﺳﺘﻨﺘﺎج ﻛﺮدهام‪ :‬ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ در‬
‫ﺻﻮرﺗﻰ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔـﻊ ﺧـﻮد را در ﮔـﺰارش ﭘﺎﻳـﺎﻧﻰاش ﺑـﻪ رﺳـﻤﻴﺖ‬
‫ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ‪.‬‬
‫‪57‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪58‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖ‬
‫ﻣﺪل ﺟﺪﻳﺪى ﺑﺮاي راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫)‪(1‬‬
‫)‪(2‬‬
‫زﺋﻮ ﺑﺮد و اﺳﺘﻔﺎن ورﻫﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﻴﺎد ﻣﺎرﻛﻞ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ژﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰار و ﺑﻲ ﺳﺮ و ﺻﺪا ﺗﻤﺎم ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ آﻧﭽﻪ در آن ﻧﺘﻴﺠـﻪﮔﻴـﺮى‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻘﻄﻌﻰ از ﺗﺎرﻳﺦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﺛﺒﺖ رﺳﺎﻧﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻤﺎم ﺗﻔﺎوتﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ‬
‫دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺟﻤﺎع دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﻗﺎﻟﺒﻰ از راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد‪ .‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻـﻮل‬
‫ﻛﻪ در روز ﭘﺎﻳﺎﻧﻰ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺮ ﺳﺮ آن ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻟﺰوم ﻧﻴﺎز ﺑﻪ »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« اﺷـﺎره ﻛـﺮد‪ .‬ﺑـﻪ ﻋـﻼوه‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ ﺑﺮاى دوﻟﺖﻫﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﺘﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و آﻧﭽﻪ ﺑﺮ آن ﺗﺄﻛﻴﺪ دارد »اﺧﺘﻴـﺎر ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﺮاى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺣﻖ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺑﺮاى دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮد«‪» .‬آﻧﻬـﺎ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺣﻘﻮق و وﻇﺎﻳﻔﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ«‪.‬‬
‫از زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﻗﻴﻘﺎً ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻼء ﻗﻮاﻋﺪ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ آن و ﻧﺒﻮد ﭼﻴﺰى ﺑﻨﺎم »راﻫﺒﺮى« ﻋﺰﻳﺰ و ﺟﺬاب ﺷﺪه اﺳﺖ‪،‬‬
‫ﻣﺪت زﻳﺎدي ﻧﻤﻲﮔﺬرد‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﺟﺎن ﭘﺮى ﺑﺎرﻟﻮ)‪ (3‬ﺑﺴﻴﺎر ﻋﺎﻟﻰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را در » اﻋﻼﻣﻴـﻪ اﺳـﺘﻘﻼل ﻓـﻀﺎى‬
‫ﺳﺎﻳﺒﺮ ‪ «1996‬ﺑﻪ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺑﻴﺎن ﻛﺮده اﺳﺖ‪:‬‬
‫»اي دوﻟﺖﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺻﻨﻌﺘﻰ‪ ،‬اي ﻏﻮلﻫﺎي ﻛﺴﻞﻛﻨﻨﺪهاي ﻛﻪ از ﻓﻠﺰ و ﺷﻬﻮاﻧﻴﺖ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪهاﻳـﺪ‪ ،‬ﻣـﻦ از اﻫـﺎﻟﻲ‬
‫ﻓﻀﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻫﺴﺘﻢ‪ ...‬در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﮔﺮدﻫﻢ ﻣﻰآﻳﻴﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎ از ﻫﻴﭻ ﺣـﺎﻛﻤﻴﺘﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻧﻴـﺴﺘﻴﺪ‪ ...‬ﻣـﺎ ﻫـﻴﭻ دوﻟـﺖ‬
‫ﻣﻨﺘﺨﺒﻰ ﻧﺪارﻳﻢ و اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻫﻴﭻ ﺣﻜﻮﻣﺘﻰ در اﻳﻨﺠﺎ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪«.‬‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ در اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »اﺻﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ‪ :‬ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺣﻜﻮﻣﺖ در ﻗﺮن ‪ «21‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫‪ ،Herrhausen‬ﺣﺰب ﺳﻴﺎﺳﻰ – اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ‪ «Deutsche Bank‬آن را وﻳﺮاﻳﺶ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Zoë Baird ind Stefaan Verhulst 2‬و ‪Markle Foundation‬‬
‫‪Jone Perry Barllow 3‬‬
‫‪Alfred‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻔﻬﻮم راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را درك ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮى ﺑﻪ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ وزارت دﻓﺎع اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه در دﻫﻪ ‪ 1960‬اﻳﺠﺎد ﺷﺪ‪ ،‬اﺳﺎﺳﺎً از ﺳﺎﺧﺘﺎرى دوﻟﺘﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪،‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل راﻫﺒﺮى ﺟﺪﻳﺪ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﻨﻮز ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻰ ﺑﺎ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺟﻼس ﻧﺪاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻧﻈﺎم ﺟﺪﻳﺪ ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺎﻛﻲ از اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در‬
‫روﻧﺪ ﻛﻠﻰ ﺷﺒﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻘﻴﻘﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻈﺎم ﭘﻴﺸﻴﻦ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺧﻮد ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ آزادي ﻋﻤـﻞ‬
‫ﺗﺄﻛﻴﺪ داﺷﺖ‪ ،‬ﺑﺮاى اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﻬﻢ از ﺻﻼﺣﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﺠﺎرى ﺷﺪن روزاﻓﺰون اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﻓﺰاﻳﺶ ﺳـﺮﻳﻊ‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺮﻗﺖ ﻫﻮﻳﺖ‪ ،‬وﻳﺮوسﻫﺎ‪ ،‬ﻧﻘﺾ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى و ﻋﺪم ﺗـﻮازن ﻣﻮﺟـﻮد در دﺳﺘﺮﺳـﻰ و ﺑﺮﻗـﺮارى‬
‫ﺗﻤﺎس ﺑﺎ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬ﭼﺎﻟﺸﻲ ﺟﺪي در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺎﺑﻠﻴﺘﻬﺎي آن ﺑﻮﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ .‬ﻻزم اﺳﺖ ﺟﺮﻳﺎن اﺑﺘﻜـﺎر و ﻧـﻮآوري در‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ از ﻫﺮج و ﻣﺮج ﻣﻮﺟﻮد در آن ﺳﻮد ﻣـﻲﺑﺮﻧـﺪ و آﻧـﺮا ﻣـﻮرد ﺳﻮءاﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲدﻫﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺑﺤﺮان ﺟﻬﺎﻧﻰ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮاى اﻳﻦ ﺑﺤﺮان دﻻﻳﻞ ﺑﺴﻴﺎرى ﻛﻪ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻫﻢ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻣﺎ اﻋﺘﻘـﺎد ﻣـﺎ ﺑـﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫دﻻﻳﻞ اﺻﻠﻰ‪ ،‬از ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻧﻴﺰ ﻋﺪم ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺳـﻨﺘﻰ وﺿـﻊﻛﻨﻨـﺪه ﻣﻘـﺮرات‬
‫ﻧﺸﺄت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﻰﺗﺮدﻳﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻗﻮاﻋﺪ ﻧﻴﺎز دارد‪ ،‬اﻣﺎ اﮔﺮ در ﺗﻼشﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي وﺿﻊ ﻳـﻚ ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬
‫راﻫﺒﺮي اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺟﻮابﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى ﻣﺪل دوﻟﺖ ‪ -‬ﻣﻠـﺖ ﺑﺎﺷـﺪ )ﻣـﺪﻟﻲ ﻛـﻪ ﺑﺮﻣﺒﻨـﺎى ﺗﻌﺮﻳـﻒاش‬
‫ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ و ﻣﻴﺰان ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى آن از ﻣﺤﺪود ﻣﺮزﻫﺎى ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻳﺎ اﻋﻀﺎى ﻳـﻚ‬
‫ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﺮاﺗﺮ ﻧﻤﻲرود(‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻣﻮﻓﻖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﻫﺪف از اراﺋﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﻮد ﻣﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧﻴـﺎز دارﻳـﻢ‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ ﺑـﻪ ﭘـﺎراداﻳﻢ‬
‫ﺟﺪﻳﺪى از ﻗﺎﻧﻮنﮔﺬارى ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ‪ .‬ﺑﺤﺮان راﻫﺒﺮى ﻣﺎ را ﻣﻠﺰم ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻣﺪل ﺟﺪﻳﺪى از راﻫﺒﺮي را دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫اﺟﺰاى اﺳﺎﺳﻰ اﻳﻦ ﻣﺪل ﭼﻨﻴﻦاﻧﺪ‪ :‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺮزﻫﺎي ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ‬
‫ﻣﺪل ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﺑﺨﺸﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﻛﻪ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻣـﺮدم‬
‫ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در آن ﻣﺸﺎرﻛﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﻈﺮات ﺧﻮد را ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ در ﻛﻨـﺎر دوﻟـﺖﻫـﺎ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﺻﻨﻌﺘﻰ از ﺑﻠﻨﺪﮔﻮى ﻳﻜﺴﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺳﻪ ﺟﺰء ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﻓﻘﻂ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎﻳﻰ اﺑﺘﺪاﻳﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﺧﻄـﻮط ﻛﻠـﻰ ﻣـﺪل ﺟﺪﻳـﺪ را ﻧـﺸﺎن‬
‫ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در آﻏﺎز ﻓﻬﻢ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد ﺗﻮازن ﻣﻴﺎن ﺧﻼﻗﻴﺖ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن‬
‫ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺤﻪاي ﺿﺮوري ﻣﻴﺎن ﻧﻈﻢ و ﻓﻀﺎي آﺷﻔﺘﺔ ﺧﻼﻗﻴﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﺎﻛﻢ ﺷﻮد‪ .‬ﺑـﻪ ﻋـﻼوه‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻳﺠﺎدﻛﻨﻨﺪه ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺸﻰ از ﻳﻚ ﭘﮋوﻫﺶ ﻛﻠﻰﺗﺮ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬـﺎن اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮ‬
‫روى ﻣﺪلﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺖ اداره ﺗﺠﺎرت‪ ،‬ﻣﻬﺎﺟﺮت‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬ﺗﻮﺳـﻌﻪ و دﻳﮕـﺮ دﻏﺪﻏـﻪﻫـﺎى ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﺎر ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻣﻮﺟﻮد راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ WTO‬ﻳـﺎ ‪ WIPO‬ﺟﻬـﺖ آﻣـﻮزش ﻣـﺪلﻫـﺎى‬
‫ﻧﻮﻇﻬﻮر راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﺮاﮔﻴﺮى آﻧﻬﺎ اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻰ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﺤﺜﻰ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠـﺎ ﻗـﺮار اﺳـﺖ دﻧﺒـﺎل‬
‫ﺷﻮد را ﻣﻰﺗﻮان ﺷﺮﻛﺖ در ﻳﻚ ﮔﻔﺘﮕﻮى وﺳﻴﻊﺗﺮ و ﻫﻤﭽﻨﺎن رو ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫‪59‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪60‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اوﻟﻴﻪ آن را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻓﻘﺪان راﻫﺒﺮي ﻣﻨﺘﺴﺐ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﺷـﺒﻜﻪ از اﺑﺘـﺪا ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ اﺻـﻮل‬
‫ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﻫﻤﻜﺎري ﻣﻴﺎن ﺻﻨﻌﺖ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﻛﺎرﺑﺮان رﺷﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﺣﺬف ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﻣﻘـﺮرات و ﺧـﺼﻮﺻﻰﺳـﺎزى دو‬
‫روﻳﻜﺮد ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ‪ .‬اﻳﺪه ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻓﺮض اﺳﺘﻮار ﺑﻮد ﻛﻪ ﺷﻜﻞ اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮﺗﺮ و ﺳﺎزﮔﺎرﺗﺮى‬
‫از ﻧﻈﺎرت و ﻛﻨﺘﺮل اراﺋﻪ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫در اﺑﺘﺪا اﻳﻦ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺆﺛﺮي ﭘﺪﻳﺪ آورد‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ ﺗﻮاﻓـﻖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺑـﺮ ﺳـﺮ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫‪ TCP/IP‬و ‪ HTML‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪﻧﺪ‪ .‬اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ رﺷـﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﻫﻤﮕـﺎﻧﻰ ﺷـﺪن آن را‬
‫ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﺑﺮان )و ﻋﻼﺋﻖ آﻧﻬﺎ( در ﺷﺒﻜﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗـﺼﺎﻋﺪى‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪل» ﺧﻮد– راﻫﺒﺮى« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺷﻜﺎفﻫﺎﻳﻰ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر وﻳﮋه‪ ،‬ارزشﻫـﺎي‬
‫اﻗﺘﺼﺎدي آﺷﻜﺎر و ﺟﺪﻳﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻓﺰود‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻗﺘﺼﺎد ﻣـﺪل »دات‪ -‬ﻛـﺎم« ﺷـﻜﻮﻓﺎ ﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ رﻏﺒﺖ ﻛﻤﺘﺮى ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﺑﺎ رﻗﺒﺎي ﺧﻮد داﺷﺘﻨﺪ و ﺑﻴﺸﺘﺮ راﻏﺐ ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺒﻜﻪ را در ﺟﻬﺘﻰ ﻛﻪ‬
‫اﻫﺪاف ﺗﺠﺎرىﺷﺎن ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﻻرﻧﺲ ﻟﺴﻴﮓ)‪ (1‬در ﻛﺘﺎب آﺋﻴﻦﻧﺎﻣـﻪ و دﻳﮕـﺮ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ‬
‫ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ در ﺳﺎل ‪ 1999‬اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﻣﻮﺷﻜﺎﻓﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ ،‬ﻓﻘـﺪان ﻛﻨﺘـﺮل دوﻟﺘـﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﻲ آن ﻧﺒﻮد ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻧﻮع ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ روي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ آن ﺑﻮد ﻛﻪ اﻓﺮاد ﺑﺴﻴﺎري ﻣﻲﺗﻮاﻧـﺴﺘﻨﺪ از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻧﺮماﻓﺰاري ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه روي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮد را اﻋﻤﺎل ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪودى در‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﺎرى ﺷﺪن روﺑﻪ رﺷﺪ‪ ،‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎ اﻧﻮاع »ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده«ﻫﺎ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ؛ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ ﺑﺮﺧـﻰ‬
‫ﺗﺤﻠﻴﻞﮔﺮان ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻰزﻧﻨﺪ اﻣﺮوزه ﺑﻴﺶ از ‪ %50‬ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺷﺒﻜﻪ را ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ و ﺳﺎﻳﺮ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‬
‫ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب )ﻫﺮز ﻧﺎﻣﻪ( در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد و اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎﻳﺖﻫﺎى ﺗﺤﺮﻳﻚﻛﻨﻨـﺪه ﺟﻨـﺴﻲ ﺑـﺮاي ﻛﻮدﻛـﺎن)‪ (2‬در‬
‫ﺳﺎل ‪ 2003‬ﺑﺎ رﺷﺪ ‪ %70‬ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﻮدهاﻧﺪ و در ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻫﻔﺖ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ ﻓﻘﻂ در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ ،‬ﻗﺮﺑﺎﻧﻰ‬
‫ﺳﺮﻗﺖ ﻫﻮﻳﺖ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﻗﻰ ﻧﻤﺎﻧﺪهاﻧﺪ )و در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺟﻼس ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﺪهاﻧـﺪ(‪ .‬در ﺳﺮﺗﺎﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن‪ ،‬دوﻟـﺖﻫـﺎ از‬
‫ﻏﻔﻠﺖ ﺧﻄﺮات ﻧﺎﺷﻰ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻈﺎم ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﺑﻴﺪار ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺗﻼشﻫﺎي ﺧﻮد را ﺑﺮاي واﻛﻨﺶ ﻧﺸﺎن دادن ﺑﻪ اﻳﻦ وﺿﻊ‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ دادهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻳﻚ ﻗﺎﻧﻮن ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ)‪ (3‬را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻗـﺎﻧﻮن ﺷـﺎﻣﻞ‬
‫ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﺟﺰاﺋﻰ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﺣﺠﻢ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺗﺤﺎدﻳـﻪ اروﭘـﺎ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎى ﺳﺨﺖﮔﻴﺮاﻧﻪ را در زﻣﻴﻨﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺑـﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ رﺳـﺎﻧﻴﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻼوه در ﭼﻨﺪ ﻣﺎه و ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ در ﺳﻄﺤﻲ وﺳﻴﻌﺘﺮ در دﻧﻴﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﺣﺠﻢ اﻧﺒﻮﻫﻰ از ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﺑـﻮدﻳﻢ ﻛـﻪ از ﺣﻘـﻮق‬
‫ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ )و ﻣﺪام روزآﻣﺪ ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ( ﺗﺎ رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ وﻳﺮوسﻫـﺎ را ﻣﺤـﺪود ﻛﻨﻨـﺪ و ﻗﻤﺎرﺑـﺎزى‬
‫آﻧﻼﻳﻦ را ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻘﺮرات ﺳﺎزﻧﺪ و ﺟﻠﻮي ﺳﺮﻗﺖ ﻫﻮﻳﺖ و ﻫﺮزهﻧﮕﺎرى را ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻛﺸﻮرى‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪Lawrence Lessig‬‬
‫‪Pedophilia websites‬‬
‫‪CAN-SPAM Act‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﻗﺼﺪ دارد ﻓﻀﺎي ﻫﺮج و ﻣﺮج و ﺑﻲﻗﺎﻧﻮﻧﻲ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻫﺮج و ﻣﺮج‪ ،‬ﻧﺎآراﻣﻲﻫﺎ و ﺑﻲﻗﺎﻧﻮﻧﻲ زﻣﺎن ﺟﻨـﮓ در ﻣﻨﻄﻘـﺔ ﺑﺎﻟﻜـﺎن‬
‫اروﭘﺎ ﺗﺸﺒﻴﻪ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺪون ﺷﻚ اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺧﻮﺑﻰ را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ دو دﻟﻴﻞ ﻣـﻰﺗـﻮان اﺛﺒـﺎت ﻛـﺮد ﻛـﻪ در رﻓـﻊ‬
‫ﺑﺤﺮان راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﺎﺟﺰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ آزادى از ﻣﻘﺮرات دوﻟﺘـﻰ در واﻗـﻊ ﻣﺤـﻮر ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﻫﻤﻮاره ﺧﻄﺮ ﺑﺮوز ﺗﻮرم ﻣﻘﺮرات را ﺑﻪ ﻫﻤـﺮاه دارد ﻛـﻪ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ روح ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻰ و‬
‫ﻧﻮآورى در ﺷﺒﻜﻪ را ﺳﺮﻛﻮب ﻛﻨﺪ و ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ ﭘﻴﺶِرو ﺑﻪ ﻛﻨﺪى ﭘﻴﺶ رود‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬راهﺣﻞﻫـﺎى ﻓﻨـﻰ ﺻـﺮف‪ ،‬از‬
‫ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻴﻜـﻪ اﻋﻤـﺎل ﻳـﻚ ﻓﻴﻠﺘﺮﻳﻨـﮓ ﺷـﺪﻳﺪ ﺳـﺒﺐ ﭘـﺎك ﺷـﺪن‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪﻫﺎ از داﺧﻞ ﺻﻨﺪوقﻫﺎى ﭘﺴﺘﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺳﺎﻧﺴﻮر ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ‪ ،‬از دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﻛﻠﻴـﻪ‬
‫ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻟﮕﻮﻫﺎى ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪﻫﺎ را ﺑﺎ ﺧﻮد دارﻧﺪ در ﭘﺴﺖﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺷﺨـﺼﻰ ﻣـﺸﺮوع و ﺣﺘـﻰ ﻣﺮاﺟـﻊ ﺧـﻮد‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻼشﻫﺎ ﺻﺮف ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻧﻈﻤﻰ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﻮد ﻛـﻪ دوﻟـﺖ‬
‫)و ﻓﻨﺎورى( ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از راهﺣﻞ در ﻣﻴﺎن ﺑﺴﻴﺎري از دﻳﮕﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ‪ ،‬ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬
‫دوﻣﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﺣﺘﻰ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰﺗﺮ ﻫﻢ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻨﺘﺮل دوﻟﺘﻲ‪ ،‬ﮔﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻧﻴﺴﺖ زﻳﺮا ﺑـﻪ‬
‫اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺎد ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﺆﺛﺮي ﻧﺪارد‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻰاﻧﺪازه ﺷﺎﺧﻪ ﺷﺎﺧﻪ‪ ،‬ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳﻲ ﺷﺪه و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ .‬واﻗﻌﻴـﺖ‬
‫اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ از ﻣﺤﺪوده دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻠﺖ‪ -‬دوﻟﺖﻫﺎ ﻓﺮاﺗﺮ رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺑﺪان ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﺳﻨﺘﻰ ﻣﻘﺮرات‪ ،‬ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻧـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮﺧـﻲ‬
‫ﻛﻨﺘﺮلﻫﺎ را اﻋﻤﺎل ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻣﺘﺪ ﻛﺎﻣﻼً ﺟﺪﻳﺪ از اﻋﻤﺎل ﻛﻨﺘﺮل را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺑﺮاي ﺷﺮوع ]ﺑﺮرﺳﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ[‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻼشﻫﺎي اﺧﻴﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺿﺒﻂ و ﭘﺨﺶ ﻓﻴﻠﻢ و ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ ﺑﺮاي ﻣﺤـﺪود ﻛـﺮدن‬
‫روﻧﺪ ﻣﺒﺎدﻟﺔ آﺛﺎر داراي ﻛﭙﻲ راﻳﺖ در ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﻓﺎﻳﻞ ﻟﺴﺘﻔﺎده ﻣـﻲﺷـﻮد‪،‬‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻛﺸﻮر )از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه( در ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺻـﻨﻌﺖ ﺿـﺒﻂ و ﭘﺨـﺶ‪ ،‬ﻣﻘﺮراﺗـﻰ وﺿـﻊ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻘﺮرات در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺧﻮد ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺮزﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﻗﻠﻤﺮو ﺣﻮزهﻫﺎي ﻗﻀﺎﻳﻲ را ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪،‬‬
‫از ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى اﺟﺮاﻳﻰ ﻛﻤﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ اﺷﺘﺮاك ﻓﺎﻳﻞ ﺟﺪﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻧـﺎم ‪،Earth Station 5‬‬
‫‪ ES5‬ﺑﻪ روﺷﻨﻰ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻰﻛﺸﺪ‪ :‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ از ﻛﺮاﻧﻪ ﺑﺎﺧﺘﺮى و ﻧﻮار ﻏﺰه اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد‪،‬‬
‫ﻳﻌﻨﻰ در ﺣﻮزهاى ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮا ﻧﺪارد و دور از دﺳﺘﺮس اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻣﻘﺎﻣﺎت ذىﺻﻼح دوﻟﺘﻰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﻜﻼت را ﻣﻰﺗﻮان در ﻣﻴﺎن ﻃﻴﻔﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮد‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ آﻧﻬـﺎ ﺗﻨﻬـﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺤﺪود ﻧﻤﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﻣـﺴﺎﺋﻠﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎى ﻗﻀﺎﻳﻰ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻨﻄﻮر ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺔ ﻛﺸﻮرﻫﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ آزادى ﺑﻴﺎن از اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى‬
‫ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻳﻜﺴﺎﻧﻰ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و داراي ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺮاي دﻓﺎع از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﺣﺘﻰ زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ )ﻳﺎ ﮔﺮوهﻫﺎى دوﻟﺘﻰ( ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻋﻤﺎل ﻛﻨﺘﺮل ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺗـﻼشﻫﺎﻳـﺸﺎن در اﺛـﺮ‬
‫ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻓﺎﻗﺪ اﺛﺮ ﺷﻮد و اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﻟﻜﺎﻧﻰ ﺷﺪن)‪ (1‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ و ﻓﻮقاﻟﻌﺎده از ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﺎدم و ﺑﺮﺧﻮردي در ﺳﺎل ‪ 2000‬ﺑـﻪ وﻗـﻮع ﭘﻴﻮﺳـﺖ‪ .‬در آن ﻫﻨﮕـﺎم دادﮔـﺎه‬
‫ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﻋﻠﻴﻪ اﻇﻬﺎرات ﺗﻨﻔﺮآﻣﻴﺰ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر وﺟﻮد دارد اﺳﺘﻨﺎد ﻛﺮد و ﺑﻪ !‪ Yahoo‬دﺳﺘﻮر داد‪ ،‬ﺣﺮاﺟﻰ‬
‫ﻳﺎدﮔﺎرﻫﺎى ﺣﻜﻮﻣﺖ ﻧﺎزى را از ﺳﺎﻳﺘﺶ ﺣﺬف ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ دﺳﺘﻮر ﻛﻪ ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺎرﺑﺮان ﺷﺒﻜﻪ !‪ Yahoo‬ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑـﻮد‪،‬‬
‫ﺑﺎ ﻋﺮف و ﻗﻮاﻧﻴﻦ آزادى ﺑﻴﺎن اﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺳﺎزﮔﺎرى ﻧﺪاﺷﺖ‪ .‬دادﮔﺎه ﻓﺮاﻧﺴﻮى ﺗﺼﻮر ﻣﻰﻛﺮد ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ دﺳـﺘﻮر دﻫـﺪ‬
‫‪61‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪62‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻛﺪام آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ]ﻫﺎ[ )ﻳﺎ ﻫﻨﺪى]ﻫﺎ[‪ ،‬روﺳﻰ]ﻫﺎ[ ﻳﺎ ﺑﺮزﻳﻠﻰ]ﻫﺎ[( ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬ﺑﺮﺧـﻮرد‬
‫ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ ﻣﻴﺎن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ در ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎد‪ .‬در آن زﻣﺎن دادﮔـﺎه اﺳـﺘﺮاﻟﻴﺎ ﻣﻘـﺮر ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﺑﺎزرﮔﺎن اﻫﻞ ﻣﻠﺒﻮرن در اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از ﺑﺎزار ﺳﻬﺎم داو ﺟﻮﻧﺰ)‪] (1‬در ﺑﻮرس ﻧﻴﻮﻳﻮرك[ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻓﺘﺮا ﺷﻜﺎﻳﺖ ﻛﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﻣﻨﺸﺎء ﻣﺤﺘﻮاى ﻣﻮرد اﻋﺘﺮاض‪ ،‬از اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ دو ﭘﺮوﻧﺪه ﻓﻮق ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى‬
‫دوﻟﺘﻰ ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﻪ وﺿﻮح ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ‪ :‬راﻫﺒﺮى ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ در‬
‫زﻣﻴﻨﺔ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ )ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎﻳﻲ( ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺒﻨﺎى راﻫﺒﺮى آن را ﺷﻜﻞ دﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻔـﺎﻫﻢ ﻧﺮﺳـﻴﺪه اﺳـﺖ‪،‬‬
‫ﻣﺸﻜﻞ )و ﺣﺘﻰ ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ( اﺳﺖ‪.‬‬
‫در راﺳﺘﺎى ﻳﻚ ﻣﺪل ﺟﺪﻳﺪ و اﻫﻤﻴﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‬
‫در ﻣﺠﻤﻮع‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺜﺎلﻫﺎ ﺑﻪ روﺷﻨﻰ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬اﻛﻨﻮن واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺪم وﺟـﻮد‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ ﻳﺎ ﺣﺎﻛﻢ ﺷﺪن ﻧﻈﺎم ﺑﺎﻟﻜﺎﻧﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞﻫﺎى اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ را ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﻜﺸﺎﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺎن ﻣﻴـﺰان ﻫـﻢ‬
‫روﺷﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ اﻳﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞﻫﺎ را درك ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از اﻳـﻦ اﺳـﺘﺪﻻل‬
‫ﻛﺮدﻳﻢ‪ ،‬آﻧﭽﻪ ﻧﻴﺎز دارﻳﻢ ﻳﻚ ﻣﺪل ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺟﺪﻳﺪ از راﻫﺒﺮى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺮزﻫﺎ اﺟﺮا ﺷﻮد و ﻗﺪرت دوﻟﺖﻫـﺎ‬
‫را ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻛﻨﺪ )اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ آن ﺷﻮد(‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫درسﻫﺎﻳﻰ از ﺳﺎﻳﺮ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﺣﻮزة راﻫﺒﺮى‬
‫ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﻣﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎى وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﻏﻴﺮﺳﻨﺘﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺮاﺟﻌﻪ )و اﺗﻜﺎء( ﻛﻨـﻴﻢ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ICANN ،‬ﻣﺪل ﺟﺪﻳﺪي از ﺗﺼﻤﻴﻢﺳﺎزي را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑـﺎ ﻣـﺸﻜﻼت ﺑـﺴﻴﺎري‬
‫دﺳﺖ و ﭘﻨﺠﻪ ﻧﺮم ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ DNS‬ﺗﻮﺳﻂ آن ﻧﻤﻮﻧﻪ ارزﺷﻤﻨﺪى از ﻧﺤﻮة ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ‬
‫)‪ (NGO‬ﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﮔﺮوه وﻳﮋة ﻓﺮﺻﺖ دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ)‪ (2‬ﻛﻪ در ﺳﺎل ‪ 2000‬ﻛـﺎر‬
‫ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ رﻫﺒﺮان ‪ G8‬آﻏﺎز ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ از ﻫﻤﻜﺎري ﻓﺮا ﺑﺨﺸﻰ را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻨﺸﺎء دوﻟﺘﻰ دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ آن را ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻰ در اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻃﺮح اﺟﺮاﻳﻰ و ﻛﺎرﺑﺮدى در‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻰ‬
‫و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﭼﻨﺪﺑﺨﺸﻰ آن ﺗﺎﻛﻨﻮن در ‪ UN ICT TaskForce‬ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و داﻣﻨﺔ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﺸﺎن ﻣﺤﺪود اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻮاﻗﺺ آﻧﻬﺎ آن ﻗﺪر زﻳـﺎد اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﺮاى ﻣﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖﻫﺎﻳﺸﺎن آﻣﻮزﻧﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻣـﺸﻜﻼت ﺑـﺴﻴﺎر ‪ ICANN‬درسﻫـﺎى ﻣﻔﻴـﺪي در‬
‫زﻣﻴﻨﺔ ﺗﻮﺳﻌﺔ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ اﺻـﻼﺣﺎت‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪Dow Jones‬‬
‫)‪Digital Opportunity TaskForce (DOT Force‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﻰﺗﺮدﻳﺪ دوﻟﺖﻫﺎ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻴﺎن اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻻن ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ :‬ﻫـﺮ ﻳـﻚ از اﻳﻨﻬـﺎ ﻳـﻚ ﺳـﺘﻮن‬
‫اﺳﺎﺳﻰ را در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﺣـﻀﻮر ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ از ﻫﻤـﺎن اﻫﻤﻴـﺖ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻧﺎدﻳﺪه اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ در ﻗﺎﻟـﺐ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎي ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ و ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ در ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ راﻫﺒﺮى ﭼﻨﺪ ﺑﺨﺸﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻫﻤﺎن ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻬﻢ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ‬
‫اوﻻً‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬زﻳﺮا ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺮﺟﻊ ﺑﺮاى دﻓﺎع از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ اﺳـﺖ‪ .‬ﻫﻤـﺎن‬
‫ﻃﻮر ﻛﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻬﻴﻢ از ﺗﺠﺎرﺗﻲ ﺷـﺪن روزاﻓـﺰون آن‬
‫ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﺿﺮورﺗﺎً ﺑﺮ ﺧﻼف ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ‪ :‬در واﻗﻊ‪ ،‬ﺗﺠﺎري ﺷﺪن اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺒﻨـﺎى‬
‫ﺧﻼﻗﻴﺖ و اﺑﺘﻜﺎر در آن اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮي ﺑـﺎ ﻫـﻢ‬
‫ﺗﺼﺎدم ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ و در ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻮاﻗﻊ اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻄﻘﻰ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و از ﺣﻘﻮق ﻓﺮدى در ﺑﺮاﺑﺮ دوﻟﺖﻫﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻋﺘﻤﺎد‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻧﻘﺶ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه در اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن آن را در ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺪﻳﺪى ﻗﺮار دﻫﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺼﻮﻳﺮي ﻛﻪ از ﻧﺎﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﻮدن‬
‫ﻣﻴﺰان ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺑﺎز ﺑﻮدن آن در اذﻫﺎن ﻋﻤﻮﻣﻲ وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﻳﻚ دﻧﺪه و ﺧﻮدرأي ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬ﻛـﺸﻮرﻫﺎى‬
‫در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻪ وﻳﮋه ﮔﺮوهﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ اﺣﺴﺎس ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﺳﺎزي ﺟﺎ ﻣﺎﻧـﺪهاﻧـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﺣﺴﺎس ﺟﺪا ﺷﺪن‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ و اﻋﺘﺒﺎر ‪ ICANN‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﻛﺎرآﻣـﺪى آن را ﻣﺤـﺪود‬
‫ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع‪ ،‬اﻳﻦ ﻫﺸﺪار را ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬار ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺣﺘﻰاﻟﻤﻘﺪور ﺑﺎﻳـﺪ ﻃﻴـﻒ‬
‫وﺳﻴﻌﻰ از آراء ﻣﺨﺘﻠﻒ را در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺧﺎﻃﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻛﺮات اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻪاﻳـﻢ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ اﺻﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻨﺎ ﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﺻﻞ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻛﻪ ﻟﺰوم راهﺣﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ ﻧﻴﺰﺿـﺮوري‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﺳﺎﺳﺎً ﻣﻘﺮرات ﺳﻨﺘﻰ ﺑﺮ ﻗﺪرتﻫﺎى ﻗﻬﺮآﻣﻴﺰ و ﺟﺰاﻳﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﺗﻜﺎء داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ راﻫﺒـﺮى ﻣـﺆﺛﺮ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ و اﺣﺘﺮام ﺑﻨﺎ ﺷﻮد‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺻﻼﺣﻴﺖ آن ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻰ ﺑﻪ ﻣـﺸﺮوﻋﻴﺖ آن‬
‫واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﻓﺮاﮔﻴﺮي آن و در ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻫﻤﺔ ﻧﻈﺮات ﻣﺘﻜﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑـﻪ ﮔﻮﻧـﻪاي‬
‫ﻛﻪ اﺣﺴﺎس ﺷﻮد ﻧﻘﺶآﻓﺮﻳﻨﺎن اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻗﺘـﺼﺎدي و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻨـﺎﻃﻖ‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﭘﺸﺖ ﺗﺮﻳﺒﻮن ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاري اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺣﻖ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ دارﻧﺪ‪.‬‬
‫‪63‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪64‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﺑﺨﺸﻰ از اﻳﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻳﻦ ﻧﻘﺶ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺎس اﺳـﺖ ﻛـﻪ از ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ‬
‫ﻫﻨﮕﻔﺘﻰ در ﻗﺎﻟﺐ اﻋﺘﻤﺎد ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮوهﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛـﻪ ﻏﺎﻟﺒـﺎً ﺑـﻪ دوﻟـﺖﻫـﺎ و ﺑﺨـﺶ ﺗﺠـﺎرى‬
‫واﺑﺴﺘﮕﻰ ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎدى را ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ اﺧﻴﺮى ﻛﻪ ﻣﺠﻤـﻊ ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫اﻗﺘﺼﺎد درﺑﺎره »اﻋﺘﻤﺎد« از ﺳﻰوﺷﺶ ﻫﺰار ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد‪ ،‬ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ‪ ،‬ﻳﻌﻨـﻰ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي ﻣﺪاﻓﻊ ﮔﺮوهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ ،‬در دوﻣﻴﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻃﺮفﻫـﺎي ﻣـﻮرد اﻋﺘﻤـﺎد ﻗـﺮار دارﻧـﺪ‬
‫)ﭘﺲ از ﻧﻴﺮوﻫﺎى ﻧﻈﺎﻣﻰ( و دوﻟﺖﻫﺎ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺧﺼﻮﺻﻲ )در ﭘﺎﻳﻴﻦﺗﺮﻳﻦ ﺳـﻄﺢ( از ﺣـﺪاﻗﻞ اﻋﺘﻤـﺎد ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ دﻳﮕﺮي ﻛﻪ درﺑﺎرة ﻣﻴﺰان اﻋﺘﺒﺎر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﺎرﻛﻞ)‪ (1‬ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪ‪ ،‬ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﻣـﺸﺎﺑﻬﻰ را ﻧـﺸﺎن‬
‫داد؛ در اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻋﻘﻴﺪه ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ از ﻧﻘـﺶ ﻣـﺆﺛﺮى در ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻈﺮ ﻣﺜﺒﺘﻰ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ‪ .‬ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﻧﻤﺮه ﻣﺜﺒﺘﻰ ﺑﻪ آن دادﻧﺪ )اﻣﺘﻴـﺎز ‪ (1/7‬و اﻳـﻦ ﻣﻴـﺰان‬
‫ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﻣﺘﻴﺎزي ﺑﻮد ﻛﻪ از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ )‪ ،(6/6‬اﺷﺨﺎص )‪ (3/6‬ﻳﺎ دوﻟﺖﻫﺎ )‪ (5‬ﺑﺪﺳﺖ آﻣـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ‬
‫ﻋﺎﻣﻞ اﻋﺘﻤﺎد در ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮدهاي ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه و از ﺟﺎﻳﮕـﺎه وﻳـﮋهاى در ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺗﻌـﺎﻣﻼت اﻗﺘـﺼﺎدى‪،‬‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و دﻳﮕﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ در ارﺗﻘﺎى ﻣﺤـﻴﻂ آﻧﻼﻳـﻦ ﺑـﻪ وﺿـﻮح ﻣـﺸﺨﺺ‬
‫ﻣﻰﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‬
‫دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺶ ﻣﺆﺛﺮى ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد‪ ،‬زﻳﺮا ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺧﻮد‪ ،‬ﮔﺴﺘﺮه ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫را ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎً ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ‬
‫را ﺑﺎ اﻫﺪاف ﺟﻬﺎﻧﻰﺷﺎن در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺮﻛﺖ داد‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻓﺮاﻣﻠﻴﺘﻲ و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ‬
‫ﻛﻪ در دﻫﻪﻫﺎى اﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺟﻬﺎن رﺷﺪ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻄﻘـﻰ در ﺟﺎﻳﮕـﺎﻫﻰ ﻗـﺮار ﻣـﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻧﻘـﺶ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ را ﭘ‪‬ﺮ ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ راﺳـﺘﻰ ﺑﺨـﺶ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻰ از اﻫـﺪاف‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺎﻧﺎلﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻰﺷﻮد و آﻧﻬﺎ در ﺧـﻂ ﻣﻘـﺪم ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎي‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺪاﻓﻊ ﮔﺮوهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺮاى ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺣﻤﺎﻳﺘﻰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰارى ﻛـﻪ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ را در‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﺧﺎﻟﺖ ﻣﻰدﻫـﺪ‪ ،‬از اﻫﻤﻴـﺖ وﻳـﮋهاىﺒﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬ﻧـﻮاﻗﺺ و ﻛﻤﺒـﻮدﻫـﺎي ‪ ICANN‬در ﻛﻨـﺎر‬
‫ﻣﺸﻜﻼت اﺧﻴﺮى ﻛﻪ ﺑﺎ‪ WTO‬در ﻛﺎﻧﻜﻮن)‪ (2‬ﭘﻴﺪا ﻛﺮد‪ ،‬ﺑﻪ وﺿﻮح ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒـﺮى ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒـﻪ را ﺑـﻪ‬
‫ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﺸﻴﺪ‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﻴﺎن ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺟﻬﺎن رو ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﻧﺒﻮدﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺪون در اﺧﺘﻴـﺎر داﺷـﺘﻦ ﻳـﻚ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ واﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺎ ﻓﻘﺪان ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن ﻓﻘﺪان اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺎﻳﺪ ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮ اﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻛﻮﺗﺎﻫﻰ در ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪن ﻣﻠﻞ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات‪ ،‬ﻋﺪم ﺗـﻮازﻧﻰ‬
‫ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آورد ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﺮوﻣﻴﺖ ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﻴﻦ ﻗﺼﻮرى در ﻓﻀﺎى ﺷـﺒﻜﻪاى ﻧﻤـﻮد‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻋﺪم ﺗﻮازنﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻟﻄﻤﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ زد‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪Markle Foundation‬‬
‫‪Cancun‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺧﻮشﺑﻴﻦ ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﻣﺪلﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪي از راﻫﺒﺮى اراﺋﻪ ﻛـﺮد‪ .‬ﻣـﺪلﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣـﺎ ﻛﻤـﻚ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺑﺮ ﻣﺸﻜﻼت ﺷﺒﻜﻪاى ﻏﻠﺒﻪ ﻛﻨﻴﻢ و ﺑﻪ اﺷﺨﺎص اﺟﺎزه دﻫﻴﻢ از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﻴﺰ آن ﺑﻬﺮهﻣﻨـﺪ ﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺪﻟﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﺮ روى آن اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدهاﻳﻢ‪ ،‬از ﺳﻪ ﺟﺰء اﺳﺎﺳﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ :‬ﺑﺎﻳـﺪ ﻫـﺪف و ﺣـﻮزة اﻗﺘـﺪارش‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬از ﻧﻈﺮ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﻗﺘـﺼﺎدي و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬و‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻧﻲ از ﺟﺎﻣﻌﺔ ﻣﺪﻧﻲ را در ﺑﺮ ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫اﮔﺮ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﺳﻪ ﻣﺤﻮر‪ ،‬ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد‪ ،‬اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ آن ﻓﺮاﺗﺮ از ﺳﻼﻣﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﻳﺎﻓﺖ و ﻗﻄﻌﺎً ﺷﺎﻫﺪ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻰ آن ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﻧﻜﺘﻪ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ اﻳﻦ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻰ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪودى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰارى ﺑﺮاى ﻫﻤﻜﺎرى‬
‫و ﻧﻈﻢ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﻛﺎر رود‪ .‬در زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻣﺎ از اﻳﺪﺋﻮﻟﻮژىﻫﺎ و اﻳﺪهﻫﺎى ﻣﻌﺎرض ﻧﺸﺄت‬
‫ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻳﻚ ﻣﺠﺎدﻟﻪ و ﻣﺒﺎﺣﺜﺔ ﺳﺎﻟﻢ )ﺻﻠﺢآﻣﻴﺰ(‪ ،‬ﻣﻴﺎن آن ﻋﻘﺎﻳـﺪ‪،‬‬
‫ﻧﻘﺶ ﻣﺆﺛﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬ﺧﻮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و در ﻧﮕﺎه ﻛﻼنﺗﺮ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﻣﺘـﺄﺛﺮ از اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺑﻠﻜﻪ ﺧﻮد اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ را ﻫﻢ ﺑﻪ ﺗﺰﻟﺰل ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺸﻴﺪ و رﺷﺪ آن را ﻣﺘﻮﻗـﻒ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻛـﺮد و ﻣﻴـﺰان ﻧـﻮآورىﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از ﻃﺮف ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﺠﺎد ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺤﺪود ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪65‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪66‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫ﺟﻬﺎن ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﭘﺎﺗﺮﻳﺲ ﻟﻴﻮﻧﺰ)‪ ،(2‬دﻓﺎﺗﺮ ﺣﻘﻮﻗﻰ ﭘﻲ‪ .‬ﻟﻴﻮﻧﺰ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻰ از دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و آﻧﭽﻪ ﻛﻪ »ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ« ﻧﺎم ﮔﺮﻓﺘـﻪ‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ژﻧﻮ اوﻟﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮدﻧﺪ و راﺟﻊ ﺑﻪ ﭼـﺎﻟﺶ و‬
‫ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه از ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه درﺑﺎره اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈـﺮ‬
‫ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﮔﺮدﻫﻤﺎﻳﻰ ﺑﺮ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاي ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﮔـﺮوهﻫـﺎﻳﻰ ﺑـﻮد ﻛـﻪ در‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﺑﻬﺮه را از آن ﻣﻰﺑﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﺣﺎﺷﻴﻪ راﻧﺪه ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﺗﻼش آﺛﺎر ژرفﺗـﺮي را در ﭘـﻲ‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪه ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﺣﻘﻮق و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ آﺗـﻰ‬
‫در ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﻓﺮﻛـﺎﻧﺲ‪ ،‬ﺣﻘـﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ ﻣﻌﻨـﻮى‪ ،‬ﻣﺤﻴﻄﻬـﺎى آﻣﻮزﺷـﻰ و ﻣﺘـﺪوﻟﻮژيﻫـﺎ‪ ،‬ﺗـﺄﻣﻴﻦ‬
‫ﻛﻤﻚﻫﺎى ﻣﺎﻟﻰ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺗﺠﺎرت‪ ،‬ﻣﺎﻟﻴﺎت و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﻮﻣﻲﺗﺮ‪ ،‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و‬
‫اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮاﺗﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻫﺰاره‬
‫ﻧﻘﻄﻪ آﻏﺎز ﺷﻨﺎﺧﺖ اﻫﺪاف و ﻣﺼﺎدﻳﻖ اﻳﻦ اﺟﻼس‪ ،‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻫﺰاره ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺳـﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ 2000‬در‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻧﻴﻮﻳﻮرك ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻣﺘﻦ در آدرس زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.dlib.org/dlib/marcho4/lyons/03lyons.html‬‬
‫‪Patrice Lyons 2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪http://www.un.org/millennium/declaration/ares55e.htm‬‬
‫‪http://www.unicttaskforce.org/mdg/default.asp‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪:‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول اﺟﻼس و در ﻣﻴﺎن ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از آن ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻰ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﺳﺮﻳﻊ در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻓﺮﺻﺖﻫـﺎي واﻗﻌـﻲ را ﺑـﻪ‬
‫روي ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻛﻤﺘﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﮔﺸﻮده اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺑـﺎﻻﺗﺮي از ﺗﻮﺳـﻌﻪ دﺳـﺖ ﻳﺎﺑﻨـﺪ‪ .‬ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ در‬
‫ﭘﺎرﮔﺮاف اول اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬آﻣﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﺎص ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﻗـﺸﺎر ﺟـﻮان‪ ،‬زﻧـﺎن‪ ،‬ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ﺣﺎﺷﻴﻪﻧﺸﻴﻦ و آﺳﻴﺐﭘﺬﻳﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬ﻧﻘﺎط ﻓﻘﻴﺮﻧﺸﻴﻦ دور دﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻮزهﻫﺎى روﺳﺘﺎﻳﻰ و ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ و اﻗﺸﺎر ﺗﻬﻴﺪﺳـﺖ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ و اﻳﻦ اﺟﻼس ﻓﻬﺮﺳﺘﻰ از اﻫﺪاف را ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮد ﺗﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار ﭘﻴﺶ رو را ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫اﺻﻞ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ »ﻫﺮﻛﺲ از ﺣﻖ آزادى ﺑﻴﺎن و ﻋﻘﻴﺪه ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ« و اﻳﻦ اﺻﻞ در ﻣﺎده ‪ 19‬اﻋﻼﻣﻴـﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺷﺪه اﺳﺖ)‪ (1‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﺑﻪ ﻋﻨﻮان »زﻳﺮﺑﻨﺎى اﺳﺎﺳـﻰ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ« ﻣﺠـﺪداً‬
‫ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ زﻳﺮﺑﻨﺎى اﺳﺎﺳﻰ از ﻟﺤﺎظ رﺳﺎﻟﺖ اﻳـﻦ اﺟـﻼس در ﺑـﺴﻴﺎرى ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖﻫـﺎ و ﺗﻮﺳـﻂ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻫـﺮﻛﺲ در ﻫـﺮ‬
‫‪1‬‬
‫‪http://www.un.org/overview/rights.html‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻗﺪام در اﺟﻼس ‪WSIS‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺰرﮔﻰ از اﻇﻬﺎرﻧﻈﺮﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ و ﺗﻌﻬﺪات ﮔﺮوه ﺑﺰرﮔﻲ از ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫﺎ و ﺑﺨﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪى اﺷﺎره ﺷﺪه در اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪ :‬اﻟﻒ( ﺗﻘﻮﻳﺖ روﺣﻴﻪ اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن در ﻋﺮﺻﻪ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اﻗﺪام ﻣﻠﻰ؛ ب( ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮ ﻛﺮدن ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در ﺣﻔﻆ ﺻـﻠﺢ و اﻣﻨﻴـﺖ؛ ج( ﺗـﻀﻤﻴﻦ اﺟـﺮاى‬
‫ﻣﻌﺎﻫﺪات در ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻈﺎﻣﻰ و ﺧﻠﻊ ﺳﻼح و اﺟﺮاى ﺣﻘﻮق ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺑـﺸﺮدوﺳﺘﺎﻧﻪ و ﻗﻮاﻋـﺪ ﺣﻘـﻮق‬
‫ﺑﺸﺮ؛ د( اﺗﺨﺎذ ﻳﻚ اﻗﺪام ﻣﺸﺘﺮك ﻋﻠﻴﻪ ﺗﺮورﻳﺴﻢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ؛ و ه( اﻳﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮﻫﺎﻳﻰ در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﻣﻠـﻰ و ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻮاردى ﻛﻪ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺸﺮى و رﻓﻊ ﻓﻘﺮ ﭘﻴﺸﺘﺎز ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫در اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻫﺰاره‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺻﻰ ﺑﻪ ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻛﻤﺘﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫وﻳﮋه‪ ،‬در زﻣﻴﻨﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ آزاد و ﺑﺪون ﻋﻮارض ﮔﻤﺮﻛﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻗﻼم ﺻﺎدراﺗﻲ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ‪،‬‬
‫ﺑﺨﺸﺶ ﺑﺪﻫﻲﻫﺎي اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و اﻋﻄﺎي ﻛﻤﻚﻫﺎي ﺧﻴﺮﺧﻮاﻫﺎﻧﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺷﺪ‪ .‬در ﻳـﻚ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣـﻪ ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﺪ‪» :‬ﺗﺎ ﺳﺎل ‪ 2015‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﺰان ﺟﻤﻌﻴﺖ آن دﺳﺘﻪ از ﻣﺮدم ﺟﻬﺎن ﻛﻪ درآﻣﺪ روزاﻧـﻪﺷـﺎن ﻛﻤﺘـﺮ از ﻳـﻚ دﻻر‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻌﺪاد ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ از ﮔﺮﺳﻨﮕﻰ رﻧﺞ ﻣﻰﺑﺮﻧﺪ و ﺗﻌﺪاد ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻗﺎدر ﺑـﻪ ﺗـﺄﻣﻴﻦ آب آﺷـﺎﻣﻴﺪﻧﻰ ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﻧﺼﻒ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺪت ﻛﻮدﻛﺎن ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﭘﺴﺮان و دﺧﺘﺮان ﺑﻪ ﻳـﻚ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ دوره‬
‫ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺤﺼﻴﻼت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ را ﺑﮕﺬارﻧﻨﺪ و ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﻄﻮح آﻣﻮزﺷﻰ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻳﻜﺴﺎن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ«‪ .‬در اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴـﻪ‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪﻫﺎى دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻛﺎﻓﻴﺴﺖ ﺑﮕﻮﻳﻴﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺳﺎل ‪ 2000‬در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫ﮔﺮدﻫﻢ آﻣﺪ و ﮔﺎمﻫﺎى ﻣﻬﻤﻰ را ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻌﻰ از اﻫﺪاف ﺑﺮداﺷﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺑﻨﺪ ‪ 2‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ﻛﻪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول اﺟﻼس ‪ WSIS‬ﺗـﺼﻮﻳﺐ ﺷـﺪ‪ ،‬آﻣـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻃﻮر وﻳﮋه اﻫﺪاف اﺷﺎره ﺷﺪه در اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻫﺰاره و دﻳﮕﺮ اﺳﻨﺎد ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﺮك‬
‫در ﺗﻼشﻫﺎﻳﺸﺎن ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار دادﻧﺪ‪.‬‬
‫‪67‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪68‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻛﺠﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻴﭻ ﻛﺲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻣﺤﺮوم ﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ داﻧﺶ و اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻨﻮع ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ و زﺑـﺎﻧﻰ ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬در ﻛﻨـﺎر دﺳﺘﺮﺳـﻰ آزاد ﺑـﻪ داﻧـﺶ و‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ارﺗﻘﺎء ﺑﺸﺮى‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع اﺻﻠﻲ اﻳﻦ اﺟﻼس ﺑﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ‬
‫‪ UNESCO‬ﻧﻴﺰ دﻳﺪه ﻣﻲﺷﻮد)‪.(1‬‬
‫در ﺑﺴﻴﺎرى از روﻳﺪادﻫﺎي اﺟﻼس‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪ ﻛـﻪ داﻧـﺸﻤﻨﺪان و ﻣﻬﻨﺪﺳـﻴﻦ در ﺗﻮﺳـﻌﻪ و‬
‫ﺗﺤﻮل ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت از ﻧﻘﺸﻲ ﺣﻴﺎﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﻧﻤﻰﺗﻮان ﻗﺪرت اﻳﻦ ﻓﻨﺎورى را در ﻛـﺎﻫﺶ ﻣﻮاﻧـﻊ‬
‫ﺳﻨﺘﻰ آﻣﻮزش و داﻧﺶ ﻳﺎدﮔﻴﺮى ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص در ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻬﻢ اﻳﻦ اﺟـﻼس ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان‬
‫»ﻧﻘﺶ ﻋﻠﻢ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ «(RSIS‬ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻣـﺸﺘﺮﻛﺎً ﺗﻮﺳـﻂ ﺳـﺎزﻣﺎن اروﭘـﺎﻳﻰ‬
‫ﭘــﮋوﻫﺶﻫــﺎى ﻫــﺴﺘﻪاى )‪ ،(CERN‬ﻳﻮﺳــﻨﻜﻮ و ﻣﺠﻤــﻊ ﺑــﻴﻦاﻟﻤﻠﻠــﻰ ﻋﻠــﻮم و آﻛــﺎدﻣﻰ ﺟﻬــﺎن ﺳــﻮم ﺑﺮﮔــﺰار ﺷــﺪ‬
‫)‪.(http://rsis.web.cern.ch/rsis‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪه در ژﻧﻮ در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻢﻧﻈﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛـﻪ ﻓﻨـﺎوريﻫـﺎي ﺟﺪﻳـﺪ اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‬
‫اﻣﻴﺪوار اﺳﺖ ﻧﺤﻮه دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺮدم ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﺰم ﺟﺪي وﺟﻮد دارد ﺗـﺎ‬
‫ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوريﻫﺎ وﺿﻌﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ ﻧﻔﺮ از ﻣﺮدم ﻣﺤﺮوم ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻬﺒﻮد ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻧﺤـﻮه رﺳـﻴﺪن‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻳﻚ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰرود‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ‬
‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه در ﺑﺮﺧﻰ ﻃـﺮحﻫـﺎى ﺟﺎﻟـﺐ ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدي ﺗﺤـﺖ ﻋﻨـﻮان »ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ‬
‫ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ دﻳﺠﻴﺘﺎل« ﭘﺮداﺧﺖ؟ ﻗﺮار اﺳﺖ ﻳﻚ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ‪ ،‬ﺗﺤـﺖ ﺣﻤﺎﻳـﺖ‬
‫دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ‪ ،‬ﭘﻴﺶ از ﺑﺮﮔﺰارى دوﻣﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺗﻮﻧﺲ ﺑﻪ ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﻣﻴﺰان ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﻮدن‬
‫ﺗﻤﺎم ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﺟﻬﺖ روﺑﻪرو ﺷﺪن ﺑﺎ ﭼﺎﻟـﺸﻬﺎي ﺑﻜـﺎرﮔﻴﺮي ‪ ICT‬ﺑـﺮاي ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﺑﭙﺮدازد‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از اﻳﻦ ﺑﺎزﻧﮕﺮى‪» ،‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎ و اﺑﺪاﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان در ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫـﺎى‬
‫ﻣﺎﻟﻰ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ و ﻛﺎرآﻣﺪي‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮا و اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺻﻨﺪوق ﻣـﺎﻟﻰ داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ ﺑـﺮاي‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ دﻳﺠﻴﺘﺎل ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ«‪.‬‬
‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻰ ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫در روزﻫﺎى ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺑﻪ آﻏﺎز اوﻟﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از اﺟﻼس‪ ،‬ﺗﻔﺎﻫﻢﻫﺎي اوﻟﻴﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﻪ اﺗﻤﺎم رﺳﻴﺪ‪ ،‬ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎء ﻣﻬﻤﻰ در‬
‫آﻧﻬﺎ وﺟﻮد داﺷﺖ‪ :‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ ﻛﻪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮد ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺮاى ﭘﻴﺸﺒﺮد اﻣـﻮر ﺗﻮاﻓـﻖ‬
‫ﺷﺪ ﻣﻮﻗﺘﺎً ﺑﺤﺚ ﺑﻴﺸﺘﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در اﺟﻼس ﻛﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪ ﻛﻪ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫‪1‬‬
‫‪http://www.unesco.org/wsis/sumposium‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Interoperable‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪http://www.isoc.org/internet/history/brief.shtml‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﭘﻴﺶ روي ﻣﺮﺣﻠـﻪ دوم‬
‫اﺟﻼس‪ ،‬ﻛﺎرﮔﺮوه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﺑﺘﺪا ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪاى از ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺧـﻮد‪ ،‬ﺑـﻪ‬
‫ﺑﺎزﻧﮕﺮى اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﭙﺮدازد ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﮔﺮوﻫـﻰ از اﺷـﺨﺎص ﻛـﻪ ﻧﻘـﺶ‬
‫ﻣﻬﻤﻲ در ﺗﺄﺳﻴﺲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪاى ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪاى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻧﮕﺎﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻘﺎﻟـﻪ در‬
‫ﺳﺎﻳﺖ ‪ ISOC‬ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ)‪ .(1‬ﻫﺮ ﻛﺲ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل درك ﻣﻔﻬﻮم اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ و ﻣـﻰﺧﻮاﻫـﺪ از ﻧﺤـﻮه ﺗﻮﺳـﻌﻪ آن‬
‫آﮔﺎﻫﻰ ﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت ارزﺷﻤﻨﺪى را در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﭘﻴﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﻧﻘﻄـﻪ آﻏـﺎز ﺑـﺴﻴﺎر ﺧـﻮﺑﻰ در‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ در ﺻﻮرﺗﻰ ﻛﻪ واژه »راﻫﺒﺮى« ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻧﻈـﺎم اﻃﻼﻋـﺎﺗﻰ ﭘﻮﻳـﺎ‪،‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻣﻔﻬﻮم ﺻﺤﻴﺢ را ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول اﺟﻼس اﺑﻌﺎد ﺧﺎﺻﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻰ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرى‪» ،‬از دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﻧﻘﺎط دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻋﻤـﻮﻣﻰ‪ ،‬ﭼﻨـﺪ‬
‫ﻣﻨﻈﻮره و داﺋﻤﻲ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ‪ ،‬و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ دﺳﺘﺮﺳﻲ راﻳﮕﺎن ﻳﺎ ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺧﻮد ﺑﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎً اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ«‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﻮد ﻛـﻪ ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰاي را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻤﻰآورﻧﺪ ﻳﺎ ﻣﺴﺘﻠﺰم آن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰﻫـﺎى ﻣـﺎﻟﻰ‪،‬‬
‫ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻘﺎط ﻗﻮت ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻧﻈﻢ ﻣﻰﺑﺨﺸﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﭘﻴﺎدهﺳﺎزي اﻫﺪاف ﺧﺎص‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪار اﺟﻼس ‪ WSIS‬ﻛﻤﻚ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ روﺷﻦ ﺷﺪن ﻣﻔﻬﻮم »راﻫﺒﺮى« در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب‪ ،‬ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ در راﺳﺘﺎى ارﺗﻘﺎى اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار ﻣﻘﺮر ﺷﺪه در اﺟﻼس‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ارزﻧﺪهاى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺑﺮاى اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻧﻘﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦﻛﻨﻨـﺪهاى ﻗﺎﺋـﻞ ﺷـﻮد؛ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺗﺨﺼﺼﻰ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺧﻮد در ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اﻃﻼﻋﺎت راﺟـﻊ ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎﻟﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ؛ ﺑﻪ وﻳﮋه اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺑﺎ ﺗﺤﻘﻖ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار و آﻣﻮزﺷـﻰ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﻣﻲﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﺳﺎﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻃﺮاﺣﻰ ﺷﺪه ﺑﺮاى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴﻮﻧـﺪ داد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻃﻼﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻃﺮحﻫﺎى اﺑﺪاﻋﻰ در ﺣﺎل اﺟﺮا و اﺣﺘﻤﺎﻻً ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى‪ ،‬راﻫﻨﻤﺎﻳﻰ ارزﻧﺪهاى ﺑﺮاى‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮدم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺑﺮاى اﻓﺮاد‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى دوﻟﺘﻰ ﻛﻪ ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل آﮔـﺎﻫﻰ از اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را داﺋﻤﺎً دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ آﻣﻮزﺷﻰ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ‪ .‬ﭼﻨـﻴﻦ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻰ‬
‫ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻰآﻳﺪ‪.‬‬
‫در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺟﻼس ‪ ،WSIS‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﻳﻦ ﺗﺼﻮر اﺷﺘﺒﺎه راﻳﺞ وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ راه‬
‫اﻋﻤﺎل راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻔﻴﺪ ﺑـﻮدن‬
‫اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻣﻄﺮح ﺑﻮد ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻻﻳﻪﻫﺎى ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﺗﺨﺎذ رﻫﻴﺎﻓﺖ »ﻻﻳﻪاى« در‬
‫ﭼﺎرﭼﻮب ﻳﻚ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ذاﺗﺎً ﭘﻮﻳﺎ و ﺗﻌﺎﻣﻠﻲ)‪ (2‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎﻳﺪ دﻧﺒﺎل ﺷـﻮد‪ ،‬اﻣـﺎ ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺧﺎص ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ ﻓﻨﻰ ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرسﻫـﺎي ‪ ،IP‬ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫـﺪاﻳﺖ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻴﺎن ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه آدرس اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‬
‫‪69‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪70‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻰرﺳﺪ ﻛﻪ زﻳﺮﻧﻈﺮ ‪ ICANN‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ)‪ .(1‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪاى ﺗﻮﺳﻂ اوﻟﻴﻦ رﺋﻴﺲ آن ﻳﻌﻨﻰ ﺧـﺎﻧﻢ‬
‫اﺳﺘﻴﺮ داﻳﺴﻮن)‪ (2‬ﻧﮕﺎرش ﺷﺪه ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫـﺎ و ﺷـﻤﺎرهﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻣﺒـﺎﺣﺜﻰ را‬
‫ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺑـﺮاى ﻛـﺎرﮔﺮوه ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﺟﺎﻟـﺐ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑﺒﻴﻨﻴـﺪ‪ :‬ﻧـﺴﺨﻪ ﺷـﻤﺎره ﻳـﻚ‪،‬‬
‫ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ‪ .(3)2003‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖﻫـﺎى ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ در دﻫـﻪ اﺧﻴـﺮ را در زﻣﻴﻨـﻪ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ‪،‬‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎرﺳﺎزى و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﺤﻴﻂ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ روﺷﻨﻰ ﺑﻴﺎن ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫در روزﻫﺎى اول ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫـﺎى ﻣﻴﺰﺑـﺎن در اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ‪DNS‬‬
‫راهاﻧﺪازى ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ در اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﺧﻮد ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮب ﻋﻤﻞ ﻛﺮده و اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرود در اﺳـﺘﻤﺮار ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖﻫـﺎى‬
‫ﭘﻴﺶرو ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ اﻳﻔﺎ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﺤﺪودﻳﺖ اﺳﺎﺳﻲ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺷﻨﺎﺳـﻪﻫـﺎ‪ ،‬دﺳـﺘﮕﺎهﻫـﺎي‬
‫ﻧﺎمﮔﺬاري ﺷﺪه ﺧﺎﺻﻲ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ )ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺎمﻫﺎى ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ DNS‬در ﭼﺎرﭼﻮب وب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬
‫ﺑﺨﺸﻰ از ‪URL‬ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ(‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اذﻋﺎن داﺷﺖ ﻛﻪ زﻣﺎن آن ﻓﺮا رﺳﻴﺪه ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖ رﻫﺎﻳﻰ ﻳﺎﺑﻴﻢ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻪ ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻜﺎنﻫﺎي ﺧﺎﺻﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺪود ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬اداﻣﻪﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎﻳﻰ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ را اراﺋـﻪ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪» ،‬ﻣﻌﻤﺎرى ﺷﻲء دﻳﺠﻴﺘﺎل« اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖ اﺑﺘﻜﺎرﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻣﻠﻰ )‪ (CNRI‬ﺑﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ‪ DARPA‬ﺑـﻪ‬
‫)‪(4‬‬
‫وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻌﻤﺎرى در ﺑﻄﻦ ﺧﻮد ﻧﻈﺮﻳﺔ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن دادهﻫﺎ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ »ﺷﻲء دﻳﺠﻴﺘﺎل« ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ و از دو ﺟﺰء‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ :‬داده و ﻓـﻮق داده و ﻳـﺎ ‪) metadata‬ﻋﻨـﺼﺮ ﻛﻠﻴـﺪى آن ﻳـﻚ ﺷﻨﺎﺳـﻪ ﻣﻨﺤـﺼﺮ ﺑﻔـﺮد اﺳـﺖ(‪.‬‬
‫ﭘﻴﺎدهﺳﺎزي اﻳﻦ ﻣﻌﻤﺎرى ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺗﺨـﺼﻴﺺ‪ resolution ،‬و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﭼﻨـﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳـﻪﻫـﺎﻳﻰ ﺗﻮﺟـﻪ دارد‪Handle ،‬‬
‫‪ System‬ﻧﺎم دارد)‪ .(5‬اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ از ﺳﺎل ‪ 1994‬در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ اﺟﺮا درآﻣـﺪه اﺳـﺖ و ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن ﺑـﺴﻴﺎرى از اﻳـﻦ‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻌﻤﺎرىﻫﺎ ﺑﺨﺶ اﺳﺎﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ)‪.(6‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ روشﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺎدة دﻳﮕﺮي ﻧﻴﺰ ﺑﺮاي ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻨﺎﺑﻊ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟـﻮد دارد‪ .‬ﺧﻼﻗﻴـﺖﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ در آﻳﻨـﺪه‬
‫ﺟﺎﻣﻌﺔ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ ﺑﺮوز ﺧﻮاﻫﺪ داد‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖﻫـﺎﻳﻰ را ﺑـﻪ وﺟـﻮد آورد ﻛـﻪ ﻋﻤﻠﻜـﺮد آﻧﻬـﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي ﻋﻤﻠﻲ و اﺳﺘﻘﺮار ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ ﺑﻬﺘﺮ درك ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻻزم اﺳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﻳـﻚ ﺳﻴـﺴﺘﻢ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻰ‪،‬‬
‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى اﺳﺘﻨﺘﺎﺟﻰ و دﻳﮕﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ را در ﺧﻮد ﺟﻤﻊ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﻃﻼﻋـﺎت )و دﻳﮕـﺮ ﻣﻨـﺎﺑﻊ( اراﺋـﻪ ﺷـﺪه در‬
‫ﻓﺮﻣﺖﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻨﺪ و اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ردﻳﺎﺑﻰ آﻧﻬﺎ را ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺟﻬﺖ ﺗﺪاوم ﻣﺬاﻛﺮات در ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم اﺟﻼس ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬اﮔـﺮ اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﺑـﻪ‬
‫‪1‬‬
‫‪Ms. Esther Dyson 2‬‬
‫‪http://www.edventure.com/release1/abstracts.cfm?Counter=6805767 3‬‬
‫‪http://www.cnri.reston.va.us/doa.htm 4‬‬
‫‪http://www.handle.net 5‬‬
‫‪ 6‬ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ‪www.doi.org‬‬
‫‪http://www.icann.org‬‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫روﺷﻦ ﻛﺮدن وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ DNS‬در ﻛﻨﺎر دﻳﮕﺮ اﻟﮕﻮﻫﺎي ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﺑـﺮ روى ﺗﻮﺳـﻌﻪ واﻗﻌـﻲ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت آﻣﻮزﺷﻰ ﻛﻪ در ﺣﻘﻴﻘﺖ از ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺖﻫﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺑﺮاي ﺗﻼش در ﺟﻬﺖ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﺮاﮔﻴﺮي آنﻫﻢ در دل ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى ﺳﻨﺘﻰ ﻣﻮﺟﻮد و در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠـﻪ از‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ آن‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﭘﻮﻳﺎﻳﻰ و ﺗﺤﻮل اﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻬﻢ ﻛﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﻓﻮقاﻟﻌـﺎدهاى ﺑـﺮاى دوﻟـﺖﻫـﺎ‪ ،‬اﺷـﺨﺎص و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻓﻌﺎل در ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺟﻼس ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﺑﻜﺎﻫﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﺑﺘﻮان داﻣﻨﺔ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﺑﻪ ﻣﻮارد ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه‬
‫ﻳﺎ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎرى ﻛﻪ ﺑﻪ واﻗﻊ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻧﻴﺎز ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﺤﺪود ﻛﺮد‪ ،‬آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺑﻪ‬
‫ﺳﻮى ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻛﺎرﺑﺮدى ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻰرﺳﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻳﺎ اﻧﺤﺼﺎرى در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫اﺟﺮا ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻳﻚ ﻧﻜﺘﻪ ﺣﺴﺎس در اﺳﺘﻨﺘﺎج وﺿﻌﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ و ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺷﺨﺎﺻﻲ ﻛﻪ آرزو دارﻧـﺪ‬
‫از ﻣﺎﻧﻊ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل)‪ (1‬ﮔﺬر ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ ﻣﻬﻤﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ در ﺻﻮرﺗﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ آن‬
‫اﺟﺎزه داده ﺷﻮد ﻛﻪ در راﺳﺘﺎى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪71‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪2‬‬
‫‪Digital Divide 1‬‬
‫‪Chapter‬‬
‫‪3‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺳﻮم‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و‬
‫ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪5‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ـﺮي‬
‫ـﺮاي درك راﻫﺒـ‬
‫ـﻮﻣﻲ ﺑـ‬
‫ـﺎي ﻣﻔﻬـ‬
‫ـﻲ اﺑﺰارﻫـ‬
‫ﺑﺮﺧـ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﮔﺮﺑﻪﻫﺎي ﺷﺮودﻳﻨﮕﺮ)‪:(1‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫‪75‬‬
‫)‪(2‬‬
‫دان ﻣ‪‬ﻜﻠﻴﻦ)‪ ،(3‬ﻣﺸﺎور ﻣﺴﺘﻘﻞ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪ .Ⅰ‬درآﻣﺪ‬
‫در ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻋﻤﻞ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﻛﺎرﮔﺮوﻫﻲ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﺗـﺎ‬
‫راﺟﻊ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻻزم را اﻧﺠﺎم و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻰ اراﺋﻪ دﻫـﺪ‪ .‬در ﻛﻨـﺎر دﻳﮕـﺮ ﻣـﺴﺎﺋﻞ‪،‬‬
‫اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرود اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺑﻪ ﭼﻬﺎر ﻣﻮﺿﻮع ذﻳﻞ ﺑﭙﺮدازد‪:‬‬
‫‪ Schrödinger 1‬ﺗﺬﻛﺮ ﻧﮕﺎرﻧﺪه‪ :‬اﺻﻄﻼح »ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﮔﺮﺑﻪﻫﺎ« ﺑﻪ وﻇﻴﻔﻪاى اﺷﺎره دارد ﻛﻪ اﻧﺠﺎم آن ﺑﺴﻴﺎر ﻣـﺸﻜﻞ و ﺷـﺎﻳﺪ ﻏﻴـﺮﻣﻤﻜﻦ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﻴﺪ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﺳﺎزي ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫـﺎى دوﻟﺘـﻰ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻲ‪،‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺎﺷﺪ‪» .‬ﮔﺮﺑﻪ ﺷﺮودﻳﻨﮕﺮ« ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻓﻜﺮى ﻣﻌﺮوف ﻳﻚ ﻓﻴﺰﻳﻜﺪان اﺗﺮﻳﺸﻰ اﺳﺖ‪ :‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻴﻬـﻮده‬
‫در ﺻﻮرﺗﻲ اداﻣﻪ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﺻﻮل ﺣﺎﺋﺰ ﻣﻌﻨﺎ وﻣﻔﻬﻮم در ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب‪ ،‬در ﻣﻮرد ﻣﺸﻜﻼت ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑـﻪ اﺟـﺮا در آﻳﻨـﺪ ‪ -‬ﻳـﻚ‬
‫ﻫﺸﺪار ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﺳﺖ و ﭘﻨﺠﻪ ﻧﺮم ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ!‬
‫‪ 2‬اﻳﻦ ﺳﻨﺪ در اﺑﺘﺪا ﺗﻮﺳﻂ ‪ ITU‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻨﺪ ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮاى ﻛﺎرﮔﺎه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ 26‬و ‪ 27‬ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2004‬ژﻧﻮ( ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ‬
‫ﻛﺴﺐ اﺟﺎزه از ‪ ITU‬ﻧﺴﺨﻪﺑﺮدارى ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Don Maclean 3‬‬
‫‪3‬‬
‫‪76‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﻟﻒ( اراﺋﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرى از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫ب( ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ؛‬
‫ج( ﺗﻮﺳﻌﻪ درك ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ از ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎى دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻮﺟﻮد و‬
‫دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘـﻪ و در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻌﻠﻖ دارﻧﺪ؛‬
‫د( ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارﺷﻰ از ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم اﺟﻼس ‪ WSIS‬در ﺗﻮﻧﺲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳـﺖ‬
‫در ﺳﺎل ‪ 2005‬ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد ﺗﺎ در آﻧﺠﺎ ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ در ﻣﻮرد آن ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻋﻼوه ﺑﺮ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ‪ ،‬ﻫـﺮ دو ﮔـﺮوه ﻛـﺸﻮرﻫﺎى ﻓـﻮق‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ و‬
‫ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﻧﻴﺰ در ﺑﺮﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫ﻫﺪف از اراﺋﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬اراﺋﻪ اﺑﺰارﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ ﻛـﺎرﮔﺮوه در اﻧﺠـﺎم دو ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬
‫ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ‪:‬‬
‫اﻟﻒ( ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ ﺳﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻛﺎرى ‪ WSIS‬آﻣﺪه اﺳﺖ؛‬
‫ب( ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮى ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻋﻀﺎى ‪ ITU‬ﺗﻤﺎﻳﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ آن را ﺑﻪ اﺳﺘﺤﻀﺎر ﮔـﺮوه‬
‫ﻛﺎرى دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪) .‬اﻟﺒﺘﻪ در ﺿﻤﻦ ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ(‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت وﺳﻴﻌﻰ را در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪:‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫اﻟﻒ( ﺑﺨﺶ ‪ ،2‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻤﺮﻳﻦ‪ ،‬ﻣﻔﻬﻮم دو اﺻﻄﻼح ﻛﻠﻴﺪى ‪» -‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« و »راﻫﺒﺮى« ‪ -‬را ﺑـﻪ ﺗﻨﻬـﺎﻳﻰ و‬
‫در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬دﻳﺪﮔﺎه اﻳﻦ ﺑﺨﺶ آﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ و زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻛﺎرﮔﺮوه دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻰﺷﻮد ﻣﻌﺮﻓﻰ ﮔﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ب( ﺑﺨﺶ ‪ 3‬ﺗﻼش ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﺗﺎ ﻣﺸﻜﻼت اﺻﻠﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺮﺳﻴﻢ‬
‫ﻛﻨﺪ و در ﻛﻨﺎر آن ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى اﺻﻠﻰ ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎﻳﻰ را ﻛﻪ در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ در‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺮﺧﻰ ﺷﻜﺎفﻫﺎي ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﻣﻴﺎن‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻮﺟﻮد و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ج( ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ﺑﺮ اﺳﺎس ﭘﮋوﻫﺶ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪة ﻗﺒﻠـﻲ در ﻣـﻮرد ﻧﺤـﻮة ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى در ﺣـﻮزه ﻓﻨـﺎورى‬
‫اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺗﺮﺳـﻴﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﺗـﺎ ﺑﺮﺧـﻰ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴـﺪى ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻇﺮﻓﻴـﺖ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ را از ﻳﻚ ﺳﻮ و دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ را از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻣﻌﻴﺎرى ﻛﻪ ‪ WSIS‬ﻣﻘﺮر ﻛﺮده‪ ،‬ﻳﻚ راﻫﺒﺮى ﻛﺎرآﻣﺪ‬
‫در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻳﺪ‪.‬‬
‫د( ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺮ ﻣﺒﻨـﺎى ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﭘﻴـﺸﻴﻦ‪ ،‬ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴـﺪى‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داد ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﺮوهﻛﺎرى دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﻣﺎﻳـﻞ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﻪ آن‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ 0Ⅱ‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻣﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ؟‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺗﺼﻮﻳﺮي ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬در راﺳﺘﺎى اراﺋﻪ اﺑﺰارﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى ﺗﻔﻜﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﺮد‬
‫ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﭘﮋوﻫﺸﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﻧﮕﺎرﻧﺪه اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺿﻤﻨﺎً ﻧﮕﺎرﻧﺪه ﺑﺮﺧﻮد ﻻزم ﻣـﻰداﻧـﺪ از ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺸﺘﺮك اﻟﻤﻨـﺎﻓﻊ ﻣﺨـﺎﺑﺮات )‪ (1‬و‬
‫‪ Panos London‬و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ وﻳﺮاﺳﺘﺎران ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ﻧﻬـﺎد ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻛـﻪ ﻣﺠـﻮز ﺑـﻪ‬
‫ﻛﺎرﮔﻴﺮى اﺑﺰارﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه در ﮔﺰارش »ﺻﺪاى رﺳـﺎﺗﺮ‪ :‬ﺗﻘﻮﻳـﺖ ﺣـﻀﻮر ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﺳﺎزي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺮاي ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت« و ﻣﻘﺎﻟـﻪ »ﺳـﺆاﻟﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ :‬درسﻫﺎﻳﻰ از ‪ ITU‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻧﺎﺷـﻰ از‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ« ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻰ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪77‬‬
‫اوﻟﻴﻦ وﻇﻴﻔﻪ ﮔﺮوهﻛﺎرى دﺑﻴﺮ ﻛﻞ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرى اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« را اراﺋـﻪ دﻫـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ‬
‫ﻣﻰرﺳﺪ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻛﺎر‪ ،‬ﺣﻮزة ﺳﻪ وﻇﻴﻔﺔ دﻳﮕﺮ را ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ :‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬارى‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ درك ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ از ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎى ﮔﺮوهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫ذىﻧﻔﻊ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﭘﻨﺠﻤﻴﻦ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ .(WSIS‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻮارد دﻳﮕﺮى ﻫﻢ ﻗﺮار اﺳﺖ‬
‫ﺑﻪ ﺣﻮزة ﻛﺎرى اﻳﻦ ﮔﺮوه اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ ﭘﺮوژه در ﮔﺮو دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرى از راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺘﻔﺎوت از آن ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻰﺷﻮد‪:‬‬
‫اﻟﻒ( اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﻧﺘﺰاﻋﻰ ﺑﻪ ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﺑﻪ ﺟﺰ ﻣﻮاردى ﻛﻪ اﺟﻼس ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮده ﺑﭙـﺮدازد‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرى از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺎﻟﺒﻲ ﻛﻪ اﺟﻼس ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮده ﺑﮕﻨﺠﺪ ‪ -‬ﻗـﺎﻟﺒﻰ ﻛـﻪ‬
‫اﺳﺎﺳﺎً راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ‪ -‬و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺠﻰ راﻫﺒـﺮدى ﻣﻨﺘﻬـﻰ‬
‫ﺷﻮد ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﭘﻨﺠﻤﻴﻦ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﻮد‪ .‬در اﻳـﻦ راﺳـﺘﺎ‪ ،‬ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛـﺮ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻛﺎري ‪ WSIS‬ﺣﺎوى ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﻏﻨﻰ و ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﻴﺰ ﺑﺮاى ﺗﻔﻜﺮ راﺟـﻊ‬
‫ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را در ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ﺑﺮرﺳﻰ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪Commonwealth Telecommunication Organization‬‬
‫‪1‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ )‪ .Maclean, D., Souter, D.,Dean, J., & Lilly, S. (2002‬ﺻﺪاﻫﺎى رﺳﺎﺗﺮ‪ :‬ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺣﻀﻮر ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ در‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ‪ .ICT‬ﻟﻨﺪن‪ :‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺸﺘﺮك اﻟﻤﻨﺎﻓﻊ ﻣﺨﺎﺑﺮات و ‪ .Panos London‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺒﻴﻨﻴـﺪ )‪.Mackline, D. (2003‬‬
‫»ﺳﺆاﻟﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ‪ :ICT‬درسﻫﺎﻳﻰ از ‪ ITU‬در ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻧﺎﺷﻰ از ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ«‪ .‬ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ .1 1-18‬ﺳﻨﺪ اول در ﺳﺎﻳﺖ ذﻳﻞ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.panos.org.uk/resources/booksection.asp?ID=1002‬‬
‫ﺳﻨﺪ دوم در اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫‪http://mitpress.mit.edu/catalog/item/default.asp?sid=FA046030-D668-492D-AE85‬‬
‫‪7DED926A585E&ttype=4&tid=59‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪78‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ب( ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭼﺎرﭼﻮب زﻣﺎﻧﻰ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮاى ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﻧﮕـﺎه‬
‫ﺧﻮد را ﺑﻪ آﻳﻨﺪه دوﺧﺖ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻧﭙﺮداﺧﺖ‪.‬‬
‫ج( ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻛﺎرﮔﺮوه دﺑﻴﺮ ﻛﻞ وﺿﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ )ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺎز و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ‬
‫را ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﻓﻌﺎلِ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى اﺻﻠﻲ ذىﻧﻔﻊ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ( ﺑﺎﻳﺪ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺲ ﻗﺎﻧﻊ ﺷﻮد ﻳﻚ ﻣﺮﺟﻊ ﻣﺘﻌﺎرف ﺑﺮاى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺸﻜﻼت‪ ،‬ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻘﺶﻫﺎ و اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات‬
‫ﺑﺮاى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫اﮔﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ذﻳﻞ را ﻧﻴﺰ ﺑﻴﻔﺰاﻳﻴﻢ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺪرى ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ ﻣﻰﺷﻮد‪:‬‬
‫اﻟﻒ( ﻣﻨﺎﻗﺸﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻪ ﻓﻘﻂ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪،WSIS‬‬
‫ﺑﻠﻜﻪ در دﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ را در ﺑﻌﻀﻰ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده ﻛﻪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« را ﺑـﺎ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آدرسﻫﺎ و ‪Domain‬ﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺪاﻧﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ در ﺣـﺎﻟﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎ اﻳﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﻛﻪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« را ﻣﺸﺎﺑﻪ »راﻫﺒـﺮى ﻣﺨـﺎﺑﺮات« ﻗﻠﻤـﺪاد ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ﻧﻪ ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ و ﻧﻪ در وﻇﻴﻔﻪاى ﻛﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ب( اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت در ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﺑﺤﺚ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮي در ﻣﻮرد ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺪن و ﻧﻘـﺶ‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ در ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻌﻀﻲ اﻓﺮاد‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺣﺎﻣﻞ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺮاي ﻳـﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣـﺔ اﺻـﻼﺣﺎت ﺑـﺴﻴﺎر وﺳـﻴﻌﺘﺮ در ﺣـﻮزة راﻫﺒـﺮي و‬
‫ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﭼﻪ از وﺟﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﻗﻀﻴﻪ و ﭼﻪ از وﺟﻪ ﻣﻨﻔﻲ آن ﺑﻨﮕﺮﻧﺪ‪ .‬ﭼﻮن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺑﻌﻀﻰ ﻟﺤﺎظ ﻳﻚ‬
‫»ﻣﺴﺄﻟﺔ ﺗﻔﺮﻗﻪاﻧﮕﻴﺰ« ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲآﻳﺪ‪ ،‬ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻣﺜﺒﺖ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﺳﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺸﻜﻼت ﭘﻴﭽﻴﺪة ﻣﻮﺟﻮد را از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻫﺴﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ ﻧﻜﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫ج( ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺧﻼء ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﻋﻤﻮﻣﻴﺖ درك ﻣﻔﻬﻮم دو اﺻﻄﻼح »اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« و »راﻫﺒـﺮى« ﭼـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﺻﻮرت ﺗﻨﻬﺎ ﻳﺎ در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ در ﻣﻴﺎن اﻋﻀﺎى ‪ WSIS‬اﺣﺴﺎس ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮاً‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬دو اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى« و »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ« را ﺑﻪ ﺟﺎى ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮده اﺳـﺖ؛ اﻣـﺎ‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ‪ 2‬ﻗﺴﻤﺖ ب ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪ ،‬اﮔﺮ آن دو را ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى ﻣﺘﻤـﺎﻳﺰ‬
‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﺷﺪهاى ﻛﻪ ﺑﻪ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ از ﻫﻢ ﺗﻌﻠﻖ دارﻧﺪ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴـﺪﺗﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان »وﺳﻴﻠﻪ« ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻧﮕﺎه ﻣﻰﻛﻨـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﺧـﺪﻣﺎت و‬
‫اﺑﺰارﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗـﺴﻬﻴﻼت اﭘﺮاﺗﻮرﻫـﺎى ﻣﺨـﺎﺑﺮات اراﺋـﻪ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﻋـﻼوه ﺑـﺮ اﻳـﻦ‪ ،‬اﺳـﻨﺎد و‬
‫ﮔـﺰارشﻫـﺎي اﺗـﺎق ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ )‪ (ICC‬و ‪ ISOC‬دو ﻛﻠﻤـﺔ »راﻫﺒـﺮى )‪ «(Governance‬و‬
‫»ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ )‪ «(Coordinating‬را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﺎﻟﺒﻰ‬
‫)‪(1‬‬
‫از راﻫﺒﺮى ﻣﻰﻧﮕﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻰ ﻛﻪ ‪ ICANN‬و ﮔﺮوه ‪ IETF‬اﻧﺠﺎم ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﻣﻄﺎﻟﺐ ‪ ICC‬را ﻣﻲﺗﻮان در آدرس زﻳﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮد‪:‬‬
‫|‪http://www.itu.int/wsis/documents/listingasp?lang=en&c_event=wg|ig&c_type=co‬‬
‫آدرس وﺟﻮد دارد‪http://www.isoc.org/news/news/7.shtml :‬‬
‫و اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ ‪ ISOC‬در اﻳﻦ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﻴﺴﺘﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﺸﺨﻴﺺ روشﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ وﺟﻮه ﺗﺸﺎﺑﻪ و اﻓﺘﺮاق آن‬
‫را ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ آﻏﺎز ﻛﻨﺪ‪ .‬دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع وﺟـﻮد دارد و‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮب اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﺎوش آﻧﻬﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬زﻳﺮا آﻧﻬﺎ ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮات ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ را در ﻣﻮرد راﺑﻄﻪ ﻣﻴـﺎن‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬راﻫﺒﺮى و ﻧﺤﻮه ﺗﺮﻛﻴﺐ آن دو ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ وﺟـﻮد اﻳـﻦ‪ ،‬ﻳـﻚ وﻳﮋﮔـﻲ ﻣـﺸﺘﺮك‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ روى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ از ﻓﻨﺎورى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺑﻪ »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«ﻫﺎى ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﻛـﻪ در ﺑـﺴﻴﺎرى ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ ﻳﺎﻓـﺖ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﻧﻤﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﺷﺎره اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان »وﺳﻴﻠﺔ ﻋﻤﻮﻣﻰ« ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ‬
‫ﻣﺤﻞ ﭘﺮﺳﺶ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ وﺿﻮح ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد را ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻣﻌﻄـﻮف‬
‫ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ﺳﻨﺘﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه از درون ‪ ISOC‬ﺑﺮﻣﻲﺧﻴـﺰد و ﺑـﻪ ‪ Nethead‬ﻣﻌـﺮوف اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ دﻳـﺪﮔﺎه‪،‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را از دﻳﮕﺮ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻃﻼﻋﺎت )ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ( ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺑﻪ ﺟﺎى‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﺷﺒﻜﻪاى واﺣﺪ و ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺗﺼﻮر ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮاي اراﺋﻪ ﻳﻚ ﺳﺮوﻳﺲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻧﻪﻫﺎى »ﻓﺎﻗﺪ اراده« ﻃﺮاﺣـﻲ‬
‫ﺷﺪه‪» ،‬ﺷﺒﻜﻪاي از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ« اﺳﺖ ﻛﻪ از ﮔﻮﺷﻪ و ﻛﻨﺎر آن ﺗﻮﺳـﻂ ﻛـﺎرﺑﺮان و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻧﻘﻄـﻪ ﺑـﻪ ﻧﻘﻄـﻪ ﻛﻨﺘـﺮل‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ از ﭘﺎﻳﺎﻧﻪﻫﺎى ﻫﻮﺷﻤﻨﺪى در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﺔ »ﺑﺪون اراده« ﺟﻬﺖ دﺳﺘﺮﺳﻰ و اراﺋـﻪ ﻃﻴـﻒ‬
‫وﺳﻴﻌﻰ از ﺧﺪﻣﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺑﻌﻀﻰ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ دﻳﮕـﺮ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ و‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ دﻟﻴﻞ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻨﺎورى‪ ،‬ﻃﺮاﺣﻰ‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ‪ ،‬ﻛﻨﺘﺮل و ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻗﺘـﺼﺎدى‪ ،‬ﺗﻔـﺎوتﻫـﺎي‬
‫ﺑﻨﻴﺎدﻳﻨﻰ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ دارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ راﻫﺒـﺮى‬
‫دارﻧﺪ ‪ -‬ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻤﺎرهﮔﺬارى و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨـﻰ ‪ -‬اﻣـﺎ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را راﻫﺒﺮى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺧﻮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼً از ﺷﻴﻮة ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ دﻳﮕـﺮ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ‬
‫ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﻨﺪ)‪.(1‬‬
‫ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ )‪ Netheads versus Bellbeads .Denton, T. (1999‬در آدرس‪http://www.tmdenton.com/pub/index.htm :‬‬
‫‪1‬‬
‫در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى آﺷﻜﺎرى از اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ PSTN‬از دﻳﺪﮔﺎه ‪ Nethead‬ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻟﻒ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫در ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﭘﺎﻳﺪارﺗﺮ ﻛﻪ از ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﻛﻤﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬وﻇﻴﻔﻪاى ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺮاى اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه در‬
‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺳﺎدهاى اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ دو ﺑﻌﺪى ﻳﺎ ﻳـﻚ ‪ spreadsheet‬را‬
‫در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد و ﻣﺸﻜﻼت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻋﻤﻮﻣﻰ را در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺘﻬﺎى ﻧﻬﺎدى ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺑﺨﺶﻫﺎى آﺗﻰ ﺧﻮاﻫﻴﻢ دﻳﺪ‪ ،‬ﭘﺮﺳﺶ ﻛﻠﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﭘﺎﻳـﺪار و در‬
‫ﻫﺮ ﺑﻌﺪش ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺻـﻄﻼﺣﺎت ﻛﻠﻴـﺪى و اﻧﺘﺨـﺎب ﻗﺎﻟـﺐﻫـﺎى ﻣﻨﺎﺳـﺐ‬
‫راﻫﺒﺮى و ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻧﻬﺎدى را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت‪ ،‬ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺑﻌﺪي ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮاى ﺣـﻞ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺸﻜﻼت رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎﻳﻰ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫‪79‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪80‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺳﻨﺘﻰ ‪ /‬ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ‪ /‬رﺳﺎﻧﻪ‪ :‬اﻳﻦ ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﻴﺮوﻧﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﻌـﻀﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ و‬
‫ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ آن را ﻣﻄﺮح ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه از رﺳﺎﻧﻪﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﻲ و اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺳﻨﺘﻲ ﺑﺮﻣﻲﺧﻴﺰد‪ .‬ﻫﻤـﺎن‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻓﺮض ﻣﻲﺷﻮد در رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ )ﻳﻌﻨﻰ ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ﭘـﺴﺖ و ﺻـﺪا و‬
‫ﺳﻴﻤﺎ‪ ،‬ﺻﻨﻌﺖ ﺿﺒﻂ ﻓﻴﻠﻢ و ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ‪ ،‬ﻧﺸﺮ و ﻏﻴﺮه(‪ .‬ﺣﺎﻣﻴﺎن اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﺮ ﻟﺰوم راﻫﺒﺮي ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷـﻤﺎرهﮔـﺬارى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ اﺗﻔﺎق ﻧﻈﺮ دارﻧﺪ‪ .‬اﻣـﺎ اﻋﺘﻘـﺎد دارﻧـﺪ ﻛـﻪ‬
‫دﺳﺖ ﻛﻢ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ‪ ،‬ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳـﻦ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى‬
‫اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻴﺎن ﮔﺴﺘﺮة ﺷﺒﻜﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻳﻜﺴﺎن ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ اراﺋـﻪ ﻣـﻰدﻫﻨـﺪ و ﻣﻮﺿـﻮع راﻫﺒـﺮى‬
‫ﺧﺎﺻﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻘﻴﺪه ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ ﻧﻈﺮﻳﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ »ﭼﻴﺰى ﺷﺒﻴﻪ ﻣﺮﻏـﺎﺑﻰ راه‬
‫ﺑﺮود و ﺷﺒﻴﻪ آن ﺻﺪا ﻛﻨﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﻣﺮﻏﺎﺑﻰ اﺳﺖ« و ﻓﺮﻗﻲ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ زﻳﺮ ﺑﻨﺎي آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻔﺎوت داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﻪ ﺻﻮرت دﻳﮕﺮي ﻫﻢ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻰﺷﻮد و آن اﻳﻨﻜﻪ ﻻزم اﺳﺖ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى در زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺷﻮد ﺗﺎ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺳﺮاﺳـﺮي و ارزان ﻗﻴﻤـﺖ ﺑـﻪ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﻰ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻓﺮاﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ و از ﻧﻈﺮ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن و ﻣﻘﻮﻟـﺔ رﻓـﺎه اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ‪ ،‬ﻣﻴـﺎن دوﻟـﺖ و ﺑﺨـﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻛﻪ در ﺑﻌﻀﻲ زﻣﻴﻨﻪﻫﺎ دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﺪﮔﺎه ﺳﻨﺘﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دارﻧﺪ‪ ،‬ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ‬
‫ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد‪.‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ‪ :‬ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى آن ﺑﺎ ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﻛﻠـﻰﺗـﺮى‬
‫ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﻰﺷﻮد و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬روﻧﺪﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ و اﺣﺘﻤﺎﻻت آﺗﻰ ﻣـﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار ﻣـﻰﮔﻴـﺮد‪ .‬ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى اﻳـﻦ‬
‫دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻟﺤﺎظ اﻟﮕﻮﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ‬
‫ﻓﺮد ﺗﻠﻘﻰ ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻛﻪ ﺑﺎ ﻇﻬﻮر ﺗﻠﮕﺮاف ﺣﻴﺎت ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﺮدﻧﺪ و ﺑﺎ ﺗﻠﻔﻦ‪،‬‬
‫ﺑﻰﺳﻴﻢ‪ ،‬ﺻﻮت و ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ اﺳﺘﻤﺮار ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣـﺴﺘﻘﻠﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺮﻛـﺰى ﻛﻨﺘـﺮل‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎﻣﺪهاﻧﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺮاى ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻰ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﻮد‪ .‬ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺮدن ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﺎر ﻛﻨﻨـﺪ و ﺗﺒـﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪،‬‬
‫ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﭘﺪﻳﺪ آﻣﺪن ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮي ﻣﻠﻲ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ در ﻣﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﻫﻤﻴﻨﮕﻮﻧﻪ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺗﻚ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﺮاى ﻳﻚ دوره زﻣﺎﻧﻰ ﺧﺎص ﻋﻤﻞ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى دﻫﻪ اﺧﻴﺮ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻰ ﻣﺘﺤﻮل ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳـﻦ دﻳـﺪﮔﺎه ﺑـﺎ ﻧﮕـﺎﻫﻰ ﺑـﻪ آﻳﻨـﺪه‪،‬‬
‫ﺣﺮﻛﺖ از ‪PSTN‬ﻫﺎى ﺳﻨﺘﻰ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺗﺤﺖ ‪ IP‬و ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاي ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزي ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ‪،‬‬
‫ﻧﺸﺮ و دﻳﮕﺮ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى رﺳﺎﻧﻪاى و ادﻏﺎم آﻧﻬﺎ در اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ را ﻳﺎدآور ﻣﻲﺷﻮد)‪ .(1‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ دﻳـﺪﮔﺎه ﺑـﺮ اﻳـﻦ‬
‫ﻓﺮض اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه ﺗﻘﺴﻴﻢﺑﻨﺪيﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻴﺎن ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﺷﺒﻜﻪاي ﻋﻤﻮدي وﺟـﻮد داﺷـﺖ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ‬
‫ﺟﺎي ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢﺑﻨﺪﻳﻬﺎي اﻓﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﻴﺎن ﻻﻳﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺒﻜﻪ وﺟﻮد دارد ﺧﻮاﻫـﺪ داد ﻛـﻪ در آن ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ از‬
‫‪» 1‬ﮔﺰارش دﺑﻴﺮ ﻛﻞ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤﻪ ﺗﻠﻔﻨﻲ ‪ «IP‬ﺑﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺮاى ﻣﺨﺎﺑﺮات در ‪ ،ITU‬ﺳﺎل ‪ 2001‬در آدرس‪:‬‬
‫‪ http://www.itu.int/osg/spu/wtpf/wtpf2001/sgreport/index.html‬ﻧﮕﺎه اﺟﻤﺎﻟﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪى از ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى‬
‫ﺗﺤﺖ ‪ IP‬و ﺗﺄﺛﻴﺮات اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ 1‬ﺟﻬﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﻬﺮﺳﺘﻰ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺮﺟﻊ ﺑﺮ روى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ‪:‬‬
‫‪http://www.itu.int/osg/spu/newslog/stories/2003/06/06/ubiquitousNetworkResourced‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮاى ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖﻫﺎى ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ ﻣﻴﺎن رادﻳﻮ و ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪:‬‬
‫‪http://www.wird.com/wired/archive/3.05/deja‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻟﻒ( ﻣﻴﺰان ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ در ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻣﺨـﺎﺑﺮات‪ ،‬ﻧﻈﻴـﺮ ‪ ITU-T‬و ‪ ETSI‬ﻛـﻪ ﮔـﺎﻫﻰ‬
‫اوﻗﺎت ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ‪ IETF‬ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد ﺗﺎ در راﺳﺘﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ IP‬ﺑـﺮاي اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫در ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﭘﻞ زدن ﻣﻴﺎن ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺷﻤﺎرهﮔﺬاري‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ؛‬
‫ب( ﻃﺮحﻫﺎى ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺘﺼﺪﻳﺎن اﺻﻠﻰ ﻣﺨﺎﺑﺮات در دﻧﻴﺎ ﺟﻬﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺳـﻴﻤﻰ آﻧﻬـﺎ‬
‫ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ IP‬و ﭘﺬﻳﺮش ‪ IP‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻜﻮي ﭘﺮﺗﺎﺑﻲ ﺑﺮاي ﻧﺴﻞ آﻳﻨﺪة ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺑﻲﺳﻴﻢ؛‬
‫ج( رﻫﻴﺎﻓﺖ رو ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺻﻨﺎﻳﻊ و دارﻧﺪﮔﺎن ‪ IP‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺳﻨﺘﻰ؛‬
‫د( ﺳﺎزﮔﺎرﺳﺎزى ﺻﻨﻌﺖ ﺿﺒﻂ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﻧﺸﺮ ﺗﺤﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﺳـﺘﺮاﺗﮋىﻫـﺎى‬
‫ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺻﻨﺎﻳﻊ؛‬
‫ه( ﻣﺸﻜﻼت اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت ﺳﻨﺘﻰ ﺗﺤﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﺑـﺴﻴﺎرى از آﻧﻬـﺎ رﻗﻴـﺐ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎي‬
‫ﻋﻤﺪة ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ( در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪلﻫﺎى ﻣﻮﻓﻖ ﺗﺠﺎري‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻛﻪ آﻧﻬـﺎ ﻣﺠﺒـﻮر‬
‫ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ در ﺳﺎﺧﺖ وﺳﺎﻳﻞ ارﺗﺒﺎﻃﻲ و ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى زﻳﺎدي ﻛﻨﻨﺪ؛‬
‫و( آﺛﺎر و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‪ ،‬وﻳﺮوسﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺮﻗﺖ ﻫﻮﻳﺖ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﺮ اﻋﺘﻤﺎد و اﻧﺘﻈـﺎرات ﻣـﺼﺮف‬
‫ﻛﻨﻨﺪه؛‬
‫ز( ﻧﮕﺮاﻧﻲ دوﻟﺖﻫﺎ از ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﭘﺮوﺗﻜﻞ ‪ VoIP‬ﺑﺮ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻣﺨـﺎﺑﺮات ﺳـﻨﺘﻰ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‬
‫ﺗﻬﺪﻳﺪات ﺷﺒﻜﻪاى اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻰ )ﻫﻜﺮﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺮورﻳﺴﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺒﺮد ﺳﺎﻳﺒﺮ و دﻳﮕﺮ اﻧﻮاع آﺳﻴﺐﭘﺬﻳﺮى اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ(‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮﻧﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﺑﺮان و ﺷﺒﻜﻪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬در ﻛﻨـﺎر ﻫـﻢ وﺟـﻮد‬
‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت ﻋﺮﺿﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎي‬
‫ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﻲﺳﻴﻢ و ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ )‪ (broadband‬ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬ﺿﺮورﺗﺎً اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺳـﻨﺘﻰ ﻣﺤـﻮ‬
‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﺣﺘﻤﺎﻻً راﺑﻄﺔ آن ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ IP‬ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺸﺎﺑﻪ‬
‫راﺑﻄﺔ ﻓﻌﺎﻻن رادﻳﻮﻫﺎي آﻣﺎﺗﻮري ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺑﻲﺳﻴﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪) .‬در واﻗﻊ از دﻳـﺪﮔﺎه ﺗـﺎرﻳﺨﻰ ﻇـﺎﻫﺮا وﺟـﻮه‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺗﺸﺎﺑﻬﻰ ﻣﻴﺎن ﻓﺮﻫﻨﮓ رادﻳﻮﻫﺎي آﻣﺎﺗﻮري و ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﻨﺘﻰ وﺟﻮد دارد‪(.‬‬
‫ﻗﻀﺎوت در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻏﺎﻟﺐ ﺷﺪن ﻛﺪاﻣﻴﻚ از اﻳﻦ ﻧﻈﺮﻳﺎت در ﺟﺎﻣﻌﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ‬
‫و ﻛﺪاﻣﻴﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺒﻨﺎي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﺎرﮔﺮوه راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻛﺎر آﺳﺎﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻗﻀﺎوت ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺳـﺆاﻻت‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪهاى در ﺳﻄﻮح ﻓﻨﺎورى‪ ،‬ﻃﺮحرﻳﺰى ﺷﻐﻠﻰ‪ ،‬ﭘﻴﺶﻓﺮضﻫﺎ و ﺗﺮﺟﻴﺤﺎت ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄـﺮات‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد‪:‬‬
‫‪81‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪82‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ب ‪ .‬راﻫﺒﺮى‬
‫در زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ‪» ،‬راﻫﺒﺮى )‪ «(Governance‬واژهاى ﻗﺪﻳﻤﻰ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺜﻞ »ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ« ﻛـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﺎﺑﺠـﺎﻳﻰ‬
‫ﻫﻢ از آن ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎدة ﻧﺎﺑﺠﺎ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎ اﺣﻴﺎي ﻣﺠﺪد آن‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎي ﺟﺪﻳﺪي ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده اﺳـﺖ و ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اﺻﻄﻼح راﻳﺞ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ واژه ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ واژﮔـﺎن »دوﻟـﺖ« و »دوﻟﺘﻤـﺪار« از واژه ﻻﺗـﻴﻦ‬
‫)‪ (gubernare‬ﻣﻨﺘﺞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻰ ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﺸﺘﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ راﻳﺞ‪ ،‬رﻳﺸﻪﻫﺎى ﻗﺪﻳﻤﻰ و روﻣﻰ اﻳﻦ ﻛﻠﻤﻪ‬
‫را ﻣﻨﻌﻜﺲ و »راﻫﺒﺮى« را »ﻫﺪاﻳﺖ و ﻧﻪ ﭘﺎروزدن« ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫در اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم‪ ،‬ﻣﻴﺎن اﺷﺨﺎص‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﻧﻈـﺎم ﺑـﺸﺮى ﻛـﺎر»ﭘـﺎروزدن« را اﻧﺠـﺎم ﻣـﻰدﻫﻨـﺪ و‬
‫اﺷﺨﺎص‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻫﺪاف را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺳﺮﻋﺖ را ﻣـﺸﺨﺺ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ و در ﺻـﻮرت ﻟـﺰوم‬
‫ﻣﺴﻴﺮ را ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﺸﺨﺼﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳـﺎس‪ ،‬اﻳـﻦ »ﻫـﺪاﻳﺖ« ﻛـﺸﺘﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى را ﺷﻜﻞ ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ »ﭘﺎروزدن« ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛـﻪ اﮔـﺮ‬
‫در ﺣﻮزه ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪» ،‬دوﻟﺖ« ﻳﺎ »ﺗﺼﺪى ﻋﻤﻮﻣﻰ« ﻣﻌﻨﺎ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﮔﺮ در ﺣﻮزه ﺑﺨﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد‬
‫»ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ« اﻃﻼق ﻣﻰﺷﻮد و اﮔﺮ در ﺣﻮزه ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد »اﻗﺪام داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ« ﻳـﺎ »ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ« ﻣﻌﻨـﺎ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت اﺧﻴﺮ ﻛﻪ در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬روشﻫﺎﻳﻲ را ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم را‬
‫در ﮔﻮﻧﻪﻫﺎى ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ از ﻧﻈﺎمﻫﺎ ﺑﻪ اﺟﺮا در آورد‪ ،‬ﺗﺸﺮﻳﺢ و ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻟﻒ( از ﻟﺤﺎظ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻰ‪ ،‬در ﺑﺮﺧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت زﻳﺎدى در ﻣﻮرد روشﻫﺎي ﺑﻬﺒﻮد‬
‫راﻫﺒﺮى در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ ارزشﻫﺎى دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺷﺪه‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﭘﻴﺶ ﺷﺮط اﺳﺎﺳﻰ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬در ﻫﻤﻴﻦ زﻣﺎن‪ ،‬در ﺑﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎﺗﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺣﻴﺎى ﻣﺠﺪد ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ‬
‫و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﻫﺮ دو ﺣﺎﻟﺖ ﻓﻮق‪ ،‬اﻳﻦ اﻋﺘﻘﺎد وﺟﻮد دارد ﻛﻪ راﻫﺒﺮى دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻬﺘﺮ‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫اداره و ﺗﺼﺪى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻬﺘﺮى ﻣﻨﺠﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ب( از ﻟﺤﺎظ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬در ﻣﻮرد ﻟﺰوم ﺑﻬﺒﻮد »راﻫﺒﺮى ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ« ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت زﻳـﺎدي اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه ﺗـﺎ‬
‫اﻃﻤﻴﻨﺎن داده ﺷﻮد ﻣﺪﻳﺮان ﺑﻪ ﻃﻮر ﺻﺎدﻗﺎﻧﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ را اداره و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺧﻮد را رﻋﺎﻳـﺖ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ ﺟﺎى درآﻣﺪﻫﺎى ﺷﺨﺼﻰ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﺼﻮﺻﻰﺷﺎن‪ ،‬ﺑـﻪ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰﺷـﺎن ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮى دارﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻟﻐﺖ اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ آﻛﺴﻔﻮرد واژه راﻫﺒﺮى را در ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﺸﺎﺑﻪ ذﻳﻞ ﻣﻌﻨﺎ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ :‬ﻛﻨﺘﺮل‪ ،‬ﻫﺪاﻳﺖ ﻳﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﻈﺎرﺗﻲ و رﻳﺎﺳﺖ«‪ .‬ﻳﻚ‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﻛﻪ در دوﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ داﻧﺶ ﺟﻬـﺎﻧﻲ )‪ (GKⅡ‬اراﺋـﻪ ﺷـﺪ ﻋﺒـﺎرت اﺳـﺖ از‪» ،‬ﻓﺮاﻳﻨـﺪي ﻛـﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ آن‪ ...‬ﻣﺆﺳـﺴﺎت‪،‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري و ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮد را ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺣﻘﻮق و وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد را ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺣﻖ اﻧﺘﺨـﺎبﻫـﺎ و ﻓﺮﺻـﺖﻫـﺎي‬
‫ﺑﺸﺮي را اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲدﻫﻨﺪ و ﻣﻴﺎن اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺧﻮد ﻣﻴﺎﻧﺠﻴﮕﺮي ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ«‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫در ﻫﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪاى‪ ،‬ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻴﺰان آزادي در آن ﭼﻘﺪر اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻫـﺮ ﻓﻌـﺎﻟﻴﺘﻲ از ﻧﻈـﺮ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﻛـﺎرﺑﺮدي‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﻘﺮرات‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ راﻫﺒﺮي »اﻧﻌﻄﺎف ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ« ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ و از ﻧﻈﺮ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻛـﺴﺐ‬
‫و ﻛﺎر‪ ،‬ارزشﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻣﻘﺮرات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ راﻫﺒﺮي »اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ« ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ‬
‫اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﻛﻠﻰ راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮي »ﺧﺎص ﻳﻚ ﺑﺨﺶ« ﻗـﺮار ﻣـﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ ﻛـﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ‪ ،‬ﻣﻘﺮرات‪ ،‬ﻗﻮاﻋﺪ و ﻧﻴﺰ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى »ﻣﻨﻌﻄﻒﺗﺮ« ﻛﻨﺘﺮل اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧـﺎص اﻳـﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎ را ﺗﺤـﺖ‬
‫ﺷﻤﻮل ﺧﻮد ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺘﺠﻠﻲ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و ﺑـﻪ وﻳﮋﮔـﻰﻫـﺎى ﺧﺎﺻـﺸﺎن واﺑـﺴﺘﻪ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬در ﺑﺨـﺶ اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ دﻻﻳﻞ ذﻳﻞ ﻟﺰوم اﻋﻤﺎل راﻫﺒﺮى »ﺧﺎص ﻳﻚ ﺑﺨﺶ« را ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪:‬‬
‫اﻟﻒ( اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻨﻜﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ ﻛﺎر ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان از آنﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎط اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد؛‬
‫ب( ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﻤﻴﺎب در ﻣﻴﺎن ﻛﺎرﺑﺮان رﻗﻴﺐ؛‬
‫ج( ﺗﺸﻮﻳﻖ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى در زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت و ﻣﺤﺘﻮا؛‬
‫د( ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى از ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از اﻧﺤﺼﺎرﮔﺮاﻳﻰ ‪ /‬ﻗﺪرت ﺑـﺎزار در راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎ ﻗﻴﻤـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﺧـﺪﻣﺎت و در‬
‫دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ‪ ،‬آزادى ﻋﻘﻴﺪه و ﺑﻴﺎن‪ ،‬ﺗﻨﻮع دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد؛‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻟﻒ( آﻧﭽﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺒﻴﻨﻴﻢ ﻛﺪام ﻗﺎﻟـﺐ ﺑـﺮاى راﻫﺒـﺮى ﻳـﻚ ﻣﻌـﻀﻞ ﺧـﺎص‬
‫ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان آن را از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺮح ﺳﺆاﻻﺗﻰ ﻧﻈﻴـﺮ اﻳﻨﻬـﺎ ﺗـﺪوﻳﻦ ﻛـﺮد‪ :‬ﭼـﻪ ﻛـﺴﻰ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺳﻜﺎندار ﺑﺎﺷﺪ؟ ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى وى ﭼﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ؟ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان اﻳﻦ ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎ را‬
‫در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﭘﻴﺎده ﻛﺮد؟‬
‫ب( ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﭘﻴﺶ از ﻃﺮح ﺳﺆاﻻت »ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ«‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺳﺆاﻻت »ﭼﺮاﻳﻰ« را ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﭼﺮا اﻳـﻦ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﺎص ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ﻧﻴﺎز دارد؟ ﭼﻪ ارزﺷﻰ ﺑﺮاى آن ﻣﺘﺼﻮر اﺳﺖ؟ ﭼﺮا ﻓﻘﻂ ﭘﺎروزﻧﺎن ﻧﻤـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ اﻳـﻦ‬
‫وﻇﻴﻔﻪ را اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ؟‬
‫ج( ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺳﺆاﻻت »ﭼﺮاﻳﻰ« ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ درﺟﺎت ﻋﻤﻴﻖﺗﺮى از ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﻮردﻧﻈﺮ را اراﺋﻪ دﻫﺪ‪ .‬اﻫـﺪاف ﻛﻠـﻰ‪،‬‬
‫ارزشﻫﺎى ﻣﺸﺘﺮك‪ ،‬اﺻﻮل ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻌﺎرض ﻣﻨﺎﻓﻊ و اﺧﺘﻼف ﻋﻘﺎﻳﺪى ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺟﻬﺖ‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﺎر ﭘﺎروزﻧﺎن و ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﺷﺪن ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﻛﻼن ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ج( از ﻟﺤﺎظ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬در ﻣﻮرد ﻟﺰوم ﺷﺮﻛﺖ دادن ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ در ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﺳـﻨﺘﻰ ﺣـﺎﻣﻲ دوﻟـﺖﻫـﺎى ﻣﺮدﻣـﻰ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت‬
‫ﮔﺴﺘﺮدهاى اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻟﺰوم ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺑﺮرﺳﻰﻫﺎى‬
‫ﻣﻬﻤﻰ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ را ﻫﻢ در ﺑﺮﮔﻴﺮد و ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺤـﺚﻫـﺎﻳﻰ را در ﻣـﻮرد‬
‫راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﻳﻨﺪى ﻛﻪ ﺑﻪ »ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺪن« ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻄﺮح ﻛﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫روﺷﻬﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ در ﻧﺤﻮه راﻫﺒﺮى ﻳﺎ ﻫﺪاﻳﺖ ﻧﻈﺎمﻫﺎ وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻳﻦ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﻃﻴﻔﻰ از ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى »اﻧﻌﻄﺎف ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ«‬
‫راﻫﺒﺮى ﻧﻈﻴﺮ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﺗﺎ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى »ﻣﻨﻌﻄﻒﺗﺮ« ﻧﻈﻴﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى و ﻫﻤﻜـﺎرى‬
‫داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪83‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪84‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ه( ﺗﻀﻤﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ و ارزان ﻗﻴﻤﺖ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﺳﺎﺳﻰ؛‬
‫و( ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻧﻈﻢ ﻋﻤﻮﻣﻰ و اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻰ‪.‬‬
‫در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺳـﻨﺘﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﻣﺨـﺎﺑﺮات و ﺻـﺪا و ﺳـﻴﻤﺎ‪ ،‬از ﻟﺤـﺎظ‬
‫اﻟﮕﻮﻫﺎى راﻫﺒﺮى در ﺳﻄﻮح ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ‪ /‬ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻓﺎﺣﺸﻰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻛـﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ‬
‫از‪:‬‬
‫اﻟﻒ( ﺑﺮ ﺧﻼف ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ و رﺳﺎﻧﻪﻫﺎى ﺳﻨﺘﻰ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺳـﻨﺘﻰ ﻣﻮﺿـﻮع ﻳـﻚ راﻫﺒـﺮى ﺑـﺴﻴﺎر‬
‫ﻣﺤﺪود در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﺑﺨﺶ ﺧﺎص ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از آن ﺑﻪ ﺣﻮزهﻫـﺎى‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻓﻨﻰ راﻫﺒﺮى آدرسﻫﺎ و ‪Domain‬ﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺷﺪه و ﺑﻲآﻧﻜﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻋﻤﻮﻣﻰ دﺧﺎﻟﺘﻰ داﺷﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻛﺎر ﺧﻮد اداﻣﻪ داده اﺳﺖ‪ .‬در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﺳﻄﺢ ﻣﻠـﻰ ﻧﻴـﺰ ﻣـﺸﺎﻫﺪه ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺗﺤﻮﻻﺗﻰ در ﺷﺮف وﻗﻮع اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا دوﻟﺖﻫﺎ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و‬
‫ﻣﻘﺮرات ﺧﺎص اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ب( در ﻫﻤﺎن ﺳﺎلﻫﺎى اوﻟﻴﻪاى ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪاى ﻋﻤﻮﻣﻰ و در دﺳـﺘﺮس در ﺳـﻄﺢ وﺳـﻴﻌﻰ ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬
‫ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪودى از راﻫﺒﺮى اﻋﻤﺎل ﺷﺪه در ﻗﺎﻟﺐ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺮاى‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎى ﺳﻨﺘﻰ اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺧﻮد وﺿﻊ ﻛﺮده ﺑﻮدﻧﺪ دور ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺮرات ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ‬
‫از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨـﻮى؛ ﭘﻴـﺸﮕﻴﺮى از ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى ﻏﻴﺮﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ )ﻧﻈﻴـﺮ ﻛﻼﻫﺒـﺮدارى‬
‫ﺗﺠﺎرى‪ ،‬ﻫﺮزهﻧﮕﺎرى ﻛﻮدﻛﺎن‪ ،‬ﺟـﺮاﺋﻢ ﻧﺎﺷـﻰ از ﻛﻴﻨـﻪورزي‪ ،‬ﺳﻮءاﺳـﺘﻔﺎده از آزادى ﺑﻴـﺎن‪ ،‬ﺗﺨﺮﻳـﺐ اﻣـﻮال‪،‬‬
‫ﺳﺮﻗﺖ(؛ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن )ﺗﺒﻠﻴﻐﺎت ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ و ﻧﺎﺷﺎﻳﺴﺖ(؛ و ارﺗﻘﺎى ﺗﻨﻮع زﺑﺎﻧﻰ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ )ﻧﻈﻴﺮ‬
‫زﺑﺎن ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺤﻠﻰ( ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪه ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﮔﺮوﻫﻰ اﻳـﻦ وﺿـﻌﻴﺖ را دﻟﻴﻠـﻰ ﺑـﺮ اﻳـﻦ ﻣـﺪﻋﺎ‬
‫ﻣﻰداﻧﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﻧﻴﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺪون ﻣﺮزى ﺑﻪ وﺟﻮد آورده ﻛﻪ ﻗـﺪرت دوﻟـﺖﻫـﺎ را ﺑـﻪ ﻃـﻮر اﺳﺎﺳـﻰ‬
‫ﻛﺎﻫﺶ داده و ﻛﺎرﺑﺮان ﺧﻴﺮ و ﺻﻼح ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻮاﻧﻴﻦ و راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻮد اﺑﺪاع ﻛـﺮدهاﻧـﺪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﺑﺮاي اﻋﻤﺎل ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﻠﻰ در ﻓﻀﺎى ﺳـﺎﻳﺒﺮ در ﻣـﻮرد ﻣﻮﺟﻮدﻳـﺖﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ آنﻫﺎ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ ﻳﺎ در ﻛﺸﻮرﻫﺎى دﻳﮕﺮ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻣـﺸﻜﻼﺗﻲ‬
‫وﺟﻮد دارد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در اﻋﻤﺎل ﻗﻮاﻧﻴﻨﻰ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮان )در زﻣﻴﻨﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﻓﺎﻳـﻞ( ﻳـﺎ اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺧﺪﻣﺎت و ﻧﻪ ﭘﺪﻳﺪآورﻧﺪﮔﺎن را ﻫﺪف ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬از دﻳﺪﮔﺎه دوﻟﺖ‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺸﻜﻼت ﭼﺎﻟﺶﻫﺎﻳﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺑﺰارﻫﺎى ﺟﺪﻳـﺪ ﺑـﺮاى اﻋﻤـﺎل ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘـﺮرات اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﻮد ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻣﻠـﻰ‬
‫ﻧﻴﺰ ﻧﻈﻢ ﭘﻴﺪا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺗﻮﺟﻪ اوﻟﻴﻪ و اﺻﻠﻰ ﻛﺎرﮔﺮوه دﺑﻴﺮ ﻛﻞ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ و ﻧﻪ ﻣﻠﻰ اﺳﺖ )ﻫﺮﭼﻨﺪ در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل‬
‫‪ WSIS‬و ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻋﻤﻞ آن ﺑﻪ راﻫﺒﺮىﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد اﺷﺎراﺗﻰ ﺷﺪه اﺳﺖ(‪ .‬ﺑﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪،‬‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴﻮﻧﺪ روﺷﻨﻰ دارﻧﺪ‪ ،‬زﻳﺮا‪:‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺳﻪ دﻳﺪﮔﺎه راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻪ دﻳـﺪﮔﺎه ﻣﺘﻔـﺎوت‬
‫راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ اﻟﻒ آﻣﺪ ﻳﻜﺴﺎن ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪:‬‬
‫اﻟﻒ( اوﻟﻴﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻛﻪ ﺑﺎ دﻳـﺪﮔﺎه اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺳـﻨﺘﻰ ﻣﻨﻄﺒـﻖ اﺳـﺖ‪ ،‬در ﻧﻈـﺮات اراﺋـﻪ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ ‪ISOC‬‬
‫و‪ ICANN‬و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺗﺎق ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻪ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ اﻳـﻦ اﺟـﻼس ﻣﻨﺘـﺸﺮ‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﺑﺮﻣﺒﻨـﺎى اﻳـﻦ دﻳـﺪﮔﺎه‪ ،‬راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺳـﻪ ﺣـﻮزه ﻣﺤـﺪود ﺷـﻮد‪:‬‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ و ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ و ﺑﺮﺧـﻰ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ .‬دﻳﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻳـﻦ ﻣﻬـﻢ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى ﻣﻮﺟـﻮد ﺧﻮدﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ج( اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ +‬راﻫﺒﺮى = ؟‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻟﻒ( از ﻟﺤﺎظ ﺗﺎرﻳﺨﻰ‪ ،‬ﻟﺰوم ﻧﻈﻢ ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻧﻈﺎمﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى ﻣﻠـﻰ در راﺳـﺘﺎى ﻛﺎرآﻣـﺪى‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ آن‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ راﻫﺒـﺮى ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و دﻳﮕـﺮ ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ب( ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮع اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ‪ -‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻨﺸﺎء آن ﻳـﻚ‬
‫ﻛﺸﻮر ﺧﺎص اﺳﺖ ‪ -‬از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻃﺮاﺣﻰ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺒﻜﻪاي از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻛﻪ ﮔﻮﻧﻪﻫـﺎى‬
‫ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ از ﻛﺎرﺑﺮان در آن وﺟﻮد دارﻧﺪ و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى دارا ﺑﻮدن ﻳﻚ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑـﻪ اﺟـﺮا در آﻳـﺪ‪ .‬اﻛﻨـﻮن‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ رﺷﺪ ﻛﺮده و ﺑﻪ ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺗﻌﻴـﻴﻦ وﻳﮋﮔـﻰﻫـﺎى ﺗﻮﺳـﻌﺔ‬
‫ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از رﺳﺎﻧﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﭘﻴﺸﻴﻦ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ج( ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ در ﻛـﺸﻮرﻫﺎ و‬
‫ﻧﻮاﺣﻰ ﻣﺨﺘﻠﻒ و در ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﻰ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻳﻚ ﭘﺎﻳﻪ و اﺳﺎس ﻓﻨﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ‪ ،‬و ﻃﺮاﺣـﻲ ﻳـﻚ‬
‫رژﻳﻢ راﻫﺒﺮي ﺑﺮاي ﭼﻨﻴﻦ رﺳﺎﻧﻪاي ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﻛﻪ در ﺗﻤﺎم ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻮرد ﭘـﺬﻳﺮش ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد و در ﺳـﻄﺢ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻳﻚ ﻧﻈﻢ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﻨﻴﺎن ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮي اﺳﺖ‪.‬‬
‫د( اﻣﺮوزه ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﻮح ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘـﻪاى و‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎرآﻳﻰ ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻣﺪت اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان رﺳـﺎﻧﻪ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺤﺪود ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻇﺎﻫﺮاً ‪ WSIS‬ﺑﻪ ﺟﺪى ﺑﻮدن اﻳﻦ ﺗﻌﺎرضﻫﺎ اذﻋـﺎن داﺷـﺘﻪ و‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪى را ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻰ ﻓﺮاﮔﻴﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬـﺎﻧﻰ و در ﭼـﺎرﭼﻮب ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ ﺑﻪ اﺟﺮا در آورد‪ .‬در ﭘﺮﺗﻮ اﻳﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﻛﺮد ﻛـﻪ آﻳﻨـﺪه راﻫﺒـﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات و راﻫﺒﺮى ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﺘﻔﺎوت ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى راﻫﺒﺮى را ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻛﺮد ﺗﺎ ﻣﺰاﻳﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪85‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪86‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى اﻧﻌﻄﺎف ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ راﻫﺒﺮى ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات در ﺳﻄﻮح ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ب( دوﻣﻴﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺳﻨﺘﻰ ﻣﻨﺘﺴﺐ ﺷﻮد‪ ،‬در ﺟﺮﻳﺎن اﺟﻼس ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻌﺪادى از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊﺗﺮى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﻣـﺴﺘﻠﺰم راﻫﺒـﺮى‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻰداﻧﺪ و ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده وﺳﻴﻊﺗﺮى از ﻫﺮ دو ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد و ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاي راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در ﺳﻄﺢ‬
‫ﻓﻨــﻰ ﻋﻼﻗــﻪﻣﻨــﺪ اﺳــﺖ )ﻣــﺜﻼً دﺧﺎﻟــﺖ دادن ‪ ITU‬در راﻫﺒــﺮى ﺳﻴــﺴﺘﻢﻫــﺎى ﺗﺨــﺼﻴﺺ آدرسﻫــﺎ و‬
‫‪Domain‬ﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ(؛ در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى راهاﻧﺪازى و دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ )ﻣـﺜﻼً از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﭘﻴﺎده ﻛﺮدن ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﺒﻚ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ‪ ،‬ﻫﻤﻜﺎرى ﻓﻨﻰ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻫﻤﻜﺎرى ﺗﻮﺳـﻌﻪ(؛ و‬
‫در زﻣﻴﻨﻪ ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﻣﺜﻼً از ﻃﺮﻳﻖ اﺻﻼح ﻣﻌﺎﻫﺪات ﻣﻮﺟﻮد‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻘـﺮرات ‪ITU‬‬
‫ﻳﺎ ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺟﺪﻳﺪ(‪.‬‬
‫ج( دﻳﺪﮔﺎه ﺳﻮم ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻳﺪﮔﺎه ﺗﺤﻮل ﺷﺒﻜﻪاى ﺗﻌﻠﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺗﺤﻮل ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫ﺳﻨﺘﻰ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻬﺎﺟﺮت از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺳﻮﺋﻴﭻﻫﺎي ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫـﺎى ﻣﺒﺘﻨـﻲ‬
‫ﺑﺮ ‪ IP‬ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ وﺳﻴﻊ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺳﻨﺘﻰ‪ ،‬ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﺳﺮﮔﺮﻣﻰ و ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ در‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺳﻴﺎر ﺑﺎﻧﺪﭘﻬﻦ در آﻳﻨﺪهاى ﻧﺰدﻳﻚ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻴـﺎز ﺗﻮﺟـﻪ ﻛـﺮده ﻛـﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و راﻫﺒﺮى دﻳﮕﺮ اﻧﻮاع ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﺎﺗﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﭘﺮﺗﻮ اﻳﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎ ﻣﻮرد ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﻗﺮار‬
‫ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ .Ⅲ‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻳﻜﻰ از ﻗﻮاﻋﺪ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻛﺮده‪ ،‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﻓﺮآﻳﻨـﺪ‬
‫‪ WSIS‬اﺳﺖ‪ ،‬ﭘﻴﺶ از ﺗﻼش ﺑﺮاي ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﺸﻜﻼت و راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣـﻮرد ﺗﺠﺰﻳـﻪ و‬
‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ ﻛﻪ ﻛﺪام ﭼﺎرﭼﻮب در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ‪ WSIS‬ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﺣﻮزه راﻫﺒـﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺷﻜﻞ )‪ (1‬ﺑﺎ اﺗﺨﺎذ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ ﺑﺮاى ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺪلﻫﺎ و ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت راﻫﺒـﺮى ﻛـﻪ در‬
‫ﭘﺮوژه »راﻫﺒﺮى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ« اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﻮد و ﺷﻮراى ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎى ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻣـﺎﻟﻰ‬
‫آن را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﺸﻴﺪه اﺳﺖ‪ (1).‬اﻳﻦ ﻣﺪل ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى را ﺑﻪ ﺳﻪ ﺳـﻄﺢ‬
‫ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺮده اﺳﺖ‪:‬‬
‫اﻟﻒ( ﺳـﻄﺢ ﻧﻬـﺎدى ‪ -‬در زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ آن‪ ،‬زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖﻫـﺎى ﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ‪ ،‬ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ ،‬روﻳـﻪﻫـﺎ و‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ راﻫﺒﺮى را ﺷﻜﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ؛‬
‫‪ 1‬ﺑﺮاى ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺮژوه ﺑﻪ اﻳﻦ آدرس ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪:‬‬
‫‪http://www.ssrc.org/programs/itic/ggen_book‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ب( ﺳﻄﺢ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬارى ‪ -‬در اﻳﻦ ﺳﻄﺢ و زﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى اﺳﺎﺳـﻰ آن ﻓﻌـﺎﻻﻧﻰ ﺣـﻀﻮر دارﻧـﺪ ﻛـﻪ در‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮى ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻰﺟﻮﻳﻨﺪ و اﻫﺪاﻓﻰ ﻛﻪ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ و اﺻـﻮﻟﻰ ﻛـﻪ ﺗﻌﺎﻣـﻞ آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ؛‬
‫ج( ﺳﻄﺢ ﻣﺼﺪاﻗﻰ ‪ -‬در ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻴﻖﺗﺮي از ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ‪ ،‬ﻣﻨـﺎﻓﻌﻲ ﻛـﻪ ﻧﻘـﺶآﻓﺮﻳﻨـﻰ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ و در‬
‫ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﻠﻰ ارزشﻫﺎ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﻛﺮد ﻻﻳﻪﻫﺎى ﻓﻮق را ﺷﻜﻞ ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪87‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(1‬دﻧﻴﺎي راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ – ﺑﺮ اﺳﺎس ‪WSIS‬‬
‫راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺣﺪود آن در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻰﻛﻨﺪ اﮔـﺮ‬
‫ﻣﻰﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﺻﻮل اﻳﻦ اﺟﻼس ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬دﻳﺪﮔﺎه ﻓﺮاﮔﻴـﺮي را در دﺳـﺘﻮر ﻛـﺎر ﺧـﻮد‬
‫ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫اﻟﻒ( ﺳﻪ ﻫﺪف ﺧﺎﺻﻰ ﻛﻪ ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻲ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﻓﺘﻦ از ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‪ ،‬ﺗـﺴﻬﻴﻞ‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن و ﻛﺎرﻛﺮد ﭘﺎﻳﺪار و اﻳﻤﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آوردن وﻳﮋﮔﻲ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﺑﻮدن‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﺑﻠﻨﺪﭘﺮوازاﻧﻪاى را در ﺑﻄﻦ ﺧﻮد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫ب( ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ دﻳﮕﺮ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى راﻫﺒﺮي ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑـﻪ ﺧـﻮدي‬
‫ﺧﻮد ﻳﻚ ﻫﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻛﻠﻰﺗـﺮى‬
‫اﺳﺖ‪ .‬در ﭼﺎرﭼﻮب ‪ ،WSIS‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﻣﻨﻄﻘﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﺳﻪ ﻫﺪف ﺧـﺎص‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﻳﺎزده اﺻﻞ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﻛـﻪ در اﻋﻼﻣﻴـﻪ اﺻـﻮل‬
‫آﻣﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻛﻨﺪ و از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻦ اﻫﺪاف‪ ،‬راﻫﺒﺮي ﻳﺎ ﻫﻤﺎن »ﻫﺪاﻳﺖ« ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪3‬‬
‫‪88‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ج( ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻃﻴﻒ اﺑﺰارﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻛﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﺷﻤﺎر ﻧﻘﺶآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻰ ﻛـﻪ ﺑـﺮاى ﺗـﺼﺪى‬
‫ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪهاﻧﺪ و روﻧﺪﻫﺎي ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎز دﺳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻫﻢ ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺷـﺒﻜﻪ راﻫﺒـﺮي‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪه و ﺟﺎﻣﻌﻲ را اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻳﺎدآورى اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ ﺧﺎﻟﻰ از ﻓﺎﻳﺪه ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ وﻇﻴﻔﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑـﺮاى ﮔـﺮوه ﻛـﺎرى ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ ﺑﺮﻧﺎﻣـﺔ ﻋﻤـﻞ‬
‫‪ ،WSIS‬ﭘﺲ از اراﺋﺔ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرى از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ »ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﺎ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﻨﺪ را ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ ﻛﻨـﺪ« و »درك ﻣـﺸﺘﺮك ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪه از – ﻧﻘـﺶﻫـﺎ و‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﻮﺟﻮد و دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ را ﮔﺴﺘﺮش دﻫﺪ«‪ .‬اﮔﺮ اﻳﻦ ﻣﺘﻦ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺠﺰا ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ‬
‫ﻗﺮار دﻫﻴﻢ‪ ،‬از آن ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮﻣﻰآﻳﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺑﺮﭘﺎ ﻛﺮدن ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻧﻤﻮﻧﻪاى ﻛﻪ در ﺷـﻜﻞ )‪ (2‬اراﺋـﻪ ﺷـﺪه‪،‬‬
‫وﻇﻴﻔﻪ ﺧﻮد را ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(2‬راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ -‬از ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﺳﺎده‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺳﺎده ﺑﻮدﻧﺶ ﺟﺬاب ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﺗﺨﺎذ اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺑـﻪ دو دﻟﻴـﻞ ﻧـﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ‬
‫ﻣﻰرﺳﺪ‪ :‬اول اﻳﻨﻜﻪ ﻇﺎﻫﺮاً اﻧﺴﺠﺎﻣﻰ ﺑﺎ ﭼﺎرﭼﻮب اراﺋﻪ ﺷﺪه در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل وﺟﻮد ﻧﺪارد؛ ﺛﺎﻧﻴﺎً در دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﺑﺨـﺶ‬
‫ﻣﺤﻮري و ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺎﺗﻮان اﺳﺖ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻲ اﻳﻦ واﻗﻌﻴـﺖ ﻛـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻫﻤـﻪ ﭼﻴـﺰ را‬
‫ﻣﺘﺤﻮل ﻛﺮده اﺳﺖ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ وﺳﻌﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟـﻊ ﺑـﻪ راﻫﺒـﺮى ﺗﺮﺳـﻴﻢ‬
‫ﺷﺪه در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد و ﻫﺮ آﻧﭽﻪ در »دﻧﻴﺎى واﻗﻌﻰ« اﺗﻔﺎق ﻣﻰاﻓﺘﺪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓـﺖ‬
‫ﭘﻮﻳﺎﺗﺮى ﻧﻴﺎز اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﭘﺮﺗﻮ اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺑﻌﺪي از ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺷﻜﻞ )‪ (3‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﻌـﻀﻰ از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى دﻳﺪﮔﺎه ﻓﺮاﮔﻴﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶﻫﺎى ﻋﻤﺪه راﻫﺒﺮى ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷـﻮﻧﺪ را در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ »ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ راﻫﺒﺮى« ﻧﺴﺨﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً اﺻﻼح ﺷﺪهاى از ﻳﻚ اﺑﺰار اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺮاى ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﺤﻮه ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه ﺑـﻮد و در ﮔـﺰارش »ﺻـﺪاى رﺳـﺎﺗﺮ‪ :‬ﺗﻘﻮﻳـﺖ‬
‫ﺣﻀﻮر ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ« ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﮔﺰارش اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺮاى ﮔﺮوه ‪ G8 DOT Force‬ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﻛـﺎرى ﺗﻮﺳـﻂ ﻛـﺎرﮔﺮوه اول‬
‫‪ UN ICT TaskForce‬ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ اﺑﺰارﻫﺎى راﻫﺒـﺮى را در ﻃﻴﻔـﻲ از ﺧـﻂ ﻣـﺸﻲﻫـﺎ‪،‬‬
‫از»اﻧﻌﻄﺎف ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ« ﺑﻪ »اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ« در ﻳﻚ ﺿﻠﻊ ﻣﺮﺗﺐ ﻛﺮده اﺳﺖ و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪىﻫـﺎى اﺻـﻠﻰ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛـﻪ از‬
‫ﻟﺤﺎظ ﺗﺎرﻳﺨﻰ‪ ،‬راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار دادهاﻧﺪ‪ ،‬در ﺿﻠﻊ دﻳﮕـﺮ آﻣـﺪهاﻧـﺪ ‪ -‬ﻳﻌﻨـﻰ ﺗﺒـﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣـﺸﺘﺮك‪ ،‬ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ و ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى ﻓﻨـﺎورى در ﺣـﻮزهﻫـﺎى‬
‫اﻗﺘﺼﺎدى‪ ،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻛﻨﻮﻧﻰ راﻫﺒـﺮى را ﻣـﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻰ‬
‫ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺗﺎ روﺷﻦ ﺷﻮد آﻳﺎ ﺷﻜﺎفﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﭘﺮ ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ وﺟﻮد دارد ﻳﺎ ﻧﻪ و ﻣﺤﺪودهاى ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ آزﻣﻮن راﻫﺒﺮى ‪ WSIS‬را در زﻣﻴﻨﻪ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻮدن‪ ،‬ﺷـﻔﺎﻓﻴﺖ‪ ،‬دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴـﻚ ﺑـﻮدن و ﺑـﺎز ﺑـﻮدن‬
‫ﺟﻬﺖ ﺣﻀﻮر ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻣﺤﻘﻖ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺮرﺳﻰ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪89‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(3‬ﺗﺼﻮﻳﺮي از راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‬
‫اﻟﻒ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ (4‬ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ را ﺑﺮاي ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه در ﺑﺤـﺚ راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در‬
‫ﺑﺮاﺑﺮ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﻫﺎي ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه روي ﻣﺤﻮر اﻓﻘﻲ ﺟﺪول ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪90‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(4‬ﺗﺼﻮﻳﺮي از راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ – ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬
‫اﻳﻦ ﺟﺪول ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺳﺆاﻻﺗﻰ را در ﻣﻮرد اﻧﻄﺒﺎق ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﻄﺒﺎق ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻴﺎن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺘﻔﺎوت و اﺑﺰارﻫﺎى راﻫﺒﺮى‬
‫ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪:‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫اﻟﻒ( آﻳﺎ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺿﺮورت ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺟﻬﺖ راﻫﺒﺮى ﺟﺮﻳﺎن ﺗﺮاﻓﻴﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫و ﺧﺪﻣﺎت آن ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻧﻮاﺣﻰ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮاﻓﻖﻫﺎﻳﻰ ﺷﺪه اﺳﺖ؟ آﻳﺎ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﻌﺎﻫـﺪه ﻳـﺎ‬
‫ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن آن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ؟ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ ‪ -‬ﺧﻮاه ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ ﻳﺎ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ؟ اﮔﺮ ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬آﻳﺎ ﻣﻘﺮرات ﻛﻨﻮﻧﻰ ‪ ITU‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ ﺳـﺎدﮔﻰ اﺻـﻼح‬
‫ﺷﻮد؟ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺟﺪﻳﺪى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻻزم اﺳﺖ؟ ﻛﻤﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻋﺪهاى ﭼﻨﻴﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى را‬
‫ﻣﻄﺮح ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ دوم ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﻰ اﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻮزه ﺗﺤﺖ ﺷﻤﻮل آن ﭼﻪ ﻣﺴﺎﺋﻠﻰ ﺑﺎﺷﺪ؟ آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻰ ﺑﺎﺷـﺪ‬
‫ﻳﺎ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﺎﺻﻰ ﻧﻈﻴﺮ اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﻮد؟‬
‫ب( آﻳﺎ ﻣﻲﺗﻮان ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎ و ﺷـﻤﺎرهﻫـﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ را اﺣﺎﻃـﻪ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ارﺗﻘﺎى ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﻮﺟﻮد ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻛﻨﻴﻢ؟ ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻼش ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ ﺗـﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﺳﺎزش ﻣﻴﺎن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و دوﻟﺖ و ﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﺒﻨﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰﻫـﺎى ﺑـﻪ ﻋﻤـﻞ‬
‫آﻣﺪه ﺑﺮ اﺳﺎس ﺣﻘﻮق ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﻣﺤﺪودة ﺣﻮزهﻫﺎى ﻗﻀﺎﺋﻰ ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻴـﺖ و ﭘﺎﻳـﺪارى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺣﻔـﻆ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬آﻳﺎ اﻳﻦ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻓﻘﻂ در ﺻﻮرﺗﻰ ﻛﺎرآﻳﻰ دارﻧﺪ ﻛﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﺘﺠﻠﻰ ﺷﻮﻧﺪ؟ ﻳـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﻧﻈﺎم ﻣﻴﺎن ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻋﻤﻮﻣﻰ و اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺗﻘـﺴﻴﻢ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ؟‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ج( اﻳﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺪﻧﺒﺎل ﺗﺤﻮل ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺳﻨﺘﻰ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨـﻲ ﺑـﺮ‬
‫‪ ،IP‬ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ‪ PSTN‬ﺑﺎ ‪ VoIP‬و دﻳﮕـﺮ اﺷـﻜﺎل ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤـﻪ ﺗﻠﻔﻨـﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﮔﺴﺘﺮده ﻓﻀﺎى آدرس ‪ IP‬ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﺟﺮاى ‪ IPv6‬ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آﻣـﺪ و ﻇﻬـﻮر ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫راﺳﺘﻰ در ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﻣﺴﺎﺋﻠﻰ ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﻄﺮح ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﺷﺪ؟ آﻳﺎ ﻣﻘﺮرات ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺳﻨﺘﻰ ﺑﺎﻳﺪ در راﺳﺘﺎى ﻣﻘﺮرات ﺳﻨﺘﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺗﺤﻮل ﺧـﻮد اداﻣـﻪ دﻫـﺪ )ﻳﻌﻨـﻰ‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻮدن ﻛﻤﺘﺮ و ﺧﻮدﻣﺨﺘﺎرى ﺑﻴﺸﺘﺮ(؟ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ در راﺳﺘﺎى ﻣﻘﺮرات ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺳﻨﺘﻰ ﺗﺤـﻮل ﻳﺎﺑﻨـﺪ؟‬
‫آﻳﺎ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﭘﺎرادﻳﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ؟ ﻣﻌﻨﺎى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﺳﺎﺳﻰ در ﻣﺤﻴﻂ ﺷﺒﻜﻪاى ﺟﺪﻳﺪ‬
‫ﭼﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ؟‬
‫د( ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺗﻤﺎﻣﻰ روﻧﺪﻫﺎ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﭘﻴﺶرو را ﺗﺤﺖ ﻳﻚ راﻫﺒﺮى ﻗﺮار داد ﺗـﺎ اﻫـﺪاف ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺷﺪه در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد؟ آﻳﺎ ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺟﺪﻳـﺪى ﻧﻴـﺎز‬
‫اﺳﺖ ﺗﺎ از ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ و از ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ و آزادىﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷـﻮد ﻳـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ‬
‫ﻣﻮﺟﻮد ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺪﻓﻰ را ﺑﺮآورده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ؟ ﺟﻬﺖ اﺟﺮاى ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ IP‬و روﻧﻖ ﺑﺨﺸﻴﺪن‬
‫ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﺪﻣﺎت و ﻣﺤﺘﻮا در ﺣﻮزهﻫﺎى اﻗﺘﺼﺎدى‪ ،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ‪ ،‬دوﻟﺘﻰ و ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎﺗﻲ ﻧﻴـﺎز‬
‫اﺳﺖ؟ آﻳﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻴﺎن دوﻟﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ رواﺑﻂ ﺟﺪﻳﺪى ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮد؟‬
‫‪91‬‬
‫ب‪ .‬ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(5‬ﺗﺼﻮﻳﺮي از راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ IOs ،OGIs :‬و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‬
‫‪92‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(6‬ﺗﺼﻮﻳﺮي از راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺷﻜﻞﻫﺎى )‪ (5‬و )‪ (6‬ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ را ﺟﻬﺖ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﻘﺶﻫﺎى ﻓﻌﺎﻻن ﻣﺨﺘﻠﻒ )ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ و‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ( در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺤﻮل ﺷﺪه ﺑﻪ آﻧﻬﺎ‬
‫ﻳﺎ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻧﺘﺨﺎﺑﻰ ﺧﻮدﺷﺎن ﻳﺎ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﺑﺰارﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻛﻪ در اﺧﺘﻴـﺎر دارﻧـﺪ‪ ،‬ﺗﺒﻴـﻴﻦ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻴﻜﻪ اﻳﻦ دو ﺟﺪول را در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺟﺪول ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪ ،‬ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﺷﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻧﻘـﺸﻪﻫـﺎ )ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ( ﺑﻪ ﻣﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻫﻤﻜﺎري ﻣﻴﺎن ﺑـﺎزﻳﮕﺮان ﻣﺨﺘﻠـﻒ در‬
‫ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺪن ﻧﻘﺶ آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و ﻧﻴﺰ زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺮوز اﺧﺘﻼف و دودﺳﺘﮕﻲ‬
‫را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬در اﻳﻦ راه‪ ،‬ﭘﻰ ﺑﺮدن ﺑﻪ روﻧﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى و ﻣﺴﻴﺮى ﻛﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت »در ﺑـﺴﺘﺮ آن« ﺑـﻪ ﺣﺮﻛـﺖ‬
‫ﺧﻮد اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪:‬‬
‫اﻟــﻒ( در ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت و ﻣﻨﺎﻗــﺸﺎت راﺟــﻊ ﺑــﻪ راﻫﺒــﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒـﺎً ﻓــﺮض ﺑــﺮ اﻳــﻦ اﺳــﺖ ﻛــﻪ ‪ ITU‬و‬
‫‪ISOC‬دﺷﻤﻨﺎن ﺳﺎزشﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﻓﻠﺴﻔﻪ و ﻧﮕﺎه ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ در ﻣﻮرد ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺒﻜﻪﻫـﺎ دارﻧـﺪ‪ ،‬ﻫﻴﺌـﺖ‬
‫ﻣﺆﺳﺴﺎن آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ دارﻧﺪ و روشﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﺑـﺮاي اﻧﺠـﺎم ﻛﺎرﻫـﺎ دارﻧـﺪ‪ .‬در‬
‫ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬ﻳﺎﻓﺘﻦ ادﻟﻪاى ﻛﻪ اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه را ﺗﺄﺋﻴﺪ ﻛﻨﺪ ﭼﻨﺪان ﻣﺸﻜﻞ ﻧﺒﻮد‪ .‬اﻣﺎ آﻳﺎ اﻣﺮوزه واﻗﻌﺎً اﻳﻦ ﻗـﻀﻴﻪ اداﻣـﻪ‬
‫دارد؟ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﻋﻤﺪة ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ‪ PSTN‬ﺳﻨﺘﻰ را ﺑﻪ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى ﻣﺒﺘﻨـﻲ ﺑـﺮ ‪IP‬‬
‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺨﺶ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى اﺗﺤﺎدﻳﻪ )‪ (ITU-T‬ﺑﻪ ﻃـﻮر ﮔـﺴﺘﺮدهاى ﺧـﻮد را درﮔﻴـﺮ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ‪ IP‬ﻛﺮده اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ در ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻣـﺴﺎﺋﻞ ﺑـﺎ ‪ IETF‬ارﺗﺒـﺎط ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ ﻣﺜﺎل ﺧﺎص و ﻣﻬﻢ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻗﻀﻴﺔ ﺷﻤﺎرهﮔﺬاري اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ )‪ (ENUM‬اﺳـﺖ ﻛـﻪ وﻇﻴﻔـﻪ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺣﺴﺎس ﻧﮕﺎﺷﺖ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻪ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﺗﻠﻔﻦ را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد‪.‬‬
‫‪ 1‬ﺑﺮاى ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ‪ IETF‬و ‪ ITU-T‬از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ آدرس ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪:‬‬
‫‪http://www.itu.int/ITU-T/studygroups/com13/ip/ietf-wg.html‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫در ﻣﻘﺎﻟﻪ »ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﺮاي راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ‪ ICT‬در ﺟﻬﺎن‪ :‬درسﻫﺎﻳﻲ از ‪ ITU‬درﺑﺎرة ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻧﺎﺷﻰ از ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ‬
‫ﻣﻠﻰ« ﻛﻪ ﭘﻴﺶﺗﺮ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﺷﺪ‪ ،‬ﻧﮕﺎرﻧﺪه آن اﺳﺘﺪﻻﻻت زﻳﺮ را ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار داده ﺑﻮد‪:‬‬
‫اﻟﻒ( در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺗﺎرﻳﺦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬اﺑﺪاﻋﺎت ﻓﻨﻰ ﻋﻤﺪه ﺑﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺗﻤﻬﻴـﺪات راﻫﺒـﺮى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ و اﻳﻦ ﺗﻤﻬﻴﺪات از ﻧﻈﻢ و ﻣﻘﺮرات ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﺳﺮي ﻧﺎم ﻋﺒﺎرت ‪ Uniform Domain Name Display Resolution Policy‬و ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ »ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻣﺮﺑﻮط‬
‫ﺑﻪ ‪Domain‬ﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ«‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ج‪ .‬اﻧﻔﺠﺎر ﺑﺰرگ و ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﺮاي راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ب( ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ دﺧﺎﻟﺖ ‪ ITU‬در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ وﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ‬
‫دارد‪ ،‬اﻣﺎ راﺑﻄﻪاي ﻛﻪ ﻣﻴﺎن ‪ ICANN‬و ‪ WIPO‬از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ‪ (1) UDRP‬ﺑﺮﻗﺮار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺜﺎل ﺟﺎﻟﺐ‬
‫دﻳﮕﺮى از اﻣﻜﺎن ﻫﻤﻜﺎرى ﻣﻴﺎن ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺳﻨﺘﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬
‫ج( ﻋﻠﻰرﻏﻢ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊ راﻫﺒﺮى ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﻮﺟﻮد‪ ،‬آن را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗـﺮار‬
‫دادهاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎز ﻫﻢ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺑﻌﻀﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳﻰ ﺷﻜﺎفﻫـﺎى ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻰ در ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒـﺮى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﻰﺧﻮرد ﻛﻪ در ﻃﻴﻒ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻴﺰ ﺑﻪ وﺿﻮح ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬ﻫـﻴﭻ‬
‫ﻣﺤﻤﻞ روﺷﻨﻰ ﺑﺮاى ﺑﺮﮔﺰارى ﻳﻚ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻋﻤﻮﻣﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻳﺎ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮﻧﻰ ﻣﺤﺪودﺗﺮ راﺟﻊ‬
‫ﺑﻪ اﻣﻨﻴﺖ اﻳﻦ ﻓﻀﺎ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ اﺑـﺰار ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ در ﺳـﻄﺢ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺮاى ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﺑﺮاﺑﺮ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﻣـﺸﻜﻼت دﻳﮕـﺮي ﻛـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺗﻬﺪﻳـﺪ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻌﻀﻰ ﺳﻨﺖﮔﺮاﻳﺎن ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺗﺼﻮرﺷﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻘﺮرات اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ (ITU‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻓﺮاﻫﻢ آورد‪،‬‬
‫اﻣﺎ اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه واﻗﻊﮔﺮاﻳﺎﻧﻪ ﺗﻠﻘﻰ ﻧﻤﻰﺷﻮد و ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى از ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى‬
‫داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ‪.‬‬
‫د( ﻳﻚ ﺳﺆال ﺑﺪﻳﻬﻰ در ﭘﺮﺗﻮ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺑﺮاى ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻣـﺸﻜﻼت‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻊ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻰ را از ﻣﻴـﺎن دوﻟـﺖﻫـﺎ‪،‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﺔ ﻣﺪﻧﻰ از ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ و ﺷﻔﺎف اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﺪ و ﮔﺮد ﻫﻢ آورد؟ از ﻳﻚ ﺟﻬﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴـﺖ ﻣـﺸﻜﻼت‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﺠﻤﻌـﻲ ﻧﻴـﺎز‬
‫اﺳﺖ‪ .‬از ﺟﻬﺖ دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﻴﻒ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺠﺎﻣﻌﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪،‬‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺄﺳﻴﺲ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻊ در ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ارزﺷﻰ ﻧﺎﭼﻴﺰى را ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و در ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻮﺟﺐ دوﺑﺎره ﻛﺎري ﻣﻲﮔـﺮدد‪ .‬در اﻳـﻦ ﺻـﻮرت ﺑﻬﺘـﺮ اﺳـﺖ روشﻫـﺎي‬
‫دﻳﮕﺮي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺮاى ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ‪ ،‬ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﻣﺠﺪد ﺑﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺆﺛﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪93‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪94‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ب( از دﻳﺪﮔﺎه ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎﻳﻰ ﻧـﺴﺒﺘﺎً ﺑـﺎ‬
‫»ﭼﺮﺧﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻮﺗﺎه« در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ‪ -‬ﻧﻮﻋﺎً ﻳﻚ ﻳﺎ دو دﻫﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻋﻤﺮ ﻧﻤﻰﻛﺮدﻧﺪ ‪ -‬ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳـﻚ از آﻧﻬـﺎ ﺑـﺎ‬
‫ﻳﻚ اﺑﺪاع ﺣﻴﺎﺗﺸﺎن را آﻏﺎز ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ زﻧﺪﮔﻰ ﺧﻮد از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﺬراﻧﺪن ﻣﺮاﺣﻞ ﻛﺎرﺑﺮد‪ ،‬ﻧﻮآوري و ﮔـﺴﺘﺮش‬
‫اداﻣﻪ داده و ﺑﻪ وﺿﻊ ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬اﺳﺘﻘﺮار و اﺟﺮاي ﻓﻨﺎورى ﻣـﻮردﻧﻈﺮ‬
‫و در راﺳﺘﺎى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ‪ ،‬ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻟﮕﻮ ﺑﺎ اﺧﺘﺮاع ﺗﻠﮕﺮاف در دﻫﻪ ‪ 1840‬آﻏﺎز ﺷـﺪه و اﻣـﺮوزه‬
‫ﺑﺮ روى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻰﺳﻴﻢ و ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ج( ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از اﻳﻦ دورهﻫﺎي ﻛﻮﺗﺎه ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻨﺎورى‪ ،‬ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃـﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ ﻧـﺸﺎن‬
‫ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﻮﻧﻪاي از »دورهﻫﺎي ﻃﻮﻻﻧﻰ« راﻫﺒﺮي ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ ﻛـﻪ ‪ 60‬ﺗـﺎ ‪ 70‬ﺳـﺎل ﻋﻤـﺮ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ و ﭘﻲ درﭘﻲ ﻣﻴﺎن دورهﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ )واﮔﺮاﻳﻲ( و ﺗﺜﺒﻴﺖ )ﻫﻤﮕﺮاﻳﻲ( ﺗﻐﻴﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ دﻫﻨﺪ‪ .‬ﻇـﺎﻫﺮاً اﻳـﻦ‬
‫ﭼﺮﺧﻪﻫﺎي ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑـﻴﺶ از آﻧﻜـﻪ از ﻧـﻮآوريﻫـﺎي ﻓﻨـﻲ ﺧﺎﺻـﻲ ﻧـﺸﺄت ﺑﮕﻴﺮﻧـﺪ‪ ،‬از ﻗـﺪرت ]ﺳﻴﺎﺳـﻲ[ و‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاريﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻧﺎﺷﻲ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﺔ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲﻫﺎي ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ در راﺑﻄﺔ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈـﺔ‬
‫ﻣﻴﺎن ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ از ﻳﻚ ﺳﻮ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي ﻏﺎﻟﺐ از ﺳﻮي دﻳﮕـﺮ‬
‫ﭘﺪﻳﺪ آﻣﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫د( اوﻟﻴﻦ ﭼﺮﺧﻪ ﻃﻮﻻﻧﻰ را ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد اﺗﺤﺎدﻳـﻪ ﺗﻠﮕـﺮاف ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ )‪ (ITU‬در ‪ 1865‬آﻏـﺎز ﺣﻴـﺎت ﻛـﺮد‪،‬‬
‫ﻣﻲﺗﻮان ﻳﻚ دوره ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻧﻬﺎدي )ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ( در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒـﺮى ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫ﺑﺮاى ﺗﻠﮕﺮاف و ﻓﻨﺎورى رادﻳﻮ در ‪ ITU‬ﭘﺎﻳﺎن ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬در ﻃﻰ اﻳﻦ ﭼﺮﺧﻪ ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻛﻪ از اواﻳﻞ دﻫﻪ ‪ 1930‬آﻏﺎز‬
‫ﺷﺪ و ﺗﺎ اواﻳﻞ ‪ 1990‬اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺖ‪ ITU ،‬ﺑﻪ واﻗﻊ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺠﻤﻊ ﻫﻤﻪ ﻣﻨﻈﻮرة ‪ -‬ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮي ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻮد ‪ -‬ﻳﻚ راﻫﺒـﺮى اﻧﺤـﺼﺎرى ﻛـﻪ اﻧﺤـﺼﺎرﮔﺮاﻳﻰ ﻣﻮﺟـﻮد در ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻛـﺸﻮرﻫﺎ را‬
‫ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى اﺻﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣـﺪل راﻫﺒـﺮى ‪ITU‬‬
‫از اواﺳﻂ دﻫﻪ ﻧﻮد دﮔﺮﮔﻮن ﺷﺪ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و دﻳﮕـﺮ اﺑـﺪاﻋﺎت ﻓﻨـﺎورى‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ در اﺛـﺮ‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮي ﻛﻪ در ﻃﺮز ﺗﻔﻜﺮ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ درﺑﺎرة راﺑﻄﺔ‬
‫ﻣﻴﺎن ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻗﺘﺼﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ‪ ،‬و ﻧﻴﺰ ﻣﺪلﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻳـﻦ راﺑﻄـﻪ را ﺑـﺴﻴﺎر ﻛﺎرآﻣـﺪﺗﺮ‬
‫ﺗﺤﺖ راﻫﺒﺮى ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪ‪ .‬اﻳﻦ »اﻧﻔﺠﺎر ﺑﺰرگ« ﻣـﻮج ﻓﺰاﻳﻨـﺪهاى از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‪ ،‬ﺑـﺎزﻳﮕﺮان و‬
‫ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺟﺪﻳﺪ در ﺻﺤﻨﻪ راﻫﺒﺮى را ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ WTO .‬اوﻟﻴﻦ و ﭘﻴﺶروﺗﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﺳﺘﺪﻻل اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﻮل راﻫﺒﺮى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮج ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺳـﻮم را ﺷـﻜﻞ‬
‫داده اﺳﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﺧﻼء راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﻣﻴﺎن آراﻳﻪاى ﭘﻴﭽﻴﺪه و ﻣﺒﻬﻢ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ ﻛﻪ‬
‫ﺑﺪون ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ اﻧﺴﺠﺎم ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻳﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ‪ ITU‬اراﺋﻪ ﻛﺮده ﺑﻮد‪ ،‬ﺻـﻮرت‬
‫ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ در ﭘﻲ آﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻨﺪ در دﻧﻴﺎي ﺟﺪﻳﺪ راﻫﺒﺮي‪:‬‬
‫ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮﻳﻦ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻗﺎدرﻧﺪ از ﻃﺮﻳﻖ دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻰ و ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘـﻪاى در ﻣﻴـﺎن ﻃﻴـﻒ وﺳـﻴﻌﻰ از‬
‫ﻣﺠﺎﻣﻊ‪ ،‬اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ اﺳﺎﺳﻰ در ﻋﺮﺻﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﻛﻨﺘﺮل از »ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ« اﻧﺠﺎم دﻫﻨـﺪ‪ ،‬در ﺣـﺎﻟﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻴﺰان ﺑﺎزار را ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪ و اﻳﻦ ﻛﺎر را از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻦ اﻗﺪام و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﻤﺎﻳﺰ آن از اﻫﺪاﻓﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ دورهﻫﺎي ﭘﻴﺸﻴﻦ راﻫﺒﺮي ﺷـﺪ‬
‫را روﺷﻦ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻼش ﺑﺮاى اﻳﺠﺎد ﻣﻌﺎﻫﺪه ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺟﺪﻳﺪى ﻧﻴﺴﺖ‪ ...‬ﺑﻠﻜﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳـﻪ ﻫـﺪف‬
‫ﺑﻠﻨﺪﭘﺮوازاﻧﻪ اﻣﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﺳﺖ‪ .‬اوﻟﻴﻦِ آن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻪ ﻫﻤـﺮاه ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاي از‬
‫اﻫﺪاف و اﺻﻮل اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﺑﺮداﺷﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻛﻠﻰ‪ ،‬در ﻣﻮرد ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﺘﻔﺎوت راﻫﺒﺮى )ﻛـﻪ دوره‬
‫ﺟﺪﻳﺪ را ﺷﻜﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ( اﻋﻤﺎل ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ را ﺑﺮاى ﻫﺪاﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫﺎﻳـﺸﺎن ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫آورد‪ .‬دوﻣﻴﻦِ آن‪ ،‬ﺷﻜﻞ دادن اﻳﻦ اﻫﺪاف و اﺻﻮل ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎ را ﺗﺸﺮﻳﺢ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻫﺮ دو‬
‫ﮔﺮوه ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻫـﻴﭻ ﻛـﺸﻮرى ﺧـﺎرج از اﻳـﻦ‬
‫ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﺑﺎﻗﻰ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ .‬ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻫﺪف‪ ،‬دﺧﺎﻟﺖ دادن ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺖ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻳﻚ وﻳﮋﮔﻰ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﻛﻨﻨـﺪهاي‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﻫﺪف ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآﻳﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻫﺪف اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﺗﻼش آن اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻳﻚ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ و ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﺎرى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮد ﺗـﺎ ﻫﻤـﺔ ﺑـﺎزﻳﮕﺮان اﻳـﻦ ﻋﺮﺻـﻪ را ﮔـﺮد ﻫـﻢ آورد و‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ آﻧﺎن را ﻫﻤﺴﻮ ﺳﺎزد‪ ،‬ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨـﺎى ﻳـﻚ ﺗﻮاﻓﻘﻨﺎﻣـﻪ ﺟﺪﻳـﺪ‪ ،‬ﭼـﺎرﭼﻮب ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺟﺪﻳـﺪى را‬
‫)‪(2‬‬
‫ﭘﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻛﻨﺪ و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﺟﺪﻳﺪى را ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎزد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻛﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ راﻫﺒﺮى ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺣﻮزه ﻣﺤﺪودﺗﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ اﺟـﺮا داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺣـﻮزهاي ﻛـﻪ از ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ‬
‫ﻧﺎﻫﻤﮕﻮﻧﻲ از ﻣﺴﺎﺋﻞ‪ ،‬ﻣﺸﻜﻼت و ﻧﻬﺎدﻫﺎي راﻫﺒﺮى ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و در آن ﻗﺪرت ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﻣﺨﺘﻠـﻒ در‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻔﺎوت ﻓﺎﺣﺸﻰ دارﻧﺪ‪.‬‬
‫اﮔﺮ اﻳﻦ ﺳﺨﻦ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮاً اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬ﮔﺎم ﻣﻬﻤﻰ در راﺳﺘﺎى اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ‪ .‬زﻳـﺮا‬
‫ﭼﺎرﭼﻮب ﺟﺪﻳﺪى را ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺮاى ﻣﻔﻬﻮم ﻛﻠﻰﺗﺮ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫ﭘﻰرﻳﺰى ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴﻪ داراي ﻧﻘﻄﻪ ﺿﻌﻒﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ اﻣﺎ ﺑﺎز ﻫـﻢ اﻫـﺪاف و اﺻـﻮﻟﻲ را ﺑـﺮاى‬
‫‪MacLean (2003:7) 1‬‬
‫‪MacLean (2003:7) 2‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻓﺮض ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ »ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻃﺒﻴﻌﺖ‪ ،‬از ﺧﻼء ﺑﻴﺰار اﺳﺖ« و ﻳﺎدآوري ﻣﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ از‬
‫زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﻼش ﺗﺎزهاي ﺑﺮاي ﻧﻈﻢ ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﻮﺟﻮد آورﻧﺪة دﻧﻴﺎي ﺟﺪﻳـﺪ راﻫﺒـﺮي آﻏـﺎز ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺪت ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﻤﻲﮔﺬرد‪ .‬اﺳﺘﺪﻻل اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﺸﺎن از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻛـﺎر اﻧـﺪاﺧﺘﻦ ﻧﻴـﺮوي ﺑﺎزارﻫـﺎي ﺑﻜـﺮ و دﺳـﺖ‬
‫ﻧﺨﻮرده ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﻮرد ﻏﻔﻠـﺖ واﻗـﻊ ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬ﻓﺮﺻـﺖﻫـﺎﻳﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮاى‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﺿﻌﻴﻒﺗﺮ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﻣﺒﺎﺣﺚ راﻫﺒـﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ و در ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬از ﻧﺘـﺎﻳﺞ اﻳـﻦ ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت آﮔـﺎﻫﻰ ﻳﺎﺑﻨـﺪ و از ﻃﺮﻳـﻖ اﻳـﻦ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارىﻫـﺎ‪ ،‬ﻣﻘـﺮرات و‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﺸﺎن را ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺤﻮ ﺗﻄﺒﻴﻖ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫‪95‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪96‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻫﺪاﻳﺖ راﻫﺒﺮى ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮده ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑﺎزﻳﮕﺮان را – ﻛﻢ و ﺑـﻴﺶ ‪ -‬ﻣـﻨﻌﻜﺲ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ و اﻣﻜـﺎن ﺣـﻀﻮر و‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ را از ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻓﺮاﻫﻢ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮﺑﻨﺎى ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى ﺑﻪ اﻳﻔﺎى ﻧﻘﺶ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ .Ⅳ‬ﻇﺮﻓﻴﺖ راﻫﺒﺮى‬
‫ﺣﺘﻰ اﮔﺮ اﺻﻮل و اﻫﺪاف ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﺪه در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬ﺑﺮاى ﮔﺎم اول ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎز ﻫﻢ در ﺣﻞ‬
‫و ﻓﺼﻞ ﻣﺴﺄﻟﺔ اﺻﻠﻲ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶ در اﺛﺮ وﺿﻊ ﺑﻐـﺮﻧﺞ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ در ﺧﻼل ﺑﺮﮔﺰاري اﺟﻼس و ﭼﺎرﭼﻮب زﻣﺎﻧﻰ آن ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲآﻳﺪ‪ .‬ﺑﺮاى ﺣـﻞ اﻳـﻦ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎً ﺑﻪ ﺑﻌﻀﻰ از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﺘﺜﻨﺎء ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﮔﺮ ﻗﺮار ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬـﺎ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻗﺎﻋـﺪه‬
‫ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﺪه در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﺷﻮد‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻰ ﻛﻪ »ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﺷـﻔﺎف و دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴـﻚ ﺑﺎﺷـﺪ و‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ دﺧﺎﻟﺖ ﻛﺎﻣﻠﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ«‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻛﻤﺘﺮ از ﻳـﻚ‬
‫ﻗﻬﺮﻣﺎن ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ آن را ﻣﺤﻘﻖ ﻛﻨﺪ! ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﺎ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺧﺎص ﺑﻪ ﻣﺴﺄﻟﻪ راﻫﺒﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﺷـﺎره‬
‫ﻛﺮدﻳﻢ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎرى در ﻛﻨﺎر ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدي از ﻣﺠﺎﻣﻊ راﻫﺒﺮى وﺟﻮد دارد و ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از آﻧﻬﺎ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﻄﺎﺑﻖ اﻳـﻦ‬
‫اﺻﻮل ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع ﻇﺮﻓﻴﺖ راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً ﺑﺎﻳﺪ در ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺿﻤﻨﻰ ﻛﺎرﮔﺮوه دﺑﻴﺮ ﻛﻞ‪ ،‬ﻛﻪ اﻣﻴﺪ اﺳـﺖ‬
‫ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﺪ‪ ،‬از ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﺳﺎل ‪ ،2002‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﺸﺘﺮك اﻟﻤﻨﺎﻓﻊ و ‪ ،Panos London‬ﻳﻚ ﭘﺮوژه ﭘﮋوﻫﺸﻰ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ‬
‫ﻧﻘﺶ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ را در ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻓﻨـﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻧﻘـﺶ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮرﺳﻰ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮاى اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻛـﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔـﺎوت‬
‫اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ ،(ITU‬ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ )‪ (WTO‬و ‪ .ICANN‬ﭘـﮋوﻫﺶ از دو‬
‫ﻣﻨﻈﺮ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ :‬در ﺳﻄﺢ ﻧﻬﺎدى‪ ،‬ﻛﻪ ﻃﻲ آن ﻳﻚ ﺗﻴﻢ ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﺑـﺎ ﺷـﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى اﻳﻦ ﺳﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ و آن را ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﻣﻰدادﻧﺪ و در ﻫﺮ ﻳـﻚ از‬
‫‪ 6‬ﻛﺸﻮر در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺰ‪ ،‬ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺤﻠﻰ ﺑﺮ روى ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻦ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻰ اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺧﺮوﺟﻰ اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﮔﺰارش ﻣﺮﺳﻮم ﺑﻪ »ﺻﺪاى رﺳﺎﺗﺮ« ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از اﻳـﻦ ﺑـﻪ آن اﺷـﺎره ﺷـﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧـﻰ از‬
‫ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎى آن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ در ﻛﺎﻧﻮن اﻳﻦ ﻃﺮح ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎى آﺷﻜﺎري ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻓـﺎت‬
‫در اﻫﺪاف‪ ،‬ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ‪ ،‬ﻧﺤﻮة ﻋﻀﻮﮔﻴﺮى‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺘﺪﻫﺎى ﻛﺎرى‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى و‬
‫‪ 1‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬و اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﻪ ‪ WSIS‬ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ در ﺳﻄﺢ اﺻﻮل‪ ،‬ﻳﻚ‬
‫ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻰ اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻴﺎن آﻧﻬﺎ وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻓﺎﺣﺸﻰ در واژﮔﺎن‪ ،‬ﻧﺤﻮه ﺑﻴﺎن و ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣـﻰﺧـﻮرد‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ‬
‫ﺟﺎى ﺷﮕﻔﺘﻰ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺣﻮزه اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﻋﺪم ﺗﻮاﻓﻘﺎت‪ ،‬دﻏﺪﻏـﻪﻫـﺎى ﻧﺎﺷـﻰ از ﻧﻘـﺶﻫـﺎى ﭘـﻴﺶﺑﻴﻨـﻰ ﺷـﺪه ﺑـﺮاى ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺑﺎزار از ﻳﻚ ﺳﻮ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي ﻣﺪﻧﻲ از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ ﺑﺮاي دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ ﭘﺮوژه‪ ،‬ﺑﺮﺧﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ و دﻳﮕـﺮ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮاي رﻓﻊ اﻳﻦ ﻣﻮاﻧﻊ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻛﺮدﻧﺪ ‪ -‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل اراﺋـﻪ اﻃﻼﻋـﺎت ﺑﻬﺘـﺮ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ؛ اﺻﻼح ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى؛ ﺑﻬﺒـﻮد‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى؛ و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻰ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬در اﻳﻦ اﺟﻤﺎع ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻛﻠﻴـﺪ ﺗﻘﻮﻳـﺖ‬
‫ﻣﻴﺰان ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﺳﻄﻮح ﻣﻠـﻰ‬
‫و ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻧﻬﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫اﻟﻒ( آﮔﺎه ﺳﺎزى آندﺳﺘﻪ از ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬران ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﻮﻣﻰ و ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﻛـﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪدﻫﻨـﺪه ‪ ICT‬و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ راﻫﺒﺮى‪ ICT‬ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻋﻨـﺼﺮ ﻛﻠﻴـﺪى از اﺳـﺘﺮاﺗﮋىﻫـﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻲ ﻣﻠـﻰ )‪e-‬‬
‫‪ (strategies‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد؛‬
‫ب( اﻳﺠﺎد ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎرى ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ؛‬
‫ج( ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻠﻰ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى در ﺟﺮﻳﺎن‪ ،‬در ﻫﺮ دو ﺣﻮزه ﻣـﺴﺎﺋﻞ راﻫﺒـﺮى ﻣﻠـﻰ و‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻬﺒﻮد ﺟﺮﻳﺎن اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﻬﺎدﻫـﺎى ﻣﺨﺘﻠـﻒ‪ ،‬ارﺗﻘـﺎى‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﻋﻤﻮﻣﻰ و دﺧﺎﻟﺖ دادن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى‬
‫ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ )‪ (7‬ﺑﻪ روﺷﻨﻰ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﺪه‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒـﺮى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﭘﻴﭽﻴـﺪه ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ و ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎ ﺣﻀﻮر ﻣﻰﻳﺎﺑﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻓﻘﻂ ﺑﺨـﺶ ﻛـﻮﭼﻜﻰ از‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻟﻒ( ﻓﻘﺪان آﮔﺎﻫﻰ درﺑﺎرة اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻓﻨـﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت در راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎ اﻫـﺪاف‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار؛‬
‫ب( ﻓﻘﺪان ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎى ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى؛‬
‫ج( ﻓﻘﺪان دﺳﺘﺮﺳﻰ آﺳﺎن‪ ،‬ﭘﺎﻳﺪار و ارزان ﻗﻴﻤﺖ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت؛‬
‫د( وﺟﻮد ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى؛‬
‫ه( ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺎﻟﻰ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎى آﺷﻜﺎري ﻣﻴﺎن ‪ 6‬ﻛﺸﻮرى ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻔﺼﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ وﺟﻮد داﺷﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻋﺒﺎرت ﺑﻮدﻧﺪ از ﺑﺮزﻳﻞ‪ ،‬ﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻧﭙﺎل‪ ،‬آﻓﺮﻳﻘﺎى ﺟﻨﻮﺑﻰ‪ ،‬ﺗﺎﻧﺰاﻧﻴﺎ و زاﻣﺒﻴﺎ‪ .‬اﻳﻦ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ از ﻟﺤـﺎظ ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻰ‪،‬‬
‫ﺟﻤﻌﻴﺖﺷﻨﺎﺳﻰ‪ ،‬و ﻣﻴﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﮕﻰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻣﻴﺎن اﻋـﻀﺎى اﻳـﻦ ﻣﺆﺳـﺴﻪ و ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺰﺑﻮر از ﻟﺤﺎظ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ‪ ،‬آﻣﻮزش و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺎرى‪ ،‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻓﺎﺣﺸﻰ وﺟﻮد داﺷﺖ‪ .‬ﻋﻠﻰرﻏﻢ اﻳـﻦ‬
‫ﺗﻔﺎوتﻫﺎ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﻴﺎن دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى »ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ« و »ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ« در ﻣـﻮرد ﻣﻮاﻧـﻊ ﭘـﻴﺶروى‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻘﺎرب ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺣﻀﻮر آﻧﻬﺎ‪ ،‬درﺟـﻪ ﺑـﺎﻻﻳﻰ از‬
‫اﺗﻔﺎق ﻧﻈﺮ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫ﻣﻮاﻧﻊ اﺻﻠﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﭘﺮوژه در ﺣﻀﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺬﻛﻮر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻛﺮد‪ ،‬ﻋﺒﺎرت ﺑﻮدﻧﺪ از‪:‬‬
‫‪97‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪98‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ راﻫﺒﺮى اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ ﺣﻀﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم داﺷﺘﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨـﻰ ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ ﻣﻨـﺎﻓﻊ‪،‬‬
‫ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ‪ ،‬ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺗﺪوﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻃﺮحﻫﺎ‪ ،‬اﺟﺮاى ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت و ارزﻳﺎﺑﻰ ﻧﺘـﺎﻳﺞ آﻧﻬـﺎ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺰارش »ﺻﺪاﻫﺎى رﺳﺎﺗﺮ« ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ‪ ،‬ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ در ﻣﺆﺳﺴﺎت و ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﻇﺮﻓﻴﺖ راﻫﺒـﺮى در اﻳـﻦ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﻳـﻚ ﭼـﺎﻟﺶ‬
‫ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻣﺪت اﺳﺖ و اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﻰ ﻣﻮﻓﻖ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻳﺎري رﺳﺎن دوﺟﺎﻧﺒﻪ ﻳﺎ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﻳـﺎ‬
‫ﺧﻮدﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد اﻳﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰﻫﺎى ﻣﺆﺛﺮﺗﺮى از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(7‬ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ‪ ICT‬در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ‬
‫‪3‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮىﻫﺎ‬
‫ﻧﮕﺎرﻧﺪه در راﺳﺘﺎى اﻋﻤﺎل ﺑﻌﻀﻰ از اﺑﺰارﻫﺎى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﭘﮋوﻫﺶ اﺧﻴﺮش ﺑﺮ روي ﻣﺸﻜﻼت راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﻛﻪ در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬آﻣﺪه اﺳﺖ( ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ذﻳﻞ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫اﻟﻒ( اﮔﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺎ در ﺣﺎل ورود ﺑﻪ »ﭼﺮﺧﺔ ﻃﻮﻻﻧﻰ« در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﭼﺮﺧﻪاي ﻛﻪ ﻃﻲ آن ﻓﻘﻂ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃـﺎﺗﻲ را از ﻃﺮﻳـﻖ ﭼﻨـﺪ ﻣﺠﻤـﻊ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ و ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى اﺻـﻮل راﻫﻨﻤـﺎ و‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺗﺤﺖ راﻫﺒﺮى ﻗﺮار داد و ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎ ﻳﻚ ﻣﻌﺎﻫﺪه ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ‬
‫ﻋﻤﻞ ﻛﺮد‪ ،‬آﻧﮕﺎه اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬و ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻛﺎرى آن ﻧﻘﻄﻪ ﺷﺮوع ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮاي اﻗﺪام در ﺟﻬﺖ ﻧﺘﻴﺠـﻪ‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻦ از ﺗﻼش ﺑﺮاي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﺷﻔﺎف‪ ،‬دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ج( ﻻزم اﺳﺖ ﻛﺎرﮔﺮوه دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﻫﺮﭼﻪ ﺳﺮﻳﻊﺗﺮ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ روﺷـﻦ ﺷـﺪن ﻣﻔﻬـﻮم »راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« در‬
‫ﭼﺎرﭼﻮب ‪ WSIS‬اﻗﺪام ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺮاى ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ اﺟﻤﺎع‪ ،‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺷﻜﻨﻨﺪه‪ ،‬در ﻣﻴﺎن دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻰ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪﻧﻴﺎﻓﺘـﻪ ﻛـﻪ در راﺳـﺘﺎى ﻓﺮاﻳﻨـﺪ‬
‫اﺟﻼس ﺑﻪ ﺗﻮﻓﻴﻘﺎﺗﻰ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺒﻨﺎﻳﻰ اراﺋﻪ دﻫﺪ‪.‬‬
‫ه( ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﺑﻪ ﻳﻚ اﺻﻼح ﮔﺴﺘﺮده ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗـﺎ ﭼـﺎرﭼﻮب ‪ WSIS‬را از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ درﮔﻴﺮ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑـﻪ اﺟـﺮا درآورﻳـﻢ‪ .‬در اﻳـﻦ راﺳـﺘﺎ‪ ،‬رﻗﺎﺑـﺖ ﻣﻴـﺎن‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎﻳﻲ وﺟﻮد دارد ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﻘـﻂ از‬
‫»ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ« ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻘﻖ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺳـﻨﺘﻰ‬
‫ﻧﻈﻴﺮ ‪ ،ITU‬ﻣﻨﺎﻓﻊ و دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى اﻋﻀﺎﻳﺸﺎن را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى دوﻟﺖﻫﺎ‪،‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎز و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﺣﺘﻤـﺎﻻً ﺑـﺮاى‬
‫آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﻧﻘﺶ »ﭘﺎرو زن« را اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ واﻗﻌﺎً در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪،‬‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت و ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ‪ -‬ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺬاب ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر‬
‫ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺟﺎﻣﻌﻴﺖ را ﺑﺎ ﻛﺎرآﻣﺪى و راﻫﺒﺮى ﻣﺆﺛﺮ در ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى زﻣﺎﻧﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻳﻚ ﺟﺎ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﺪ )ﻛﻪ‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﻳﺎ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﺑﺎﺷﺪ(‪.‬‬
‫و( ﺗﻼشﻫﺎى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﮔﻴـﺮ در ﺳـﻄﺢ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‪ ،‬در ﺻـﻮرﺗﻰ‬
‫ﺛﻤﺮﺑﺨﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ در ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻧﻮاﺣﻰ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻇﺮﻓﻴـﺖ راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص‪ ،‬اﻳﺠﺎد ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎى ﻓﻨﻲ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎي ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻣﻬـﺎﺟﺮت ﺑـﻪ‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺗﺤﺖ ‪ IP‬و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺸﺘﺮك ‪ -‬ﻧﺎمﻫـﺎ‪ ،‬ﺷـﻤﺎرهﻫـﺎ‪ ،‬آدرسﻫـﺎ ﻳـﺎ ﻃﻴـﻒ ﻓﺮﻛﺎﻧـﺴﻲ‬
‫ﺿﺮوري اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬اﺑﺘﻜﺎرﻋﻤﻞﻫﺎي ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد اﺳـﺘﺮاﺗﮋى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻲ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ و ﻇﺮﻓﻴﺖ راﻫﺒﺮي ‪ ICT‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺪلﻫﺎى ﺳﻮدﻣﻨﺪى را اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫د( ﭘﺮورش اﻳﻦ »ﻧﻬﺎل ﺷﻜﻨﻨﺪه« ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎﻳﻰ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻔﺎوت دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮﻫـﺎي اﺳﺎﺳـﻲ در ﻣـﻮرد ﻧﻘـﺶ ﺑﺨـﺶﻫـﺎى‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻋﻤﻮﻣﻰ در راﻫﺒﺮى ﻛﻼن ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺟﻠﻮ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ را ﺑﮕﻴﺮد و ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ‪ ،‬ﻣﻌﻀﻞ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺣﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ راه ﺑﻪ روي اﻧﺘﻘﺎد از روشﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻛـﺎرﮔﺮوه دﺑﻴـﺮ ﻛـﻞ‬
‫ﺑﺮاى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻓﺎت اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داد ﺑﺎز ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ب( ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ )اﻟﻒ( اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻨﻄﻘﻰ ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﺪ‪ ،‬ﺑـﺪﻳﻬﻰ اﺳـﺖ اﻳـﻦ ﻣﻬـﻢ در ﺻـﻮرﺗﻰ‬
‫ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻃﺮفﻫﺎ واﻗﻌﺎً ﺑﻪ ﭼﺎرﭼﻮب ‪ WSIS‬ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ دﺳﺖ ﻛـﻢ ﺧـﻮد را ﺑـﻪ اداﻣـﺔ‬
‫ﻣﺬاﻛﺮات ﺑﺮاي ﺑﻴﺎن دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ و اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮاﺗﺸﺎن در زﻣﻴﻨﺔ ﻣﻮارد ﺧﺎص ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫‪99‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪100‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ز( ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎزى ﺑﻪ اﺧﺘـﺮاع ﻣﺠـﺪد ﭼـﺮخ در زﻣﻴﻨـﺔ ﻇﺮﻓﻴـﺖﺳـﺎزي ﻧﺒﺎﺷـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ ﻻزم اﺳـﺖ‬
‫ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎى ﺳﻮدﻣﻨﺪ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻛﻨﻴﻢ و ﺑﺮ روى ﻣﺸﻜﻼت ﻛﻠﻴﺪى ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻜﻴﻪ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﻣﺴﻠﻤﺎً اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﺑـﻪ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻧﻮاﺣﻰ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ‬
‫در زﻣﻴﻨﻪ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل از ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪ )ﻣﺜـﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋـﺎت‬
‫ﺑﻮﻣﻰ‪ ،‬ﻧﻮاﺣﻰ روﺳﺘﺎﻳﻰ و دوردﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺴﺘﻪ ﺷﻬﺮﻧﺸﻴﻨﻰ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد(‪.‬‬
‫ح( اﮔﺮ ﭼﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻً اﻳﻦ ﺗﻼش ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺟﺪﻳﺪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪان ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻧﻴـﺴﺖ‪،‬‬
‫اﻣﺎ ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ »ﺣﻔﺮهﻫﺎﻳﻲ« در راﻫﺒﺮي ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﭘـﺮ ﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﭘﻴﺶروى ﺑﺮاي ﻳﻚ اﻗﺪام ﻓﻮرى اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻨﻜـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﺣﻔﺮهﻫﺎ ﭼﻪ اﻧﺪازه ﺑﺰرگ ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻳﻨﻜﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎ را ﭘﺮ ﻛﺮد‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺑﻪ اﻳﻦ دﻳـﺪﮔﺎه ﺑـﺴﺘﮕﻰ‬
‫دارد ﻛﻪ ﭼﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ از »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻲﺷﻮد و ﺣـﻮزه ﺗﻌﺮﻳـﻒ آن ﺗـﺎ ﻛﺠﺎﺳـﺖ‪ .‬در ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺿﺮورت اﻗﺘﻀﺎء ﻛﻨﺪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺗﻤﻬﻴﺪات را در ﻗﺎﻟﺐ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﻣـﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار‬
‫دﻫﻴﻢ )ﻣﺜﻞ اﻣﻨﻴﺖ در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ(‪ .‬در دﻳﮕﺮ ﺣﻮزهﻫﺎ‪ ،‬اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ﺣﻔـﺮهﻫـﺎ را ﺑـﺎ اﺷـﻜﺎل‬
‫»ﻣﻨﻌﻄﻒﺗﺮ« راﻫﺒﺮى ﭘﺮ ﻛﻨﻴﻢ ‪ -‬ﻣﺜﻞ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ و اﺟﺮاﻳﻰ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎي‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪.‬‬
‫ط( ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮحرﻳﺰى ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﭙﺮدن اﻳﻦ ﺿﺮباﻟﻤﺜﻞ ﻣﻌﻤﺎرى ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﻛـﻪ‬
‫»ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ از ﻛﺎرﻛﺮد ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻛﻨﺪ«‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺦﮔﻮﻳﻲ ﺑـﻪ ﻣـﺸﻜﻞ ﺧﺎﺻـﻲ در‬
‫راﻫﺒﺮي اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﺗﺼﻤﻴﻢﺳﺎزي ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ روي ﻣﺸﻜﻼت ﺧـﺎص‬
‫ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم و ﻛﻤﺎل ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪة ﺑﺮآﻳﻨﺪ ﻋﻼﺋﻖ‪ ،‬ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲﻫـﺎ و ﻧﻴﺎزﻫـﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ در‬
‫»دﻧﻴﺎي واﻗﻌﻲ« وﺟﻮد دارﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﻮازات ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻳﻦ ﺑﺮآﻳﻨﺪ‪ ،‬آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺗﺎرﻳﺨﭽـﻪ راﻫﺒـﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ روﺷﻨﻰ ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎر اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى اﻣـﻮر ﺑـﻪ‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺑﻌﻀﻰ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ واﮔﺬار ﺷﻮد‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎﺗﻲ ﺑﺮاى ﺗﺤﺖ ﺷﻤﻮل ﻗـﺮار دادن‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ در ﻫﺮ دو ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﻋﻤـﻮﻣﻰ و ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﻛـﺴﺐ رﺿـﺎﻳﺖ‬
‫آﻧﺎن ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺣﻮزة واﻗﻌﺎً ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﺪون ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ اﺻـﻮﻟﻲ‬
‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻣﺠﺰا و ﻣﻜﻤﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺧـﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﻧﻘـﺶﻫـﺎى ﻣـﺸﺮوع‬
‫ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬و اﻳﺠﺎد ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎى ﭘﻮﻳﺎ ﻣﻴﺎن آﻧﻬﺎ اﮔﺮ ﻏﻴﺮ ﻣﻤﻜﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻋﻨﻮان اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﻌﻰ دارد ﻧـﺸﺎن دﻫـﺪ‪ ،‬ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ‪ ،‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺤـﺚ و ﮔﻔﺘﮕـﻮ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺎزﮔﻰ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰﺷﺎن و ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ‪،‬‬
‫ﺑﺨﺸﻰ از اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ و ﻧﺤﻮه ﺣﻞ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ دﻳﮕﺮ آن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣـﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧﻴـﺰ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ دﻳﮕـﺮ‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ﺣﻮزه ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻔﺮد ﺗﻠﻘﻰ ﺷﻮد‪ ،‬ﻛﻤﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻋﺪهاى ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﻮر ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺣﺘـﻰ ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮح ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬دﻳﺪﮔﺎﻫﻬﺎى ﺷﺪﻳﺪاً ﻣﺘﻀﺎدي را ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧـﺪ‪ .‬در‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﻄﻊ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ‪ WSIS‬ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ وﺿﻌﻴﺘﻰ ﻣﻨﻄﻘﻰ در ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻮى ﺣـﻞ ﻣـﺴﺄﻟﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى ﺟﺎﻣﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ از ﺑﻌﻀﻰ ﺟﻬﺎت ﺗﺤﻘﻖ آن ﺑﻌﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ‪.‬‬
‫‪101‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪102‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‪:‬‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ از دﻳﺪﮔﺎه ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‬
‫ﻣﻴﻠﺘﻮن ﻣﻮﻟﺮ)‪ ،(1‬ﺟﺎن ﻣﺎﻳﺘﺎﺳﻮن)‪ (2‬و ﻟﻰ ﻣ‪‬ﻚ ﻧﺎﻳـﺖ)‪ (3‬از ﻣﺮﻛـﺰ‬
‫)‪(5‬‬
‫ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ)‪ (4‬داﻧﺸﮕﺎه ﺳﻴﺮاﻛﻮس‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﺟﻨﺎب دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ – ﺟﻨﺎب ﻛﻮﻓﻰ ﻋﻨـﺎن ‪ -‬درﺧﻮاﺳـﺖ ﻛـﺮد ﻛـﺎرﮔﺮوه‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ درﺧﻮاﺳﺖ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮﺑﻰ ﻓﺮاﻫﻢ آورد ﺗﺎ ﻧﻘﺶﻫـﺎ را در ﻳﻜـﻰ از ﭘﻮﻳـﺎﺗﺮﻳﻦ‬
‫وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺖ و ﻳﻜﻢ –ﻳﻌﻨﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ -‬ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ‪ .‬وﻇﻴﻔﻪ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻘﺮر ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪ (ⅰ‬اراﺋﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرﺑﺮدى از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪ (ⅱ‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ؛‬
‫‪ (ⅲ‬ﺑﺴﻂ درك ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﻮرد اﺣﺘﺮام دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‬
‫و دﻳﮕﺮ ﻣﺠﺎﻣﻊ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻫﺮ دو ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ؛‬
‫‪Milton Mueller‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪Lee W.Mcknight 3‬‬
‫‪Convergence Center 4‬‬
‫‪Intennet Governance Project: http://dcc.syr.edu/igp-home.htm 5‬‬
‫‪John Mathason‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺸﻜﻼت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ ﻇﻬﻮر ﻣﻰﻳﺎﺑﻨـﺪ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻰ ﻗـﺮار ﻣـﻰدﻫـﺪ و ﺑـﺮاي‬
‫ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﻫﺪف از اراﺋـﻪ اﻳـﻦ ﺳـﻨﺪ ﻛﻤـﻚ ﺑـﻪ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﮔﺮوهﻛﺎرى ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺑﺮﺷﻤﺮدن ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻧﺸﺎن دادن ﻧﻘﺎﻃﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮك ﻳﺎ ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻰ دارﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﺟﺮاى ﺗﺌﻮرى ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮي ﻛﻪ در آن ﺗﻼش ﻣﻰﺷﻮد ﺑﻌـﻀﻰ اﺻـﻮل ﻣﺒﻨـﺎﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣﻌﺮﻓـﻰ و ﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮان از آن اﺻﻮل اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻛﺮد ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ (ⅳ‬ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارﺷﻰ از ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ‪ WSIS‬در ﺗﻮﻧﺲ در ﺳﺎل ‪ 2005‬ﺗﺎ ﻣـﻮرد‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪103‬‬
‫اراﺋﻪ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ ﺑﺮاى ارزﻳﺎﺑﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬و ﻣﻌﺮﻓﻰ ﺑﻌﻀﻰ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺧـﺎص ﻛـﻪ‬
‫ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺤﺖ ﺷﻤﻮل راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫روﺷﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬دو ﻫﺪف را ﺑﺮآورده ﻣﻰﺳﺎزد‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ و درك دﻗﻴـﻖﺗـﺮى را از‬
‫ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاي راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورد‪ .‬ﺛﺎﻧﻴﺎً ﻳﻚ روش ﺳﺎﺧﺘﺎرﻣﻨﺪ را ﺟﻬـﺖ رﺳـﻴﺪن ﺑـﻪ ﺗﻤﻬﻴـﺪاﺗﻲ‬
‫ﺧﺎص اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬اﮔﺮ ﭼﻪ ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺟﺪﻳﺪى ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪﺳـﺎزى‬
‫آن ﻧﻴﺰ ﻣﻰﭘﺮدازد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ .Ⅰ‬ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ اﺻﻄﻼﺣﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺮف ‪ G‬ﺷﺮوع ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ )ﻣﺎﻧﻨـﺪ ‪Governance‬‬
‫)راﻫﺒﺮي((‬
‫ﻻزم اﺳﺖ در اﺑﺘﺪا ﻣﻔﻬﻮم »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« روﺷﻦ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ واژه »راﻫﺒﺮى« ﺑﺴﻴﺎرى از ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎي‬
‫ﻓﻨﻰ و ﺣﺮﻓﻪاى را ﺑﻪ وﺣﺸﺖ اﻧﺪاﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا آﻧﻬﺎ اﻳﻦ واژه را ﺑﺎ واژة »دوﻟﺖ« ﻳﺎ ﺑﺎ اﻳﺪة »ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ واﺣﺪ ﻛـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دارد« ﻣﺘﺮادف ﻣﻰداﻧﻨﺪ‪ (1).‬اﻣﺎ اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﺪاول در ﻣﻴﺎن ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان و ﻋـﺎﻣﻼن‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎى رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﻋﻠﻮم ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد و آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ﻫـﻴﭻوﺟـﻪ آن را‬
‫‪ 1‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪» ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﺗﺎق ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻛﻤﻴـﺴﻴﻮن ﺗﺠـﺎرت درﺑـﺎره در ﺧـﺼﻮص‬
‫ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ IT ،‬و ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ .2004‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ اﺧﺒﺎر ﻣﻨﺘﺸﺮه ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ »ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻧﻪ راﻫﺒﺮى« )‪ 9‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪http://www.isoc.org/news/7.shtml .(2003‬‬
‫‪104‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺧﻮﻓﻨﺎك ﻗﻠﻤﺪاد ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ‪ (1).‬واژة ‪ Governance‬ﻳﺎ »راﻫﺒﺮى« در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‪ ،‬اﺧﻴﺮاً در ﻣﺤـﺎﻓﻠﻲ رواج ﻳﺎﻓﺘـﻪ‬
‫ﻛﻪ ﻋﻘﻴﺪه دارﻧﺪ در ﻳﻚ ﺟﻬﺎن واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ )ﻛﻪ اﻳـﻦ واﺑـﺴﺘﮕﻰ رو ﺑـﻪ ﻓﺰوﻧـﻰ ﻧﻴـﺰ ﻫـﺴﺖ( ﻣـﺸﻜﻼت اﺟﺮاﻳـﻰ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺮزﻫﺎى ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ)‪ (2‬در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب‪ ،‬راﻫﺒﺮى ﺑـﻪ ﻗﻮاﻋـﺪ و روﻳـﻪﻫـﺎى‬
‫اﺷﺎره دارد ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻃﺮفﻫﺎى درﮔﻴﺮ در اﺳﺘﻌﻤﺎل آن ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻮاﻓﻖ دارﻧﺪ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳـﻖ اﻗﺪاﻣﺎﺗـﺸﺎن‬
‫در ﻣﻮرد ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺸﺘﺮك را ﻧﻈﻢ ﺑﺨﺸﻴﺪه و ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ واژه ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎى »دوﻟﺖ« ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ؛ در واﻗﻊ‪،‬‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﮔﺰﻳﻨﺶ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻧﻈﻢ ﺑﺨـﺸﻲ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ را از ﻧﻈـﺎﻳﺮ ﻣﻠـﻰ آن ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬در ﻣﻴـﺎن‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎً »دوﻟﺖ« ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در ﺟﻬﺎنِ ﺑﺪونِ ﭘﺎدﺷﺎهِ ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎى ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‪،‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺣﺮﻓﻪاى‪ ،‬ﻓﻘﻂ »راﻫﺒﺮى« ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﻮدﻳﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ‪ ،‬اﻳﻦ واژه ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ ﺳﺎده از »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« را ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﺻﻄﻼح را ﻣﻰﺗـﻮان ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد‪ :‬ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺟﻤﻌﻰ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖﻫﺎ و ﻳﺎ ﻋﺎﻣﻼن ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى ‪ TCP/IP‬ﺟﻬـﺖ وﺿـﻊ‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ در راﺳﺘﺎى اﻋﻤﺎل ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎﺗﻰ ﻛـﻪ ﭼﻨـﺪ ﺣـﻮزه ﻗـﻀﺎﻳﻰ‬
‫درﮔﻴﺮ آن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺖ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى آن ﻧﻪ ﺳﺎده و ﻧـﻪ ﺷـﻔﺎف اﺳـﺖ‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﺎ در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪ ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد‪ ،‬ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﻌﻀﻰ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى راﻫﺒـﺮى ﺑـﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ رﺳـﻴﺪه اﺳـﺖ و‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎﻳﻰ ﺑﻴﺶ از اﻳﻦ ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﻰ ﺑﺪﺳﺖ ﻣـﻲآﻳـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞﻫﺎى آن ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد و اﻳﻦ ﻣﺴﺘﻠﺰم آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﺸﻜﻼت ﭘﻴﺶروى اﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﺣﻞ ﺷﻮد‪ .‬اﺑﺰارﻫﺎى ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ راﻫﺒﺮى را اﻳﻤﻦ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ اﺑﺰارﻫـﺎ ﺷـﺎﻣﻞ ﺗﻌﺮﻳـﻒ‬
‫ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ‪ ،‬دادن اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻪ ﻧﻴﺮوﻫﺎي ﺑﺎزار ﺑﺮاي اراﺋـﻪ ﺳﻔﺎرﺷـﺎت از ﻃﺮﻳـﻖ اﻗـﺪام ﻣﻘﺎﻣـﺎت ﻣﻠـﻲ و ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ‬
‫دﺳﺘﻮرات ﻣﺤﻮل ﺷﺪه ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛـﻪ ﻣـﺸﺎﻫﺪه ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ ،‬ﮔﺰﻳﻨـﻪاى‬
‫ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﺛﺮ را دارد ﻛﻪ آن دﺳﺘﻪ از ﻣﺴﺎﺋﻞ را ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺗﺤﺖ راﻫﺒﺮى ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .Ⅱ‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن وﺟﻮد دارد‬
‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ »راﻫﺒﺮى« روﺷﻦ ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺤﺮز ﻣﻰﮔﺮدد ﻛﻪ راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﺎﻛﻨﻮن در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺣـﻮزه ﺧـﺎص روي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻋﻤﺎل ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه‪:‬‬
‫› ‪ ICANN‬ﺑﺮاى ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻧﺎم ‪ ،Domain‬ﺧﻂ ﻣﺸﻰﻫﺎﻳﻰ وﺿﻊ ﻛﺮده ﻛﻪ ﻣﻘﺮرات اﻗﺘﺼﺎدى‬
‫و ﻓﻨﻰ ﺻﻨﻌﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻧﺎم ‪ Domain‬را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد و ﺗﺨﺼﻴﺺ و اﻋﻄﺎى ‪Domain‬ﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺑـﺎﻻ و‬
‫رأس ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ آدرﺳﻬﺎي ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷـﺖ ﺗـﻼشﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ واژه ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در دﻧﻴﺎى ﺗﺠﺎرت ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻛﺮات و در ﻣﻘﺎم اﺷﺎره ﺑﻪ »راﻫﺒﺮى ﺷﺮﻛﺖ« ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰرود‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮد در ﻣﻮرد‬
‫ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻫﺰاران ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ »راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« و‬
‫»راﻫﺒﺮى ﮔﺮوﻫﻲ« از ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻳﻜﺴﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 2‬ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺟﻬﺎﻧﻲ راﻫﺒﺮى ﺑﺮاي اﻳﻦ اﺻﻄﻼح اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋهاى ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪه و در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﮔﺰارﺷﻰ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣـﺎ ﻣﻨﺘـﺸﺮ‬
‫ﻛﺮد )ﻧﺸﺮ داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ آﻛﺴﻔﻮرد ‪.(1995‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫› ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در ﻣﻮرد ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ )‪ (UNCITRAL‬ﻳﻚ ﻣﺪل ﺣﻘﻮﻗﻰ از ﺗﺠﺎرت‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﺪه و ﻫﺪف ﺧﻮد را ﺑﺮ »ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮاي ﻧﻈﺎم ﺑﺨـﺸﻴﺪن و ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ‬
‫ﺳﺎزى ﺣﻘﻮق ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ« ﻗﺮار داده اﺳﺖ و از اﻳـﻦ رو راه را ﺑـﺮاى ﺗﺠـﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﻮار ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ ،‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻫﺎﮔﻮ در زﻣﻴﻨﺔ ﺣﻘﻮق ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳـﺖ از‬
‫ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه و ﻣﺒﺎدﻻت ﻓﺮوﺷﻨﺪه‪ -‬ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه و ﻓﺮوﺷﻨﺪه‪ -‬ﻓﺮوﺷﻨﺪه از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻈﻢ ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ اﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﻣﺒـﺎدﻻت ﺗﺠـﺎرى ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﻜﻮﻣﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎن »راﻫﺒﺮى« اﺳﺖ‪.‬‬
‫› ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي )‪ (WIPO‬در دﺳﺎﻣﺒﺮ ﺳـﺎل ‪ 1996‬دو ﻣﻌﺎﻫـﺪه را ﻣﻨﻌﻘـﺪ ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ آن ﺣﻖ ﻧﺸﺮ و ﺣﻘﻮق ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن در ﺣﻮزه رﺳﺎﻧﻪﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل روزآﻣﺪ ﺷـﺪ و اﻳـﻦ ﺣﻘـﻮق ﺗﺤـﺖ‬
‫ﻋﻨﻮان »ﻣﻌﺎﻫﺪات اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ‪ «WIPO‬رﺳﻤﻴﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﺧﻴﺮاً اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻌﺎﻫﺪهاى را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮده ﻛﻪ‬
‫اﺷﻜﺎل ﺟﺪﻳﺪى از ﺣﻤﺎﻳﺖ را ﺑﺮاى اﻧﺘﺸﺎر ﻣﺤﺘﻮاى ﺻﻮﺗﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮي اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛـﻪ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺗـﺄﺛﻴﺮات‬
‫ﻋﻤﻴﻘﻰ ﺑﺮ روى ‪ webcasting‬و اﻧﺘﻘﺎﻻت ﭼﻨﺪ رﺳﺎﻧﻪاي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺎ ﻫﻤﻜـﺎري‬
‫‪ ICANN‬در راﺳﺘﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ را اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻛﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت‬
‫ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى را در ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺳﺎل ‪ 2001‬ﻃﺮﺣﻰ در ﻣﻮرد ﺣﻘـﻮق ﻧـﺎم ‪ Domain‬اراﺋـﻪ‬
‫ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺎ ﻗﺎﻧﻮن )ﻓﻌﻠﻲ( ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى ﻧﺪارد‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﻧﻴـﺰ ﺧـﻮد ﻧـﻮﻋﻲ‬
‫راﻫﺒﺮى اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 1‬اﻋﻼﻣﻴﻪ آزادى ارﺗﺒﺎﻃﺎت در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﮔﺰارش ﺗﻮﺟﻴﻬﻰ آن ‪ 28‬ﻣِﻰ ‪.2003‬‬
‫‪http://www.socialrights.or~spip/IMG/pdf/Freedom of communication on the-Internet.pdf‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺷﻮراى اروﭘﺎﻳﻰ در ﻣﻮرد ﺟﺮاﻳﻢ ﻓﻀﺎى ﺳـﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺟﺮاﻳﻤـﻰ ﻣـﻰﭘـﺮدازد ﻛـﻪ از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺎرﺑﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و دﻳﮕﺮ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى رخ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻘﺾ ﻛﭙـﻲ راﻳـﺖ‪ ،‬ﻛﻼﻫﺒـﺮدارى‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻳﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻫﺮزهﻧﮕﺎرى ﻛﻮدﻛﺎن و ﺗﻌﺮضﻫﺎى ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳـﻦ ﻛﻨﻮاﻧـﺴﻴﻮن ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺪود ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻗﻄﻌﺎً »راﻫﺒﺮى« اﺑﻌﺎد ﻣﻬﻢ ﻛﺎرﺑﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴـﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻳـﻦ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺷﻮرا اﻋﻼﻣﻴﻪاى ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »آزادى ارﺗﺒﺎﻃﺎت در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﻴﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﺸﻴﺪن اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان »ﻳﻚ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺻﺮﻓﺎً ﻓﻨﻰ« ﺻﻮرت ﻣـﻰﮔﻴـﺮد اﺷـﺘﺒﺎه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺻﻠﻰ ‪ ICANN‬ﺑﺮﻗﺮارى ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ رﻳﺸﻪ در ﻗﺮاردادﻫﺎ دارد ﺗﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺟﻬـﺎﻧﻰ از‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى ‪ Domain‬را ﻧﻈﻢ ﺑﺒﺨﺸﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ ﻗﺮاردادى ﺟﻬﺖ ﺣـﻞ ﻣـﺸﻜﻼت زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻰ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى درﺑﺎرة رﻗﺎﺑﺖ و ﺗﺨـﺼﻴﺺ‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻗﺴﻤﺖ ﻋﻤﺪهاى از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ‪ ICANN‬اﻧﺠﺎم ﻣـﻰدﻫـﺪ‪،‬‬
‫ﻫﻤﺎن »راﻫﺒﺮى« اﺳﺖ و زﻣﺎن و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﭼﻴﺰى از آن ﺻﺮف ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰﻫﺎي ﻓﻨﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫‪105‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪106‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻳﻊ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در دﻫﻪ ﻧﻮد‪ ،‬ﺑﺪون ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ و ﺗﻮاﻓﻘـﺎت ﺗﺠـﺎري‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ آزادﺳﺎزي اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ داراي »ارزش اﻓﺰوده« از ﻃﺮﻳﻖ اﻣﻜﺎﻧـﺎت ﻣﺨـﺎﺑﺮاﺗﻰ ﻣﻨﺠـﺮ ﺷـﺪ‪،‬‬
‫اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻧﺒﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻮاﻓﻘﺎت از ﻗﻮاﻋﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ )‪ (WTO‬ﭘﻴﺸﻲ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻌـﺪاً ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫ﻣﻮاﻓﻘﺖﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ در اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺷﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻌﺎﻫﺪه ‪) TRIPS‬اﺑﻌﺎد ﺗﺠﺎرى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى( را ﻛﻪ ﺑـﺎ‬
‫ﻧﻘﺾ ﻛﭙﻲ راﻳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺎﻧﻊ ﺗﺠﺎرى ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﻰﻛﻨﺪ و از اﻋﻀﺎى اﻳﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﻰﺧﻮاﻫـﺪ ﺣـﺪاﻗﻞ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺣﻤﺎﻳﺘﻰ و اﻟﺰاﻣﻰ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺮوﻳﺞ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻰ اﻳﻦ‬
‫ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺑﻪ ﻃﻮر اﻧﺤﺼﺎرى ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ‬
‫در ﻣﻮرد ﺗﻌﺮﺿﺎت ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ اﺟﺮا ﺷﻮد‪.‬‬
‫› ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺗﺠﺎرت ﻓﺪرال اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه »ﻗـﺎﻧﻮن ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ از ﻣـﺼﺮف ﻛﻨﻨـﺪه« را‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮده ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺮ اﻋﻤﺎل ﺣﻘﻮق ﻓﺮاﻣﻠﻴﺘﻲ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﻣﺒﺎدﻻت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺗﻮﺟﻪ دارد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺸﻮر »ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻏﺼﺐ در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ« را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﺪه ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻰ‬
‫ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺷﺪن ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻗﻀﺎﺋﻲ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه را در ﻣﻨﺎﻗﺸﻪﻫﺎي ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ‪ Domain‬ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ ،‬ﺑﺎزﻧﮕﺮىﻫﺎى ﺧﻂ ﻣﺸﻰ رﻗﺎﺑﺘﻰ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اروﭘﺎ‪ ،‬ﺗـﺄﺛﻴﺮ‬
‫ﻓﺮاﻣﻠﻰ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ داﺷﺘﻪ و اﻳﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮات اﺣﺘﻤﺎﻻً اﺳﺘﻤﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﭘﻴﺶ از ﻗﻄﻌﻰ ﺷﺪن‬
‫اﻟﺤﺎق دو ﺷﺮﻛﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ‪ World Com‬و ‪ ،MCI‬در ﺳﺎل ‪ 1998‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ از ‪ MCI‬ﺧﻮاﺳـﺖ‬
‫از ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر در اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺧﻮد ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲ را در اﺑﺘﻜـﺎر ﻋﻤـﻞ ﻣﺮﺳـﻮم ﺑـﻪ‬
‫‪ EU’s Data Protection‬ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺗﻮان ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮد‪ .‬ﺣﺎل اﻳﻦ »راﻫﺒﺮى« اﺳﺖ ﻳﺎ »دوﻟﺖ«؟ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮان‬
‫ﮔﻔﺖ ﻳﻚ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻴﻨﺎﺑﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻃﺮحﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى ﻧﻈﺎمﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه ﻛﻪ ﻣﺤﻘﻖ ﻧـﺸﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬ﻧﻈﻴـﺮ ﻧﻈـﺎم ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪى‬
‫ﻣﺤﺘﻮاى اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻨﻴﺎد ﺑﺮﺗﻠﺴﻤﺎن)‪ (1‬اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻃﺮحﻫﺎى اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻮراى اﻗﺘﺼﺎدى آﺳﻴﺎ‪-‬‬
‫اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ )‪ (APEC‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﻈﺎم ﺣـﻞ و ﻓـﺼﻞ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن ﺧـﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻳـﺎ ﻃـﺮح »ﺣـﻖ‬
‫ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻰ« ﺷﻮراى اروﭘﺎﻳﻰ ﺟﻬﺖ ﻗﺎﻧﻮنﻣﻨﺪ ﻛﺮدن ﻣﺤﺘﻮاى وب ﺳﺎﻳﺖ)‪ .(2‬ﺷﻜﻞ )‪ (1‬ﺑﻌﻀﻰ ﻧﻈﺎمﻫـﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻰﻛﺸﺪ و ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ در ﭼﻪ ﻣﻮاردى ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻰ دارﻧﺪ‪.‬‬
‫اﺗﺎق ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻓﻌﺎل در آن ﺣﻮزهﻫـﺎ ﻣـﺎﺗﺮﻳﺲ ﻣﻔـﺼﻞﺗـﺮى‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﻳﺎدداﺷﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﺤﺘﻮاى اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻨﻴﺎد ‪ ،Gutersloh ،Berttelsmann‬آﻟﻤﺎن‪1999 ،‬‬
‫‪Bertelsmann Foundation, Gutersolh‬‬
‫‪http://www.coe.int/T/E/Human Rights/media/7 Links/Right of reply hearing.asp#TopofPage 2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪http://www.iccwbo.org/home/menu_electronic-business.asp‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺑﺎ در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ )ﻳـﺎ ﺑـﺎﻟﻘﻮه( ﺑـﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در ارﺗﺒـﺎط ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺳﺆاﻻﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﻰﻣﺎﻧﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺮا ﺑﺎز ﻫﻢ ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ ﻛﻠﻰ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ؟ ﭼﺮا ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻻن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺟﺎزه داده ﻧﻤﻰﺷﻮد ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻛﻪ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺪرﻳﺠﻰ ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪ؟‬
‫اﻳﻦ ﻳﻚ ﺳﺆال ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ‪ -‬ﺳﺆاﻟﻰ ﻛﻪ ﺣﺎوى ﻛﻪ ﻳﻚ اﻧﺘﻘﺎد ﺿﻤﻨﻰ ﺑﻪ اﻟﺰام ‪ WSIS‬اﺳﺖ و از ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺑﻴـﺸﺘﺮى‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ واﻧﻤﻮد ﻣﻲﺷﻮد ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺳﺆاﻟﻲ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺎﺳـﺎً ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ‬
‫ﻣﺴﺌﻠﻪ و ﻣﻌﻀﻞ وﺟﻮد ﺧﺎرﺟﻲ ﻧﺪارد ﻳﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪107‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪) :(1‬ﺑﺮﺧﻲ( رژﻳﻢﻫﺎي راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻣﺎ اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل را ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪاﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﻔﻬﻮم »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رﺳﺎﻟﺘﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاﻳﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت دﻳﺠﻴﺘـﺎﻟﻰ ﺷـﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﺪهاى از ﺳـﺨﺖاﻓـﺰار اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻰ و‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻧﺮماﻓﺰارى و در ﻋﻤﻞ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺧﺪﻣﺎت اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ روش ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﻛـﺮد‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« از اﻳﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺎزى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻮاردى را ﻛﻪ ﺑـﺎ‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻃﻼﻋﺎت در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ در ﺑﺮ ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻧﻈﺎمﻫﺎى »ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ« ﻛﻪ در ﺗﻼﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻓﺮاﮔﻴﺮى ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫‪108‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻓﻀﺎﻳﻰ ﺑﺰرگ و ﭘﻴﭽﻴﺪهاى را ﺗﺤﺖ »ﻧﻈﻢ« ﺧﻮد در آوردﻧﺪ‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻛﻤﺘﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮي ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺤـﺼﺮ ﺑـﻪ‬
‫ﻓﺮد ﻳﻚ ﺣﻮزه ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺧﺎص ﺑﺎﺷﻨﺪ و اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺑﺎ آزادى ﻣﺨﺎﻟﻔﻨﺪ و ﻛﻤﺘﺮ ﻛﺎرآﻳﻰ ﻳﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى دارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﺮاى ارزﺷﻤﻨﺪ ﺑﻮدن ﻃﺮح ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﺳﺆال راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮى ﺑﺰرگﺗﺮ‪ ،‬ﺳﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻰﺗﻮان اﻗﺎﻣـﻪ ﻛـﺮد‪.‬‬
‫اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻧﻤﻰﺗﻮان درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در اﺧﺘﻴﺎر دارﻳﻢ ﺑﻬﺘـﺮ‬
‫ﻳﺎ ﺑﺪﺗﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺳﻌﻰ ﻛﻨﻴﻢ ﻗﻴﺎس ﺟﺰء ﺑﻪ ﻛﻞ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻰ ﻛﻨﻴﻢ ﭼﻪ ﭼﻴـﺰى ﻣﻔﻘـﻮد‬
‫اﺳﺖ ﻳﺎ ﻛﺎرآﻳﻰ ﻻزم را ﻧﺪارد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﻛﻪ‬
‫ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻋﺠﻴﻦ اﺳﺖ ﺗﻮاﻓﻖﻫﺎﻳﻰ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬در »ﺗﺌﻮرى ﻧﻈﺎم« ﻛﻪ ﺟﻠﻮﺗﺮ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﺗﻮاﻓﻘﺎت درﺑﺎرة ﺣﻘﺎﻳﻖ ﭘﺎﻳﻪاي‪» ،‬اﺻﻞ« ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻣﺎ در ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻔﺼﻞ‬
‫ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻳﻢ‪ .‬ﺛﺎﻧﻴﺎً‪ ،‬ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺑﻮﻣﻲ ﺷﺪه را ﻣﻰﺗﻮان در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﺻﻰ دﻳﻜﺘﻪ ﻛﺮد‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺻﻨﻌﺘﻰ ﺛﺮوﺗﻤﻨـﺪ‬
‫ﻳﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﺼﺎﻟﺢ دوﻟﺖﻫﺎى ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻳﺎ ﭼﻴﺰى ﺷﺒﻴﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از اﻳﻦ دو‪ .‬در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻛـﻮﭼﻜﺘﺮ‪،‬‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎص ﺟﻬﺖ وﺿﻊ ﻗﻮاﻋﺪى ﻛﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﻓﻮرىﺷﺎن‪ ،‬در دﻳﺪﮔﺎﻫﻰ وﺳﻴﻊﺗﺮ‬
‫ﻏﻴﺮﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻧﺎﻛﺎرا ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬از ﻧﻔﻮذ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺛﺎﻟﺜﺎً ﺣﺘﻰ در ﺟﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى ﺑـﻮﻣﻲ در ﺣـﻮزه‬
‫ﺧﻮدﺷﺎن از ﻛﺎرﻛﺮد ﺧﻮﺑﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﻢﭘﻮﺷﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺗﻌـﺎرض ﻳـﺎ در ﺑﺮﺧـﻲ ﻣـﻮارد ﻣﻴـﺎن آﻧﻬـﺎ‬
‫ﺧﻸﻫﺎﻳﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ اﺳﺘﻨﺘﺎج ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮارد در ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﺑﺎﻳﺪ اﻇﻬﺎر داﺷﺖ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﺔ اﺻﻠﻰ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اﻳﻨﻜﻪ‪ :‬ﺗﺎ ﭼﻪ اﻧـﺪازه ﻻزم‬
‫اﺳﺖ ﻣﻴﺎن ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻳﺎ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزى ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد؟ و ﺧﻄـﺮات‬
‫و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﭼﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ؟‬
‫‪ .Ⅲ‬ﺗﺌﻮرى ﻳﻚ ﻧﻈﺎم‬
‫ﻗﺮار اﺳﺖ ﻛﺎرﮔﺮوه راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ »ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ« ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى‬
‫ﺷﺪه ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از‪» :‬ﻳﻚ ﺳﺮى اﺻﻮل‪ ،‬ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ‪ ،‬ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﺳﺎزيﻫﺎي ﺻﺮﻳﺢ ﻳﺎ ﺿـﻤﻨﻲ‬
‫ﻫﻮل و ﻫﻮش اﻧﺘﻈﺎرات ﻓﻌﺎﻻﻧﻰ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻋﺮﺻﺔ ﻣﻌﻴﻦ از رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ اﺷﺘﺮاك ﻧﻈﺮ دارﻧﺪ«)‪ .(1‬ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴـﺮ دﻳﮕـﺮ‪،‬‬
‫ﻧﻈﺎم ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻮاﻓﻘﺖﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ درﺑﺎرة ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺑﺮﻗﺮاري و ﺣﻔﻆ ﻧﻈﻢ و ﻗﺎﻧﻮن در ﻳﻚ ﺣﻮزة ﻣﺸﺨﺺ ﺣﺎﺻـﻞ‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻈﺎم ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺗﻮاﻓﻘﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻧﺤﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺣﺴﺎس اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه اﺳﺖ ﺗﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺆﺛﺮ و ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮ‬
‫ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ در راﺳﺘﺎى ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻫﻤﮕﺎن ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫در ﻋﻤﻞ‪ ،‬ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﻳﻚ رژﻳﻢ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺳﻠﺴﻠﻪاي از ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺻﻠﻲ اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘـﺪ‪ .‬در ﮔـﺎم اول‪،‬‬
‫اﺻﻮل ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬از ﻧﻈﺮ ﺑﻴﺎن ﺣﻘﺎﻳﻖ‪ ،‬ﻋﻠﻞ ﭘﺪﻳﺪهﻫﺎ و ﺻﺤﺖ آﻧﻬﺎ‪ ،‬در ﻣﻮرد اﻳﻦ اﺻﻮل ﺗﻮاﻓﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷـﻮد‪.‬‬
‫‪» ،Steven D. Krasner 1‬ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎرى و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم‪ :‬ﻧﻈﺎمﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻰ ﻣﺪاﺧﻠﻪﮔﺮ« در ﻛﺮاﺳﻨﺮ )وﻳﺮاﺳﺘﺎر(‪ ،‬ﻧﻈﺎمﻫﺎى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬اﻳﺘﺎﻛﺎ‪ :‬ﻧﺸﺮ داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ ﻛﺮﻧﻞ‪ ،1983 ،‬ص ‪.2‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺪون ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻳﻚ ﻣﺸﻜﻞ ﻳﺎ ﻣﺴﺄﻟﻪ‪ ،‬ﻧﻤﻰﺗﻮان راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛـﺮد ﺑـﻪ ﺗﻮاﻓـﻖ دﻳﮕـﺮى دﺳـﺖ‬
‫ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻮرد اﻋﻤﺎل ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ ﺗﻮاﻓﻖ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و اﻟﺰاﻣﺎﺗﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻃـﺮفﻫـﺎي‬
‫درﮔﻴﺮ در ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺑﺮاي دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﻣﻰرﺳﻨﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺑـﺮ ﺳـﺮ ﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎ ﺗﻮاﻓـﻖ ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﻗﻮاﻋﺪ را ﻫﻢ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد‪ .‬ﻃﻰ ﻛﺮدن ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺪوﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات‪ ،‬ﺧﻮد ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﮔﺎم آﺧﺮ‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﻮرد ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﺳﺎزي و ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻳﺠﺎد ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﺗﻮاﻓﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ‪ ،‬ﺟﻠﺴﻪاى را ﺑﻪ ﺑﺤﺚ راﺟﻊ ﺑﻪ اﺻﻮل ﻣﻨـﺪرج در اﺟـﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺧـﻮد در ﻣـﺎرس‬
‫‪ 2004‬اﺧﺘﺼﺎص داد‪ .‬در اﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﺑﻪ دو ﺑﺤﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻓﻌـﺎﻻن ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎي ﻓﻨـﻲ ﻳـﺎ‬
‫ﺣﺮﻓﻪاي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻜﺮر ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ اﻋﻼم ﻛﺮدﻧﺪ ﻛـﻪ »اول‪ ،‬ﻫـﻴﭻ آﺳـﻴﺒﻰ وارد ﻧﻜـﻦ«‪ .‬ﻣـﻀﺎﻓﺎً‬
‫اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ »ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ« »ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ« و »ﻣﺸﺎرﻛﺖ« ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻨﻬﺎ در ﻗﺎﻟﺐ »اﺻـﻮل«‬
‫آﻣﺪ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﮔﺮ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮىﻫﺎ را ﻫﻨﺠﺎر و ﻧﻪ اﺻﻮل ﺑﻨﺎﻣﻴﻢ‪ ،‬واژه ﺑﺴﻴﺎر دﻗﻴﻖﺗﺮى ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدهاﻳﻢ‪ .‬اﻣـﺎ از آﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﻠﻮب را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﻤﻰﮔﻮﻳﻨﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ آن ﻧﺘﺎﻳﺞ را ﻣﺤﻘﻖ ﻛﻨﻴﻢ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ اﻫﺪاف ﻣﻄﻠﻮب‬
‫ﻛﺪاﻣﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺠﺒﻮرﻳﻢ از آﻧﻬﺎ ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎى ﺑﻬﻨﺠﺎر‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ اﻳﻦﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﻴﺎن اﺻﻮﻟﻲ ﺣﻘﺎﻳﻖ و ﻋﻠﻞ ﭘﺪﻳﺪهﻫـﺎ‬
‫درﺑﺎرة اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﺆﺛﺮ آن در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺔ اﻳﻨﻬﺎ ﺻـﺮﻓﺎً اﻇﻬـﺎراﺗﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﺗﻘﺎﺿﺎى آب و ﻫﻮاى ﺧﻮب و ﺑﺮداﺷﺖ ﻓﺮاوان ﻣﺤﺼﻮل‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬اﻳﻦ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ ﻛﻤﺘﺮ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﻫﻮى‪ ،‬راﻫﻨﻤﺎى ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺑﻌﻴﺪ اﺳﺖ ﻛـﺴﻰ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺟﻤﻠـﻪ‬
‫ﺣﻜﻤﺖآﻣﻴﺰ »اﺑﺘﺪا ﻫﻴﭻ ﺻﺪﻣﻪاى وارد ﻧﻜﻨﻴﻢ« ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ اﺟﻤﺎع ﭼﻨﺪان دﺷﻮار ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ وﺿﻊ را از اﻳﻨﻜﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﺪﺗﺮ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬زﻣـﺎﻧﻰ ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖﻫـﺎى ﺳﻴﺎﺳـﻰ واﻗﻌـﻰ‬
‫ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ اﺟﺘﻤﺎع درﮔﻴﺮ ﺑﺘﻮاﻧﺪ راﺟﻊ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺪ »ﺳﺨﺘﻰ« اﺳـﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ اوﺿـﺎع را‬
‫»ﺑﻬﺘﺮ« ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮﺳﺪ‪ .‬ﻳﻚ اﺻﻞ ﺻﺤﻴﺢ‪ ،‬ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﻗﻮى و ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ را ﻫﻢ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪،‬‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى ﺑﻬﺘﺮ‪ ،‬راﻫﻨﻤﺎﻳﻰ ﺑﻬﺘﺮى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ آورد‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ از ﺗﻌﺮﻳﻒ‬
‫»داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ« و ﻣﺤﺪودﺗﺮى ﺑﺮاى واژه »اﺻﻞ« اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﻓﻘﻂ اﺗﺨﺎذ ﻫﻤﻴﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﺘﺎﻳﺞ‬
‫را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺮ ﭘﺎ ﻛﺮدن ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺑﻪ ﻣﺪت زﻣﺎن ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد‪ .‬ﮔﺎﻫﻰ اوﻗـﺎت‪ ،‬ﻣﺮﺣﻠـﻪ‬
‫اول ﻳﻌﻨﻰ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺮ ﺳﺮ واﻗﻌﻴﺎت و آﺛﺎر آﻧﻬﺎ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻰ ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬اﻣﺎ در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻮاﻗﻊ ﻣﺸﻜﻞﺗـﺮﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠـﻪ‬
‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ اﻳﻦ اﺻﻞ واﻗﻌﻰ ﻛﻪ رﻓﺘﺎر ﺑـﺸﺮى ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ وﺿـﻌﻴﺖ آب و ﻫـﻮاى‬
‫ﺟﻬﺎن را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻊ ﺣﺴﺎﺳﻲ در رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖﻫﺎى ﺑﻴﺸﺘﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﻈﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮ آب و ﻫـﻮا اﺳـﺖ‪ .‬در ﻣـﻮرد‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻢ ﺗﻮاﻓﻖ اﺻﻠﻰ ﺑﺎﻳﺪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﭼﻴﺴﺘﻰ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻨﻄﻘﻰ آن ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻮاﻓﻖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻇﻬﺎراﺗﻰ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻃﺮفﻫﺎى درﮔﻴﺮ ﭼﻪ اﻧﺘﻈﺎراﺗﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬در‬
‫ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى رﻓﺘﺎرى و اﻟﺰاﻣﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻓﻌﺎﻻن ﺑﻪ اﺟﺮا درآﻳﺪ‪ :‬ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎ و دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻛﺴﺐ و ﻛﺎرﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﻄﻮح و ﻧﻴﺰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ .‬اﻳـﻦ ﻓﻌـﺎﻻن ﺧﻄـﻮط راﻫﺒـﺮى را‬
‫‪109‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪110‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎ ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣـﺴﺎﺋﻞ از ﻧـﻮع ﻫﻨﺠـﺎري در‬
‫ﻣﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﺣﻞ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ را ﻣﻰﺗﻮان و ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻞ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻗﻮاﻋﺪ‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى و ﻣﺆﺳﺴﺎت‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﺬاﻛﺮات راﺟﻊ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺨﺸﻰ از اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ از آن روﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻠﻰ درﮔﻴﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﺮاى ﻃـﺮفﻫـﺎى اﻳـﻦ ﻧﻈـﺎم »اﺛـﺮات‬
‫ﻣﺎﻟﻰ« ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﺎ ﺣﺪود زﻳﺎدى اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛـﻪ ﻗﻮاﻋـﺪ‪ ،‬روﻳـﻪﻫـﺎ و‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻫﺮ دو ﮔﺮوه اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ ﺳﻨﺨﻴﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮاﻓـﻖ ﺑـﺮ اﺻـﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎ ﺗـﺎ ﺣـﺪ زﻳـﺎدى‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻗﻮاﻋﺪ‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪ .Ⅳ‬اﺻﻮل ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺸﺮﻳﺢ اﺻﻮل ﭘﺎﻳﻪ را آﻏﺎز ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺮ اﺳﺎس آﻧﻬﺎ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را‬
‫ﺑﻨﻴﺎن ﻧﻬﺎد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺧﺎص از اﺻﻮل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻗﺘﻲ و ﻣﺸﺮوط ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﻫـﺪف آن ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫آوردن ﻳﻚ ﻣﺒﻨﺎ ﺑﺮاى آﻏﺎز ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻣﺬاﻛﺮات ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬آﺛﺎر ﺿﻤﻨﻰ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از اﻳـﻦ اﺻـﻮل در راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎ‬
‫ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪ ﺑﺮرﺳﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻟﻒ‪ .‬اﺻﻞ ﻣﺸﺘﺮﻛﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎز و ﺑﺪون اﻳﻨﻜﻪ ﻓﺮد ﻳﺎ ﻧﻬﺎد ﺧﺎﺻﻲ ﻣﺎﻟﻚ آن ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻨﺎ ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﻫـﺮ ﻛـﺲ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ روي آن ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ‪ ،‬ﺑـﺪون ﻫـﻴﭻ ﻣﺤـﺪودﻳﺘﻰ اﻗﺘﺒـﺎس ﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ آزاداﻧﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﻣـﻰﺗـﻮان ﺑـﺪون ﭘﺮداﺧـﺖ وﺟﻬـﻰ از آﻧﻬـﺎ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى ﻛـﺮد‪ .‬اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺑﺎز ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰﻳﺎﺑﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ در اﺛﺮ اﻋﻤـﺎل ﺳﻠـﺴﻠﻪ‬
‫ﻣﺮاﺗﺐ رﺳﻤﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ IETF ،Internet Architecture Board‬و ‪ W3C‬ﺗﺤﺖ رﻫﺒﺮى ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در اﺻﻞ از‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛـﻪ در داﻧـﺸﮕﺎهﻫـﺎ‪ ،‬ﻣﺆﺳـﺴﺎت ﭘﮋوﻫـﺸﻰ‪ ،‬ﻣﺮاﻛـﺰ ﻣـﺸﺎوره‬
‫ﻛﻮﭼﻚ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و دوﻟﺖﻫﺎى ﺑﺰرگ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﻛﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺪل ﻗﺪﻳﻤﻰﺗﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزى‬
‫ﻗﺮار دارد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن اﺳﻨﺎد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻧﻰ ﻛﻪ در ﻛﻤﻴﺘﻪﻫﺎى ﺑـﺴﺘﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ ﺗـﺪوﻳﻦ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﻨﺎد ﮔﺮان ﻗﻴﻤﺘﻰ ﺑﻪ ﻓﺮوش ﻣﻰرﺳﻨﺪ‪.‬‬
‫ب‪ .‬اﺻﻞ ﺑﺎزار ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﺒﻜﺔ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰى از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﺧﻮدﻣﺨﺘﺎر ﺗﻌﻠﻖ دارد و ﺗﻮﺳﻂ آﻧﻬﺎ اداره ﻣﻰﺷﻮد ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﺧـﺎﻧﮕﻲ‪ ،‬ﻣـﺸﺎﻏﻞ‬
‫ﻛﻮﭼﻚ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﺰرگ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ دﻳﺘﺎ )ﻛـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻً ﺑـﻪ ﺑﺨـﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﻌﻠﻖ دارد( ﻳﺎ ﻫﺮ دو ﮔﺮوه اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﻣﺨـﺎﺑﺮاﺗﻲ ﺑـﺰرگ و ﻛﻮﭼـﻚ‪ ،‬از‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺟﻨﺒﻪ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻰﺳﺎزى و ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎ و ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎى ﺷـﺒﻜﻪ‬
‫ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻃﺮﻳـﻖ ﺗـﺴﻬﻴﻞ ﺗﻌﺎﻣـﻞﻫـﺎي درون ﺷـﺒﻜﻪاي ﻣﻮﺟـﺐ ﺧـﺼﻮﺻﻰﺳـﺎزى و ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳـﻰ‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻧﺮماﻓﺰارى و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺤﺘﻮاى اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫اﺻﻞ ﺑﺎزار ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬آﺛﺎر ﺿﻤﻨﻰ زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻰ ﻣﻬﻤﻰ در ﺑﺮدارد‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻧﺮماﻓﺰارى ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑـﺮ‬
‫روى ﺗﻤﺎﻣﻰ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻰ ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ ﻣﻮﺟﻮد اﺟﺮا ﺷﻮد‪ .‬اﻳـﻦ زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖﻫـﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪ :‬ﺷـﺒﻜﺔ ﺳـﻴﻤﻰ ﻳـﺎ‬
‫ﺑﻲﺳﻴﻢ‪ ،‬ﻣﺴﻰ‪ ،‬ﻓﻴﺒﺮى ﻳﺎ ﻛﻮاﻛﺴﻴﺎل‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺪاد زﻳـﺎدى از ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاريﻫـﺎي ﻛﻮﭼـﻚ را در ﺳـﺎﺧﺘﺎر‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ و ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارىﻫـﺎ ﻣﻘﻴـﺎس‬
‫ﻛﻮﭼﻜﻲ دارﻧﺪ و ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﺻﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻰ ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺘﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑـﺮاى »ﺧـﻮد راﻫﺒـﺮى« ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟـﻪ اﺳـﺖ‪ .‬ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻳﺎ ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺣﺼﺎرﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎﻳﻰ را ﻧﺼﺐ ﻳﺎ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ را ﻣﻘﺮر ﻛﻨﻨـﺪ‬
‫ﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﺣﺪودى در ﺑﺮاﺑﺮ اﺷﻜﺎل ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ و در ﻫﻤﺎن ﺣﺎل ﺳـﺎزﮔﺎرى و ارﺗﺒـﺎط‬
‫ﺧﻮد ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻧﻘﺎط ﺟﻬﺎن )ﺷﺒﻜﻪ ارﺗﺒﺎﻃﻲ( را ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻋﻘﺎﻳـﺪ ﺳـﻨﺘﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ اداره و راﻫﺒـﺮى‬
‫ﻫﻤﺎن ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ را ﺗﺪاﻋﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻌﻀﻞ‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺧﻂ ﻣﺸﻲﻫﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه را‬
‫اﺟﺎزه ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪111‬‬
‫ج( اﺻﻞ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻃﺮاﺣﻰ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن از »اﺳﺘﺪﻻل ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ« ﻛﻪ ﻳﻜـﻰ از ﻣﻌـﺪود اﺻـﻮل ﻣﻌﻤـﺎرى‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻲ آن اﺳﺖ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨـﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻃﺮاﺣـﻲ و ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺷـﺒﻜﻪ ﺑـﺮاى ﺧـﺪﻣﺎت ﻳـﺎ‬
‫ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎ و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي ﺧﺎﺻﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ و ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻧﻤﻰﺷﻮد؛ ﺑﻠﻜـﻪ ﻓﻘـﻂ اﻧﺘﻘـﺎل ﭘﺎﻳـﻪاي دادهﻫـﺎ را ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ و‬
‫ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﭘﺮدازش اﻃﻼﻋﺎت ﺧﺎص ﻛﺎرﺑﺮ را ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻧﻪﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى واﮔـﺬار‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ (1).‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ اﺟﺎزه ﻣﻰدﻫﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺧﺜﻨﻰ و ﺷﻔﺎف در وﺳﻴﻊﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻨﻮع‬
‫ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ و اﻳﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﺎن آن ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰاش را ﻧﻤـﻰﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﻋﺘﻘﺎد ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺻﻞ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺧﻼﻗﻴﺖ را ﺗﺮوﻳﺞ ﻣﻲدﻫﺪ و ﻣﻮﺟﺐ رﺷﺪ ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬رﻗﺎﺑـﺖ ﺑـﺎزار و ارﺗﻘـﺎء و‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﻄﻘﻰ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى ﺑﺮ روى ﺷﺒﻜﻪاى ﺗﻌﺒﻴـﻪ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاي ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺷﺨﺎص ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺗﻔﺎوﺗﻰ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻳـﺎ ﺧﻴـﺮ‪.‬‬
‫ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻧﻈﺎم ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎى اﺿـﺎﻓﻰ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ را ﻣﻰﭘﺮدازﻧﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻰ ﺧﺪﻣﺎت ﺧﺎص و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى ﺗﻮﺳﻂ اﺷـﺨﺎص واﻗـﻊ در‬
‫ﭘﺎﻳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآﻳﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﺧﺎص »ﻓﻘﻂ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ و ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎ آﮔﺎﻫﻰ و ﻛﻤﻚ اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﭘﺎﻳﺎﻧﻪﻫﺎى ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻪ‬
‫اﺟﺮا در آﻳﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﺎﻣﻞ ﭼﻨﻴﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان وﻳﮋﮔﻰ ﺧﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ«‪ .‬ﺟﻰ‪.‬ﺳﺎﻟﺘﺰر‪ ،‬دى‪ .‬رﻳـﺪ و‬
‫دى‪ .‬ﻛﻼرك‪» :‬اﻣﻨﻄﻖ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ در ﻃﺮحرﻳﺰى ﺳﻴﺴﺘﻢ« ﻣﺒﺎدﻻت ‪ ACM‬در ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى‪ ،88-227 :2 (4) ،‬ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪.1984‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪112‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺎ ﻣﺸﺘﺮﻛﺎت‪ ،‬ﺑﺎزار و ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻪ اﺻﻞ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻣﻄﺮح ﻣـﻰﻛﻨـﻴﻢ‪ ،‬اﻣـﺎ ﺑﻬﺘـﺮ اﺳـﺖ آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﻫﻢ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ‪ .‬در ﻧﻘﺎط ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺑﺎزار آزاد و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺧﺼﻮﺻﻰﺳﺎزى راﻳﺞ اﺳﺖ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﻲ‬
‫در ﻣﻴﺎﻧﻪ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﺻﻞ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﻣـﺸﺘﺮﻛﺎت و ﺑـﺎزار ﻣﻜﻤـﻞ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮﻧـﺪ‪ .‬ﻫـﻢ ﺑـﺎزار‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى‪ ،‬ﻫﻢ ﻣﺤﺘﻮا و ﻫﻢ اﻣﻮر ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻲﻃﺮﻓﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻌﺎﻣﻞ‬
‫ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﺔ ﻧﻘﺎط ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ را اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻣﻰﺳﺎزﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ رﻋﺎﻳـﺖ اﺻـﻞ ﻧﻘﻄـﻪ ﺑـﻪ ﻧﻘﻄـﻪ‪ ،‬اﺷـﺘﺮاك ﮔﺬاﺷـﺘﻦ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﺴﻴﻢﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﺮﺻﺔ ﻻزم ﺑﺮاى ﺧﻼﻗﻴﺖ و اﺑﺘﻜﺎر ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪،‬‬
‫ﻣﻴﺎن ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺳﻴﺴﺘﻤﻰ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﻼﻗﻴﺖ و ﻛﻨﺘـﺮل ﺷﺨـﺼﻰ ﻗـﺮار ﻣـﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﺑﺨـﺶﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ و دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻳﺰ روﺷﻨﻰ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫د‪ .‬ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎﻳﻰ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ وﺟﻮد دارد و ﺑﻪ ﻣﻮازات اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﻴﺎس آن‪ ،‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺪﺗﺮ ﻣﻰﺷﻮد‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎز ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻛﺲ ﺗﻌﻠﻖ ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬ﻓﻀﺎى ﻣﻨﺒﻌﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورﻧﺪ ﻛـﻪ ﻧﻤـﻰﺗـﻮان‬
‫ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺸﺘﺮﻛﺎت ﺗﺤﺖ راﻫﺒﺮى ﻗﺮار داد‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻰﻳﺎﺑـﺪ و واﺑـﺴﺘﮕﻰ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﻪ آن رو‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ارزش و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﺨﺼﻴﺺ و ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﺗﺨﺼﻴﺺ و ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى‬
‫از اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺤﺼﺎرى و ﺑﺮ ﻣﺒﻨـﺎى ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﻣـﺎ در اﻳﻨﺠـﺎ ﺑـﻪ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺳـﺮورﻫﺎى رﻳـﺸﻪ ‪،DNS‬‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻ‪ ،‬ﺗﺨﺼﻴﺺ و اﻋﻄﺎى آدرسﻫﺎى ‪ IP‬و ﺟﺪاول ﻣﺴﻴﺮﻳﺎب اراﺋﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﺷﺎره ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ﻓﻨﻰ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اوﻟﻴﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ‬
‫داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ و ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻨﻬﺎ زﻣﻴﻨﻪﻫـﺎى ﻣـﺸﺮوﻋﻰ ﺑـﺮاي ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاري در ﺟﻨﺒـﻪﻫـﺎي ﻓﻨـﻰ‪،‬‬
‫اﻗﺘﺼﺎدى و ﺳﻴﺎﺳﻰ اﻳﻦ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻮروﺛﻰ ﭘﺪﻳﺪ ﻣﻲآورﻧﺪ‪ .‬رد ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﺸﻜﻞﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﺗﺎ اﻳﻦ اﺻﻞ دﻧﺒﺎل ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ‪ ،‬در ﻣﻮرد دﺧﺎﻟﺖﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﻳـﻚ آﻫـﻦرﺑـﺎ‬
‫ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺨﺮب ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ه‪ .‬ﺑﻰﻃﺮﻓﻰ اﺧﻼﻗﻰ‬
‫از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﺳﺘﺮﺳﻰ دارﻧﺪ‪ ،‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ و دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى ﻣﺤﺘﻮاى اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ﺧﺪﻣﺎت را ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺴﺎوى ﻣﻴﺎن اﻃﻼﻋﺎت و رﻓﺘﺎرﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﻰ ﺧﻮب و ﺑـﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﺎن وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﻗﺪرت ﻣﻰدﻫﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ارﺗﺒﺎط و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﺑﺮاى ﻣﺠﺮﻣﻴﻦ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎﻳﻰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺮﺗﻜﺐ ﺳﺮﻗﺖ‪ ،‬ﻛﻼﻫﺒﺮدارى و اﻇﻬـﺎر ﺧـﻼف واﻗـﻊ ﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬
‫ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺪﺳﺖ آوردن اﻋﺘﺒﺎرﻫﺎ و ﻫﻮﻳﺖﻫﺎى ﻣﺠﺎزي ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺳﻬﻮﻟﺖ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد و ﺗﻔﻮﻳﺾ ﺣﺠﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻪ ﻧﻘﺎط اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺸﻜﻼت ﺳﻨﺘﻰ ﺟﻮاﻣﻊ )ﻧﻈﻴﺮ اﺑﺘﺬال‪ ،‬ﺗﺮورﻳﺴﻢ و ﻏﻴﺮه( ﺑﻪ ﺟﻬﺎن آﻧﻼﻳﻦ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻰﺷـﻮﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺸﻜﻼت ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﻣـﻰﺷـﻮد )ﻫﺮزﻧﺎﻣـﻪ‪phishing ،‬‬
‫ﺣﻤﻼت ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى از اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت و وﻳﺮوسﻫﺎ( اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﻠﻴﺪى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﻣﺠﺰا و ﻣﺘﻨﻮع ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﻓﻘـﻂ‬
‫ﻧﻤﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ روش ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ و از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮاﻓﻖﻫﺎى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻣﻴﺎن دوﻟﺖﻫـﺎ ﺗﺤـﺖ ﭘﻮﺷـﺶ ﻣﻘـﺮرات‬
‫ﻗﺮار داد‪ .‬اﺟﺘﻤﺎعﻫﺎى ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه ﻓﻨﻰ‪ ،‬آﻣﻮزﺷﻰ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﭘﮋوﻫﺸﻰ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻰ‪ ،‬ﻳﻚ »اﺟﺘﻤﺎع اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ« ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ و ﻣﺘﻨﻮع را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورﻧﺪ‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ‬
‫ﺷﺒﻜﻪاى ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ‪ ،‬از ﺗﻨﻮع وﻳﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺧـﻮد ﻣﺨﺘﺎراﻧـﻪ ﺷـﻜﻞ ﻣـﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و اﺷﺨﺎص را ﻣﻠﺰم ﻛﻨﻨﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻧﻬﺎدى دﺷﻮار‪ ،‬ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب و‬
‫ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدى ﺟﺪﻳﺪى را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره اﻣﻜﺎن دور زدن ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ‬
‫در ﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻳﻜﻲ از اﺑﻌﺎد ﻣﺜﺒﺖ دﻧﻴﺎى اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻬﻢ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ز‪ .‬راﻫﺒﺮى ﺑﺎ ﻧﻔﻊ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬
‫‪113‬‬
‫ح ‪ -‬ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و اﻟﺰاﻣﺎت ﻣﻘﺮر ﺷﺪه ﺑﺮاى ﻃﺮفﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در اﻳﻦ اﺻﻮل ﺳﻴﺮ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ذﻳﻞ اﺳﺘﻨﺘﺎج‬
‫ﻛﺮد‪:‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫اﻟﻒ‪ .‬ﻣﺪل ﻓﻨﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻔﻆ ﺷﻮد‬
‫ﻧﻈﺎم آﺗﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ در اﺻﻮل ﻓﻨﻰ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﺸﺘﺮك؛ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ‪،‬‬
‫ﻣﺤﺘﻮا و ﺧﺪﻣﺎت؛ ﻣﻌﻤﺎرى ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ( دﺧﺎﻟﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺪل اوﻟﻴﻪ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ در ﺗـﺴﻬﻴﻞ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‪،‬‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﺳﺎزﮔﺎرى ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺑﻬﺮهوري ﻣـﻮﺛﺮ از زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ ﻣﻮﺟـﻮد‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‬
‫ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدﻟﻲ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ب‪ .‬اﺟﺎزه ﻧﺪﻫﻴﺪ ﻣﺸﺘﺮﻛﺎت ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺷﻮﻧﺪ‬
‫ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻳﻚ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ‪ ،‬ﻧﺮماﻓﺰار ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ و ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى در دﺳﺘﺎن اراﺋﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن ﺗﺠـﺎرى‬
‫ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺎز و ﻏﻴﺮﻣﺎﻟﻜﺎﻧﻪ ﺑﻮدن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﺤﻮري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬ﻻزم اﺳﺖ‬
‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ رﻗﺎﺑﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ در راﺳﺘﺎى اﻳﻦ ﻫﻨﺠﺎر ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ج‪ .‬ﻣﺸﺘﺮﻛﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد را ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎى وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺮاى ﺑﺎزار ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﻜﻨﻴﺪ‬
‫‪3‬‬
‫‪114‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ در ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﻬﺪﻳﺪى ﺟﺪى ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻧﻴﺎﻳﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻣﻮارد ﻓﻮق ﺧﻄﺮﻧـﺎك اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻔﻆ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻬﺎﻧﻪاى ﺑﺮاى وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات وﺳﻴﻊ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻛﺴﺐ و ﻛﺎرﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي اﺻـﻞ ﻧﻘﻄـﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻬﺎﻧﻪاي ﺑﺮاي وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات روي ﻧﻘـﺎط اﻧﺘﻬـﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻘﺮراﺗـﻲ در ﺑـﺪﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﺧـﻮد‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ وﻳﮋﮔﻰ اﺻﻴﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را از ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎﻃﻰ ﻛﻪ ﻣﻮﺟـﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ارزش ﺑـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ اﺷـﺨﺎص در ﺗﻤـﺎس‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ اﻟﺰام ﭘﻴﭽﻴﺪهاى ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻃﻲ آن ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﺠﺒﻮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد رواﺑﻄﻰ ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﭼﻪ‬
‫ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺗﺎ از ﺧﺼﻮﺻﻰﺳﺎزى ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﺧﻮد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزى ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮى ﺷـﻮد‪ ،‬اﻣـﺎ آزادى‬
‫ﻋﻤﻞ ﮔﺮوهﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﺮاي ﺷـﺒﻜﺔ ﻓـﺪراﻟﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻮﺳـﻌﻪ و اﻳﺠـﺎد ﻓﻨـﺎوريﻫـﺎي ﺟﺪﻳـﺪ و ﺣﺘـﻲ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ و ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻣـﺸﻜﻠﻰ اﻳﺠـﺎد ﻧﻜﻨـﺪ‪ ،‬ﻧﺒﺎﻳـﺪ‬
‫ﻣﺤﺪود ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ »ﻟﻄﻤﻪ« ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردى ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ اﺻﻄﻼح »ﻟﻄﻤﻪ اﻗﺘﺼﺎدى« ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮد و ﻛﺎرﺑﺮان‬
‫ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﺮﺗﻜﺐ آن ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺧﻮد را ﺑﺎ اﻧﻮاع ﻣﻮﺛﺮﺗﺮى از ارﺗﺒﺎﻃﺎت وﻓﻖ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻨﺶ ذاﺗﻰ ﻣﻴﺎن ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﺑﻴﺎن ﺷـﺪه در ﻗـﺴﻤﺖﻫـﺎى ب و ج‪ ،‬ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن ﻣﻴـﺎن ‪ ICANN‬و ﻧـﻮآورى ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫‪ VeriSign Sitefinder‬ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ زﻣﻴﻨﻪاى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻛﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻫﻤـﻪ آن ﺗﻌـﺎرﻳﻒ و‬
‫ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎى دﻗﻴﻖﺗﺮ دﺧﺎﻟﺖ‪/‬ﻋﺪم دﺧﺎﻟﺖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫د‪ .‬ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ و اﻋﻄﺎى ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺻﻞ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺗﺎ ﺣﺪى ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دارد‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ‪ ،‬ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ‪ ،‬ﻋﻴﻨﻰ و ﺑﻰﻃﺮﻓﺎﻧـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ در ﻧﻘﻄﺔ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺳﺎﻻر ﺳﻴﺎﺳﻰ و ﺧﻮدﻣﺨﺘـﺎر ﻣﻨﺎﺳـﺐ‬
‫ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻋﻴﻨﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺰاﻳﺪهﻫﺎ ﻳﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺗﺼﺎدﻓﻰ ﺑﻬﺘﺮ ﺟﻮاب ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬زﻳﺮا اﺻـﻮﻻً ﭘـﻴﺶﺑﻴﻨـﻰ آﻧﻬـﺎ‬
‫ﺳﺎدهﺗﺮ اﺳﺖ و ﺑﺮاى ﺗﺎزه واردﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺆﺳﺴﺎت اﻗﺘﺼﺎدى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﺪﻳﺪاﻟﺘﺄﺳـﻴﺲ و ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﻛـﻮﭼﻜﺘﺮ‬
‫ﻣﺤﻴﻂ آزادﺗﺮى را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﺜﺎﻟﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ اﺟﺮاى اﻳﻦ ﻫﻨﺠـﺎر در ﻣـﻮرد ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى ﻧـﺎم‬
‫)‪(1‬‬
‫داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻮﻟﺮ و ﻣﻚ ﻧﺎﻳﺖ )‪ (2003‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫ه‪ .‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﻨﻰ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻋﻤﺎل ﻧﻔﻮذ ﺑﺮ ﺣﻮزهﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﺎﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﻮد‬
‫ﻫﺪف از وﺿﻊ اﻳﻦ ﻫﻨﺠﺎر‪ ،‬ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ وﺳﻮﺳﻪ رو ﺑﻪ رﺷﺪ اﻋﻤﺎل ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺤﺼﺎرى اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺪف از آن اﻋﻤﺎل‬
‫ﻧﻔﻮذ ﺑﺮ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد آن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻨـﺎﺑﻊ در ﻣـﻮرد ﻋﻤﻠﻜـﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ از‬
‫اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدي ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺗﻼشﻫﺎى ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳـﻂ دارﻧـﺪﮔﺎن ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ ﻣﻌﻨـﻮى و ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﺠﺮى ﻗﺎﻧﻮن ﺟﻬﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ دادهﻫﺎى ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﻛﺎﻣﻞﺗﺮ و دﻗﻴﻖﺗـﺮى از ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻰ‪،‬‬
‫‪» M.Muller and L.McKnight 1‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ :Post-com‬ﺑﻪ ﺳﻮي روﻳﻪﻫﺎى ﻋﻴﻨﻰ و ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ«‪ .‬ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات )در دﺳﺖ ﭼﺎپ(‪http://dcc.syr.edu/miscarticles/NewTLDs2-MM-LM.pdf.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫و‪ .‬ﻣﻘﺮرات راﺟﻊ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻣﺘﻘﻠﺒﺎﻧﻪ و ﺟﻨﺎﻳﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداري از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﻦ‬
‫ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﺒﻜﻪ را در ﺑﺮﮔﻴﺮد‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻦ اﻳﺪه ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺤﺘﻮاى ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻛﻨﺘـﺮل ﺧـﻮد ﺷـﺒﻜﻪ‪ ،‬ﻧـﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ ﺟﺮﻳﻤـﻪ‬
‫ﻓﺮﺳﺘﻨﺪه ﻳﺎ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻧﻈﺎرت ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮔﺮدد‪ .‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺷﺒﻜﻪاى از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻰ ﻣـﺸﻜﻞ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎرآﻳﻰ ﺷﺒﻜﻪ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻳﺎ ﻋﻮارض ﻓﻮقاﻟﻌﺎدهاى را ﺑﻪ اﺷﺨﺎص ﺑﻴﮕﻨﺎه ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻤﻞ‬
‫ﺑﺎ دﻳﮕﺮ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ ﺳﺮوﻛﺎر دارﻧﺪ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ دارد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬در ﻗﺎﭼـﺎق ﻣـﻮاد ﻣﺨـﺪر‬
‫ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ‪ ،‬دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﻣﻨﺒﻊ ﻳﺎ ﻃﺮف ﺗﻘﺎﺿﺎ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻼش ﻛﻨﻴﻢ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ را ﻣﻤﻨﻮع ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻛﺎرﻛﺮد ﻓﻨﻰ را ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ وﺳﻮﺳﻪ دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﺘﻮﺳﻞ ﺑﻪ اﻋﻤـﺎل‬
‫ﻧﻔﻮذ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪115‬‬
‫ز‪ .‬ﺗﻮﺳﻌﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ و رﻗﺎﺑﺘﻰ ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﻛﻤﻚ در زﻣﻴﻨﺔ رﻓﻊ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻛﺎرﺑﺮان و ﻧﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻳﺎ دوﻟﺖﻫﺎ ﺟﻬﺖدﻫﻰ ﺷﻮد‪ .‬ﺑـﺮاى‬
‫اﻛﺜﺮ ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻧﺮماﻓﺰار ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ )ﺗﺠﻬﻴـﺰات‬
‫ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺧﻄﻮط دﺳﺘﺮﺳﻰ‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى دﺳﺘﺮﺳﻰ( و ﻧﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﺧﻮد ﺷﺒﻜﻪ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺗﺎ‬
‫ﺑﻪ اﻣﺮوز‪ ،‬ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻴﺎن ﺗﺄﻣﻴﻦﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى و ﺗﻮﺳـﻌﻪ و‬
‫ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار دادن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﺟﻬﺖ دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻣﻮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮ ﻧﻬﺎﻳﻲ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ در ﺟﻬﺘﻰ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ روﻧﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷـﻮد‬
‫و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﺪرت اﻧﺘﺨﺎب و ﺗﻨﻮع اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ را ﺣﻔﻆ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ح‪ .‬راﻫﺒﺮى ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺸﻮﻳﻖ‪ ،‬ﺣﻔﻆ و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﻮد‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮرداري از اﺑﻌﺎد ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ را‬
‫در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از اﻳﻨﻬﺎ ﻓﻰﻧﻔﺴﻪ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ راﻫﺒﺮى ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ را ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺆﺳﺴﺎت راﻫﺒﺮى را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﻪ ﮔﺮوه ﻓﻮق را ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻧﻘﺶ ﺧﺎﺻـﺸﺎن‬
‫در اﺑﻌﺎد راﻫﺒﺮى در ﺑﺮﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺻﺮف ﻟﻔﺎﻇﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻳﻦ ﺳﻪ ﮔﺮوه ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ و ﻣﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ دﻗﻴﻖﺗﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﻢ و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﺑﻴﻢ ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻲ و اﺷﺨﺎص از اﺧﺘﻴﺎرات ﺷﺎﻳﺴﺘﻪاى‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺮماﻓﺰارى اﺳﺎﺳﻰ ﻛﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎرﺑﺮان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﻛﺎﻣﻼً ﺳـﺎزﻣﺎندﻫـﻲ ﺷـﺪه ﺑـﻮده اﺳـﺖ‪.‬‬
‫اﻋﻀﺎى اﺻﻠﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻦ ﻋﻨﺼﺮ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎورى را ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪116‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪ .5‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب‬
‫ﺑﺎﻓﺖ ﺳﻴﺎﺳﻰ اﻳﻦ اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﺷﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻳﻚ ﺳﺮى ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻄﺮح ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎ ﺑـﺎ اﺻـﻞ ﻧﻘﻄـﻪ ﺑـﻪ ﻧﻘﻄـﻪ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﻣﺎ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﮕﺮﻳﺴﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻧﻈﺎمﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺻﻔﺤﺎت ﻗﺒﻠﻲ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ :‬ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺗﻌﺎرض ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى ﻧﺎمﻫﺎى‬
‫داﻣﻨﻪ‪ ،‬اﻗﺪاﻣﺎت ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻗﺎﻧﻮن‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳـﺸﻪ ‪ ،DNS‬ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ ﻣﻌﻨـﻮى‪ ،‬ﺗﺠـﺎرت و اﻣﻨﻴـﺖ‪.‬‬
‫ﺟﻬﺖ ﺷﺮوع‪ ،‬ﺑﺮرﺳﻰ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪىﻫﺎ از اﻧﺘﺸﺎر ﻓﻬﺮﺳﺘﻲ ﻃﻮﻻﻧﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺠـﺰا و در ﺣـﺎل ﺗﻐﻴﻴـﺮ و‬
‫ﺗﺤﻮل ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻟﻒ( ﺣﻮزهﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري‬
‫ﻣﺎ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ را ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﺣـﻮزهﻫـﺎى ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى آﻏـﺎز ﻣـﻰﻛﻨـﻴﻢ‪ ،‬آن ﻫـﻢ ﺣـﻮزهﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ در‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى آﻧﻬﺎ ﻣﻌﻀﻞ ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬در ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫـﺎ‪ ،‬ﻳـﻚ ﻧـﻮع ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺑـﻪ رﺳـﻤﻴﺖ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه وﺟﻮد دارد ﻛﻪ )واﻗﻌﺎً ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه( ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى اﺳﺖ و اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ‬
‫و رژﻳﻢﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺟﻬﺖ ره ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﻪ آن ﻣﻌﻀﻞ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺷـﺒﻴﻪ‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻃﻼﻋﺎت ‪ -‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﻋﺮﺻﻪ ﻣﻠﻰ‪ /‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺣـﺎوى ﻣﻄﺎﻟـﺐ‬
‫ذﻳﻞ اﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ .1‬ﻣﻘﺮرات و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺤﺘﻮا؛‬
‫‪ .2‬ﺣﻔﺎﻇﺖ از دادهﻫﺎ‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻧﻈﺎرت؛‬
‫‪ .3‬ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ؛‬
‫‪ .4‬داد و ﺳﺘﺪ و ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ؛‬
‫‪ .5‬ﺳﻴﺎﺳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ؛‬
‫‪ .6‬اﻣﻨﻴﺖ و ﺛﺒﺎت زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ؛‬
‫‪ .7‬ﻳﺎراﻧﻪﻫﺎ و ﺗﻮزﻳﻊ ﺛﺮوت‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻧﻤﻲﺷﻮد‪ .‬ﻧﺤﻮه روﻳﺎروﻳﻰ ﻧﻈﺎم ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﺑـﺎ ﺣﻘـﻮق‬
‫ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن و ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ارﺗﺒﺎط ﻧﺰدﻳﻜـﻰ ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده‬
‫اﺳﺖ‪ .‬در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﻫﺮ ﺳﻪ ﺣﻮزه ﻣﺬﻛﻮر ﺑﻪ ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﻴﻮﻧﺪ داده ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻠﻰ ﻛﻪ از ﻣﻮﺿﻮع ‪ WHOIS‬اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد‪ ،‬اﺷﺎره ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣـﺸﺎﺑﻪ‪،‬‬
‫در ﻧﺤﻮه ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻴﺎﺳﻲ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ‪ gTLD‬ﺧﻮاﻫﻴﻢ دﻳﺪ ﻛـﻪ ﺗـﺎ ﭼـﻪ اﻧـﺪازه ﺑـﺮوز ﻳـﻚ ﻣـﺸﻜﻞ در‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ را در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ‪ ،‬وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﻣﺤﺘﻮا و ‪ IPR‬ﻣﻄﺮح ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ب( ﻓﺮاﺣﻮزهﻫﺎي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺮاى ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راه دﻳﮕﺮى ﻫﻢ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﺻﺮفﻧﻈﺮ از ﻋﻨﻮان ﺧـﺎص ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‪ ،‬ﻣـﻰﺗـﻮان‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﭼﺮا و ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮاى ﻧﻈﺎم ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي داراي ﺣﺎﻛﻤﻴـﺖ ارﺿـﻲ‬
‫ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﻳﻚ ﻃﺮح ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى را ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺳﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﮔـﺴﺘﺮده ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻛـﺮد‪:‬‬
‫ﻧﺤﻮه اﺟﺮاى ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﺳﺖ ﻳﺎ در ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻰ ﭼﻨﺪ ﻛـﺸﻮر ﻗـﺮار دارد؛ ﻧﺤـﻮه ﺗـﺴﻬﻴﻞ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺮاي ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻓﺮاﻣﻠﻴﺘﻲ؛ و ﻧﺤﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮ ﻛﺮدن زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻓﻨﻰ و ﻣﻨـﺎﺑﻌﻲ ﻛـﻪ از‬
‫ﻧﻈﺮ ﺣﻮزه ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ آن در ﻓﻮق آﻣﺪه‪ ،‬ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ‬
‫ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺸﻜﻞ از اﻳﻦ دﺳﺖ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد‪:‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از ﻟﺤﺎظ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﻳﻚ ﺷﻜﻞ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﭼـﺎرﭼﻮب روﺷـﻨﻰ از ﮔﻮﻧـﻪﻫـﺎى ﻣـﺸﺘﺮك‬
‫ﻣﺸﻜﻼت را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاىﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻰﭘﻴﻮﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫‪117‬‬
‫‪ -1‬اﺟﺮاى ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻗﻀﺎﻳﻰ‬
‫از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﺑﺮان و ﺗﺄﻣﻴﻦﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﺑﻬﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻛﻤﺎﻛﺎن وﺟﻮد دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻛـﺪام ﻗـﺎﻧﻮن ﻣﻠـﻰ ﺧـﺎص‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ اﺟﺮا ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﭘﺮوﻧـﺪه ﺷـﻜﺎﻳﺖ ﻛـﺸﻮر ﻓﺮاﻧـﺴﻪ ﻋﻠﻴـﻪ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ ﻳﺎﻫﻮ درﺑﺎره ﺧﺎﻃﺮات ﻧﺎزي)‪ ،(1‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻬﻤﻰ را در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه اﺟﺮاى ﻗﻮاﻧﻴﻦ ارﺿﻲ در ﺧـﺼﻮص ﻧـﺸﺮ‬
‫ﻣﺤﺘﻮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﭼﻨﺪ ﻣﻠﻴﺘﻰ ﻣﻄﺮح ﺳﺎزد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿـﻮع ﺳﻴﺎﺳـﻲ ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ ﻣﻌﻨـﻮى ﻳـﺎ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى‬
‫ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺎزا)‪ (2‬ﻧﻴﺰﺻﺎدق ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺷﻬﺮ ﻻﻫﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻧﻴﺰ ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ درﺑـﺎرة ﺗـﺎﺛﻴﺮ‬
‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از اﻃﻼﻋﺎت اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﺑﺮ دﻳﮕﺮ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻗﻀﺎﻳﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -2‬ﻫﻤﻜﺎري و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ در اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن‬
‫ﺣﺘﻰ در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ اﺑﻬﺎﻣﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺪام ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻠﻲ ﻳﺎ ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻋﻤﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺗـﺎ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫واﻗﻌﻲ اﺟﺮا ﺷﻮد وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ ،‬ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻫﻤﻜﺎري ﻓﺮاﻣﻠﻴﺘﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑـﺎ‬
‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ‪ ،‬ﻧﻈﺎرت‪ ،‬ﻳﺎ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮي اﺟﺮاي ﻗﻮاﻧﻴﻦ )اﺳﺘﺮداد ﻣﺠﺮم‪ ،‬ارﺗﻜﺎب ﺟﺮم و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد( ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى در اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى را در ﺑﺮ ﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬ﻣﻌﺎﻫـﺪه ﺟـﺮاﻳﻢ‬
‫دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺤﻜﻮم ﻛﺮدن اﻧﻮاع ﺧﺎﺻﻰ از ﻧﻔﻮذ ﻏﻴﺮ ﻣﺠﺎز)‪ (3‬ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻣﻨﻴﺖ و ﺛﺒﺎت ﺳﺮوﻛﺎر دارد و‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ اﺗﺨﺎذ ﺗﺪاﺑﻴﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻫﺮزهﻧﮕﺎرى اﻃﻔﺎل ﺑﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻣﻘﺮرات ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻣﺤﺘﻮا ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارد‪.‬‬
‫‪ -3‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻨﺒﻊ‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪Nazi Memorabilia‬‬
‫‪KaZaa‬‬
‫‪hacking‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪118‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اﺷﺘﺮاك ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﺗﺨﺼﻴﺺ اﻧﺤﺼﺎرى ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﺮاﻣﻠﻴﺘﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و اﻃﻼﻋـﺎت‪،‬‬
‫ﻧﻈﻴﺮ ﻃﻴﻒ رادﻳﻮﻳﻰ‪ ،‬ﺷﻴﺎرﻫﺎى ﻣﺪارى ﻣﺎﻫﻮارهاى‪TLD ،‬ﻫﺎ‪ ،‬آدرسﻫﺎى ‪ IP‬و ﺷﻤﺎرهﮔﻴﺮى ﺗﻠﻔﻨﻰ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬اﮔـﺮ‬
‫ﻗﺮار اﺳﺖ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ وﺟﻪ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻰ اداره ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﻴﺎز اﺳـﺖ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨـﺪ ﻫﻤـﻮاره‬
‫اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ‬
‫آﻳﺎ اﻳﻦ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑﺎﻳﺪ از ﺟﺎﻧﺐ دوﻟﺖﻫﺎ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺧﺎص در ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻲ‬
‫اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد‪) .‬ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺮور رﻳﺸﻪ(‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ‪ -1 :‬ﺑﻪ دﻧﺒـﺎل ﻧـﻮع‬
‫ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺎﺷﻴﻢ )ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻰ‪ ،‬اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﻳﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﻣﻨـﺎﺑﻊ(؛ و ‪-2‬‬
‫ﺑﺮاى روﺷﻦ ﺷﺪن اﺻﻮل‪ ،‬ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ و ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را در ﺣﻮزه ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫‪ .6‬ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺧﺎص‬
‫اﻛﻨﻮن ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﻮﺗﺎﻫﻰ از ﭼﻬﺎر ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫـﻴﻢ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﻮﻧﺪ را ﺑﻪ روﺷﻨﻰ ﺑﻴﺎن ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﻃﺮح اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬اﻳﻦ ﺳـﺆال را‬
‫ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻈﺎم ﻣﺤﻠﻰ راﻫﺒﺮى رﺳﻴﺪﮔﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻓﺮاﮔﻴﺮﺗـﺮى‬
‫ﻧﻴﺎز اﺳﺖ‪ .‬ﻗﺼﺪ ﻣﺎ از ﻃﺮح اﻳﻦ ﺳﺆال اراﺋﻪ ﭘﺎﺳﺦ دﻗﻴﻘﻰ ﺑﻪ آن ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﭘﺮوﻧﺪهﻫﺎﻳﻰ اﺳﺘﻨﺎد‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺑﺎﻻﺟﺒﺎر ﺑﺎ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﺟﻮابﻫﺎى اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺸﻬﻮد ﻋﻘﺎﻳﺪى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ واﻗﻊ ﻫﺪف اﺻﻠﻲﻣﺎن ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺒﺎﺣﺚ اﺳﺖ‪.‬‬
‫دو ﻣﻮرد از ﭼﻬﺎر ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺧﺎص ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳـﺖ ﻣـﻮرد ﺑﺤـﺚ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد‪ ،‬ﺑـﺮ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫‪ ICANN‬ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﺶ ﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﺼﻮر ﻣـﺎ ﺑـﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ‪ ICANN‬ﺗﻨﻬـﺎ ﻳـﺎ‬
‫ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺑ‪‬ﻌﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻫﻤﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣـﻮزه اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫دارﻳﻢ‪.‬‬
‫اﻟﻒ( ‪ ICANN‬و ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ‪WHOIS‬‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞ و داﻳﺮﻛﺘﻮري ‪ ،WHOIS‬اﺟﺰاى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ )‪ (DNS‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرسﻫـﺎي ‪ IP‬را‬
‫ﺛﺒﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ‪ DNS‬ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ‪ WHOIS .‬ﺣﺎوى اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒـﺖ ﻧـﺎم‬
‫داﻣﻨﻪ و ﺳﺮورﻫﺎى ﻧﺎم آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﺮدى ﺷـﺨﺺ ﺛﺒـﺖﻛﻨﻨـﺪه‪ ،‬ﺣـﺎوى اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫دﻗﻴﻖﺗﺮى‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ آدرس ﺧﻴﺎﺑﺎن‪ ،‬ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔﻦ‪ ،‬آدرس ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﺷﻤﺎره ﻧﻤـﺎﺑﺮ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ اﻃﻼﻋـﺎت در‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در دﺳﺘﺮس ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ از ﻧﺎم داﻣﻨﻪ آﮔﺎﻫﻰ دارﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻴﻦ اﻃﻼﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻓﻬﺮﺳـﺖ ﻛﺎﻣـﻞ‬
‫اﺷﺨﺎص ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه از ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗﻮاﻋﺪ و ﻗﻴﻤﺖﻫﺎى ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﺪه‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ‪ ICANN‬ﺧﺮﻳﺪارى ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ‪ WHOIS‬ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬاﺷـﺖ ﻛـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺷـﺒﻜﻪ آزاد و ﻓﺮاﮔﻴـﺮي ﻧﺒـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻌـﺪودى از‬
‫ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان و ﻃﺮفﻫﺎي ﻗﺮارداد دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﺤﺪود ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬در آن زﻣﺎن ﻫﺪف اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫آوردن اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮﻗﺮارى ﺗﻤﺎس در ﺧﺎرج از ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺮاى ﻓﻨﺎوراﻧﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻃﻼﻋـﺎت ﺗﺠﺮﺑـﻲ را اداره‬
‫ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ و ﺟﻬﺖ ﻣﻄﻠﻊ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﻣﺸﻜﻼت و اﺧﺘﻼﻻت ﺑﻪ اﻳـﻦ اﻃﻼﻋـﺎت ﻧﻴـﺎز داﺷـﺘﻨﺪ‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ رﺷﺪ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وب ﭘﺲ از ﺳﺎل ‪ 1993‬ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ را ﺑﻪ اﻣﻮال ارزﺷﻤﻨﺪى ﺑـﺪل ﻛـﺮد‪WHOIS ،‬‬
‫ﻧﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ داد‪ .‬دارﻧﺪﮔﺎن ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى ﻛـﻪ ﻧﮕـﺮان ﻏـﺼﺐ ﻓـﻀﺎي ﺳـﺎﻳﺒﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ‪ ،‬اﻳـﻦ ﭘﺮوﺗﻜـﻞ را اﺑـﺰارى‬
‫اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﺮاى ﺗﺤﺼﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﻮزﻳﻊ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ )ﻳـﺎ در واژهﺷﻨﺎﺳـﻰ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه »ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺄﻣﻴﻦ«( ﻣﻴﺎن ﺛﺒﺎتﻫﺎى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻧﻔـﻮذ ‪ ICANN ،IPR‬را وادار ﺑـﻪ اﺗﺨـﺎذ‬
‫ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺨﺖ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻣﻞ و دﻗﻴﻖ ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻤﺎس ‪ WHOIS‬ﻛﺮد و ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎي ﺛﺒـﺖ را ﻣﻠـﺰم ﻛـﺮد آن‬
‫دادهﻫﺎ )ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﻓﻬﺮﺳﺖﻫﺎى ﻣﺸﺘﺮﻳﺎﻧﺸﺎن ﺑﻮدﻧﺪ( را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه ﺑﻪ اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن اﻃﻼﻋﺎت ﻳـﺎ دارﻧـﺪه ‪ IPR‬ﻛـﻪ‬
‫ﺧﻮاﻫﺎن آن اﺳﺖ ﺑﻔﺮوﺷﺪ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ از آن اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮاى »ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺑﺎزارﻳـﺎﺑﻰ« اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻜﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﺧﻼﺻﻪ‪ WHOIS ،‬ﺑﻪ ﻳﻚ اﺑﺰار ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﺑﺮاى ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﺠﺮى ﻗﺎﻧﻮن و ‪ LEA‬و دارﻧﺪﮔﺎن ‪ IPR‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺷﺨﺎص ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺨـﺼﻲ ﺗﻤـﺎس را ﺑـﺪون ﺗﺒﻌـﻴﺾ و ﺑـﻪ‬
‫ﺷﻜﻠﻲ ﻧﺎﺷﻨﺎس ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورد‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﺑﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪي ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎ در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﻲﺗـﻮان اﻋﻤـﺎل‬
‫ﻧﺎدرﺳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔﻦ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻳﺪ اﻧﺠﺎم دﻫﻴﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎى‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺧﻮد را ﻣﻠﺰم ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺷﺨﺎص ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن اﺟﺎزه دﻫﻨﺪ در ﻗﺴﻤﺖ ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔﻦ ﺗﺎﻳﭗ ﻛﻨﻨـﺪ‬
‫و ﻧﺎم و آدرس ﻣﻨﺰل ﺷﻤﺎ ﻳﺎ ﻧﺎم اراﺋﻪ دﻫﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖﻫـﺎى ‪ WHOIS‬در اﺛـﺮ‬
‫ﻳﻚ واﻗﻌﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻰ ﺑﺮوز ﭘﻴﺪا ﻛﺮد‪ LEAs ،‬و دارﻧﺪﮔﺎن ‪ IPR‬ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪﺳﺎزى اﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ ﺣﺮﻛﺖ‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎي ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﺎي ﻻزم را ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪﻧﺪ‪ .‬ذيﻧﻔﻌـﺎن ‪ IPR‬ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه واﺑﺴﺘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬از ارﺗﺒﺎط وﻳﮋه ﺧﻮد ﺑﺎ ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاران اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮدهاﻧـﺪ )و ﻗﺎﻧﻮﻧﮕـﺬاران‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺗﺎ ﺣﺪودى از اﻣﺘﻴﺎزات وﻳـﮋهﺷـﺎن ﺟﻬـﺖ ﺗﺤﻤﻴـﻞ ‪ ICANN‬اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮدهاﻧـﺪ( ﺗـﺎ‬
‫ﻣﺠﺎزاتﻫﺎي ﻛﻴﻔﺮي ﺳﺨﺘﻲ را ﺟﻬﺖ دﻗﻴﻖ ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎت ‪ WHOIS‬ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻃﺮفﻫﺎ ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﺑـﺮ‬
‫اﻳﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺸﺘﺮك ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﻤﻲرﺳﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖﻛﻨﻨـﺪه ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺧـﺎﻃﺮ ﻛـﻪ اﻃﻼﻋـﺎت در‬
‫دﺳﺘﺮس ﻫﺮ ﻛﺴﻰ ﻗﺮار دارد‪ ،‬ﻋﻨﺎﺻﺮ دادهﻫﺎى ﻧﺎﺻﺤﻴﺢ را ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺷﻜﻞ وارد ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻧـﺸﺪه از داﻳﺮﻛﺘـﻮري ‪ WHOIS‬ﻣﺰاﻳـﺎﻳﻰ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ‬
‫ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺟﺪا از ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻧﻈﺎمﻣﻨـﺪ ‪IPR‬ﻫـﺎ و ‪LES‬ﻫـﺎ از ‪ ،WHOIS‬ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻛـﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ‬
‫ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻪ راﺣﺘﻰ اﺷﺨﺎص ﻳﺎ ﭼﻴﺰﻫﺎﻳﻰ را از ﻃﺮﻳﻖ آدرس ﭘﺴﺘﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻳـﺎ وب ﺳـﺎﻳﺖ ﺟـﺴﺘﺠﻮ ﻛﻨﻨـﺪ و اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺎرﻛﺮد در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي را در ﺷﺒﻜﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ در دﺳﺘﺮس ﺑـﻮدن‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ را ﻫﻢ ﺑﻪ ﺑﺎر ﻣﻰآورد‪ .‬اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ارﺳـﺎلﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﻫﺮزﻧﺎﻣـﻪ از اﻃﻼﻋـﺎت اﻳـﻦ‬
‫داﻳﺮﻛﺘﻮري ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮورﻫﺎى ‪ WHOIS‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه در اﺛﺮ ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎى ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﻛﺎوﺷـﮕﺮان‬
‫دادهﻫﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎدى را ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ارﺗﻜﺎب ﺳﺮﻗﺖ ﻫﻮﻳﺖ و اﻳﺠﺎد ﻣﺰاﺣﻤﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﮔﺮ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﺑﺰرگ و ﺑﺰرگﺗﺮى از اﻓﺮاد ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻨﺪ و از آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﺣﻀﻮر در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﺆال ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ آﻳﺎ اﻳﻦ اﻓﺮاد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﺗﻠﻔﻦ ﻳﺎ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﭘﻼك اﺗﻮﻣﺒﻴﻞﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺰاوار ﺑﺮﺧﻮردارى از‬
‫‪119‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪120‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ اﺳﺎﺳﻰﺗﺮ اﻳﻨﻜﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺣـﺴﺎب ﻧـﺸﺪه ﺑـﻪ اﻃﻼﻋـﺎت ﺗﻤـﺎس‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺷﺨﺼﻰ‪ ،‬ﺗﻌﺮض ﺑﻪ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ از دادهﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖ اروﭘﺎﻳﻰ درﺑﺎره ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮاى دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اروﭘﺎﻳﻰ ﺣﻔﺎﻇﺖ از دادهﻫﺎ ﻧﮕﺮاﻧﻰﻫﺎﻳﻰ را اﺑﺰار داﺷﺘﻪاﻧﺪ و‬
‫از اﻳﻨﻜﻪ در ﺻﻮرت ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﺎ ﺧﻄﻤﺸﻰﻫﺎى ‪ ICANN‬از ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﺴﺆول ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻰﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬اﺑـﺮاز ﺷـﮕﻔﺘﻰ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻨﻰ وﺿﻊ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺗﺠﺎرى را ﻣﻠﺰم ﻣـﻰﻛﻨـﺪ در وبﺳـﺎﻳﺖﻫﺎﻳـﺸﺎن‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻤﺎس ﺧﺎﺻﻰ را ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ‪ Impressum‬آﻟﻤﺎن اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻧﻮع ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻠﻲ در ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از ﺧﻂ ﻣﺸﻰﻫﺎى ‪ ICANN‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺮوﺗﻜـﻞ ‪ WHOIS‬ﻧﻘـﻞ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺧﻼف آن اﺛﺒﺎت ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﮔﺮ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻧﻴﺎزﻫـﺎى ‪LEA‬ﻫـﺎ را ﺑـﺮآورده ﺳـﺎزﻧﺪ و از ﻃﺮﻓـﻰ‬
‫ﻣﻘﺎﻣﺎت ذىﺻﻼح ﺣﺎﻣﻰ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻘﺮراﺗﻰ وﺿﻊ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻟﺰام ﺑﻪ اﻓﺸﺎى دادهﻫﺎ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﻫـﻴﭻ ﻧﻴـﺎزى‬
‫ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ‪ WHOIS‬ﻛﺎرى اﻧﺠﺎم دﻫﻴﻢ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﮔﻔـﺖ ﻛـﻪ ‪ WHOIS‬اﺻـﻮل و‬
‫ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از‪ /‬و ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻰ دادهﻫـﺎ را ﺑـﺎ ﻗﺮاردادﻫـﺎى ‪ ICANN‬ﻛـﻪ ﺛﺒـﺖ‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ راﻫﺒﺮي ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ در ﺗﻌﺎرض ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ‪ ICANN‬در ﺣﺎل ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﺧﻂ ﻣﺸﻰﻫﺎى ‪ WHOIS‬ﺧﻮد ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ آﻳﺎ اﻳﻦ ﻧﻬـﺎد در‬
‫ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻰ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ را ﺣﻞ ﻛﻨﺪ؟ ﻣﻲﺗﻮان در ﻣﻮرد ﻫﺮ دو ﭘﺎﺳﺦ اﻳﻦ ﺳﻮال اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮد‪ ،‬اﻣـﺎ ﻫـﺮ‬
‫ﻛﺴﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺪاوم و ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺑﻮدن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺟﻪ دارد ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﻜﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺳﺘﺪﻻل در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻠﻰرﻏﻢ ﺗﻼشﻫﺎى ﻣﻜﺮرى ﻛﻪ ﺣﺎﻣﻴﺎن ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺟﻬﺖ ﻃﺮح اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎ ‪ ICANN‬ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﻴﺪهاﻧـﺪ‪،‬‬
‫‪ 3‬ﺳﺎل اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻈﺎم ‪ ICANN‬ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻼﺷﻰ‬
‫را ﺟﻬﺖ ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط ﻗﻠﻤﺪاد ﻛﺮدن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﺟﻤـﻊآورى و ﻧـﺸﺮ ﻧـﺎمﻫـﺎى ﺷﺨـﺼﻰ و دادهﻫـﺎى‬
‫ﺗﻤﺎس‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﻨﺜﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ICANN ،‬ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﻪ ذيﻧﻔﻌﺎن ‪ IPR‬ﻗﺮار داد‪ .‬ﺣﻖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ در ‪ GNSO‬ﻛﻪ ارﮔـﺎن اﺳﺎﺳـﻰ ‪IPR‬‬
‫در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮى ﺗﺤﺮﻳـﻒ ﻣـﻰﺷـﻮد ﻛـﻪ ذيﻧﻔﻌـﺎن ‪ IPR‬و‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ‪ 3‬ﺣﻮزه از ‪ 6‬ﺣﻮزة اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ آن را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دارﻧـﺪ و ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎ و‬
‫ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻧﻴﺰ دو ﺣﻮزة دﻳﮕﺮ را در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬اﺷﺨﺎص ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ در اﻳﻦ ﻧﻈﺎم‬
‫ﻫﻴﭻ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪهاى در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪارﻧﺪ و ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﺣﻮزه ﺑﺮاى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺎرﺑﺮان ﻏﻴﺮﺗﺠﺎرى وﺟﻮد دارد‪ .‬در ﭼﻬـﺎرﭼﻮب ﻛﻤﻴﺘـﻪ‬
‫ﻣﺸﻮرﺗﻲ دوﻟﺘﻲ ‪ ICANN‬ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﻠﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از اﻃﻼﻋﺎت در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨـﺎﻓﻊ‪ ،‬ﻧﻈﻴـﺮ ﺗﺠـﺎرت و اﺟـﺮاي‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ ﻛﺎﻣﻠﻲ ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻧﻈﺎم ‪ ICANN‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻗﺼﺪ دﺳﺘﺮﺳﻰ و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از دادهﻫﺎى ‪ WHOIS‬را دارﻧﺪ ﻧﮕﺮاﻧﻰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ اﺑﺮاز ﺧﻮاﻫﺪ داﺷـﺖ؛ اﻓـﺮادي ﻛـﻪ‬
‫ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻛﺎﻣﻼً در ﺧﺎرج از ﺣﻮزة اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻗﻀﻴﻪ از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد ﺗﺎ ﭼﻪ اﻧﺪازه ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در‬
‫ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮك ﺣﻮزهﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬اﻣﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻧﺎﺷﻰ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺗﺤـﺖ ﻟـﻮاى‬
‫‪ 1‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ ﺟﻮرج ‪ ،Papapavlou‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ‪ ،‬در ﻧﺸﺴﺖ ‪ ICANN‬در رم‪ 3 ،‬ﻣﺎرس ‪.2004‬‬
‫‪http://icann.org/presentations/papapavlou-whois-rome-03mar04.pdf‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ب( ‪ -IPR‬اﻧﺘﻘﺎل دادن ﻣﻮﺳﻴﻘﻰ‬
‫ج( اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن ‪gTLD‬‬
‫ﻣﺰﻳﺖ اﻗﺘﺼﺎدى ﻛﻪ ﻧﻈﺎم ‪ ICANN‬را داﻳﺮ و ﺑﺮﻗﺮار ﻧﮕﻪ ﻣﻰدارد‪ ،‬اﺧﺘﻴﺎر ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى آن ﺑﺮاى ﻓﺎﻳﻞ ﻧﺎﺣﻴـﻪ رﻳـﺸﻪ‬
‫‪ DNS‬اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ‪ ICANN‬اﻳﻦ اﺧﺘﻴﺎر را ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد ﻛـﺪام داﻣﻨـﻪﻫـﺎي ﺳـﻄﺢ ﺑـﺎﻻي راﻳـﺞ‬
‫)‪gTLD‬ﻫﺎ( اﻳﺠﺎد ﺷﻮﻧﺪ‪gTLD .‬ﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ارزﺷﻤﻨﺪ ﺑﺎﻟﻘﻮهاى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ؛ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻫﺮ داﻣﻨﺔ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻ ﻓـﻀﺎى‬
‫ﻧﺎم ﺟﺪﻳﺪى را اﻳﺠﺎد ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان در آﻧﻬﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ درﺟﻪ ‪ 2‬را ﺑﻪ ﺛﺒـﺖ رﺳـﺎﻧﺪ‪ .‬از ﻟﺤـﺎظ ﻃـﺮح‬
‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﻣﺎ‪ ،‬اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن ‪ gTLD‬ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬زﻳﺮا ﺗﺨـﺼﻴﺺ اﻧﺤـﺼﺎرى ﻣﻨـﺎﺑﻊ در‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺒﺎدل ﮔﺴﺘﺮده ﻓﺎﻳﻞﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻰ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﺸﻜﻼت ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮﻧﻰ ﻛـﻪ‬
‫در ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻰﻛﺸﺪ‪ .‬ﺻﻨﻌﺖ ﺿﺒﻂ ﺷﺮﻛﺘﻰ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﻌﺒﻪﻫـﺎﻳﺶ در ﮔﻮﺷـﻪ و ﻛﻨـﺎر‬
‫ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﭘﺮدازد )در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ‪ RIAA‬اﺳﺖ(‪ ،‬در ﺗﻼش اﺳﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻲﮔﻴﺮي ﻣﺠﺎزاتﻫﺎي ﻣـﺪﻧﻰ‬
‫و ﻛﻴﻔﺮى ﺑﺮاى اﺷﺨﺎﺻﻰ ﻛﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻣﻮﺳﻴﻘﻰ را ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬از اﺷﺘﺮاكﮔﺬارى ﻓﺎﻳﻞ ﻣﻮﺳﻴﻘﻰ داراى ﺣﻖ ﻧﺸﺮ‬
‫ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ در ﺻﺪد ﺑﻮده ﻛﻪ اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﻣﻠـﺰم ﺑـﻪ اﻓـﺸﺎي‬
‫ﻧﺎم ﻣﺸﺘﺮﻳﺎﻧﺸﺎن ﻛﻨﻨﺪ و ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎى رﻣﺰ ﺷﻜﻦ )ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺎزا( را ﺑﻪ دادﮔﺎه ﺑﻜﺸﺎﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﺗـﻼش‬
‫اﺳﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻧﻮﻳﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎى رﻣﺰﺷﻜﻦ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻛﻴﻔﺮى ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ‬
‫را ﻣﻰﺗﻮان در ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬اﺳﺘﺪﻻﻻت ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﺻﻞ »ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ« اﺳﺖ ﻛـﻪ از‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ و ﺣﻖ ﻧﺸﺮ اﺳﺘﻨﺘﺎج ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻗﺎﻧﻮن ﻣـﺸﺘﺮك اﻧﺘﻘـﺎل‪ ،‬اﻧﺘﻘـﺎلدﻫﻨـﺪﮔﺎن دادهﻫـﺎ از ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻛﺎرﺑﺮان آن ﻣﻌﺎف ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﺎ ﺑ‪‬ﺮوز اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺮﺧـﻰ ﺳـﺮورﻫﺎى‬
‫ﻣﻈﻨﻮن در ﺧﺎرج از ﻣﺮز ﻳﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻗﺮار دارﻧﺪ )ﺷﺮﻛﺖ داﺧﻠﻲ ﻛﺎزا ﺑﻪ اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ اﺟﺎره داده ﺷﺪه و ﻫﻢ اﻛﻨﻮن‬
‫ﺳﺮور آن ﻧﻴﺰ در ﺧﺎرج از ﻣﺮز ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ(‪ .‬اﮔﺮ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﻓﺮاﻣﻠﻰ ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ راهﺣﻞ آن ﺑﻪ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺳﺎده ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﺸﻜﻞ اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﺟﻤﺎع ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم »ﺑﻬﺮهﺑـﺮدارى ﻣﻨـﺼﻔﺎﻧﻪ« در‬
‫ﻗﺎﻟﺐ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارد و در اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ اﻧﺪازه ﻣﻰﺗﻮان از اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ درﺧﻮاﺳﺖ ﻫﻤﻜﺎرى ﻛﺮد‬
‫ﻳﺎ آﻧﻬﺎ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺴﺆول ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻫﻴﭻ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ آﺛـﺎر اﻗﺘـﺼﺎدى ﺣﺠـﻢ‬
‫اﻧﺒﻮه اﺷﺘﺮاكﮔﺬارى ﻓﺎﻳﻞ‪ ،‬ﭼﻪ ﻣﺜﺒﺖ و ﭼﻪ ﻣﻨﻔﻰ‪ ،‬ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎى ﻣﺎﻟﻜﺎﻧﻪ )ﻧﻈﻴﺮ ‪ iTunes‬ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ اَﭘﻞ )‪ (Apple‬اﺳﺖ( ﻳﺎ روشﻫﺎى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎز ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻰﭘﻴﻮﻧﺪﻧـﺪ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨـﺎن در ﻣﻌـﺮض ﻣﻨﺎﻗـﺸﻪ‬
‫ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﺠﺪداً ﻣﻰﺗﻮان ﻗﻀﻴﻪ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺤﻮ ﻣﻄﺮح ﻛﺮد ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺪام‬
‫ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ و ﻗﻮاﻋﺪ دﻧﺒﺎل ﺷﻮد ﺗﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮا داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ‪ IPR‬از ﻃﺮﻳـﻖ ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﮔﻔﺘﻤﺎﻧﻰ ﻣﻄﺮح ﺷﻮد‪ ،‬اﻟﺰامآور ﺑﻮدن آن ﻣﻨﻄﻘﻰﺗﺮ و ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨﺪﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺤﻠﻰ ﺧﺎﺻﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد )در اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ‪ (ICANN‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬارى را در‬
‫ﺟﻬﺖ ﻣﻌﻴﻨﻲ ﻣﻨﺤﺮف ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﺧﺼﻮص اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع‪ ،‬ﻳﻚ ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﺟﻬﺎﻧﻰﺗﺮ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻬﺘﺮى ﺑﻪ ارﻣﻐﺎن آورد‪.‬‬
‫‪121‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪122‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎن را ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬از ﻧﻈﺮ ﺣﻮزهﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ‪TLD‬ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ وﺿـﻊ‬
‫ﻣﻘﺮرات ﺑﺮاى ﻣﺤﺘﻮا )آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﻮاع ﺧﺎﺻﻰ از ﻣﺤﺘﻮا را ﺑﺎﻻﺟﺒﺎر در داﻣﻨﻪﻫﺎي ﺧﺎﺻﻰ ﻗﺮار داد؟ آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨـﻪ‬
‫وﻗﻴﺢ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد؟(‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى رﻗﺎﺑﺘﻲ )آﻳﺎ ‪TLD‬ﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻮﺟﺐ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ؟ آﻳﺎ ‪TLD‬ﻫﺎى‬
‫ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ رؤﺳﺎ اﻋﻄﺎ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ؟ آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﻴﺎن ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒـﺖﻛﻨﻨـﺪه ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻳـﺪ؟( و‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪) IPR‬در ﻣﻴﺎن ‪TLD‬ﻫﺎ ﭼﻪ ﻧﻮع ﺣﻘﻮﻗﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاى ﻧﺎمﻫﺎ اﻳﺠﺎد ﻳﺎ ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد؟( ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎزار ﺧﺪﻣﺎت ﺛﺒﺖ ‪ gTLD‬ﺑـﺴﻴﺎر ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺷـﺮﻛﺖ آﻣﺮﻳﻜـﺎﻳﻰ ‪ Veri Sign‬ﻣﺘﻌﺎﻗـﺐ ﻗـﺮار داد ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ‬
‫‪ ICANN‬ﺟﻬﺖ اداره داﻣﻨﻪﻫﺎى ‪ .com‬و‪ %85 .net‬ﺑﺎزار را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮد در آورده اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ ﺷـﺮﻛﺖ ﺑـﺎ ﻧـﺎم‬
‫‪ Afilias‬ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﺑﻪ ﻧﻈﺎم ‪ ICANN‬واﺑﺴﺘﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﻗﺮارداد ﺧﻮد ﺟﻬﺖ ادارة ‪gTLD‬ﻫﺎي‪ .org ،‬و ‪.info‬‬
‫‪ %10‬ﻣﺎﺑﻘﻰ را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دارد‪ .‬ﻣﺎﺑﻘﻰ ﻧﻴﺰ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺮﻛﺖ ‪ Neustar‬و ﭼﻨﺪ ﮔﺮداﻧﻨﺪه ﺑـﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼـﻚ دﻳﮕـﺮ‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ‪ gTLD‬ﺗﻌﺎرضﻫﺎﻳﻰ ﺟﺪى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻌﺎرضﻫﺎ از ﺳﺎل ‪ 1995‬آﻏﺎز ﺷـﺪ‪ .‬در‬
‫آن زﻣـﺎن ‪ %100‬ﺑـﺎزار ‪ gTLD‬ﺗﻮﺳـﻂ ﻳـﻚ ﺷـﺮﻛﺖ اداره ﻣـﻰﺷـﺪ )ﺣـﺬف ‪ Veri Sign‬و ﺷـﺮﻛﺖ ‪Network‬‬
‫‪ (Solutions‬و ‪ ISOC‬ﺑﻪ ﺻﺪﻫﺎ ﻧﺎم و اﭘﺮاﺗﻮر ﺟﺪﻳﺪ ‪ TLD‬ﻧﻴﺎز داﺷﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬آن ﺑﺎزار ﻧﻮﭘﺎ ﺑﺮﭼﻴﺪه ﺷـﺪ‪ .‬زﻳـﺮا‬
‫ﺑﺮ ﺳﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺻﻼﺣﻴﺖ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﺑﻪ ‪TLD‬ﻫﺎ را دارد اﺧﺘﻼف ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ و ﭘﺲ از آن ﻧﻴﺰ ﻧﮕﺮاﻧﻰﻫﺎى‬
‫دارﻧﺪﮔﺎن ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى ﻧﻴﺰ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﺻﻮﻻً ﻧﻈﺎم ‪ ICANN‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ در اﺧﺘﻴـﺎر دارد‪ .‬اﻳـﻦ ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫رواﺑﻂ ﻧﺰدﻳﻜﻰ ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻧﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ دارد و ﺗـﻼشﻫـﺎﻳﻰ را ﺟﻬـﺖ‬
‫دﺧﺎﻟﺖ دادن ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﺎم داﻣﻨﻪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﻛﺮدن ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﺧﻮد ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﻴﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ در اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻛﺎر ﻏﻔﻠﺖ و ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ و ﺻﻨﻌﺖ را ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻧﮕﻪ داﺷـﺘﻪ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ درﺧﻮاﺳﺖ ﻓﺮاﻫﻢ آوردن زﻣﻴﻨﺔ »ﻳﻚ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ« در ﻓﺎﻳﻞ ﻧﺎﺣﻴﻪ رﻳﺸﻪ‪ ICANN ،‬ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺧﻮد‬
‫را ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار داده اﺳﺖ و ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﻣﻘﺮر ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﺪام ‪TLD‬ﻫﺎ ﺧﻮب و ﻛﺪاﻣﻴﻚ ﺑﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﻨﺪ‪،‬‬
‫ﻛﺪام ‪TLD‬ﻫﺎ از ﺗﻘﺎﺿﺎى ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﻣﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﻛﺪاﻣﻴﻚ ﺧﻴﺮ )ﻳﻚ ﺑﺎزي ﺣﺪس و ﮔﻤﺎن ﻛﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ در‬
‫آن ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺪ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ( و ﻣﺘﻘﺎﺿﻴﺎن ﻛﺪاﻣﻴﻚ از ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﺷﻐﻠﻰ را ﺑﺎﻳﺪ دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬رﺋﻴﺲ ﻫﻴﺌـﺖ ﻣـﺪﻳﺮة‬
‫‪ ICANN‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎب ‪ TLD‬را ﺑﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬارى ﻣﻘﺎﻳـﺴﻪ ﻛـﺮد‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ در ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﻴﺎز ﻣﺸﺘﺮى ﺑﻪ ‪TLD‬ﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻧﺎﺷﻰ از ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى‪ ،‬وادار ﻛﺮدن ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ‬
‫ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ در روﻳﻪﻫﺎى ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺳﺮ ﺑﻪ ﻓﻠﻚ ﻛﺸﻴﺪه ﺟﻬﺖ اﻋﻄﺎى ﻳﻚ ﺳﺮى ﺣﻘﻮق ﺧﺎص ﺑﻪ دارﻧﺪﮔﺎن‬
‫ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪودى ﻋﻘﺐﻧﺸﻴﻨﻰ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﻪ ﺟﺎى اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺮاى اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪنﻫـﺎى ‪،TLD‬‬
‫روﻳﻪﻫﺎى ﺑﻰﻃﺮﻓﺎﻧﻪ و ﻣﻨﻈﻢ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺰاﻳﺪه‪ ،‬اﻧﺘﺨﺎب ﺗﺼﺎدﻓﻰ ﻳﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑـﺮ ﻗﻴﻤـﺖ واﺣـﺪ )ﻓـﻰ(‪،‬‬
‫وﺿﻊ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻛﺲ اﻣﻜﺎن ﺣﻀﻮر ﻓﺮاﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ‪ TLD‬را ﺑﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪي ﺳﻴﺎﺳﻲ‪ ،‬ﮔﺮان‬
‫ﻗﻴﻤﺖ‪ ،‬ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ و ﺗﺒﻌﻴﺾآﻣﻴﺰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﻤﻮد‪ .‬ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ‪ 6‬ﺳﺎل از اﻳﻦ ﺟﺮﻳـﺎن‪ ICANN ،‬ﻫﻨـﻮز ﻫـﻴﭻ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪهاى ﺑﺮاى اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ‪TLD‬ﻫﺎ در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪارد‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ رﻫﻴﺎﻓﺖ وﻳﮋه ‪ ICANN‬ﺟﻬﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ‪ TLD‬ﺑﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎران و‬
‫درﺧﻮاﺳﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻰ ﻛﻪ از راﺑﻄﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﺑﺎ ‪ ICANN‬ﻳﺎ ‪ ISOC‬ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮص آنﻫـﺎ ﻛـﻪ ﺧـﺎرج از‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﻣﻨﻈﻮر از ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ)‪ (1‬ﻧﻮﻋﻰ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻣﺨـﺎﻃﺒﻴﻦ ﭘـﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ آن را ﺳـﻮء‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰداﻧﻨﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ را ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ICT‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ را ﻋﻨﻮان ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﺑﺮاى ﺑﺤﺚ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻛﺮد‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﻌـﻀﻠﻰ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻔﺮد اﺳﺖ‪ ،‬از ﻧﻔﺮت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻗﻀﺎﻳﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط‬
‫ﻣﻲﮔﺮدد‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ و زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰ ‪ -‬دوﻟﺘﻰ ﻧﻈﻴﺮ اﻳﺎﻟﺖﻫﺎ و اﺳﺘﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ ﻋﻠﻴـﻪ اﺑﻌـﺎد‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﻴﺪهاﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ در ﻗﻠﻤﺮو ﭼﻨﻴﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ ﻧﮕﻨﺠﻨﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺣـﻞ‬
‫ﻣﺸﻜﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ و ردﻳﺎﺑﻰ ارﺳﺎلﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از اﻳـﻦ رو‪ ،‬از ﻟﺤـﺎظ ﺳـﺎﺧﺘﺎر‬
‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاريﻫﺎ‪ ،‬اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟـﻪ ﺷـﻮد‪ OECD .‬ﻣﺒـﺎﺣﺜﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ را آﻏﺎز ﻛﺮده ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﻳﻦ راه را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﻘﺮرات راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺰاﺣﻤﺖ ﻳﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﻄـﺮح ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬اﻣـﺎ ﻣﻮﺿـﻮﻋﻲ در‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺤﺘﻮا ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺆﺛﺮ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﺎن ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺗﺠﺎرى و ﻏﻴﺮﺗﺠﺎرى ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻗﺎﺋـﻞ‬
‫ﺷﺪ و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﻣﻘﺮرات در ﺣﻖ ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻫﻴﭻ ﺧﻠﻠﻰ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد‪ .‬اﮔـﺮ دوﻟـﺖﻫـﺎ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪاﺧﻠﻪﺟﻮﻳﺎﻧﻪ ﻣﺆﺛﺮ در ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد اراﺋﻪدﻫﻨـﺪﮔﺎن ﺧـﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‬
‫ﻳﻚ اﺟﻤﺎع ﻳﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ را ﺑﺎزﻧﻮﻳﺴﻰ ﻛﺮده و روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺄﻳﻴﺪ و اﺛﺒـﺎت‬
‫را اﺟﺮا ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﺔ ﺧﻮد ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻨـﻰ ﻣﻨﺠـﺮ‬
‫ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺴﻴﺎر ﺗﻌﺮضآﻣﻴﺰﺗﺮ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن ﻋﻮاﻗـﺐ ﻧﺎﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺑـﺴﻴﺎري را در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارىﻫﺎي ﻣﺮزي ﺑﺮاي ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﻰﮔﻨﺎه ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳـﻦ‪ ،‬واﻛـﻨﺶﻫـﺎى ﻓﻨـﻰ ﻣﺘﻨـﻮﻋﻰ‬
‫ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﺎزار ﺧﺼﻮﺻﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻤﺎﻛﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ راه ﺑﺮاى ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑـﺎ ﻫﺮزﻧﺎﻣـﻪ ﮔـﺰﻳﻨﺶ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎزار رو ﺑﻪ رﺷﺪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ را ﭘﺎﻻﻳﺶ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫـﺎ و ﻓﻨـﻮن‬
‫ﺗﺄﻳﻴﺪ اﺻﺎﻟﺖ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از ﻃﺮحﻫﺎى ﺑﻨﻴﺎديﺗﺮ‪ ،‬ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت اﻗﺘـﺼﺎدى و‬
‫‪Spam 1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫د( ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و اروﭘﺎى ﻏﺮﺑﻰ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬ﺗﺒﻌﻴﺾآﻣﻴﺰ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﺮﻓﺪاران ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﭼﻨـﺪ زﺑﺎﻧـﻪ ﻫﺮﮔـﺰ ﻓﺮﺻـﺘﻰ‬
‫داده ﻧﺸﺪ و درﺧﻮاﺳﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﺎزه ﺻﻨﻌﺘﻰ ﺷﺪه ﺑﻪ واﺳﻄﺔ ﺷﺮاﻳﻂ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﭘﻴﭽﻴﺪه و ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اﻋﻤﺎل ﻧﻔﻮذ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ‪ ICANN‬و اﻋﻀﺎي ﻫﻴﺌﺖ ﻣﺪﻳﺮه ﻛﻪ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ‬
‫رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ‪ TLD‬در اﺛﺮ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﺎور ﻧﻜﺮدﻧﻲ اﻋﻤﺎل ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ‪ ICANN‬ﺑﺮ ﺗﻮﺳـﻌﺔ ﻓـﻀﺎي‬
‫ﻧﺎم‪ -‬و ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺴﺘﺒﺪاﻧﻪ ‪ -‬وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺪﺗﺮى ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺪن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ‪ ICANN‬را ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار دﻫﺪ ﺗﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ و‬
‫روﻳﻪﻫﺎى ﻣﺘﻌﺎرفﺗﺮ و ﺟﺎﻣﻊﺗﺮى را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ و اﺟﺮا ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻧﻈﺎم ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺷـﺪه را در ﺟـﺎي ﺧـﻮد‬
‫ﻣﺤﻔﻮظ ﺑﺪارد‪.‬‬
‫‪123‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪124‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻧﻬﺎدى را ﻫﻢ در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاى درﻳﺎﻓﺖ ﭘﺴﺖﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎﻳﻰ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ (1).‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﺣﺎل‪ ،‬ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت آن راهﺣﻞﻫﺎى ﻧﻈﺮى‪ ،‬وﺟﻮد ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ و اﻋﻄـﺎى اﻋﺘﺒـﺎر ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫اﻋﺘﻤﺎد را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻴﺶﻓﺮض ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﻧﮕﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬در ﻣﻮرد ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﻧﻜﺘـﻪ اﺻـﻠﻰ‬
‫اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﺑـﺴﻴﺎرى دﻳﮕـﺮ از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‪ ،‬ﺗـﺪاﺑﻴﺮ »راﻫﺒـﺮى« ﺑﺎﻳـﺪ در ﺑﺮاﺑـﺮ‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﭘﻮﻳﺎﻳﻰ ارزﻳﺎﺑﻰ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻓﻨﺎورى آﻧﻬﺎ را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮاﻳﻨﺪى ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ دﻧﺒﺎل‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ اﻳﻦ ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺸﻜﻼت ﭘﻴﺶروى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ راهﺣﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ را‬
‫در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻣﻮﺿﻊ ﺟﺪى اﺗﺨﺎذ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺸﺘﻢ ‪ -‬ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى‬
‫ﻫﺪف از ﻧﮕﺎرش اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺷﺮﻛﺖ در ﮔﻔﺘﻤﺎن ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻮد‪ .‬در اﻳـﻦ ﻣﻘﺎﻟـﻪ‬
‫از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ اراﺋﻪ ﺷﺪ و ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد راﻫﺒﺮى ﻣﺤﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻋﻨﻮان ﮔﺮدﻳﺪ و رواﺑﻂ ﭘﻴﭽﻴـﺪه در‬
‫ﻣﻴﺎن آﻧﻬﺎ را ﻧﺸﺎن داد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺑﺮاى دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺟﻬﺎﻧﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﭼﺎرﭼﻮب وﺳﻴﻌﻰ را ﻓﺮاﻫﻢ‬
‫آورد‪ :‬ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ و ﻧﻈﺮي ﻛﻪ اﺑﺘﺪا اﺻﻮل ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺳـﭙﺲ ﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎ را از آن‬
‫اﺻﻮل اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﮔﺎم ﺑﻌﺪى ﺗﺪوﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ را در ﻳﻚ ﻣﺒﻨﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ اﺟﺮا ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬آن ﺑ‪‬ﻌﺪ از اﻳﻦ ﭘـﺮوژه در ﻣﻘﺎﻟـﻪ ﺑﻌـﺪى ﺑﺮرﺳـﻰ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻔﺼﻴﻞ اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد و اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺪون ﺷـﻚ ﻣـﺎ از ﻳـﻚ‬
‫ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﻰ ﻛﺮدهاﻳﻢ و اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﻳﺮي و ﻣﻄﻠﻮب ﺑﻮدن ﻣﻨﺎزﻋـﺎت و ﺑﺤـﺚﻫـﺎى راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫اﺻﻮل و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻄﺮح ﻛﺮدهاﻳﻢ را ﻣﻰﭘﺬﻳﺮﻳﻢ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺷـﺪه ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮﻧﻰ ﺑـﻪ اﺟـﺮا در‬
‫ﻣﻰآﻳﺪ و ﻫﺮ ﻳﻚ از آﻧﻬﺎ از ﻳﻚ ﺧﻂ ﻣﺸﻰ ﻧﺸﺄت ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴﺮ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺧﻄﺮات ﻣﺘﻤﺮﻛﺰﺳﺎزى ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ و ﺗﻌﺮضآﻣﻴﺰي را ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺗﺼﻮر ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ‬
‫وﺟﻮد اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت‪ ،‬ﺧﻼءﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻛﻪ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺧﺎﺻﻰ از ﺗﻜﺎﻣﻞ راﻫﺒﺮى ﻣﻮﺟـﻮد ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪،‬‬
‫ارزﺷﻤﻨﺪ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﺟﺎﻣﻊﺗﺮي را از اﻳﻦ ﻧﻈﺎم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورﻳﻢ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮاى ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ ﺑﻪ وﺟـﻮد آورده و ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻣﻔﺼﻞﺗﺮ آن را در ﭼﻬﺎر ﺣﻮزه ﺧﺎص ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳـﻰ ﻗـﺮار داده اﺳـﺖ‪ .‬آن ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ارزﻳـﺎﺑﻰ‪ ،‬از اﻳـﻦ‬
‫اﺳﺘﺪﻻل ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﺮد ﻛﻪ ﺿﺮورى اﺳﺖ در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊﺗﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﺷـﻮد‪.‬‬
‫ﻟﺰوﻣﻰ ﻧﺪارد ﻛﻪ ﻣﻔﻬﻮم »راﻫﺒﺮى« در اﻳﻦ ﻣﺠﺎل ﺑﺎ »ﻣﻘﺮرات دوﻟﺘﻰ ﺗﻌﺮضآﻣﻴﺰﺗﺮ« ﻣﺘﺮادف ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻋﺎدﻻﻧﻪﺗﺮ و ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮ در ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ در آﻧﻬﺎ ﺑـﺎ ﺷﻜـﺴﺖ ﻣﻮاﺟـﻪ‬
‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﺗﻰ‪ .‬ﻟﺮدر‪ ،‬ام‪ .‬وان آﻟﺴﻴﺘﻦ و آر‪.‬واش‪» ،‬ﻋﺪم ﺗﻘﺎرن اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﻬﺎر ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ«‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻛﺎرى داﻧﺸﮕﺎه ﻣﻴﺸﻴﮕﺎن‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬آر‪ .‬وﺗﺰل‪،‬‬
‫»ﻣﺪلﻫﺎى ﺗﺠﺎري ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ‪ -‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﭘﻴﺮوز اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﻣﺘﻀﺮر؟ ﺑﺮرﺳﻲ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺗﺠـﺎري ش ‪) 4 ،34‬آورﻳـﻞ ‪ (2004‬ص‬
‫‪.29-24‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫اﺳﺎﺳﻲ‬
‫)‪(1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻤﺎن راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ 15 :‬ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎد‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫‪125‬‬
‫وﻳﻠﻴﺎم دِرِك از ﻣﺮﻛﺰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در آﺳﺘﺎﻧﺔ ﺧﻮد ﻗـﺮار دارد‪ .‬راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮة ﺗﻌﺮﻳـﻒ اﻳـﻦ اﺻـﻄﻼح و اﻳﻨﻜـﻪ ﻛـﺪام‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺆﺳﺴﺎت و ﺑﻪ ﭼﻪ ﻧﺤﻮ ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ ﻫﻴﭻ اﺟﻤﺎﻋﻰ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬در اﻳـﻦ‬
‫ﺑﺎره ﻛﻪ آﻳﺎ ﻣﻌﻀﻼﺗﻰ اﺳﺎﺳﻰ در ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﻮﺟﻮد وﺟﻮد دارد و اﻳﻨﻜﻪ آﻳﺎ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت و ﻣـﺸﻜﻼﺗﻲ ﺣـﻞ‬
‫ﻧﺸﺪه و ﺿﺮوري وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷـﻮد‪ ،‬ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ ﺗـﻮاﻓﻘﻰ وﺟـﻮد‬
‫ﻧﺪارد‪ .‬اﮔﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺎزار و ﻓﻦآوري ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺖ و ﺑﺮ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻲاﻓﺰاﻳـﺪ‪ ،‬ﻳـﺎدآوري آن‬
‫ﺿﺮباﻟﻤﺜﻞ ﺳﻨﺘﻰ »ﺷﻠﻴﻚ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻫﺪف در ﺣﺎل ﺣﺮﻛﺖ« ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ‬
‫و ﻣﻮارد ارﺟﺢ در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻫﻤﻮاره در ﺣﺎل ﺗﺤﻮل ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻰﺑﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاﺳﺘﻰ‪ ،‬اﻳﻦ اﺑﻬﺎم ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﮔﺴﺘﺮده وﺟـﻮد دارد‬
‫ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روش ﺟﻬﺖ اداﻣﺔ ﻛﺎر ﻛﺪام اﺳﺖ و ﺣﺘﻰ ﺷﺎﻳﺪ در ﻣﻴﺎن ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ آﻧﻬـﺎ ﺟﻬـﺖ‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي از ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ﻻزم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﻧﺎﻛﺎﻣﻲ و ﻧﺎاﻣﻴﺪي وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺴﺎﻋﺪي وﺟﻮد ﻧﺪارد ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس آن ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد و ﺑﻪ ﺣﻞ‬
‫و ﻓﺼﻞ ﺟﻤﻌﻰ ﻣﺸﻜﻼت ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺗﻤﺎم اﻧﺮژى ﻛﻪ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ ﺻـﺮف‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬از ﻟﺤﺎظ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ و اﺟﻤﺎع‪ ،‬ﻧﺘﺎﻳﺠﻰ ﻧﺎﭼﻴﺰ در ﺑﺮداﺷﺘﻪ اﺳـﺖ ﭼـﻪ رﺳـﺪ ﺑـﻪ‬
‫اﺻﻼﺣﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده از آﻧﻬﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ اﮔﺮ ﻗﺮار اﺳـﺖ ﻓﺮﺻـﺘﻰ ﺑـﺮاى ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ ﻓـﺮاﻫﻢ ﺷـﻮد‪،‬‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰﻫﺎى اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﻛﺎرﮔﺎه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،ITU ،‬ژﻧﻮ‪ 27-26 ،‬ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2004‬و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻫﻤـﺎﻳﺶ ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮرك ﺳﻴﺘﻰ‪ 26-25 ،‬ﻣﺎرس ‪ 2004‬ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪126‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺎز و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻧﻴﺎز دارﻳﻢ ﻛﻪ ارزﻳﺎﺑﻰ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ و ﻛﻠﻰﻧﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻨﻮﻧﻰ راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ‪ 15‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺳﺎﺳﻲ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎﻧﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات‬
‫از ﻣﺎﻫﻴﺘﻰ ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻣﺪار ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﻫﺪف اﻳﻦ ﺑﻮده ﻛﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﺗﺨـﺎذ ﺷـﺪه‬
‫ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ در ﻣﻮرد ﻗﻮاﻋﺪ اﺳﺎﺳﻲ ﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺧﺎص راﻫﺒﺮى را ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪،‬‬
‫رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻣﻨﻄﻘﻲ و ﺑﻲﻃﺮﻓﺎﻧﻪاي اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﭘﻴﺶﻓﺮضﻫﺎ در ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﺷﺪهاﻧـﺪ‪ .‬ﺑﺨـﺶ اول ﺑﺮﺧـﻰ‬
‫ﺗﺼﻮرات و ﺳﺨﻨﺎن ﻧﺎدرﺳﺖ را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺑـﺎ ﺑﺮﻗـﺮارى ﻧـﻮﻋﻰ ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﻛـﻪ در اﻳﻨﺠـﺎ ﻣـﻮرد‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻌﺎرض دارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ دوم ﻳﻚ ﺳﺮى ادﻋﺎﻫـﺎى ﺗﻮﺻـﻴﻔﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﺣـﻮزه ﺗﺤـﺖ ﺷـﻤﻮل‬
‫راﻫﺒﺮى ﻛﻨﻮﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫـﺪ و دﺳـﺖ آﺧـﺮ اﻳﻨﻜـﻪ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﺳـﻮم ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻰ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺗﺠﻮﻳﺰي درﺑﺎره ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻻﻳﻨﺤﻞ ﺗﺤﻠﻴﻠﻰ و ﻧﻬﺎدى ﻣﻰﭘﺮدازد‪.‬‬
‫اﻟﻒ – ﻃﺮحرﻳﺰى ﻧﺎدرﺳﺖ ﮔﻔﺘﻤﺎن راﻫﺒﺮى‬
‫‪ -1‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد دارد و اﺳﺎﺳﺎً ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻧﻴﺴﺖ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫از زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« وارد ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻟﻐﺖ ﺟﻤﻌﻰ ﻣﺎ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻔﻬﻮم ﺑﺴﻴﺎر ﭼﺎﻟﺶﭘـﺬﻳﺮ ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬
‫ﺷﺪ‪ (1).‬ﺑﻪ راﺳﺘﻰ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺷﺒﻴﻪ آزﻣﻮن رورﺷﺎخ)‪ (2‬ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﻣﺮدم اﻣﻴﺪﻫﺎ و‬
‫ﺗﺮسﻫﺎﻳﺸﺎن را ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ اﻧﺘﺰاﻋﻰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اوﻟﻴﻦ ﻧﺤﻮه اﺳـﺘﺪﻻل ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﻣﻄـﺮح ﻣـﻰﺷـﻮد را‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺎ ﺑﺮﭼﺴﺐ »اﻧﻜﺎر راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ اﻧﻜﺎر ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص در دﻫﻪ ﻧﻮد ﻣﻄﺮح ﺷـﺪ‪ ،‬زﻣـﺎﻧﻰ‬
‫ﻛﻪ ﻟﻴﺒﺮاﻟﻴﺴﻢ ﻓﻨﻰ اﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ‪ ،‬در ﺗﺼﻮر ﺟﻤﻌﻰ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﻧﻴﺮوي ﻣﺤﺮك ﺑـﻮد‪ .‬اﻧﻜـﺎر راﻫﺒـﺮي در دوره ﭘـﺲ از‬
‫اﻧﻔﺠﺎر ‪ dot‬ﺗﺎ ﺣﺪودي ﻧﺎﭘﺪﻳﺪ ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﺧﻴﺮاً ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺮﺟـﺴﺘﻪ در ﭼـﺎرﭼﻮب ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪ WSIS‬ﻣﺠـﺪداً‬
‫اﺣﻴﺎء ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬اﻧﻜﺎرﻛﻨﻨﺪﮔﺎن راﻫﺒﺮى ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺻﻴﻔﻰ دﻗﻴﻖ ﻧﻴﺴﺖ و ﺑـﻪ‬
‫ﻃﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى ﺷﺪهاى ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﺳﺘﺪﻻل آﻧﻬـﺎ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺗـﺎ ﺣـﺪى ﻛـﻪ ﺣـﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى رﻓﺘﺎرى و ﻧﻬﺎدى را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻮدﺑﺨﻮى و از ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻ و از ﻃﺮﻳـﻖ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى‬
‫ﺳﺴﺖ ﻳﺎ ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺷﻬﺮوﻧﺪان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻗﺪرت ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻓﻨﻰ ﻇﻬﻮر ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﮔﺮوﻫـﻰ اﻳـﻦ ﻧﻜﺘـﻪ را ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﻰاﻓﺰاﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻤﻰﺗﻮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را راﻫﺒﺮى ﻛﺮد‪ ،‬زﻳﺮا ﺷﺒﻜﻪ واﺣﺪى ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﻳـﺎ ﺣﺘـﻰ ﻣﻌـﺪودى از‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ اﺟﺮا ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ آراﻳﻪ وﺳﻴﻌﻰ از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺎﻫﻤﮕﻮن و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺖ ﻛﻪ ﺻﺮﻓﺎً ﻳﻚ ﻣﺒﻨـﺎى ﻓﻨـﻰ‬
‫ﻣﺸﺘﺮك ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورد‪ .‬آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روﻳﻜﺮد ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد اﻳﻦ اﺳﺖ‬
‫‪ 1‬ﺑﺮاى ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﺮﺧﻰ ﻣﺜﺎﻟﻬﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ‪ ،‬ﺗﻌﺎرﻳﻒ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ اراﺋـﻪ ﺷـﺪه را‬
‫در اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪» :‬ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻳﻚ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﻠﻰ در ﺳﺎل ‪ ،«2000‬ﻣﺮﻛﺰ ‪ Berkman‬در زﻣﻴﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ‪،‬‬
‫داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎروارد‪http://cyber.law.harvard.edu/is99/governance/governance.html .‬‬
‫‪Rorschach test 2‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻛﻪ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ از ﻳﻚ »ﺧﻮد راﻫﺒﺮى« ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﭘﺮاﻛﻨﺪه و ﺗﺎ ﺣﺪودى ﻫـﺮج و‬
‫ﻣﺮج ﺑﺮ آن ﻏﺎﻟﺐ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻴﻦ رواﺑﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺎن ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه اﻧﻮاع ﺳﻨﺘﻲ راﻫﺒﺮي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ را رد ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻧﻔﻰﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺻﺤﺒﺖ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺒﻨﺎ ﻛﻪ از »راﻫﺒﺮى« ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬در ﻫﺮ ﻣﻔﻬﻮم راﻳﺞ آن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺧﻄﺮﻧﺎك ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻋﻤﻞ ﺑﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺒﻨﺎﻳﻰ راه را ﺑـﺮاى دوﻟـﺖﻫـﺎ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﺎز ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺗﺎ در ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻤﻲﺷـﻮد دﺧﺎﻟـﺖ ﻛﻨﻨـﺪ و ﻳـﻚ ﺣﺮﻛـﺖ آﻫـﺴﺘﻪ ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ‬
‫ﺑﻮروﻛﺮاﺳﻰ‪ ،‬ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‪» ،‬ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻳﻚ ﭘﺎراداﻳﻢ ﻗﺪﻳﻤﻰ« و وﺿﻌﻴﺖ ﺛﺎﺑﺖ را ﺑﻪ اﺟﺮا ﮔﺬارﻧﺪ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً از ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺧﺎرج و ﺑﺮاى آن ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻧﻜﺎر ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﻮدن اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روﺷﻲ ﺑﺮاي ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮي از‬
‫ﺧﻄﺮات واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺑﻮروﻛﺮاﺳﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﺸﻜﻞ اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﺪﻻﻻت از ﺗﺼﻮرات ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه آنﻫﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم اﺳﺎﺳﻰ راﻫﺒﺮى ﻧﺎﺷﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻴﭻ‬
‫ﺟﺎى ﺷﮕﻔﺘﻰ ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺗﺎ ﺣﺪودى در ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺟﻤﻌﻰ ﻣﺎ وﺿـﻌﻴﺘﻲ ﻣـﺒﻬﻢ دارد و از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ‪ ،‬در‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ ﻛﺎرﺑﺮد دارد‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺣﺪاﻗﻞ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ از ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻮد و ﻣﻨﻈـﻮر دﻳﮕـﺮان در‬
‫اﺧﺘﻴﺎر دارﻳﻢ‪ .‬از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ‪ ،‬اﮔﺮ ﻛﺴﻰ ذرهاى در ادﺑﻴﺎت ﭘﮋوﻫﺸﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و دﻳﮕﺮ اﻇﻬﺎرات ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛـﺎوش‬
‫ﻛﻨﺪ‪ ،‬روﺷﻦ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ درﻳﺎﻓﺖﻫﺎى ﻣﺮدم از اﻳﻦ واژه ﺗﺎ ﭼﻪ اﻧﺪازه ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺘﻨﻮع و ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت داراى ﺗﻔﺎوتﻫـﺎى‬
‫ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺣﺘﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻳﻦ اﺻـﻄﻼح ﺑـﺮ ﺣـﻮزه‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص از آﻧﻬﺎ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرود راﺟﻊ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺟﻤﺎﻋﻰ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻘﺎﺗﻰ رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﻨﺘﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻤﺖ ﺗﻤﺎﻳﻞ داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى را ﭼﻪ در ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺤﺪود آن ﺑﺎ دوﻟﺖ و ﻳﺎ در ﻣﻔﻬﻮم ﮔـﺴﺘﺮده‬
‫آن ﺑﺎ رواﺑﻂ ﻗﺪرت ﺣﺎﻛﻤﻪ و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎي ﺗﺤﻜﻢآﻣﻴﺰ در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﻄﻮح ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ‪ -‬از واﺣﺪ ﺧﺎﻧﻮاده‬
‫ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ -‬ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻰداﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻋﺪهاى ﻫﻨﻮز ﺑﺮ اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺻﺤﻪ ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ‬
‫ﺳﺎلﻫﺎى اﺧﻴﺮ ﺷﺎﻫﺪ دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﻮدهاﻳﻢ‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺴﻴﺎرى از ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان‪ ،‬راﻫﺒـﺮى را ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﻗﻮاﻋـﺪ و‬
‫روﻳﻪﻫﺎى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻣﺸﺘﺮك ﻳﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﻤﻌﻰ ﻣﻰداﻧﻨﺪ و ﺗﻔﺎوﺗﻰ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﻗﻮاﻋـﺪ و روﻳـﻪﻫـﺎ از‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻓﻌﺎل اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻛﻪ ﺑﺮ دﻳﮕـﺮان اﻋﻤـﺎل ﻗـﺪرت ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ ﺑﺮﺧـﻮردار ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻳـﺎ ﺧﻴـﺮ‪ .‬ﺗﻌـﺎرﻳﻒ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻣﺤﻮر در اﻳﻦ ﺣﻮزه را ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﺘﻨﻮع ﺗﻌﻤﻴﻢ داد‪ ،‬زﻳﺮا در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﻣﻰﺗـﻮان‬
‫ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎﻳﻰ را ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﺟﻮش ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺬاﻛﺮات و ﻧﻪ از ﻃﺮﻳﻖ اﻋﻤﺎل ﻗـﺪرت‬
‫از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻇﻬﻮر ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﺑﺮ ﻣﺤﺘﻮاى رﻓﺘﺎرى راﻫﺒﺮى ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ ﺟﺎى اﻳﻨﻜﻪ‬
‫ﻓﻘﻂ ﺑﮕﻮﻳﻨﺪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﭼﻪ ﻛﺎري را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ‪ ،‬ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻣﺸﺘﺮك را درﻳﻚ زﻣﻴﻨﻪ ﺧﺎص ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و از آﻧﻬﺎ ﭘﻴﺮوي‬
‫ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫واژه راﻫﺒﺮى ﻣﻄﺎﺑﻖ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﻋﺼﺮ ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﻔﻬﻮم ﻋﻤﻮﻣﻰ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻨﺸﺎءﻫﺎ و ﻗﺎﻟﺐﻫﺎي ﻧﻬﺎدى از ﻣﺎﻫﻴﺘﻰ ﺧﻨﺜﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ اﺧﺘﻴﺎر دوﻟﺘﻲ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻳـﺎ در‬
‫ﺻﻮرت ﻓﻘﺪان آن از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻳﺎ از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ اﺳﺘﻘﺮار ﻳﺎﺑﺪ و ﺑﻲﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻄﺮح ﺷﻮد ﻳﺎ ﺑﺮ ﺳﺮ آن ﻣﺬاﻛﺮه ﺷﻮد ﻳـﺎ‬
‫ﺗﺤﻤﻴﻞ ﮔﺮدد؛ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺗﺠﻮﻳﺰى ﻳﺎ ﺳﻠﺒﻰ ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﻳﺎ ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ ﮔﺮدد؛ در ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‬
‫)اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و ﻓﻨﻰ( اﺟﺮا ﺷﻮد؛ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻄﻠﻮب ﻳﺎ ﺿﻌﻴﻒ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻓﻘﻂ ﺑﺮﺧﻰ ﻃـﺮق‬
‫‪127‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪128‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ ﻧﻈﺎمﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺻﻮرتﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ؛ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ در اداﻣﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳـﻰ‬
‫ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ در اﻳﻨﺠﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﻤﻌﻰ در وﺿـﻌﻴﺘﻰ‬
‫ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎرات‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ و ﺗﻌﺎﻣﻼت ﻓﻌﺎﻻن اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ را در ﺑﺮﺧﻰ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺑﺸﺮى ﺷﻜﻞ ﻣـﻰدﻫﻨـﺪ‪ ،‬ﭘـﺲ‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ درﺑﺎره راﻫﺒﺮى ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﻜﺎرى در ﻣﺤـﻴﻂ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ و در‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻲ و ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺘﻮاي اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ اﻋﻤﺎل ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫از اﻳﻦ رو‪ ،‬اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ اﺻﻄﻼح راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻰﻛﻨﻢ‪» :‬ﻗﻮاﻋﺪ‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺟﻤﻌـﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺷﻜﻞ دادن ﺑﻪ اﻧﺘﻈﺎرات‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ و ﺗﻌﺎﻣﻞﻫﺎى راﺟﻊ ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ و ﻣﺒﺎدﻻت و ﻣﺤﺘﻮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺿﻊ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ«‪ .‬ﺑﺪون ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﺼﻞ ﺑﻪ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻜـﺎت راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻰ اﺻﻄﻼﺣﺎت ذﻳﻞ ﻣﻰﭘﺮدازﻳﻢ‪:‬‬
‫› اﺻﻄﻼح ﺟﻤﻌﻰ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻰ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﻮدن ﻳﺎ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻻزماﻻﺟﺮا ﺷﺪن ﺗﻮﺳﻂ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻰ از ﺑـﺎزﻳﮕﺮان‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﺻﻄﻼح‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎً در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻰ ﺑﺎزﻳﮕﺮاﻧﻲ ﻫﻢ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ واﻗﻌﺎً‬
‫ﺑﺮ اﺟﺮاى ﻣﻘﺮره ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﻮاﻓﻖ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ از ﺑﻌﻀﻰ ﻟﺤـﺎظ اﻳـﻦ اﺣﺘﻤـﺎل وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ﻳـﻚ ﺑـﺎزﻳﮕﺮ‬
‫ذيﻧﻔﻮذ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى را ﺑﺮ دﻳﮕﺮان ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫› اﺻﻄﻼح ﻗﻮاﻋﺪ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ ﺑﻪ رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎ و ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖﻫﺎي ﭘﺎﺑﺮﺟﺎ و »ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻋـﺪهﮔـﺬار«‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﻓﺮاﻣﻠﻴﺘﻲ ‪ -‬اﺷﺎره دارد ﻛﻪ از اﺻﻮل واﺑـﺴﺘﮕﻰ ﻣﺘﻘﺎﺑـﻞ‪ ،‬ﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎ‪،‬‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫› اﺻﻄﻼح روﻳﻪﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎى ﺧﺎص ﺳﺎدهاي از ﻗﻮاﻋﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧـﻪ و در‬
‫ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﻬﺮﺳـﺖوار ﺑﻴـﺎن ﻛﻨـﻴﻢ ﺗـﺎ از اﻳـﻦ ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﻴـﺎن ﻗﻮاﻋـﺪ ﻣـﺎﻫﻮى و روﻳـﻪﻫـﺎى‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى‪ /‬اﺟﺮاﻳﻰ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮﻳﻢ و روﻳﻪﻫﺎي اﺟﺮاﻳﻲ را ﻛﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از اﻫﻤﻴﺖ‬
‫و ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ روﺷﻨﻰ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫› اﺻﻄﻼح ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺟﻤﻌﻲ و ﻫﺪفﻣﻨﺪي را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎرات‪ ،‬اﻗﺪاﻣﺎت و ﺗﻌﺎﻣﻼت‬
‫ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻗﻮاﻋﺪ رو ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و در ﺣﺎل اﺟﺮا را ﻛـﻪ در‬
‫ﺣﻮزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ‪ ،‬اﻋﻤﺎل روزﻣﺮه را ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ در اﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﮕﻨﺠﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻋﻤـﺪهاى از‬
‫ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ‪ -‬ﻧﻈﻴﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺟﺮاﻳﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﻮزﻳﻊ اﻃﻼﻋـﺎت‪،‬‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ وﻗﺎﻳﻊ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻰ و ﻓـﺮاﻫﻢ آوردن زﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎى‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى ﻣﺎﻟﻰ و ﻓﻨﻰ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ‪ -‬از اﻳﻦ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‬
‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻌﺎﻻن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫› دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻋﺒﺎرت ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺷﻜﻞ دادن ﺑﻪ اﻧﺘﻈﺎرات‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ و ﺗﻌﺎﻣﻞﻫﺎ ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﺪه ﺗﺎ ﻧـﺸﺎن‬
‫داده ﺷﻮد ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺎ از ﻛﺎرﻛﺮد اﺻﻮل‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺟﻤﻌﻰ ﭼﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﺻﻄﻼح »ﺑﻪ ﻗـﺼﺪ« ﻛﻤـﻲ‬
‫ﻣﺒﻬﻢ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﺒﻴﻦ رﻓﺘﺎر و اﻋﻤﺎل ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﺳﺖ و اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ را اذﻋﺎن ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ 1‬ﻧﻜﺎت ﻓﻮق از ﻣﺒﺤﺚ ﻃﻮﻻﻧﻰﺗﺮى در وﻳﻠﻴﺎم ﺟﻰ‪.‬دِرِك »ﺗﻌﺮﻳﻒ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت«‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟـﻪ ﺷـﺒﻜﻪ ﭘﮋوﻫـﺸﻰ‬
‫ﺷﻮراى ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻓﻨﺎروى اﻃﻼﻋﺎت و راﻫﺒﺮى‪ ،2004 ،‬اﻗﺘﺒﺎس ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.ssrc.org/programs/itic/publications/knowledge-report/memos/billdrake.pdf‬‬
‫‪Seven-layered Open Systems Interconnection model 2‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺎ ذﻛﺮ دو ﻧﻜﺘﻪ دﻳﮕﺮ ﻣﻰﺗﻮان از اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﻛﺮد‪ .‬اوﻟﻴﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢﺑﻨﺪي دوﮔﺎﻧﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺒﺎدﻻت و ﻣﺤﺘﻮا ﺗﻌﻠﻖ دارد‪ .‬ﺑﺮاي ﻓﻬﻢ اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ‬
‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪىﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در آﻧﻬﺎ ﺗﻌﻤﻖ ﻛﺮد‪ ،‬زﻳﺮا ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻴﺎن ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ و روﻳـﻪﻫـﺎى ﺣـﺎﻛﻢ ﺑـﺮ اﻧﺘﻘـﺎل و‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮا در ﺣﻮزه ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬ﺳﺎﺑﻘﺔ ﻃﻮﻻﻧﻲ دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻓﻨﻰ و ﻣﻘﺮراﺗﻰ‪ ،‬ﻣـﺮز ﻣﻴـﺎن‬
‫اﻳﻦ دو را ﺗﻴﺮه و ﻣﺒﻬﻢ ﻣﻰﮔﺮداﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﻪ روشﻫﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻴﺎز دارﻳﻢ ﻛﻪ اﺳﺎس ﻳﻚ‬
‫ﺟﻨﺒﻪ ﻳﺎ ﺟﻨﺒﺔ دﻳﮕﺮي را ﭘﺎﻳﻪرﻳﺰي ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم دوﮔﺎﻧﻪ ﺗﺼﻨﻌﻲ‪ ،‬راﺣﺖﺗﺮ ﻣﻰﺗﻮان در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﺎر ﻛﺮد‬
‫ﺗﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺻﻴﻔﺎت ﻓﻨﻰ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺪل ‪ 4‬ﻻﻳﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪) IP‬ﻻﻳﻪﻫﺎى ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي‪ ،‬اﻧﺘﻘـﺎل‪،‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ( ﻳﺎ ﻣﺪل ﻫﻔﺖ ﻻﻳﻪ اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎى ﺑـﺎز)‪) (2‬ﻻﻳـﻪﻫـﺎى ﺑﺮﻧﺎﻣـﺔ ﻛـﺎرﺑﺮدي‪،‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺶ‪ ،‬ﺟﻠﺴﻪ‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬ارﺗﺒﺎط و ﻻﻳﻪﻫﺎي ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ( ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﺳﺮوﻛﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪.‬‬
‫دوﻣﻴﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﻪ اﻣﺘﻴﺎزات اﺳﺘﻔﺎده از اﺻﻄﻼح راﻫﺒﺮى ﺗﻮﺟﻪ دارد ﻛﻪ از آن ﺑﻪ ﻗﻮاﻋﺪ‪ ،‬روﻳـﻪﻫـﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎى ﺟﻤﻌـﻰ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻫﺮ دو ﺳﻄﺢ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ‪ WSIS‬و ﻣﻨﺎﺳﺒﺖﻫـﺎى دﻳﮕـﺮ‪ ،‬ﺑﺮﺧـﻰ ﺻـﺎﺣﺐﻧﻈـﺮان ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﺑﺎ اﺑﻬﺎم ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻰﺳﺎزﻧﺪ‪ .‬از دﻳﺪﮔﺎه آﻧﻬـﺎ‪ ،‬ﺗﺮﺳـﻴﻢ‬
‫ﻣﺮزي ﻣﻴﺎن »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻛﻪ ﺑﺎ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺳﺮوﻛﺎر دارد و »راﻫﺒﺮى ﺑﺮ« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ »راﻫﺒﺮى« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺑـﺎ‬
‫ﺗﻌﺎﻣﻼت و ﻣﺤﺘﻮاى اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ از آﻧﻬﺎ ﺳﺮوﻛﺎر دارد‪ ،‬از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬دﻳﮕﺮ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈـﺮان ﭘـﺎ را از‬
‫اﻳﻦ ﻓﺮاﺗﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﻣﻰﮔﻮﻳﻨﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﺸﻤﻮل »راﻫﺒﺮى ﺑﺮ« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ »راﻫﺒﺮى« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺷﻮد ﺑـﻪ ﻫـﻴﭻ‬
‫وﺟﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﺒﺮى ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ اﻳﻨﻬﺎ ﻓﻘﻂ »ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ« ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬از ﻧﻈـﺮ ﻣـﻦ‪ ،‬ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﺗﻔﻜﻴﻚﻫﺎﻳﻰ ﺑﻴﺶ از آﻧﻜﻪ روﺷﻨﮕﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﺑﻬﺎمآﻣﻴﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫رﻫﻴﺎﻓﺖ »راﻫﺒﺮى ﺑﺮ« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ »راﻫﺒﺮى« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬زﺑﺎن ﻋﺎدى و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ را ﺑﻪ زﺑﺎن ﻧﺎﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‬
‫ﻛﻪ ﺧﻮد ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﺸﺮﻳﺢ اﺳﺖ و در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ ﻣﺮز ﻣﻴﺎن اﻳﻦ دو ﺳﻄﺢ را ﺑﺎ اﺑﻬﺎم ﻣﻮاﺟـﻪ‬
‫ﻣﻰﺳﺎزﻧﺪ ﻳﻚ وﺻﻠﻪ ﻧﺎﺟﻮر ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد و از ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ ﻣﺎ در درك ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﺷـﻜﻠﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ ﻣـﻰﻛﺎﻫـﺪ‪.‬‬
‫ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﺿﺮورت اﻗﺘﻀﺎء ﻣﻰﻛﻨﺪ دﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﺰﻧﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن اﺻـﻄﻼﺣﺎت »زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ« ﻳـﺎ »ﻣﺒـﺎدﻻت و‬
‫ﻣﺤﺘﻮا« روﺷﻦﺗﺮ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮى »راﻫﺒﺮى« و »راﻫﺒﺮى ﺑﺮ ﻳﺎ راﻫﺒﺮى« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑـﺮ اﻳـﻦ‪ ،‬ﻗﻮاﻋـﺪ و‬
‫روﻳﻪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺟﻤﻌﻰ ﻛﻪ ﻣﺒﺎدﻻت و ﻣﺤﺘﻮا را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻫـﻴﭻ وﺟـﻪ اﺑﺰارﻫـﺎﻳﻰ ﻣﺤـﺴﻮب‬
‫ﻧﻤﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ »ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ« ﻣﺤﺪود ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻧﻴﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻰ‬
‫از ﺑﺮﻗﺮارى ﻧﻈﻢ در اﻳﻦ ﻓﻀﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ و اﺣﺘﻤـﺎﻻً در آﻳﻨـﺪه ﺑـﺮ اﻫﻤﻴـﺖ آﻧﻬـﺎ اﻓـﺰوده ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪﺳﺎزى ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ راﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺒـﺎدﻻت و‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻛﺎرﻛﺮد ﺧﻮﺑﻰ ﻧﺪارﻧﺪ ﻳﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬ﻣﺤـﺪود ﻛـﺮدن‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻛﺎرآﻣﺪ‪ ،‬ﻣﺸﻜﻞﺳﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪129‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪130‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﺤﺘﻮا را ﻛﻢرﻧﮓ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد و از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻮع ﺧﺎﺻﻰ از راﻫﺒﺮى اﺳﺖ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﺻـﻮرت اﻳـﻦ‬
‫ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺟﻨﺒﻪ ﺗﺼﻨﻌﻰ و ﻏﻴﺮواﻗﻌﻰ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ‪ ،‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻬﻢ‪ ،‬آراﻳﻪاى ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ و ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺮاﻛﻨﺪه از ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدات‬
‫و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮد دارد ﻛﻪ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣـﻨﻌﻜﺲ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ و ﺷـﺎﻣﻞ ﻛﻨﺘـﺮل ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ و‬
‫»ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﻛﻪ از ﻫﻤﻪ ﻟﺤﺎظ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ« ﺑﺮ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﺣﺪ ﻧﻤﻲﮔﺮدد‪ .‬ﻣﻼﺣﻈﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒـﺮى‬
‫در ﻗﺎﻟﺒﻰ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺧﻮاﻫﺪ داد ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻃﻴﻒ ﻛﺎﻣﻞ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻋﻤـﻮﻣﻰ را‬
‫ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ و از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣـﺪه در ﺷـﻜﻞدﻫـﻰ زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ و ﻣﺒـﺎدﻻت و ﻣﺤﺘـﻮا اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮد؛‬
‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﺧﻮب و ﺑﺪ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺮد و درسﻫﺎﻳﻰ را ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان از ﻳﻚ ﺣﻮزه آﻣﻮﺧﺖ و ﺑﻪ دﻳﮕـﺮ‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎ ﺗﻌﻤﻴﻢ داد‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻼءﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻨﺶﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻴﺎﻧﺒﺮي را ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺷﺎﻳـﺴﺘﻪ ﺗـﺸﺮﻳﺢ‬
‫ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻴﭻ دﻟﻴﻞ اﺻﻮﻟﻲ و ﺣﻘﻴﻘﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻳﻚ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺟﻤﻌـﻰ از‬
‫اﻳﻦ دﺳﺖ‪ ،‬ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﻪ ﻋﻮاﻗﺐ ﺧﻄﺮﻧﺎﻛﻰ دﻻﻟﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬اﮔﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺷـﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ اﺟﻤﺎﻋﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن رﺷﺪ ﻣﺴﺘﻤﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ‬
‫ﺑﺎز و ﻓﻌﺎل ﭘﺎﻳﻪرﻳﺰي ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﻔﺼﻞ اﻳﻦ ﻧﻜﺎت و ﻣﻮارد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﻰﭘﺮدازﻳﻢ‪.‬‬
‫‪ -2‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻧﻤﻰﺗﻮان ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى را ﺑﻪ دﻗﺖ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺮد‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ دوﻣﻴﻦ ﺷﻴﻮه اﺳﺘﺪﻻل ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺑﺎ روش اول ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎ آن ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔـﺖﻫـﺎﻳﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺑﺎ ﮔﻔﺘﻤﺎن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺻﺮﻓﺎً از اﻳﺪﺋﻮﻟﻮژى آزادي ﻃﻠﺒﻲ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨـﺼﻲ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻰ ﻧﺎﺷـﻰ‬
‫ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺮدم ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻨﻜﻪ ﺳﻴﺎﺳﺘﺸﺎن ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻳﺎ اﻳﻨﻜـﻪ در ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﻮﻣﻰ‪ ،‬ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔـﺎﻋﻰ ﻳـﺎ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬در اﺟﺘﻤﺎع ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﻤﺎﻳﻞ دارﻧﺪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻓﻨـﻰ و ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى را در‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺠﺰاﻳﻰ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪ .‬ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ‪ ،‬داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻋﻠﻮم ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ و دﻳﮕﺮ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده اوﻗـﺎت ﺧـﻮد‬
‫را ﺑﺮ ﺣﻮزه ﻓﻨﺎورى ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺟﻬﺎن ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ را ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي ﺑـﻲﻧﻬﺎﻳـﺖ ﻧـﺎﻣﻨﻈﻢ ﻗﻠﻤـﺪاد‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و آﻣﺎده ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻃﻼﻋﺎت اﺷﺘﺒﺎه و ﺣﺘﻰ ﻣﺨﺮب ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﮕﺮشﻫﺎ ﺑﻪ وﻳﮋه در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ راﻳﺞ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ﺑﺎ ﻣﺤـﻴﻂﻫـﺎﻳﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از اﻓﺮاد ﻓﻨـﻰ اﺻـﺮار دارﻧـﺪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﭼﻨﺎن ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺣﺘـﻰاﻟﻤﻘـﺪور از‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻪ دور ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺟﺎى ﺷﮕﻔﺘﻰ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ اﻓﺮادى ﻛﻪ از اﻳﻦ دﻳـﺪﮔﺎه ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪ ،‬ﺑـﺪون ﻫـﻴﭻ‬
‫ﺗﺮدﻳﺪى ﺑﺎ آزادي ﻃﻠﺒﺎن و ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻣﺸﺎﻏﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ دﺧﺎﻟﺖ ﮔﺴﺘﺮده دوﻟﺖ در راﻫﺒﺮى ﻣﺨﺎﻟﻔﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻢﻋﻘﻴﺪه ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ دﻳﺪﮔﺎه اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻛﺎﻣﻼً ﻗﺎﺑﻞ درك اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺑﺎز ﺟﻬﺎﻧﻲ راﺟﻊ ﺑـﻪ راﻫﺒـﺮى‪،‬‬
‫ﺣﺪاﻗﻞ دو ﻣﺸﻜﻞ را ﻣﻄﺮح ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ ﻃﺮحﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﺑـﻪ ﻛـﺮات ﻧﺘـﺎﻳﺞ اﻗﺘـﺼﺎدى ‪ -‬اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ ﺷـﻔﺎﻓﻰ‬
‫داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‪ ،‬ﻛﺪﻫﺎى ﻧﺮماﻓﺰارى‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت اﺗـﺼﺎل داﺧﻠـﻲ و ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫»ﻓﻨﻰ«‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﺮ رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺎزار‪ ،‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻋﻄـﺎي اﺧﺘﻴـﺎر ﺑـﻪ‬
‫اﺷﺨﺎص و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ )‪ (COSs‬و ﺣﺘـﻰ ﺑﺨـﺶﻫـﺎي‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻮاﻣﻊ ﺣﺮﻓﻪاى ﺑﻪ درﺳﺘﻰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﺔ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻧﻤـﻲﺗـﻮان اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﻧﺎدﻳﺪه اﻧﮕﺎﺷﺖ‪ .‬زﻳﺮا ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺰﺑﻮر اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻰ ﻣﻬﻤﻰ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫دوم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﺎﻳـﻞ ﺑـﻪ ﭘـﺬﻳﺮش اﻳﺠـﺎد ﺧـﻂ ﻣـﺮزى دﻗﻴـﻖ ﻣﻴـﺎن ﻣﺤﻴﻄﻬـﺎى ﻓﻨـﻰ و‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪ .‬در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬و دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺴﻴﺎرى از اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬
‫ﻣﺤﺮوم ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ از ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﻜﺲاﻟﻌﻤﻞ ﺷﺪﻳﺪي ﻧﺸﺎن دادهاﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻬﺎرت ﺑﺎﻻﻳﻲ دارﻧﺪ و در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ دارﻧﺪ و ﻓﻨﺎورى و ﺑﺎزار را ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬وﻗﺘﻲ ﻣﻲﮔﻮﻳﻨﺪ ﻧﺒﺎﻳـﺪ‬
‫ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻨﻰ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺮى اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺮﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻰرﺑﻂ از ﺑﻴﻦ ﺑﺮود‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‬
‫وﺿﻌﻴﺘﻰ ﻣﺴﻠﻢ و اﻧﻜﺎرﻧﺎﭘﺬﻳﺮ را ﺑﭙﺬﻳﺮﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﺎﻳﻠﻨﺪ ﺣﺪاﻗﻞ اﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ ﻣﻴـﺰان آﮔـﺎﻫﻲ ﺧـﻮد را‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪ و درﺑﺎره اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺪاﻣﻴﻚ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ و اﺑﻌﺎد ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى را در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﻣﻠـﻰ و ﺟﻬـﺎﻧﻰ در‬
‫اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي روﺷﻨﻲ دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺬﻳﺮش اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻪ ﻣﻤﻨﻮﻋﻴـﺖ ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﺑﺎﻳﺪ اﻋﻼم ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﻤﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﻛﺎرﺑﺮدى دارد‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛـﺴﻰ اﺿـﺎﻓﻪ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ در‬
‫ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺗﺌﻮرى اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺰﻳﻨﺶﻫﺎى ﻓﻨﻰ از ﻃﺮﻳﻖ ﭼـﺎرﭼﻮبﻫـﺎ و رواﺑـﻂ‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ‪ -‬ﻧﻬﺎدى ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ رواﺑﻂ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻗﺪرت و اﺧﺘﻴﺎر ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻜﻤﻴﻞ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﻄـﺎﺑﻖ اﻳـﻦ‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ‪ ،‬ﻃﺮحرﻳﺰى ﻓﻨﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و اﻫﺪاف ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و در ﻧﺘﻴﺠﻪ داراي‬
‫وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ذاﺗﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻛﻨﻜﺎش اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪131‬‬
‫‪ -3‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ ﻓﺮاﺗﺮ از ‪ ICANN‬و ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﺮوﻛﺎر دارد‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫اﺳﺘﺪﻻل ﺳﻮم وﺟﻮد راﻫﺒﺮى را ﻣﻰﭘﺬﻳﺮد‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم را ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪود در ﻧﻈﺮ ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﺳﺨﻦ اﺻﻠﻰ اﻳﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﻤﻌﻰ ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪ :‬ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﻓـﻀﺎى آدرس‬
‫‪ ،IP‬ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻨﺎﺳﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ ccTLD‬و ‪ gTLD‬و ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر‬
‫ﻛﻪ ﻳﻚ ﺗﺤﻠﻴﻞﮔﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﻛﺮده ﻛﻪ »ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﺰء ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر ﻣـﻰروﻧـﺪ‪ ...‬ﭘـﺲ‬
‫وﻳﮋﮔﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻰﺗﻮان ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﻛﺮدن ﻓﻀﺎﻫﺎى آن ﻣﻨﺎﺑﻊ داﻧﺴﺖ«‪ (1).‬ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬از ﺑـﺪو ﺗﺄﺳـﻴﺲ‬
‫آن در ﺳﺎل ‪ ،1998‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮﻗﺮارى رواﺑﻂ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻗﺮارداد ﻳﺎ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑﺎ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه‬
‫ﻛﻪ ﻓﺎﻳﻞ ﻧﺎﺣﻴﻪ رﻳﺸﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮد دارد‪ ،‬ﻧﻘﺶ راﻫﺒﺮى ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را اﻳﻔﺎ ﻛﺮده اﺳـﺖ‪ .‬از اﻳـﻦ‬
‫رو‪ ،‬ﻃﺮﻓﺪاران اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﺎ ‪ ICANN‬و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى آن ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻰداﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎدر رﻳﺎﺳﺖ ‪ ICANN‬ﭼﻨﺪﻳﻦ دﻓﻌﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﺷﺪن ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛـﺮده اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫)‪(2‬‬
‫ﻣﺜﺎل‪ ،‬در ﺳﺎل ‪ ،1999‬رﺋﻴﺲ ﭘﻴﺸﻴﻦ اﻳﻦ ﻛﺎدر ﺑﻪ ﻧﺎم اﺳﺘﺮ داﻳﺴﻮن ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻋﺎﻟﻰ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮد ﻛﻪ ‪ICANN‬‬
‫‪3‬‬
‫‪ 1‬ﻣﻴﻠﺘﻮن ال‪ .‬ﻣﻮﻟﺮ‪ ،‬ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﻛﺮدن رﻳﺸﻪ‪ :‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ .‬ﻛﻤﺒﺮﻳﺞ‪ ،‬ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻰ ارﺷﺪ ﻋﻠـﻮم اﻧـﺴﺎﻧﻰ‪ :‬ﻧـﺸﺮ ‪،MIT‬‬
‫‪ 2002‬ص ‪ .58‬اﻛﻨﻮن ﻣﻮﻟﺮ دﻳﺪﮔﺎه وﺳﻴﻊﺗﺮى را در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺗﺨﺎذ ﻛﺮده اﺳﺖ؛ در اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻓﺼﻞ وى ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎن‬
‫ﻣﺎﺗﻴﺎﺳﻮن و ﻟﻰﻣﻚ ﻧﺎﻳﺖ ﻧﮕﺎرش ﺷﺪه رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪Esther Dyson 2‬‬
‫‪132‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻫﺮﮔﺰ ﺳﻮداى ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﺳﺮ ﻧﺪارد؛ ﭼﺮا ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮي ﺑـﺮ ﺷـﺒﻜﻪ و‬
‫ﻧﻪ ﻣﺮدم ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮﺧﻰ اﺑﻌﺎد زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻓﻨﻰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ( ﺑـﻪ‬
‫ﻃﻮر ﻛﻠﻰ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص وﻇﻴﻔﺔ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪودى دارد«)‪ .(1‬دﻳﮕﺮ رؤﺳﺎي ‪ ،ICANN‬ﻧﻈﻴـﺮ رﺋـﻴﺲ‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ آن ﺑﻪ ﻧﺎم ﭘﺎول ﺗﺎوﻣﻰ)‪ ،(2‬اﻇﻬﺎرات ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ را اﺑﺮاز داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻊ ‪ ICANN‬ﻣﻐﺎﻳﺮات ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﺎ دﻳﮕـﺮ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ دارد ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺸﺘﺎﻗﻨﺪ ﺑﮕﻮﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دارﻧﺪ ﻳﺎ ﺑﺎﻳـﺪ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫وﺿﻌﻴﺖ را ﻣﻰﺗﻮان ﻣﺜﺎﻟﻰ از اﻧﻜﺎر راﻫﺒﺮى اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﺗﻠﻘﻰ ﻛﺮد‪ ،‬از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ ﻛﻪ ﻃﺮز ﺗﻔﻜﺮ ﺑﺤﺚ ﺷﺪه و ﻧﻴﺰ ﺗﻤﺎﻳـﻞ‬
‫ﺣﺴﺎب ﺷﺪهاي ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از اﻳﻦ ﺑﺮداﺷﺖ و ﻃﺮز ﺗﻠﻘﻲ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ‪ ICANN‬داراي آرﻣـﺎنﻫـﺎي‬
‫ﻧﻈﺎرﺗﻲ و ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳـﺪ ﻛـﻪ ﺑﮕـﻮﻳﻴﻢ اﻳـﻦ ﻣﺨﺎﻟﻔـﺖﻫـﺎ ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺧﺎرج از ‪ ICANN‬را ﻣﺘﻘﺎﻋﺪ ﻧﻜﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ‪ 6‬ﺳﺎل اﺧﻴﺮ‪ ،‬ﻧﻈﺮﻳﻪ »ﺑﺮاﺑﺮي ‪ ICANN‬ﺑﺎ راﻫﺒﺮي« ﺑﻪ ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﻏﺎﻟـﺐ در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺮاﺳﺘﻰ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻢاﻛﻨﻮن در ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮدهاى ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠـﺎري‪،‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‪ ،‬ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت و ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم آﮔﺎه ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬دﻻﻳﻞ اﺳﺎﺳـﻲ اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﺳـﺎده و روﺷـﻦ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬از ﻳﻚ ﻃﺮف‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎم اوج ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻗﻮاﻋﺪ‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬وﺟﻮد ﺧﺎرﺟﻰ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺧـﺎص ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارىﻫـﺎ و‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻧﻴﺰ در ﺣﺎل ﻧﻤﺎﻳﺎن ﺷﺪن ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬از ﻃﺮف دﻳﮕـﺮ‪،‬‬
‫واﮔﺬاري ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ اﺟﺮاى ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎي ‪ IANA‬ﻛﻪ ﻳﻚﺗﻨﻪ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ را اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ رﺷـﺪ‬
‫ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻧـﺎمﮔـﺬارى و ﺷـﻤﺎرهﮔـﺬاري راﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻨـﺪ‪ ،‬از ﺟﻤﻠـﻪ ﻧﮕﺮاﻧـﻰﻫـﺎ و‬
‫دﻏﺪﻏﻪﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺟﺎى ﻫﻴﭻ ﺷﮕﻔﺘﻰ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻗﺮار دادن ‪ ICANN‬در ﻣﺮﻛﺰ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬
‫ﺑﻬﻢ رﻳﺨﺘﻪ و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎى ﻣﺘﻌﺎﻗﺒﻰ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮاﻧـﻪ آن ﺳـﺎﻳﻪ ﻣـﻰاﻓﻜﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺮدم را ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻤﺖ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻴﻜﺮه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻨﮕﺮﻧـﺪ و ﺑـﻪ راﺳـﺘﻰ از‬
‫ﻫﺮ ﻧﻈﺮ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ و ﻣﻨﺎﻗﺸﻪآﻣﻴﺰﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى ﺑﺎﻗﻰ ﻣﻰﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪﺳﺎزى اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻏﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺰاﻓﻰ ﺗﻤﺎم ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺑﺤـﺚ ﻓﻜـﺮى و ﭘﺮاﻛﻨـﺪة‬
‫ﭘﻬﻨﺎى ﺑﺎﻧﺪ را ﺗﺎ ﺣﺪى ﻣﻄﺮح ﻛﺮده ﻛﻪ دﻳﮕﺮ ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى ﻗﺎﻋـﺪهﮔـﺬار ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﭼﻴـﺰي ﻏﻴـﺮ از راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﺴﻴﺎرى از ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻤﺖ ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﺮده ﺗﺎ ﺑﻪ‬
‫ﻃﻮر ﺟﺪى اﻧﺮژىﺷﺎن را ﺑﺮ روى ‪ ICANN‬ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ دﻳﮕﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻨـﺎر ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻴﺰ از اﻫﻤﻴﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و در آﻳﻨﺪه اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ و‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻗﻮاﻋﺪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨـﻮي‪ ،‬ﺗﺠـﺎرت‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزى‪ ،‬ﻃﻴـﻒ ﻓﺮﻛـﺎﻧﺲ‪ ،‬اﻣﻨﻴـﺖ ﺷـﺒﻜﻪ و‬
‫اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺣﻮزة ﻗﻀﺎﻳﻲ‪ ،‬اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد و ﺗﺄﻳﻴﺪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﺳﺮوﻛﺎر دارﻧﺪ‪ ،‬اﺻﻮﻻً‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت‪ ،‬ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي ﻣﺒﺎﺣﺚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺟﺎﻣﻌﺔ ﻣﺪﻧﻲ را ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﺑـﻞ‪،‬‬
‫ﻳﻚ ﺳﺮي ﻣﺒﺎﺣﺚ راﻫﺒﺮى ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺎﺣﺶ ﻣﻮرد ﺑﻰﺗﻮﺟﻬﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎرى‬
‫‪ 1‬اﺳﺘﺮ داﻳﺴﻮن ﻧﺎﻣﻪاى ﺑﻪ راﻟﻒ ﻧﺎدر و ﺟﻴﻤﻲ ﻻو‪ 15 ،‬ژوﺋﻦ ‪ ،1999‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http:// www.interesting-people.org/archives/interesting-people/199906/msg00028.html‬‬
‫‪Paul Twomey 2‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪http://www.itu.int/wsis/documents/doc_single-en-1160.asp‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪» ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻋﻤﻞ«‪ 12 ،WSIS-03/GENEVA/DOC/5-E ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪،2003‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻨﻮز در ﻗﻮاﻋﺪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺟﻤﻌﻰ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎرهاى ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳـﺖ‬
‫از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬ﺗﻨﻮع ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ و زﺑﺎﻧﻰ و ﺗﻮاﻓﻘﺎت اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ ﻛﻪ ﺷـﻤﺎل و ﺟﻨـﻮب ﺟﻬـﺎن را ﺑـﻪ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴﻮﻧـﺪ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻜﺘﻪاى ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻣﻮرد ﻏﻔﻠﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه‪ ،‬اﻧﺒﺎﺷﺘﮕﻰ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬار ﻣﻮﺟﻮد و ﻧﻮﻇﻬﻮر در ﻳـﻚ ﺳـﺎﺧﺘﺎر‬
‫ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺆﺛﺮى ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار داد‪ .‬در ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ اﻳﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪ آﻛﺎدﻣﻴﻚ داﺷﺖ و ﺻﺮﻓﺎً ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﻛﻮﭼﻚ ﻧﺎاﻣﻴﺪي ﺑﺮاى ﮔﺮوﻫﻰ از ﻣﺎ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺪتﻫﺎﺳﺖ اﺳﺘﺪﻻﻻﺗﻰ را در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﭘﮋوﻫﺸﻰ و ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ دﻳـﺪﮔﺎه وﺳـﻴﻊﺗـﺮ راﻫﺒـﺮى ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻛﺮدهاﻳﻢ‪ .‬اﻣﺎ اﻛﻨﻮن‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع از ﺗﻮﺟﻬﺎت ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ و ﻋﻤﻠﻰﺗﺮى ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﻃﻮل ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻘـﺪﻣﺎﺗﻰ و‬
‫ﻃﻮﻻﻧﻰ ‪ ،WSIS‬ﺑﺴﻴﺎرى از دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص دول ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ‪ -‬اﻏﻠﺐ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﻣـﻮارد‬
‫ﻓﻮق را ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ و ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻮاردى ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﻜﺮدﻧﺪ ﺑﻠﻜﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻣﻮاردى اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ارزﻳﺎﺑﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻰﺑﺎﺷـﻨﺪ‪.‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﮔﺮوه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2004‬ﺗﻮﺳﻂ اﺗﺤﺎدﻳـﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻣﺨـﺎﺑﺮات و در‬
‫ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﻣﺎرس ‪ 2004‬ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺮﮔﺰار ﺷـﺪ‪ ،‬ﻣـﻮرد ﺗﺄﻛﻴـﺪ‬
‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬ﻛﻪ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ژﻧﻮ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ رﺳﻴﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ‬
‫اﺷﺎره ﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﺎ ﮔﺮوهﻛﺎرى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺟﻬﺖ ﭘـﺮداﺧﺘﻦ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ذﻳﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪:‬‬
‫‪ (1‬اراﺋﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎري از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪ (2‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ؛‬
‫‪ (3‬ﺗﻮﺳﻌﻪ درك ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ از ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و دﻳﮕﺮ‬
‫ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ؛‬
‫‪ (4‬ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارﺷﻰ از ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ‪ WSIS‬ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳـﺖ در ﺳـﺎل ‪ 2005‬در‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺗﻮﻧﺲ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ در ﺑﻌﻀﻰ ﺣﻮزهﻫﺎ اﻳﻦ اذﻋﺎن روﺑﻪ رﺷـﺪ وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ﻻزم‬
‫اﺳﺖ ﺗﻌﺮﻳﻒ و رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺟﺎﻣﻊﺗﺮى اراﺋﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﺣﺘﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ اﻇﻬﺎراﺗﻲ ﻛﻠﻰ ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳـﺖ‪.‬‬
‫اﻣﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﮔﻔﺘﻤﺎن » ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي راﻫﺒﺮي اﺳﺖ« ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮ ﻣﻮﺿـﻮﻋﻰ ﺗـﺼﻮﻳﺐ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮاﻓﻘﻰ در ﻣﻮرد اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى را ﻣﻰﺗﻮان دﻧﺒﺎل ﻛﺮد ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪ .‬ﮔـﺮوه ﻛـﺎرى‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ و ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻌـﻰ ﻛـﻪ ﺗﻤﺎﻳـﻞ دارﻧـﺪ دﻳـﺪﮔﺎه وﺳـﻴﻊﺗـﺮى را‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺠﺒﻮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد از اﺑﺘﺪا در ﺧﺼﻮص ﻳﻚ ﺣﻮزه ﻓﻜﺮي و ﭘﺮاﻛﻨﺪه‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ‬
‫از اﻳﻦ ﺑﺮ اﺳﺎس دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ‪ ICANN‬و دﻳﮕـﺮ ﺗـﺼﻮرات اﺷـﺘﺒﺎﻫﻰ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﺑﺨـﺶ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪ‪،‬‬
‫‪133‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪134‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﭘﻴﻜﺮﺑﻨﺪى ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻳﻚ اﺟﻤﺎع ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در ﻣﻮرد ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﺟﺪﻳﺪ و ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوت اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم ﻻزم اﺳﺖ در ﺷﻜﻞدﻫﻰ آن دﻗﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻈﺎمﻳﺎﻓﺘﻪ ﻋﻤﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ -4‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻫﻴﭻ ﻃﺮﺣﻰ ﺑﺮاى ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در دﺳﺖ ﻧﺪارد‬
‫آﺧﺮﻳﻦ ﺷﻴﻮه اﺳﺘﺪﻻل ﻛﻪ از ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺒﻨﺎﺳﺖ ﻛـﻪ ﻫـﺴﺘﻪ ﭘﻮﻳـﺎي ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫ﻓﻌﺎل در ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬در ﭼﻨﮕﺎل ﻗﺪرت ﺑﻮروﻛﺮاتﻫﺎي ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ و ﺣﺎﻣﻴﺎن آﻧﻬـﺎ‬
‫در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن زﻣﺎﻧﻰ ﺑﺮاى اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻲ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪ ﻛـﻪ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧـﺔ‬
‫‪ITU‬ﻗﺼﺪ داﺷﺖ ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪاي را ﺑﺮاي اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﺑﮕﻴﺮد و آﻧﺮا ﺑﻪ ﻧﻈﺎم ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧـﺎمﻫـﺎى‬
‫داﻣﻨﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﺳﺎل ‪ ITU ،1996‬در ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻤﻴﺘﻪ وﻳﮋة ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن ﻳﺎدداﺷـﺖ‬
‫ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺟﻨﺠﺎل ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰي در ﻣﻮرد ‪gTLD‬ﻫﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻨﺪ‪ ،‬ﻓﻀﺎى ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﻳـﻚ ﻣﻨﺒـﻊ ﻋﻤـﻮﻣﻰ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻋﻼم ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺤﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﺛﺒﺖ اﻧﺤﺼﺎري ﻣﺸﺘﺮك اداره ﺷﻮد‪ .‬ﺳﭙﺲ ‪ ITU‬و ‪ISOC‬‬
‫در اواﻳﻞ ﺳﺎل ‪ 1997‬ﻳﻚ ﻣﺮاﺳﻢ اﻣﻀﺎء ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ را در ژﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰار ﻛﺮدﻧﺪ و ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪ ﻛﻪ وزﻳـﺮ اﻣـﻮر ﺧﺎرﺟـﻪ‬
‫آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﺎدﻟﻴﻦ آﻟﺒﺮاﻳﺖ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ را ارﺳﺎل ﻛﻨﺪ و در آن از ‪ ITU‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺮﮔﺰاري »ﻳﻚ ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺑﺪون ﺗﺼﻮﻳﺐ‬
‫دول ﻋﻀﻮ« اﻧﺘﻘﺎد ﻛﻨﺪ‪» .‬در اﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﻗﺮاردادي در ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎدة ﻏﻴﺮ ﻣﺠﺎز ﻣﻨﺎﺑﻊ‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨـﻮان ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪه ﺑﻮد‪«.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻼش ﺑﺮاى ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑﻪ ﻳﻜﺒﺎره ﻓﺮوﻧﺸﺴﺖ و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺗﺄﺳﻴﺲ ‪ ICANN‬و راﺑﻄـﺔ ﻗـﺮاردادي‬
‫آن ﺑﺎ دوﻟﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎ دﻧﺒﺎل ﺷﺪ‪ ،‬ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﺔ ‪ ITU‬ﺑﻪ اﺻﺮار ﺧﻮد ﺑﺮاى ﭘﺮرﻧﮓ ﻛﺮدن ﻧﻘـﺶ‬
‫‪ITU‬در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اداﻣﻪ دادﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎى ﺗﺎماﻻﺧﺘﻴﺎر ‪ ITU‬در ﺳﺎل ‪ 1998‬و‬
‫‪ 2002‬ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪﻫﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﻣﻰﺧﻮاﺳﺖ در ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻧﻮآورىﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎ و‬
‫ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ اﻳﻔﺎ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ITU‬ﻣﺨـﺎﻟﻒﻫـﺎى ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺗﻮﺟﻬﻰ را در ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد؛ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ ‪ ITU‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻛﺎرﺗﻞ »‬
‫ﻗﺪﻳﻤﻲ« ﻣﺘﺸﻜﻞ از اﻧﺤﺼﺎرﮔﺮاﻳﺎن دوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪودي ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻧﻈﺎرت ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺑﻪ آن آﺳـﻴﺐ وارد‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺤﻜﻮم ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ WSIS‬در ﺳﺎل ‪ 2003‬اﺳﺎس اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن را ﭘﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻛﺮد‪ .‬در ﺟﻠـﺴﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻰ و ﮔـﺮوهﻛـﺎرى‬
‫راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬اﺋﺘﻼﻓﻰ از ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت از ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد ‪ ICANN‬اﻧﺘﻘﺎد ﻛﺮدﻧﺪ و ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﭼﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ ﺗﻔـﻮﻳﺾ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺧﻮد ﻳﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎ را در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﺑـﻮد ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻴﺎن اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺣﺮﻓﻪاى و اﺋﺘﻼف ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﻘﺶ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ‬
‫در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮ ﺷﺪﻳﺪى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ‪ .‬اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﻣﻨﺒـﻊ اﺻـﻠﻰ اﺧـﺘﻼف در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪ WSIS‬ﺷـﺪ و‬
‫ﺿﺮورت اﻳﺠﺎب ﻛﺮد ‪ 12‬ﺳﺎﻋﺖ ﻣﺬاﻛﺮات ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد ﺗﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎﻳﻰ در زﻣﻴﻨﻪ رﺳـﻴﺪن ﺑـﻪ ﺗﻔـﺎﻫﻢ ﺣﺎﺻـﻞ‬
‫‪ 1‬ﻣــﺎدﻟﻴﻦ آﻟﺒﺮاﻳــﺖ‪» ،‬درﺧﻮاﺳــﺖ ﺗﻔــﺎﻫﻢﻧﺎﻣــﻪ ﻧــﺎم داﻣﻨــﻪ‪ 23 ،‬آورﻳــﻞ ‪ ،1997‬ﺗﻠﮕــﺮاف وزارت ﺧﺎرﺟــﻪ اﻳــﺎﻻت ﻣﺘﺤــﺪه در ﺳــﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.gtla.org.gtla-discuss/mail/archive/04644/html‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﻮد و اﺟﻼس دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬ﺑﻪ ﻗﻮت ﺧﻮد ﺑﺎﻗﻰ ﺑﻤﺎﻧﺪ و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ درﺧﻮاﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه از ﮔﺮوه ﻛـﺎرى راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﻮق داده ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺆﺳﺴﺎت در ﺟﺮﻳﺎن راﻫﺒﺮى در دوﻣﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ‪ WSIS‬ﻛﻪ ﻗـﺮار اﺳـﺖ در‬
‫ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 2005‬در ﺗﻮﻧﺲ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫در اﺟﻼس دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬و ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻛﻪ در ﻣﺎرس ‪ 2004‬ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﻳﻚ‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ آنﻻﻳﻦ راﺟﻊ ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل »واﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ« ﺟﻨﺐ و ﺟﻮش ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﭘﺎ ﻛﺮد‪ .‬ﻗﺴﻤﺖﻫﺎى‬
‫اراﺋﻪ ﮔﺰارش و ﺑﻴﺎن ﻋﻘﺎﻳﺪى ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻴﺒﺮالﻫﺎ و ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ ﻛﺎران ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ ،‬ﺧﻂدﻫﻨـﺪه اﻳـﻦ ﺳـﺨﻨﺮاﻧﻰ ﺑـﻮد‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫)‪(1‬‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎي ﺣﺮﻓﻪاى ﻧﻴﺰ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاي ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع »واﮔﺬارى ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ« ﭘﺨﺶ ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭼﻬﺎر ﻣﻮﺿﻮع اﺻﻠﻰ در اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺗﻜﺮار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺤﺚ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻨـﻮﻧﻰ ﺗﻮﺳـﻂ دوﻟـﺖﻫـﺎى‬
‫ﺧﻮدﻛﺎﻣﻪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه و اﻳﻨﻬﺎ ﺗﻼش ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺑﻪ زور اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را از ﻛﻨﺘـﺮل دوﻟـﺖﻫـﺎى ﻣـﺮدم ﺳـﺎﻻر ﺧـﺎرج ﻛﻨﻨـﺪ و‬
‫‪ WSIS‬و ﮔﻔﺘﻤﺎنﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻃﺮحرﻳﺰى ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺴﻠﻄﺸﺎن را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪ و ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺮج و ﻣـﺮج‬
‫در ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺳﻮم و ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﻮﻓﻖ اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺷﻮد‪ (2).‬دوم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ اﺳـﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﻧﻬﺎدﻫـﺎى ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻧﻴﺰ ﺧﻮد اﻳﺠﺎد ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﭼﺮا ﻛﻪ آﻧﻬﺎ اﻫﺪاف ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﺧﻮدﺷﺎن و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺟﻬـﺖ ﻧﻴـﻞ ﺑـﻪ آﻧﻬـﺎ را‬
‫دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻮﺳﻂ »ﻧﻴﺮوى وﻳﮋهاي ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺼﺪ دارد دﺧﺎﻟـﺖ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻓﺰوﻧﻰ ﺑﺨﺸﺪ« و »ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻧﻴـﺰ اﻗـﺪاﻣﺎﺗﻰ ﺟﻬـﺖ ﺗﺜﺒﻴـﺖ وﺿـﻌﻴﺖ ﻳﻜـﻰ از‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺧﻮد ﺑﻪ ﻧﺎم اﺗﺤﺎد ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ‪ ICANN‬اﻧﺠﺎم دادهاﺳﺖ‪«.‬‬
‫ﺳﻮم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻧﻈﺎرت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﻣﻌﺮض ﺑﺮوﻛﺮاﺳﻲﻫﺎى ﻓﺎﺳﺪ و ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪ و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮيﻫـﺎي‬
‫ﺿﺪ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ و ﺧﺼﻤﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪» :‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤـﺪ از‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن در ﺟﻬﺎن ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﺶ از ‪ 56‬ﻫﺰار ﻧﻔـﺮ را ﺑـﺎ ﺣﻘـﻮﻗﻲ ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً دو ﺑﺮاﺑـﺮ‬
‫ﺣﻘﻮق ﭘﺮداﺧﺘﻲ در ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ اﺳﺘﺨﺪام ﻛﺮدهاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺗـﺎ دﺳـﺎﻣﺒﺮ ‪191 ،2002‬‬
‫‪135‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ 1‬ﻳﻚ ﻣﺜﺎل ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﻲ ﺑﺎرز ﺑﺎ ﻋﻨﻮان»واﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ؟ ﻋﺪهاى ﺧﻮﺷﺤﺎل ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ« ﻧﻮﺷـﺘﺔ ﺟﻨﻴﻔـﺮال‪ .‬ﺷـﻨﻜﺮ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪،‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧــــــﺸﻨﺎل ﻫﺮاﻟــــــﺪ ﺗﺮﻳﺒــــــﻮن‪ 8 ،‬دﺳــــــﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2003‬در ﺳــــــﺎﻳﺖ ‪http://www.iht.com/articles/120570.html‬‬
‫ﺣﺘﻰ ﺑﺮﺧﻰ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻣﺘﻌﺼﺐ در ﺷﻜﻞ دﻫﻰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺷﺮﻛﺖ ﺟﺴﺘﻨﺪ و آن را ﺑﺎ ﻃﻮل و ﺗﻔﺼﻴﻞ ﺑﻴـﺸﺘﺮى ﺑﻴـﺎن ﻛﺮدﻧـﺪ‪» :‬در اوﻟـﻴﻦ‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ژﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳـﻚ دوﻟـﺖ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺑـﺮاى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﺪﻧﺪ‪ ...‬اﻳﻦ اﺟﻼس ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﻣﺮﺟﻊ ذىﺻﻼح ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖﻫﺎ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ از ﺑﺴﻴﺎرى از دوﻟﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ‬
‫در ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ اﭘﺮاﺗﻮر ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮدهاﻧﺪ اﻧﺘﻈﺎر رود ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺣﺘﺮام ﺑﮕﺬارﻧﺪ« دﻳﻮﻳﺪ آر‪ .‬ﺟﺎﻧﺴﻮن‪ ،‬ﺳﻮزان‪ .‬ﭘﻰ‪ .‬ﻛﺮاﻓـﻮرد و ﺟـﺎن‬
‫ﺟﻰ‪ .‬ﭘﺎﻟﺘﺮى‪» ،‬ﺷﺒﻜﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ‪ :‬ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻈﻴﺮي از راﻫﺒﺮي اﻳﺘﻨﺮﻧﺖ« ﻣﺮﻛﺰ ‪ Berkmann‬در ﺧﺼﻮص اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه ﻫـﺎروارد‪،‬‬
‫آورﻳﻞ ‪ 2004‬ﺻﺺ ‪ 4‬و ‪http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=529022. 18‬‬
‫در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ‪ ITU‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺷﻤﺎرهﮔﺬارى و ﻧﺎمﮔﺬارى را ﺑﻪ ‪ ICANN‬واﮔﺬار ﻛﻨﺪ‪،‬‬
‫اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺣﻤﺎﻳﺘﻰ از »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻳﺎ »اﭘﺮاﺗﻮر ﺟﻬﺎﻧﻰ« ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫‪» 2‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺻﻠﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‪ 9 ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪،2003‬‬
‫‪http://www.newsms.com/archives/articles/2003/12/9/121014.shtml‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ ،‬ﻛﻠﻰ ﺑﻮﻛﺎر و ﻻﻫﻮس‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎدات ﺳﺪ راه اﻗﺪاﻣﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﮔﺴﺘﺮه ﺟﻬﺎﻧﻰ« ‪1 ،FOXNew.com‬‬
‫دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‪http://www.foxnews.com/story/0,2933,104413,00.html:‬‬
‫‪ 3‬دﻛﻼن ﻣﻚ ﻛﻮﻻگ‪» ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ« راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را وﺳﻮﺳﻪاﻧﮕﻴﺰ ﻣـﻰﺑﻴﻨـﺪ ‪News.com‬‬
‫‪ 25 ،CNET‬ﻣـﺎرس ‪ ،2004‬در ﺳـﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://news.com.com/U.N.+finds+Net+governance+temting/2100-1028_3-5179122.html.‬‬
‫‪136‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻋﻀﻮ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ در ﺳﺎلﻫﺎى اﺧﻴﺮ از اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﻴﮕﺎﻧﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و اﺻﻼً ﻣﻜﺎن ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﺑـﺮاى ﻃـﺮح ﻣـﺴﺎﺋﻞ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ICANN ،‬را ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻋﺎﻟﻰ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺟﻠـﻮه ﻣـﻲدﻫـﺪ«‪ (1).‬و ﭼﻬـﺎرم‬
‫اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻪ ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را دﭼﺎر ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪» .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﺧﻮد ﻗﺮار دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﻧﺤﻮة اداره اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﻐﻴﻴـﺮ دﻫـﺪ و ﺑـﻪ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﮔﺮوﻫﻲ و ﻏﻴﺮ رﺳﻤﻲ ﭘﺎﻳﺎن دﻫﺪ«‪.‬‬
‫اﮔﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق وﺣﺸﺖ زﻳﺎدي اﻳﺠﺎد ﻧﻜﺮد‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﺪ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان ﭘﺎ را ﻓﺮاﺗﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ‬
‫و ادﻋﺎ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻜﺎراﻧﻪ و ﺗﻮﻃﺌﻪﻫﺎى ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮى در دﺳـﺖ اﺟﺮاﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬ﺑـﺎ اﺷـﺎره ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻛﻮﻓﻰ ﻋﻨﺎن در ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﻪ اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻪ‪» :‬ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ در دﺳﺘﺮس ﺗﻤﺎﻣﻰ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻴﺎن و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮى ﻧﻴﺎزﻫﺎى آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ« ﻳﻚ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﻛﺎر ﺑﺮﺟـﺴﺘﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ از روى ﺧﻴﺮاﻧﺪﻳـﺸﻰ ﭼﻨـﻴﻦ ﺗﻮﺿـﻴﺢ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪:‬‬
‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻛﻪ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻳﻜﺒﺎر دﻳﮕﺮ ﺧﻮدش را ﺑﻪ ﻧﺤـﻮ‬
‫ﺑﻬﺘﺮي آﻣﺎده ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﻛﻤﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ از آزادى ﺑﺎزار آزاد ﺧﻮد و دوﻻرﻫﺎي ﺳﺨﺖ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه از آن را از‬
‫دﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻧﻈﺎم ﺳﻮﺳﻴﺎﻟﻴـﺴﺘﻰ ﺑـﺮاى ﺑﺮﻗـﺮارى ﻣـﺴﺎوات ﻣﻴـﺎن‬
‫ﻫﻤﮕﺎن ﺑﻪ ﻫﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻤﻜﻦ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻛﻨﺪ‪ ...‬ﺗﻮﻃﺌﻪ اﻋﻤﺎل ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮ ﺟﻬﺎن آﺷﻜﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫ﻣﺘﺤﺪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻋﻤﻞ ﺧﻮد ده ﻫﺪف را ﺑﺮﺷﻤﺮده ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﻮﻧﺪ دادن ﻛﺎرﺑﺮان و ﺳﻮاﺑﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم واﺣﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﺗﺼﺎﻻت ﻃﺮحرﻳﺰى ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪» :‬روﺳـﺘﺎﻫﺎ‪ ،‬داﻧـﺸﮕﺎهﻫـﺎ‪،‬‬
‫ﻛﺎﻟﺞﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺪارس اﺑﺘﺪاﻳﻰ و راﻫﻨﻤﺎﻳﻰ‪ ،‬ﻣﺮاﻛﺰ ﻋﻠﻤﻰ و ﭘﮋوﻫﺸﻰ‪ ،‬ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧـﻪﻫـﺎى ﻋﻤـﻮﻣﻰ‪ ،‬ﻣﺮاﻛـﺰ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻰ‪،‬‬
‫ﻣﻮزهﻫﺎ‪ ،‬ادارات ﭘﺴﺖ و ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻣﺮاﻛﺰ درﻣﺎﻧﻰ و ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎنﻫﺎ )و( ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻬﺎدﻫﺎى دوﻟﺘﻰ ﻣﺤﻠﻰ و ﻣﺮﻛﺰى‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻃﺮﺣﻰ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن »در ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎى آﻣﻮزﺷـﻲ ﻣﻘـﺎﻃﻊ اﺑﺘـﺪاﻳﻰ و‬
‫راﻫﻨﻤﺎﻳﻰ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد« و ﺑﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن و رادﻳﻮ‬
‫ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻰﺷﻮد و ﺷﺮاﻳﻄﻰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر »ﺣﻀﻮر و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﺗﻤﺎﻣﻰ زﺑﺎنﻫﺎى ﺟﻬﺎن در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗـﺴﻬﻴﻞ‬
‫ﻣﻰﮔﺮدد«‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺨﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﺳﺎدهﺗﺮ اﻳﻦ اﺻـﻮل و اﻗـﺪاﻣﺎت‪ ،‬ﺑـﻪ اﻫـﺪاف و اﺑﺰارﻫـﺎى‬
‫واﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻋﻴﻨﻴﺖ ﻣﻰﺑﺨﺸﺪ‪ .‬آﻧﭽﻪ از ﺳﺨﻨﺎن اﻋﻀﺎى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺮداﺷـﺖ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻮاﺑﻖ ﭘﺰﺷﻜﻲ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣـﻰﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﺪاﻧﻨـﺪ از ﻣﻘـﺎﻃﻊ‬
‫‪ 1‬دﻛﻼن ﻣﻚ ﻛﻮﻻگ‪» ،‬آﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد؟«« ‪News.com‬‬
‫‪ 30 ،CNET‬ﻣﺎرس ‪ 2004‬در ﺳـﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://news.com/should+the+United+Nations+run+the+Internet%3F/2010-1028_3-5181327.html‬‬
‫‪ 2‬دﻛــﻼن ﻣــﻚ ﻛــﻮﻻگ »اﻧﺪﻳــﺸﻪﻫــﺎى ﺳــﺎزﻣﺎن ﻣﻠــﻞ در ﻣــﻮرد آﻳﻨــﺪه ﺷــﺒﻜﻪ« ‪ CNET News.com 26‬ﻣــﺎرس ‪،2004‬‬
‫‪ http://news.com.com/2100-1028-5179694.html‬ﺑﺮاى ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻧﺪﻳﺸﻪﻫـﺎى ﻣـﺸﺎﺑﻪ ﺑﺒﻴﻨﻴـﺪ‪» :‬ﺗـﺸﻜﻴﻞ اﺟـﻼس در راﺳـﺘﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ زﻳﺮﻧﻈﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ« ‪ 5 ،slashdot‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://slashdot.org/article.pl?sid=03/12/05/1447255‬‬
‫ﺟﺒﻴﻔﺮ راﺳﺖ‪» ،‬ﻃﺮح ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‪ContenderMinistries.org ،‬‬
‫ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ 2004‬در ﺳﺎﻳﺖ‪ http://www.contenderministries.org/UN/wsis.php :‬و »آﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ واﮔـﺬار ﺷـﻮد؟«‬
‫‪ 2 ،Geek.com‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.geek.com/news/geeknews/2003Dec/gee20031202022877.htm‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ 1‬ﭼﺮﻳــﻞ ﭼــﺎﻣﻠﻰ‪» ،‬ﻃــﺮح ﺳــﺎزﻣﺎن ﻣﻠــﻞ ﺑــﺮاى ﻛﻨﺘــﺮل ﺗــﺪرﻳﺠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧــﺖ« ‪ 21 ،FreeRepublic.com‬آورﻳــﻞ ‪ ،2004‬در ﺳــﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.freerepublic.com/focus/f-news/1124384/posts‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻃﺮح اﺻﻠﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺮاى ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬رﺋﺆوس ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ را ﻣﻄﺮح ﻣﻲﻛﻨـﺪ و ﻃﺮﻓـﺪاران‬
‫ﺳﻮاﺑﻖ ﺷﺨﺼﻲ را ﺑﺮ ﻣﻲاﻧﮕﻴﺰد و از ﺗﺮس ﻫﻮاداران ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺟﻬﺖ ارﺗﻘـﺎي اﻫـﺪاف اﻳـﺪﺋﻮﻟﻮژﻳﻚ و ﺳﻴﺎﺳـﻲ اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﺮ ﻛﺲ ﻣﻠﺰم اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺧﻼﻗﻴﺖ و ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻰ اﺣﺘﺮام ﺑﮕﺬارد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ در اﻳـﻦ‬
‫ﺟﺮﻳﺎن ﭼﻨﻴﻦ ﭼﻴﺰى وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬دﻏﺪﻏﻪﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻨﻮب ﺟﻬﺎن در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻧﻤﻰﺗﻮان‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﻰ داﺧﻠﻲ ﺑﺮﺧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺗﻮﺿﻴﺢ داد؛ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪ WSIS‬و دﻳﮕـﺮ ﮔﻔﺘﻤـﺎنﻫـﺎ و ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﮔﻮﻧﻪﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ از ﻣﻨﺎﻓﻊ و دﻏﺪﻏﻪﻫﺎ را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺣـﻮزهﻫـﺎى ﻇـﺎﻫﺮاً ﻣـﻮرد‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺧـﻮدﮔﺮداﻧﻰ ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻧﺸﺎن ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ اﻫﺪاف اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮد را ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﻳﺎ در ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ دوﻟﺖﻫـﺎى ﻋـﻀﻮ‬
‫ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪ ITU .‬ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻣﺴﺘﻘﻞ اﺳﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى آن در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎمﮔـﺬاري‬
‫و ﺷﻤﺎرهﮔﺬاري ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ از ﻧﻬﺎدﻫﺎي ﻣﺮﻛﺰي و رﻳﺎﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻧﺎﺷﻲ ﻧﻤﻲﺷﻮد ﺑﻠﻜـﻪ آﻧﻬـﺎ در ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﻢ ﻗـﺮار‬
‫ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﻫﻴﭻ ﻛﺲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪى در اﻧﺪﻳﺸﻪ واﮔﺬارى ﻳﻚ ﻧﻘﺶ ﻛﻠﻴﺪى ﺑﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﺮﻛﺰى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻧﻘﺶ ‪ ITU‬ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ در ﻧﺎمﮔﺬارى و ﺷﻤﺎرهﮔﺬارى‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ »ﺗﺤـﺖ‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮﻓﺘﻦ« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ راﻫﺒﺮى آن ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﻣﺒﻨﺎي ﻣﻨﻄﻘﻰ ﺑﺮاى ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻳﻦ اﻳﺪه اﻧﺘﺰاﻋـﻰ‬
‫ﻳﻌﻨﻲ دﺧﺎﻟﺖ دادن ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ در ﺑﺮﺧﻰ اﺑﻌﺎد ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧـﺸﺪه راﻫﺒـﺮى ﺑـﻪ ﭘـﻴﺶﺑﻴﻨـﻰﻫـﺎي ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻰ اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺠﺪد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬اﻫﺪاف ‪ WSIS‬ﺟﻬـﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ و دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﺟﻬـﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺑـﺮ‬
‫اﺳﺎس ﻫﻨﺠﺎر ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻌﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﻳﻦ ﻫﺪف از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤـﺼﺎرى ﻳـﺎ ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﺟﻤﻌـﻰ دﻧﺒـﺎل‬
‫ﺷﻮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎى ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﺳﻮﺳﻴﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﻘﺶ ﭼﻨﺪاﻧﻰ در اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﻧﺪارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻧﮕﺮش اﻏﻮا ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺮح ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻰ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻣـﺴﺎﺋﻞ را ﻧﭙـﺬﻳﺮﻳﻢ‪ ،‬ﭼـﺮا ﻛـﻪ در اﻳـﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﺳﺮوﺻﺪاﻫﺎى ﺣﺎﺷﻴﻪاى از اﻫﻤﻴﺖ ﭼﻨﺪاﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺴﻠﻤﺎً اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه اﺷـﺘﺒﺎه‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد؛ زﻳﺮا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﻳﮕﺮ ﺷﻴﻮهﻫﺎى اﺳﺘﺪﻻل‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻃﺮح اﺻﻠﻰ واﮔﺬارى ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ ﺑـﻪ‬
‫درﺟﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ و از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﺎﻣﻴﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻃﻨﻴﻦاﻧﺪاز ﺷﻮد ﻛﻪ ﻓـﻀﺎى ﺳﻴﺎﺳـﻰ ﮔﻔﺘﻤـﺎن و اﺑﺘﻜـﺎر ﻋﻤـﻞ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻲ را در ﺗﻨﮕﻨﺎ ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻃﺮح ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻬﺎدﻫﺎى دوﻟﺘﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﺑﺘﺪاﻳﻰ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻛﺎﻟﺞ‪ ،‬ﭼﻪ ﭼﻴﺰى در ﻣﺪارس ﺗﺪرﻳﺲ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﻋﻠﻤـﻰ را در‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى آن ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﭘﺴﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﭼﻴﺰى در ﻣﻮزهﻫـﺎ‬
‫ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ در آﻣﺪه اﺳﺖ و ﭼﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ در ﻫﻤﺎﻳﺶﻫﺎى ﺷـﻬﺮى ﻣـﻮرد ﺑﺤـﺚ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪ .‬آﻧﻬـﺎ‬
‫ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺳﺎل ‪ 2015‬ﺑﻪ اﻳﻦ اﻫﺪاف دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻳﺎﻓـﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻴﻜـﻪ اﻳـﻦ اﻫـﺪاف ﺗﺤﻘـﻖ‬
‫ﺑﺨﺸﻴﺪه ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻈﺎم ﺑﺎزار آزاد ﻣﺎ ﻓﺮو ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺎﺷﻴﺪ‪ .‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻧﺘﻘـﺎل ﻓﻨـﺎورى ﺑـﻪ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻓﻘﻴﺮ و ﺣﺘﻰ ﺷﺎﻳﺪ ﻣﺘﺨﺎﺻﻢ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻰ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي دﺳﺘﺮﺳﻲ‬
‫و اﺳﺘﻔﺎدة ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﻫﻤﮕﺎن را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ و ﺗﺠﺎرت را ﺗـﻀﻤﻴﻦ و ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻛﻨـﺪ و ﻧﻴـﺰ ﺑـﺮ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﺤﺘﻮاى ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻫﻤﮕﺎن ﻧﻈﺎرت ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬
‫‪137‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪138‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺣﺮﻓﻪاى ﻣﻨﺘﺴﺐ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﻣﻌﺮض اﺗﻬﺎم اﺗﺨﺎذ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻰ و ‪ ITU‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﺧﺎص ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻛﺎرﻣﻨﺪان ﺟﻮان ‪ Capitol Hill‬و ﻓﻌﺎﻻن ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﻛﺎر ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻛﻨﮕﺮه اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‬
‫را ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻗﻮه ﻣﺠﺮﻳﻪ را ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار دﻫﺪ ﻛﻪ ﺣﺘﻰ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻮاﻓﻘﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻘﺶ ﺑﻴﻦاﻟﺪولﮔﺮاﻳﻰ را ﻫﻢ ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﻣﻮاﺟـﻪ ﺳـﺎزد‪ .‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﻪ دﻳﮕـﺮ‬
‫اﻋﻀﺎى اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ آن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد را در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر آﺗﻰ ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ب – ﻃﺮحرﻳﺰي ﻣﺠﺪد ﺗﻮﺻﻴﻔﻰ‬
‫‪ -5‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آراﻳﻪ ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ﻗﻮاﻋﺪ رﺳﻤﻲِ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺑـﺮ روى ﺳـﻪ ﺳـﺘﻮن اﺻـﻠﻰ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪ .‬اوﻟـﻴﻦ ﺳـﺘﻮن ﻣﺘـﺸﻜﻞ از‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪى اﺳﺖ ﻛﻪ در واﻗـﻊ ﻗﻮاﻋـﺪ ﮔـﺴﺘﺮده ﻻزماﻻﺟﺮاﻳـﻰ را ﺑـﺮاى‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وﺿﻊ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬روﺷﻦﺗﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎلﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻴﺎن ﻛﺮد‪ ،‬ﻧﻈﺎرت دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑـﺮ‬
‫ﻓﺎﻳﻞ ﻧﺎﺣﻴﻪ رﻳﺸﻪ و اﻧﺘﺼﺎب ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺟﻬﺖ اﺟﺮاي ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﺷﻨﺎﺳـﻪﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺴﻰ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ادﻋﺎ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﺟـﺮاى ﻓﺮاﻣـﺮزي ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و دﺳـﺘﻮرات دادﮔـﺎهﻫـﺎ ‪ -‬ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮا ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ‪ -‬ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪﻫـﺎﻳﻰ از راﻫﺒـﺮى‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ‪ ،‬اﺗﺨﺎذ ﭼﻨﻴﻦ رﻫﻴﺎﻓﺘﻰ ﻣﺘﻀﻤﻦ اﻳﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد ﻛـﻪ اﻳـﻦ اﺻـﻄﻼح‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﮔﺴﺘﺮده و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل را در ﺑﺮﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺧﻮد ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻳﺎ ﺑﻴﺎن روﺷﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫دوﻣﻴﻦ ﺳﺘﻮن از ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﻣﺠﻤـﻮع‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى اﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ را در ﺑﺮ ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺗﺠﺎري ﻇﺎﻫﺮاً ﺑﺎ اﻳﻦ اﻳﺪه ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ را ﻣﻰﺗﻮان راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺗﻠﻘـﻰ ﻛـﺮد‪ ،‬ﻣﻮاﻓـﻖ‬
‫ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﮕﺮاﻧﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟـﺐ دﻗـﺖ ﻧﻈﺮﻫـﺎى‬
‫ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ و ﺣﺮﻛﺖﻫﺎي ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ اﮔﺮ ﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ را از ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﻧﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ‬
‫دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ ﻗﻮاﻋﺪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮاﻳﻰ را وﺿﻊ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از‬
‫آن را ﺷﻜﻞ ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻴﺴﺖ ﭼﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻟﻔﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑـﻪ وﺿـﻮح در ﺟـﺎﻳﻰ‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ آن ﻗﻮاﻋﺪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﺨﺶﻫﺎى درﮔﻴﺮ را ﺗﺤﺖ راﻫﺒﺮى ﺧﻮد ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻃﺮفﻫﺎي ﺛﺎﻟﺚ را ﻧﻴﺰ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻮﻣﻴﻦ ﺳﺘﻮن از ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ رﺳﻴﺪه و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻨﻬـﺎ‪ ،‬ﺑـﻪ‬
‫ﻃﻮر ﺧﺎص ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻃﺮحرﻳﺰى ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ دﻳﮕـﺮ ﻣـﻮارد ﺗﻮاﻓـﻖﻫـﺎى ﻗـﺪﻳﻤﻰﺗـﺮ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻓﻨـﺎورى‬
‫اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻛﻴﻔﻴﺖ در ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮدهاى در ﻣﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺗـﺎ‬
‫ﻛﻨﻮن‪ ،‬ﺗﺄﺋﻴﺪ ﺑﺴﻴﺎرى از اﻳﻦ ﻧﻈﺎمﻫﺎ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﺤﺪود ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ دﻻﻳﻠﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻳـﻦ‬
‫رژﻳﻢﻫﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪﺗﺮى در ﺳﺎلﻫﺎى آﺗﻰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻧﻈﺎم ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻗﺎﻧﻮن اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ ،‬ﻗﺮاردادﻫﺎ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫آﻧﭽﻪ در ذﻳﻞ آﻣﺪه‪ ،‬ﻓﻬﺮﺳﺘﻰ از ﺑﺮﺧﻰ ﻣﺜﺎلﻫﺎى روﺷﻦﺗﺮ از ﮔﻮﻧﻪﻫﺎى دوم و ﺳﻮم ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻰﺷﻮد و ﺗﻌﺎرﻳﻒ آن ﻧﻴﺰ ﺑﺴﻴﺎر اﺟﻤﺎﻟﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﻗـﺮار اﺳـﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى دﻳﮕﺮ در ﭘﺮوژه ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪاى ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻧﻮﺳﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ‬
‫ﻣﻴﺎن ﻣﻴﺰان اﺛﺮﮔﺬاري ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻳﺎ در آﻳﻨﺪه‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺤﺖ ﺗـﺄﺛﻴﺮ ﺧـﻮد ﻗـﺮار‬
‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ اﺻﻠﻰ در اﻳﻨﺠﺎ‪ ،‬ﺻﺮﻓﺎً ﻧﺸﺎن دادن ﺗﻨﻮع و ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻧﻈﺎمﻫﺎ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎﻳﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ‬
‫ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪139‬‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒــﺎت ﺳــﺎزﻣﺎﻧﻰ‪،Verisign ،RIPE-NCC ،ICANN ،APNIC ،ARIN ،CENR ،LACNIC :‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪهﻫﺎي ﭘﺴﻮﻧﺪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪.‬‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزي ﻓﻨﻰ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎى ﻣﺘﻨﻮع‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ :‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ENUM ،W3C ،ISO ،IAB ،IETF ،ITU ،ETSI ،‬‬
‫‪ ،EPCGlobal ،Forum XML ،MINC ،Forum‬ﻛﻤﻴﺘــﺔ ‪،CableLabs ،TIA ،IEEE ،APT ،TTC‬‬
‫‪ ،WiMAX Forum ،GSM Forum ،ITAA ،CompTIA‬و ﻣﻮارد ﺑﻰﺷﻤﺎر دﻳﮕﺮ‪.‬‬
‫اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن در ﻣـﻮرد اﺟـﺮاي ﻗـﺎﻧﻮن و ﭘﺎﺳـﺦ ﻓﻨـﻲ؛ راﻫﻜﺎرﻫـﺎ ؛ ﺗﻮﺻـﻴﻪﻫـﺎ‪،‬‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‪.‬‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒــﺎت ﺳــﺎزﻣﺎﻧﻰ‪،G-8 ،ILETS ،Interpol ،Us Department of Homeland Security :‬‬
‫‪ CERT/CC ،EU ،ETSI ،Wassenaar Arrangement ،COE‬و ‪،Internet Security Alliance‬‬
‫‪،IETF ،FIRST ،ISC2 ،CIS ،ISSA ،ICANN ،APEC ،ENISA ،OECD ،ITU ،Microsoft‬‬
‫‪ W3C ،IEEE ،NATIA‬و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪.‬‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ /‬ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬارى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻧﻈﺎم ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻣﻌﺎﻫﺪه‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ EU ،APT ،APEC ،CITEL ،ATU ،ETNO ،OECD ،CEPT ،ITU :‬و دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻣﻮارد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪140‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻃﻴﻒ رادﻳﻮﻳﻲ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻧﻈﺎم رادﻳﻮﻳﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻣﻌﺎﻫﺪه‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ITU:‬‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒـــﺎت ﺳـــﺎزﻣﺎﻧﻰ‪،AFDB ،ASEAN ،UNDP ،UNESCO ،World Bank ،ITU ،IADB:‬‬
‫‪Global Initiative ،DOT Force ،UNCTAD ،Global E-Policy Recource Network‬‬
‫‪ ،Internet Policy‬و دﻳﮕﺮان‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت و ﻣﺤﺘﻮا‬
‫ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻧﻈﺎم ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻣﻌﺎﻫﺪه‪ ،‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ‪ ،WTOT WIPO :‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ‪ ،‬دﻳﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪،‬‬
‫‪ MPAA ،INTA‬و دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺗﺠﺎرت ﺷﺒﻜﻪاى در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻣﻌﺎﻫﺪه در ﻧﻈﺎم ﺧﺪﻣﺎت ؛ ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ‬
‫ﻣﻌﺎﻫﺪه در ﻧﻈﺎم ﻛﺎﻻﻫﺎ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪،UNCTAD ،OECD ،NAFTA ،EU ،WCO ،WTO :‬‬
‫ﺗﺠﺎرت‪ ،‬اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد و ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻫﻮﻳﺖ در ﻣﺤﻴﻂ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻗﺮاردادﻫﺎى ﻧﻤﻮﻧﻪ‪ ،‬راﻫﻜﺎرﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒــﺎت ﺳــﺎزﻣﺎﻧﻰ‪،EPCGLobal ،UN/CEFACT ،DISA ،UNCITRAL ،OECD ،OASIS :‬‬
‫‪GBDe ،ICC ،EDIFICE ،ITU ،UNCTAD‬‬
‫»اﻣﻨﻴﺖ اﻃﻼﻋﺎت« و ﻧﻈﺎرت‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺟﺮاﻳﻢ دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن‪ ،‬راﻫﻜﺎرﻫﺎ و ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒــــﺎت ﺳــــﺎزﻣﺎﻧﻰ‪Homeland ،ECHELON ،Interpol ،NATIA ،ILETS :‬‬
‫‪of‬‬
‫‪،United Narions General Assembly ،G-8 ،OECD ،COE ،Security ،Department‬‬
‫‪US‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﻣﺤﺘﻮا و ﺟﺮﻳﺎن اﻃﻼﻋﺎت‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻣﻌﺎﻫﺪات‪ ،‬اﻋﻼﻣﻴﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ ‪ /‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒــﺎت ﺳــﺎزﻣﺎﻧﻲ‪،UNESCO ،United Nations General Assembly ،OESD ،ITU :‬‬
‫دادﮔﺎهﻫﺎ‪ Internet Quality Agency ،ICRA ،‬و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪.‬‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ :‬دادﮔﺎهﻫﺎ‪.ICC ،GBDe ،TRUSTe ،APEC ،EU ،OECD ،COE ،‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن‪ ،‬راﻫﻜﺎرﻫﺎ و ﺗﻮﺻﻴﻪﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪.TECF ،APEC ،ENISA‬‬
‫‪141‬‬
‫ﻛﻼﻫﺒﺮدارى و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ‪ ،‬راﻫﻜﺎرﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪GBDe ،ICC ،APEC ،WTO ،UN ،ICPEN ،EU ،OECD :‬‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢﻫﺎى دوﺟﺎﻧﺒﻪ و ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ :‬دادﮔﺎهﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﻠﻰ‪. IETF ،ITU ،ASIA ،ICPEN ،OECD ،EU ،‬‬
‫ﺣﻮزة ﻗﻀﺎﻳﻲ و اﻧﺘﺨﺎب ﻗﺎﻧﻮن‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ ‪ /‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪ ،‬ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ ﻣﻌﺎﻫﺪات‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ :‬دادﮔﺎهﻫﺎ‪ ،‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺷﻬﺮ ﻻﻫﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‬
‫ﻣﺎﻟﻴﺎت‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ‪ /‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪ ،‬اﻗﺪام اﺣﺘﻤﺎﻟﻰ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ :‬دادﮔﺎهﻫﺎ؛ ‪WTO ،OECD ،EU‬‬
‫ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ :‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ‪ /‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪ /‬ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺘﻨﻮع اﻟﺰامآور و داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ :‬دادﮔﺎهﻫﺎ‪ ،ICPEN ،WIPO/UDRP ،‬ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺑﺨﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪142‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ -6‬اﺑﻬﺎﻣﺎت اﺻﻠﻰ ﺑﻪ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻗﻮاﻋﺪ ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ و وﻳﮋﮔﻲ راﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻰ از ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در اﺟﻼس ‪ WSIS‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻪاﻧﺪ‬
‫ﻛﻪ ﻋﺪم ﺗﻮاﻓﻖ اﺻﻠﻰ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺤﺪود و ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬ﻳﻌﻨﻰ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻓﻘـﻂ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ‪ ICANN‬ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻳﺎ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊﺗﺮى از ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى ﻗﺎﻋـﺪهﮔـﺬار ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ را در‬
‫ﺑﺮﮔﻴﺮد‪ .‬دﻳﺪﮔﺎه ﻣﻦ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ رﻫﻴﺎﻓﺖ دوم ﺗﻨﻬﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﻄﻘﻰ اﺳﺖ و اﻳﻨﻜﻪ در اﻳﻦ دو ﺗﻌﺮﻳﻒ دو ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻬﻢﺗـﺮ و‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﺑﻬﺎمآﻣﻴﺰ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﻏﻠﺒﻪ ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اوﻟﻴﻦ ﻣﻨﺒﻊ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬارى ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ در اﺳﻨﺎد رﺳﻤﻰ‪ ،‬ﻣﻮرد ﻣﺬاﻛﺮه ﻳﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ واﻗـﻊ ﻧـﺸﺪهاﻧـﺪ‪.‬‬
‫آﻳﺎ ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آداب و رﺳﻮم ﻳﺎ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ‬
‫ﻃﻮر ﺧﻮدﺑﺨﻮدى از ﻃﺮﻳﻖ اﻗﺪاﻣﺎت ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ؟ ﺑـﺴﻴﺎرى از ﭘﮋوﻫـﺸﮕﺮان ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ در‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻘﻮق و ﻋﻠﻮم ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺜﺒﺖ و اﻳﺠﺎﺑﻰ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎرى دﻳﮕـﺮ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻰدﻫﻨﺪ آداب و رﺳﻮم و درﻳﺎﻓﺖﻫﺎى ذﻫﻨﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺰﻟـﺰل و ﻓﺎﻗـﺪ ﻗـﺪرت و ﺗﺄﺛﻴﺮﮔـﺬاري ﻗﻮاﻋـﺪ رﺳـﻤﻲ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺴﻰ از ﻧﻘﻄﻪﻧﻈﺮ ﺗﺠﺮﺑﻰ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را اﺿﺎﻓﻪ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﻧﺎﮔﻬﺎن روﺷـﻦ ﻧﻤـﻰﺷـﻮد ﻛـﺪام‬
‫آداب و رﺳﻮم در ﺧﺼﻮص ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬از اﻳـﻦ رو‪ ،‬اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫ﺳﺰاوار ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰى اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻈﺮﻳﻪﭘﺮدازان آﺳﺎنﮔﻴﺮﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻟﮕﻮﻫﺎى رﻓﺘـﺎرى ﺗﻮﺻـﻴﻒ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻏﺎﻟﺒـﺎً‬
‫ﻣﺘﻨﻮعﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬دﻳﻮﻳﺪ ﺟﺎﻧﺴﻮن و دﻳﻮﻳﺪ ﭘ‪‬ﺴﺖ)‪ (1‬ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ »ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻗﻮاﻋـﺪ‬
‫ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻓﺮدى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ و آدرس‬
‫‪) IP‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ آدرس آنﻻﻳﻦ(‪ ،‬ﻣﺘﺼﺪﻳﺎن ﺳﻴﺴﺘﻢ )راﺟﻊ ﺑﻪ ﻗﻮاﻋـﺪ ﻣﺤﻠـﻰ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ‬
‫ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻮع ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺼﺐ ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮاﻧﻰ ﻛﻪ ﻣﺠﺎز ﺑﺎﺷﻨﺪ از ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎﻳﻰ‬
‫ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺗﻤﺎس ﺑﺮ ﻗﺮار ﻛـﺮد( و ﻛـﺎرﺑﺮان )راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻧـﻮع ﻓﻴﻠﺘـﺮﻫـﺎى ﺷﺨـﺼﻰ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻧـﺼﺐ ﺷـﻮد و‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از آﻧﻬﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ( اﺗﺨﺎذ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ (2).‬ﭘﮋوﻫﺶ اﺧﻴﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ« در ﻣـﻮرد‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد را ﻣﻄﺮح ﻛﺮده و آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﻤﻜﺎران ﺑﺮﻗﺮارى راﻫﺒﺮى در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪاﺳﺖ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﭘﺲ‬
‫از ﻧﻘﺶ ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮى ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪ .‬دﻳﻮﻳﺪ ﺟﺎﻧﺴﻮن‪ ،‬ﺳﻮزان ﻛﺮاﻓﻮرد و ﺟﺎن ﭘـﺎﻟﺘﺮى)‪ (3‬ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ ﻛـﻪ »اﻧﺒﺎﺷـﺖ‬
‫ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻓﺮدى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺑﺎﻳﺪ اﻋﺘﻤﺎد و از ﭼﻪ ﻛﺴﻰ اﺟﺘﻨـﺎب ﻛـﺮد‪ ،‬ﻣﺘـﻀﻤﻦ‬
‫ﻳﻚ ﺳﺮى ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از آﻧﻬﺎ دﻗﻴﻘﺎً و ﻛﺎﻣﻼً ﻣﻨﺎﻓﻊ آﻧﻬـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ از دﻧﻴـﺎى آنﻻﻳـﻦ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻣﺎ ﻣﻰﺗـﻮاﻧﻴﻢ ﺟﻬـﺖ ﺗـﺸﺮﻳﺢ ﻣـﺸﻜﻼت ﻋﻤﻠـﻰ ﺟﻤﻌـﻰ ﻛـﻪ در‬
‫ﭼﺎرﭼﻮب آنﻻﻳﻦ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآﻳﻨﺪ ﺑﻪ »ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻈﻴﺮي از راﻫﺒﺮى« اﺳﺘﻨﺎد ﻛﻨﻴﻢ«)‪ (4‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺴﻰ اﻳـﻦ ﺷـﺒﻬﻪ را‬
‫‪David Johnson & David Post 1‬‬
‫‪» David R. Johnson & David G. Post 2‬و ﺧﻼﺻﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺒﻜﻪ را ﺗﺤﺖ راﻫﺒﺮى ﻗﺮار داد؟ ﺗﻔﻜﺮى در ﻣﻮرد ﻣﺤﺎﺳـﻦ‬
‫ﻧﺴﺒﻰ ﻧﻮﻇﻬﻮر و ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ« در ﺑﺮاﻳﺎن ﻛﺎﻫﻴﻦ و ﺟﻤﻴﺰ ﻛﻠﺮ‪ ،‬واﻳﺮﺳﺘﺎران‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺳﺎزى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ .‬ﻛﻤﺒﺮﻳﺞ‪ :‬ﻧﺸﺮ ‪ ،1997 ،MIT‬ﺻﺺ ‪-67‬‬
‫‪ 68‬در ﺳﺎﻳﺖ‪http://www.cli.org/emdraft.html :‬‬
‫‪Susan Crawford & John Paltry 3‬‬
‫‪ 4‬دﻳﻮﻳﺪ آر‪.‬ﺟﺎﻧﺴﻮن‪ ،‬ﺳﻮزان ﭘﻰ‪ .‬ﻛﺮاﻓﻮرد و ﺟﺎن ﺟﻰ ﭘﺎﻟﺘﺮى‪» ،‬ﺷﺒﻜﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ« آورﻳﻞ ‪ ،2004‬ص ‪.9‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﻣﺮﻛﺰﻳﺖ اﻗﺘﺼﺎدى و ﻓﻨﺎورى رو ﺑﻪ رﺷﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺟـﺪى دوﻟـﺖﻫـﺎ را ﺗﺮﻏﻴـﺐ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ اﻳـﻦ ﺷـﺒﻜﻪ را در‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﻗﺪرت ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺧﻮد ﺑﮕﻨﺠﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﻗﻮاﻋﺪ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻣﺤﺪود ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻧﻈﺎم ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ ،‬ﻛﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﭘﺮورش ﻣﻮﺿﻊ اﻧﻜﺎر راﻫﺒﺮى و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ‪ ICANN‬ﻛﻤﻚ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻓﻀﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺘﺮاﻛﻢﺗﺮى را ﺑﻪ‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻪ ﻻرﻧﺲ ﻟﺴﻴﮓ‪» ،‬آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ و دﻳﮕﺮ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ« ﺗﻌﻠﻖ دارد‪ .‬ﻧﻴﻮﻳﻮرك‪ :‬ﻛﺘﺐ ﻣﺒﻨﺎ‪.1999 ،‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ -7‬ﺧﻄﻮط ﻣﺮزى ﻣﻴﺎن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺟﻬﺎن ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻲ ‪ ICT‬ﺑـﻪ ﻣـﺮور زﻣـﺎن‬
‫ﻣﺒﻬﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ ﻧﻈﺮ ﺷﺨﺼﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﭘﺎﻻﻳﺶ ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻧﺤﻮه ﻧﻤـﺎﻳﺶ روي وب و ﻧﻈـﺎﻳﺮ آن‬
‫وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و از وﻳﮋﮔﻰ ﺳﻠﺒﻰ و اﻳﺠﺎﺑﻰ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ ﺗـﺎ ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى ﻗﺎﻋـﺪهﻣﻨـﺪ‬
‫ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪ و ﺣﻮزه ﻣﻌﻀﻼت راﻫﺒﺮى ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ اﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮى آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻧـﺴﺒﺘﺎً ﻣﺤـﺪود‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺗﺎ ﺣﺪودى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴـﺖ راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ اﺟﻤﺎع ﺑﺮﺳﻴﻢ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺎﻓﻰ ﻣﺒﺬول دارﻳﻢ‪.‬‬
‫دوﻣﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺑﻬﺎمآﻣﻴﺰ ﺑﻪ وﺿﻊ و اﻋﻤﺎل ﻗﻮاﻋﺪ ﺟﻤﻌﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﻘﺮر ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕـﺎﻣﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ در ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﺎر ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ را وﺿﻊ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺗﺠـﺴﻢ‬
‫ﻣﻰﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ روﺷﻨﻰ راﻫﺒﺮى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ در ﻣﻮرد ﺷﺮاﻳﻄﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣـﻮازات ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳـﻚ ﺟﺎﻧﺒـﻪ‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﻓﻮقاﻟﺬﻛﺮ ﭘﻴﺶ ﻣﻰآﻳﺪ و در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﺎزار ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ‬
‫اﻳﻦ اﺟﺎزه را ﻣﻰدﻫﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻗﻮاﻋـﺪ ﻛﻠـﻰ ﻻزماﻻﺟﺮاﻳـﻰ را از ﻃﺮﻳـﻖ اﺳـﺘﺮاﺗﮋىﻫـﺎى ﺷـﻐﻠﻰ ﺧـﻮد و ﻧـﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺟﻤﻌﻰ وﺿﻊ ﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬ﭼـﻪ ﺗـﺪﺑﻴﺮى ﺑﺎﻳـﺪ اﻧﺪﻳـﺸﻴﺪ؟ اﮔـﺮ »ﻛـﺪ« ﻣﻴﻜﺮوﺳـﺎﻓﺖ »ﻗـﺎﻧﻮن اﺳـﺖ« اﻣﻨﻴـﺖ‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ را اﻳﺠﺎد ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬آﻳﺎ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺑﻪ آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﺎﻟﺒﻰ از راﻫﺒﺮى ﻧﮕﺮﻳﺴﺖ؟ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬وﺿﻌﻴﺖ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن ‪Tier 1 backbone‬‬
‫در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﻮاﻓﻘﺎت اﺟﺮاﻳﻲ و ﻧﺮخﻫﺎى اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ اﻧـﺪازه ﻛـﺎﻓﻰ از ﻗـﺪرت ﺑـﺎزار‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺷﺮاﻳﻄﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ دﻳﮕﺮان ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﭼﻪ ﻧﺤـﻮ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ؟‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﻌﺪادى از ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﺸﺎن در ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺎدى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﺠﺎري‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺎﻋﺪهاى ﻛﻪ‬
‫‪ IETF ،WTO ،ITU ،ICANN‬و ﻏﻴﺮه وﺿﻊ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻰﺗﺮدﻳﺪ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺤﺚاﻧﮕﻴﺰ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺼﻮر ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺑﺨﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﻛﺎﻣﻼً آن را رد ﻛﻨﻨﺪ زﻳﺮا رؤوس ﻣﻄﺎﻟﺐ آن ﻫﻢ اﺑﻬﺎم دارد و ﻫﻢ ﺧﻄﺮﻧﺎك اﺳﺖ و ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫـﺎﻳﻰ ﺑـﻪ وﻗـﻮع‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ .‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي اﺻﻮﻟﻰ ﺑﺮاى ﺗﻔﻜﻴﻚ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﻧﻮع از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺗﺠﺎري ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻪ اﺷﺨﺎﺻﻲ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫در راﻫﺒﺮي ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻛﺎر ﻣﺸﻜﻠﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻄﺢ ﺷﻴﺒﺪار ﻟﻐﺰﻧـﺪهاى ﺑـﻪ ﺳـﻮى ﺗـﺪوﻳﻦ‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﻔﻬﻮم واﻗﻌﻰ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ وﺟـﻮد‪ ،‬از آﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ‬
‫ﻇﺎﻫﺮاً‪ ،‬ﺑﺮﺧﻰ ﺗﺤﻠﻴﻞﮔﺮان و ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺧﻂ ﻓﻜﺮى ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮان اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮد ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﺮار‬
‫اﺳﺖ ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻇﺎﻫﺮاً ﺑﻬﺘﺮ اﺳـﺖ‬
‫اﺑﻬﺎم ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮﻃﺮف ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪143‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪144‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﻨﺪ آورد‪ .‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻃﺮحرﻳﺰى ﺷـﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ ﺑـﺎ ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى‬
‫اﺟﺮاﻳﻰ وﺳﻴﻊﺗﺮى ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮان واﻧﻤﻮد ﻛﺮد ﺧﺎرج از ﺣﻮزه ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ آﻧﻬﺎ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ دﻗﻴﻖ ﻧﺤﻮة ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ اﻳﻦ اﻣﺮ‪ ،‬از ﻧﻈﺮ ﻣﻔﻬـﻮﻣﻲ و ﺳﻴﺎﺳـﻲ ﻣـﺸﻜﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد‪ .‬ﭼﻨـﻴﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪاى را‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ وﺿﻮح در ﻣﺬاﻛﺮات ‪ WTO‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى و اﺟﺮاى ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﺧﺪﻣﺎت دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ و‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت ﺗﺤﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻠﻰ در زﻣﻴﻨﻪ ‪ ،VoIP‬ﺧﺪﻣﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه از ﻃﺮﻳﻖ ‪ ،IP‬ﺑﺎﻧـﺪ ﭘﻬـﻦ و ﻫﻤﮕﺮاﻳـﻰ ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫ﺣﺎﻛﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬در اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه‪ ،‬ﻛﺎﻧـﺎدا و اﺗﺤﺎدﻳـﻪ اروﭘـﺎ‪،‬‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ ﺗﻼشﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ را در ﺑﺮرﺳﻰ ﻧﺤﻮه ﺣﻔﻆ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬارى ﺳﻨﺘﻰ در ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ IP‬آﻏـﺎز‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ (2).‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴﺮ اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻰ و ﺷﺮاﻳﻂ اﺟﺮاى ﻗﺎﻧﻮن‪ ،‬رﻓـﺎه ﻋﻤـﻮﻣﻰ‪ ،‬ﻋـﺪم دﺳﺘﺮﺳـﻰ‪ ،‬اﻋﺘﺒـﺎر ﺧـﺪﻣﺎت و‬
‫ﺗﻌﻬﺪات ﺧﺒﺮرﺳﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت‪ ،‬اوﻟﻮﻳﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪن در ﻓﻮرﻳﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻲ و ﻣـﺼﺮفﻛﻨﻨـﺪه‪،‬‬
‫ﺗﻌﻬﺪات ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت ﺣﻤﻞ‪ ،‬رﻗﺎﺑﺖ و ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕـﺮ‪ ،‬ﺗﺤـﺖ ﺑﺮرﺳـﻰ‬
‫دﻗﻴﻖ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن دوﻟﺖﻫﺎى ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ارزﻳﺎﺑﻰﻫـﺎى ﻣـﺸﺎﺑﻬﻰ را‬
‫ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورﻧﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻧﻴﺰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻄﺮح ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻧـﺴﻞ‬
‫آﻳﻨﺪه ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ‪ ،‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ ENUM‬ﺑﺮاى ﻧﺸﺎن دادن ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﺗﻠﻔﻦ و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧـﺎم اﺷـﻴﺎء‬
‫ﺑﺮاى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ اﺷﻴﺎء ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ ﺗﺤﺖ ﺷﺒﻜﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن‪.‬‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ ﻓﻨﺎورى ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮى اﺳﺖ و ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي و ﻣﺒﺎدﻻت ﻣﺮزى ﻣﺤﻮرﻳـﺖ ﻳﺎﻓﺘـﻪ‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت‪ ،‬ﺑﻪ ﭼـﺎرﭼﻮبﻫـﺎى ﺟﺪﻳـﺪى ﻧﻴـﺎز‬
‫اﺳﺖ و در دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﻧﻴﺰ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻳﻚ ﺳﺮى ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰﻫـﺎ اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫اﻳﺪهﻫﺎى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﮔﺴﺘﺮه ﺑﻜﺮودﺳﺖ ﻧﺨﻮرده ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻋـﺎرى از اﻋﻤـﺎل ﻗـﺪرت ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﭼﺎﻟﺸﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﻰﻣﺎﻧﺪ ﺗـﻀﻤﻴﻦ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﭼﻨﻴﻦ اﻋﻤﺎل ﻗﺪرﺗﻰ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺑﺎزدارﻧﺪه اﺟﺮا ﻧﻤﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ -8‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻧﻬﺎدى ﺧﻮد‪ ،‬ﮔﺴﺘﺮده و ﻣﺘﻨﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ از ﻧﻈﺮ ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ و ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺎﻫﻮى ﺑﻠﻜﻪ از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻧﻬـﺎدىﺷـﺎن ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﺘﻨﻮع ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻨﻮع از ﺑﺮﺧﻲ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎ ﻣﺸﻬﻮد ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺳﻪ ﺑﻌﺪ آن از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪.‬‬
‫اوﻟﻴﻦ ﺑ‪‬ﻌﺪ‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻬﺎدى ﻣﺘﻨﻮع ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐ در ﻛﻨﺎر ﻋﻨﺎﺻـﺮ‬
‫دﻳﮕﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪ 1‬ﺑﺮاى ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬وﻳﻠﻴﺎم ﺟﻰ‪ .‬درك و ﻛﺎﻟﻴﭙﺴﻮ ﻧﻴﻜﻮﻻدﻳﺲ‪» ،‬ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﺗﻮاﻓـﻖ ﻛﻠـﻰ ﺑـﺮ ﺳـﺮ ﺗﺠـﺎرت‬
‫ﺧﺪﻣﺎت‪ :‬ﮔﺴﺘﺮه و وراى اﻳﻦ ﻫﺰاره« در ﭘﻴﺮ ﺳﺎو و راﺑﺮت ام‪.‬اﺳﺘﺮن‪ ،‬وﻳﺮاﺳـﺘﺎران‪ :GATS 2000 ،‬ﻣـﺴﻴﺮﻫﺎى ﺟﺪﻳـﺪ در آزادﺳـﺎزى ﺗﺠـﺎرت‬
‫ﺧﺪﻣﺎت‪ .‬واﺷﻨﮕﺘﻦ دى‪.‬ﺳﻰ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﻧﻬﺎد ﺑﺮوﻛﻴﻨﮓ‪ ،2000 ،‬ﺻﺺ ‪ 437-399‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.ceip.org/files/projects/irwp/pdf/GEC_and_Gats.pdf‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺮاى ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻤﺎﻳﻰ ﻛﻠﻰ از ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬ﻛﻤﻴﺴﻴﻮنﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻓﺪرال‪» ،‬در ﺣﻮزه ﺧﺪﻣﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه از ﻃﺮﻳﻖ ‪:IP‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاري ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي«‪ ،Wc Docket .‬ﺷﻤﺎره ‪ 10 ،34 -4‬ﻣﺎرس ‪.2004‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى‪ :‬در ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت رﺳﻤﻲ‪ ،‬ﮔﺮوﻫﻰ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ رأىﮔﻴﺮى ﭼـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻧـﺎﺑﺮاﺑﺮ ﻳـﺎ ﺑﺮاﺑـﺮ‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻰ دﻳﮕﺮ از روﻳﻪﻫﺎي ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﺟﻤﺎع ﻳﺎ ﻗﺪرت ﺳﻠﺴﻠﻪ‬
‫ﻣﺮاﺗﺒﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺣﻀﻮر ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﺗﻤﻬﻴـﺪات ﺑـﻴﻦ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ‬
‫ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ :‬ﺑﻌﻀﻰ از ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن رﺳﻤﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺷﻐﻠﻰ ﺧـﺎص را‬
‫اﻧﺠﺎم ﻣﻰدﻫﺪ ﻳﺎ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ دوﻟﺘﻰ ﻳﺎ ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﭘﺮﺳﻨﻠﻰ داﺋﻤﻰ را در اﺧﺘﻴﺎر دارد‬
‫و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﻣﺬاﻛﺮه ﻛﻨﻨﺪه و ﻳﺎ اﭘﺮاﺗﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺸﺘﺮك اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬دﻳﮕﺮ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى آزاد‪ ،‬ﻗﺮاردادﻫﺎ و ﺷـﺎﻳﺪ ﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎى ﻛﻠـﻰ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﺷﺨﺼﻴﺖ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﺴﺘﻘﻞ واﺑﺴﺘﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪145‬‬
‫ﻧﻮع ﺗﻮاﻓﻖ‪ :‬ﺑﺮﺧﻰ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﻣﻌﺎﻫـﺪات‪ ،‬ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎ‪ ،‬راﻫﻜﺎرﻫـﺎ‪،‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻳﺎ ﺣﺘﻰ آداب و رﺳﻮم ﺷﻜﻞ ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬دﻳﮕﺮ ﻣـﻮارد ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﭼـﺎرﭼﻮبﻫـﺎى‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻗﺮاردادﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‪ ،‬اﺻﻮل اﻧﻀﺒﺎﻃﻲ ﻳﺎ آداب و رﺳﻮم‬
‫ﺷﻜﻞ ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از آﻧﻬﺎ در ﻗﺎﻟﺐ اﺳﻨﺎد ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ دﻳﮕـﺮ ﻣـﻮارد ﺗﻔـﺎﻫﻢﻫـﺎى‬
‫ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻮزه‪ :‬ﺑﺮﺧﻰ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺎ درﺟﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ از واﺑﺴﺘﮕﻰ در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ در ﺑﺮﺧـﻰ دﻳﮕـﺮ‬
‫ﺑﺮ روى ﻳﻚ ﻳﺎ ﻣﻌﺪودى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻗﺪرت‪ :‬ﺑﺮﺧﻰ از ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ اﻋﻀﺎى ﺧﻮد را ﻣﻠﺰم و ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬در ﺣـﺎﻟﻰ ﻛـﻪ ﺑﺮﺧـﻲ دﻳﮕـﺮ رﻫﻴﺎﻓـﺖ‬
‫داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪاي دارﻧﺪ‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮﺧﻰ از اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ ﻫﻢ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺮاﻳﺶ ﺗﻮزﻳﻌﻰ‪ :‬ﺑﺮﺧﻰ‪ ،‬ﻣﻨﺎﻓﻊ را در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻌﻰ ﻣﻴﺎن ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ‪ -‬ﭼـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت‬
‫واﻗﻌﻰ ﻳﺎ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ‪ -‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻰ دﻳﮕﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪودﺗﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﻰ‪ ،‬ﻣﻨﺎﻓﻊ را از ﻃﺮﻳﻖ اﻋﻤـﺎل‬
‫ﻗﺪرت اﺟﺮاﻳﻰ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛـﻪ دﻳﮕـﺮان ﺑـﺮاى ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻧﺘـﺎﻳﺞ‬
‫ﻗﻮاﻋﺪى وﺿﻊ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺎرت و ﺗﺒﻌﻴﺖ‪ :‬ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻈﺎمﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺖ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻃﺮفﻫﺎ‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﻳـﺎ ﻏﻴـﺮ‬
‫ﻣﺘﻤﺮﻛﺰي در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ دﻳﮕﺮان از ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫ﺑﺮﺧﻰ روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ را ﺑﺮاى ﻣﺠﺎزات در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺗﺒﻌﻴﺖ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ ﻳﺎ وﺿـﻊ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ در ﺣـﺎﻟﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ ﻓﺎﻗﺪ ﭼﻨﻴﻦ روﻳﻪﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪146‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫دوﻣﻴﻦ ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﺎرﻛﺮد ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠـﺎ ﺑﻬﺘـﺮ اﺳـﺖ ﻣﻴـﺎن‬
‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮدهاى ﻣﻴﺎن ﻧﻈﺎمﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﻈﺎمﻫﺎى وﺿﻊ ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺸﺘﺮك ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى‬
‫ﻣﺎﻫﻮى ﺧﺎص ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮﻳﻢ‪ .‬در ﻣﻮرد اول‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮي ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﺑﺎزﻳﮕﺮان را از ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ‬
‫روشﻫﺎي ﻣﻌﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ دﻳﮕﺮى اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺎز ﻣﻰدارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻻن اﻳﻦ ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻰ‬
‫را ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﺗﺎ روشﻫﺎي دﻳﮕﺮي را ﺑﺎ ﺗﻮاﻓﻖ اﺟﺘﻤﺎع ﺧﻮد در ﭘﻴﺶ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ؛ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺒﺎدﻟﻪ اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮاردادﻫﺎ ﻣﻰﻛﺎﻫﻨﺪ؛‬
‫از ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﻴﻞ‪ ،‬اﻳﺠﺎد و ﺗﻮزﻳﻊ آﻧﻬﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد ﻣﻰﻛﺎﻫﻨﺪ؛ ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﭘﺬﻳﺮي را وﺿﻊ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ؛ و ﺑﻪ ﻛﻠﻰ آﻣﻮزش ﻓﺮدى و ﮔﺮوﻫﻰ را ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﻛﺮدن ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ و ﻣﻠﻰ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ‬
‫در ﻣﻮرد دوم‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﻃﻮر ﺿﻤﻨﻰ ﻃﺮحرﻳﺰى ﺷﺪه ﻳﺎ ﻇﻬﻮر ﻳﺎﺑﻨﺪ ﺗـﺎ ﻣﻮﺟﺒـﺎت اﺗـﺼﺎل‬
‫داﺧﻠﻲ و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮي ﻓﻨﺎورىﻫﺎ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ؛ ﻣﻨﺎﺑﻌﻰ ﻛﻪ ﭼﻪ از ﻧﻈﺮ ﻃﺒﻴﻌﻰ و ﭼﻪ از ﻧﻈﺮ ﻃﺮح ﻛﻤﻴـﺎب ﻫـﺴﺘﻨﺪ را‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ داده و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ؛ ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻘﺮرات اﻗﺘﺼﺎدى ﻋﺒﻮر دادن ﺗﺮاﻓﻴﻚ از ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﺳﻴـﺴﺘﻢ دﻳﮕـﺮ را‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪ؛ ﺗﺒﺎدل ﺗﺠﺎرى ﻣﺤﺘﻮا را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪ؛ ﻗﻮاﻋﺪى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻧﻮاع ﻣـﺎﻫﻮى اﻃﻼﻋـﺎت ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮل ﺑـﺮاى‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﺒﺎدل را وﺿﻊ ﻛﻨﻨﺪ؛ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻈﺎمﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ‪ /‬ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آﻧﻬﺎ را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻮم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻃﻴﻒ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻴﺰ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳـﺖ‪ .‬ﻳﻜـﻲ از دﻻﻳـﻞ اﻳـﻦ‬
‫ﺗﻔﺎوت ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻰ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪه ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ )ﺑﻴﻦ( دوﻟﺘﻰﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻳﺎ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ‪.‬‬
‫در اﺻﻞ‪ ،‬ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻪ ﻧﻮع ﭘﻴﻜﺮﺑﻨﺪى ﻣﻰﺗﻮان از ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ اراﺋﻪ داد‪ :‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﺎزﻳﮕﺮان در ﮔـﺮوهﻫـﺎﻳﻰ‬
‫اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ رﻫﺒﺮان آﻧﻬﺎ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ را ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ )ﻣﺜﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﺠﺎري ﻳـﺎ ‪ CSO‬ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﻠﻰ در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ(؛ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دﻳﮕﺮان اﺳﺖ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻊ ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻫﻤﺘﺎﻳﺎن ﺧﻮد ﺣﻀﻮر ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬دﻟﻴﻞ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﺑـﻪ ﺗﻌـﺪاد‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲﮔﺮدد‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬دوﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻻﺟﺮم ﺗﺎ ﺣﺪودى اﻧﺘﺰاﻋﻰ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﻰرﺳـﻨﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ از ﻣـﻀﺎﻣﻴﻦ ﺗﻮﺻـﻴﻔﻰ و اﻳﺠـﺎﺑﻰ ﻧﻴـﺰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬در ‪ WSIS‬و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن‪ ،‬ﮔﻔﺘﮕﻮﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎرى راﺟﻊ ﺑﻪ ﺿﺮورت ﻓﻬﺮﺳﺖﺑﻨـﺪى ﺟـﺎﻣﻊ‬
‫اﺑﺰارﻫﺎ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم ﺿﺮورى ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ‪،‬‬
‫اﻣﺎ ﺻﺮﻓﺎً ﻓﻬﺮﺳﺖﺑﻨﺪى اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ در ﻣﺒﺤﺚ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﻄﺮح ﻛﺮدم‪ ،‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭼﻨﺪان ﭘﺮ ﺛﻤﺮي‬
‫ﻧﺪارد‪ .‬آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﻔﻴﺪﺗﺮ واﻗﻊ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻳﻚ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﻃﻼﻋﺎت ﻏﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى را ﺑﻪ روﺷﻲ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﻧﻬﺎدى ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑـﻪ ﻧﻮﺑـﻪ‬
‫ﺧﻮد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎى ﻗﻴﺎﺳﻰ و ﻛﻠﻰﻧﮕﺮاﻧﻪ از ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ و در ﺿﻤﻦ ارزﻳﺎﺑﻰﻫﺎى اﻳﺠـﺎﺑﻰ‬
‫ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻰآﻳﺪ‪ .‬ﻣﻦ اﻳﻦ ﻧﻜﺎت را در ذﻳﻞ ﻗﺪري روﺷﻦ ﺧﻮاﻫﻢ ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪ 1‬از ﻟﺤﺎظ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻄﻠﻖ‪ ،‬ﻫﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪى ﻛﻪ در ﺑﺮدارﻧﺪه ﺑﻴﺶ از دو ﺑﺎزﻳﮕﺮ ﺑﺎﺷﺪ را ﻣـﻰﺗـﻮان ﭼﻨـﺪ ﺟﺎﻧﺒـﻪ ﻧﺎﻣﻴـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪ ،‬در ﻋﺮﺻـﻪ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮد اﺻﻄﻼح »ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ« ﺟﻬﺖ ارﺟﺎع ﺑﻪ ﻳﻚ ﻫﻤﻜﺎرى ﻛﺎﻣﻼً ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪» ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى« ﺟﻬﺖ ارﺟﺎع‬
‫ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻫﻢﺟﻮار ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬و ‪ plurilateral‬ﺟﻬﺖ ارﺟﺎع ﺑﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ )از ﻟﺤﺎظ ﻋـﺪدى( ﻏﻴﺮﻣﻨﻄﻘـﻪاى‬
‫ﻧﻈﻴﺮ ‪ ،OECD‬ﺑﻪ ﻳﻚ روﻳﻪ ﻣﻌﻤﻮل و ﻣﺸﺘﺮك ﺑﺪل ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ اﺻﻄﻼﺣﺎت ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎرىﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﻧـﻪ ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ -9‬ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ از ﻛﺎرﻛﺮد ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ‬
‫‪ 1‬ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺜﺎﻟﻰ ﻛﻠﻴﺪى از اﻳﻦ ﭘﻮﻳﺎﻳﻰ در ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎرى ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬وﻳﻠﻴﺎم ﺟـﻰ‪.‬درك‪» ،‬رﺷـﺪ و اﻓـﻮل ﻧﻈـﺎم ﻣﺨـﺎﺑﺮات ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ«‪ ،‬در‬
‫ﻛﺮﻳﺴﺘﻮﻓﺮ ﺗﻰ‪.‬ﻣﺎرﺳﺪن‪ ،‬وﻳﺮاﺳﺘﺎر‪ ،‬وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺮاى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ .‬ﻟﻨﺪن‪ :‬روﺗﻠﻴﺞ‪ ،2000 ،‬ﺻﺺ ‪ .124 - 177‬در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪http://www.ceip.org/files/projects/irwp/pdf/draketelecom‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻰﺷﻮد ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﻧﻬﺎدى را ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزى ﻛﻨﻴﻢ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻗـﺮار اﺳـﺖ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷـﻮﻧﺪ‬
‫ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺟﻨﺒﻪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ در ﻣﻮرد ﻫﺮ دو ﺣﻮزه ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺎﻫﻮى و روﻳﻪﻫﺎى ﻧﻬﺎدى ﻛﻪ در ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‬
‫ﺟﺎى داده ﺷﺪهاﻧﺪ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﮔﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻃﺮاﺣﻰ ﻧﺸﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻛﺎرآﻣﺪى و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى را ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪،‬‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﺆﺛﺮ واﻗﻊ ﻧﺸﺪه و از ﻟﺤﺎظ ﺳﻴﺎﺳﻰ دواﻣﻰ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ﻣـﺮور زﻣـﺎن‪ ،‬ﺑـﺎزﻳﮕﺮان‬
‫ﻛﻠﻴﺪى‪ ،‬ﺳﺮﺧﻮرده و ﻣﺄﻳﻮس ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و اﻧﺮژى ﺧﻮد را ﻣﺘﻮﺟﻪ دﻳﮕﺮ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ آﻧﻬـﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ ﻳـﻚ‬
‫ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺎرﭘﻴﭻ ﻧﺰوﻟﻰ را در ﻣﻮرد اﺟﺮا و ارﺗﺒﺎط ﻃﻰ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ﭼﺸﻢاﻧـﺪاز راﻫﺒـﺮى ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ در آن‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﺟﺎي ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰﻫﺎى ﺳﺎﻛﻦ و ﻣـﺎزاد دﻳﮕـﺮ‬
‫ﺑﺎزﻳﮕﺮان در ﺟﺎي ﺧﻮد ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲﻣﺎﻧﻨﺪ و در ﺣﻮزه اﺳﻤﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﺸﺎن از اﻫﻤﻴﺖ واﻗﻌﻰ ﻛﻤﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪ .‬ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻳﻚ ﺟﻨﺒﻪ اﻧﺘﺰاﻋﻲ ﻧﻴﺴﺖ؛ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬارى ﺟﻬـﺎﻧﻰ ‪ ICT‬ﻧﻤﻮﻧـﻪﻫـﺎى ﻣﻠﻤﻮﺳـﻲ از ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت‬
‫ﻧﻬﺎدى را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ از ﺳﺎزﮔﺎرﺳﺎزى ﺧﻮد ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺤﻴﻄﻬﺎى اﺟﺮاﻳﻰﺷﺎن ﻗﺼﻮر ورزﻳﺪهاﻧـﺪ‪،‬‬
‫)‪(1‬‬
‫از ﻛﺎرآﻣﺪى ﺧﻮد ﻛﺎﺳﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ اداﻣﻪ ﺣﻴﺎت ﺧﻮد را از دﺳﺖ دادهاﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردى‪ ،‬ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻌﻰ ﻛﻪ از ﻗﺪرت ﻛﻤﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﭼـﻮن‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﺘﺎﻳﺎن ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮ آﻧﻬﺎ اﺑﺰارﻫﺎﻳﻰ در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ از آن ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫـﺎﻳﻰ را ﻛـﻪ ﺑﻴـﺸﺘﺮ‬
‫ﺑﺮاى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮدﺷﺎن ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ‪ ،‬دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬار‪ ،‬ﻛﺎرآﻣﺪى ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻰ ﻃﺮحرﻳﺰى ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎﻳﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻣـﺎﻧﻊ ﺗﻐﻴﻴـﺮ در‬
‫ﻓﻨﺎورى ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدي از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎزار ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ و ﻳﺎ زﻣﻴﻨﻪ را ﺑﺮاى ﺣﺼﻮل ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﻣﻴﺎن دوﻟﺖﻫﺎ و‬
‫دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺸﻜﻞ ﻧﻤﻲﺳﺎزد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎ و وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻧﻬﺎدى اﻳﻦ ﻧﻈﺎمﻫـﺎ‪ ،‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻔﻬﻮم ﻓﻮراً آﺷﻜﺎر ﻧﮕﺮدد و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﺳﺰاوار ﻗﺪرى ﺗﺄﻣﻞ اﺳﺖ‪ .‬در ﺑﺨﺶ ﻗﺒﻞ‪ ،‬ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫـﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻣﻮارد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﺑﺮ ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬در اﺑﻌﺎد ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻨـﺪ‪ ،‬ﻧﻈﻴـﺮ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت‬
‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى‪ ،‬ﺣﻮزه و داﻣﻨﻪ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻣﺎ ﺻﻮرﺗﻰ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎى ﻃﺮاﺣـﻰ را اراﺋـﻪ‬
‫ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻛﻨﻮﻧﻰ و ﺑﺎﻟﻘﻮه از ﻧﻈﺮ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣـﻮرد‬
‫ﮔﺰﻳﻨﺶ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮﺧﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﺎرﺑﺮدى ﻣﺘﻀﻤﻦ ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻰ ﺑﺮاى ﺗﻤﺮﻛﺰﮔﺮاﻳﻰ ﻧﻬﺎدى ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻳﺎ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﺎن ﭼﻴﺰى ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻈﺮﻳﻪﭘﺮدازان‬
‫از آن ﺑﻪ »ﻣﺸﻜﻼت ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ« ﻳﺎد ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﻃﺮفﻫﺎ ﺑﺮاى ﺗﻘﻠﺐ در اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻔﻲ ﻛﻪ ﻣﺠﺒﻮرﻧـﺪ ﺑـﺮ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ج‪ -‬ﻃﺮحرﻳﺰي ﻣﺠﺪد اﻳﺠﺎﺑﻰ‬
‫‪147‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪148‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻣﺒﻨﺎى ﻗﻮاﻋﺪ ﭘﻴﺶ روﻧﺪ‪ ،‬از اﻧﮕﻴﺰﻫﺎى ﻗﻮى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن رﺳﻤﻰ ﻣﺸﺘﺮك ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﺗﺸﻜﻠﻰ ارزﺷﻤﻨﺪ در اراﺋﻪ ﻣﺸﺎوره ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﺣﻞ ﻣﻌﻀﻼت ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ ،‬ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ و ﺳﻴﺮ اﻣـﻮر را‬
‫ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﺪ و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪى را ﺑﺮاى ﺣـﻞ و ﻓـﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗـﺸﺎت و ﻳـﺎ اﻋﻤـﺎل ﺿـﻤﺎﻧﺖ اﺟـﺮا ﻓـﺮاﻫﻢ آورد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺑﺎﻻى اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺒﺎدﻻت‪ ،‬ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﻤﻴﺎب‬
‫ﻳﺎ راهاﻧﺪازى ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺗﺴﻬﻴﻼت ﺟﻬﺎﻧﻰ و اﺟﺮاى ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﻼن ﻣﻄﺮح اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺎﺳﺐﺗﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻧﻮاع دﻳﮕﺮي از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛـﺎرﺑﺮدى ﻣـﺴﺘﻠﺰم ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳـﻰ ﻧﻬـﺎدى ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻣـﺜﻼً از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى ﺷﺒﻜﻪاى ﻳﺎ ﺣﺘﻰ اﻗﺪام ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ در ﻣـﻮرد »ﻣﻌـﻀﻼت ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ« ﺻـﺎدق‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻃﺮفﻫﺎ ﺑﺮاى ﺗﻘﻠﺐ در اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد از اﻧﮕﻴﺰهاى ﻗﻮى ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭼـﺮا ﻛـﻪ ﻣﻤﻜـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺸﺎوره ﻣﺴﺘﻤﺮ‪ ،‬ﻧﻈﺎرت ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ و ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى ﺣـﻞ و ﻓـﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗـﺸﺎت ﻧﻴـﺎز ﻛﻤﺘـﺮى‬
‫اﺣﺴﺎس ﺷﻮد‪ .‬رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻧﻴﺰ ﺑﺮاى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻣﻨﺎﺳﺐﺗﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ ﻣـﻰﺗـﻮان از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺤﺪود ﺷﺪه ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺖ و ﻓﻘﻂ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اوﻟﻴﻪ ﻳﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺳـﺮوﻛﺎر دارﻧـﺪ ﻳـﺎ در‬
‫ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﻳﻚ اﻗﺪام ﮔﺮوﻫﻲ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻣﺆﺛﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫دﻳﮕﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎى ﻃﺮحرﻳﺰى ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ را اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﻣﺸﻜﻼت را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮﻳﻦ ﺷـﻜﻞ‬
‫ﺑﺮ ﻳﻚ اﺳﺎس ﺗﻚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ و ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار داد؛ در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﺑﻌﻀﻰ دﻳﮕﺮ ﺑﻬﺘﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛـﻪ‬
‫آﻧﻬﺎ را در ﻗﺎﻟﺐ رﺷﺘﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺰرگﺗـﺮي ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار دﻫـﻴﻢ ﻛـﻪ ﺑـﻴﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت آن ﭘﻴﻮﻧـﺪﻫﺎى اﺳﺎﺳـﻲ و‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى ﺷﺪهاي وﺟﻮد دارد‪ .‬ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺆﺛﺮﺗﺮﻳﻦ اﻗﺪام اﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻰ از ﺑﺎزﻳﮕﺮان را‬
‫در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻗﻮاﻋﺪ در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊﺗﺮى اﺟﺮا ﺷﻮﻧﺪ و ارزش ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﺗﻮاﻓﻘﺎت‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬در ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﻜﺎرى را )ﺣﺪاﻗﻞ در اﺑﺘﺪاى ﻛﺎر( ﺑﻪ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑﻴـﺸﺘﺮ از‬
‫ﺑﻘﻴﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻳﺎ ﻫﻢﻋﻘﻴﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻴﻢ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳـﻖ اﺣﺘﻤـﺎل ﺗﻔـﺎﻫﻢ را اﻓـﺰاﻳﺶ و‬
‫ﺗﻨﺶﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﻮدﺳﺮاﻧﻪ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻴﻢ‪ .‬ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت‪ ،‬ﻗﻮاﻋﺪ ﻗﻮى و اﻟـﺰامآور ﻣﻨﺎﺳـﺐﺗـﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨـﻪ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ و ﮔﺎﻫﻰ ﺗﻮاﻓﻘﺎت اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ارﺟﺢ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺤﺚ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﺪل ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺷﺮاﻳﻂ و اوﺿﺎع و اﺣﻮال‬
‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺣﻘﻴﻘﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻲاﻓﺰاﻳﺪ اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ ﻧﻤﻰﺗﻮان ﻣﻨﺎﺳـﺐﺗـﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎى‬
‫ﻃﺮاﺣﻰ ﺷﺪه را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻰ از اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻧﻬﺎدى و وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ و در راﺳﺘﺎى ﻋﻮاﻣﻞ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ و‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺘﺨﺮاج ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮاي اوﻟﻴﻦ ارزﻳﺎﺑﻲ‪ ،‬اﺳﺎﺳﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ آورﻧـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ ﺑـﺎز ﻫـﻢ ﺑـﻪ‬
‫ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎى ﺑﻴﺸﺘﺮى ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗﺎ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﺒﺮى در آﻧﻬﺎ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ ﻋﻠﻰرﻏـﻢ‬
‫اﻳﻦ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﮔﻔﺘﻤـﺎن و ﺳﻴﺎﺳـﺖ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﺑـﻪ ﻣـﻀﺎﻣﻴﻦ ﺑـﺎﻟﻘﻮه‬
‫ﭘﻴﻜﺮﺑﻨﺪىﻫﺎى ﻧﻬﺎدى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ‪ ،‬ارﺗﻘﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫‪ -10‬اﺑﻌﺎد راﺟﻊ ﺑﻪ ﺑﺮاﺑﺮى ﺑﻪ ﻳﻚ اﻧﺪازه از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع زﻣﺎﻧﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻤﻮد ﭘﻴﺪا‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﻳﻨﺪهاي ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺷﻮد و ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊﺗـﺮى از ﻣﻨـﺎﻓﻊ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ را ﺗﺤـﺖ‬
‫ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﺪ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺳﺎزﮔﺎرﺳﺎزى ﻗﺎﻟﺐ و ﻛﺎرﻛﺮد‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻬﻢ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻃﺮحرﻳﺰى ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰرود‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻘـﻂ اﻳـﻦ‬
‫ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻓﻨﺎورى ﺑﺎﻳﺪ در ﺧﺪﻣﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﺪف دﻳﮕﺮى را دﻧﺒـﺎل ﻛﻨـﺪ و در ﺑﺮﺧـﻰ ﻣـﻮارد ﺑﻬﻴﻨـﻪﺳـﺎزي‬
‫ﻣﺆﺳﺴﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺟﻬﺖ ارﺗﻘﺎى ﻛﺎرآﻣﺪى ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻮاﻗﺐ ﺳـﻮء و ﭘـﻴﺶﺑﻴﻨـﻰ ﻧـﺸﺪهاى را ﺑـﺮاى دﻳﮕـﺮ‬
‫اﻫﺪاف اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﺸﺮوع ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺤﻮ ﻃﺮحرﻳﺰى ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ‬
‫اﺳﺖ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش داﻣﻨﻪ و ﺗﻨﻮع ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ از ﻧﻈـﺮ ﺳﻴﺎﺳـﻲ ﻣـﺸﻜﻞآﻓـﺮﻳﻦ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬آﻧﭽـﻪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ اوﻟـﻴﻦ‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎددﻫﻨﺪﮔﺎن ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺎدهاي در ﻣﻮرد ﻛﺎرآﻣﺪى ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ از ﻧﻈﺮ آﺧﺮﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دﻫﻨﺪﮔﺎن واﻗﻌﺖ ﻣﺴﻠﻤﻲ اﺳـﺖ‬
‫ﻛﻪ ﻧﻤﻲﺗﻮان از آن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﻓﻨﺎورى ﻏﺎﻟﺒـﺎً ﺑـﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺐﺗـﺮﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت ﻧﻬـﺎدى ﻣﻨﺤـﺼﺮﺑﻔﺮد اﺷـﺎره‬
‫ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻳﻚ ﺳﺮى روشﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺮاى ﭘﻴﻜﺮﺑﻨﺪى ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى وﺟـﻮد دارد‪ .‬اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﻴـﺎن‬
‫ﻛﺎرآﻣﺪى و ﺑﺮاﺑﺮى ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﺳﻴﺎه و ﺳﻔﻴﺪ ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﻃﻴﻒ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮي ﺑـﻴﻦ ﺳـﻴﺎه و ﺳـﻔﻴﺪ وﺟـﻮد دارد‪.‬‬
‫ﭼﺎﻟﺶ ﻫﻢ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻳﻦ ﻃﻴﻒ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮي و اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻘﺎﻃﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﺗـﻮازن را ﺑـﻴﻦ اﻫـﺪاف‬
‫ﻣﻮﺟﻮد در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫در ارزﻳﺎﺑﻰ ﻳﺎ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﭼﻬﺎر ﻣﺴﺌﻠﻪ در ﻣﻮرد ﺑﺮاﺑﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﺧﺎﺻـﻲ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد‪ .‬اوﻻً‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻗﻮاﻋﺪ ﻛﻠﻰ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮا ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼً ﺷﻔﺎف ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻻزم اﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ و ﻛﺎﻣﻠﻰ از ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و دﻳﮕﺮ اﺑﺰارﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر آزاداﻧﻪ در دﺳـﺘﺮس ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد ﺗـﺎ ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﻛﻪ از آﻧﻬـﺎ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ‬
‫ﺷﺪه ﺑﭙﺬﻳﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و اﺳﺘﺪﻻلﻫﺎي ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻳﺎ ﻣﻮاﻓﻖ راهﺣﻞﻫﺎى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آراء و ﻧﻈﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻮر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد و در دﺳﺘﺮس ﻫﻤﮕﺎن ﻗﺮار ﮔﻴـﺮد‬
‫و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎى آﺗﻰ ﻧﻴﺰ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﺮ زﻣﺎن اﻣﻜـﺎنﭘـﺬﻳﺮ اﺳـﺖ‪ ،‬ﺗﻤﻬﻴـﺪاﺗﻰ ﺑـﺮاى ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻋﻘﺎﻳﺪ ﺧﻮد را اﻇﻬﺎر دارﻧﺪ و در ﺻﻮرت اﻗﺘﻀﺎ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨـﺎذى اﻋﺘـﺮاض‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﻠﻰ از ﭼﻨﻴﻦ روﻳﻪﻫﺎﻳﻲ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻗـﻀﻴﻪ در‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬اﺻﻮﻻً ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ در‬
‫ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﻛﺪام اﺳﻨﺎد ﺑﻪ ﻃﻮر آزاداﻧﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮﻧﺪ و در دﺳﺘﺮس ﭼﻪ اﺷﺨﺎﺻﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﻛـﺎﻣﻼً اﻧﺘﺨـﺎﺑﻰ‬
‫ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﻏﺎﻟﺒﺎً آن اﺳﻨﺎد اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت واﻗﻌﺎً ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺗﺨﺎذ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ‬
‫از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ ،ICANN‬ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻣﺤﻠﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛـﺎﻣﻼً ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ دﻳﮕﺮان ﺧﻴﺮ‪ .‬ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎع ﻣﻴﺎن ﺳﻄﻮح ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن رﺳﻤﻰ )درج ﺷﺪه در ﻛﺎﻏﺬ( و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن واﻗﻌﻰ‬
‫و در ﻋﻤﻞ‪ ،‬ﺷﻜﺎﻓﻰ وﺟﻮد دارد ﻳﺎ اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ اﻇﻬﺎر ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ﻳﻚ ﻣﻮﺿـﻮع ﺟـﺎ اﻓﺘـﺎده‬
‫ﺑﺮاي ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ و اﺻﻄﻼﺣﺎت‪ ،‬ﺑﺎﻟﻘﻮه اﺳﺖ‪.‬‬
‫دوم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬اﻳﺪة ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ ﺑﺎ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ارﺗﺒﺎط ﻧﺰدﻳﻜﻲ دارد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ اذﻋﺎن داﺷﺖ ﻛـﻪ ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮﻳﻲ در‬
‫ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺑﻐﺮﻧﺞ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ دو ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻮﺟﻪ‬
‫ﺧﺎﺻﻰ ﻣﺒﺬول داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪» ،‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻓﺎﻗـﺪ اﻳـﻦ وﻳﮋﮔـﻰ اﺳﺎﺳـﻰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ اﻣﻜـﺎن ﺑﺮﻗـﺮارى ﻧﻈـﺎم‬
‫ﻣﺮدمﺳﺎﻻرى را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ در ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺮدم ﺳﺎﻻر ﻣﻲﺷﻮد‪ :‬ﻣﺮدم آﮔﺎﻫﻲ ﻛـﻪ‬
‫در ﻳﻚ اﺟﺘﻤﺎع ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و در آن اﺟﺘﻤﺎع‪ ،‬ﺑـﺮ ﺳـﺮ اﻳﻨﻜـﻪ ﭼـﻪ ﭼﻴـﺰي ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻲ را ﻣـﺸﺮوع‬
‫‪149‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪150‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻣﻲﺳﺎزد ﻳﻚ اﺟﻤﺎع ﻛﻠﻰ وﺟﻮد دارد‪ (1)«.‬اﻟﺒﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮاً دوﻟﺘﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻬﺮوﻧﺪان و ﺷﺮﻛﺖﻫـﺎي ﺗﺠـﺎري ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ‬
‫ذيﻧﻔﻌﺎن ﺧﻮد ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳـﺪ ﻛـﻪ ﺑﮕـﻮﻳﻴﻢ ﮔـﺰارش و ﺗـﺸﺮﻳﺢ ﻣﻮاﺿـﻊ آﻧﻬـﺎ در‬
‫ﺧﺼﻮص ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻫﻮاداران‪ ،‬اﻣﺮي ﻋﺎدي ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻋـﻼوه ﺑـﺮ اﻳـﻦ‪ ،‬ﻫـﻮاداران آﻧﻬـﺎ ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن را ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﺤـﺖﺗـﺄﺛﻴﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗـﺸﺎن ﻗـﺮار‬
‫ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬از ﻧﻈﺮ دور ﻧﮕﻪ ﻣﻰدارﻧﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ و دﻳﮕـﺮان ﭼﻨـﻴﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى اﺻﻠﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از »ﻛﻤﺒﻮد ﻣﺮدم ﺳﺎﻻرى« ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪى ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨـﺪي آﻧﻬـﺎ را زﻳـﺮ‬
‫ﺳﺆال ﺑﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي راﻫﺒﺮي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭼـﻪ ﻛـﺴﻲ ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﭼﻪ روشﻫﺎﻳﻰ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ اﺗﺨﺎذ ﮔﺮدد‪ ،‬ﭼﺎﻟﺸﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﺳﻮم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺣﺘﻰاﻟﻤﻘﺪور ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮى در ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎى راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﺪﻳﻬﻰ‬
‫اﺳﺖ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮاي اﻳﻦ ﻫﻨﺠﺎر ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎﻳﻰ وﺟـﻮد دارد‪ .‬راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ و‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻛﺎﻣﻼً ﻃﺒﻴﻌﻰ از ﻋﻀﻮﻳﺖﻫﺎى ﻣﺤﺪودى ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ و ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ‬
‫ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻨﻴﻢ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼً ﺣﺎﻟﺖ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن اﻣﻜـﺎنﭘـﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣـﺴﺎﺋﻠﻰ از اﻳـﻦ‬
‫ﻗﺒﻴﻞ‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬در ﺑﻌﻀﻰ زﻣﻴﻨﻪﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺴﺘﺮى را ﺑﺮاى ﻃﻰ ﻣﺮاﺣﻠﻰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣـﺆﺛﺮ‬
‫ﻃﻴﻒ ﺗﺨﺼﺺ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻌﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒﺮى درﮔﻴﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ را ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺧﺼﻮﺻﻰ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ اﻋﻀﺎى ﺿﻌﻴﻒﺗﺮ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻣﺆﺛﺮ ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎﻳﺸﺎن را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺎﻣﻞ اﺑﺮاز دارﻧﺪ‪ ،‬ﺳﻮدﻣﻨﺪ واﻗـﻊ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬ﮔـﺎﻫﻰ‬
‫اوﻗﺎت ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎﻳﻰ ﻣﻄﻠﻮب ﻗﻠﻤﺪاد ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃـﺮفﻫـﺎى ﻏﻴﺮﻋـﻀﻮ اﺟـﺎزه دﻫﻨـﺪ ﺣـﺪاﻗﻞ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ‬
‫ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮ در ﻣﻴﺎن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺸﺎوره ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻳﺎ اﻧﺠـﺎم وﻇﻴﻔـﻪ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ وﻳـﮋهاى ﺑـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ‬
‫ﻣﺒﺬول داﺷﺖ‪ .‬ﻣﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را در ذﻳﻞ ﺑﺎز ﺧﻮاﻫﻢ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﭼﻬﺎرﻣﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺑﺮاﺑـﺮى و ﻣـﺴﺎوات ﺷـﺎﻣﻞ وﺿـﻊ‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ ﺟﻬﺖ ارﺗﻘﺎي اﻧﺼﺎف و ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒﺮى ﻛﻪ ﻣﻨﺤﺮف ﺷﺪهاﻧﺪ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ‬
‫ﺑﺮﺧﻲ از ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ و ﺑﻪ ﺿﺮر دﻳﮕـﺮان ﻣـﻰﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬از ﻧﻈـﺮ ﻫﻨﺠـﺎري ﻣـﺸﻜﻞآﻓـﺮﻳﻦ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و در ﻣﻌـﺮض‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺗﻔﺮﻗﻪ اﻓﻜﻨﺎﻧﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ ﻛﺎراﻳﻲ و ارزش ﺗﻤﻬﻴﺪات راﻫﺒـﺮي را ﺑـﺮاي ﻫﻤﮕـﺎن‬
‫ﻣﺤﺪود ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬار ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﺑﺮاﺑﺮى ﻓﺮﺻﺖﻫﺎ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﺮق دﻳﮕـﺮ در‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻮاﺟﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻛﻤﻚ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎ و‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﺗﻤﺎم ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻗﻮاﻋﺪ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺗﺠﺎرت ﮔﺴﺘﺮده و ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﺣﻤﺎﻳـﺖ از‬
‫ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬راﺑﺮت او‪.‬ﻛﻮﻫﺎن و ﺟﻮزف اس‪.‬ﻧﺎى‪ ،‬ﻛﻮﭼﻚ‪» ،‬ﻳﻚ ﻣﺪل ﺟﻤﻌﻰ از ﻫﻤﻜﺎرى ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ و ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺷﻰ از ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﻣـﺮدم ﺳـﺎﻻرى«‪،‬‬
‫در‪،‬ﻛﻮﻫﺎن‪ ،‬ﻗﺪرت و راﻫﺒﺮى در ﺟﻬﺎنِ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺪه‪ .‬ﻟﻨﺪن‪ :‬روﺗﻠﻴﺞ‪ ،2002 ،‬ص ‪.234‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﺑﻌﻀﻰ از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺰرگﺗﺮ و ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻮﻓﻖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﺶآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﻣﻬﻤـﻰ در راﻫﺒـﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ ‪ICT‬‬
‫‪ 1‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺸﺘﺮكاﻟﻤﻨﺎﻓﻊ ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﻓﺎﻧﻮس ﻟﻨﺪن‪ ،‬ﺻﺪاي رﺳﺎﺗﺮ‪ :‬ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫در ﻣﻮرد ‪ .ICT‬ﻟﻨﺪن‪ :‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ‪ .2002‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.cto.int/publications/louder_voices_final_report.pdf‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از آﻧﻬﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﻣﺸﻜﻼت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻣﺸﺎرﻛﺖ در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه‪،‬‬
‫ﺑﻪ وﻳﮋه در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺎﺑﻘﻪاي ﻃﻮﻻﻧﻲ دارد و در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻌﻰ ﻫﻢ ﺑﺪان ﭘﺮداﺧﺘـﻪ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ دردﺳﺮﻫﺎﻳﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ در ﻃﻰ دﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ‪،‬‬
‫دو ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻬﻢ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﺷﻜﻞ ﺟﺪﻳﺪى داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫اوﻟﻴﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺎﻫﻮى دوﮔﺎﻧﻪ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ ICT‬اﺳﺖ ﻛﻪ در اواﺧﺮ دﻫﻪ ‪ 80‬ﻣﻴﻼدى آﻏـﺎز ﺷـﺪ‪ .‬از ﻳـﻚ ﺳـﻮ‪،‬‬
‫وﻳﮋﮔﻰ ﻣﺎﻫﻮى راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ ICT‬ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺖ و ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺳﻨﺘﻰ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻗﺪرت دوﻟﺖ‬
‫و ﻛﻨﺘﺮل اﻧﺤﺼﺎرى‪ ،‬راه را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎﺗﻰ ﮔﺸﻮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﻪ رﻫﺒـﺮي ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻲ را‬
‫ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺑﻪ ﻃﻮر رواﻓﺰوﻧﻰ ﺑﻪ ﻣﺮزﻫﺎى ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠـﻰ ﻧﺰدﻳـﻚ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ و ﻣـﺴﺘﻠﺰم ﺳـﺎزﮔﺎرى‬
‫ﻫﺰاران ﻗﺎﻧﻮن‪ ،‬ﻣﻘﺮرات و روﻳﻪﻫﺎى داﺧﻠﻰ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺎ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻰ ﻛﺎﻣﻞ و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺪن را ﺗـﺴﺮﻳﻊ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﺎي دﻗﻴﻖ ﻛﻠﻤﻪ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺳﻬﺎمﻫﺎ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷـﺪﻳﺪاً اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓـﺖ‪ .‬اﻣـﺎ از ﺳـﻮى دﻳﮕـﺮ‪،‬‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ ICT‬ﻳﻜﻰ ﭘﺲ از دﻳﮕﺮى ﺗﻐﻴﻴﺮﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي در ﻃﻴﻒ ﻣﺤـﺪودي از ﻣﺆﺳـﺴﺎت‬
‫ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ راه ﺑﺮاى اﻳﺠﺎد ﻳﻚ آراﻳﻪ ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ از ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛـﺮده‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺮاى ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدي را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑـﻪ وﻳـﮋه‬
‫آﻧﻜﻪ در دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن و درك ﻳﻚ ﻣﺸﺎرﻛﺖ واﻗﻌﻰ در ﻃﻴﻒ ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻣﻬﻢ ﻣﻮﻓﻖ ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫دوﻣﻴﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻳﻚ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي در درك ﺟﻤﻌﻰ ﻣـﺎ از اﻳـﻦ ﻣـﺸﻜﻞ اﺳـﺖ‪ .‬از ﻟﺤـﺎظ ﺗـﺎرﻳﺨﻰ‪ ،‬ﻣـﺴﺄﻟﻪ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﺟﺴﺘﻪ ﮔﺮﻳﺨﺘﻪ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻫـﺮ‬
‫ﻳﻚ از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺻﺮﻓﺎً در اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂﻫﺎى ﻣﺠﺰا ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار ﻣـﻰدادﻧـﺪ و ﺣـﻞ و‬
‫ﻓﺼﻞ آﻧﻬﺎ را ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰﺑﺨﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﻳﻦ اذﻋﺎن رو ﺑﻪ رﺷﺪ در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮى اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺴﻴﺎرى از اﻳـﻦ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻤﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را در ﻣﻴﺎن ﺣﻮزهﻫﺎى ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ راﻫﺒﺮى ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در‬
‫ﮔﺰارش »ﺻﺪاﻫﺎي رﺳﺎﺗﺮ« ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻌﻰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻣﺸﻜﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﻪ ﻧﺤـﻮى ﻛـﻪ در ‪،ITU‬‬
‫)‪(1‬‬
‫‪WTO‬و ‪ ICANN‬ﻧﻤﺎﻳﺎن ﺷﺪه ﺑﻮد ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺮﺧﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻣﺸﺘﺮك ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﻮع رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ در دﻳﮕﺮ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎى ﺣﻤﺎﻳﺘﻰ و ﭘﮋوﻫﺸﻰ دﻧﺒﺎل ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﻔﺘﻤـﺎنﻫـﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﭼﻨﺪ ذيﻧﻔﻊ در ‪،DOT Force‬ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ WSIS ،‬و ‪ WGIG‬ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن‬
‫ﻣﺸﻐﻮل ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺳﺖ‪ .‬اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي را در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﺧﻮد دارﻧﺪ‪ .‬ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎزي ﺑﺮاى ارﺗﻘـﺎى‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺣﻮزهﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ ICT‬ﻃﺮحرﻳﺰىﻤﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻣﺒﺎﺣﺜﻰ ﻛﻪ در آن ﮔـﺰارش ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ‪ ICT‬ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ دوﻟﺖ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ در ﺳـﻨﮕﺎل و اوﮔﺎﻧـﺪا راهاﻧـﺪازى ﺷـﺪﻧﺪ و ﻗـﺮار اﺳـﺖ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ ﻧﻴﺰ در آﺳﻴﺎ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﻮد‪ .‬ﭼﺎﻟﺶ ﭘﻴﺶرو ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﻛﺮدن اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑـﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ -11‬ﻻزم اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‬
‫‪151‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪152‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪاى ﻛﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺎﻫﻮى و ﺳﺎﺧﺘﺎرى ‪ ICT‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ دارﻧﺪ‪ ،‬ﻛﻤﻜـﻰ‬
‫ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳـﻄﻮح ﻣﻠـﻰ و ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺑـﺎ ﻣـﻮاﻧﻌﻰ ﻣﻮاﺟـﻪاﻧـﺪ‪ .‬در ﺳـﻄﺢ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ‪ ،‬ﺻـﺮفﻧﻈـﺮ از‬
‫ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﻮاﻧﻊ رﺳﻤﻰ را ﺑـﺮ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻇﺎﻫﺮى دوﻟﻰ ﻛﻪ از ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻳﻜﺴﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﺣﻀﻮر ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ WTO ،ITU‬و ‪ WIPO‬ﺑﻪ واﻗﻊ ﻛﺎﻣﻼً ﺧﻮب اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ در ﺣـﺎﻟﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻮاﻧـﻊ‬
‫ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺎﺳﺎً ﻏﻴﺮ رﺳﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﻣﺆﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﺻﻮﻻً ‪ ICT‬و راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرى ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ از ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎري ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲﺷﻮد و ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ‬
‫ﺑﻌﻀﻰ از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻌﻤـﻮﻻً ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﻲﻫـﺎي ﻛﻮﭼـﻚ را‬
‫ﻣﻰﻓﺮﺳﺘﻨﺪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺤﻮ دﻳﮕﺮ ﻫﻤﺮاﻫـﻰ ﻛﻨﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت‪ ،‬ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪهاي را از ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ ﻣﺤﻠﻰ ﮔﺴﻴﻞ ﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻓﻘـﻂ‬
‫اﺳﻨﺎد را ﺟﻤﻊآورى و ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ آﻣﺎده ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ را ﻗﺮاﺋﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻮرد دﻳﮕﺮان ﺣﺘﻰ ﭼﻨﻴﻦ ﮔﺰﻳﻨـﻪاى ﻫـﻢ‬
‫ﺻﺎدق ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺧﻴﺮ‪ 36 ،‬ﻛﺸﻮر ﻫﻴﭽﻴـﻚ ﻣﺄﻣﻮرﻳـﺖ داﺋﻤـﻰ در ژﻧـﻮ‪ ،‬ﻣﺮﻛـﺰ‪،WTO ،ITU‬‬
‫‪ UNCTAD ،WIPO‬و دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﺪاﺳﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻏﺎﻟﺒـﺎً ﺑـﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴـﺪهاﻧـﺪ و ﻣـﺴﺘﻠﺰم‬
‫داﻧﺶ ﺑﺎﻻﻳﻰ از ﻣﻬﺎرت ﻓﻨﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﺧـﻮد ﻣـﺸﻜﻼت ﻣـﻀﺎﻋﻔﻰ را ﺑـﻪ وﺟـﻮد ﻣـﻰآورد‪ .‬ﻣـﻀﺎﻗﺎً اﻳﻨﻜـﻪ‪،‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺟﻬﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑـﺮاى ﺣـﻀﻮر در اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ‬
‫اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻰ در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪارﻧﺪ و آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﻤﻚ ﻣﺎﻟﻰ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻰﺷﻮد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺎدرﺳﺘﻰ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﺑﺪ ﻛـﻪ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻋﻠﺖ آن ﻫﻢ ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ‪» :‬اﺷﺨﺎﺻﻲ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﺑﻲرﺑﻂ در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ ﺣﻀﻮر ﻣﻰﻳﺎﺑﻨﺪ«‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﮔﺮدﻫﻢآوري ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن در ﻳﻚ ﺟﺎ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ آﻧﻬﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﺑﻪ ﺣﻀﻮر ﻣﻮﺛﺮ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮي اﺳﺖ‪ .‬ﻋﺪم ﺗﻮازن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻗﺪرت ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ‪ ،‬ﺑﺮاﺑـﺮي ﻇـﺎﻫﺮى‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲﻛﻨﺪ و داﺷﺘﻦ ﺣﻖ رأي در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺎ ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻰ ﺗـﺼﻮﻳﺐ رﻫﻴﺎﻓـﺖﻫـﺎي ﻣﺨـﺎﻟﻒ ﺑـﺎ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻗﻮىﺗﺮ ﺑﺮاﺑﺮى ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺛﺮوت‪ ،‬ﻗﺪرت‪ ،‬ﻓﻨﺎورى و ﻣﻬﺎرت در ﻧﻴﻤﻪ ﺷﻤﺎﻟﻰ زﻣﻴﻦ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻳـﻦ ﻣﻌﻨـﺎ‬
‫را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و ﻗﺮاردادﻫﺎي ﭘﻴﺸﻴﻨﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﻃﺮحرﻳﺰي ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ واﻗﻌﻰ و ﻧﺘﺎﻳﺞ‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺬاﻛﺮات وﺳﻴﻊﺗﺮ را در درﺟﻪ دوم اﻫﻤﻴﺖ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪،‬‬
‫ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﻗﺪرت ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻜﺎت ﻇﺮﻳﻒ روﻳﻪﻫﺎ را ﻧﺎدﻳﺪه ﺑﮕﻴﺮد‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ زﻣﺎﻧﻴﻜﻪ دوﻟـﺖﻫـﺎى ﭘﻴـﺸِﺮو ﺗـﺼﻤﻴﻢ ﻣـﻲﮔﻴﺮﻧـﺪ‬
‫ﭘﻴﻤﺎنﻫﺎ و ﺗﻮاﻓﻘﺎﺗﻰ را در ﮔﺮدﻫﻤﺎﻳﻰﻫﺎى ﺟﺎﻧﺒﻰ ﻛﻮﭼﻚ ﺟﻌﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬و ﻧﻪ اﻳﻨﻜـﻪ ﻛـﺎر ﺧـﻮد را در راﺳـﺘﺎى ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‬
‫ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻛُﻨﺪ و دﺷﻮار ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫راﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺑﻴﺸﺘﺮى را ﻫﻢ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳـﺖ‪ .‬در ﺣـﻮزه ﻣﺨـﺎﺑﺮات ﺳـﻨﺘﻰ‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ درﺻﺪد ﻓﺎﺋﻖ آﻣـﺪن ﺑـﺮ اﻳـﻦ واﻗﻌﻴـﺖ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن ﻗﻮاﻋـﺪ ﻛﻠﻴـﺪى از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎ و ﻗﺮاردادﻫﺎى ﺗﺠﺎري ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮاﻓﻖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ .‬در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺑـﺴﻴﺎرى‬
‫از ﻗﻮاﻋﺪ ﻫﻤﻮاره ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻳـﻦ ﭼـﺎﻟﺶ ﻧﻤـﻮد ﺑﻴـﺸﺘﺮى دارد‪ .‬ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎى ﺑﺨـﺶ‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﺮات ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪاى ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺰارش ﺻﺪاﯼ رﺳﺎﺗﺮ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬در‪ ،‬ﺻﺪاي رﺳﺎﺗﺮ‪ ،‬ص ‪.24‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻳﺎ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان دوﻟﺘﻰ را ﺑـﻪ ﺟﻤـﻊ ﺧـﻮد راه ﻧﻤـﻰدﻫﻨـﺪ‪ .‬از آﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ ﻣﻌـﺪودي از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ داراي ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز‬
‫ﺑﺮاي ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ )اﻟﺒﺘﻪ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن(‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒـﺎً ﻫـﻴﭻﮔﻮﻧـﻪ ﺣـﻀﻮر و ﻣـﺸﺎرﻛﺘﻲ ﻧﺪارﻧـﺪ‪ .‬در‬
‫ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻣﻄﺮح ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ اﻋﻄﺎ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻄﻰ ﻫـﻢ‬
‫دول در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻘﺶﻫﺎﻳﻰ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮﻧﺪ ‪ -‬ﻣﺜﻼً در ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ ‪ - ICANN‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‬
‫دﻻﻳﻠﻰ ﺑﺮاي ﻋﺪم ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮاى ﻋﺪهاى‪ ،‬ﺣﺘﻰ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮت ﺑﻪ ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن و ﺣﻀﻮر ﻧﺎﮔﻬـﺎﻧﻰ‬
‫در ﻣﺠﺎﻣﻊ ‪ ICANN‬ﻳﺎ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﺪن ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻤﺎنﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﭘﻴﺸِﺮو ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻫﻤﺮاه اﺳـﺖ ﻳـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ در ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﺳﻬﻤﻲ ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬از ﻧﻈﺮ دﻳﮕﺮان ﻧﻴﺰ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻳـﻚ اﻧﺘﺨـﺎب ﺳﻴﺎﺳـﻲ ﺑـﻴﻦ ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨـﺪ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﻦ ‪ ICANN‬از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺮﻛﺖ در آن ﻳﺎ ﺗﺤﺖ ﻓـﺸﺎر ﻗـﺮار دادن آن ﻣﺒﻨـﻰ ﺑـﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ در ﻗﺎﻟـﺐ ‪ ITU‬ﻣـﺮﺗﺒﻂ‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻠﻰﺗﺮ ﺗﻌﺪاد و ﺗﻨﻮع ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﺳﺮﻳﻊ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫـﺎى‬
‫در ﺣﺎل ﺗﺤﻮل‪ ،‬ﻛﺎر را ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺸﻜﻞ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺟﺎﻳﻰ ﺻـﺎدق اﺳـﺖ‬
‫ﻛﻪ اﺟﺰاى ﻣﻬﻢ اﻃﻼﻋﺎت از ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺎﻟﻜﺎﻧﻪ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده ﻳﺎ ﺑﻪ راﺣﺘﻰ در دﺳﺘﺮس ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮﻫﻨـﮓ و ﺧـﻂ ﻣـﺸﻰ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰﺑﺮﻧـﺪ‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎر‬
‫ﺗﻔﺎوت دارد و ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺟﺘﻤﺎع ﻧﻴﻤﻪ ﺑﺴﺘﻪاى از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨـﻰ ﺗﻌﺒﻴـﺮ ﻣـﻰﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺳـﺎﻟﻴﺎن‬
‫ﻣﺘﻤﺎدى ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﻣﻰﺷﻨﺎﺳﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ آﻧﻬـﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺑـﺎ آﻧﭽـﻪ ﻛـﻪ در‬
‫ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺗﻔﺎوت ﻣﻰﻛﻨﺪ؛ ﭼﺮا ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ دﻏﺪﻏـﻪﻫـﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﺣﺎﻛﻤﻴـﺖ‬
‫ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻗﺪرت و اﺧﺘﻴﺎر دوﻟﺘﻲ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮔﺮاﻳﺸﺎﺗﻰ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﻳﺎ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎﻳﻰ ﺷﻔﺎف ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و راﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ارﺗﺒﺎﻃﻰ وﺟﻮد ﻧﺪارد و اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﻰ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻇﺮﻓﻴـﺖ داﺧﻠـﻰ‪ ،‬ﻣﺤـﺪودﻳﺖ‬
‫ﻓﺮاﮔﻴﺮﺗﺮى در ﺧﺼﻮص ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻋﺪم آﮔﺎﻫﻰ ﻛﺎﻓﻲ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺑﻪ ﻓﻘﺪان آﻣﻮزش و ﻣﻬﺎرت از ﻧﻈﺮ داﻧﺶ ﻓﻨﻲ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ و ﻣﻬﺎرتﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي‪ /‬ﻣﺬاﻛﺮه ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در‬
‫ﻣﻮرد ﺧﻼء رﻫﺒﺮى در ﺳﻄﺢ ﻛﻼن‪ ،‬اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﻠﻲ و ﻣﻨﺴﺠﻢ‪ ،‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات آﻳﻨﺪهﻧﮕﺮاﻧﻪ‪ ،‬ﻣﺠﺎﻣﻊ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ﺑﺎ ﻧﻔﻮذ‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺆﺛﺮ ﻣﺸﺎوره دوﻟﺘﻰ‪ /‬ﺷﻐﻠﻰ‪ ،CSO /‬ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻗﺪرﺗﻤﻨـﺪ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬دﺳﺘﺮﺳﻰ و ﺗﻮزﻳﻊ اﻃﻼﻋﺎت و اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣـﺎﻟﻰ ﻧﻴـﺰ در ﻣـﻮرد اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺻـﺎدق اﺳـﺖ‪ .‬ﻧﻜﺘـﻪ اﺳﺎﺳـﻰ‬
‫اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ آن وزارﺗﺨﺎﻧﻪﻫﺎ )و ﻫﻤﺮاﻫﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﻰﺷﺎن( ﺑﻪ ﻏﻴﺮ از وزارﺗﺨﺎﻧﻪﻫـﺎي ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒـﺎً آن ﻗـﺪر ﺑـﺮاى‬
‫ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﻛﺮدن ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻳﺎ ﺣﻀﻮر ﻣﻠﻰ در ﻋﺮﺻﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺠﻬﺰ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﺧﻮد را درﮔﻴﺮ اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣـﺚ‬
‫ﻧﻜﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ اﺟﺘﻤﺎع ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ در راﺳﺘﺎى ﺑﺮﻗﺮارى ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى ﮔـﺴﺘﺮده ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ راﻫﺒـﺮى ﻛـﻪ در ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﺳﺮﺗﺎﺳﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﻫﺪاف اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﻘﺶ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪاى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬
‫ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧـﻮردار ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪153‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪154‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ -12‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫـﺎى ﻛﻮﭼـﻚ و‬
‫ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻛﺎرﺑﺮان ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺷﻮد‬
‫اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺪون ﻧﻔﻮذ‪ ،‬ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺻﻠﻲ ﻣﻬﺎرتﻫﺎي ﻓﻨﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﻛﻤﻚﻫﺎى ﻣﺘﻤـﺎﻳﺰى را ﺟﻬـﺖ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻧﺠﺎم دادهاﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ دﻳﮕﺮ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﺮﺳﻴﺪه اﺳﺖ‪،‬‬
‫از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﻔﺎﻓﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻘﺶﻫﺎى ﻣﻬﻤﻰ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬در ﺿﻤﻦ اﻳﻦ ﮔـﺮوهﻫـﺎ ﻣـﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫اﻃﻤﻴﻨﺎن دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﺎرآﻣﺪ و ﻣﺸﺮوع ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآﻳﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ وﻳﮋه‪،‬‬
‫آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺮﻛﺎﻳﻰ ﺣﻴﺎﺗﻰ ﺑـﺮاى آن دﺳـﺘﻪ از ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻧﺠـﺎم وﻇﻴﻔـﻪ ﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻌﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﺤﻠﻰ و ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﺳﻮدﻣﻨﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى راﻫﺒـﺮى ﺑـﺎزﺗﺮ و ﻓﺮاﮔﻴﺮﺗـﺮ را‬
‫ارﺗﻘﺎء ﺑﺨﺸﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻮاﻧﻊ ﺟﺪى وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺟﻬﺖ درك اﻳﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده‬
‫وﺳﻴﻊ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﻓﺎﺋﻖ ﺷﺪ‪.‬‬
‫در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ‪ ،CSO‬ﻓﺮاﮔﻴﺮﺗﺮﻳﻦ و ﭘﺮﺣﺮارتﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت را ﺑـﻪ وﺟـﻮد آورده اﺳـﺖ‪ .‬ﻃـﻰ ده‬
‫ﺳﺎل اﺧﻴﺮ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ در اﺻﺮار ورزﻳﺪن ﺑﺮ ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫﺎﻳـﺸﺎن ﺟﻬـﺖ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪﺗﺮ و ﭘﺮﺣﺮارتﺗﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣـﺎ ﺑـﺎ ﻃﻴـﻒ وﺳـﻴﻌﻰ از ﻣﻮاﻧـﻊ ﻣﻮاﺟـﻪ‬
‫ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‪ ،‬زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰﺗﺮﻳﻦ اﻳﻦ ﻣﻮاﻧﻊ ﻋﺪم ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﺴﻴﺎري از دوﻟﺖﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ در ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎى ﻣﻬﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﺳﺘﺪﻻﻻت ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ در ﺗﺄﻳﻴﺪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻊﮔﻴﺮى اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻰ ﻗﺎﻧﻊﻛﻨﻨﺪه ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻫﻨﻮز از ﻃﺮف دوﻟﺖﻫﺎ »ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﻰ ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﻧـﺸﺪهاﻧـﺪ«‪ .‬ﺑـﺴﻴﺎرى از ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻣﺎﻫﻴﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺪﻣﻠﻴﺘﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻳﻚ دوﻟﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ؛ دﻳﮕـﺮ ﮔـﺮوهﻫـﺎ ﻧﻴـﺰ ﻣﻘﺮﺷـﺎن در‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎﻳﺸﺎن اﺻﻮﻻً از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻧﻤﻰﻛﻨﻨـﺪ و ﻣﻌـﺪودى از آﻧﻬـﺎ در‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ﻣﻠﻰ ﺷﺮﻛﺖ داده ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺑﻪ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‬
‫)و ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻫﻢ ﻛﻪ ﺣﻀﻮر دارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮﻻً دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎﻳﺸﺎن در ﻣﻮاﺿﻌﻰ ﻛﻪ اﺗﺨﺎذ ﻣﻰﺷﻮد ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﻰﮔﺮدد(‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ‬
‫ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ دﻋﻮت از آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﺻـﺎﺣﺐﻧﻈـﺮان ﺑـﺎ ﺣـﻖ ﺗـﺴﻠﻴﻢ اﺳـﻨﺎد و در ﻣـﻮاﻗﻌﻲ اﻳـﺮاد‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺑﺎر ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ و اﺟﺮا ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﻼش ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ را‬
‫دﺷﻮار ﺳﺎزد‪ .‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ واﻗﻌﺎً ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان آن را ﺑﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺸﺨﺼﻰ ﻣﺤـﺪود ﻛـﺮد‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺟﺎزه داد در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺟﻬـﺖ ﺷـﻮر و ﺗﺒـﺎدل ﻧﻈـﺮ ﺑﺮﮔـﺰار ﻣـﻰﺷـﻮد و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻧﻈﺎرﺗﻰ ‪ /‬اﺟﺮاﻳﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻪ در ﻣﺬاﻛﺮات واﻗﻌﻰ‪.‬‬
‫اﺟﺎزه دادن ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﺟﺴﺘﻦ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺮاﺣﻠﻰ‪ ،‬از ﻳﻚ اﻳﺪه اﻧﻘﻼﺑﻰ و ﺑﻰﺳـﺎﺑﻘﻪ ﺑـﻪ‬
‫دور ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در واﻗﻊ‪ ،‬اﻳﻦ اﻗﺪام در ﻧﻈﺎم ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬از ﻃﺮف ﺷﻮراى اﻗﺘﺼﺎدى‬
‫و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺑﻪ ‪ 2418‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺮﺳﻰ ﻣـﺸﺎوره واﮔـﺬار ﺷـﺪه و ‪ 400‬ﺳـﺎزﻣﺎن دﻳﮕـﺮ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﺗﻨﻬـﺎﻳﻰ از‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار‪ ،‬اﻋﺘﺒﺎرﻧﺎﻣﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ (1).‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺗﺨﺼـﺼﻰ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫‪ 1‬ﭼﺎرﭼﻮب اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺮ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ ‪ 31/1996‬ﺷﻮراى اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »راﺑﻄـﻪ ﻣـﺸﺎورهاى‬
‫ﻣﻴﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ« اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﻛﻪ در ‪ 25‬ژوﻻى ‪ 1996‬ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.un.org/documents/ecosoc/res/1996/eres1996-31.htm‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Musungu-Dutfield.pdf‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬ﺑﺮاى ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪ WIPO‬ﻛﻪ ﻓﻬﺮﺳﺘﻰ از ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ در آن‬
‫ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬ﺳﻴﺴﻮل اف‪ ،‬ﻣﻮﺳﻮﻧﮕﻮ و ﮔﺮاﻫﺎم دات ﻓﻴﻠﺪ‪» ،‬ﺗﻮاﻓﻘـﺎت ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒـﻪ و ﺟﻬـﺎن ‪ ،« WIPO :TRIPS-Plus‬ﻣﻘﺎﻟـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ ‪ ،TRIPS‬ﺷﻤﺎره ‪ ،3‬ژﻧﻮ‪ :‬دﻓﺘﺮ ﻛﻮاﻛﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‪ ،2003 ،‬در ﺳـﺎﻳﺖ‪http://www.iprsonline.org/ictsd/docs/WIPO- :‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺘﺤﺪ ‪ -‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﺎر‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ و ﻛﺸﺎورزى‪ ،UNCTAD ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻬﺪاﺷـﺖ و ﻧﻈـﺎﻳﺮ‬
‫آن‪ -‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى اﻋﻄﺎى اﻋﺘﺒﺎر ﺧﻮد را ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺷـﺎﻳﺪ ﻣـﺴﺌﻠﻪاي ﻛـﻪ در اﻳﺠـﺎ از ارﺗﺒـﺎط‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻛﻪ در راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﺧﻴﻞ اﺳﺖ‬
‫‪ -WIPO‬ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ‪ CSO‬ﻛﺎﻣﻼً آزاد اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺧﻂ ﻣﺸﻰ آزادﻣﻨﺶ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن در ﻣﻮرد ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬‫ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ ﻧﻴـﺰ ﺑﺨﻮاﻫﻨـﺪ از‬
‫ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻧﻈﺎرﺗﻰ داﺋﻤﻰ ﻳﺎ ﺧﺎص ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ اﻋﺘﺒﺎر داده ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺑـﺴﻴﺎرى‬
‫از ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺬاﻛﺮات ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﺣﺘﻰ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺟﺎزه داده ﺷﻮد ﺳـﺨﻨﺮاﻧﻰ ﻛﻨﻨـﺪ ﻳـﺎ اﺳـﻨﺎد ﻏﻴﺮرﺳـﻤﻰ را‬
‫ﺑﺮاى اﻋﻼم ﻣﻮاﺿﻊ ﺧﻮد ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪ‪ (1).‬ﻧﻪ در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ و ﻧﻪ در ‪ WIPO‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺧـﺎص ﻧـﻪ‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ‪ CSO‬ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻻﻳﻨﺤﻠﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﺸﺪه ﺑﻠﻜﻪ ﺣﻮزه ﺗﺨﺼﺺﻫﺎى ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷـﺪه را ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫داده‪ ،‬ﺑﺮ ﻏﻨﺎى ﮔﻔﺘﻤﺎنﻫﺎ اﻓﺰوده و ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ را ارﺗﻘﺎء داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺎت‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻛﻪ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ داﺷـﺘﻪاﻧـﺪ‪ ،‬ﺣـﻀﻮر‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻰ ﻧﺪاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬در ‪ ITU‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺴﺘﻘﻞ در ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى ﻛﻠﻴـﺪى ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎى ﺗﺎماﻻﺧﺘﻴﺎر ﻳﺎ ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﻳﺎ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﺷﻮرا ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ ﺳـﻪ ﺑﺨـﺶ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻋﻀﻮ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ ﻫﻢ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺸﺖ ﻫﺰار دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ در ﺳـﺎل و ﺗـﺼﻮﻳﺐ دول‬
‫ﻋﻀﻮ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ )اﺳﻨﺎد اﺳﻘﺎت ﺣﻖ در دﺳﺘﺮس ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻇﺎﻫﺮاً ﺑﻪ ﻫﻴﭽﻴﻚ از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ اﻋﻄﺎ ﻧـﺸﺪه‬
‫اﺳﺖ(‪ .‬در ‪ ، WTO‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺳﻤﭙﻮزﻳﻮم ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﺪه و ﺟﻠـﺴﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲﻫـﺎى‬
‫وزارﺗﻲ ﺣﻀﻮر ﻳﺎﺑﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻮاﺿﻊ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻜﺘﻮب ﺑﻪ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ارﺳﺎل دارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻤـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫در ﺷﻮراﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻛﺎرى ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﺠﺎﻣﻌﻰ ﻛﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ واﻗﻌـﻰ ﻣـﻮرد ﺑﺤـﺚ ﻗـﺮار ﻣـﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ و‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ اﺗﺨﺎذ ﻣﻰﺷﻮد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬در ‪ ،OECD‬از ﭘﺮﺳـﻨﻞ اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ در ﻣـﻮاﻗﻌﻲ دﻋـﻮت ﺷـﺪه ﺗـﺎ در‬
‫ﺳﻤﻴﻨﺎرﻫﺎى ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪهاى ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ ﻫﻴﭻ ﺣﻘﻰ ﺑﺮاى ﺣﻀﻮر در اﻳـﻦ ﻧﺸـﺴﺖﻫـﺎ و ﺻـﺤﺒﺖ و‬
‫اراﺋﻪ اﺳﻨﺎ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻓﻘﻂ ﺳﻪ ﻣﺜﺎل ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ اﺳﺖ و دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ را‬
‫اﻋﻤﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ در دو ﻣﻮرد ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﭼﻨـﺪ ذىﻧﻔﻌـﻰ ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ دوﻟـﺖ در ﺧـﺼﻮص ‪ ICT‬و ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻳﻌﻨﻰ ‪ DOT Force‬و ‪ ،WSIS‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﺑﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﺗـﺸﻮﻳﻖ ﺷـﺪهاﻧـﺪ و اﻟﺒﺘـﻪ در ‪ ،WSIS‬اﻳـﻦ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﺪﻳﺪ ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ و در ﻫﺮ دوره از آﻧﻬﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪه اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻊ را ﺗﺮك ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﮔﺮ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ از اﻳﻦ ﺣﻖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮى ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ ﺑﺤﺚ ﺷﺪه در ارﺗﺒﺎط ﺑـﺎ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ دﻻﻳﻞ روﺷﻨﻰ ﺑﺮ اﻳﻦ اﻋﺘﻘﺎد وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﮔﺮ ﻓﻀﺎى ﺳﻴﺎﺳﻰ اﻳﺠـﺎد ﺷـﻮد‪ ،‬ﺣـﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺧـﻰ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﭘﻴﺸﺮو از اﻳﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖ را اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪ و اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣـﺆﺛﺮى اﻧﺠـﺎم‬
‫دﻫﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﺟﺴﺘﻦ در اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺪون ﺷﻚ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ آﻧﻬﺎ را در ﺟﺬب ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣـﺎﻟﻰ ﺑـﺮاى زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖﻫـﺎ‬
‫‪155‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪156‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻦ داﻧﺶ و اﻃﻼﻋـﺎت راهاﻧـﺪازى ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ؛ ﺗﻮﺻـﻴﻪﻫـﺎى‬
‫ﻣﻨﺎﺳﺐ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ؛ رواﺑﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬاران در ﻋﺮﺻـﻪﻫـﺎى ﻣﻠـﻰ و ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﺗﻘﻮﻳﺖ و راه ﺑﺮاى ﺑﺴﻴﺎرى از اﻗﺪاﻣﺎت دﻳﮕﺮ ﺑﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮ‪ ،‬ﺷـﺮﻛﺎى‬
‫ﻗﻮىﺗﺮى ﺑﺮاى دوﻟﺖﻫﺎ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري در ﻃﺮحرﻳﺰى و اﺟﺮاى ﺗﻮاﻓﻘﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫وﺿﻌﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ در ﺑﻌﻀﻰ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﭘﻴﺸﺮو ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻬﺘﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ و‬
‫در ﺗﻀﺎد ﺟﺎﻟﺒﻲ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪﺗﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل در اﻳﻨﺠﺎ ‪ ICANN‬اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺮاﻳﻂ روﺷﻨﻰ‬
‫را ﺟﻬﺖ ﺣﻀﻮر اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و اراﺋﻪ ﻧﻈﺮاﺗﺸﺎن ﺑﻪ ﻃﺮق ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛـﺮده اﺳـﺖ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠـﻪ‪ ،‬ﻣﺘﺨﺼـﺼﺎﻧﻲ از‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﺣﺎﻣﻰ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔـﺮوهﻫـﺎى داﻧـﺸﮕﺎﻫﻰ( ﺗﺠﻤﻌـﺎﺗﻰ از ﻛـﺎرﺑﺮان ﺣـﺎﻣﻰ‬
‫ﻏﻴﺮﺗﺠﺎرى ﺗﺸﻜﻴﻞ دادهاﻧﺪ و در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺣﻀﻮر ﻣﻬﻤﻰ داﺷﺘﻪاﻧـﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬در ‪ ICANN‬ﻛﻤﻴﺘـﻪ‬
‫ﻣﺸﺎورﺗﻲ ‪ At-large‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻫﺪف آن اراﺋﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺳﺴﻪ و زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى آن در ﻣـﻮرد ﻣﻨـﺎﻓﻊ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺸﻜﻴﻞ »ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﮔﺴﺘﺮده« در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن را ﻧﻴﺰ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﺧـﻮد دارد‪ .‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻰ‪،‬‬
‫‪ ICANN‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻫﻤﺎل در ﺗﺤﻘﻖ ﺗﻌﻬﺪات ﺧﻮد ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ دﺧﺎﻟﺖ دادن و ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﺗﻮﺻـﻴﻪﻫـﺎى ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‪ ،‬ﺑﺎ اﻧﺘﻘﺎداﺗﻰ ﺟﺪى ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ واﻗﻌﻴـﺖ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻘﺎﻃﻌﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺶروى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ITU‬ﻗﺮار دارد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮاﺗـﺮ از اﻳـﻦ‪ ،‬ﺗـﺼﻮﻳﺮ‬
‫اﻳﺠﺎد ﺷﺪه از ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺗﺎ ﺣﺪودى ﻣﺒﻬﻢ اﺳﺖ و ﻃﻴﻒ آﻧﻬﺎ از ﮔﺮوهﻫﺎى ﺗﺪوﻳﻦﮔـﺮ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى‬
‫ﻓﻨﻰ در ﻳﻚ ﻃﺮف ﺗﺎ اﻧﺠﻤﻦﻫﺎ و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﺴﺘﻪ ﺻﻨﻌﺘﻰ در ﻃﺮف دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﮔﺴﺘﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬دﺧﺎل دادن ‪SME‬ﻫﺎ و ﻛﺎرﺑﺮان در ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﻛﺎرآﻳﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎ و ﻣـﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺳﻴﺎﺳـﻰ راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻛﺖ دادن و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻏﺎﻟﺒﺎً آن ﻗﺪر ﺿﻌﻴﻒ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﺪم ﻣﻮﺟﻮدﻳﺖ آﻧﻬﺎ ﻣـﻰاﻧﺠﺎﻣـﺪ و دوﻟـﺖﻫـﺎ و‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺑﺰرﮔﻰ ﻛﻪ ﻗﻮاﻋﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ را وﺿﻊ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺟﻬﺖ ﻃﺮحرﻳﺰى ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ اﻗﺪاﻣﻰ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻰآورﻧﺪ‪ .‬در ﺑﻌﻀﻰ ﻣﻮارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻼشﻫﺎ ﺑﻪ ﺛﻤﺮ رﺳﻴﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺑـﻪ دﺳـﺖ‬
‫آﻣﺪه ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺒﻬﻢ و ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬در دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺑﺮﺧﻰ ﺗﺸﻜﻞﻫـﺎى ﺗـﺪوﻳﻦﮔـﺮ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨـﻰ‪ ،‬ﺗـﺎ‬
‫ﺣﺪودى ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺷﻔﺎفﺗﺮى ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ در اﻳﻨﺠﺎ درسﻫـﺎﻳﻰ از ﺗﺠﺮﺑﻴـﺎت آﻧﻬـﺎ وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﻓﺮاﮔﺮﻓﺖ و ﺗﻌﻤﻴﻢ داد‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺗﻘﺪﻳﺮ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﺷﺮاﻳﻄﻰ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﺷﻜﻞ ﻣﺆﺛﺮى در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺣﻀﻮر ﻳﺎﺑﻨﺪ وﻇﻴﻔﻪ دﻳﮕﺮى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار‬
‫ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪ -13‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗﺎ در ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﻧﻘﺎط ﺿـﻌﻒﻫـﺎ‪ ،‬ﺷـﻜﺎفﻫـﺎ و‬
‫ﺗﻨﺶﻫﺎ را آﺷﻜﺎر ﻛﻨﺪ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ در اﻳﻦ ﺣﻮزه و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ وﺳﻴﻊﺗﺮ در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﺪوﻳﻦ‬
‫ﻳﻚ ﺳﺮى دروس ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻤﻴﻢ راﺟﻊ ﺑﻪ آن‪ ،‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬وﻳﻠﻴﺎم‪ ،‬ﺟـﻰ‪ ،‬دِرِك‪» ،‬ارﺗﺒﺎﻃـﺎت«‪ ،‬در‪ ،‬ﭘـﻰ‪.‬ﺟِـﻰ‪ .‬ﺳـﻴﻤﻮﺗﺮ و ﭼﺎﻧﺘـﺎل دوژاﻧـﮓ اودارات‪،‬‬
‫وﻳﺮاﺳﺘﺎران‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ :‬درسﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻓﺮاﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‪ .‬واﺷﻨﮕﺘﻦ دى‪.‬ﺳـﻰ‪ :‬ﺗـﻼش ‪ Carnegie‬ﺑـﺮاى ﺻـﻠﺢ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‪،‬‬
‫‪ ،2001‬ﺻﺺ‪ 74-25‬در ﺳﺎﻳﺖ‪http://www.ceip.org/files/pdf/MGIch01.pdf :‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻦ از ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻛﻠﻴﺖ و ﺑﺨﺶﻫﺎى آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ (1).‬در ﺑﺨﺶﻫﺎى ‪ 8‬و ‪ 9‬ﻓﻮق ﻣﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدم ﻛﻪ ﻳـﻚ‬
‫ردهﺑﻨﺪى ﻏﻨﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮد ﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮى ﻳﻚ ﺳﺮى وﻳﮋﮔﻰﻫـﺎى ﻧﻬـﺎدى اﺻـﻠﻰ ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ و ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎى‬
‫اﺟﺮاﻳﻰ‪ ،‬ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻣﺎ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻛﺎرى ﺑﺸﻮﻳﻢ و ﺗﻮﭘـﻮﮔﺮاﻓﻰ راﻫﺒـﺮى‬
‫را از اﻳﻦ ﻣﻨﻈﺮ ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪﻫﺎ و ﺗﻌﻤﻴﻢ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺳﺎزﻧﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه وﺟـﻮد دارﻧـﺪ‪،‬‬
‫آﺳﺎنﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ :‬ﻛﺪام ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻮﺟﺐ ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﻛﺪام ﻗﻮاﻋﺪ ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺟﻤﻌﻰ ﺷﺪهاﻧـﺪ و‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﻛﺪاﻣﻴﻚ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ و ﭼﺮا؟ ﭼﻪ زﻣﺎﻧﻰ ﻗﻮاﻋﺪ اﻟﺰاﻣﻰ و داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﻣﺤﺪود و ﮔﺴﺘﺮده‪ ،‬ﻧﻈﺎرت‬
‫ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻳﺎﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻳﻚ ﻃﺮحرﻳﺰى ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﻛﺪاﻣﻴﻚ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﻮده اﺳﺖ؟ ﻛﻠﻰﺗـﺮ از‬
‫آن اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻛﺪام ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ در راﺳﺘﺎى ارﺗﻘﺎى ﻧﻮآورىﻫﺎى ﻓﻨﻰ و اﻳﺠﺎد ﺑﺎزارﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻳـﺎ از ﻧﻈـﺮ ﻛـﺎرآﻳﻰ ﻧﻬـﺎدى‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ ﺑﻬﺘﺮ ﻳﺎ ﺑﺪﺗﺮ اﺟﺮا ﺷﺪهاﻧﺪ؟ ﻛﺎرﻛﺮد ﻛﺪام ﻳﻚ از آﻧﻬﺎ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﺷـﻔﺎﻓﻴﺖ‪ ،‬ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮﻳﻲ‪،‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻴﺖ و ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺑﻬﺘﺮ ﻳﺎ ﺑﺪﺗﺮ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ؟ ﻛﺪاﻣﻴﻚ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى را ﺑـﺮ ﺗﻘﻮﻳـﺖ ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ ﺑﺪون ﻧﻔﻮذ در راﺳﺘﺎى ﺗﺤﺼﻴﻞ داﻧـﺶ‪ ،‬ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻰ ﻣـﺬاﻛﺮه و ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺗﺄﺳـﻴﺲ و اﺟـﺮاى آن در ﺳـﻄﺢ ﻣﻠـﻰ‬
‫داﺷﺘﻪاﻧﺪ؟ آﻳﺎ درسﻫﺎﻳﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﭼﻨﺪذىﻧﻔﻊﻫﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ از ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ‬
‫ﻓﺮاﮔﻴﺮﻧﺪ؟ ﻛﺪام ﻳﻚ از اﻳﻨﻬﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺜﺒﻴﺖ روﻳﻪﻫـﺎى اﺳﺎﺳـﻰ ﺗﺮﺗﻴﺒـﺎت‬
‫درﺳﺖ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﻮﻧﺪ؟‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ ،‬ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه در ﻣﺠﻤﻮع ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣـﺎ ﻛﻤـﻚ ﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ ﻧﻘـﺎط ﺿـﻌﻒ و ﺷـﻜﺎفﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ ﻣﺎ را در ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ را ﺑﺸﻨﺎﺳﻴﻢ‪ .‬ﺣﺪاﻗﻞ ﭼﻬﺎر ﺳﺮى ﻣـﺸﻜﻼت ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ واﻛـﻨﺶﻫـﺎى ﺟﻤﻌـﻰ و‬
‫ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺸﺪه ﻳﺎ »ﺟﺰء ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ آﻧﻬﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻲﺷﻮد«‪ .‬اوﻟﻴﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻪ اﻋﺘﻤﺎد ﻛـﺎرﺑﺮان‬
‫در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه و در ﺳﻄﺢ ﻛﻼنﺗـﺮ‪ ،‬ﺣﻔـﻆ ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و‬
‫اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ‪ .‬دوﻣﻴﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺮزﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻲ ﻓﻀﺎى ﺳﻴﺎﺳـﻰ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻣـﺜﻼً ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪى و ﺗـﺴﻬﻴﻞ‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت ﺗﺠﺎرى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﺤﺖ ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺮ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﻣﺸﻜﻞ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻗـﻀﺎﻳﻰ ﻗﺎﺑـﻞ اﺟـﺮا‪ .‬ﺳـﺮى‬
‫ﺳﻮم ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺎزار اﺷﺎره دارد‪ ،‬ﻣﺜـﻞ ﻫﺰﻳﻨـﻪ داﺧﻠـﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳـﺖ رﻗـﺎﺑﺘﻲ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى‬
‫اﻗﺘﺼﺎدى ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه و ﺣﻔﻆ ﺗﻨﻮع ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ و زﺑﺎﻧﻰ‪ .‬ﭼﻬﺎرﻣﻴﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺑـﻮط ﻣـﻰﺷـﻮد‪،‬‬
‫ﻣﺜﻞ ﻫﻤﻜﺎرى ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﺎﻟﻰ و اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎورى‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻣـﻮرد ﻛـﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ از ﻛﻤﺘـﺮﻳﻦ ﺗﻮﺳـﻌﻪﻳـﺎﻓﺘﮕﻰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻨﻜﻪ آﻳﺎ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از اﺷﻜﺎل واﻛﻨﺶ ﺟﻤﻌﻰ در ﻣﻮرد ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ واﻗﻌﺎً ﻧﻴﺎز اﺳـﺖ‪ ،‬ﺧـﻮد‬
‫ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺤﺚﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﺳﺖ و ﺑﺪون ﺷﻚ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﻬﻤﻰ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ وﺿـﻌﻴﺖ‬
‫ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﺗﺮﺟﻴﺢ دارد‪ .‬در ﺑﻌﻀﻰ ﻣﻮارد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺻﺤﺖ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺛﺒـﺎت ﺷـﻮد‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫ﺗﺤﻘﻖ اﺟﻤﺎع ﺑﺎ آن ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮى ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺷﻮﻧﺪ و در ﻳﻚ ﻓﻀﺎى ﺑﺎز‬
‫و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﻮرد ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪157‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪158‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﺗـﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖﻫـﺎى راهﺣـﻞﻫـﺎى ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ را در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ و در ﭘﺮﺗﻮ دﻳﮕﺮ ﺗﺠﺎرب و اﻟﮕﻮﻫﺎى ﻛﻠﻰ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار دﻫـﻴﻢ‪ .‬در ﻣـﻮاردي ﻛـﻪ ذﻛـﺮ ﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﻣﻄﻠﻮبﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮرد ﭼﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ :‬ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ ،‬ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از اﻳـﻦ دو؟ در ﻛﺠـﺎ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﮔﺮاﻳﻰ ﺗﺮﺟﻴﺢ داده ﻣﻰﺷﻮد و آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ دو ﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺑﺎﺷﺪ؟ ﻛﺪام ﻳﻚ از ﺑـﺎزﻳﮕﺮان ﻏﻴـﺮ‬
‫دوﻟﺘﻰ ﻛﺪام ﻧﻘﺶﻫﺎ را در ﭼﻪ اﺑﻌﺎدي از اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮﻧﺪ؟ آﻳﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓﺳـﺎزي از ﻃﺮﻳـﻖ ﻗﻮاﻋـﺪ ﻗﺪرﺗﻤﻨـﺪ‬
‫ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ اﺳﺖ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻓﻜﺮ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪﻫـﺎى ﺑـﺴﻴﺎر ﻣﺤـﺪودﺗﺮى در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﺒـﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫ﻓﺮاﻣﺮزى ﺑﻮد؟ آﻳﺎ ﺑﻬﺘﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻗﻮاﻋﺪ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎت رﺳـﻤﻰ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻰ ﺗﻜﻴـﻪ ﻛﻨـﻴﻢ ﺗـﺎ‬
‫ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ را ﻣﻴﺎن ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺷﺒﻜﻪاى ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻴﻢ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑﻲاﺳﺎﺳﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻴﻢ؟ آﻳـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ اﻳـﻦ‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ ﻃﻴﻒ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﻫﻢ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﻫـﺪفﮔﻴـﺮى ﻣﺤـﺪودى داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ؟ در ﺻﻮرت ﺗﻨﺎﺳﺐ‪ ،‬ﺗﺒﻌﻴﺖ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد و ﺑﺎ ﻋﺪم ﺗﺒﻌﻴﺖ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﭼﮕﻮﻧـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮﺧـﻮرد‬
‫ﻧﻤﻮد؟ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ روﻳﻪاى و ﺗﻮازن اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ را ﻣﻴﺎن اﻫﺪاف رﻗﻴـﺐ ﻣﺤﻘـﻖ ﻛـﺮد؟‬
‫ارزﻳﺎﺑﻰ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻫﻤﻜﺎريﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ در دﻳﮕﺮ ﺣﻮزهﻫﺎ ‪-‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻳﺎ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆاﻻت و ﺳﺆاﻻت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻨﺶﻫﺎى اﺣﺘﻤـﺎﻟﻰ اﺳﺎﺳـﻰ و روﻳـﻪاى ﻣﻮﺟـﻮد ﻣﻴـﺎن‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻫﺪاﻳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﻮﺟﻮد در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻓﺮدى ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺪرﻳﺠﻰ‬
‫اﻳﺠﺎد ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻰ از ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺑﻪ دﻓﻌﺎت ﺑﺎ ﺗﻤﻬﻴﺪات دﻳﮕـﺮ ﺗـﻀﺎد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﻗﻄﻌﺎً در ﺣﻮزه وﺳﻴﻊﺗﺮ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﺗﻌـﺎرضﻫـﺎ ﻣﻴـﺎن‬
‫اﺳﻨﺎد ‪ ITU‬و ‪ WTO‬ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻴﻦ اﺳﻨﺎد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن آزاد اﻃﻼﻋﺎت و ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬در ﻣﺤﻴﻂ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻴﺎن ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزى ﻓﻨـﻰ ﻣﺨﺘﻠـﻒ )ﻣـﺜﻼً ﻣﻴـﺎن ‪ ITU‬و دﻓﺘـﺮ ﻣﻌﻤـﺎرى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ(‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻨﺎﺳﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و اﻣﻨﻴﺖ اﻃﻼﻋﺎت و ﻧﻈـﺎﻳﺮ آن‬
‫ﺗﻨﺶﻫﺎﻳﻰ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ارزﻳﺎﺑﻰ ﻧﺤﻮه ادﻏﺎم ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﺘﻨﻮع در ﻳـﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﺪﻫﺪ ﻛﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ از ﺑﺮوز ﻣﻌﻀﻼت ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ارزش ﻧﻬﻔﺘﻪ را از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻌﺎﺿﺪتﻫﺎى ﺑﻴﻦﻧﻬﺎدى‬
‫آزاد ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫اﺟﺮاى ﺳﺮﻳﻊ ﻳﺎ ﻣﻘﻄﻌﻰ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه ﻣﺸﻜﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬اﮔـﺮ ﺑـﺮ ﺳـﺮ اﻗـﺪاﻣﺎت‬
‫ﮔﺮوهﻛﺎرى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﻮد‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى‬
‫ﺷﺪﻳﺪ زﻣﺎﻧﻰ ﺧﻮد‪ ،‬اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ را دﻧﺒﺎل ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺮح اوﻟﻴﻪ اﻳﻦ ﺣﻮزه را ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﺪ و ﺑﺮﺧﻰ روﻧـﺪﻫﺎ‬
‫و ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ وﺳﻴﻊ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻟﻴﻜﻦ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻻزم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺮ روى ﻣﻌﺪودى ﻣﺆﺳﺴﺎت و ﺣﻮزهﻫﺎ ‪ -‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬
‫ﺧﺎص در ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ‪ WSIS‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﺪ‪ .‬آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪاى ﺗـﺪرﻳﺠﻰ و ﻣـﺪاوم ﺟﻬـﺖ ﭘـﮋوﻫﺶ و‬
‫ﮔﻔﺘﻤﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﻃﻲ اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ و ﮔﻔﺘﻤﺎن ادﻟﻪ ﺟﻤﻊآورى و ارزﻳﺎﺑﻰ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ دﻗﻴـﻖ‬
‫ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻳﺎ رد ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﭘـﻴﺶ ﻣـﻰرود‪ .‬ﺷـﺎﻳﺪ ﺑﺮﺧـﻰ داﻧـﺸﮕﺎﻫﻴﺎن‪ ،‬ﻣﺆﺳـﺴﺎت‬
‫ﭘﮋوﻫﺸﻰ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آﻧﻬﺎ رﻏﺒﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛـﺎر را ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه ﮔﻴﺮﻧـﺪ‪ .‬اﻣـﺎ ﭘﺮاﻛﻨـﺪﮔﻰ‬
‫ﻃﺒﻴﻌﻰ ﺣﻮزهﻫﺎ و ﮔﺮاﻳﺸﺎت ﻓﻜﺮى و ﺧﻼء اﺟﻤﺎع ﺑﺮ ﺳﺮ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮده و رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ در ﻣـﻮرد راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻮاﻧﻌﻰ را در ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي اﺟﺘﻤﺎع آﮔﺎه ﺑﺎ ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬اﻳﺪهﻫﺎى ﻣﻄـﺮح‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪ -14‬اﺟﺘﻤﺎع ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ اﺳﺖ ﺗﺎ در آن اﻳﻦ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ‬
‫را دﻧﺒﺎل ﻛﻨﺪ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﭘﻴﺸﺒﺮد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺑـﻪ اﻧﺠـﺎم رﺳـﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ‬
‫ﻣﻰرﺳﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺣﺎﻛﻢ اﺳﺖ‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از اﻳـﻦ اﺷـﺎره ﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻤﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در ﻣﻴﺎن ﺷﻜﺎفﻫﺎى ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻰ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺗﺨﺼﺼﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ‬
‫اﻳﻦ‪ ،‬ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ‪ ،ITU ،ICANN‬ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ و دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫـﺎ‪ ،‬ﺣـﺎﻛﻰ از اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻫﻨﮕـﺎﻣﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﺗﺨﺼﺼﻰ در ﺗﻼﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎى ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺧﻮد اﻳـﻦ ﺗـﻼش ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺗﻌـﺎرضﻫـﺎ و‬
‫واﻛﻨﺶﻫﺎﻳﻲ را از ﺟﺎﻧﺐ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻌﻰ ﻛﻪ ﺗﻔﺎﺳﻴﺮ ﻣﺤﺪودﺗﺮى را از وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﺟﻮدآورد‪.‬‬
‫دوم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬اﺗﻜﺎى ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻃﻮﻟﻲ ﺑﺨﺶﺑﻨﺪي و ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ارزﻳﺎﺑﻰ‬
‫و واﻛﻨﺶ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﺮزﻫﺎى ﺑـﻴﻦ آﻧﻬـﺎ ﻣـﺸﺨﺺ ﻧﻴـﺴﺖ را ﺑـﺎ دﺷـﻮارى ﻣﻮاﺟـﻪ ﺳـﺎزد‪ .‬در ﻣﻼﺣﻈـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪى از ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﻳﻚ ﺗﺮﺗﻴﺐ وﻳﮋه ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر اﺑﻌﺎد ﺧﺎﺻﻰ ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد و ﻳﻚ ﺳﺮى اﺑﻌﺎد‬
‫دﻳﮕﺮ در ﭘﺲزﻣﻴﻨﻪ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در آﻳﻨﺪه ﻣـﺸﻜﻼﺗﻰ را از ﻟﺤـﺎظ اﺟﺮاﻳـﻰ و ﺳﻴﺎﺳـﻰ ﺑـﻪ‬
‫وﺟﻮد آورﻧﺪ‪ .‬ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻮازن ﺣﻘﻮق ﻣﻴﺎن ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮى و ﮔﺴﺘﺮه ﻋﻤﻮﻣﻰ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺗﺠـﺎرت و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ ،‬ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ و آزادى ﺑﻴﺎن ﻳـﺎ رﻗﺎﺑـﺖ و ﻧﻈـﺎﻳﺮ آن در ﺻـﻮرﺗﻲ ﻣـﺸﻜﻞ ﺳـﺎز اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﻨﻬﺎ از ﻳﻚ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻮم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺻﺮف اﺗﻜﺎ ﺑﺮ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪه ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺎﻧﻊ ﻳﺎدﮔﻴﺮى ﻣﻘﻄﻌﻲ و واﻛـﻨﺶﻫـﺎى ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ ﺷـﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻬﺎرت و ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ ICT‬ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ؛ ﭼﺮا ﻛﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى‬
‫ﻣﺠﺰاﻳﻰ از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻣـﻰروﻧـﺪ و ﻧﻴـﺰ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﻨﺘﺸﺮه ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻧﮕﺎرش ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﻃـﺮح ﺳـﺆاﻻت ﺗﻄﺒﻴﻘـﻰ ﻓـﻮقاﻟـﺬﻛﺮ‪،‬‬
‫اﻧﮕﻴﺰهﻫﺎ ﻳﺎ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﭼﻪ زﻣﺎﻧﻰ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﻪ اﺳﻨﺎد ﺣﻘﻮﻗﻲ و ﻻزماﻻﺟـﺮا در‬
‫ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﻨﺎد ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻏﻴﺮاﻟﺰامآور ﻳﺎ ﺑﻪ ﻣﺪلﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد اﺗﻜﺎ ﺷﻮد‪.‬‬
‫دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻓﻮق اﺷﺎره ﺷﺪ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﮔﺴﺘﺮده راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﭼـﺎﻟﺶﻫـﺎى ﻣﻬﻤـﻲ را ﺑـﺮاي‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ‪SME‬ﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖ ﺟﺴﺘﻦ در اﻳﻦ ﻣﺆﺳـﺴﺎت‬
‫و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎي ﻣﻨﺎﺑﻊ‪ ،‬ﻋﻀﻮﻳﺖ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺟـﺎى‬
‫ﻫﻴﭻ ﺷﮕﻔﺘﻰ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻇﺎﻫﺮاً ﺧﻮاﺳـﺘﺎر ﻧـﻮﻋﻲ ﺗـﺸﻜﻞ ﻓﺮاﮔﻴـﺮ و ﻫﻤـﻪﺟﺎﻧﺒـﻪ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﻇﻒ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت وﺳﻴﻊﺗﺮ ﻣﻄﺮح در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ اﻳـﻦ‬
‫رﻫﻴﺎﻓﺖ »ﻛﻠﻲ و ﻫﻤﻪﺟﺎﻧﺒﻪ« ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﻣﻜﺮر ﺑﻪ ﻣﻬﺎرت ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ‪ ،‬ﻣﻄﻠﻘـﺎً ﻛـﺎرآﻳﻰ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣـﺪه ﻣﻴـﺎن ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮان دوﻟﺘـﻰ و ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﭘﺨـﺶ‬
‫ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬از اﻳﻦ رو ﺑﺮاى »اﺗﺨﺎذ« اﻳﻦ ﻧﻮع رﻫﻴﺎﻓﺖ و آﮔﺎهﺳﺎزى ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﺿﺮورت اﻗﺘﻀﺎ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ‬
‫آن را در ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﻛﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش ﻫﻤﮕﺎن در ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن ﻧﻬﺎدﻳﻨـﻪﺳـﺎزى ﻛﻨـﻴﻢ‪ ،‬ﻣـﺜﻼً در ﻳـﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﻳﺎ ﻣﺸﻜﻞ از ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻊ‪.‬‬
‫‪159‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪160‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﺻﺮﻓﺎً در اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﺄﺳﻴﺲ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑـﺮاى ﻧﻜـﺎت‬
‫ﻛﺎرﺑﺮدى ﻓﻮق در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻣﺘﻜﻰ ﺑﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺨﺼﺼﻰ‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﻜﻤـﻞ ﺳﻴﺎﺳـﻲ ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻰﺷﻮد ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ ﻧﻮﻋﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﺑﺎ ﺣﻮزه وﻇﺎﻳﻒ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ‪،‬‬
‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﻮﻋﻲ ﻓﻀﺎى ﭘﻮﺷﺸﻲ اﻓﻘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورد‪ ،‬ﺑﻪ ﺟـﺎي‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻬﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﻮدي ﺑﺨـﺶﺑﻨـﺪي ﺷـﺪهاﻧـﺪ و ﺗﺨﺼـﺼﻲ و ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻲ‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ رﺳﻤﻴﺖ و ﻓﺮاﮔﻴﺮي ﻛﻤﺘﺮ و ﻳﺎ اﻗـﺪاﻣﺎت ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓﺳـﺎزى ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ را‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛﻨﺪ و ﺗﺤﺖاﻟﺸﻌﺎع ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﺑﺮدى‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﺟﺬابﺗﺮﻳﻦ ﻣﺪﻟﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺮﻣﺒﻨﺎى آن ﻋﻤﻞ ﻛﺮد‬
‫‪ OECD‬ﻳﺎ دﻗﻴﻖﺗﺮ از آن ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت آن اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺪل‬
‫ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪ :‬ﻳﻚ ﮔﺮوه ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻣﺘﺨﺼﺺ و ﻛﻮﭼﻚ ﻛـﻪ ﮔﺰارﺷـﺎت ﺑـﺴﻴﺎر ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ را در ﺧـﺼﻮص اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻰﻛﻨﺪ؛ ﮔﻔﺘﻤﺎنﻫﺎى ﻣﺪاوم و ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى ﺷﺪه و ﻣﻨﻈﻢ ﻛﻪ ﺗﺼﺎدﻓﻰ و ﻣﻘﻄﻌﻰ‬
‫ﻧﻴﺴﺖ و ﺣﻀﺎر آن ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ؛ ﻣﻜﺎﻧﻰ واﺣﺪ و ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮاى ﺑﺮﮔﺰارى ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ و ﻧﻪ ﻣﺠﻤﻊﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ در ﺳﺮاﺳـﺮ‬
‫ﺟﻬﺎن ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮﻧﺪ؛ ﻳﻚ ﺣﻮزه وﻇﺎﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮده ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻣﻮرد ﺑﺎزﻧﮕﺮى و ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد؛ و آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻃﻮر ﻋﺎدى دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﻮد‪ :‬اﺗﻜﺎ ﺑﻪ اﺑﺰارﻫﺎى »ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻏﻴﺮ اﻟﺰامآور« ﻧﻈﻴﺮ اﻋﻼﻣﻴﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎ اﺳﺖ‪.‬‬
‫رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻏﻴﺮاﻟﺰامآور ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﺮات در ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻧﻈﻴﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﭼـﺮا‬
‫ﻛﻪ اﺳﻨﺎد »اﻟﺰامآور« ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻌﺎﻫﺪات ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﭘﺲ از ﻣﺪت ﻛﻮﺗﺎﻫﻰ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻌﻀﻞ ﻳﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد‪ .‬اﻳـﻦ رﻫﻴﺎﻓـﺖ‬
‫راه را ﺑــﺮاى ﻳــﺎدﮔﻴﺮى ﺟﻤﻌــﻰ‪ ،‬ﺗﺤﻘــﻖ اﺟﻤــﺎع و ﻫﻤــﺎﻫﻨﮕﻰ دوﺟﺎﻧﺒــﻪ ﺗﺤــﺖ ﻧﻈــﺎرت داوﻃﻠﺒﺎﻧــﻪ و ﻋﻤــﻮﻣﻰ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ در ﭘﺮﺗﻮ اﻫﺪاف ﻣﺸﺘﺮك ﻫﻤﻮار ﻣﻰﺳﺎزد‪ .‬اﺟﻤﺎعﻫﺎى ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪه در‬
‫اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﺨﺼﺼﻰ دﻳﮕﺮ را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬درﺳﺖ ﻣﺜﻞ اﻗـﺪاﻣﺎت ‪OECD‬‬
‫ﻛﻪ در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد ﺑﺮاي ‪ WTO‬و دﻳﮕﺮ اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﻤﻌﻰ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺳـﻮدﻣﻨﺪ واﻗـﻊ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﺎ ﻧﻈـﺎرت ﻳـﻚ‬
‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻰ ﻓﺮاﻫﻢ آورد ﻛﻪ در آن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ در ﺣﻮزه وﻇﺎﻳﻒ ﮔﺮوهﻫﺎى ﺗﺨﺼﺼﻰ‬
‫ﻣﻲﮔﻨﺠﺪ‪ ،‬ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪى از ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﭼﻨﺪ ﺑﻌـﺪى ﻣـﻮرد ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ‬
‫ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﻌﻤﻴﻢﭘﺬﻳﺮ و ﻧﻴﺮوﻫﺎى ﻣﻨﻔﻚﻛﻨﻨﺪه ﻧﻈﺎمﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻛـﺎﻣﻼً ﻣﺘﻤـﺎﻳﺰ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻮﻋﻰ ﺣﻠﻘﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﻛﻨﻨﺪه در ﺷﺒﻜﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬارى ﺑـﻴﻦ ﻧﻬـﺎدى‬
‫ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺗﻔﺎوت اﺻﻠﻰ آن ﺑﺎ ‪ OECD‬اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﺑﺎﻳﺪ‪ :‬اﻟﻒ( ﻳـﻚ ﻫﻤﻜـﺎري ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ در آن ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎي ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻰ و ‪SME‬ﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﻛﻨﺎر ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺠﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺣـﻀﻮر داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ؛ ب(‬
‫ﺗﻮﺟﻬﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻰ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺑﻌﺎد اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ را در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧـﺪ؛ ج( ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى وﺳـﻴﻌﻰ از‬
‫ﻓﻨﺎورى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ﺗﺎ دﺧﺎﻟﺖ دادن ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ و ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺗﺼﻮر اﻳﻨﻜﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻮاﻓﻖ ﮔﺴﺘﺮده در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ آن ﻫﻢ از ﻃﺮف ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺠـﺎﻣﻊ دﺳـﺖ‬
‫ﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬ﻗﺪرى ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮاى اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ وﺿﻮح ﺗﻤﺎﻳﻞ دارﻧـﺪ‬
‫‪ ITU‬اﻳﻦ ﺷﻜﺎف را در ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى ﭘﺮ ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﺳﺎلﻫﺎى اﺧﻴﺮ‪ ،‬اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺮات ‪ ITU‬را ﺗﺤـﺖ ﻓـﺸﺎر ﻗـﺮار‬
‫دادهاﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢﺗﺮى را در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﻳﻔﺎ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻳﺪه ﺣﺘـﻰ در‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮﺧﻰ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ از ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﺷﺪن اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬دوﻧﺎﻟﺪ ﻣـﻚ ﻟـﻴﻦ ‪ -‬ﻣﻘـﺎم‬
‫ارﺷﺪ ﭘﻴﺸﻴﻦ ‪ ITU‬ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎر آن ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ از وﺿﻊ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﺷﻮد و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﺧـﻮد را‬
‫ﻛﺎﻣﻼً ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪاى ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﻣﺴﺘﻘﻞ واﮔﺬار ﻛﻨﺪ و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ رادﻳﻮﻳﻰ را ﺗﺤـﺖ اﺧﺘﻴـﺎر و‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻟﻪ وي ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﺣﻖ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ و ﭘﻮﻳﺎﻳﻰ ﻗﺪرتﻫﺎ در ‪ :ITU‬درسﻫﺎﻳﻰ از ﻳﻚ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑـﺮاى‬
‫راﻫﺒﺮى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺟﻬﺎﻧﻰ« در ﻛﺘﺎب وﻳﻠﻴﺎم ﺟﻰ‪ .‬درك و ارﻧﺴﺖ ام‪ .‬وﻳﻠﺴﻮن‪ ،‬وﻳﺮاﺳﺘﺎران‪ ،‬راﻫﺒـﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻰ‪ :‬ﭼـﺸﻢ‬
‫اﻧﺪازﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﻗﺪرت‪ .‬ﻛﻤﺒﺮﻳﺞ‪ ،‬ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻰ ارﺷﺪ‪ :‬ﻧﺸﺮ ‪ ،MIT‬زﻳﺮﭼﺎپ‪2005 ،‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻮرد اﻳﺠﺎد ﺑﺨﺶ »‪ «ITU-I‬ﺑﺮا اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﻛﻨﺎر ﺑﺨﺶﻫﺎى ‪) ITU-T‬ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻣﺨـﺎﺑﺮات(‪) ITU-R ،‬ﻣﺨـﺎﺑﺮات‬
‫رادﻳﻮﻳﻰ( و ‪) ITU-D‬ﺗﻮﺳﻌﻪ( ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬از ذﻫﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ‪ ITU‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﻳﻨـﺪهاى دﺧﺎﻟـﺖ‬
‫ﺧﻮد را در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﻳﮋه در زﻣﻴﻨﺔ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزي ﻓﻨﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﺣﺎﻣﻴﺎن آن اﺳﺘﺪﻻل ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ وﻇﺎﻳﻒ ادارى اﻳﻦ ﻧﻬﺎد‪ ،‬اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻧﻮﻇﻬﻮر را ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﺗﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ و ﻓﻌـﺎﻟﻴﺘﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫اﻋﻀﺎ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم آن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬آﺳﺎنﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻛﻤﺎ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ اﺻـﻠﻰ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻳﻌﻨـﻰ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه‪ ،‬و ﺑـﻪ ﻣﺮاﺗـﺐ‪،‬‬
‫ﺳﺎﻳﺮﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ‪ ،‬ﺑﺎ »ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ اﺗﺤﺎدﻳﻪ« ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪي ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛـﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ آﻧﻬـﺎ‬
‫ﺗﺼﻮر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺣﻮزة وﻇﺎﻳﻒ اﻳﻦ ﻧﻬﺎد در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺤﺪود اﺳﺖ و ﺣﺘﻲ در ﺣﺎل ﻣﺤـﺪودﺗﺮ ﺷـﺪن‬
‫ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ (1).‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺻﺪﻫﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ اﻋﻀﺎي ﺑﺨﺶ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ روﻳﻪﻫﺎ و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺎﻟﻰ ‪ ITU‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣـﺆﺛﺮ‬
‫از ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ‪SME‬ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ ،‬ﺣﻀﻮر دوﻟﺖﻫﺎ در اﻳـﻦ‬
‫ﻧﻬﺎد از ﻃﺮﻳﻖ وزارتﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎت ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﺎ اﺷـﺨﺎص ﺑﺮﺟـﺴﺘﻪ ﻣـﺸﺨﺺ ﻣـﻲﺷـﻮد و ﺳـﺎﻳﺮ‬
‫وزارتﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ و ﺣﺎﻣﻴﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬در ﺳﻄﺢ ﮔـﺴﺘﺮدهاى ﺑـﻪ ﺣﺎﺷـﻴﻪ‬
‫راﻧﺪه ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻫﺪف اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ از ‪ ITU‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﮔﺴﺘﺮدهاي ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ آﻳـﺪ ﺗـﺎ در ﻗﺎﻟـﺐ ﻳـﻚ ﭘﻴﻜـﺮه ﭼﻨـﺪ‬
‫ذىﻧﻔﻌﻰ و ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ رﺷﺪ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﺤﻤﻞ اﺻﻼﺣﺎﺗﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻰ وﻳﮋﮔﻰ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﺗﻐﻴﻴـﺮ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻰرود ﺑﺴﻴﺎرى از اﻋﻀﺎى اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬اﺣﺘﻤـﺎل ﻛﻤـﻲ‬
‫وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ‪ ITU‬ﻧﻘﺶ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺷﺪه در ﻓﻮق را اﻳﻔﺎ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬
‫اﻳﺪه دﻳﮕﺮى ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن اﻓﺘﺎده اﺳﺖ‪ ،‬رﺷﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ وﺳـﻴﻊ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣـﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘـﻰ ‪ICANN‬‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺳﻨﺎرﻳﻮى »‪ «GAC Plus‬ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﻧﺎﻣﺤﺘﻤﻞ و ﻣﺸﻜﻞزا ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪاى ﻛﻪ ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ‪ ICANN‬را زﻳﺮ ﺳﺆال ﺑﺮدهاﻧﺪ و ﻗﺼﺪ دارﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﻌﺎل در اﻣﻮر آن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻜﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻜﻰ از ارﮔﺎنﻫﺎى آن ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ‪ ITU‬ﻛـﻪ ﻣﻄﻠـﻮب ﻧﻈـﺮ آﻧﻬـﺎ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺣﻘﻴﻘﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ‬
‫‪GAC‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ‪ ،‬ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ و ﻓﺮاﮔﻴﺮى از ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻧﺎﻣﻌﻴﻨﻲ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ و ﻣﻄﻤﺌﻨـﺎً اﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ را ﺑـﺎ‬
‫ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻴﺸﺘﺮى ﻫﻤﺮاه ﻣﻰﺳﺎزد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺼﻮر اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ آﺳـﺎن ﻧﻴـﺴﺖ ﻛـﻪ دﻳﮕـﺮ ﻧﻬﺎدﻫـﺎى ﺗﺨﺼـﺼﻲ‬
‫ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﻳﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﻪ ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﺮاى اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﻣﻨﺎﺳـﺒﻨﺪ و‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻻزم ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫اﮔﺮ ﺑﻌﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻛﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﭘﻴﺸﻴﻦ در اﻳﻔﺎى اﻳﻦ ﻧﻘﺶ ﻧﺎﺗﻮان ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬آﻳـﺎ ﻣـﻰﺗـﻮان ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى ﻛﻠـﻰ‬
‫ﺟﺪﻳﺪى راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺟﺪﻳﺪ اﻧﺠﺎم داد؟ ﻇﺎﻫﺮاً در ﺟﻮ ﺳﻴﺎﺳﻲ اﻣﺮوز‪ ،‬ﭼﻨـﻴﻦ ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎداﺗﻰ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻧﻤـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫‪161‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪162‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﻴﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻤﻊآوري ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻰ ﺑﺮاى ﺷﺮوع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪ WGIG‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎى ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪه در ‪ WSIS‬ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﻣﺤﺪود و ﻛﻮﭼﻚ ﺑـﺎ ﻳـﻚ‬
‫وﻇﻴﻔﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻲ واﺑﺴﺘﻪ و ﻣﺤﺪود در آﻏﺎز ﻛﺎر ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﻮد ﻣﻄﻤﺌﻨـﺎً ﺗﺄﺳـﻴﺲ ﺗـﺸﻜﻠﻲ اﺳﺎﺳـﻲﺗـﺮ ﺧﻴﻠـﻲ‬
‫دﺷﻮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻣﺤﺘﻤﻞﺗﺮﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد‬
‫اداﻣﻪ دﻫﻴﻢ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي و ﺿﺮورتﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑـﺮآورده‬
‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬
‫اﻣﺎ اﮔﺮ ﻧﻤﻲﺗﻮان ﺑﺮ ﺳﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻘﻰ ﺟﻬﺖ ارﺗﻘﺎي ﮔﻔﺘﻤﺎن و اﺟﻤﺎع رﺳﻴﺪ )در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز در ﻗﺎﻟﺐ‬
‫ﻳﻚ ﻗﺎﻧﻮن ﻏﻴﺮاﻟﺰامآور(‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻳﻚ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻣﻴﻨﻲﻣﺎﻟﻴـﺴﺘﻲ و ﻗﺎﺑـﻞ درك وﺟـﻮد دارد‪ .‬اﻳـﻦ ﮔﺰﻳﻨـﻪ‪ ،‬اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﭼﻨﺪ ذيﻧﻔﻌﻲ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎي ﺗﺤﻠﻴﻠـﻲ و ﺗﺒـﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد‪ .‬ﺑـﺎ دﻧﺒـﺎل ﻛـﺮدن‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﺎفﻫﺎ و اﺻﻮل ﺗﻌﻤﻴﻢﭘﺬﻳﺮ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺟﺮاى ﻳﻚ‬
‫ارزﻳﺎﺑﻰ ﭼﻨﺪ دﻳﺪﮔﺎﻫﻰ ﻛﻪ ﺧﻸ آن ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﺤﺪودﺗﺮ اﺣﺴﺎس ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻏﻨﺎى اﻳﻦ‬
‫ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺑﻴﻔﺮاﻳﺪ و ورودىﻫﺎى ﻣﻔﻴﺪى را ﺑﺮاى دﻳﮕﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮﻳﻬﺎي واﻗﻌﻰ ﺳﺮوﻛﺎر دارﻧـﺪ‪ ،‬ﺗـﺄﻣﻴﻦ‬
‫ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻗﺪام ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺮاى ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺪون ﻧﻔﻮذ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‬
‫و ‪SME‬ﻫﺎ ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﻣﻰﺷﻮد؛ زﻳﺮا ﺗﺎﻛﻨﻮن در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﻈﺎرت و ارزﻳـﺎﺑﻰ ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى راﻫﺒـﺮى ﺑـﺎ ﻣـﺸﻜﻼﺗﻰ ﻣﻮاﺟـﻪ‬
‫ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ آن را ﻳﻚ ارزش اﻓﺰوده در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﻳﻚ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﻛﻮﭼﻚ‪ ،‬ﻣـﺎﻫﺮ و‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار از ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺧﻮب ﻛﻪ از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺠﺎزى ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و اﻓﺮاد ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻛﺎرآﻣﺪ اﻳﻦ وﻇﺎﻳﻒ را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه در اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻣﻨﺘﺸﺮه‬
‫در اﺟﻼس ‪ 2003 WSIS‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺨﺸﻰ را ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻰ راﻫﺒﺮى اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻣﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻈﺎرت ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و‬
‫»ﺧﻮدﮔﺮدان« ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ‪ ...‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻰﻛﻨـﻴﻢ ﺟﻬـﺖ ﺗﺤﻘـﻖ‬
‫ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﻳﻚ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﺑﻪ واﻗﻊ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﻮد‪ (1 :‬ﺗﺮﺳـﻴﻢ و دﻧﺒـﺎل ﻛـﺮدن‬
‫اﻛﺜﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى رو ﺑﻪ رﺷﺪ ﻛﻨﻮﻧﻰ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي راﻫﺒﺮى ‪ICT‬؛ ‪ (2‬ارزﻳـﺎﺑﻰ و اراﺋـﻪ ورودى‬
‫ذىﻧﻔﻊﻫﺎ در ﺧﺼﻮص ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﺳﺎزى ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ ﺑﺎ اﻫﺪاف ذﻛﺮ ﺷـﺪه در دﺳـﺘﻮر ﻛـﺎر ‪WSIS‬؛ و ‪(3‬‬
‫اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﺒﻨﺎى دورهاى ﺗﺎ ﺳﺎل ‪2005‬؛ ﻣﺒﻨﻲ ﺑـﺮ‬
‫)‪(1‬‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻲﺗﻮان در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اداﻣﻪ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫‪ -15‬ﺑﻌﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﺑﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬارد‬
‫‪ 1‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﻪ اﺟﻼس ‪» ،WSIS‬ﺷﻜﻞدﻫﻰ ﺟﻮاﻣﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺮاى رﻓﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺑﺸﺮى«‪ 8 ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2003‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.itu.int/wsis/docs/geneva/civil-society-declaration.pdf‬‬
‫ﻧﮕﺎرﻧﺪه ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺣﺰﺑﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ‪ ،‬در ﺗﻬﻴﻪ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ اﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮد‪ .‬وﻟﻔﮕﺎﻧﮓ ﻛﻠﻴﻦ واﭼﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ »ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻧﻈﺎرﺗﻰ« را ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ‪ WSIS‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدي ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺷﺪه‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮاً ﺑﻴﻢ و اﻣﻴﺪﻫﺎﻳﻰ را در ﻧﻬﺎدﻫﺎى‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﺠﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ از ‪ WSIS‬و ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص‬
‫از ﮔﺮوهﻛﺎرى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻧﺎﺷﻰ ﺷﻮد‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﻛﺶ و ﻗﻮسﻫـﺎى ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻰ ﻛـﻪ ﻋﻤـﺪﺗﺎً از ﭘـﺸﺖ ﭘـﺮده آب‬
‫ﻣﻰﺧﻮرد‪ ،‬از ﻃﺮف ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ اﻋﻤﺎل ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ در ﺗﻼش ﺑﺮاي ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬاري ﺑـﺮ ﺗﻤـﺎم ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت از‬
‫راه دور ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻛﺪام ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﺤﺖ ﭼﻪ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ واﻛﻨﺶﻫﺎ ﻛﺎﻣﻼً ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺣﻘﺎﻳﻖ ﺑﺮرﺳﻰﻫﺎﻳﻰ اﻧﺠـﺎم داد‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻠﻰ‪ ،‬ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺣﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪ WSIS‬ﺑﻰﺗﻔـﺎوت ﻫـﺴﺘﻨﺪ و‬
‫ﺑﻌﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺧﻼف ﻧﻈﺮﺷﺎن ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﺗﻘﺴﻴﻢﺑﻨﺪى ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﺗﻮزﻳـﻊ ﻗـﺪرت‪،‬‬
‫ﻇﺎﻫﺮاً اﻣﻜﺎن اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻐﻴﻴﺮات از اﻗﺪاﻣﺎت ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺑﺰرگ و ﺑﺪون اﺗﻔﺎق ﻧﻈﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻪ وﻳﮋه آن ﻛﻪ‪ ،‬در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻦ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ و اﻧﺠﻤﻦﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺻﺮﻳﺢ ﺧـﻮد‬
‫را ﺑﺎ واﮔﺬاى ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ICANN‬ﺑﻪ ‪ ITU‬اﻋﻼم ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺪون ﺷﻚ‪ ،‬دوﻟﺖ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه ﺑـﻪ ﻧﻮﺑـﻪ ﺧـﻮد از‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺿﻌﻴﻒ اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ از ‪ ICANN‬اﺑﺮاز ﻧﮕﺮاﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﻣﺠﺒـﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد ﺗـﺎ زﻣـﺎن‬
‫ﺗﺠﺪﻳﺪ راﺑﻄﺔ ﺧﻮد ﺑﺎ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن در ﺳﺎل ‪ 2006‬ﺑﺪﻗﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﻗـﺮار اﺳـﺖ ﺷـﺎﺧﻪ‬
‫اﺟﺮاﻳﻰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺎﺣﺸﻰ ﻣﺒﻨﺎى ﻓﻜﺮى ﺧﻮد را ﺗﻐﻴﻴﺮ داده و ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ را ﻋﻤﻼً ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ )ﻣـﺜﻼً ﭘـﺲ‬
‫از اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮرى(‪ ،‬دﻳﮕﺮ ﺑﺮاى ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺘﺖ ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ ،‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺮﺧـﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﻫﻴﭻ ﻃﺮﻓﺪارى ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ ﺳﻴﺎﺳﻰ از ﻃﺮف ﻛﻨﮕﺮه اﻣﺮﻳﻜﺎ و ﺣﺘﻰ از ﻃﺮف ﺟﺪىﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺘﻘﺪﻳﻦ ‪ICANN‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﺨﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪ .‬ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﻣﻮرد ﻫﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﺟﻬﺖ اﻋﻄﺎي اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺎﻳﻞ ﻧﺎﺣﻴﻪ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳـﺮور رﻳـﺸﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﻗﺪرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮﻣﺒﻨﺎى ﻳﻚ ﺳﺮى ﺻﻼﺣﻴﺖﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺎﻳﻞ ﺻﺎدق ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬از‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮات ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ در ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ‪ ،‬ﺑﻴﺎﻧﻴﻪﻫﺎي ﺟﺎﻟﺐ ﻧﻈﺮ ﻓﺮاﻧـﺴﻪ و ﺑﺮﺧـﻲ اﻗـﺪاﻣﺎت ‪ ،ICANN‬ﺣﻤﺎﻳـﺖ‬
‫ﮔﺴﺘﺮدهاي ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﺨﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪.‬‬
‫اﻣﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ دﻳﮕﺮ اﺑﻌﺎد راﻫﺒﺮى زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻪ ﻛﻨﻴﻢ؟ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳـﺪ ﺑﺤـﺚ ﭘﺮداﺧـﺖ ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎى اﺗـﺼﺎل‬
‫داﺧﻠﻲ‪ ،‬ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ راﺟـﻊ‬
‫ﺑﻪ اﻟﺰام ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺪارات ﺷﻤﺎل ‪ -‬ﺟﻨﻮب اﻋﺘﺮاﺿﺎﺗﻰ را ﻣﻄﺮح ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ‬
‫ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺣﺴﺎب ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺑﺮآورد ﺗﺮاﻓﻴﻚ‪ ،‬ﻏﻴﺮ ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ و ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﻲرﺳـﺪ و‬
‫ﺗﺎ ﻛﻨﻮن در ‪ ITU‬از ﻃﺮف اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﺣﺎﻣﻞﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ رد ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻫﻤﻜﺎرى ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ‪ back bone‬اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه اﮔﺮ اﻳـﻦ ﻗـﻀﻴﻪ ﺑـﻪ ﺗﻌﻬـﺪات‬
‫اﺻﻼح و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖ در ﺟﻨﻮب ﺟﻬﺎن ﭘﻴﻮﻧﺪ داده ﺷﻮد‪ .‬ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ ارزﺷﻤﻨﺪ اﺳـﺖ‪ ،‬وﻟـﻲ ﻳـﻚ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺑﻨﻴـﺎدﻳﻦ‬
‫ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺤﺚ اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از دول ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ را ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻛﺮده اﺳـﺖ‪ .‬زﻳـﺮا ﺣـﻮزهاى‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﻜﺎريﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺣﺮﻛﺖ ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﺗـﺪوﻳﻦ اﺳـﻨﺎد ﭼﻨـﺪ ﺟﺎﻧﺒـﻪ و‬
‫ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ در راﺳﺘﺎي »ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻣﻨﻴﺖ« ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﻛﻤﺎ اﻳﻨﻜـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع در ﻣﺠﻤـﻊ ﻋﻤـﻮﻣﻰ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و اﺟﻼس ‪ WSIS‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬ﻣﻮرد ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻣـﺎ در روﻧـﺪ ﻛﻨـﻮﻧﻰ‪ ،‬اﺣﺘﻤـﺎﻻً‬
‫‪163‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪164‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﭼﻨﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﺟﺎى ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻘـﺶ رﻫﺒـﺮى‪ ،‬در ﻗﺎﻟـﺐ ﻳـﻚ ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎن‬
‫ﻋﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫اﻣﺎ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى ﺗﺒﺎدﻻت و ﻣﺤﺘﻮا‪ ،‬اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮات از ﻃﺮﻳﻖ ‪ WSIS‬ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬ﻣﺬاﻛﺮات ﻣﻬﻢ‬
‫و ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﻈﺎم ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺗﺸﻜﻞﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ WIPO ،WTO‬و ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺷـﻬﺮ ﻻﻫـﻪ در دﺳـﺖ ﺑﺮرﺳـﻰ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻣﺒﻬﻢ اﺳﺖ و از ﻫﺮ ﻟﺤﺎظ ﺑﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻤـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺗﻮاﻓـﻖ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒـﻪ‬
‫ﺟﻬﺖ ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺟﻬﺎﻧﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ اﺷـﺘﺮاكﮔـﺬارى اﻃﻼﻋـﺎت و ﺑﺮﻗـﺮارى ﻧﻈـﺎم‬
‫ﻗﻮىﺗﺮى ﻛﻪ از ﺣﻤﺎﻳﺖ ‪ ITU‬ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ ﻳـﻚ اﺣﺘﻤـﺎل ﺑﻌﻴـﺪ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ‪ .‬ﻳﺎدداﺷـﺖ ﺗﻔـﺎﻫﻢ ‪OECD‬‬
‫اﻣﻴﺪوارﻛﻨﻨﺪهﺗﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﻢ ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪاى ﻛﻪ ﺑـﺎ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﻓﺮاﮔﻴـﺮى ﻣـﺸﻜﻞ دارﻧـﺪ‪،‬‬
‫ﭼﻨﺪان ﻣﻔﻴﺪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ‪ WGIG‬و اﺟﻼس ‪ WSIS‬ﺗﻮﻧﺲ )‪ (2005‬ﺑﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻴﺎز اﺳﺎﺳﻰ ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎرى‬
‫ﮔﺴﺘﺮده ﻓﻨﻰ را ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ رﻓﻊ ﻣﺸﻜﻼت ﺟﻨﻮب ﺟﻬﺎن ﻧﻴﺰ ﻛﻤﻚ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺗـﻮاﻓﻘﻲ ﺟﻬـﺖ اﻓـﺰاﻳﺶ‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮاى دﻳﮕﺮ اﻫﺪاف ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﺑﺎ ﺻﻨﺪوق اﺗﺤﺎد دﻳﺠﻴﺘﺎل‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺪان ﺑﺎ اﺳﺘﻘﺒﺎل ﻣﻮاﺟﻪ ﻧـﺸﺪه اﺳـﺖ‪ .‬در ﺧـﺼﻮص دﻳﮕـﺮ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه ﺗﺠﺎري‬
‫و ﺣﻔﻆ ﺗﻨﻮع ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ و زﺑﺎن‪ ،‬ﺑﻌﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ WSIS‬اﻗﺪام ارزﻧﺪهاى اﻧﺠﺎم دﻫﺪ‪.‬‬
‫در ﭘﺮﺗﻮ اﻳﻦ ﺗﻮﺟﻬﺎت‪ ،‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ دو ﻣﺮﺣﻠﻪاى را دﻧﺒـﺎل ﻛﻨـﻴﻢ‪ .‬در اوﺿـﺎع ﻛﻨـﻮﻧﻰ‪ ،‬دوﻟـﺖﻫـﺎ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ در روﻳﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻼً ﺷـﻔﺎﻓﻴﺖ‪،‬‬
‫ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ و ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﮕﻲ ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ و ﻓﻘﺪان ﻳﻚ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ و روﺷـﻦ ﻛـﻪ در آن ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارىﻫـﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺣﺘﻰ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻛﺸﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺴﻠﻤﺎً اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺻﻼﺣﺎت روﻳـﻪاى‬
‫ﺑﺎ اﻋﺘﺮاﺿﺎﺗﻰ ﺟﺪى ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ اﺣﺘﻤﺎﻻً اﻳﻦ اﺻﻼﺣﺎت در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳـﻰ ﻛـﻪ ﻣـﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑـﺎ‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪه در ارﺗﺒﺎﻃﻨﺪ‪ ،‬ﻓﻀﺎي ﺑﺰرگﺗﺮي را ﺑﺮاي اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر و اﻳﺠﺎد ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑﻪ وﺟـﻮد ﻣـﻲآورد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪،‬‬
‫ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻮي ﻫﻤﻜﺎري ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ در زﻣﻴﻨﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ‪ ،‬ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن‪ ،‬ﺑﺮ ﺧﺴﺘﮕﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗـﻮان‬
‫ﻓﺮﺳﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻏﻠﺒﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻨﻴﺎدﻳﻨﻰ ﻛﻪ در ﻗﻮاﻋﺪ و اﺑﺰارﻫﺎ ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴـﺮد‪،‬‬
‫آنﭼﻨﺎن ﺟﻨﺠﺎل ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬اﮔﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻰ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣـﺔ ﻗﺮﻳـﺐاﻟﻮﻗـﻮع ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد‪،‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ در ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﻬﺘﺮي ﻗﺮار دارد‪.‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در اﺑﺘﺪاى اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﻄﺮح ﻛﺮدم‪ ،‬ﻣﺎ در ﻳﻚ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻗﺮار دارﻳﻢ‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن‪ ،‬ﻣﺨﺎﻟﻔـﺖﻫـﺎى‬
‫ﮔﺴﺘﺮدهاى در ﺧﺼﻮص ﺑﺴﻴﺎري ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺎﻃﺮهآﻣﻴﺰ و ﻧﻘـﺶﻫـﺎى ﻣﻨﺎﺳـﺐ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ و ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻧﻮاﻗﺺ اﺳﺎﺳﻰ اﺟﺮاﻳـﻰ‬
‫و ﺳﻴﺎﺳﻰ در ﻧﻈﻢ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ وﺟﻮد دارد‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ دﻳﮕﺮان ﺑﺮ اﻳﻦ ﻋﻘﻴﺪه ﭘﺎﺑﻨﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم اﻣﻮر اﺳﺎﺳﺎً ﺑﻪ ﺧـﻮﺑﻰ‬
‫اﻧﺠﺎم ﻣﻲﮔﻴﺮد و ﻧﻴﺎزى ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ در آن ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺗﺤﺖ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻰ‪ ،‬ﻣﻌﻴﺎرى ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ اﺗﺨـﺎذ‬
‫ﻛﺮده اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮفﻫﺎى درﮔﻴﺮ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺗﺎ آﻣﺎده ﺷﻮﻧﺪ و ﻋﺰم ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺧﻮد را ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣـﺪودى ﻣـﺒﻬﻢ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﻲرﺳﺪ روﺷﻦ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻦ‪ ،‬ﻳﻚ ﺗﻌﻬﺪ واﻗﻌﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺮﮔﺰارى ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ و ﻓﺮاﮔﻴـﺮ اﻟﺰاﻣـﻲ‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه از ﻃﺮف ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣﻮاﻓﻖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ آﻳﻨـﺪه اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺮاى اﻳﻨﻜـﻪ ﺑـﻪ‬
‫رﺳﺎﻧﻪاى ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﭘﺮﺗﺤﺮك ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮاى ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﺠﺎرت ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷـﻮد‪ ،‬ﺑﻬﺘـﺮ اﺳـﺖ اﻋﻤـﺎل ﻗـﺪرت ﻣﻨﻌﻄـﻒ و‬
‫ﻏﻴﺮاﻟﺰامآورى ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و ﺗﻼش ﺷﻮد ﺑﻪ ﺟﺎى ﻣﻴﺪان دادن ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت و دﻏﺪﻏﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﺑـﻪ‬
‫وﺟﻮد ﻣﻰآﻳﺪ‪ ،‬ﻳﻚ اﺟﻤﺎع ﭘﺎﻳﺪار ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮدهاى از ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻻزم اﺳـﺖ‬
‫در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول‪ ،‬ﺷﺮاﻳﻂ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺗﺠﺪﻳﺪﻧﻈﺮ ﺷﻮد ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى اﺻﻼﺣﻰ و ﺣـﻞ‬
‫و ﻓﺼﻞ ﺟﻤﻌﻰ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺎ ﺳﻬﻮﻟﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ اﻣﻴﺪ ﻛﻪ آن ﻓﺮاﻳﻨﺪ را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﺪ‪ ،‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻰ اراﺋـﻪ‬
‫داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪165‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪166‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪:‬‬
‫ﻣﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ؟‬
‫راﺋﻮل اِﻛِﺒِﺮﻳﺎ)‪ (1‬از ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒـﺖﻛﻨﻨـﺪه آدرس اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﺣـﻮزه‬
‫ﻛﺎراﺋﻴﺐ و آﻣﺮﻳﻜﺎى ﻻﺗﻴﻦ )‪(LACNIC‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫از زﻣﺎن ﺷﺮوع ﺑﺤﺚ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺪلﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨـﺪﻳﻦ ﺳـﺎل ﻣـﻰﮔـﺬرد و اﻳـﻦ ﺑﺤـﺚ در ﺟﺮﻳـﺎن‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻗﻮت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬در ﭘﺎﻳﺎن اﻳﻦ اﺟﻼس ﻛﻪ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ژﻧـﻮ ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﻫﻴﭻ ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪاى در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺮﺳﻴﺪ و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮيﻫـﺎى ﻋﻤـﺪه ﺑـﻪ ﻣﺮﺣﻠـﻪ دوم آن ﻛـﻪ در‬
‫ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 2005‬در ﺗﻮﻧﺲ ﺑﺮﮔﺰار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻣﻮﻛﻮل ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺟﺎي ﺷﮕﻔﺘﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از ﺑﺤﺚﺑﺮاﻧﮕﻴﺰﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ اﺟـﻼس ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬
‫ﺷﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﻌﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻛﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع وﺟـﻮد دارد روﺷـﻦ‬
‫ﮔﺮدد و درك ﺑﻬﺘﺮى از ﻣﻔﻬﻮم ﺑﻰﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﺒﻬﻢ و ﻧﺎﻣﺸﺨﺼﻰ ﻛـﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و »راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻧﺎم دارد‪ ،‬اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد‪.‬‬
‫از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻰ ﻣﻰﺷﻮد؟‬
‫ﻧﻤﻲﺗﻮان اﺻﻄﻼﺣﻰ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﺳﺐﺗﺮ از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﻤـﻮد‪ .‬ﻏﻴـﺮﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺗـﺼﺪﻳﻖ ﻛﻨـﻴﻢ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫اﺷﺨﺎص در ﺟﺮﻳﺎن اﻳﻦ ﺑﺤﺚ از آن ﻣﻔﻬﻮم ﻳﻜﺴﺎﻧﻰ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﻣﻦ ﺷﺨﺼﺎً ﻣﻌﺘﻘﺪم ﻛﻪ ﺧﻼف اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫‪Raúl Echeberría 1‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﺣﺎل ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را روﺷﻦ ﻛﺮدﻳﻢ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ آن را ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ‪.‬‬
‫از زﻣﺎن آﻏﺎز ﺑﻪ ﻛﺎر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻧﻘﺶﻫﺎي ﻓﻌﺎﻟﻲ را در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻓﻮقاﻟـﺬﻛﺮ‬
‫ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻗﺎﻟﺐ ﭘﺮوژهاى ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻫﻤـﻴﻦ اﻣـﺮ در‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎي ﻻزم ﺑﺮاي »ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ از ﻃﺮﻳﻖ اﻧﻌﻘـﺎد‬
‫ﻗﺮارداد ﺑﺎ دوﻟﺖ اﺟﺮا ﺷﺪ و در ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻮارد ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى آﻧﻬﺎ را ﻧﻬﺎدﻫﺎى دوﻟﺘﻰ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ‪ (1) IANA‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺸﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ و ﻓﻀﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﻤﺎره اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫)اﺳﺎﺳﺎً آدرسﻫﺎى ‪ (IP‬را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪.‬‬
‫)‪(2‬‬
‫دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﮔﺮوه وﻳﮋة ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IETF‬از ﻫﻤﺎن آﻏﺎز ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒـﻪ‬
‫و ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ آﻏﺎز ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ IETF .‬ﺗﺸﻜﻠﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﻌﻤـﺎرى و اﺟـﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺗـﺪوﻳﻦ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن )ﻧﻈﻴﺮ ‪ (IESG ،IAB‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳـﺎ ﻏﻴﺮﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑـﻪ ﻫـﻴﭻ‬
‫دوﻟﺘﻰ واﺑﺴﺘﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪www.iana.org 1‬‬
‫‪www.ietf.org 2‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ روﺷﻨﻲ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارد و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻣﺠﻤﻮع از »ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ راﻫﺒﺮى« ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬در‬
‫راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺑﻌﺎد ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد و ﺑﻰﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ ﻣﻄﺮح اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﻌـﻀﻰ از آﻧﻬـﺎ در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺗﻮﺳـﻂ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛـﻪ دﻳﮕـﺮ اﺑﻌـﺎد از ﻃﺮﻳـﻖ ﻗـﺎﻧﻮن و ﻣﻘـﺮرات ﻣـﺸﺨﺺ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺧﻼﺻﻪاي در ﻣﻮرد ﺑﺮﺧﻲ اﺑﻌﺎد ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‪ ،‬دوﻟﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ‪ ،‬آﻣﻮزش و ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎ ﺗﺸﻜﻞ واﺣﺪى وﺟﻮد ﻧﺪارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار داده و ﺑـﻪ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ‬
‫رﺑﻂ داده ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻴﭻ ﺗﺸﻜﻞ ﻣﺴﺘﻘﻠﻰ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ در آﻧﺠﺎ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد‪ ،‬ﭘـﺲ‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهﺗﺮﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻢ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﻮﺟﻮدﻳﺖ ﺧﻮد راﺻﺮﻓﺎً از ﺗﻜﺮار ﻣﺴﺘﻤﺮش ﺑﻪ دﺳﺖ آورده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤـﻴﻦ‬
‫دﻟﻴﻞ‪ ،‬ﭼﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺎ اﻋﺘﻘﺎد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ اﻳﻦ اﺻﻄﻼح اﻧﺪﻛﻲ ﻗﺪﻳﻤﻰ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺟﻬﺖ ارﺟﺎع ﺑـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‬
‫ﻓﻨﻰ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰرود‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺮدم از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺻـﺤﺒﺖ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬اﺳﺎﺳـﺎً ﻣﻨﻈﻮرﺷـﺎن ﺗـﺼﺪى و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‪ ،‬آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ )ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ IP‬و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى آزاد(‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﺑﻌﺎد ﻓﻨـﻰ و ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎى‬
‫ﺿﺮورى ﺑﺮاى اﺟﺮاى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ و ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪167‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪168‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد‪ 13 .‬ﺳﺮور ﻣـﺸﺎﺑﻪ وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ از ﺣـﺮوف ‪ A‬ﺗـﺎ ‪ M‬ﻣـﺸﺨﺺ‬
‫ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻣﺒﻨﺎ ﻳﺎ ﺣﺘﻰ رﻳﺸﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻰ ﻣﻴـﺎن اﻳـﻦ ‪ 13‬ﺳـﺮور‬
‫وﺟﻮد ﻧﺪارد؛ ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ 10 .‬ﺳﺮور از اﻳﻦ ‪ 13‬ﺳﺮور در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻗﺮار دارﻧـﺪ)‪ (1‬و ‪ 3‬ﺳـﺮور‬
‫از اﻳﻦ ‪ 10‬ﺳﺮور ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دوﻟﺘﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از ﺳﻪ ﺳﺮورى ﻛـﻪ در اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه ﻗـﺮار ﻧﺪارﻧـﺪ‪ ،‬دو‬
‫ﺳﺮور در اروﭘﺎ و ﻳﻜﻰ در ژاﭘﻦ اﺳﺖ‪ .‬اﻧﺘﺨﺎب ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ را اﺟﺮا ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﺗـﺎرﻳﺨﻰ و‬
‫ﻧﻪ ﺗﻨﻮع اﻗﻠﻴﻤﻰ ﺑﺎز ﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻃﺮف ﻗﺮارداد ﺑﺎ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫در ﺳﺎل ‪ ،1996‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎ ﻫﺪف اﺻﻼح »ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« آﻏﺎز ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ در اﻛﺘﺒـﺮ ‪ 1998‬ﺑـﻪ‬
‫اوج ﺧﻮد رﺳﻴﺪ و در آن زﻣﺎن ﺑﻮد ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ‪ (2).‬اﻳـﺪهاى ﻛـﻪ دﻧﺒـﺎل ﻣـﻰﺷـﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺳـﻴﺲ ﻳـﻚ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در آن ﺷـﺮﻛﺖ و ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪه داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎي ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺮاردادي ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻗﺖ ﺑﻪ ‪ ICANN‬واﮔﺬار‬
‫ﻛﺮد‪ .‬ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪،‬‬
‫اﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر داﺋﻢ ﺑﻪ ‪ ICANN‬واﮔﺬار ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻬﻠﺖ ﻗﺮارداد ﺟـﺎرى ﻣﻴـﺎن ‪ ICANN‬و دوﻟـﺖ‬
‫آﻣﺮﻳﻜﺎ در ‪ 2006‬ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻰرﺳﺪ و اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرود در آن زﻣﺎن اﻳﻦ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد و ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ‬
‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮﺳﻂ ‪ ICANN‬و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﺮوط ﻗﺮارداد ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآﻳﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر داﺋﻢ ﺑﻪ آن واﮔﺬار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و اﺟﻼس‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫در ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﭘﻴﺶ از اﺟﻼس‪ ،‬ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﺮ ﺳﺮﻣﺪلﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻻ ﮔﺮﻓـﺖ ﻛـﻪ ﺷـﮕﻔﺘﻰ‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى را ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺖ و ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺗﻮﺿﻴﺢ دادﻳﻢ‪ ،‬ﺑﺤﺚ ﺑﺮ ﺳﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎ‬
‫اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ﺿﺮورى اﺳـﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎﻳﻰ‬
‫ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در اﺧﺘﻴﺎر ‪ ICANN‬ﻗﺮار دارد‪ ،‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﺤﻮل ﺷـﻮد‪ .‬ﺑﺮﺧـﻰ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ ‪ ITU‬ﮔﺰﻳﻨـﻪ‬
‫ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ دﻳﮕﺮان ﺗﺼﻮر ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺑﺮﺧﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دﻳﮕﺮ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﻬﺘـﺮ‬
‫از ﻋﻬﺪه اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺮ ﻣﻰآﻳﻨﺪ )ﻫﺮﭼﻨﺪ آﻧﻬﺎ ﻫﻴﭻ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪي را‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﻤﻰدﻫﻨﺪ(‪.‬‬
‫ﻫﻤﻮاره اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﺮ ﻛﻠﻤﺎت و ﭘﺎراﮔﺮافﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ از اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﻮده اﺳﺖ و‬
‫ﻫﺮﮔﺰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ واﻗﻊ روﺷﻦ ﻧﺒﻮده ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از دوﻟﺖﻫﺎ از »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﭼﻪ ﻓﻬﻤﻴﺪهاﻧﺪ و ﺟـﺬاﺑﻴﺖ اﻳـﻦ‬
‫وﻇﺎﻳﻒ ﺑﺮاى ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﭼﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬آﻳﺎ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻲ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻣﻲﺷﻮد؟ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﺪف‬
‫اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ ﻛﻨﻮﻧﻰ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﻮد؟ اﮔﺮ ﺑﭙﺬﻳﺮﻳﻢ اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻈﺮى ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺣﻮزه آﻧﻬﺎ ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ؟ آﻳـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬ﻧﻘـﺶ‬
‫‪http://www.root-servers.org 1‬‬
‫‪www.icann.org 2‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ از ﭼﻴﺰي اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻛﺮات دﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﺑﺤـﺚ‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ اﻛﺘﻔﺎ ﺑﻪ ذﻛﺮ ‪ ICANN‬ﺳﺎده اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺴﻴﺎرى ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ دﺧﻴﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ آﻧﻬـﺎﻳﻰ‬
‫ﻛﻪ ﻣﺎ ﺗﺎﻛﻨﻮن ذﻛﺮ ﻛﺮدﻳﻢ )‪ .(ICANN ،IESG ،IAB ،IETF‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪاي‬
‫)‪ (RIRs‬و داﻣﻨﻪﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻي ﻛﺪ ﻛﺸﻮري )‪ccTLD‬ﻫﺎ( و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻪ وﺿﻮع ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺪل ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺒﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﺪل ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ‪ ،‬ﻛﺎرآﻣﺪ و در ﺣﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺳـﺘﺎﻳﺶ ﻣﺘـﻮازن‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﺧﻮاﻫﺎن ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﺣﻀﻮر ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ‪ ICANN‬ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ روﺷﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ درﺟـﺎت‬
‫ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑـﻮده‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﺪه ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻓﻮق را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬در ﻣﻴـﺎن اﺷـﺨﺎص و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ رواﺑﻂ ﻧﺰدﻳﻚﺗﺮى ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دارﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺎﻣﻴﺎﻧﻰ ﭘﻴﺪا ﻧﻜﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻣﺪل ﻣﻨﻄﻘﻰﺗـﺮ اﻳـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ را در ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ در آﻧﻬـﺎ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﮔـﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻋﻘﺎﻳﺪ ﺧﻮد را ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ ﻧﻘـﺶ ﺑﺮﺟـﺴﺘﻪاى اﻳﻔـﺎ ﻛﻨﻨـﺪ و‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻰ ﻣﺸﺎرﻛﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﻰ ادﻋﺎﻫﺎى ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ دوﻟﺖﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬زﻳﺮا در ﺑﺮﺧـﻲ ﻣـﻮارد‬
‫ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و در ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻫﺮ ﭼﻨﺪ از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دارﻧـﺪ و ﺗـﺎ زﻣـﺎن ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫ﺷﺪن ﭘﺎﺳﺦﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺗﺼﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﻛﻠﻴﻪ اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺗـﺎ ﺳـﺎل ‪ 2006‬ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ‪ICANN‬‬
‫اﻧﺘﻘﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻗﺪرى ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﺑﺴﻴﺎرى ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ﻣﺮﺣﻠـﻪ دوم ‪WSIS‬‬
‫)ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ (2005‬ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺣﻘﺎﻳﻖ ﻣﺘﻘﺎﻋﺪﻛﻨﻨﺪهاي ﻣﻄﺮح ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن‬
‫را ﻣﻲدﻫﺪ ﺗﺎ ﭘﻴﺶ از ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم اﻳﻦ اﺟﻼس از زﻣﺎن ﭘﺎﻳﺎن واﮔﺬاري اﺧﺘﻴﺎرات ﻣﻄﻠﻊ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﺣﻀﻮر ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮى در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻧﻴﺎز دارد‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳـﺪ اﻳـﻦ ﺷـﺮﻛﺖ اﻳـﻦ ﻗـﻀﻴﻪ را‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت در ﻗﺎﻟﺐ زﺑﺎنﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن در ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ ﻧﻴﺎز دارﻳﻢ ﺗﺎ ﺑﺪﻳﻦ‬
‫وﺳﻴﻠﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺎزﮔﺸﺎﻳﻲ ادارات ﻣﻨﻄﻘﻪاي را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻘﺎط و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻲ‬
‫ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻋﻤﻮم اداﻣﻪ دﻫﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻳﻜﻲ از ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪاى ﻛﻪ در اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه‬
‫واﻗﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ اداره ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و اﺣﺘﻤﺎل ﺗﺒﺎﻧﻰ ﻳﺎ ﺗﻮﻃﺌﻪ در آﻧﻬﺎ اﮔﺮ ﻧﮕﻮﻳﻴﻢ ﺻﻔﺮ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ ‪ IETF‬را اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ؟ آﻳﺎ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ از ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ ﻳـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻰ ﻧﻴﺰ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ؟‬
‫ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻛﻪ ﺣﺘﻰ در ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻳﺪه ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﻚ وﻇﻴﻔﻪ ﻣﻬﻢ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ‬
‫رواج ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺟﻮابﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر و ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺮﺳﺶﻫﺎ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫‪169‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪170‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزى اﻳﻦ ﺳﺮورﻫﺎ و ﺗﻜﺜﻴﺮ آﻧﻬﺎ‬
‫در ﻧﻘﺎط دﻳﮕﺮ ﺟﻬﺎن را اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ )ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ‪ 35‬ﺳﻴﺴﺘﻢ از ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻜﺜﻴـﺮ‬
‫ﺷﺪه و اﻳﻦ ﺗﻌﺪاد رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ( و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ را ﺑﺮﻃﺮف ﻣـﻲﻧﻤﺎﻳـﺪ‪،‬‬
‫ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﻪ ‪ 10‬ﺳﺮور از ‪ 13‬ﺳﺮور رﻳﺸﻪ اﺻﻠﻰ در ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ‪ ،‬ﻣـﺸﻜﻞ اﺳـﺖ‪ .‬در آﻳﻨـﺪهاى‬
‫ﻧﺰدﻳﻚ‪ ICANN ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ IETF‬و ‪ IAB‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد و اﺣﺘﻤـﺎﻻً ﺑﺎﻳـﺪ اﺛﺒـﺎت‬
‫ﻛﻨﺪ ﻗﺼﺪ ﺑﺎزﻧﮕﺮى در ﺗﻮزﻳﻊ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ ﻛﻨﻮﻧﻰ اﻳﻦ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ را ﺑﻪ روش ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ دارد‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤـﻮي ﻛـﻪ ﺛﺒـﺎت‬
‫ﺷﺒﻜﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد‪.‬‬
‫آﻳﺎ ﻋﻨﺎﺻﺮ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ دﻳﮕﺮى وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ اﻧﺘﻘﺎل اﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ را ﺗﻮﺟﻴـﻪ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ؟ اﮔﺮ ﻛﺴﻰ ﭼﻨﻴﻦ اﻋﺘﻘﺎدى دارد‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﭼـﻪ ﭼﻴـﺰى از ﻛـﺎرآﻳﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫ﻧﻴﺴﺖ و ﻛﺪام ﻳﻚ در ﭼﺎرﭼﻮب ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى از ﻛﺎرﻛﺮد ﺑﻬﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬اﻣـﺮوزه اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن وﺟـﻮد ﻧـﺪارد ﻛـﻪ‬
‫ﺗﺼﻮﻳﺮ واﺿﺤﻰ از آﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺪﺳﺖ آﻳﺪ‪ .‬اﻳﻦ وﻇﻴﻔﻪ دوﻟﺖﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺿـﻮح ﻣﻘـﺮر ﻛﻨﻨـﺪ‬
‫ﭼﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮآورده ﺷﻮد و ﭼﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬اﻣﻜﺎن ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع وﺟﻮد دارد ﻛﻪ آﻳـﺎ‬
‫ﻣﻰﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﻪ راهﺣﻞﻫﺎﻳﻰ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪.‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫› ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺮاى ﻧﻈﺎم و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﮔﺰﻳﻨﻪاى ﻛﻪ از ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻧﺸﺄت ﮔﻴﺮد و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫› در ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﺪل ﻛﻨﻮﻧﻰ‪ ،‬ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺳﻮم و ﺑﺨﺶﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻً ﺣـﺪاﻗﻞ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔـﺬارى را ﺑـﺮ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﻗﺪرت دارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ و ﻓﻌﺎﻟﻰ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ در ﻣﺪل ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﻧﻈﻴﺮ آﻧﭽـﻪ ﻛـﻪ‬
‫ﻇﺎﻫﺮاً ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﺪرت اﻣﻜﺎﻧﭙﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪.‬‬
‫› ﻫﻤﻮاره ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﺮاى ﺑﻬﺘﺮ ﺷﺪن وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻣﺎ ﻣـﺴﻴﺮ ﻛﻨـﻮﻧﻰ ﻇـﺎﻫﺮاً ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮى اداﻣـﻪ‬
‫ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﻣﺪل ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاى وﺟﻮد دارد ﻛﻪ از ﻣﺤﻴﻂ ﺧﺎرج از اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن واﻗﻌﻴﺘـﻰ اﻧﻜﺎرﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ اﺳـﺖ و‬
‫ﺑﺮاي ﺑﺮﺧﻰ از ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ راهﺣﻠﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد‪ .‬وﺟﻮد ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم اﻳـﻦ اﺟـﻼس در ﻛﻨـﺎر‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ آن ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﺎر ﮔﺮوه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺖ ﭘﻴﮕﻴﺮي ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎ و‬
‫زﻣﺎﻧﺒﻨﺪيﻫﺎي ﻛﺎري ﺟﺪﻳﺪي را در ﭘﻲ دارد‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﺔ اﺗﺎق ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ )‪ (ICC‬راﺟﻊ ﺑـﻪ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ذيﻧﻔﻊ‬
‫‪171‬‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ‪ ICC‬در ﺧﺼﻮص ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت‬
‫و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫در آﺳﺘﺎﻧﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اول اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2003‬دوﻟﺖﻫﺎ از دﺑﻴﺮ ﻛـﻞ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ‬
‫ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ را در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺘﻦ اﻳﻦ اﺟﻼس ﺑﺪﻳﻦ ﺷﺮح اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪ 1‬ﻓﻮرﻳﻪ ‪.2004‬‬
‫‪ 2‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ‪ ICC‬در ﺧﺼﻮص ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺨـﺎﺑﺮات )‪ (EBITT‬ﮔـﺮدآورى ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫رﻫﺒﺮان و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻛﻪ از اﻋﻀﺎى ‪ ICC‬ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﺮﻓﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺨـﺎﺑﺮات‪ ،‬ﻣﻮاﺿـﻊ‪،‬‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ و روﻳﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﻬﻤﻲ را اراﺋﻪ دادﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﺑﺎ دارا ﺑﻮدن اﻋﻀﺎﻳﻰ از ﻛﺎرﺑﺮان و اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﻛـﺎﻻ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻣﺨـﺎﺑﺮات و‬
‫ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺑﺮاى ﺗﻮﺳﻌﻪ آزاداﻧﻪ و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻗﻮاﻋﺪ و ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روﻳﻪﻫﺎ در اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫـﺎ‪ ،‬ﺑـﺴﺘﺮ‬
‫اﻳﺪهآﻟﻰ را ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﺑﺮاى ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺗﺠـﺎرت ﻓﺮاﻣـﺮزى اﺧﺘـﺼﺎص ﻳﺎﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪ ،‬از آزادى ﻣﺨـﺎﺑﺮات و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻰ آنﻻﻳﻦ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻰآورد‪ .‬ﺑـﺮاى ﻛـﺴﺐ اﻃﻼﻋـﺎت ﺑﻴـﺸﺘﺮ راﺟـﻊ ﺑـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﻟﻄﻔﺎً ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ‪:‬‬
‫‪http://www.iccwbo.org/home/menu_electronic_business.asp‬‬
‫‪3‬‬
‫‪172‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل‬
‫”‪ 50‬ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﺎ از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﮔﺮوهﻛﺎرى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻃﻰ ﻓﺮاﻳﻨﺪى آزاد و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻛﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪﻳﺎﻓﺘـﻪ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ و‬
‫ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻛﻨﺪ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺧـﻮد را در‬
‫زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﺟﻼس ‪ 2005‬اراﺋﻪ دﻫﺪ‪“.‬‬
‫ﻃﺮح ﻛﺎرى‬
‫”‪ -13‬ب ‪ -‬ﻣﺎ از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﺗﺎ ﮔﺮوهﻛﺎرى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﻃـﻰ ﻓﺮاﻳﻨـﺪى‬
‫آزاد و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻛﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ ﺑﺮاي ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﻓﻌـﺎل ﺗﻤـﺎﻣﻰ دوﻟـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗـﺸﻜﻴﻞ‬
‫دﻫﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‪ ،‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮد را در اﺟﻼس ‪ 2005‬اراﺋﻪ دﻫـﺪ‪ .‬در ﺿـﻤﻦ اﻳـﻦ ﮔـﺮوه‬
‫ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﻧﻴﺰ ﺑﭙﺮدازد‪:‬‬
‫‪ (1‬اراﺋﻪ ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﻛﺎري از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪ (2‬ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻄﻨﺪ؛‬
‫‪ (3‬ﺗﻮﺳﻌﻪ درك ﻣﺸﺘﺮك از ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻮﺟﻮد و‬
‫دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ؛‬
‫‪ (4‬ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارﺷﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺟﻬـﺖ ﺑﺮرﺳـﻲ و اﻗـﺪام ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮاى ﻣﺮﺣﻠـﻪ دوم‬
‫‪) WSIS‬ﺗﻮﻧﺲ ‪ (2005‬اراﺋﻪ ﺷﻮد‪“.‬‬
‫ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ‪ WSIS‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت »راﻫﺒﺮى« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫› ﺑﻌﻀﻰ دوﻟﺖﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺎن واﮔﺬارى ﻧﻘﺶ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﺣﺎل‪ ،‬ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ اﻳﻦ دوﻟﺖﻫﺎ در ﻣﻮرد اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺪام ﺑﺨـﺶ از »راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« ﺑـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ واﮔﺬار ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻈﺮات ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ دارﻧﺪ‪ .‬ﻋﺪهاى ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى ‪ ICANN‬را ﺗﺤـﺖ ﺷـﻤﻮل آن‬
‫ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ دﻳﮕﺮان ﭼﻨﻴﻦ ﻋﻘﻴﺪهاى ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺤﺚ در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﮔﻴﺞ ﻛﻨﻨـﺪه و ﻣـﺒﻬﻢ‬
‫ﺑﻮد‪.‬‬
‫› ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ دوﻟﺖﻫﺎ از ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ دوﻟﺖ‪ ،‬ﻛﻨﺘـﺮل اﺻـﻠﻰ ﻳـﺎ ﻋﻤـﺪه‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ را در اﺧﺘﻴﺎر دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺤﺚ ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻫﻤﭽﻨﺎن در اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ‬
‫ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﻰﻣﺎﻧﺪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺪود ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ را دﻧﺒـﺎل‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺴﺎرى از اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻗﻮﻳﺎً ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺸﻜﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫› ﺑﻌﻀﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﮕﺮاﻧﻰﻫﺎﻳﻰ اﺑﺮاز داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻛﻤﻴﺘﺔ ﻣﺸﻮرﺗﻲ دوﻟﺘـﻲ ‪ ICANN‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ ﺑﺮاي رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫› دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎ اﺗﺨﺎذ ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻧﻘـﺶ‬
‫‪ ITU‬در اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮدﻧﺪ و از اﺳﺘﻤﺮار ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺣﻮزه ﻓﻨﻰ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ و از ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاى اراﺋﻪ ﻣﺸﺎوره دوﻟﺘﻰ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣـﺴﺎﺋﻞ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺪف از ﻃﺮح اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬اراﺋﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ و ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻴﺎن ﺷﺮﻛﺖﻫـﺎي ﺗﺠـﺎري‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن راﺟﻊ ﺑﻪ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﻄﺮح در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪173‬‬
‫ﻋﺒﺎرت »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‬
‫اوﻟﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮاى ﺑﺤﺚ‪ ،‬ﺧﻮد ﻋﺒﺎرت »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮد ﺑـﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧـﺪه ﻛـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻪ ﺑﺨﺸﻰ از ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛـﻪ ﺑﺮﺧـﻰ را ﭼﻨـﺎن ﺑـﻪ ﮔﻤﺮاﻫـﻰ‬
‫ﻛﺸﺎﻧﺪه ﻛﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ واﺣﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دارد‪.‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از دهﻫﺎ ﻫﺰار ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫـﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎي ﺗﺠـﺎري‪،‬‬
‫داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮان اداره ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ در ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻛﺎرآﻣﺪى ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ‬
‫ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺷﺒﻜﻪاى ﺑﺎز‪ ،‬ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎط ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻪ ﻛﺮات اﺷﺘﺒﺎﻫﺎً ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻓﻘﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ را ﺗﺤـﺖ‬
‫ﺷﻤﻮل ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﻜﻰ از ﺣﻮزهﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‪،‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺗﺨﺼﻴﺺ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ ﻋﻤـﻞ ﻣـﻲﻛﻨﺪﻛـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ذيﻧﻔـﻊﻫـﺎ را در ﺑـﺮ ﻣـﻲﮔﻴـﺮد و‬
‫ﺧﻮدﺳـﺎﻣﺎن اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢ )‪(Internet Corporation for Assigned Names and Numbers‬‬
‫‪ ICANN‬ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬در اداﻣﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺤﺚ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻋﺒﺎرت »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺣﺎﻛﻰ از اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤـﻮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺗﺤـﺖ راﻫﺒـﺮى ﻗـﺮار‬
‫ﮔﻴﺮد‪ ICC .‬از اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﺮ روى ﺗﻌﺮﻳـﻒ »راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« ﻛـﺎر ﻛﻨـﻴﻢ و ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ وﺳﻴﻌﻰ از آن ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ .‬دوﻣﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻋﺎﻟﻢ واﻗـﻊ‪،‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺳﻪ ﺟﺰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه و ﺗﻔﻜﻴﻚ روﺷﻦ اﻳﻦ اﺟﺰا از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ‬
‫از‪:‬‬
‫‪ (1‬ﻛﺎرﻛﺮد ﻓﻨﻰ ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺗﻌﺎﻣﻞ اﺟﺰاى ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﻛﻨﺪ؛‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪174‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪ (2‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ و آدرسﻫﺎ و ﻧﺎمﻫﺎى اﺻﻠﻰ ﻛﻪ زﻳﺮﺑﻨﺎى ﻛﺎرﻛﺮد ﻓﻨـﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎي‬
‫‪ ICANN‬را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ و ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎدهﺗﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ داﻳﺮﻛﺘﻮري ﭘﻴﭽﻴـﺪهاي اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ اﺷـﺨﺎص‬
‫اﻣﻜﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﺑﺎ ﻳﻚ وب ﺳﺎﻳﺖ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ اﺷﺨﺎص ﺣﺎﺿﺮ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻤﺎس دﻗﻴﻘﻰ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ (3‬ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ آﺷﻜﺎرا در ﻣﻴﺎن دوﻟﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺗﺠـﺎري و ﻣـﺪﻧﻰ ﺑـﻪ‬
‫ﺑﺤﺚ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻏﻴﺮ دوﻟﺘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ و ﺷﻔﺎف ﻛﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﻤﻜﺎري ﻣـﺆﺛﺮ در ﻣﻴـﺎن‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ دو ﺟﺰء اول ﻣﻲﭘﺮدازﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ روى ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ودوﻟﺘـﻰ‬
‫ﻧﻴﺰ ﺑﺎز ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻋﻨﺼﺮ ﺳﻮم ﺣﻮزه ﺳﻨﺘﻰ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى ﻧﻈـﺎرﺗﻲ و ﻗﺎﻧﻮﻧﮕـﺬاري ﭘـﺲ از‬
‫ﻣﺸﺎوره ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآﻳﺪ‪ .‬در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﻔﺼﻞﺗـﺮ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از اﻳـﻦ ﻋﻨﺎﺻـﺮ‬
‫ﻣﻰﭘﺮدازﻳﻢ‪.‬‬
‫آﻧﭽﻪ از اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻃﺮفﻫﺎى ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪه در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ وﺟـﻮد اﻳـﻦ ﺳـﻪ‬
‫ﻋﻨﺼﺮ و ﻟﺰوم ﺗﻔﻜﻴﻚ آﻧﻬﺎ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن اﺑﻬﺎﻣﺎت ﭘﻴﺶ آﻣﺪه ﻛﻤـﻚ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ و‬
‫اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻪ وﺿﻮح و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺨﺺ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎﻳﺸﺎن را درﺑﺎره ﻫـﺮ‬
‫ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺟﺎى ﺑﺴﻰ اﻣﻴﺪوارى اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ -1‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻓﻮق اﺷﺎره ﺷﺪ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮاى ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﻳـﻚ رﺳـﺎﻧﻪ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورﻧﺪ‪ ،‬وﻳﮋﮔـﻰﻫـﺎى ﺑـﺴﻴﺎرى دارﻧـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ‬
‫ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻧﺎمﮔﺬارى و ﺷﻤﺎرهﮔﺬارى ﺑﺮ اﺳـﺎس اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ در ﺳـﻄﺤﻰ‬
‫وﺳﻴﻊ ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت از ﻃﺮﻳﻖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ﻫـﻢ ﻣﺘـﺼﻞ را اﻣﻜـﺎنﭘـﺬﻳﺮ ﻣـﻰﺳـﺎزﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﺘﻴﺠﻪ واﺣﺪ و ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ در ﻣﻮرد ﭘﺎﻳﺪارى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ در ﺗﻤﺎﻣﻰ زﻣﺎنﻫـﺎ و ﻣﻜـﺎنﻫـﺎ در‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ اﻃﻤﻴﻨـﺎن و ﺛﺒـﺎت ﺑـﺎﻻﻳﻲ در ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ ﻧﻴـﺎز دارﻧـﺪ‪ .‬از اﻳـﻦ رو‪،‬‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ و ﻛﺎرﻛﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺟﻤﻌﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺳﺖ‪:‬‬
‫› ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪(IP‬؛‬
‫› ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى ‪IP‬؛‬
‫› واﮔﺬارى ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ؛‬
‫› ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ؛‬
‫› ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ روﻳﻪﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى درﮔﻴﺮ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻫﻤﻜﺎري ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻧﻴـﺎز ﻣـﺴﺘﻤﺮى دارﻧـﺪ ﺗـﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﻨﺎورىﻫﺎى رو ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن را ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ و ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﻣﺤﻔـﻮظ دارﻧـﺪ ﺗـﺎ از اﻳـﻦ ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﺑﺴﺘﺮى را ﺑﺮاى ﻧﻮآورى و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺗﺤﺖ رﻫﺒﺮى ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻓﺮاﻫﻢ آورﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﺖ رﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﺣﺴﺎﺳﻰ را در ﺛﺒﺎت‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه‬
‫دارﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫› ﮔﺮوه ﻣﻌﻤﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪(IAB‬‬
‫› ﮔﺮوه ﻫﺎدى ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪(IESG‬‬
‫› ﮔﺮوه وﻳﮋة ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪(IETF‬‬
‫› ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ آدرس ﻣﻨﻄﻘﻪاى )ﻧﻈﻴﺮ ‪ APNIC ،LANIC ،ARIN ،RIPE‬و ‪(AFRINIC‬؛‬
‫› ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ وب )‪(W3C‬؛‬
‫› ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪(ICANN‬؛‬
‫اﻳﻦ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ذىﻧﻔﻊ از ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ در ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﻪ درﺳﺘﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬از ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ ﺧﻮد را در واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎﻣﻼً ﭘﻮﻳـﺎ‬
‫ﻧﺸﺎن دادهاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪175‬‬
‫ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ ﻓﻨﻰ‬
‫اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺷﺒﻜﻪاى ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺨﺖاﻓﺰار و ﻧﺮماﻓﺰار اﺳﺖ‪ ،‬دﻧﺒﺎل ﻣـﻰﺷـﻮد و ﻣﺒﺘﻨـﻰ ﺑـﺮ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺑﺎز ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺬﮔﻮر در ﻓﻮق ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اداﻣـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮح‬
‫ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻨﻰ ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ ﻣﻰﭘﺮدازﻳﻢ‪.‬‬
‫‪ IAB‬ﻣﺴﺆول ﻫﺪاﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻈﺎرت ﺳﺎﺧﺘﺎرى ﺑﺮ ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و روﻳﻪﻫـﺎى‬
‫آن و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ‪ IETF‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ )در ذﻳﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد(‪ .‬ﺑﺎ اﻋﻀﺎى اﻳﻦ ﮔﺮوه‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﻣﺸﻮرت ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻌﺮﱢف ﻧﺎﻣﺰدﻫﺎ ﻛﻪ روﻳﻪﻫﺎى راﻳـﺞ و آزادى را دﻧﺒـﺎل‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻴﺞ ﻣﺤﺪودﻳﺘﻰ در ﻧﺎﻣﺰد ﺷﺪن اﻓﺮاد وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺗﺮﺟﻴﺤﺎً ﺑـﻪ اﺗﻔـﺎق آراء اﺗﺨـﺎذ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻫﻔﺖ ﻋﻀﻮ ﻣﻮاﻓﻖ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ‪ 2‬ﻋﻀﻮ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻧﻴﺰ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ IESG‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ IETF‬و ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ IETF‬را از ﻃﺮﻳﻖ‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوهﻫﺎى ﻛﺎرى و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻳﺎ ﺑﺎزﮔﺮداﻧﺪن ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آن ﺟﻬﺖ اﺻﻼح ﺑﻴﺸﺘﺮ اداره ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻋـﻀﺎى اﻳـﻦ‬
‫ﮔﺮوه ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺎﻣﺰد ﮔﺮوه ﻣﻌﻤﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﮔﺮوه ﻣﺬﻛﻮر آﻧﻬﺎ را ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻳـﺎ رد ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻴﭻ ﻣﺤﺪودﻳﺘﻰ در ﻧﺎﻣﺰدى ﺑﺮاي ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻋﻀﺎي اﻳﻦ ﮔﺮوه وﺟﻮد ﻧﺪارد‪.‬‬
‫‪ IETF‬ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ اﺳﺎﺳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻗﺒﻴﻞ ‪ ،ENUM‬ﭘﻴﺎم ﻛﻮﺗﺎه و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﺮاي ﻛﻠﻴﺔ ﻃﺮفﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ IAB .‬و ‪IESG‬‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى اﻳﻦ ﮔﺮوه را ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺑﺮ اﺳﺎس ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ وﺳﻴﻊ ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻈﺮات ﺧﻮد را ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را اﻧﺠﺎم ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪176‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪ ،W3C‬ﻣﺸﺨﺼﺎت‪ ،‬راﻫﻜﺎرﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎى ﺗﻌﺎﻣﻠﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ‪ ،html‬ﮔﺮاﻓﻴﻚﻫﺎى ﺟﺎﺑـﻪﺟﺎﭘـﺬﻳﺮ ﺷـﺒﻜﻪاى و‬
‫راﻫﻜﺎرﻫﺎي دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى وب را ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﺗﻌﺎﻣﻞﭘـﺬﻳﺮي ﺷـﺒﻜﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻲ وب ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣـﻲدﻫـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﺑـﺮ روى ﻓﺮوﺷـﻨﺪﮔﺎن ﻣﺤـﺼﻮﻻت و ﺧـﺪﻣﺎت ﻓﻨـﺎورى‪ ،‬اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن ﻣﺤﺘـﻮا‪ ،‬ﻛـﺎرﺑﺮان ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎ‪،‬‬
‫آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎهﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺗﺪوﻳﻦﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪارد و دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎز ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﺟﻤﺎع اﺗﺨﺎذ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺮاى ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘـﺶ دارﻧـﺪ‪ ،‬ﻟﻄﻔـﺎً ﺑـﻪ ﻣﻘﺎﻳـﺴﻪ ‪ICC‬‬
‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻜﺘﻮب راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دﺧﻴﻞ در ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﻪ ﺗﺎﻳﺦ ‪ 2‬ﺳـﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪2003‬‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ‪(2) ICANN‬ﻋﻬﺪهدار ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺎرﻛﺮد ﻛﻠﻴﺪى اﺻﻠﻰ در زﻳﺮﺑﻨـﺎى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻛـﺎرﺑﺮان‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ آدرس اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﻌﺘﺒﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﻣﺤﺪود ﻣﻰﺷﻮد‪:‬‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫›‬
‫‪3‬‬
‫›‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ؛‬
‫)‪(4‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ؛‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ رواﺑﻂ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ آدرس ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ‪ccTLD‬؛‬
‫ارﺗﻘﺎى رﻗﺎﺑﺖ در ﻓﻀﺎى ‪gTLD‬ﻫﺎي ‪ .org ،.net ،.com‬و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد؛‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻈﺎم ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﺮدم ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﺑﺴﻴﺎر اﺳﺎﺳﻲﺗﺮى را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد و ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺟﻬـﺖ ﺑـﺎﻻ‬
‫ﺑﺮدن ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﻰ از ﻧﺤﻮه ﻛﺎر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮى اﻧﺠﺎم دﻫﺪ و ﻻزم اﺳﺖ اﻳﻦ ﺳﻮءﺗﻔﺎﻫﻢ اﺻﻼح ﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺗﻌﺎﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻛﺎرﻛﺮد ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ و ﺷـﻔﺎﻓﻰ را ﺑـﻪ اﺟـﺮا ﻣـﻰﮔـﺬارد‪ .‬ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮ روى ﻫﺮ ﻛﺲ ﻛﻪ ﻣﺎﻳـﻞ اﺳـﺖ ﺷﺨـﺼﺎً و از ﻃﺮﻳـﻖ ﭘﺨـﺶ روي وب ﺣـﻀﻮر ﻳﺎﺑـﺪ ﺑـﺎز‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﻰ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫‪http://www.iccwbo.org/home/menu-electronic-business.asp‬‬
‫‪1‬‬
‫‪ 2‬اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬دﻓﺘﺮ ﻣﺮﻛﺰى آن در ﻣﺎرﻳﻨﺎ دلرى ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ ﻗﺮار دارد‪ .‬ﻣﺤـﻞ آن ﺑـﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ‬
‫ﺗﺎرﻳﺨﻰ ﺑﺎز ﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬دﻓﺘﺮ و ﺷﻮراى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى آن ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎى داﺧﻠﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 3‬ﻫﺮ ﻧﺎم داﻣﻨﻪاى )ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ (www.iccwbo.org‬ﻳﻚ آدرس ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﺧﻮد دارد ﻛﻪ از ﻳﻚ ﺳﺮى ﺷﻤﺎرهﻫﺎ ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه‬
‫ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس دورهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻃﺮحرﻳﺰى ﺷﺪه ﻛﻪ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرس ﺑـﻪ‬
‫آﺳﺎﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻛﻠﻤﺎت و ﻧﻪ ﺳﺮىﻫﺎى ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺷﻤﺎرﮔﺎن را ﺑﺮاى ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ دﻳﮕﺮان در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻰﻛﻨﺪ‬
‫‪ 4‬ﻫﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ‪ ،‬ﻳﻚ ﻛﺘﺎﺑﭽﻪ آدرس ﺑﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰرود‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ آدرس ‪ IP‬را ﺑﺮاى ﺳﺮورﻫﺎى ‪ TLD‬ﻣـﺸﺨﺺ و‬
‫ﺳﭙﺲ ﺗﺮاﻓﻴﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ‪ GNSO‬و ‪ ccNSO‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻮزه ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮد را ﻛﻪ ﻣﻮرد ﭘـﺬﻳﺮش‬
‫ﻫﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ‪ .‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ICANN‬در ﺧـﺼﻮص ‪gTLD‬ﻫـﺎ و ‪ccTLD‬ﻫـﺎ‬
‫ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪ ICANN .‬در ﺣﻘﻴﻘﺖ اﻧﻌﻜﺎس ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎن ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ GNSO .‬ﻣـﺴﺆول‬
‫اﺟﺮاى ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى ﺑﻪ اﺟﻤﺎع رﺳﻴﺪه ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ gTLD‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎن ‪ ccNSO‬ﻫﻨﻮز ﻓﻌﺎل ﻧـﺸﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ ﺑـﻪ‬
‫زودى ﻓﺮاﻳﻨﺪى را ﺗﺪوﻳﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﻣﺪﻳﺮان واﻗﻌﻰ ‪ ccTLD‬اﻃﻼﻋﺎت ﺧﻮد را در ﻣﻴﺎن ﺑﮕﺬارﻧـﺪ و‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ راﺟﻊ ﺑﻪ داﻣﻨﻪﻫﺎى ﻣﺬﻛﻮر در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ اﺟﺮا ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اوﻟـﻴﻦ و‬
‫ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ ﺧﻮدﺷﺎن ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬از‬
‫اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ‪ ICANN‬ﺗﺤﻤﻴـﻞ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و اﻳـﻦ ﺷـﺮﻛﺖ ﻧﻴـﺰ ﺧـﻂ‬
‫ﻣﺸﻰﻫﺎى ﻣﺪون ﻣﺪﻳﺮان ‪ccTLD‬ﻫﺎ را ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد در ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺛﺒﺎت ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪ .‬در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻛـﺎر‬
‫آن ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻪ درﺳﺘﻰ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻫﺮ دارﻧـﺪه ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ‪ ،‬ﻳـﻚ‬
‫ﻓﺮد‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺠﺎري ﻳﺎ دوﻟﺖ‪ ،‬ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ از روﻳﻪﻫﺎى ﻣﺸﺨﺼﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﺨﺼﻴﺺ‪ ،‬واﮔﺬارى و دﻳﮕﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫـﺎى‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ وﺿﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﻗﺮارى ﺑﺪون وﻗﻔﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ ICANN‬در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺘﻰ ﻧـﺪارد و ﻓﻘـﻂ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‬
‫ﻓﻨﻰ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ را ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى اﺻﻠﻰ آن ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻫﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮه ‪ ،ICANN‬در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻫﻤﺎن ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﻰ ﻳـﻚ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺟﺎﻣﻊ و ﭘﺲ از ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﻰ ﻣﺬﻛﻮر ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭘﻴﺶ از ﺗﺸﻜﻴﻞ ‪ ،ICANN‬دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اﻳﻦ اﻣﻮر را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪ ICANN .‬و اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﺎﻳﺎﻧﻰ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪاي ﺳﭙﺮي ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻴﭻ ﻧﻘﺸﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻛﻠﻰ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺧﻮد را از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬از ﻛﻠﻴﻪ دوﻟﺖﻫـﺎ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ دﻋﻮت ﻣﻰﺷﻮد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻋﻤﻮﻣﻰ ﮔﺴﺘﺮدهاى ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ دو ﻧﻮع ‪ TLD‬وﺟﻮد دارد‪:‬‬
‫› راﻳﺞ )‪ .aero ،.museum ،.biz ،info ،.net ،.org ،.com -gTLD‬و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد(؛‬
‫› ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى)‪ .fr -ccTLD‬ﺑﺮاى ﻓﺮاﻧﺴﻪ‪ .us ،‬ﺑﺮاى اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ .jp ،‬ﺑﺮاى ژاﭘﻦ‪ .br ،‬ﺑﺮاى ﺑﺮزﻳـﻞ و‬
‫دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد(‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ از زﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﻳﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ؛‬
‫› ﺑﺮاى ‪gTLD‬ﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﻧﺎمﻫﺎى راﻳﺞ )‪ (GNSO‬اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺣﺎﻣﻴﺎﻧﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه ﻛـﻪ ﺑـﺎ‬
‫اﺟﺘﻤﺎع ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ در ارﺗﺒﺎﻃﻨﺪ؛‬
‫› ﺑﺮاى ‪ ،ccTLDs‬ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻧﺎمﻫﺎي ﻛﺪ ﻛﺸﻮري )‪ (ccNSO‬اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺧﻮد ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و از ﻣﺪﻳﺮان ‪ ccTLD‬ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه ﻛـﻪ ﺑـﺮاى ﺷـﺮﻛﺖ در آن اﻧﺘﺨـﺎب‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ؛‬
‫› ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس ﻛﻪ از ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ آدرس ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪177‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪178‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﺗﺠﺎرى و ﻏﻴﺮﺗﺠﺎرى اداره ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ از ﻣﺸﻮرت و ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ ﻧﻴﺰ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -2‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺣﻴﻄﺔ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ دوﻟﺖﻫﺎ ﻗﺮار ﻣـﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ وﺟـﻮد‪ ،‬ﻻزم اﺳـﺖ‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﻌﺎل ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ را ﻧﻴﺰ در ﺑﺮﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﺧﺎص ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖﻫﺎ ﺷﻮد ﻳﺎ ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري اﻳﻦ اﻣﻜﺎن‬
‫را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻛﺮده ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از اﻳﻦ دو را ﭘﻴﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﻳـﻚ ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻲ‪ ،‬ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از ﻧﻈﺎرت و ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺎ اﻳﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‪ ،‬در ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ و‬
‫در ﺣﻮزه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻦآوري‪ ،‬اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﻋﺎﻗﻼﻧﻪاى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﻮﭼﻜﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‬
‫ﻣﺎﻟﻴﺎت‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از دادهﻫﺎى ﺷﺨﺼﻰ ‪ /‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﺗﺠﺎرت‬
‫اﻣﻨﻴﺖ‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ ‪ /‬ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‬
‫آﻣﻮزش‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﻜﺎرى و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫‪ WIPO‬و ‪ WTO‬ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ در ﺧـﺼﻮص ﺑﺮﺧـﻰ از اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت از اﺧﺘﻴـﺎر و ﺻـﻼﺣﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪ .‬دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺟﻬﺖ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬارى ﻣﻠـﻰ اﺳـﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ ﺑﺮﺧـﻰ از اﻳـﻦ ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫‪ ،OECD‬ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ APEC ،‬و ‪ CITEL‬وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣـﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت را‬
‫ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت راﻫﺒﺮى‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻧـﻪ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ذيﻧﻔﻊ‬
‫‪179‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪(ISOC‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ‬
‫در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﺗﺎ ﻓـﺸﺎر ﻣﺘﻘـﺎﺑﻠﻰ ﺑـﻪ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاران وارد ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺮاى آن ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ دﻳﮕﺮ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎط ﺟﻤﻌﻰ ﻧﻈﻴﺮ رادﻳﻮ‪ ،‬ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن ﻳﺎ دﻳﮕـﺮ رﺳـﺎﻧﻪﻫـﺎ‬
‫ﻣﻘﺮراﺗﻰ وﺿﻊ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ دوﻟﺘﻬﺎ ﻃﺒﻴﻌﺘﺎً ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﻬﺮوﻧﺪاﻧﺸﺎن را از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻔـﻆ ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻰ آنﻻﻳـﻦ آﻧﻬـﺎ‪،‬‬
‫ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺣﻔﻆ اﻣﻨﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‪ ،‬ﺑﻬﺎى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﺷـﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘـﺎل‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﺑﻬﺘﺮ از ﻓﻨﺎورى از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮده در ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﻣﺮوزى و ﻧﻪ ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ وﺿﻊ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮﻳﻦ و ﻣﻨﺎﺳﺐﺗـﺮﻳﻦ‬
‫راه ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن اﻳﻦ دﻏﺪﻏﻪﻫﺎ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺰرگﺗﺮﻳﻦ ﻣﺎﻧﻊ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﻓﻮقاﻟﻌﺎده اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻰﺗﻮان در اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻰ اﺷﺘﺒﺎه و ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻧﺎدرﺳـﺖ‬
‫در ﻣﺴﻴﺮي داﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ آن ﺗﺪوﻳﻦ‪ ،‬اﺗﺨﺎذ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ ISOC‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ راﻫﺒﺮد ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪180‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ ارﺗﺒﺎﻃﻰ ﮔﺴﺘﺮده و ﻣﺪرن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻴﭻ ﻛﺲ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ آن را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﻧﺪارد و ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﻫﻤـﻪ در‬
‫ﺑﺮاﺑﺮ آن ﻣﺴﺆول ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﺧﻼف ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻗﺪﻳﻤﻰ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى اﻧﺤﺼﺎرى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﻠﻰ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ از دهﻫﺎ ﻫﺰار‬
‫ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎى ﺧـﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬داﻧـﺸﮕﺎهﻫـﺎ‪،‬‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ اداره ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ از ﮔﺴﺘﺮه ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛـﻪ ﺑﻘﻴـﻪ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻳﺎﻣﺤﻠﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺻﺪﻫﺎ ﺳﺎزﻣﺎن و ﻫﺰاران ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻫـﺮ ﺳـﺎﻟﻪ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮه ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﮔﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﺘﻨﻮع‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻓﻨﺎورىﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﻫـﻢ‬
‫ﺑﻴﻔﺰاﻳﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻴﺎز وﻳﮋه آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﭘﻰ ﻣﻰﺑﺮﻳﻢ‪ .‬ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺟﻤﻌﻰ ﻛﻪ ﺑـﺮاى ﺛﺒـﺎت و ﺗﻜﺎﻣـﻞ آﺗـﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺴﺎس ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ را ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺧﻮدﺳﺮاﻧﻪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮﻣﻨﺘﻈﺮه اﺻﻼح ﻛﺮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻋﻤـﻞ ﺷـﻮد ﻛـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎ ﺑﺮآورده ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻧﻪ راﻫﺒﺮى‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺿﻮح ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ راﻫﺒﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده از‬
‫اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﮔﻤﺮاهﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ اﺻﻄﻼح »ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« اﺷﺎره‬
‫ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﺑﻌﺎد ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ اﺳﺖ و ﻫﺮ ﻳﻚ ﺑﻪ ﺻﻼﺣﻴﺖﻫﺎ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ‬
‫ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى ﺗﻮازن ﻣﻴﺎن ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﺟﺘﻤﺎع ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻧﻴﺎز دارد‪.‬‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﺎص ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻪ در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم اﺳﺖ در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫› ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ؛‬
‫› ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى و ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛ و‬
‫› ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻫﻤﺎﻧﮕﻰ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻓﻌﺎل ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى اﺛﺒﺎت ﺷﺪه را ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ‬
‫ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآﻳﺪ‪ .‬ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ‪ ،‬اﻧﺘﻈﺎر اﻳﻨﻜﻪ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ‪ -‬دوﻟﺘﻰ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ آن‪ -‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ‬
‫ﻧﻘﺶﻫﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻗﺪرى ﻏﻴﺮ واﻗﻊﮔﺮاﻳﺎﻧﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IETF‬ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ‪ ISOC‬ﻗـﺮار دارد‪ ،‬ﻳﻜـﻰ از ﻗـﺪﻳﻤﻰﺗـﺮﻳﻦ و ﻣﻮﻓـﻖﺗـﺮﻳﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دﻳﮕﺮى ﻧﻴﺰ در اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ دﺧﺎﻟـﺖ دارﻧـﺪ‪،‬‬
‫ﻧﻈﻴﺮ ‪ W3C ،IEEE‬و ‪.ITU‬‬
‫ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻣﺮوزه در ﻛـﺎﻧﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻗـﺮار دارﻧـﺪ )ﻣﺎﻧﻨـﺪ ‪،SMTP ،FTP ،HTTP ،IP ،TCP‬‬
‫‪ DNS ،POP3 ،PPP ،Telnet‬و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد(‪ ،‬از ﻃﺮﻳﻖ اﻗﺪاﻣﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ IETF‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﻫـﺪاف اﻳـﻦ‬
‫ﮔﺮوه ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﻃﺮحرﻳﺰي ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدي و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻛﻪ ﻗﺎﺑـﻞ اﻋﺘﻤـﺎد ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﺑـﺪون‬
‫ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻰ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر راﻳﮕـﺎن در اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در دﺳـﺘﺮس‬
‫ﻫﻤﮕﺎن ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻗﺪرت ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ IETF‬ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد آن و اﺟﺘﻤﺎع ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻃﺮاﺣﺎن ﺷـﺒﻜﻪ‪ ،‬اﭘﺮاﺗﻮرﻫـﺎى ﺷـﺒﻜﻪ‪،‬‬
‫اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﻓﺮوﺷـﻨﺪﮔﺎن ﺗﺠﻬﻴـﺰات و ﭘﮋوﻫـﺸﮕﺮان ﺑـﺴﺘﮕﻰ دارد‪ .‬ﺗﻤـﺎﻣﻰ اﻳﻨﻬـﺎ ﺗﺠﺮﺑـﻪ ﻓﻨـﻰ و ﺗـﻮان‬
‫ﻃﺮحرﻳﺰىﺷﺎن را در ﻣﺤﻴﻄﻰ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻮآورى را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺗﺒﺎدل آزاد ﻋﻘﺎﻳﺪ را اﻣﻜـﺎنﭘـﺬﻳﺮ‬
‫ﻣﻰﺳﺎزد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﺳﺮﻳﻊ و ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺷﻰ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ را اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻣـﻰﺳـﺎزد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪،‬‬
‫اﻋﺘﻤﺎد ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى ﺑﻴﺸﺘﺮ در زﻣﻴﻨﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻠﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورد ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺆﺛﺮى اﺟﺮا‬
‫و ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻦ ﺧﻮد ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ آﻳﺎ اﻳﻦ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﺑـﺮاى‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪ .‬در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ‪ ،‬ﺳﺎﺑﻘﻪاى ﻛﻪ ‪ IETF‬از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫـﺎى ﺳـﻮدﻣﻨﺪ و در‬
‫ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺟﺎى ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻰﻧﻈﻴﺮ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪181‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ :‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺛﺒﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻫﻤﻮاره اﻳﻦ ﻧﻴﺎز اﺣﺴﺎس ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻧﻈﻴﺮ آدرسﻫﺎى واﺣﺪي ﻛـﻪ دﺳـﺘﮕﺎهﻫـﺎى ﻣﺘـﺼﻞ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ )آدرسﻫﺎى ‪gTLD ،(IP‬ﻫﺎﻳﻲ )ﻧﻈﻴﺮ ‪gTLD ،(.org‬ﻫﺎ )ﻧﻈﻴﺮ ‪ ،(.ch‬ﻧـﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ‬
‫)ﻧﻈﻴﺮ ‪ (www.isoc.org‬و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ را ﺑﻪ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ )ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻧـﺎم‬
‫داﻣﻨﻪ( ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و اﻋﻀﺎﻳﺸﺎن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﻛﺎر‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ داﻣﻨﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻ‪.‬‬
‫اﺧﻴﺮاً ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻦ ﻛﺎر در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﺗﻮﺳﻂ ‪ ICANN‬اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ICANN .‬ﻛﻪ در ﺳـﺎل ‪ 1998‬ﺗﺄﺳـﻴﺲ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺟﻮاﻣﻊ ﺣﺮﻓﻪاى‪ ،‬ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻏﻴﺮﺗﺠﺎرى‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ‪ ،‬دوﻟﺘﻰ و ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻰ در اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎﻳﻰ ﺑـﺮاى وﺿـﻊ ﻣﻘـﺮرات ﺳﻠـﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻲ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻ‪ ،‬ﺗﺤﻘـﻖ اﺟﻤـﺎع‪،‬‬
‫ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﮔﺮوهﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ و اﺷﺨﺎﺻﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺧﺪﻣﺎت و ﻣﻨﺎﺑﻊ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﭘﻴﺸﮕﻴﺮاﻧﻪ ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻛﺮدﻳﻢ‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ‪ ،RIRO‬ﻣﺮاﻛـﺰ ﺛﺒـﺖ ‪ ICANN ،TLD‬و ‪ IETF‬ﻫﻤﮕـﻰ از‬
‫ﻧﻘﺶﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از آﻧﻬﺎ ﻧﻪ از ﻟﺤﺎظ وﻳﮋﮔـﻰﻫﺎﻳـﺸﺎن و ﻧـﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖﻫﺎﻳـﺸﺎن‪،‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫‪182‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ ﻋﻬﺪهﮔﻴﺮى ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑـﻪ وﻳـﮋه در زﻣﻴﻨـﻪ ﭘﻴـﺸﮕﻴﺮى از ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى‬
‫ﻧﺎﺷﺎﻳﺴﺖ از آن را ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل‪ ،‬ﺣـﻮزهﻫـﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴـﺮ »ﺟـﺮاﺋﻢ دﻧﻴـﺎي ﺳـﺎﻳﺒﺮ«)‪) (1‬ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻛﻼﻫﺒـﺮدارى و‬
‫ﻫﺮزهﻧﮕﺎرى ﻛﻮدﻛﺎن( ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻴﺎن ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاران در ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن اﺳـﺖ و ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﻰ ﺑـﻪ ﺣـﻮزه‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻋﺎدﻻﻧﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻣﻨﻴﺘﻰ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎﻳﻰ ﻣـﻮرد‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورﻧﺪ )و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﺪوﻳﻦﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط‬
‫ﻧﻤﻰﺷﻮد(‪ ،‬و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ‪WIPO‬‬
‫اداره ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰﻫﺎ ﻣﻴﺎن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى‬
‫ﻣﺬﻛﻮر ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ICANN ،‬ﺑﺎ ‪ WIPO‬در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ ﺣـﻞ و ﻓـﺼﻞ‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ‪ UDRP‬ﻫﻤﻜﺎري ﻣﻰﻛﻨﺪ و ‪ ISOC‬ﻫـﻢ از ﻃﺮﻳـﻖ ﺗﻮﺻـﻴﻪﻫـﺎى ﻓﻨـﻰ ‪ IETF‬ﺑـﺎ دوﻟـﺖﻫـﺎ و‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاران ﻫﻤﻜﺎرى ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮات و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫راه ﭘﻴﺶِرو ‪ -‬ﺻﺪاى ﺧﻮد را ﺷﻨﻮا ﺳﺎزﻳﺪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪3‬‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ اﺟﻤﺎع‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻣﺎ ارزاﻧﻰ داﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﺑـﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‪ ،‬زﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎى رﺷـﺪ آن را ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪ :‬ﻫـﺰاران ﺷـﺒﻜﻪ ﺟﺪﻳـﺪ‪ ،‬روﻳـﻪﻫـﺎى ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى ﺟﺪﻳـﺪ‪TLD ،‬ﻫـﺎي ﺟﺪﻳـﺪ‪،‬‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻣﻴﺎن ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﺛﺒﺎت ﻛﻨﻮﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻧﻴﺎزﻫﺎى آﺗـﻰ آن‬
‫ﺗﻮازن ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎ و‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎﻳﻰ ﮔﺎم ﺑﺮدارﻳﻢ ﻛﻪ از ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮى ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠـﺎ دوﻟـﺖﻫـﺎ از ﻧﻘـﺸﻰ ﺣﻴـﺎﺗﻰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﺳﻮى ‪ ISOC‬و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ اﻗﺪاﻣﺎت ﺳﺎزﻣﺎنﻳﺎﻓﺘﻪاى را ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‬
‫و ﻫﻤﭽﻨﻦ در ﺗﻘﻮﻳﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﺳﺎزى ﻣﻮﻓﻖ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ اﻳﻔﺎ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳـﻴﺪه و ﻧـﻪ ﺗـﻼش ﺟﻬـﺖ اﻳﺠـﺎد ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى ﻏﻴﺮﻗﺎﺑـﻞ‬
‫اﻋﺘﻤﺎدى ﻛﻪ ﺑﺎ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى واﺣﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﺎزﮔﺎري ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در راﺳﺘﺎى ﻣﻨﺎﻓﻊ‬
‫ﻫﻤﮕﺎن رﻗﻢ زد‪.‬‬
‫‪ ISOC‬ﺧﻮد را وﻗﻒ اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻰ و ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﻪ ﺳﻮى ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻛـﺮده اﺳـﺖ‪ .‬ﻣـﺎ از ﺣـﻀﻮر‬
‫ﮔﺴﺘﺮده در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺘﻘﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫‪cyber crime 1‬‬
‫‪Chapter‬‬
‫‪4‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪5‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪185‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻣﺴﺘﻨﺪى از ﻳﻚ ﺑﺤﺚ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺟﻮرج ﺳﺎدوﻓﺴﻜﻰ)‪ (1‬از ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻧﻮآوري ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫و ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻴﻦ ﺧﺒﺮى‬
‫راﺋﻮل زاﻣﺒﺮاﻧﻮ)‪ (2‬و ﭘﻴﺮ داﻧﺠﻴﻨﻮ)‪(3‬از ‪UNDP‬‬
‫‪ -1‬ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪ -1-1‬اﻫﻤﻴﺖ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ (WSIS‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﻮد و ﭘﻴـﺸﻴﻨﺔ آن ﺑـﻪ ﻗﺒـﻞ از ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪ WSIS‬ﺑﺮﻣـﻰﮔـﺮدد‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮ ﺳﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدي ﺑﻪ دﻟﻴﻞ رﺷﺪ ﻧﺎﮔﻬـﺎﻧﻲ ﻓﻨـﺎوري در اواﺧـﺮ دﻫـﻪ ﻧـﻮد و‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮدة ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت )‪ (ICT‬در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ‪ ،‬اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ رﺷـﺪ‬
‫ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ اﻗﺘﺼﺎدي ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻗﺪرﺗﻲ را ﺑﺮاي ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﻴﺎﺳﻰ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد‪ .‬اﻳﻦ ﻗﺪرت را اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻴﺘﻮاﻧﺪ در اﺧﺘﻴﺎر ﺷﻬﺮوﻧﺪان در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ اﻫﻤﻴﺖ ‪ ICT‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﺧـﺎص در ﺗﻮﺳـﻌﺔ ﺟﺎﻣﻌـﺔ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ‪ ،‬ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ‪ WSIS‬ﺑـﺮ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺑﺨﺶ ‪ ICT‬ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻜﻰ از ﺑﺤﺚ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰﺗـﺮﻳﻦ ﻣـﻮاردى ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪George Sadowsky‬‬
‫‪Raul Zambrano‬‬
‫‪Pierre Dandjinou‬‬
‫‪4‬‬
‫‪186‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ اﺟﻼس ﺻﺮف آن ﺷﺪ‪ ،‬ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ دﻟﻴﻞ آن ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺑﻪ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻨﻮع ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻣﻌﻴﻦ ﻫﺮ ﻳـﻚ‬
‫از ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﮔﺮوﻫﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺑﻮدن ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻛـﻪ ﻧـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺮﻋﺖ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده اﻧﺘﺸﺎر آن‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺷﻔﺎف آن ﻫﻢ ﻣﺮﺑـﻮط ﻣـﻰﺷـﻮد و از‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻴﭻ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪاى ﺑﺮاى اﺗﻜﺎى ﺑﻪ آن ﻓـﺮاﻫﻢ ﻧﻜـﺮد‪.‬‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﻮﺟﻮد ﻫﻢ ﻣﻮرد ﺳﺆال و ﻫﻢ ﺗﺤﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﺗﻮاﻓﻘﻲ ﻛﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﺮ ﺳـﺮ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﺑﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دﻳﮕﺮ در ﺑﺴﻴﺎرى از ﺟﻠﺴﺎت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ‪ WSIS‬و در ﺧﻮد اﺟﻼس ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﺣﺎل‪ ،‬ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪﺗﻲ ﻗﺒﻞ از اﺟﻼس ژﻧﻮ ﻳﺎ ﺣﺘﻰ در ﺧﻮد اﺟﻼس ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ ﻧﻴﺎﻣـﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠـﻪ‪WSIS ،‬‬
‫ﺑﺮاى دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ دﻧﺒﺎﻟﻪدارى را ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛـﺮد و‬
‫اﺟﻼس دوم ﺗﻮﻧﺲ در ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 2005‬ﺑﻪ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص اﺧﺘﺼﺎص ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﺟﻼس ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻓﺮاد در ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ دوﻟﺘﻲ و ﺗﺠﺎري و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻏﻴﺮ دوﻟﺘﻲ اﺟﺎزه داد ﺗﺎ راﺟـﻊ‬
‫ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻛﺎرﻛﺮد و ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺑﺤـﺚ و‬
‫ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪ .‬ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﺮ روشﻫﺎﻳﻰ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ از اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨـﻮى و ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣـﺆﺛﺮﺗﺮ از دوﻟـﺖ‪،‬‬
‫آﻣﻮزش و ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺑﻬﺘﺮي ﺑﻬﺮهﺑﺮداري ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻳﻜﻰ از ﭼﻨﺪ ﻣﻮﺿﻮع اﺻﻠﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻳﻜـﻲ از اﻧﮕﻴـﺰهﻫـﺎي اﻳـﻦ‬
‫ﺑﺤﺚ ﭼﺎﻟﺸﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻛﺸﻮر در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺑﻪ وﺟﻮد آوردﻧﺪ‪ (1).‬ﻧﻘـﺶ اﻳـﻦ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻴﺎن ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﺳﺎزي ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻨﺎﺻـﺮ‬
‫ﻓﻨﻰ ‪ DNS‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮد آن را در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺗـﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨـﺪ و ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻛـﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﺑـﻪ آدرسﻫـﺎى‬
‫)‪(2‬‬
‫ﻣﻌﺘﺒﺮى دﺳﺘﺮﺳﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ اﺟﻼس‪ ،‬در ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻋﻤﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ آن ﻧﻜﺘﺔ زﻳﺮ را ﻗﻴﺪ ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪:‬‬
‫»‪ -13‬در راﺳﺘﺎى ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ رﺳﺎﻧﻴﺪن ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدى و ﻣﺤﻴﻄﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ‪ ،‬ﻣﻘﺮراﺗﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻮرد اﻋﺘﻤﺎد‪ ،‬ﺷﻔﺎف و ﻓﺎﻗـﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺗﺒﻌـﻴﺾ را ﺑـﻪ‬
‫وﺟﻮد آورﻧﺪ‪ .‬اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از‪:‬‬
‫…‬
‫‪ 1‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺮوه از ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪ WSIS‬ﻣﻄـﺮح ﻛﺮدﻧـﺪ ﻋﺒـﺎرت اﺳـﺖ از‪ -1 :‬درﺧﻮاﺳـﺖ ﺑـﺮاي ﺗـﺸﻜﻴﻞ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻳﺎ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ واﻗﻊ ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺟﻬﺖ ﻋﻬﺪهدار ﺷـﺪن ﻧﻘـﺶ ﻛﻠﻴـﺪى در ﺧـﺼﻮص ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‪ -2‬آﻏﺎز ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪ /‬اﻳﺠﺎد ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﻧﺎم داﻣﻨﻪ؛ ‪ -3‬ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﺮدن ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒـﻪ ﻧـﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ و‬
‫ﻣﻴﺰﺑﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ؛ و ‪ -4‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه و ذىﻧﻔﻌﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻓﻮق‪.‬‬
‫‪ 2‬ﺗﺄﺳﻴﺲ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ در ﺳﺎل ‪ 1998‬ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻤﻰ ﺑﺎ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ آن ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓـﺖ‪،‬‬
‫ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺸﻜﻠﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻓﺮاﻫﻢ آورد ﻛﻪ آﻧﻬﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺘﻨـﻮﻋﻰ ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻗﺪام ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ راﻫﺒﺮى ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ آزاد و از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً از ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻓﻨـﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫اﺳﺖ و در واﻗﻊ ﻫﻤﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﺳﺖ‪ .‬آﺧﺮﻳﻦ ﻧﺴﺨﻪ اﻳﻦ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ‪ ،‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳـﻦ‬
‫وﺿﻌﻴﺖ ﭘﺎﻳﺎن داده ﺷﻮد و ﻳﻚ ﺳﺮى اﻫﺪاف ﺑﺮاى اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺗﺤﻘﻖ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻘﻼل ﻛﺎﻣﻞ آن ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻰﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ (1‬اراﺋﻪ ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﻛﺎري از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪ (2‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫‪ (3‬ﺗﻮﺳﻌﻪ درك ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ از ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃـﺔ دوﻟـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ و‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻲ ﻣﻮﺟﻮد و دﻳﮕـﺮ ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ از ﻫـﺮ دو ﮔـﺮوه‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ؛‬
‫‪ (4‬ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارﺷﻰ از ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ‪) WSIS‬ﺗﻮﻧﺲ‪ (2005 ،‬اراﺋﻪ ﺷﻮد ﺗـﺎ‬
‫ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ در ﻣﻮرد آن ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪«.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ب( ﻣﺎ از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﻃﺒﻖ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺎز و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻛﺎرﮔﺮوﻫﻲ ﺟﻬﺖ راﻫﺒﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﻛﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ را دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ دوﻟـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ از ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎي‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬در اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و در ﺻﻮرت ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻃـﺮح ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ‬
‫ﺑﺮاي اﻗﺪام در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﺎل ‪ 2005‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﻓﻌﺎﻟﻰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷـﺖ‪ .‬در ﺿـﻤﻦ‬
‫اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪187‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮔﺎم اول‪ ،‬ﮔﺮوه وﻳﮋة ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اوﻟﻴﻪ ﺑـﺴﺘﺮﺳﺎزى ﺟﻬـﺖ‬
‫اﺟﺮاى درﺧﻮاﺳﺖ ﻓﻮق را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻘﺎﻻت ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫و ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﺳﺖ‪ .‬ﻳـﻚ ﺗـﺸﻜﻞ ﺟﻬـﺎﻧﻲ در اﻳـﻦ‬
‫ﺧﺼﻮص ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ‪ 26 – 25‬ﻣﺎه ﻣﺎرس در ﻧﻴﻮﻳﻮرك ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ -2-1‬ﻫﺪف از اراﺋﻪ اﻳﻦ ﺳﻨﺪ‬
‫ﻫﺪف از اﻳﻦ ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‪ ،‬اراﺋﻪ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ ﺑﺮاى ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى و درك ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﺻﻄﻼح »راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ«‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﺮاى ﺗﺒﻴﻴﻦ اﺑﻌﺎد ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻋﻤﻠﻴﺎت و اﺳﺘﻔﺎده اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻧﺤـﻮه ﺗﻌﺎﻣـﻞ‬
‫آن ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻳﻜﻰ از اﻫﺪاف اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺷﺮح ﻣﻌﻨﻲ اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« اﺳـﺖ‪،‬‬
‫ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ از ﻋﻼﻣﺖ ﮔﻴﻮﻣﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻣﺎﻳﻠﻴﻢ در اﺑﺘﺪاى ﺑﺤﺚ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ را روﺷﻦ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﻫﺪف اوﻟﻴـﺔ اﻳـﻦ ﻣﻘﺎﻟـﻪ ﻃـﺮح ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻣﻬـﻢ و ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﻮرد ﺑﺤـﺚ ﻗـﺮار‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻴﺸﺘﺮى‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻧﺤﻮه اﻧﺘﺨﺎب ﻳﺎ اﺟﺮاى ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨـﻪ‬
‫ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ارﺗﺒﺎط ﻛﻤﺘﺮي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت راﺟـﻊ ﺑـﻪ آﻣـﻮزش‪ ،‬ﺑﻬﺪاﺷـﺖ‪ ،‬اﺳـﺘﺨﺪام و‬
‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى در ﻣﻴﺎن ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ از اﻫﻤﻴـﺖ اﺳﺎﺳـﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ و‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑﺎ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺰاره ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻓﻨﺎورىﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‪ ،‬ﻧﻈﻴـﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺑـﺮاى‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺎ ﺣﺪى اﻫﻤﻴﺖ دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﺗﺤﻘﻖ آن اﻫﺪاف ﻧﻘـﺸﻰ ﻛﻠﻴـﺪى داﺷـﺘﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪188‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و اﺟﺮاﻳﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﺧﻮد ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﺳـﺖ‪،‬‬
‫زﻳﺮا آﻧﻬﺎ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ را ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺆﺛﺮﺗﺮي در ﺟﻬﺖ اﻫﺪاف اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ و اﻗﺘـﺼﺎدى ﺧـﻮد ﻣﻬـﺎر ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬در‬
‫ﻧﮕﺎرش اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬اﻣﻴﺪوارﻳﻢ از ﻃﺮﻳـﻖ اراﺋـﺔ ﭼـﺎرﭼﻮﺑﻰ ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎﻳﺰات اﺳﺎﺳـﻰ ﺧﺎﺻـﻰ را در ﻣﻴـﺎن اﺑﻌـﺎد ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻳﺠﺎد ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺒﺎﺣﺚ را ﺷﻔﺎف ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﭼﻨﻴﻦ ﻗﺎﻟﺒﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺒﺎﺣﺚ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ و ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮى از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى واﻗﻌﻰ و ﺗﻔﺎوت ﻋﻘﺎﻳﺪى ﻛﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ درﺧﻮر ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ آورد‪ .‬ﻫﺪف ﻣﺎ اﻳـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد و ﺷﺎﻳﺪ ﺣﺘﻰ از ﻧﻈﺮ ﻣﻔﻬﻮم ﮔﻴﺮا ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬اﻟﺒﺘـﻪ ﻧـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﻜﻠﻰ ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﺟﺰﺋﻴﺎت را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫در اﻳﻨﺠﺎ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻛﻮﺗﺎﻫﻰ از ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و در راﺳﺘﺎي آن ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﻛﺎرﻛﺮد‬
‫ﻛﺎرآﻣﺪ و ﻣﺆﺛﺮ آن را اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﻴﻢ‪ .‬در ﻗﻠﻤﺮو »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‪ ،‬ﻣﺎ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ ﻣﻴﺎن دو ﻣﻮﺿﻮع را ﻣـﺸﺨﺺﺗـﺮ‬
‫ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪ :‬از ﻳﻚ ﺳﻮ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اراﺋـﻪ ﺷـﺪه ﺟﻬـﺖ‬
‫اﺟﺮاى اﻳﻦ ﻧﻈﺎم ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ راﻫﺒﺮى آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺷﻮد و از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدى ﻛﻪ در اﺛﺮ ورود‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﻣﺤﻴﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدى و دوﻟﺘﻲ ﻣﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ ﻛﻪ اﻛﻨﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ اداره و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آن ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ‬
‫وﺳﻴﻊﺗﺮى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻣﺆﺳﺴﺎﺗﻰ ﻛﻪ اﻣﺮوزه ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﻛﺎﻣﻞ ﻳـﺎ ﺟﺰﻳـﻰ‬
‫در ﺗﺒﻴﻴﻦ آﻧﻬﺎ دارﻧﺪ را ﻣﻮرد ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت و ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ درك‬
‫ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و ﻧﻴﺰ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎﻳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮة ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒـﺮي را ﺑـﻪ ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﺷـﻜﻞ‬
‫ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻄﺮح ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫‪ -3-1‬ﭼﺎرﭼﻮب ﺗﺤﻠﻴﻠﻰ ﺟﻬﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ -1-3-1‬ﺷﻨﺎﺧﺖ راﻫﺒﺮى‬
‫ﻳﻜﻰ از دﻻﻳﻠﻰ ﻳﻚ ﺷﻨﺎﺧﺖ روﺷﻦ و ﻣﺸﺘﺮك از ﺧﻮد ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺴﻴﺎري از ﺑﺤﺚﻫﺎ‬
‫و ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻧﻘﺼﺎن ﻣﻔﻬﻮم راﻫﺒﺮى اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬ﺣﺪاﻗﻞ دو ﺳﻄﺢ را ﻣـﻲﺗـﻮان ﻳﺎﻓـﺖ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ از‬
‫ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺷﻮد‪ (1 :‬دوﻟﺖ و راﻫﺒﺮى؛ ‪ (2‬رواﺑﻂ ﻣﻴﺎن راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ و اﺟﺮاى آن‪.‬‬
‫راﻫﺒﺮى ﻣﻔﻬﻮم ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺟﺪﻳﺪى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ اﺷﻜﺎل ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ (1).‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﻪ ﻗﻮاﻋﺪ‪،‬‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﺎﺻﻰ اﺷﺎره دارد ﻛﻪ روش اﻋﻤﺎل ﻗﺪرت در ﻳﻚ ﺣﻮزه ﺧﺎص را ﺗﺤـﺖ ﺗـﺄﺛﻴﺮ‬
‫ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن در ﺧﺼﻮص ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع‪ ،‬ﺣﻮزه ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‪ ،‬از ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ راﻫﺒﺮى‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﻠﻰ از راﻫﺒﺮى در ﻣﻮرد ﻛﻠﻴﺔ اﻧﻮاع ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻣـﻲرود و‬
‫‪ 1‬در واﻗﻊ اﻳﻦ اﺻﻄﻼح در اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ :‬وﺿﻌﻴﺖ ﺣﺪاﻗﻞ؛ راﻫﺒﺮى ﮔﺮوﻫـﻲ؛ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﺟﺪﻳـﺪ؛ راﻫﺒـﺮى ﺧـﻮب؛‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت؛ و ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺧﻮدﺳﺎزﻣﺎن‪ .‬در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪» :‬راﻫﺒﺮى ﺟﺪﻳﺪ‪ :‬راﻫﺒـﺮى ﺑـﺪون دوﻟـﺖ«‪ ،‬آر‪.‬اِى‪.‬‬
‫دﺑﻠﻴﻮ رودز‪ ،‬ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻴﺎﺳﻰ‪.1996 ،44(4) ،‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻰ ﻛﻪ از راﻫﺒﺮى در ﺑﺎﻻ ﭘﻴﺪا ﻛﺮدﻳﻢ‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ راﺑﻄﻪ ﻣﻴﺎن راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و اﺟﺮاى آن را‬
‫از ﺑ‪‬ﻌﺪ ﻛﺎرﺑﺮدى ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻮزهﻫﺎى اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‪ ،‬ﺧﻮاه در ﺑﺨﺶ ﮔـﺴﺘﺮده ‪ ICT‬ﻳـﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﻃﻮر ﺧﺎص در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪:‬‬
‫‪ 1‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﺧﻮدي ﺧﻮد ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻫﻨﺠﺎرﻣﻨﺪ را در ﺑﺮﻧﻤﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺗﺄﺛﻴﺮ آن را از ﻃﺮﻳﻖ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻰ ﻧﻈﻴﺮ‬
‫ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ‪.‬‬
‫‪ 2‬ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﺪﻳﺪ اﺑﺰارﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ و ﻣﺆﺛﺮى را ﺑﺮاى ارﺗﻘﺎى راﻫﺒﺮى از‬
‫ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻى ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را در اﺑﻌﺎد ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ اﺟﺮا در آورد‪ ،‬اﻳﻦ در ﺣـﺎﻟﻰ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ 20‬ﺳﺎل ﭘﻴﺶ ﭼﻨﻴﻦ اﻣﻜﺎن وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪.‬‬
‫‪ 3‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻰﮔﻴﺮد ﻛﻪ »ﭼﻪ ﻛﺴﻰ« )در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﺪه ﻓﻮق( ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﻴﺎرى در اﺧﺘﻴﺎر‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و در واﻗﻊ ﺧﻮب اﺳﺖ ﺗﻌﺪادى از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﻌﻀﻰ ﺣﻮزهﻫﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ اﺗﺨﺎذ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬ﺣـﻀﻮر داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﻴﺺ و‪ /‬ﻳﺎ ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﭼﮕﻮﻧﻪ و ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ اﻳﻦ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻳـﺎ ﻫـﺮ ﻧﻬـﺎد‬
‫دﻳﮕﺮ اﻋﻄﺎ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻮدي ﺧﻮد ﻳﻚ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻳﺎ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ در اﻳﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻧﻤﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪-2-3-1‬راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و اﺟﺮاى آن‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﺳﺎﺳﺎً ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺤﺪود ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬در واﻗﻊ راﻫﺒﺮى ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ از دوﻟﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى‬
‫)‪(1‬‬
‫»راﻫﺒﺮى« آن ﺑﻪ ﺣﻮزهﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ ﻣﺤﺪود ﻣﻰﺷﻮد )ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻰ‪ ،‬ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻰ‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮنﮔﺬارى و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد(‪.‬‬
‫ﺷﺎﻳﺪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻧﻜﺘﻪ اﺧﻴﺮ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬راﻫﺒﺮى ﺑﺮ ﻣﻮﺟﻮدﻳﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﺳﺎﺧﺘﺎر دوﻟﺘﻲ ﺳﺎزﻣﺎنﻳﺎﻓﺘﻪ اﺗﻜـﺎ‬
‫ﻧﺪارد‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺧﻮد را ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻰ ﻛﻨﻨﺪ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى را در‬
‫ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﺑﭙﺬﻳﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت داﺧﻠﻰ ﻳﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺮﻛﺘﻰ آﻧﻬﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ (2).‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در واﻗـﻊ‬
‫در ﻣﻮرد ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻪ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دارﻧﺪ‪ ،‬ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻟﺰوﻣـﺎً‬
‫ﺑﺪﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ دوﻟﺖ ﻳﺎ دوﻟﺖﻫﺎ در ﻣﻮرد ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى ﻳﺎ ﺣـﻮزه ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى ﻳـﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻛﻨﻨﺪ‪ (3).‬در ﺣﻘﻴﻘﺖ‪ ،‬اﻳﻦ اﻣﻜﺎن ﻛﺎﻣﻼً وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻳﻚ دوﻟﺖ از اﻋﻤﺎل ﻳﻚ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ راﻫﺒـﺮى ﻣﻨـﻊ‬
‫ﺷﻮد‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻰ ﻛﺸﻮر ﻣﺰﺑﻮر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺤـﻮه ﻣﺪاﺧﻠـﻪ آن دوﻟـﺖ در ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫اﻣﻮر ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻓﺮض را ﺑﺮ آن ﮔﺬاﺷﺖ ﻛﻪ راﻫﺒﺮي ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻨﺪه از ﻧﻈﺮ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ و اﺑﻌﺎد اﺟﺮاﺋﻲ‪ ،‬ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﻬﺘﺮ از‬
‫ﻳﻚ اﻟﮕﻮي راﻫﺒﺮي آﺳﺎنﮔﻴﺮاﻧﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺣﺪاﻛﺜﺮ آزادي اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺴﺌﻠﻪاي ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺑﺤﺚ از اﻫﻤﻴﺖ‬
‫زﻳﺎدي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ اﻋﻈﻢ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻮﺳﻌﺔ ﻏﻴﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ و ﻋﺪم ﻛﻨﺘﺮل‬
‫ﺑﺮ ﮔﺴﺘﺮش آن ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از آن ﺑﻬﺮهﺑﺮداري ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« از ﮔﺴﺘﺮه ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ ﻣـﺴﺘﻠﺰم اﺟـﺮاى راهﺣـﻞ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ از دﻳﺪﮔﺎه ﺻﺮف راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﻴﺎن راﻫﺒﺮى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﻗﺎﺋـﻞ‬
‫ﺷﻮﻳﻢ‪ .‬در راﺳﺘﺎى اﻫﺪاف ﻣﺎ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﻛﺎﻓﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﮕﻮﺋﻴﻢ راﻫﺒﺮي ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ از وﻳﮋﮔـﻲ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺰاﻳﻨﺪة ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻓﺮاﻣﻠﻲ و ﻏﻴﺮ دوﻟﺘﻲ در ﻛﻠﻴﺔ ﺳﻄﻮح ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ دوﻟﺖﻫـﺎ و ﺣـﻮزة ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ وﺳـﻴﻊﺗـﺮي‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻄﻮح ﻣﻨﻄﻘﻪاي‪ ،‬زﻳﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﻣﺤﻠﻲ را ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬از اﻳـﻦ رو در ﻛﻠﻴـﺔ‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻳﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ در ﻣﻮرد ﻧﻮع ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ »راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﭙﺮدازد‪ ،‬اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﺑﺎﻳﺪ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪189‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪190‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫› راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﺳﺆال »ﭼﻪ ﻛﺴﻰ« ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺻـﻼﺣﻴﺖ دارد ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻳﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﺧﺎص ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‬
‫ﻳﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد؛‬
‫› ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﺆال »ﭼﻪ ﭼﻴﺰي« ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻰدﻫﺪ؛ ﻳﻌﻨﻰ ﭼﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﭘـﺮداﺧﺘﻦ ﺑـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻳﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻪ اﺟﺮا ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد؛ و‬
‫› اﺟﺮاى ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﺆال »ﭼﮕﻮﻧﮕﻰ« ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻰدﻫﺪ؛ ﻳﻌﻨﻰ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ ﻻزماﻻﺟﺮاء ﻣﻰﺷﻮد‪،‬‬
‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺮا و اﻋﻤﺎل ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻣﻮﺟﻮد »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ«‪ ،‬ﻋﻨﺎﺻـﺮى از ﻫـﺮ ﺳـﻪ ﻃﺒﻘـﻪ‬
‫ﻣﺬﻛﻮر را در ﻳﻚ ﻃﺒﻘﻪ ﺟﺎي ﻣﻲدﻫﻨﺪ و ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟـﺐ ﭘﻴﭽﻴـﺪﮔﻰ ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻧﻈﻴـﺮ ﻧﻘـﺶ ﺑﺮﺧـﻰ‬
‫ﻣﺆﺳﺴﺎت از ﺟﻤﻠﻪ ‪ ICANN‬ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬دوم اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻋﻠﺖ اﻳﻦ اﻣﺮ ارﺗﺒﺎط ﻛﺎﻣﻞ اﻳﻦ ﺳﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ اﺳـﺖ و‬
‫ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﻐﺎﻳﺮت دارﻧﺪ‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﻛﻠﻴﺪى اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺪاﺧﻠـﻪ ﻛﻨﻨـﺪه در ﺑﺤـﺚ‬
‫ﻣﻮﺟﻮد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ روﻳﻜﺮد »ﻛﻠﻰﻧﮕﺮ«ﺗﺮى را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺗﺨﺎذ ﻛﻨﻨﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫـﺎى‬
‫ﺧﺎﺻﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﺑﻌﺎد ‪ ICT‬ﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ -3-3-1‬ﭼﺎرﭼﻮب ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى در ﻣﻮرد روﻳﻜﺮد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮاى ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﭼﺎرﭼﻮب ذﻳﻞ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ اول اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺪل ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺳﻪ ﮔﺮوه ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻨﻬﺎ ﺑـﻪ ﻧﻮﺑـﻪ ﺧـﻮد در رأس ﻳـﻚ ﮔـﺮوه دﻳﮕـﺮ ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪:‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ .1‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﻛﻪ از زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ؛‬
‫‪ .2‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ از زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ؛‬
‫‪ .3‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻰﺗﻮان رواﺑﻂ ﻣﻴﺎن اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ را در ﻓﻀﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺪارﻫﺎى ﻫﻢﻣﺮﻛﺰ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﺮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤـﻮى ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺪار اول ﻣﺪار دوم را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد و آن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺣﺎوى ﻣﺪار ﺳﻮم اﺳﺖ‪ .‬ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از‬
‫اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺘﻨﻮع ﺻﺮﻓﺎً ﻓﻨﻰ را در ﻛﻨﺎر ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ راﻫﺒﺮى و ﺳﻴﺎﺳﻲ در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫اوﻟﻴﻦ ﮔﺮوه ﻛﻪ ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺣﻮزه را ﻫﻢ در اﺧﺘﻴﺎر دارد‪ ،‬ﺑﻪ ﻇﻬﻮر آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎم دارد ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد ﻛـﻪ‬
‫آن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه ﺑﺎ ﻇﻬﻮر ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻧﻮﻳﻦ )ﻧﻈﻴﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ( ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻛـﻪ اﻟﺒﺘـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﺪﻳﺪ را ﻫﻢ ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳﺖ )و ﺑﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دﻳﮕـﺮ ﻫـﻢ ﺟﻠـﻮه ﺟﻬـﺎﻧﻰ داده اﺳـﺖ( ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻮﺟﻪ دوﻟﺖﻫﺎ و ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ (1).‬ﻣﺎ اﻳﻦ ﺳﺮى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »راﻫﺒـﺮى ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫‪ 1‬ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻨﺎوريﻫﺎي‪ ICT‬ﺟﺪﻳﺪ دﻳﮕﺮي ﻧﻴﺰ در ﺣﺎل ﻇﻬﻮر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪﺗﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺴﻞ دوم و ﺳﻮم‬
‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى ﺑﻰﺳﻴﻢ اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﻛﻠﻴﺪى اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻰ اﻃﻼﻋﺎت در ﻗﺎﻟﺐ دﻳﺠﻴﺘﺎل ﻛـﻪ ﺑﺎﻋـﺚ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ «ICT‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ دوﻣﻴﻦ ﮔﺮوه در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ ﺑﻴﺶ از ﻫﻤﻪ ﻣﻮرد اﺷﺎره و ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻛﻪ در واﻗﻊ زﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﮔﺮوه اول ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬از ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮدي‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮوه ﺳﻮم اﺳﺎﺳﻲﺗﺮ اﺳﺖ و ﺷﺎﻳﺪ ﺣﺘﻰ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺎدهﺗﺮي از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻳﻜﻰ از اﺟﺰاى ﮔﺴﺘﺮدهﺗـﺮ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮد و‬
‫ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬رﻫﺒﺮى و اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن و ﻧﻴﺰ راﻫﺒﺮي اﻳﻦ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎ را در ﺳﻄﺢ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫دوﻣﻴﻦ ﺟﺰء اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻌﺪ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ آن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎي راﻫﺒـﺮى‬
‫در ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻃﺒﻘﺎت ﻓﻮق ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ آن ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از ﺟﻬـﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘـﻪاى‪ ،‬ﻣﻠـﻰ ﻳـﺎ‬
‫ﻣﺤﻠﻰ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ از ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ دﻳﮕﺮ ﻧﻘﻞ ﻣﻜﺎن ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴﺮ آﻣﺎدﮔﻰ ﻧﻬﺎدى‪،‬‬
‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺤﻠﻰ و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ‪ ،ICT‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از ﻛﺸﻮرى ﺑﻪ ﻛﺸﻮر دﻳﮕـﺮ ﺗﻔـﺎوت ﭘﻴـﺪا ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻣﻮرد ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬اﮔﺮ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬
‫ﺷﻮد و در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ اﺟﺮا درآﻳﺪ‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوتﻫﺎ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﺗﻨﺶﻫﺎى ﺟﻬـﺎﻧﻰ و‬
‫ﻣﺤﻠﻰ ﺑﺴﻴﺎرى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت وﺟﻮد داﺷﺘﻪ)‪ (1‬و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ راهﺣﻞ »ﻳﻚ اﻧﺪازه ﺑـﺮاى ﻫﻤـﻪ« ﺑـﻪ ﻫـﻴﭻ‬
‫وﺟﻪ ﻛﺎرآﻳﻰ ﻧﺪارد‪ .‬از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ‪ ،‬از اﻳﺪه »ﻫﺮ ﻛﺸﻮر‪ ،‬ﻳﻚ راهﺣﻞ« ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺘﻨﺎب ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪191‬‬
‫‪ -1-3-4‬ﺣﻮزه اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮ روى دو ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ ICT‬ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﺪف آن اراﺋـﻪ ﻳـﻚ دﻳـﺪﮔﺎه ﻓﺮاﮔﻴـﺮ از‬
‫راﻫﺒﺮي ‪ ICT‬ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮ ﻛﺮدن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪى و اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى ﻣﻄﺮح در اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫـﺎ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ و در‬
‫اﻳﻦ اﺛﻨﺎ ﺑﻌﻀﻰ دروس ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻨﺘﺎج ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﺪف ﻣﺎ اراﺋﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرى ﺳﺎده ﺑﺮاى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ‪ ،‬اﺳـﺘﺨﺮاج ﻣـﻮارد‬
‫ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ و ﺻﺮفﻧﻈﺮ از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻣﻰﭘﺮدازد ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎى ﺳﺎدهاﻧﮕﺎرى ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺒﻰ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫اﻛﻨﻮن در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻰﺗﻮان راﺟﻊ ﺑـﻪ »راﻫﺒـﺮى ‪ «ICT‬ﺳـﺨﻦ ﮔﻔـﺖ ﻛـﻪ ﻳـﻚ ﺣـﻮزه ﮔـﺴﺘﺮده از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﻴﺎﺳﻲ را ﺑﺮاى ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫و ارﺗﺒﺎﻃﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در راﺳﺘﺎى ارﺗﻘﺎى ﻇﻬﻮر و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻓـﺮاﻫﻢ آورﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺻﻠﻰ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻻزم اﺳﺖ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ داﺷﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﻘﻂ ﻧﻤﻮﻧﻪاى از ﻓﻨﺎورىﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪدى اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺷﻨﺎﺧﺖﻫﺎى ﻛﻨـﻮﻧﻰ‬
‫از ﻧﻘﺎط ﻗﻮت ﻣﺘﻐﻴﺮ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺮوز زﻣﺎن در راﺳـﺘﺎى ﻫـﺪاﻳﺖ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى از‬
‫ﻓﻨﺎورى ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺪه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺆﺛﺮى در اﻧﺘﻘﺎل آن ﺳﻬﻴﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻓﻨـﺎورى اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و ﻣـﺪلﻫـﺎى ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى و‬
‫ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬارى ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن ﻣﺆﺛﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰروﻧﺪ را دﭼﺎر ﺗﺤﻮل ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎ ﺑﺤﺚ ﻣﺪاوم ﻣﺎ در ﻣﻮرد وﻳﮋﮔﻰ و ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻲ و راﺑﻄﻪ آن ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﻳـﻚ ﻧﻤﻮﻧـﻪ‬
‫ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‪» :‬راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺠﺎرت‪ :‬ﮔﻮﻳﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ واﻗﻌﺎً ﻣﻬﻢ اﺳﺖ«‪ ،‬در ﺳﺎﻳﺖ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪http://www.undp.org/mainundp/propoor/docs/pov_globalgovernancetrade_pub.pdf‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪192‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﮔﺴﺘﺮده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن ﺑـﺮ ﺑـﺴﻴﺎرى از اﻣـﻮر داﺧﻠـﻰ‬
‫ﺟﻮاﻣﻊ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺿﺮورى اﺳﺖ اﻳﻦ اﺛﺮات ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺎ در ﺻﻮرت ﻧﻴـﺎز ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻰ در ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫اﻋﻤﺎل ﺷﻮد ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و ﻣﻘﺮراﺗﻰ اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬از ﻳﻚ ﺳﻮ‪ ،‬ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺣﻮزهﻫﺎ و ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از اﻳـﻦ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮى وﺟـﻮد داﺷـﺘﻨﺪ و ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻣـﺴﺘﻠﺰم‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺗﺪاوم ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﻧﻮآورى در آن ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺗـﺄﺛﻴﺮات ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻰ ﮔﺬارﻧـﺪ‪.‬‬
‫وﺟﻮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﭘﻴﺸﻴﻦ‪ ،‬ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣﺸﻜﻼت را ﺗﻐﻴﻴﺮ داده‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻛﻨﻮﻧﻰ دﻳﮕﺮ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻜﻔﻲ و ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﻛﻨﻨـﺪ‪.‬‬
‫از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻇﻬﻮر ‪ ICT‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﺪﻳﺪى را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻳﻚ ﺧﻼء راﻫﺒـﺮى و ﺳﻴﺎﺳـﻲ ﺑـﻪ‬
‫)‪(2)(1‬‬
‫وﺟﻮد آﻣﺪه ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﺗﻮﺟﻪ ﻓﻮرى ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ را ﻣﻰﻃﻠﺒﺪ‪.‬‬
‫‪ -2‬ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ‪ ICT‬و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ -1-2‬ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫اﺳﺘﻤﺮار ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮ ﺳﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ رﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ ﺗـﺎ ﺣـﺪ زﻳـﺎدى ﺑـﻪ‬
‫ﺧﺎﻃﺮ اذﻋﺎن دوﻟﺖﻫﺎ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬در ﺣﺎل ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ ﺑﺨﺶ اﺳﺎﺳﻰ ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻰ‬
‫و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺸﺮى اﺳﺖ‪ .‬رﺷﺪ ﻓﻨﺎوري در اواﺧﺮ دﻫﻪ ﻧﻮد و ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻋﻼﻗﻪ ﺷﺪﻳﺪ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ‪ ICT‬ﺟﻬﺖ ﺣﻀﻮر‬
‫در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﻮاﻋﺪ ﺷﻔﺎف و ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺆﺛﺮى در اﻳﻦ ﺗﻮاﻓﻖ ﻫﻤﮕﺎﻧﻰ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ 1‬ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺟﺮاﻳﻢ اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺮﻗﺖ‪ ،‬ﻛﻼﻫﺒﺮدارى‪ ،‬ﺗﻌﺮض ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺗﺨﺮﻳﺐ اﻣﻮال ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ وﺟﻮد داﺷﺘﻨﺪ و دوﻟﺖﻫﺎ و‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ و ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را وﺿﻊ ﻛﺮدهاﻧﺪ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ را ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻣﻌـﻀﻼت‬
‫ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺟﻬﺎﻧﻰ وﺟﻮد دارﻧﺪ‪ .‬ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻣﻜﺎن ارﺗﻜﺎب‬
‫ﺟﻠﻮهﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى از ﺟﺮاﻳﻢ را ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاى ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ از ﺻﻼﺣﻴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛـﺎﻓﻰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻴﻮهﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺟﻠﻮهﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ از رﻓﺘﺎرﻫﺎى ﻗﺪﻳﻤﻰ ﻣﺠﺮﻣﺎﻧـﻪ‪ ،‬ﻣﺠـﺪداً‬
‫ارزﻳﺎﺑﻰﻫﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪاى از ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 2‬ﻣﺜﺎل دﻳﮕﺮ »ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ« ﻳﺎ ﻫﻤﺎن ﭘﻴﺎمﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻤﻮاره اﻣﻜﺎن ارﺳـﺎل ﭘﻴـﺎم‪ ،‬ﻧﻤـﺎﺑﺮ ﻳـﺎ دﻳﮕـﺮ اﺷـﻜﺎل‬
‫ﭘﻴﺎمﻫﺎى ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺑﺮاى ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺨﺎﻃﺒﻴﻦ وﺟﻮد دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﭘﻴﺸﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎ و ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫـﺎى ﺟـﺪى ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮﻟﻰ را ﺑـﺮاى‬
‫ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺧﻮد در ﺑﺮاﺑﺮ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ آزار و اذﻳﺖﻫﺎ اﻋﻤﺎل ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻣﻜﺎن ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﺎﺧﻮاﺳـﺘﻪ‬
‫را در ﻣﻴﺎن ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺑﺎ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﺗﺨﻤﻴﻦﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﻤﻰ از ارﺳﺎلﻫـﺎى‬
‫ﭘﺴﺘﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﮔﺰاﻓﻰ را ﺑﺮ اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﺮد‪ ،‬ﭼـﺮا‬
‫ﻛﻪ ﻣﺠﺒﻮرﻧﺪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻃﻮﻻﻧﻰ را ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان ﺧﻮد ﺗﺪارك ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ‪ .‬وﺟﻪ ﻣﻮذﻳﺎﻧﻪ ﺗﺮ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻤﻌﻴﺖ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺠﺒﻮرﻧﺪ ﺷﺨﺼﺎً ﺑﺮاى ﭼﻨﻴﻦ ﭘﻴﺎمﻫﺎﻳﻰ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﺟﺬاﺑﻴﺖ و ﻛﺎرآﻳﻰ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ را ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻣﻰﻛﻨـﺪ‬
‫و در اﺑﻌﺎد ﻛﻼنﺗﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻳﻚ اﺑﺰار ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﺑﺮاى ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻢ وﺟﻮد‬
‫داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻇﻬﻮر اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ آن را دﮔﺮﮔﻮن ﻛﺮده اﺳﺖ؛ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ واﻛﻨﺶﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻛﻨـﻮﻧﻰ‪ ،‬ﺑـﻴﺶ از اﻳـﻦ ﺟﻬـﺖ‬
‫روﻳﺎروﻳﻰ ﺑﺎ آن از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪1‬‬
‫‪Sputnik‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ آن از ﻟﺤﺎظ ﺗﺎرﻳﺨﻰ و در زﻣﻴﻨﺔ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ‬
‫ﻛﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﺮﻓﺼﻞ ‪ ICT‬ﮔﺮوهﺑﻨﺪى ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻃﻰ ‪ 100‬ﺳﺎل ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﺑـﻪ وﻳـﮋه‬
‫‪ 50‬ﺳﺎل اﺧﻴﺮ از ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻰ دوم‪ ،‬ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت از ﻳﻚ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎً اﺑﺘﺪاﻳﻰ ﺑﻪ ﺣـﺎﻟﺘﻲ ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ وﻳﮋﮔﻰﺷﺎن ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺳﺮﻳﻊ ﻓﻨﺎورى و ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﮕﻰ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان آﻧﻬﺎ را در آﻏﺎز اﻳـﻦ دوره در‬
‫ﺣﻮزة ﻓﺮﺿﻴﺎت ﻋﻠﻤﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آورد‪.‬‬
‫در آﻏﺎز دﻫﻪ ‪ ،50‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻤﺎرهﮔﻴﺮي ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ دوره اوج ﺧﻮد را ﺳﭙﺮى ﻣﻰﻛﺮد‪ .‬ﺷـﻤﺎرهﮔﻴـﺮى از راه دور و ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻫﻨﻮز وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ و ﻣﺪارات راه دور‪ ،‬ﺑﺮ اﻧﺘﻘﺎل ﭘﺮ ﺳﺮ و ﺻﺪاي آﻧﺎﻟﻮگ از ﻳﻚ ﺳﻴﻢ ﻣـﺴﻰ ﻣﺘﻜـﻰ ﺑﻮدﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺨﺶ رادﻳﻮﻳﻰ اف ام ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﭘﺪﻳﺪه ﺟﺪﻳﺪى ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰآﻣﺪ و ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن ﺳﻴﺎه و ﺳﻔﻴﺪ در آﻏﺎز ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﺎزار ﻣـﺼﺮف‬
‫ﺑﻮد‪ .‬ﭘﺴﺖ ﻫﻮاﻳﻰ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﮔﺮان ﻗﻴﻤﺘﻰ ﺑﺮاى ﭘﺴﺖ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ از ﻃﺮﻳﻖ زﻣﻴﻦ و درﻳﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻲﺷـﺪ‪ .‬در آن زﻣـﺎن‬
‫ﻫﻨﻮز ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﻤﺎﺑﺮ )ﻓﻜﺲ( اﺑﺪاع ﻧﺸﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل ﺑﻪ ارﺳﺎل اوﻟﻴﻦ ﻗﻤﺮ ﻣﺼﻨﻮﻋﻰ ﺑﺎ ﻧﺎم اﺳﭙﺎﺗﻨﻴﻚ)‪ (1‬ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه‬
‫ﺑﻮد‪ .‬ﺗﻠﮕﺮام و ﻛﺎﺑﻞ‪ ،‬ﺣﺎﻣﻞ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻮدﻧﺪ؛ و ﻣﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻠﻜﺲ ﺑﻪ واﻗﻊ اوﻟﻴﻦ ﺧـﺪﻣﺎت ﭘـﺴﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﻫﻤﺮاه ﻧﻴﺰ ﺗـﺎ آن زﻣـﺎن ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً در ﻃﻴـﻒ ﻓﺮﺿـﻴﺎت ﻋﻠﻤـﻲ ﺟـﺎى‬
‫داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﺮاﻧﺰﺳﻴﺘﻮر ﻛﻪ ﺑﻠﻮك ﺳﺎزﻧﺪة اﺳﺎﺳﻲ ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻣﺮوزى اﺳﺖ‪ ،‬در آن زﻣﺎن ﺑﻪ ﺗـﺎزﮔﻰ‬
‫اﺧﺘﺮاع ﺷﺪه ﺑﻮد و در ﺗﻮﻟﻴﺪات ﺗﺠﺎرى ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻰ ﻧﺪاﺷـﺖ‪ .‬ﻣﺎﺷـﻴﻦ ﺣـﺴﺎبﻫـﺎىاﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻰ ﻫﻨـﻮز وﺟـﻮد ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ در اﻧﺪازهﻫﺎي ﺑﺰرگ و ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺑﺘﺪاﻳﻰ ﺑﻪ ﺗﺎزﮔﻰ در ﺣﻮزه ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺠﺎرى وارد ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ آﻧﻬﺎ در‬
‫ﺳﺎل ‪ 1950‬ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﺑﻰﺗﺮدﻳﺪ‪ ،‬ﻣﻮارد ﻓﻮقاﻟﺬﻛﺮ‪ ،‬ﺟﻬﺎن ﻣﺎ را ﺗﻐﻴﻴﺮ دادهاﻧﺪ‪ .‬درﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮدرو ﻛﻪ اﻟﮕﻮﻫﺎى اوﻟﻴﻪ زﻧﺪﮔﻰ را از ﺑـﻴﻦ ﺑـﺮد و‬
‫ﻳﻚ ﺳﺮى اﻟﮕﻮﻫﺎى ﻛﺎﻣﻼً ﺟﺪﻳﺪ را در ﻋﺮﺻﻪ ﻛﺎر و زﻧﺪﮔﻰ ﭘﺪﻳﺪ آورد‪ ،‬ﻓﻨﺎورىﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻫﻢ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨـﺪ‬
‫ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﻫﻤﺮاه‪ ،‬ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻤﺎرهﮔﻴﺮي ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ‪ ،‬ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن‪ ،‬ﻣﺎﻫﻮارهﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﻰ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت اﻧﺘﻘﺎل‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﭘﺨﺶ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺎﻫﻮاره‪ ،‬ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎً اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه دﻧﻴﺎى ﻣﺎ را ﻛﻮﭼﻚ ﻛﺮدهاﻧـﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ در ﻫﺮ زﻣﺎن و در ﻫﺮ ﻣﻜﺎن و ﺑﺎ ﻫﺮ ﻛﺴﻲ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻧﻮاع ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺗﺼﻮر ﺑﺮاى ﭘﻴﺸﻴﻨﻴﺎﻧﻤﺎن‪ ،‬ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻛﺮد‪ .‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﭘﻴﺪاﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺘﺸﺎر ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻛـﺎﻣﻼً از‬
‫ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ در ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ و در داﺧﻞ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ دور ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺗﻔﺎوتﻫﺎى اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ‪ -‬اﻗﺘـﺼﺎدى را‬
‫ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ از ﻓﻨﺎورى از ﻟﺤﺎظ ﻧﺤﻮه ﻫﺪاﻳﺖ و ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮي و اﺳـﺘﻔﺎده از آن ﺟﻬـﺖ‪ ،‬داﺷـﺘﻦ‬
‫ﺗﺄﺛﻴﺮ و ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺷﻔﺎﻓﻰ در ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮر از دﻳﺪﮔﺎه ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﺔ ﺧﻮد ﭼﺎﻟﺶﻫـﺎﻳﻲ را‬
‫ﺑﻮﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪ -‬اﺳﺘﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺟﻬـﺖ‬
‫ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﺎﺷﻲ از ﻇﻬﻮر و ﺑﻬﺮهﺑﺮداري از ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﻧﻮﻳﻦ در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺑﺮﻃﺮف ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﺷـﺎﻳﺪ‬
‫ﺑﺎرزﺗﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل از اﻳﻦ دﺳﺖ در ‪ 15‬ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬آزادﺳﺎزي ﺑﺨﺶ ﻣﺨﺎﺑﺮات در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻧﺤﻮه ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ و ﺟﻠﻮهﻫﺎى ﺗﺠﺎرى آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪ .‬آﻧﭽﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ اﻳﻨﻜـﻪ‬
‫از زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻓﻨﺎورى ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﻣﻰﮔﺬارد‪ ،‬اﻛﺜﺮ ﻣﻠﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ و ﮔﺮوﻫﻰ ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ را اﻳﺠﺎد ﻛﺮده و‬
‫‪193‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪194‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮ دادهاﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺰﺑﻮر رﺳﻴﺪﮔﻲ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻧﺎﺷـﻲ از ﻓﻨـﺎوريﻫـﺎي‬
‫اﻃﻼﻋــﺎت و ارﺗﺒﺎﻃــﺎت در ﻋﺮﺻــﻪ ﺟﻬــﺎﻧﻰ ﭘﺮداﺧﺘــﻪاﻧــﺪ‪ ،‬ﻋﺒﺎرﺗﻨــﺪ از‪،UNCITRAL ،OECD ،ITU ،ISO :‬‬
‫‪ ،APEC ،COE ،G8 ،WIPO ،WTO ،UNCTAD‬اﺗﺤﺎدﻳــﻪ اروﭘــﺎ و ﺑﺎﻧــﻚ ﺟﻬــﺎﻧﻰ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨــﻴﻦ‪ ،‬ﺑــﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى ‪ ،ICT‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻜﻔﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻣﻮرد رﺳـﻴﺪﮔﻲ ﻗـﺮار ﻣـﻲﮔﻴـﺮد‪،‬‬
‫ﻧﻈﻴﺮ اﻧﺠﻤﻦﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ در ﺣﻮزهﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ دﺧﺎﻟﺘﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﺴﺘﺮدة ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫و ارﺗﺒﺎﻃﺎت و آﺛﺎر ﻇﻬﻮر آﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺟﻮاﻣﻊ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ‪ ،‬اﻧﺠﻤـﻦﻫـﺎي ﺣﺮﻓـﻪاى‪،‬‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﺗﺠﺎرى ﺻﻨﻌﺘﻰ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻧﺠﻤﻦﻫﺎى داوﻃﻠﺒﺎﻧﺔ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‪ .‬ﺗﺼﻤﻴﻢ اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه راﺟﻊ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫اﻳﻦ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ واﮔﺬار ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﻣـﺴﺘﻠﺰم ﻋـﺪم دﺧﺎﻟـﺖ‪ ،‬ﻫـﺪاﻳﺖ ﻳـﺎ ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‬
‫ﻧﻬﺎدى ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻣﻮرد ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪاى ﺻﺎدق اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎزارﻫﺎى داﺧﻠﻰﺷﺎن ﺑﺰرگ و‬
‫ﻛﺎرآﻣﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﺴﺄﻟﻪ اﺻﻠﻰ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ اﻳـﻦ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﭼـﻪ ﻧـﻮع ﻫـﺪاﻳﺘﻰ‪ ،‬در‬
‫ﺻﻮرت ﻟﺰوم‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﻣﺆﺛﺮ ﻓﻨﺎورى ﺑﺮاى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -2-2‬راﻫﺒﺮى ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ارﺗﺒـﺎط آن ﺑـﺎ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﻪ وﻳﮋه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬از ﺑﻌﻀﻰ اﺑﻌﺎد‪ ،‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑـﺎ ﻧﻤﻮﻧـﻪﻫـﺎى‬
‫ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺧﻮد دارﻧﺪ و ﻃﻴﻒ ﺟﺪﻳﺪى از ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺰرگ را اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋـﺎت و ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻰ ﺑﺮﻗـﺮارى‬
‫ارﺗﺒﺎط را در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬آﻧﻬﺎ از ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻳـﺎ ﺳﻮءاﺳـﺘﻔﺎده از‬
‫اﻣﻮر ﻋﺎدي اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻛﺪام ﻣﺤﻴﻂ راﻫﺒﺮى ﭘﻴﺮاﻣﻮن آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺘﺸﺎن را در ﺣﻮزهﻫـﺎى ﻣﻬـﻢ و‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻼشﻫﺎى ﺑﺸﺮى ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ؟ آﺛﺎر آﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺟﻮاﻣﻊ ﭼﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﭼـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎﻳﻰ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺷﻮد؟ و از ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮ‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺖ‬
‫ﺗﺎ ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺗﺤﻘﻖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪىﻫﺎﻳﺸﺎن در ﻋﺮﺻـﻪ اﻗﺘـﺼﺎد ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﻛﻤـﻚ ﺷـﻮد؟ اﻳﻨﻬـﺎ‬
‫ﺳﺆاﻻت ﻣﻬﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ‪ WSIS‬و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ و اﻓﺮاد ذيرﺑﻂ آﻧﻬﺎ را ﻣﻄﺮح ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻳﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻇﻬﻮر و ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻓﻮرى ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺪﻳﺪى ﺷﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺑﻪ آﻓﺮﻳﻨﺶ اﻗﺘﺼﺎد‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﻪ در آن ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻧﻮاع ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ و ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺑﺎرز ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﻛﻤـﻚ ﻛـﺮده اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﻳﻰ از اﻳﻦ دﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ ﻓﻨﺎورىﻫﺎ و ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺑﻰﺳﻴﻢ و ﻧﻴﺰ ﻫﻢﮔﺮاﻳﻰ رو ﺑﻪ رﺷـﺪ ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى‬
‫ﻣﺘﻨﻮع ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﻪ آﻳﻨﺪة ﻛﺎﻣﻞ ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﺪﻳﺪ و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ راﻫﻰ ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺷـﺎﻳﺪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ در ﺑﺤﺚ اﺧﻴـﺮى ﻛـﻪ در ﻣﻴـﺎن ﻛـﺸﻮرﻫﺎ و داﺧـﻞ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﺗﺤـﺖ ﻋﻨـﻮان »ﺷـﻜﺎف‬
‫دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ« ﻣﻄﺮح ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻢاﻛﻨﻮن ﺑﺮﺧﻰ ﺻـﺎﺣﺒﻨﻈﺮان ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ ﺷـﻜﺎف ‪ ICT‬در ﻣﻴـﺎن‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺎن ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﺧﺎص ﻛﻪ ﻣﺎ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣـﻲﺷﻨﺎﺳـﻴﻢ و‬
‫ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ و ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻣﺪار در ﻣﺪل ﻓﻮقاﻟﺬﻛﺮ اﺳﺖ‪ ،‬و دﻳﮕﺮ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺗﺤـﺖ ﺷـﻤﻮل راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰدﻫﻴﻢ‪ ،‬ﺗﻔﺎوت ﺑﻨﻴﺎدﻳﻨﻰ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﻰﺷﻮد و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ در‬
‫ﻣﺪت زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮ‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮدى‪ ،‬ﭘﺎﻳﺪار‪ ،‬اﻳﻤﻦ و ﻣﺆﺛﺮ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎﻳﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ‬
‫‪ 1‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ «Canyon or mirage?» :‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://economist.com/printeditiondisplayStory.cfm?Story_ID=2367710‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ -3-2‬ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ از راﻫﺒﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ‪ICT‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺣﺎل ﺑﺮﻃﺮف ﺷﺪن اﺳﺖ‪ (1)،‬اﻣﺎ ﻧﻤﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻗـﻀﻴﻪ در ﻣـﻮرد دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ ‪ ICT‬در داﺧـﻞ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬در ﺣﻘﻴﻘﺖ‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ اﻛﺜﺮﻳـﺖ ﻣـﺮدم ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﻧﻮﻳﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻣﺤﺪودى دارﻧﺪ ﻳﺎ اﺻﻼً دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﻧﺪارﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ از ﻓـﺸﺎرﻫﺎى ﺑﻴـﺸﺘﺮى ﻫـﻢ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺧﻮد رﻧﺞ ﻣﻰﺑﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﺎل آﻳﺎ اﻳﻦ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده و ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ از ﭼﻨﻴﻦ ﻓﻨﺎورىﻫﺎﻳﻲ دﺧﺎﻟﺖ دﻫﻴﻢ؟ ﻗﻄﻌﺎً ﻣﺸﺎرﻛﺖ آﻧﻬﺎ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ ،ICT‬ﻧﻈﻴﺮ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪،ICANN‬‬
‫ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬اﮔﺮ ﻣـﺸﺎرﻛﺘﻰ ﻫـﻢ ﺑـﻮده اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻰ ﻓﻘـﻂ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫﺎ ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺪون ﺷﻚ‪ ،‬اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ از اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﻏﺎﻓـﻞ ﺑـﻮدهاﻧـﺪ و در‬
‫راﺳﺘﺎى ﻃﺮح دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ و ﻧﻴﺎزﻫﺎﻳﺸﺎن در ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﺣﻴﺎﺗﻰ را از دﺳﺖ دادهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻧﻮﻳﻦ ﻣﺨـﺮب ﻧﻴـﺰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و از‬
‫اﻳﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺑﺴﻴﺎرى‪ ،‬اﮔﺮ ﻧﮕﻮﻳﻴﻢ اﻛﺜﺮ‪ ،‬از اﺑﻌـﺎد زﻧـﺪﮔﻰﻣـﺎن ﺗـﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬارﻧـﺪ‪ .‬ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى ﺟﺪﻳـﺪ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه اﮔﺮ از ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى ﺟﻬـﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺻـﺮفﻧﻈـﺮ از ﻣﺮزﻫـﺎى ﻣﻠـﻰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬اﺻﻮﻻً ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺧﻮردارى از ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﺮ روى ﻣﻨـﺎﻓﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى ﻛﻨﻨﺪ ﻏﻨﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دوﻟﺘﻰ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺧﻮﺑﻰ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت و‬
‫ﻣﻌﻀﻼت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﺬﻛﻮر را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪ .‬از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻏﺎﻟﺒﺎً وﺟﻮد ﻧﺪارﻧﺪ و اﮔﺮ ﻫﻢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ دارﻧﺪ‪ ،‬اﻏﻠﺐ از داﻧﺶ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﺎﻓﻰ ﺟﻬﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻗﺒﻴـﻞ ﻣـﺴﺎﺋﻞ ﻣﻬـﻢ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻘﺶآﻓﺮﻳﻨﺎن و ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣـﺆﺛﺮى در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺟﺪﻳـﺪ ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ روى آﮔﺎﻫﻰ از »راﻫﺒﺮى ‪ «ICT‬و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬دﺳﺘﻮر ﻛﺎر »راﻫﺒـﺮى‬
‫‪ «ICT‬ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ اﻣﺮوزه وﺟﻮد دارد‪ ،‬اﺳﺎﺳﺎً از ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪاي اﻗﺘﺒﺎس ﺷﺪه ﻛﻪ در اﺛـﺮ ﻣﻮاﺟﻬـﻪ ﺑـﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار داﺷﺘﻪاﻧﺪ و راهﺣﻞﻫﺎﻳﻰ را در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ اﺑﻌﺎد راﻫﺒﺮى ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻗﺪام‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺖ و ﺿﺮورى اﺳﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در اﻳـﻦ ﺟﺮﻳـﺎن ﺷـﺮﻛﺖ ﻛـﺮده و ﺑـﻪ ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻓﻌﺎﻟﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳـﺪ ﺑﻬـﺮهﻣﻨـﺪ ﺷـﺪه و آﻧﻬـﺎ را در ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از‬
‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪاىﺸﺎن ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪195‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪196‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎرزﺗﺮﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﮔﺮوﻫﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﺳﻮﺋﻴﭻ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺴﻴﺎر‬
‫ﺑﺰرگ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻏﻴﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‪ ،‬ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ و ﺑﺎز ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﻗﻠﻤـﺮو‬
‫ﺟﺪﻳﺪى ﺑﺮاى ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻓﻨﺎورى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻼشﻫﺎى ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﮔﺮوهﻫﺎى‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻰﺗﻮان ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آن را ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻛﺮد‪.‬‬
‫دو ﺷﺎﺧﮕﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺗﺎ آن ﺣﺪ ﻛﻪ در ﻓﻮق ﺑﻴﺎن ﺷﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻧﻌﻄـﺎفﭘـﺬﻳﺮي‬
‫ﻓﻨﺎورى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻧﺮماﻓﺰار‪ ،‬رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬و ﻧﻴﺰ راهﺣـﻞﻫـﺎي آﻧﻬـﺎ‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒـﺎً از ﻳـﻚ‬
‫ﺑﺨﺶ ﻓﻨﻲ و ﻳﻚ ﺑﺨﺶ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ در ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻮارد آﻧﻬـﺎ از ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﻤـﺎﻳﺰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺘﺨﺼـﺼﺎن‬
‫ﻓﻨﺎورى ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻫﻤﻜﺎرىﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﻣﻤﻜﻦ ﺟﻬﺖ رﻓﻊ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬاران‬
‫ﻣﺠﺒﻮرﻧﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﺪام ﺗﺮﻛﻴﺐ از ﻓﻨﺎورى و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤـﻮﻣﻰ را ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ اﻳﻦ وﻇﻴﻔﻪ دﺳﺘﮕﺎه راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﻳﺎ ﻳﻜﻰ از ﺑﺎزوﻫﺎى آن( اﺳﺖ ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮه‬
‫ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﺎص ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻃﻼﻋﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ﻓﻨﺎورى و ﻣﺪﻳﺮاﻧﻲ ﻛـﻪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫راهﺣﻞﻫﺎى ﻣﻤﻜﻦ را ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰﺑﺨﺸﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ اﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﻨﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ‬
‫اﺑﺰارﻫﺎى ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮاى اﺟﺮاى ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ اﻳـﻦ ﺑﺤـﺚ‬
‫ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮﺧﻮرد ﺷﻮد‪.‬‬
‫در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب‪ ،‬ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬در دو ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﺮ روى ﻫﺮ ﻳـﻚ‬
‫از اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪ .‬ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ‪ ICANN‬از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﺮﻛﺰ ‪ WSIS‬ﺑﺮ آن دﻧﺒـﺎل ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ ،‬زﻳـﺮا در‬
‫ذﻫﻦ ﺑﺴﻴﺎرى ‪ ICANN‬ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ )ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺎ اﺷﺘﺒﺎه اﺳﺖ(‪ ،‬ﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻧـﺴﺒﻲ آن‬
‫در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ .‬ﺗﺎ ﺣﺪ ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺎﻗﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖ و ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﻓﺮاﻳﻨـﺪى‬
‫ﺑﺎز‪ ،‬ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ‪ ،‬ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ از ﺗﻮاﻓﻘﻲ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ‪ ،‬از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ و ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﺎﺷـﺪ‪،‬‬
‫ﻛﻪ ﻫﺴﺘﻪ اﺻﻠﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﺟﻮاب داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ -3‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﻓﻀﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ -1-3‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﭘﺮوژه ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﺷﺒﻜﻪاى ﻛﻪ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ ،‬در اواﺧﺮ دﻫﻪ ‪ 60‬ﻣـﻴﻼدى ﺑـﺎ ﻫﺰﻳﻨـﻪ دوﻟـﺖ اﻳـﺎﻻت‬
‫ﻣﺘﺤﺪه در ﭘﺮوژهاي ﺑﻪ ﻧﺎم آرﭘﺎﻧﺖ)‪ (1‬آﻏﺎز ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن آرﭘﺎﻧﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ادﻋـﺎ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد ﺑﻴﺶ از ﻧﻬﺼﺪ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ از ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻛﺎرﺑﺮ آن ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ (2).‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در ﺧـﻼل‬
‫‪ARPANET 1‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ »اﻧﻔﺠﺎر ﺟﻤﻌﻴﺖ« در آدرس‪:‬‬
‫‪http://www.clickz.com/stats/big_picture/geographics/article.php/3347211‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ ﺑﺮآوردﻫﺎى ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺗﻌـﺎرﻳﻒ راﺟـﻊ ﺑـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ ﻳـﻚ ﻛـﺎرﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ از ﭼـﻪ‬
‫وﻳﮋﮔﻰﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﭼﺸﻤﮕﻴﺮى ﺑﺎ ﻫﻢ دارﻧﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺑﺮآورد ﻣﻘﻄﻌﻰ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮان از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻌﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻛﺎﻓﻰ اﺳﺖ ﺑﮕﻮﻳﻴﻢ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺑﻴﺶ از ‪ %15‬ﻛﻞ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨـﺪ و ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫ﺑﺮاى ﻳﻚ ﻓﻨﺎورى ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ آن ﻗﺪر اﻫﻤﻴﺖ ﻧﺪارد ﻛﻪ از ﺗﻌﺪاد واﻗﻌﻰ ﻛﺎرﺑﺮان ﺧﻮد آﮔﺎﻫﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻓﻨﻰ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ‪ IETF‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه را ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪ .‬اﻳﻦ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﺎﻣﻼً ﻓﻨﻰ اﺳﺖ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺗﻔﻮﻳﺾ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› ﮔﺮوه وﻳﮋة ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IETF‬ﻳﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن اﻋﻄـﺎ ﻛﻨﻨـﺪه اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ارزﻳﺎﺑﻰ ﺷﺪه در ﺑﺴﺘﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪.‬‬
‫› ﺷﻮراي ﻣﻌﻤﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IAB‬ﻛﻪ از ﺟﺎﻣﻌﺔ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (ISOC‬ﻣﺠﻮز درﻳﺎﻓﺖ ﻛـﺮده اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑـﺮ اﺑﻌـﺎد‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ و روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰﮔﻴﺮد ﻧﻈﺎرت ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫› ‪ ISOC‬از ﮔﺮوه ﻫﺎدى ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IESG‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎى ﻛﻠـﻰ‬
‫ﺑﺮاى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪ IETF‬وﺿﻊ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻬﺎد از اﻗﺪاﻣﺎت ‪ IETF‬و ‪ IAB‬ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻧﻴﺰ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻤﻞ ﻣﻰآورد‪.‬‬
‫› ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﻣﺴﺆول ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ ﻓﻀﺎى آدرس اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ (IP‬و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨـﻪ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫› ﺗﻴﻢ واﻛﻨﺶ ﺳﺮﻳﻊ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ )‪ (CERT‬در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﺗﻌﺪاد رو ﺑﻪ رﺷﺪ اﻳـﻦ ﮔـﺮوهﻫـﺎى ﻣﻠـﻲ در‬
‫دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻛﻪ در ﺗﺸﻜﻠﻲ از ﺗﻴﻢﻫﺎى واﻛﻨﺶ ﺳﺮﻳﻊ و اﻣﻨﻴﺘﻰ )‪ (www.first.org‬ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣـﻲﭘﻴﻮﻧﺪﻧـﺪ و‬
‫ﻣﺴﺆول ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻄﺮات ﺷﺒﻜﻪاي در ﺧﺼﻮص ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎي ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ آن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﺎلﻫﺎى اوﻟﻴﺔ ﺧﻮد ﻳﻚ ﺷﻐﻞ ﺳﺎده ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن‪ ،‬ﻣﺒﻨﺎﻳﻰ ﺑﺮاى آن وﺿﻊ ﺷﺪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺗﻮﻓﻴﻖ‬
‫ﺳﺮﻳﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﻳﻦ ﺣﺠﻢ را ﻓﺮاﻫﻢ آورد‪ .‬ﺿﻤﻴﻤﻪ ‪ 1‬ﺣﺎوى ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮى از اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و راﻫﺒـﺮى آن ﻗﺒـﻞ از‬
‫‪ 1998‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫درك اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻓﺮد‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎ ﻛﺸﻮرى ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻋﻬﺪهدار‬
‫ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ اداره ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎ در ﻳـﻚ ﭼـﺎرﭼﻮب ﺑـﺎز و ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﻋﻤـﻞ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺪل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻳﻜﻰ از ﻣـﺪلﻫـﺎى ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗـﻮزﻳﻌﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﮔـﺮوهﻫـﺎﻳﻰ از ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖﻛﻨﻨﺪه آن را ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ ﻫﻢ از ﻟﺤﺎظ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ و ﻫﻢ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻰ ﭘﺮاﻛﻨـﺪه ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﺸﺎن از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﺳﺮى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﻛﺎرى ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖ‬
‫‪ ICANN‬در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن از ﻳﻚ ﻧﻘﺶ ﻛﻠﻴﺪى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﺮﻛﺰي ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬
‫آدرس را در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﻌﻤﺎرى و ﻣﺪل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻ ﺑـﻮده‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ اﺟﺮاى آن ﭘﺮاﻛﻨﺪه اﺳـﺖ و در ﺳـﻄﺢ ﻣﺤﻠـﻰ و ﺑـﻪ‬
‫ﺷﻜﻞ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﺪلﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ اﺣﺘﻤـﺎﻻً از ﻟﺤـﺎظ‬
‫ﻣﺎﻫﻴﺖ‪ ،‬ﭘﺮاﻛﻨﺪه و ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫در ﺣﻮزة ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ ICANN‬ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺆﺳﺴﺔ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﺻﻠﻰ‬
‫ذﻳﻞ ﻧﻴﺰ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻋﻬﺪهدار ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى ‪ ICT‬ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪:‬‬
‫‪197‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪198‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫› ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ ،(RIPs‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬را در ﻧﻮاﺣﻰ ﺗﺤـﺖ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ‪.‬‬
‫› ‪ IANA‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻣﺘﻨﻮع اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎﺣﻴﻪ رﻳﺸﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪.‬‬
‫› اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﺳﺮور رﻳﺸﻪ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺘﻘﺎرن ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎى داده ﻣﺸﺘﺮك و ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه ﺷﺎﺧﻪﻫﺎى ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑـﻪ‬
‫)‪(2‬‬
‫‪TLD‬ﻫﺎ را ﺣﻔﻆ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫› ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﺷﺒﻜﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ وب )‪ (W3C‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ وﺿﻊ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷـﺒﻜﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ وب را‬
‫ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪.‬‬
‫› اﺗﺤﺎدﻳﺔ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻣﺨـﺎﺑﺮات )‪ (ITU‬اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴـﺮى را در ﻻﻳـﻪ اول )ﻣﺜـﻞ ﺗﻠﻔـﻦ( ﺑـﺮاي‬
‫ﻓﻨﺎوريﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﺮاﻓﻴﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ را ﺣﻤﻞ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬ﻣﻬﻴـﺎ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ اﺗﺤﺎدﻳـﻪ‪،‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﺨﺼﻴﺺ و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻓﺮﻛﺎﻧﺲﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﺎﺗﻲ ﻃﻴﻒ اﻟﻜﺘﺮوﻣﻐﻨـﺎﻃﻴﺲ را در ﻛﻨـﺎر‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى دﻳﮕﺮ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻰرﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫› ﮔﺮوهﻫﺎى اﭘﺮاﺗﻮر ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﺎﻧﻨـﺪ ‪،AFNOG ،SANOG ،APNG ،NANOG ،Apricot ،RIPE‬‬
‫‪ SilkNOG‬و دﻳﮕﺮان ﺑﺮاى ﺑﺴﻴﺎرى از اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎي اﺻﻠﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻘـﺎط ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓﺳـﺎزي ﻣﻬﻤـﻲ ﻋﻤـﻞ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫)‪(3‬‬
‫› ﺣﺪود ‪ 100‬ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻪ ﻫﺴﺘﻪ اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣـﻰدﻫﻨـﺪ ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎي ﺧـﻮد را از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى رﺳﻤﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﻴﺮي را ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮاري اﻣﻜﺎن اﺗـﺼﺎل ﺑـﻪ‬
‫اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﺗﺨﺎذ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻓﻮق ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ ،‬ﺗﻌﺪادى اﻧﺠﻤﻦﻫﺎي ﺣﺮﻓﻪاى‪ ،‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ اﺟﺮاﻳـﻰ‪ ،‬ﻳـﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن ادارى و‬
‫ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺷﺎﻳﺴﺘﻪﺳﺎﻻرى ﻛﻪ از وﺿﻌﻴﺖ ﺣﻘﻮﻗﻰ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺖ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣـﺸﺎرﻛﺖ داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ و‬
‫ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻣﻮﺿﻌﻰ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن آن را ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ‪ ،‬اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن را ﻓـﺮاﻫﻢ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺗـﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻣﺴﺘﻤﺮ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ ،ICANN‬ﺑﺮاى ﺑﻌﻀﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ دردﺳﺮﻫﺎﻳﻰ اﻳﺠﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪه ﺑﺎ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ و در ﻇﺎﻫﺮ ﺗﺤﺖ ﻫﺪاﻳﺖ آن اﺳـﺖ‪ .‬در‬
‫ﻋﻤﻞ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺒﺎﻫﺖ دارد‪ ،‬و داراي ﻫﻴﺌﺖ ﻣﺪﻳﺮهاي ﻣﺘـﺸﻜﻞ از ﺑـﻴﺶ از ‪%50‬‬
‫ﻋﻀﻮ ﻏﻴﺮ آﻣﺮﻳﻜﺎي ﺷﻤﺎﻟﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻫﺪاف ﺧﻮد ﻫﻴﭻ ﺗﻼﺷﻰ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل‬
‫‪ 1‬ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ زودى در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻗﺎرهﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ اﻓﺮﻳﻘﺎ ﻛﻪ آﺧﺮﻳﻦ ﺣﻮزه ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﺪه‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﺧﻴﺮاً ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 2‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ‪ 13‬اﭘﺮاﺗﻮر ﺳﺮور رﻳﺸﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ‪ ،‬ﻛﻪ اﻛﺜﺮ آﻧﻬﺎ در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه واﻗﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪:‬‬
‫‪http://www.root-servers.org g‬‬
‫‪ 3‬از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻰ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺴﻴﺮدﻫﻰ آزاد را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ -2-3‬وﻇﻴﻔﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪﻳﻢ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺎﻟﺐ ﺟﺪﻳﺪى از ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺑﺎ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎي ﭘﻴﺸﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي‬
‫ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ دارد‪ ،‬اﻣﺎ از ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ از آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد را‬
‫ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﺑﺮ ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻰ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻰ ﻇﺮﻳـﻒ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن را ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫آوردهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺻﺪﻫﺎ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪ ،‬در‬
‫اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺳﺎﺳﻰ آن ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻰ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘـﻪ‬
‫ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﻣﺸﻜﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ را ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺒﺎت آﻧﻬﺎ را ﺧﻮد ﻓﺮاﻫﻢ آورده‪ ،‬ﺑﺮﻃﺮف ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻴـﺎز‬
‫ﺑﻪ ﺗﻘﻮﻳﺖ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر در ﺑﺮاﺑﺮ اﻓﺮادى ﻛﻪ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻪ آن ﺻﺪﻣﻪ ﺑﺰﻧﻨﺪ ﻳﺎ از آن ﺟﻬﺖ ﺻﺪﻣﻪ ﺑـﻪ دﻳﮕـﺮان اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫ﻛﻨﻨﺪ را ﺑﻪ وﺿﻮح ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر آن دﭼﺎر ﺗﻜﺎﻣـﻞ ﺑﻨﻴـﺎدﻳﻦ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﻛﻨﻮﻧﻰ آن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺪف ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﻗﺮار ﻣﺎﻧﺪن ﻋﻤﻠﻴﺎت‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮي آن در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻳـﻚ ﺗـﻼش‬
‫ﻓﻨﻰ ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ‪ .‬ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ آﮔﺎﻫﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺑﺰرگ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺑﺴﺘﻪﻫـﺎى‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪ ،‬ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﻛﺮد ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺒﻮد ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﺒـﻮد ﻛـﺪام ﻣـﺪل‬
‫اﻗﺘﺼﺎدى ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﺑﺮاي ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﭘﺎﻳﺪار و ﻣﺆﺛﺮ را ﻣﻌﺮﻓﻰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛـﺮد‪ .‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨـﻰ اوﻟﻴـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﻌﻤﺎرى ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻗﺎﺑﻞ ﺳﻨﺠﺶ و ﺷﻔﺎف ﺑﺴﻴﺎرى از داوﻃﻠﺒﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه از ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺨﺶ ‪IETF‬‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻧﻴﺮو‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﭘﻴﻜﺮه ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪﻛﻨﻨﺪه ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪،‬‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ اﺳﺎﺳﺎً از داوﻃﻠﺒﺎن ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ و آﮔﺎه ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑ‪‬ﻌﺪ اﺳﺎﺳﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲاي ﻛﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧـﺪ از ﺳـﺎﺑﻘﺔ ﻛﻤـﻲ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدﻧﺪ و اﻳﺠﺎد و ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ اﺳﺎﺳﺎً ﻳﻚ وﻇﻴﻔﺔ ﻓﻨﻰ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﺑﺮاﺑـﺮ دﻳـﺪﮔﺎن ﻛـﺎرﺑﺮان‬
‫ﻣﺘﻮﺳﻂ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻣﻜﺘﻮم ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻜﻰ از ﻣﻬﻤﺘـﺮﻳﻦ ﺗﻤـﺎﻳﺰات ﻣﻔﻬـﻮﻣﻰ در‬
‫ﺑﺤﺚ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﺆﺛﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮﺟﻪ دارد‪ .‬در راﺳـﺘﺎى‬
‫اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ‪ ،‬ﻻزم ﺑﻮده ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد ﻛﻪ از ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ راﻫﺒﺮى ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪ .‬ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در اداﻣﻪ اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺑﺮرﺳﻰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧـﻮدي ﺧـﻮد ﺗﻌﺎﻣـﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺰرگ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد داﺷﺘﻪاﻧﺪ را در دﺳﺘﻮر ﻛـﺎر ﺧـﻮد‬
‫دارد‪ .‬در ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى از ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻰ و ﺗﻨﻮع ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ ﮔﺰﻳﻨﺶﻫﺎ و وﺿﻊ ﺑﺮﺧﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ را ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺿﺮورت در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﺒﺎﺣﺚ راﺟـﻊ‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﺪ در ﺿﻤﻴﻤﻪ ‪ 2‬ﺑﻴﺎﺑﻴﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻛﺎﻣﻞ اﺑﻌﺎد ﺧﺎص ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﻴﺎورده اﺳﺖ‪ .‬اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ اﻳﻦ دوﻟﺖ از ﻛﻨﺘـﺮل‬
‫اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ دﺳﺖ ﺑﺮدارد‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺎ اﻧﺪازهاي ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪199‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪200‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ -3-3‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ‪ :‬ﻳﻚ ارزﻳﺎﺑﻰ‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺎرﻳﺨﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻓﻨـﻲ و‬
‫رﺷﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻛﺎﻣﻼً ﺧﻮب ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻰ‪ ،‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا در آﻣـﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬از‬
‫ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ و اﺻﻮﻻً ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺎزﻳﮕﺮان در ﺻﻨﻌﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻫـﺴﺘﻨﺪ و آزادي و اﻧﻌﻄـﺎفﭘـﺬﻳﺮي در‬
‫ﺧﻼﻗﻴﺖ را ﺑﻪ وﺟﻮد آوردهاﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ اﺑﺰار ﺧﻼق و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻣﺮوزه ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﺎﻣﻼً ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻣﻨﻄﻘﻰ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻧﺒـﺎل ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺮاى ﺗﺼﺪى و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑﺎﺷـﻴﻢ ﺗـﺎ ﺑﺘـﻮاﻧﻴﻢ در ﺗﺤﻘـﻖ‬
‫اﻫﺪاف ﺧﺎص آن ﻛﻤﻜﻰ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﻛﺎر‪ ،‬ﻫﺪف ﺑﺮﮔﺰﻳﺪه ﻗﻄﻌﺎً اﻧﺘﺸﺎر ﺳﺮﻳﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در دﺳﺘﺮس و‬
‫ارزان ﺑﺮاى ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﺮدم و ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﺳﻮدﻣﻨﺪ و ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺟﻬـﺖ ﺗـﺴﺮﻳﻊ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫رﺷﺪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻐﻴﻴﺮات ﮔﺮﻳﺰﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﺻﻨﻌﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﻌـﺎل ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬از‬
‫ﺟﻤﻠﻪ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻓﻬﺮﺳﺘﺸﺎن در ﻓﻮق آﻣﺪ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اﺟﺮا و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ‪ ،‬در ﻃـﻮل زﻣـﺎن‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ اﻣﻜﺎن ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى وﺟﻮد دارد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻫﻤﻮاره‬
‫ﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ اﺣﺘﻤﺎﻟﻰ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪ .‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ وﻇﻴﻔـﻪ‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪهاى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﺴﻴﺎرى در آن ﺣﻀﻮر دارﻧﺪ‪ .‬در اﺛﺮ اﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ‪ ،‬ﻣﺰﻳﺖ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻐﻴﻴﺮات‬
‫ﻓﻮقاﻟﺬﻛﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﺑﻲﺛﺒﺎﺗﻲ ﺣﺎﺻﻞ از آﻧﻬﺎ ﻏﻠﺒﻪ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ در اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ از ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬اوﻻً‪ ،‬ﺑـﺎ وﺟـﻮدى ﻛـﻪ ﻗﻮاﻋـﺪ‪،‬‬
‫راﻫﻜﺎرﻫﺎ و روﻳﻪﻫﺎى روﺷﻨﻰ در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وﺿﻊ ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ اﺟـﺮا و ﺗﺤﻤﻴـﻞ آﻧﻬـﺎ در ﺳـﻄﺢ ﻣﻠـﻰ ﺑـﺴﻴﺎر‬
‫ﻧﺎﻋﺎدﻻﻧﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﻫﻤﭽﻨﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻄﻰ از ﻛـﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺷـﻮد ﺑـﺮاى‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻬﺎى ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑـﺮ اﻳـﻦ‪ ،‬ﺑﻬـﺎى ﻧـﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻً ﺑـﺎﻻﺗﺮ اﺳـﺖ و‬
‫اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﻳﻚ ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻴﻤﻪ اﻧﺤﺼﺎرى ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮاﻧﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ در ﻛﺸﻮرﺷﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻏﻠﺐ اﺳﺘﻔﺎده از ‪ccTLD‬ﻫﺎ را دور ﻣﻰزﻧﻨﺪ‪ .‬ﺛﺎﻧﻴﺎً در اﻛﺜـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آﮔﺎﻫﻰ ﻛﻤﻰ وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﺎ‬
‫ﺣﺪودى ﺑﻪ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ اﻛﺜﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣﺘـﺼﻞ ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﺎ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻋﺠﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﺟﺮا و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ روﻳﻪﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻫﻴﭻ ﺳﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻰ ﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ راﻫﺒﺮى وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻫﻤﭽﻨـﺎن ﻓﺎﻗـﺪ اﻳـﻦ‬
‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺤﻠﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﭙﺮدازﻧﺪ و ﺗﺎﻛﻨﻮن در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻼش ﻧـﺎﭼﻴﺰى در راﺳـﺘﺎى‬
‫ارﺗﻘﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻫﺪاف ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬در ﻣﻘﺎﺑـﻞ‪ ،‬ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن ﺗـﻼشﻫـﺎى‬
‫ﭼﻨﺪى ﺟﻬﺖ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد ﻛﻪ از ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳـﻌﻪﻳﺎﻓﺘـﻪ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى دوﺟﺎﻧﺒـﻪ و‬
‫ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫رﺷﺪ و رواج ﻓﺰاﻳﻨﺪه ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‪ ،‬از ﺟﻤﻠـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺣﺠـﻢ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻰ از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﺟﺪﻳﺪى و ﺑﺮﺧﻰ ﻗﺪﻳﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن‬
‫از ﭘﺮﺗﻮ ﺟﺪﻳﺪى ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺟﻨﺒﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﭘﻴﺪا ﻛـﺮدهاﻧـﺪ و ﻣـﺴﺘﻠﺰم ﻓﻌـﺎﻟﻴﺘﻰ ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورﻧـﺪ‬
‫ﻛﻪ از ﻇﻬﻮر و ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﻓﻀﺎى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪهاﺳﺖ و ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﻫﻢ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻻﺗﻰ ﻧﺒﻮده ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬در ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻛـﺸﻮرﻫﺎى‬
‫در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ اﺻﻼﺣﺎﺗﻰ ﻛﻪ در ﺣﻮزه ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا در ﻣﺒﺎدﻻت آﻓﻼﻳﻦ‬
‫ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬اﺑﻌﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ ﻫﻢ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺑﻌﻀﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﺸﺘﺎﻗﻨﺪ از ﻣﺰاﻳﺎى ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺗﺠﺎرت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﻘـﻮﻗﻲ و‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻰ ﻛﻪ از ﻛﺎرتﻫﺎى اﻋﺘﺒﺎرى ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ از ﻣﺒﺎدﻻت ﺣﻀﻮرى ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ ،‬ﺑﺤﺚ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻧﺘﻘﺎل اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ وﺟﻮه‪ ،‬ﭘـﻴﺶ از اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧﻴـﺰ ﻣﻄـﺮح ﺑـﻮده‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﻀﻮر در اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﻴﺰ از ﺿﺮورت ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ از آن در ﺗﺠـﺎرت آﻧﻼﻳـﻦ اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ‪ ،‬ﺗﺼﻮﻳﺐ و اﺟﺮاي ﻣﺪاوم ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى ﺑﺎﺷﻨﺪ‬
‫و ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻗﻀﺎﻳﻰ ﻋﺎرى از ﻓﺴﺎد و ﻛﺎرآﻣﺪ ‪ -‬ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻨﻬﺎ اﻫﺪاف ﻋﻤﺪه اﺻـﻼﺣﺎت ﺣﻘـﻮﻗﻰ ﻣﺤـﺴﻮب‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ‪ -‬در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﺣﻴﺎﺗﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻔﻜﻴﻜﻰ ﺑﺎﻳـﺪ ﺣـﻮزهاى از ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى را ﻣـﺸﺨﺺ ﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻣـﺎ‬
‫ﻣﻌﺘﻘﺪﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﺮﭼﺴﺐزدن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮔﺮوه ﻣﺠﺰاﻳﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان داﻣﻨـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻤﻰﺷﻮد اﻣـﺎ از ﺗﻌـﺮض آن ﺑـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﺸﺮى ﻧﺎﺷﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ درﮔﻴﺮ‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ را‬
‫ﭘﻴﺶ از ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ در ﻓﻮق ﺑﻴﺎن ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد و ﻣﺘﻤـﺎﻳﺰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺴﺘﻠﺰم ارزﻳﺎﺑﻰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ اﺑﺰارﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﻮﺟﻮد و ﺳﺎﻳﺮ اﺑﺰارﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﺿﺮورى اﺳﺖ در ﻋﺮﺻﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﺠﺪﻳﺪﻧﻈﺮﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﺎ ﺟﻠـﻮهﻫـﺎى‬
‫ﺟﺪﻳﺪ و ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎ آن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ‪ ،‬ﺣﺬف ﻧﺴﺒﻰ ﻓﻮاﺻﻞ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﺣﻮزة ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ اﺑﺰارﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫در دوران ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﺮد‪ .‬ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﻠـﻰ و‬
‫ﻣﺤﻠﻰ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ ﻳﺎ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻴﺎن آﻧﻬﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد‬
‫ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺧﻮد اﺟﺮا و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺑﺎ ﭘﻴﭽﻴـﺪﮔﻰ ﻣﻮاﺟـﻪ ﻣـﻰﺳـﺎزد و ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺣـﻞ و ﻓـﺼﻞ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺑﻴﺸﺘﺮ از وﻳﮋﮔﻰ ﻣﺤﻠﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬
‫اﮔﺮ اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ‬
‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﺷﺪه آن ﻫﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن و در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻧﺘﻴﺠـﻪﮔﻴـﺮى ﻣـﺴﺘﻘﻴﻤﺎً از اﻳـﻦ‬
‫واﻗﻌﻴﺖ ﻧﺎﺷﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ‪ ICT‬و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖﻫﺎي ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ ،‬ﻣﻴﺎن ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن و در ﭼﻨﺪﻳﻦ‬
‫ﺳﻄﺢ ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ -4‬راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ‬
‫‪201‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪202‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻫﻢ اﻳﻨﻚ ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬
‫ﻣﻰﭘﺮدازﻧﺪ و ﺑﺎ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت دﺳﺖ و ﭘﻨﺠﻪ ﻧﺮم ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و از ﺗﺨﺼﺺ و اﻋﺘﺒﺎري ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﺟﻬﺖ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از اﻫﻤﻴـﺖ زﻳـﺎدي ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﻧﻬﺎدﻫـﺎ از‬
‫ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎن‪ ،‬اﻧﺠﻤﻦﻫﺎى ﺗﺠﺎري و ﻣﺆﺳـﺴﺎت‬
‫ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ اﺟﻤﺎع ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪهاﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ از اﻳـﻦ دﻳـﺪﮔﺎه ﺑـﻪ ﻗـﻀﻴﻪ ﻧﮕـﺎه ﻛﻨـﻴﻢ‪،‬‬
‫راﻫﺒﺮى ﺳﻴﺎﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ ICT‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد و در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﻣﻴـﺎن ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻣﺆﺳﺴﺎﺗﻰ ﻛﻪ از ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬در ﺧﻼل دﻳﮕﺮ ﻣﺒﺎﺣـﺚ‪ ،‬در ﺑﺨـﺶﻫـﺎى ﺑﻌـﺪ‬
‫ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ -1-4‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﻣﻴﺎن اﻛﺜﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺑﮕﻨﺠﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻃـﺮق ﺟﺪﻳـﺪى ﺑـﺮ آﻧﻬـﺎ ﺗـﺄﺛﻴﺮ‬
‫ﻣﻲﮔﺬارد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻧﻮع ﻣﺤﺘﻮاﻳﻰ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﻮاره از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺤﺚ ﺑﺮاﻧﮕﻴـﺰ ﺑـﻮده اﺳـﺖ‪ .‬در‬
‫ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎ و ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ دارﻧـﺪ‪ ،‬در دﻫـﻪﻫـﺎى‬
‫اﺧﻴﺮ ﻳﻚ اﻟﺰام ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آزادى ﺑﻴﺎن و ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻮى ﺗﻮﺳﻌﻪ آن اﻳﺠﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺎده ‪ 19‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﻣﻘﺮر ﻣﻰﻛﻨﺪ »ﻫﻤﻪ داراي ﺣﻖ آزادى ﻋﻘﻴﺪه و ﺑﻴﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ؛ اﻳﻦ ﺣـﻖ ﺷـﺎﻣﻞ اﺑـﺮاز ﻋﻘﺎﻳـﺪ ﺑـﺪون ﻫـﻴﭻ‬
‫ﻣﺰاﺣﻤﺖ و ﺟﺴﺘﺠﻮ‪ ،‬درﻳﺎﻓﺖ و اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت و ﻋﻘﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﺎﻣﻰ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺑﺪون ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫـﺎى ﻣـﺮزى ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد«‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺑﻴﺎن ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ در ﻣﺎده ‪ 19‬ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺣﻘﻮق ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬ﻣﺎده ‪ 10‬ﻣﻌﺎﻫـﺪه اروﭘـﺎﻳﻰ‬
‫ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ )‪ (ECHR‬و ﻣﺎده ‪ 13‬ﻣﻌﺎﻫﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬در ﻋـﺼﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺪون ﻣـﺮز‪،‬‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﻖ آزادى ﺑﻴﺎن »ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻣﺮزى« ﻣﻔﻬﻮم ﺟﺪﻳﺪ و ﻋﻤﻴﻖﺗﺮي ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻰﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫در ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬ﻣﺤﺘﻮا ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﻲﺷـﺪ‪) .‬ﺳﺎﻧـﺴﻮر ﻧـﺸﺮﻳﺎت ﺑـﻮﻣﻰ و ﺑﺎزرﺳـﻲﻫـﺎي ﻣـﺮزي ﺟﻬـﺖ‬
‫ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از اﻧﺘﺸﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ از ﺧﺎرج از ﻛﺸﻮر( و ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﺎﻣﻼً آﺷﻜﺎر از ﻃﺮﻳﻖ ارﺳـﺎل ﭘﺎرازﻳـﺖﻫـﺎى‬
‫ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻰ و رادﻳﻮﻳﻰ و ﻣﻨﻊ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪه )ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺎﻫﻮارهاى( اﻳﻦ ﻣﺤﺘﻮا ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﻲﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺮاﻓﻴﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﻫﻢ ﻣﻰﺗﻮان ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺮد‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ وﺟﻮد ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ ﺳﺎﻳﺖ و اﻣﻜﺎن اﺿـﺎﻓﻪ‬
‫ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ آدرسﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه از ﻣﺤﺘﻮاى ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮى دارد‪.‬‬
‫ﻣﺎ ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺎن اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺤﺘﻮا را ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻫـﺪاﻳﺖ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻣﻔﻴـﺪ واﻗـﻊ ﺷـﻮد‪ ،‬در‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪهاﻳﻢ‪:‬‬
‫› ﻣﺤﺘﻮاﻳﻰ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻨﻔﺮآور و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ اﺳﺖ ‪ -‬ﻫﺮزهﻧﮕﺎرى ﻛﻮدﻛـﺎن در اﻳـﻦ دﺳـﺘﻪ ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰﮔﻴﺮد؛‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪1‬‬
‫‪Hague Conference on Private International Law‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ‪ ،‬ﺗﺬﻛﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ »ﻣﺤﺘﻮاي ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ« ﻣﻄﺮح اﺳﺖ‪،‬‬
‫اﻣﺎ اﺻﻞ ﺣﻖ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﺑﺪون ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﻧﺴﻮر ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻣﺤﺘﻮاﻫﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺗﻨﻮع ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ‪ ،‬ﺣﻘﻮق ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﺑﺸﺮ و اﺳﺘﻤﺮار راﺑﻄﻪ آن ﺑﺎ ﻫﻮﻳﺖ ﻣﻠﻰ‪ .‬آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻣﻜﺎن ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻣﺤﻞ دﻳﮕﺮ‬
‫ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻓﺮاﻣﺮزى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن اﺧﺘﻴـﺎر وﺿـﻊ ﻣﻘـﺮرات ﻣﻠـﻰ‬
‫ﺧﻮد را ﻣﺤﻔﻮظ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻛﺸﻮر ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺷﻬﺮوﻧﺪاﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﺌﻮﻧﺎزﻳـﺴﺘﻰ‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ ﭘﻴﺪا ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ را ﻣﺠﺎزات ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﺳﺨﺖﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻻﻳﻨﺤﻞ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪه‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺣﻮزة ﻗـﻀﺎﻳﻲ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪﻳﻦ راه وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﺤﺘﻮا ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺮزﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر وارد ﺷﺪه و ﺑـﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎى آن ﻧﻘﺾ ﺷﻮد و ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻫﻴﭻ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻣﺸﺨﺼﻰ ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش ﻫﻤﮕﺎن ﻗـﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘـﻪ ﻛـﻪ ﻛـﺪام‬
‫ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﺎص رﺳﻴﺪﮔﻰ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺣﻘﻮق ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑـﺸﺮ ﻧﻈﻴـﺮ دادﮔـﺎه اروﭘـﺎﻳﻰ‬
‫ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ و ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺣﻮزه آزادى ﺑﻴﺎن اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎ‬
‫ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﻮزه اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ آزادىﻫﺎ ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ رﺳﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺳﺰاوار ﺷﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ اﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻳﻜﻰ از ﻣﺸﻜﻞﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺻﻼﺣﻴﺖ اﺳـﺖ‪ .‬ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲ ﻫـﺎﮔﻮ در ﺧـﺼﻮص‬
‫ﺣﻘﻮق ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﺗﻼش ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﺿﻊ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺮاى دادﮔﺎﻫﻰ ﻛﻪ ﻃﺮفﻫﺎى ﺧﺎرﺟﻰ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫در آﻧﺠﺎ اﻗﺎﻣﻪ دﻋﻮا ﻛﻨﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﺠﺒﻮرﻧﺪ ﻗﻀﺎوت دادﮔﺎهﻫﺎى ﺧﺎرﺟﻰ را ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ‪ ،‬اﻗـﺪام‬
‫ﺑﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ ﻳﻚ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻰ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺟﻬﺖ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﺣـﻮزة ﻗـﻀﺎﻳﻲ‪ ،‬زﻣـﺎن‬
‫ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻣﻰﻃﻠﺒﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن دﻳﮕﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﻮﻗﺘﻰ‬
‫راﻫﮕﺸﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪ WIPO .‬در اواﺧﺮ ‪ 1999‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ را ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﻛـﻪ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻪ آن ﻣﺤﻮل ﺷﺪه ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﺑﻪ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻋﻼﺋـﻢ ﺗﺠـﺎرى‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﻣﺤﺘﻮاﻳﻰ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ اﺳـﺖ و اﺣﺘﻤـﺎﻻً ﻏﻴﺮﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ ﻫـﻢ ﺗﻠﻘـﻰ ﻣـﻰﺷـﻮد ‪ -‬ﻏﺎﻟﺒـﺎً‬
‫ﻫﺮزهﻧﮕﺎرى‪ ،‬ﺷﺒﻬﺎت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه درﺑﺎرة ﻣﺬاﻫﺐ ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و اﻧﺘﻘﺎد از دوﻟﺖﻫـﺎ در اﻳـﻦ ﻃﺒﻘـﻪ‬
‫ﻣﻰﮔﻨﺠﻨﺪ؛‬
‫› ﻣﺤﺘﻮاﻳﻰ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ اﺳﺖ ‪ -‬ﻋﻤﻮﻣﺎً اﻧﺘﻘﺎد از دوﻟﺖﻫﺎ ﻛﻪ ﻓﺮاﺗـﺮ از ﻣﺤـﺪودﻳﺖﻫـﺎى‬
‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮد )اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎﻳﻰ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ(؛‬
‫› ﻣﺤﺘﻮاى اﻓﺘﺮاآﻣﻴﺰ ﻣﺤﺘﻮاﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﻟﻄﻤﻪ ﻣﻰزﻧﺪ؛‬
‫› ﻣﺤﺘﻮاﻳﻰ ﻛﻪ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﺑﺰارﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى اﻧﺘﻘﺎل‬
‫آﻧﻬــﺎ ﺻــﻮرت ﮔﺮﻓﺘــﻪ اﺳــﺖ ‪ -‬ﻧﻈﻴــﺮ ﻫﺮزﻧﺎﻣــﻪ )‪ (Spam‬ﻛــﻪ ﻫﺰﻳﻨــﻪﻫــﺎى اﻧﺘﻘــﺎل را اﻓــﺰاﻳﺶ ﻣــﻰدﻫــﺪ‪،‬‬
‫درﻳﺎﻓﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن را ﺑﻪ ﻣﺸﻘﺖ ﻣﻰاﻧﺪازد و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﻧﻼﻳﻦ را ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻰﺳﺎزد‪.‬‬
‫‪203‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪204‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻣﻰﭘﺮدازﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ‪ ،‬دﻳﮕﺮان ﭼﻨﻴﻦ اﻋﺘﺮاض ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اﻳـﻦ ﺷـﺮﻛﺖ از ﻟﺤـﺎظ‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺗﺠﺎري ﻳﻚ ﻃﺮﻓﻪ اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ‪ WIPO‬ﻳﻚ ﺳﺮى اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺧﺮج داده ﺗﺎ ﺑﺮﺧـﻰ ﻣـﺴﺎﺋﻞ‬
‫ﻣﻄﺮح ﺣﻘﻮﻗﻰ و ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻮزة ﻗﻀﺎﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ‪ ،‬ﺑـﺮاى وﺟـﻮد ﻋﻼﺋـﻢ ﺗﺠـﺎرى‬
‫ﻳﻜﺴﺎن واﻗﻊ در ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺷﺒﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻰ را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ‪ ،‬دادﮔﺎهﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﺑﻪ ﻗﻀﺎوت ﺧﻮد در ﻣﻮرد اﺗﺒﺎﻋﺸﺎن اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ و ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل ﻫﻤﻜـﺎرى‬
‫دوﺟﺎﻧﺒﻪ درﺑﺎره ﻣﻨﺎﻓﻊ دوﺟﺎﻧﺒﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺟﺪا از ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺟﻮاب ﺑﺮاى اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﻣﺤﺘﻮاى ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳـﺆال ﻫـﻢ ﭘﺎﺳـﺦ‬
‫داد ﻛﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﻣﺴﺆول آن اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اروﭘﺎﻳﻰ و آﻣﺮﻳﻜﺎى ﺷﻤﺎﻟﻰ ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ را‬
‫ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﭘﺪﻳﺪ آورﻧﺪﮔﺎن ﻣﺤﺘﻮا و ﻧﻪ اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻳـﺎ دﻳﮕـﺮ ﻛﺎﻧـﺎلﻫـﺎي‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺴﺌﻮل ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻛﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻘﺮراﺗﻰ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﻳـﻚ‬
‫اراﺋﻪ دﻫﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ در ﻗﺒﺎل ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺧﻮد‪ ،‬ﻣﺴﺆول ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﻤـﻰﺷـﻮد‪ .‬ﻳـﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻴﺰﺑﺎن ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ آن را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻜﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﻰ ﻣﺴﺆول اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺑﻮدن آن آﮔـﺎﻫﻰ‬
‫داﺷﺘﻪ و در ﺛﺒﺖ آن ﺑﻲﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ -2-4‬ﺟﺮم و اﻣﻨﻴﺖ در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻃﺮق ﺟﺪﻳﺪ ارﺗﻜﺎب ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ را ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻃﺮق ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ آﮔﺎﻫﻰ از ﻓﻨﺎورى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد و ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻛﺎرﺑﺮاﻧﻰ را ﻛﻪ ﭼﻨﺪان ﺣﺮﻓﻪاى ﻳﺎ ﻣﻀﻨﻮن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ دام ﻣﻲاﻧﺪازد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع اﺧﻴـﺮى ﻛـﻪ‬
‫ﻧﺸﺮﻳﻪ اﻛﻮﻧﻮﻣﻴﺴﺖ ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬داراى ﻋﻨﻮاﻧﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻰ از اﻳﻦ رﻓﺘﺎرﻫﺎ و اﻋﻤﺎل را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﺪ و آن‬
‫ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از‪ :‬ﺗﺨﻠﻔﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻰ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎى ﺗﺨﻠﻔﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ در اداﻣﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در زﻣﻴﻨﻪ‬
‫ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻳﺎ ﺟﻨﺎﻳﻲ ﺑﻮدن ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ رﻓﺘﺎرﻫﺎ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻨﻮع ﻋﻤﻞ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪:‬‬
‫› ﺷﻨﻮد اﻃﻼﻋﺎت ‪ -‬ﺷﻨﻮد ﻋﻤﺪى و ﺑﺪون اﺟﺎزه از ﻃﺮﻳﻖ اﺑﺰارﻫﺎى ﻓﻨﻰ و در ﺑﺴﺘﺮ اﻧﺘﻘﺎﻻت ﻏﻴﺮ ﻋﻤﻮﻣﻰ‬
‫دادهﻫﺎي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى ﺑﻪ ﻳﺎ از ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى‪ .‬ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از اﻳﻦ ﺟﺮم ﻋﻨﺼﺮ اﺻﻠﻰ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻓـﻀﺎى‬
‫ﺳﺎﻳﺒﺮ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﮕﻰ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫› اﻳﺠﺎد اﺧﺘﻼل در دادهﻫﺎ ‪ -‬آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﺪن‪ ،‬ﺣﺬف‪ ،‬از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎ ﻣـﺎﻧﻊ ﺷـﺪن ﻋﻤـﺪى و ﺑـﺪون‬
‫ﻣﺠﻮز دادهﻫﺎى ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ دﻳﮕﺮى‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺷﺎﻣﻞ ارﺳﺎل ﻋﻤﺪى وﻳﺮوسﻫﺎي ﭘـﺎكﻛﻨﻨـﺪه‬
‫ﻓﺎﻳﻞﻫﺎ‪ ،‬ﻫﻚ ﻛﺮدن ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎ ﺣﺬف دادهﻫﺎ ﻳـﺎ ﻫـﻚ ﻛـﺮدن ﻳـﻚ وبﺳـﺎﻳﺖ و ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻇـﺎﻫﺮ آن‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫› اﻳﺠﺎد اﺧﺘﻼل در ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ -‬اﻳﺠﺎد ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺟﺪى و ﻋﻤـﺪى و ﺑـﺪون اﺟـﺎزه در ﻛـﺎرﻛﺮد ﻳـﻚ ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬
‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى از ﻃﺮﻳﻖ وارد ﻛﺮدن‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل‪ ،‬آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﺪن‪ ،‬ﺣﺬف و ﺗﻐﻴﻴﺮ دادهﻫﺎى ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻤـﻞ ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ -3-4‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى )اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺟﺰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ‪(DNS‬‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى )‪ ،(IP‬از ﺑﺴﻴﺎرى اﺑﻌﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺣﻴﺎﺗﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮد و ﻃﻴـﻒ آن از ﺗﺠـﺎرت‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ آﻧﻼﻳﻦ ﺗﺎ ﺑﺮون ﺳﭙﺎري ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ‪ IT‬و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮماﻓﺰار ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ‬
‫ﻣﻌﻨﻮى را ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺣﻮزه ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺠﻢ زﻳـﺎدى‬
‫ﻣﻮﺳﻴﻘﻰ و ﻓﻴﻠﻢﻫﺎى وﻳﺪﻳﻮﻳﻰ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺑﺮﺧﻰ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﻼشﻫﺎﻳﻰ را ﺟﻬﺖ ﻧﻈﻢ ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ ﺣﻮزه ﺟﺮاﻳﻢ دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ و رﺳـﻴﺪﮔﻲ‬
‫ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ آﻏﺎز ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎﻳﻰ ﺑﺮاى ﻃﺮح اﺳﺘﺮاﺗﮋى اﻣﻨﻴـﺖ ﻓـﻀﺎى ﺳـﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻳـﻚ‬
‫ﺳﺮى ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻰ را از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺸﻜﻴﻼت اَﭘﻚ اﺳﺘﺮاﺗﮋى اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى‬
‫ﺳﺎﻳﺒﺮ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﺪه ﻛﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﻣﺨﺎﺑﺮات و اﻃﻼﻋﺎت آن ﭘـﻴﺶﻧـﻮﻳﺲ آن را ﺗﻬﻴـﻪ ﻛـﺮده ﺑـﻮد‪ .‬ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ )‪ (OAS‬ﻫﻢ اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣﻨﻄﻘـﻪاى اﻧﺠـﺎم داده اﺳـﺖ‪ .‬ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﻫﻤﻜـﺎري اﻗﺘـﺼﺎدي‬
‫‪OECD‬ﻳﻚ ﺳﺮى راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده ﻛـﻪ ﺑـﺮاى دوﻟـﺖﻫـﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى ﺧـﺼﻮﺻﻰ ﻛـﻪ در ﺣـﺎل ﺗـﺪوﻳﻦ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻳﻚ ﺧﻂﻣﺸﻲ و دﺳﺘﻮر ﻛـﺎر اراﺋـﻪ ﻣـﻰدﻫـﺪ‪ .‬ﻳﻜـﻰ از ﮔـﺴﺘﺮدهﺗـﺮﻳﻦ‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت را ﺷﻮراى اروﭘﺎﻳﻰ اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺟﺮاﺋﻢ دﻧﻴﺎي ﺳـﺎﻳﺒﺮ را ﺗـﺪوﻳﻦ‬
‫ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردى ﭼﻮن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى از اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻳﺎ وارد ﻛﺮدن وﻳﺮوسﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﻃﺮﻗﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻋﺎدي از آن اﺧﺘﻼل اﻳﺠﺎد ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫› دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ‪ -‬دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻋﻤﺪى و ﺑﺪون اﺟﺎزه ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى دﻳﮕـﺮى‪ .‬اﻳـﻦ ﻋﻤـﻞ را‬
‫ﻣﻰﺗﻮان ﻣﻌﺎدل ﺗﻌﺮض ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ دﻳﮕﺮى در ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﺗﻠﻘﻰ ﻛﺮد‪.‬‬
‫› ﺟﻌﻞ آدرسﻫﺎى اﻳﻤﻴﻞ ﺗﻘﻠﺒﻰ ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى از ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ‪.‬‬
‫› ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از اﺷﺘﺒﺎه ﺗﺎﻳﭙﻲ ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﺑﻪ دام اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻛﺎرﺑﺮى ﻛﻪ اﺷﺘﺒﺎه ﺗﺎﻳﭗ ﻣﻰﻛﻨـﺪ و دﺳـﺘﻴﺎﺑﻰ‬
‫ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺜﻼ از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪاى ﻛﻪ ﺣﺎوى ﻫﺠﻰﻫﺎى ﻧﺎدرﺳﺖ اﺳﺖ‪.‬‬
‫› ﺳﺮﻗﺖ ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺨﺼﻲ ﻣﺮدم از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﺼﺐ درﻫﺎي ﭘﺸﺘﻲ ﻣﺨﻔﻲ در ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﻛﺎﻣﭙﻴﺘﺮي‪.‬‬
‫› ﺟﺎﺳﻮﺳﻰ ﻧﺮماﻓﺰاري ‪ -‬ﻧﻈﻴﺮ ﻧﺮماﻓﺰار ﭘﻨﻬﺎﻧﻰ در ﻳـﻚ ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻛـﻪ ﺿـﺮﺑﺎت ﺑـﻪ ﺻـﻔﺤﻪ ﻛﻠﻴـﺪ و ﻳـﺎ‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺮ را ﺿﺒﻂ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻨﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﺷﺨﺼﻰ ﻛﻪ آناﻓﺰار ﺟﺎﺳﻮﺳﻰ را ﻧﺼﺐ ﻛﺮده‬
‫اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫› ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﺤﺘﻮاى ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ‪ -‬ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺒﻠﻴﻐﺎت؛ اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﮔﺮوه ﻧﺮماﻓﺰارﻫـﺎي ﺗﺒﻠﻴﻐـﺎﺗﻲ‪ ،‬وﻳﻨـﺪوز‬
‫‪ up-pop‬و وﻳﻨﺪوز ‪ pop-under‬ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫› ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻓﺰاﻳﻨﺪه ﺳﺮﻗﺖ ﻫﻮﻳﺖ از ﻃﺮﻳﻖ دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى رو ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪.‬‬
‫› ﻛﻼﻫﺒﺮدارى ﻣﺎﻟﻰ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﻮء اﺳﺘﻔﺎده از دادهﻫﺎى ﻣﺎﻟﻰ‪ ،‬ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺒـﺎً ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻛـﺎرت اﻋﺘﺒـﺎرى‬
‫ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪205‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪206‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫دو ﺷﺎﺧﻪ اﺻﻠﻰ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺣﻖ ﻧﺸﺮ‪ ،‬ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى‪ .‬ﺗﺎﻛﻨﻮن دهﻫﺎ ﻗﺮارداد ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫‪ IP‬ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي ‪ WIPO‬ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ آن‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻌﺎﻫﺪات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ‪ IP‬و ﻛﻤﻚ ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ‪،‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ IP‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬دو ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺴﺎس ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ‬
‫از‪ :‬ﻣﻌﺎﻫﺪه ﺣﻖ ﻧﺸﺮ ‪ (WCT) WIPO‬و ﻣﻌﺎﻫﺪه اﺟﺮاءﻫﺎ و ﻓﻮﻧـﻮﮔﺮامﻫـﺎى ‪ (WPPT) WIPO‬ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ در‬
‫ﻣﺎﻫﻬﺎى ﻣﺎرس و ﻣﻪ ‪ 2002‬ﺑﻪ اﺟﺮا ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻗﺮاردادي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﻗﺮارداد اﺑﻌﺎد ﺗﺠﺎرى ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى )‪ (TRIPS‬اﺳﺖ‬
‫ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻀﻮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ )‪ (WTO‬آن را ﺑـﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ ﺑﺮﺳـﺎﻧﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻗـﺮارداد‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﻤﻴﻨﻪاي را ﺑﺮاى ﺣﻤﺎﻳﺖ از ‪ IP‬ﻣﻘﺮر ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻣﻀﺎء ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻠﺰم ﺑﻪ رﻋﺎﻳﺖ آن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺒﻨﺎى‬
‫اﻳﻦ ﻗﺮارداد ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﭘﺎرﻳﺲ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﺻﻨﻌﺘﻰ و ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺑﺮن درﺑﺎره ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از آﺛﺎر ادﺑـﻰ و‬
‫ﻫﻨﺮى ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ‪ WTO‬ﭘﻴﻮﺳﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺧﻮد را در ﻣﻠﺰم ﺷﺪن ﺑـﻪ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ آن‬
‫اﺑﺮاز داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ داﺧﻠﻰ ﺧﻮد را ﺟﻬﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮنﻫﺎ اﺻﻼح ﻛﻨﻨﺪ‪ TRIPS .‬ﻳﻚ ﻧﻈﺎم‬
‫ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ را از ﻃﺮﻳﻖ ‪ WTO‬ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -4-4‬ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻗﺘﺼﺎدى اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫وﺟﻮﻫﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎسﻫﺎى ﺗﻠﻔﻨﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻴﺎن ﻛـﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺘـﺼﻞ ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﺷـﺒﻜﻪ ﺗﻘـﺴﻴﻢ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﺔ ﭘﺮداﺧﺖ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ اﺗﺼﺎل ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬اﻳـﻦ ﻗـﻀﻴﻪ‬
‫ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻣﻮﻫﺒﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ اﻛﺜﺮ آﻧﻬﺎ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎى ﺑﺎﻻى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ را ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺒﺪاء ﺗﺒﺎدﻻت ﺧﺎرﺟﻰ ﺣﻔﻆ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻧﻴﺰ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺑﻪ ﺧـﺎﻃﺮ اﻓـﺰاﻳﺶ‬
‫رﻗﺎﺑﺖ در ﻣﻴﺎن اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﺧﺪﻣﺎت ﺻﻮﺗﻰ در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﻣﻮرد اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ)‪ (ISPs‬ﺻﺎدق ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن‬
‫در ﺟﺮﻳﺎن ﺣﻞ و ﻓﺼﻞﻫﺎي ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ ﻗﺮار ﻧﺪاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬واﻗﻌﻴـﺖ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﻣـﻮرد اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﻫـﻴﭻﮔﻮﻧـﻪ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺟﻬﺎﻧﻰ وﺟﻮد ﻧﺪارد و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺧﺎﻃﺮ ‪ISP‬ﻫـﺎ ﻣﻴـﺰان ﭘﺮداﺧـﺖﻫـﺎ را ﺧﻮدﺷـﺎن ﺗﻌﻴـﻴﻦ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻳﮕﺮ ﻳﺎراﻧﻪاي ﻧﺪارﻧﺪ و ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎى اﺗـﺼﺎل ﺑـﻪ ﺷـﺒﻜﺔ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻲﭘﺮدازﻧﺪ‪ISP .‬ﻫﺎي ردﻳﻒ اول در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺟﻨﺒﺔ اﻗﺘـﺼﺎدي‬
‫واﻗﻌﻲ اﺗﺼﺎل ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﻄـﻊ ﻧﻈـﺮ از ﻣﻘـﺼﺪ‬
‫ﻧﻬﺎﻳﻲ‪ ،‬از اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻲﮔﺬرد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺮ ﻣﺸﻜﻞآﻓﺮﻳﻦ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺤﺚ اﺻﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ دو ﻣﻮﺿﻮع‬
‫اﺳﺖ‪ -1 :‬ﻓﻘﺪان ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ »ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ« ﺑﻮدن ﻧﻈﺎم ﻛﻨـﻮﻧﻰ و ‪ - 2‬ﻓﻘـﺪان ﻓـﻀﺎى‬
‫»راﻫﺒﺮى« ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪﮔﻰ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪﺗﺮ و ﻛﺎﻣﻞﺗﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع‪ .‬آﻧﭽﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺎ آن ﻣـﻮاﺟﻬﻴﻢ‪ ،‬اﺣﺘﻤـﺎﻻً در ﻳـﻚ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺑﺮﻫﻪ زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻮﺗﺎه ﻳﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻞ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬درك اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﭼﺮا اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﺣﻮزه ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ﭼﻨﺪان آﺳﺎن ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ اﻳـﻦ وﺿـﻌﻴﺖ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻣﺴﺘﻤﺮ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎز ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ اﻣﻜﺎن ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻓﺮﺿﻴﺎت ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻫﺰﻳﻨﻪ واﻗﻌﻰ اراﺋـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ -6-4‬ﻗﺮاردادﻫﺎ و ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‬
‫ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻧﺘﻘﺎل از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺑﺎ درآﻣﺪﻫﺎى ﻧﺎﺷﻰ از ﭘﺮداﺧﺖ و ﻋﺎﻳﺪات اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺮاﺑﺮى ﻣﻰﻛﻨﺪ‬
‫ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺤﺚ درﺑﺎره ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺑﻮدن اﻳﻦ ﺗﻮازن در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ دﻗﻴﻘﻲ اﻧﺠﺎم ﻧﺸﺪه اﺳـﺖ‪،‬‬
‫ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻤﻜﻰ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ راﻫﺒﺮى ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ارﺗﺒﺎﻃﺎت و دادهﻫﺎى ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه‪ ،‬ﻋﻨﺼﺮ ﺣﺴﺎس و ﺑﺤﺚﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﻋﺘﻤـﺎد ﻛـﺎرﺑﺮ ﺑـﻪ ﻣﺤـﻴﻂ آﻧﻼﻳـﻦ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ و ﻳﻚ ﺷﺮط ﺿﺮورى ﺑﺮاى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ 3 .‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﻳﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﺎرﺑﺮان ﺣﻤﺎﻳﺖ اﺳﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ ﻣـﻰآورﻧـﺪ‪OECD :‬‬
‫ﻛﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ﻓﺮاﻣﺮزى دادهﻫـﺎى ﺷﺨـﺼﻰ را در ‪ 1980‬ﻣﻨﺘـﺸﺮ‬
‫ﻛﺮده و ﺑﺮ ﻧﻈﺎرت ﺧﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺟﺮاى آﻧﻬﺎ و ﻓﺮاﻫﻢ آوردن ﻳﻚ ﺧﻂ ﻣـﺸﻰ و راﻫﻜـﺎر ﻛـﺎرﺑﺮدى ﺑـﺮاى ﺣﻤﺎﻳـﺖ از‬
‫ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ آﻧﻼﻳﻦ اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﺪ و آن ﻗﻮاﻋﺪ را ﺑﻪ دول ﻋﻀﻮ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺗﺠﺎري و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮان و‬
‫ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﺷﻮراى اروﭘﺎ ﻛﻪ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺣﻤﺎﻳﺖ از اﻓﺮاد در ﺑﺮاﺑﺮ ﭘـﺮدازش ﺧﻮدﻛـﺎر دادهﻫـﺎى ﺷﺨـﺼﻰ آن در‬
‫‪ 1981‬اﺻﻮل اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از دادهﻫﺎ را ﻣﻘﺮر ﻣﻰﻛﻨﺪ؛ و اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﻛﻪ در ﺳﺎل ‪ 1995‬دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ‬
‫از دادهﻫﺎ را ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬اﺑﻼغ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬راﻫﻜﺎرﻫﺎى ‪ OECD‬ﺣﺘﻰ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻏﻴﺮﻋـﻀﻮ آن ﻧﻴـﺰ اﺗﺨـﺎذ‬
‫ﺷﺪه و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از دادهﻫﺎى اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻗﺎره داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺣﻖ ﺑﺸﺮى ﻧﻴﺰ در ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮدهاى ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺎده ‪ 12‬اﻋﻼﻣﻴـﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻋﻀﻮ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﻣﻘﺮر ﻣﻰدارد‪» :‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﻣﻨﺰل ﻳﺎ ﻣﻜﺎﺗﺒﺎت ﻫﻴﭽﻜﺲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻮرد‬
‫دﺧﺎﻟﺖ ﺧﻮدﺳﺮاﻧﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻳﺎ ﺑﻪ ﺣﻴﺜﻴﺖ و اﻋﺘﺒﺎر وي ﻟﻄﻤﻪ وارد ﺷﻮد‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻓـﺮاد در ﺑﺮاﺑـﺮ ﭼﻨـﻴﻦ ﻣـﺪاﺧﻼت ﻳـﺎ‬
‫ﺗﻌﺮضﻫﺎﻳﻰ ﺗﺤﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ«‪ .‬دﻳﮕﺮ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺣﻘـﻮق ﺑـﺸﺮى ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﺧﺎﺻﻰ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺣﻖ ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ‪ ،‬از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣﻴﺜـﺎق ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺣﻘـﻮق ﻣـﺪﻧﻰ و‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻲ )ﻣﺎده ‪.(17‬‬
‫در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻧﻴﺰ‪ ،‬ﻣﻌﺎﻫﺪات ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﻘﻮق ﺟﻨﺒﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﻰﺑﺨﺸﻨﺪ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎده ‪ 8‬ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن اروﭘﺎﻳﻰ‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ و آزادىﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ و ﻣﺎده ‪ 11‬ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن اﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در راﺳﺘﺎى ﻣﻌﺮﻓﻰ‬
‫ﻣﻔﻬﻮم ﺣﻖ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﻋﺼﺮ دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺤﺎﻛﻢ و ﻛﻤﻴﺴﻴﻮنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﻧﻴـﺰ آﻏـﺎز‬
‫ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺧﻮد را در ﻣﺒﺎﺣﺚ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ در ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن ﻧـﺸﺎن‬
‫ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﮔﺮوه ﻫﻤﻜﺎريﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي و اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ )‪ (APEC‬در ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2003‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺴﻰ ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان‬
‫»ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ :‬ﺗﺮﺳﻴﻢ راﻫﻲ ﺑﺮاى ‪ «APEC‬را ﺑﺮﮔﺰار ﻛـﺮد‪ .‬اﻳـﻦ ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲ ﺣﺎﻣﻴـﺎن ﺣـﺮﻳﻢ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫﺎ را ﮔﺮد ﻫﻢ آورد ﺗﺎ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺟﺪﻳﺪى را ﺑـﺮاى ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﺣـﺮﻳﻢ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ دادهﻫﺎى آﻧﻼﻳﻦ در ﺣﻮزه آﺳﻴﺎ‪ -‬اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪-5-4‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﮕﻲ اﻃﻼﻋﺎت‬
‫‪207‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪208‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫از زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺗﺠﺎرت ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ راه ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬راﺟﻊ ﺑﻪ اﻋﺘﺒﺎر و ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﻮدن ﻗﺮاردادﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ اﺑﺰارﻫـﺎى‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺣﻘﻮﻗﻰ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻣـﺮور زﻣـﺎن‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى ﺣﻘـﻮﻗﻲ ﺑـﻪ‬
‫اﻣﻀﺎءﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺸﺎﻧﻪ اﻟﺰامآور ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻔﺎد ﻳﻚ ﻗﺮارداد‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋهاى ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ وﺿـﻌﻴﺖ ﺧـﻮد‬
‫ﻣﻮﺟﺪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﻳﻚ اﻣﻀﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل آﻧﻼﻳﻦ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﻣﻮرد ﻣﺪارك و اﺳﻨﺎد‪ ،‬ﺑﺮاي »اﺻﻴﻞ« ﺑﻮدن اﺳﻨﺎد اوﻟﻮﻳﺖ ﻗﺎﺋﻞ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﺳﺆاﻟﻰ ﻫﻢ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠـﺎ ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻣﻰﺷﻮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻪ ﺳﻨﺪى‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﻨﺪ دﻳﺠﻴﺘﺎل اﺻﻴﻞ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد؟‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺣﻘﻮق ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ )‪ (UNCITRAL‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ و اﻛﻨﻮن در ﺣﺎل‬
‫ﺗﺪوﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪاى در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ و اﻣـﻀﺎءﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘـﺎل ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑﺎﻧـﻚ ﺗـﺴﻮﻳﻪ ﺣـﺴﺎبﻫـﺎي‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى اﺻﻮل اﺳﺎﺳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻣﻬﻢ ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ در‬
‫زﻣﻴﻨﻪ ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﻘﺎل وﺟﻮه اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﮔﺴﺘﺮدهاى از ﻗﻮاﻋﺪ و روﻳﻪﻫـﺎ را در اﺧﺘﻴـﺎر دارد‪ ،‬ﻧﻈﻴـﺮ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ‬
‫ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﺎﻟﻲ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ‪ UNCITRAL‬ﻧﻴـﺰ ﻳـﻚ ﻗـﺎﻧﻮن ﻧﻤﻮﻧـﻪ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻧﻘـﻞ و اﻧﺘﻘـﺎل اﻋﺘﺒـﺎرات‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ – ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﻘﺎل ﺳﻴﻤﻰ ‪ -‬ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -7-4‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪(VoIP) IP‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ ،VoIP‬در ﻛﻨﺎر وﻳﺪﻳﻮ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل از ﻫﻢﮔﺮاﻳﻰ ﻓﻨﺎورىﻫﺎ و ﺷﻜﻞ ﺟﺪﻳﺪي از ﻣﻮﺿﻮع در ﻓﻀﺎي ﺳـﻪ ﺑﻌـﺪى‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﻣﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻠﻔﻨﻰ‪ ،‬از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا ﺣﻮزه اﻧﺤﺼﺎرى اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﻨﺎوريﻫﺎي ﺳﻮﺋﻴﭻ ﻣﺪاري‪ ،‬اراﺋﻪ اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣـﺎل ﻋﻤﻮﻣـﺎً از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ اﻣﺘﻴﺎزات اﻧﺤﺼﺎرى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﺷﺪه‪ ،‬ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﺑﺎزارﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎ ﺳﻮدﻫﺎي ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﺑـﺎﻻ ﺑـﻮد و ﺑـﻪ‬
‫ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻪ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن اراﺋﻪ ﻧﻤﻲﺷﺪ‪ .‬آزادﺳـﺎزى ﺑﺨـﺶ ﻣﺨـﺎﺑﺮات ﻣﻠـﻰ در ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻇﻬﻮر ‪ VoIP‬ﻣﺼﺎدف ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻓﻨﺎورى ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﻓﻮقاﻟﻌﺎدهاى را ﺑﺮاى اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑـﻪ‬
‫وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا رﻗﺎﺑﺖ ﺟﺪﻳﺪ در ﺣﻮزه ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻠﻔﻨﻰ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻠﻔـﻦ ﻫﻤـﺮاه‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ اﺻـﻠﻰ آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﺗﻀﻌﻴﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬در راﺳﺘﺎى اﻫﺪاف ﻣﺎ‪ ،‬ﻛﺎﻓﻰ اﺳﺖ ﺑﮕﻮﻳﻴﻢ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎورى ﭼﺎﻟﺶﻫﺎﻳﻰ را در ﺣـﻮزه ﺳـﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺳﻨﺘﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ راهﺣﻞ ﻓﻨﺎورى ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺚ آن در ﺣﻮزه راﻫﺒﺮى ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪ -8-4‬دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ‬
‫ﻣﻨﻈﻮر از دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻰ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳـﺎﻛﻨﺎن ﻳـﻚ ﻛـﺸﻮر‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻨﻈﻮر از ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﻛﺮدن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﺎﻛﻨﺎن ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻔـﺎﻫﻴﻢ از‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤﺔ ﺻﻮﺗﻰ ﻧﺎﺷﻰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻰ‬
‫ﻓﺮاﻣﺮزى دوﻟﺖﻫﺎ را در ﺑﺮﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﻮزهﻫﺎى ﻛﻢﻫﺰﻳﻨﻪ از ﻧﻈﺮ اﺗـﺼﺎل ﻳﻌﻨـﻲ ﺷـﻬﺮﻫﺎ و ﺣـﻮزهﻫـﺎى‬
‫ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﻌﻨﻲ روﺳﺘﺎﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ -9-4‬آزادﺳﺎزى ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه در ﻣﻮرد ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ ﺟﺰ ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬
‫ﻣﻜﺎﻟﻤﺔ ﺗﻠﻔﻨﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﺎرﺑﺮد دارد‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺧﺪﻣﺎت را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻛﻪ ﻓﻨﺎورىﻫـﺎ اﻣﻜـﺎن آن را ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل داد‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺤﻞ اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت از ﻟﺤﺎظ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺘﻔـﺎوت ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬ﻣﺮاﻛـﺰ ﺗﻠﻔﻨـﻲ ﺷـﺎﻳﺪ‬
‫ﺑﺮاي ﺧﺪﻣﺎت ﺻﻮﺗﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎ و ﻣﺪارس ﻧﻴﺰ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻛﻠﻰﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺣﺘﻰاﻟﻤﻘﺪور در ﺳﻄﺤﻰ ﮔﺴﺘﺮده در ﻳـﻚ ﻛـﺸﻮر رواج دﻫـﻴﻢ‪ ،‬آن‬
‫ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻣﺎﻟﻰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ و اﻫـﺪاف ﻣـﻮردﻧﻈﺮ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ را ﻣﺤﻘـﻖ ﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻫـﺮ دو ﻧﻬﺎدﻫـﺎى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﺎﻧﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ و ‪ ITU‬و ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻫﺪاف دوﺟﺎﻧﺒﻪ را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻫﻤﻜـﺎرى‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪209‬‬
‫در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در رأس ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺨﺎﺑﺮات اﺟﺮا ﻣﻰﺷـﺪ‪ .‬ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى ﻣﻬﻤـﻰ ﻛـﻪ در ﺣـﻮزه‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات اﺗﺨﺎذ ﺷﺪ‪ ،‬راه ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ وﻳﮋه در روﻧﺪ »آزادﺳﺎزى« ﺟﻬﺎﻧﻰ آن ﻫﻤﻮار ﻛﺮد‪ :‬ﻳﻌﻨـﻰ ﻓـﺮاﻫﻢ آوردن‬
‫اﻣﻜﺎن رﻗﺎﺑﺖ و ﺧﺼﻮﺻﻰﺳﺎزى ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ .‬ﺑﺎ ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﺧﻄـﻰ ﺳـﻴﻤﻰ‪ ،‬ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑـﻰﺳـﻴﻢ و‬
‫ﻛﺎﺑﻠﻰ‪ ،‬ﺑﺴﺘﺮ وﺳﻴﻊ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ رﻗﺎﺑـﺖ‪ ،‬اﺗـﺼﺎﻻت داﺧﻠـﻲ‪ ،‬ﺗﻌﻬـﺪات‬
‫ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺣﺬف ﺑﺴﻴﺎرى از ﺷﺮوط اﻋﻄﺎى ﮔﻮاﻫﻰ و ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎى دﻳﮕـﺮ ﺑﻨـﺎ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﻋﻤـﺪه‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ‪ WTO‬ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ GATS‬و‬
‫ﻗﺮارداد اﺳﺎﺳﻲ آن در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺑﺎﻧﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻫﻤﻜﺎريﻫـﺎي اﻗﺘـﺼﺎدي‬
‫)‪ (OECD‬و اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﻫﻢ ﻧﻘﺶﻫﺎى ﻣﻬﻤﻰ را اﻳﻔﺎ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ -10-4‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫در ﺻﻮرﺗﻰ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ روﻧﻖ ﭘﻴﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻛـﻪ ﻧﻈـﺎمﻫـﺎى ﺣﻘـﻮﻗﻲ‪ ،‬ﻗﺮاردادﻫـﺎى ﺗﺠـﺎرى و ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه را ﺑﻪ ﻣﻮرد اﺟﺮا ﮔﺬارﻧﺪ‪ .‬ﺣﻤﺎﻳﺖﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ در ﻣﻮرد ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻣﺜﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﺣﻤﺎﻳﺖﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﺎزدارﻧﺪه از ﺗﺒﻠﻴﻐﺎت ﮔﻤـﺮاه ﻛﻨﻨـﺪه‪ ،‬ﻣﻘـﺮرات ﺣـﺎﻛﻢ ﺑـﺮ ﺧـﺪﻣﺎت ﻣـﺎﻟﻰ و اﻋﺘﺒـﺎر‬
‫ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻧﺎﺷﻰ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻣﺮﻏﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﺮاردادﻫﺎى آﻧﻼﻳﻦ و دﻳﮕﺮ ﻗﺮاردادﻫﺎى از راه دور‪ ،‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ وﺿﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﺗﻤﺎم‬
‫ﻫﺮ ﻗﺮارداد‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت روﺷﻦ و ﺟﺎﻣﻌﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪى‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻫﻮﻳﺖ و آدرس ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬وﻳﮋﮔـﻰ ﻛﺎﻻﻫـﺎ ﻳـﺎ‬
‫ﺧﺪﻣﺎت و ﺑﻬﺎى آﻧﻬﺎ و ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﭘﺮداﺧﺖ و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻳﺎ اﺟﺮاى ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه ﻗـﺮار ﻣـﻰﮔﻴـﺮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺒﺎدﻻت آﻧﻼﻳﻦ و دﻳﮕﺮ ﻗﺮاردادﻫﺎى از راه دور‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺣﻖ اﻧـﺼﺮاف داده ﺷـﻮد‬
‫ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن اﻣﻜﺎن ﻓﺴﺦ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪه در ﻣﻮرد ﺗﺒﺎدﻻت ﺑﺮاى آﻧﻬﺎ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ‬
‫دﻳﮕﺮى ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻗﺮارداد را ﻃﻰ ‪ 30‬روز اﺟﺮا ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻋﺮﺿـﻪ ﻛﻨﻨـﺪه از‬
‫اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ ﻗﺮاردادى ﺧﻮد ﻗﺼﻮر ﻣﻰورزد‪ ،‬ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه را آﮔﺎه ﺳﺎزد و ﻛﻠﻴـﻪ ﻣﺒـﺎﻟﻎ ﭘﺮداﺧﺘـﻰ را ﺑـﺎز‬
‫‪4‬‬
‫‪210‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﮔﺮداﻧﺪ‪ ،‬ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه ﺑﭙﺬﻳﺮد ﻛﺎﻻ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ را درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن را ﺑﻪ ﺧـﺎﻃﺮ‬
‫ﺻﻮرﺗﺤﺴﺎب ﺻﺎدره ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ »ﻣﺒﺎدﻻت ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز« ﻣﺴﺆول داﻧﺴﺖ‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ وى در ﺟﺮﻳﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺘﻘﻠﺒﺎﻧـﻪ از‬
‫ﻛﺎرت ﭘﺮداﺧﺘﺶ‪ ،‬درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻨﺪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻟﻐﻮ ﺷﻮد و ﻣﺒﻠﻎ ﭘﺮداﺧﺘﻰ ﻣﺴﺘﺮد ﺷﻮد‪ .‬در ﻣﺒـﺎدﻻت ﻏﻴﺮﻣﺠـﺎز ﻳـﺎ‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت ﻓﺮوﺷﻰ ﻛﻪ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺑﻪ ازاى آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﭼﻴﺰى درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻜﺮدهاﻧـﺪ‪ ،‬ﻓﺮوﺷـﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﻓـﻮراً‬
‫ﻣﺒﺎﻟﻎ ﭘﺮداﺧﺘﻲ را ﻣﺴﺘﺮد ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪاى ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻛﻮﺗـﺎﻫﻰ ﻣـﺼﺮف ﻛﻨﻨـﺪه در‬
‫واﻛﻨﺶ ﺑﻪ آن ﻣﻮﺟﺒﺎت رﺿﺎﻳﺖ وى را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻰآورد‪.‬‬
‫از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ در زﻣﻴﻨـﻪ ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﻣـﺼﺮفﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻗﺮاردادﻫـﺎى از راه دور و ﺗﺠـﺎرت‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬از ﻣﺪلﻫﺎى ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪاى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ و ‪ OECD‬ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -11-4‬ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
‫اﺻﻮل ﻛﻠﻴﺪى در ﻣﻮرد ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻛﻪ در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ وزارﺗﻰ ‪ OECD‬در اوﺗﺎواى ﻛﺎﻧﺎدا )‪ (1998‬ﺑﺮﮔﺰار‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻮرد ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﻛﺮد ﻛﻪ اﺻﻮل ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ در ﺗﺠﺎرت‬
‫ﺳﻨﺘﻰ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻮرد ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻫﻢ ﺟﻨﺒﻪ ﻫـﺪاﻳﺘﮕﺮى ﺧـﻮد را ﺣﻔـﻆ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﭼـﺎرﭼﻮب اﻳـﻦ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻣﻮرد ﺗﺠـﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ ﻫـﻢ ﺑـﻪ‬
‫اﺟﺮا درآﻳﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻚ ﺳﺮى اﺻﻼﺣﺎت در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺤﻮه اﺟﺮاى اﻳﻦ ﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎ و ﺑـﻪ ﻃـﻮر وﻳـﮋه ﻛﻨﻮاﻧـﺴﻴﻮن‬
‫ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻧﻤﻮﻧﻪ)‪ (1‬ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬در ﺣﻮزه ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻣﺼﺮﻓﻰ‪ ،‬اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻘﺮر ﻣﻰدارد ﻛﻪ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ در ﺣـﻮزهاى اﺧـﺬ‬
‫ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺼﺮف در آﻧﺠﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ و اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺤـﺼﻮﻻت دﻳﺠﻴﺘـﺎﻟﻰ را ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻣﺜﺎﺑـﻪ ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻛﺎﻻﻫـﺎ‬
‫داﻧﺴﺖ‪ .‬در ﺣﻮزه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻟﻴﺎﺗﻲ‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ و ﻣﺮاﺣـﻞ ﺟﻤـﻊآورى ﻣﺎﻟﻴـﺎت را ﮔـﺰارش ﻣـﻰدﻫـﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺑﻰﻃﺮﻓﺎﻧﻪ و ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ﺗﺠﺎرت ﺳـﻨﺘﻰ اﻋﻤـﺎل‬
‫ﻣﻰﺷﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪) .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ اﺑﺰارﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﺷﺮوط ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﺷﻮد‪(.‬‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ اﺻﻮل‪ ،‬ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻳﺘﺲ ﺑﻮﻟﻜﺴﺘﻴﻦ ‪ ،‬ﻳﻜﻲ از اﻋﻀﺎي ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اروﭘﺎ‪ ،‬در ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ 2000‬اﻇﻬﺎر داﺷـﺘﻪ‪:‬‬
‫»ﻣﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ اﺻﻞ ﻛﻪ ﻣﺎﻟﻴﺎتﻫﺎى ﻣﺼﺮﻓﻰ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻮزهاى اﺧﺬ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف در آﻧﺠﺎ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪،‬‬
‫ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ رﺳﻴﺪهاﻳﻢ«‪ .‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ‪ 3‬اﺻﻞ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﭼﺎرﭼﻮب ‪ OECD‬اﻗﺘﺒﺎس ﺷـﺪه را ﺗﺄﻳﻴـﺪ‬
‫ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﺻﻞ اول اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻫﻴﭻ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻣﻀﺎﻋﻔﻰ ﻧﺒﺎﻳﺪ وﺿﻊ ﺷﻮد و ﻫﻤﻴﻦ‬
‫ﻣﺎﻟﻴﺎتﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻛﺎﻓﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﺻﻞ دوم ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻴﺎتﻫﺎى ﻣﺼﺮﻓﻰ اﺳﺖ ﻣﻘﺮر ﻣـﻰﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺗﺤﻮﻳـﻞﻫـﺎى‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺳﻴـﺴﺘﻢ ‪ VAT‬اﺗﺤﺎدﻳـﻪ اروﭘـﺎ ﻳـﻚ ﺗـﺄﻣﻴﻦ‬
‫ﻛﻨﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت اﺳﺖ‪ .‬اﺻﻞ ﺳﻮم ﻫﻢ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﻮزهاى اﺧﺬ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺼﺮف در آﻧﺠـﺎ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Model Tax Convention 1‬‬
‫‪Frits Bolkstein 2‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺮدم ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ از اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ را ﺑﺨﻮاﻧﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺣـﺎﻛﻰ از اﻳـﻦ واﻗﻌﻴـﺖ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﺘﻮا را در ﻗﺎﻟﺐ زﺑﺎﻧﻰ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ درك اﺳﺖ و دﻳﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻋﻼﻣﺖﻫﺎى ﻧﮕﺎرﺷـﻰ ﻛـﻪ ﻳـﻚ‬
‫زﺑﺎن ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺧﻮاﻧﻨـﺪﮔﺎن و ﻧﻮﻳـﺴﻨﺪﮔﺎن آن زﺑـﺎن آنﻫـﺎ را‬
‫درك ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻰ اﺷﺎره دارد ﻛﻪ آن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧـﻮد وﺿـﻌﻴﺖ ﭼﻨـﺪ اﻟﻔﺒـﺎﻳﻰ را‬
‫ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي در ﻛﺸﻮرﻫﺎى اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑﺎن ﻧـﺸﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﻣﺤﺘـﻮاى اﺑﺘـﺪاﻳﻲ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻗﺎﻟﺐ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﺮوف ‪ ASCII‬ﺑﻴﺎن ﺷﺪ ﻛﻪ ﺣﺘﻰ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎى ﻣﺘـﺪاول اﻟﻔﺒـﺎى‬
‫ﻻﺗﻴﻦ را در ﺑﺮﻧﻤﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻧﺮماﻓﺰار ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺟﻬﺖ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﺑﺰرگﺗﺮي از ﺣﺮوف ‪ UNICODE‬ﺳﺎزﮔﺎر ﺷﺪه‪ ،‬ﻛﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺑﻪ ﻧﺤـﻮ روزاﻓﺰوﻧـﻰ از‬
‫آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬وﺿﻊ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺣﻮزه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻧﺮماﻓﺰاري )ﺑﻪ دﻻﻳـﻞ وﺿـﻌﻴﺖ ﺣـﺎﻛﻢ ﺑـﺮ ﺑـﺎزار( و‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ )ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻓﻨﻰ( ﻛﻨﺪﺗﺮ ﭘﻴﺶ ﻣﻰرود‪ ،‬اﻣﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻤﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﻣﻴﺎن ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﺟﺮاى ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻰ و ﭼﻨﺪ اﻟﻔﺒﺎﻳﻰ در ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺑﻌﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ‪ ICANN ،W3C ،IETF‬و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻣﻠﻰ اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن زﺑﺎن و ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎي ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ -12-4‬ﻣﺤﺘﻮاي ﻣﺤﻠﻲ‪ ،‬زﺑﺎنﻫﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎي ﺣﺮﻓﻲ‬
‫‪211‬‬
‫‪ -13-4‬ﻓﻌﺎل ﻛﺮدن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ از وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻧﻮآورى‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاى ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ‬
‫از ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و ﻣﻘﺮراﺗﻲ‪ ،‬ﺷﻔﺎف‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬اﻳﻨﻬـﺎ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دوﻟﺘﻬﺎي ﻣﺤﻠﻲ و ﻣﻠﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ .‬ﻫﻢاﻛﻨﻮن در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑـﻪ‬
‫ﻧﺤﻮ روزاﻓﺰوﻧﻰ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ‪ ICT‬را ارﺗﻘﺎء ﻣﻰﺑﺨﺸﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎﻳﻰ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﻣﺠﻤﻮع روﻧﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ اﻳﻦ ﺑـﺴﺘﺮ ﺑـﺮاى ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاران‬
‫آﻧﻼﻳﻦ و آﻓﻼﻳﻦ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ ﺣﺮﻓـﻪاى را دﺳـﺖ و ﭘـﺎ ﻛﻨﻨـﺪ و ﺑـﻰآﻧﻜـﻪ ﻻزم ﺑﺎﺷـﺪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﺷـﺮوط‬
‫ﻏﻴﺮﺿﺮورى ﻛﺴﺐ ﮔﻮاﻫﻰ را اﺟﺮا ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻛﺎرآﻣﺪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺗﻌﻬﺪات آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪاى و ﺣﺬف ﻓـﺴﺎد‬
‫ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺑﺮوﻛﺮاﺳﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺷﻜﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺣﺮﻓﻪاى از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻧﻜﺘـﻪ ﻛﻠﻴـﺪى‬
‫دﻳﮕﺮ ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻗﻀﺎﻳﻰ ﻛﺎرآﻣﺪ و ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻛﻪ ﻗﺮاردادﻫﺎ را اﻟـﺰامآور ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد‪.‬‬
‫‪ 1‬ﺑﺤﺚ وارد ﻛﺮدن اﻳﺪه ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻰ در ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺑﻌﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺤﻴﻂ اوﻟﻴﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺌﻠﻪ دﺷﻮاري ﺑﻮده اﺳﺖ‪ IETF .‬ﺑﻪ ﻃـﻮر‬
‫وﻳﮋه در راﺳﺘﺎى ﻣﺮﺣﻠﻪﺑﻨﺪى اﺟﺮاى ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﺎﻣﻼً ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﻛﺎرآﻣﺪى ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﻛﻨﺪ‪ ،‬زﻣﺎن‬
‫و اﻧﺮژى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ را ﺻﺮف ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪212‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺻﻼﺣﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﻮﺿﻮع اﺻﻠﻰ اﻛﺜﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﻴـﻒ آﻧﻬـﺎ از ﺑﺎﻧـﻚ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺗـﺎ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﮔﺴﺘﺮده اﺳﺖ و در ﻛﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ در اﺻﻞ ﻫﻢ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ و ﻫﻢ دو ﺟﺎﻧﺒﻪ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -14-4‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دﺳﺖاﻧﺪﻛﺎر در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ از آﻧﭽﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻜﺘﻪاى ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ روﺷﻦ ﺷﻮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺗﻌـﺪاد ﺑـﺴﻴﺎرى ﻣﺆﺳـﺴﺎت در راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ )ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﺧﻮدﺷﺎن ﻧﺪاﻧﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ(‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗـﺪوﻳﻦ و‬
‫اﺟﺮاى ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻫﻤﻜﺎرى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰﺷﺎن ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد)‪:(1‬‬
‫در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪:‬‬
‫› ‪ - UNCITRAL‬ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و اﻣﻀﺎﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‬
‫› ‪ - WTO‬ﺗﻮاﻓﻖ اﺻﻮﻟﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات ‪ -‬آزادﺳﺎزى ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫› ‪ - OECD‬راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻰ در زﻣﻴﻨﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و رﻣﺰﻧﮕﺎرى‪.‬‬
‫› ‪ - WIPO‬ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‬
‫در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪:‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫› ‪ - APEC‬اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‬
‫› اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ )‪ - (EU‬ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫› ﺷﻮراى اروﭘﺎ )‪ - (COE‬ﺟﺮاﻳﻢ دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬آزادى ﺑﻴﺎن‬
‫› ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺗﺠﺎرى ﻣﻨﻄﻘﻪاى )‪(Mercosur ،NAFTA‬‬
‫دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪:‬‬
‫› ‪ - G8‬ﺟﺮاﻳﻢ دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ و اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻣﻨﺸﻮر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻃﻼﻋﺎت اﻛﻴﻨﺎوا‬
‫› ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ‬
‫)‪(2‬‬
‫در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ‪:‬‬
‫› وزراى دوﻟﺘﻰ‬
‫› ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺗﺨﺼﺼﻰ ﻧﻈﻴﺮ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﭘﮋوﻫﺸﻰ‬
‫› اﻧﺠﻤﻦﻫﺎى ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫‪ 1‬ﺟﻬﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺎﻣﻊﺗﺮى از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دﺧﻴﻞ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪ :‬راﻫﻨﻤﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت‬
‫و ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬ﺑﻨﻴﺎد ﻣﺎرﻛﻞ‪.2003 ،‬‬
‫‪Okinawa 2‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ -5‬راﺑﻄﻪ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫‪ -1-5‬ﺣﻮزه ﮔﺴﺘﺮده راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﻗﺒﻞ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﻴﭽﻴﺪهاى‬
‫در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت رﺳﻴﺪﮔﻲ ﻛﺮدهاﻧﺪ و ﻗﺎﻋﺪﺗﺎً ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻮاردى ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪهاﻧـﺪ را ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﺟﺪى دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﻧﻄﺒﺎق ﺟﺰء ﺑﻪ ﺟﺰﻳﻰ ﻣﻴﺎن ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﻣﺆﺳـﺴﺎت وﺟـﻮد ﻧـﺪارد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻗﺪﻳﻤﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ از ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﺑﻌﺎد ﺟﺪﻳـﺪى ﺷـﻜﻞ‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬار ﺳﻨﺘﻰ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪﮔﻰ ﺑـﻪ آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ وﺟـﻮد‬
‫آﻣﺪهاﻧﺪ ﻣﻐﺎﻳﺮت دارد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻮارد‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺻﻼﺣﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻋﻤـﻼً‬
‫ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ داﻧﺶ و ﻣﻬﺎرت رﺳﻴﺪﮔﻰ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ را ﻧﺪارﻧﺪ را زﻳﺮ ﺳﺆال ﺑﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﻰ را ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﺑﺮﭼﺴﺐ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺻﺮﻓﺎً ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و دﻳﮕﺮ ﻓﻨـﺎوريﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت زدهاﻳﻢ ﻛﻪ در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ اﺟﺮا و ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺴﺘﻤﺮ آﻧﻬـﺎ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬از اﻳـﻦ‬
‫ﺑﺤﺚ ﻣﺴﺘﺜﻨﻲ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻲ ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤﻰ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻨﻮز ﻓﺎﻗﺪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴـﺪى ‪ ICT‬در‬
‫ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﺨﺸﻰ از ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ‪ ICT‬ﺑـﺪل ﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ‬
‫ﺧﺎرﺟﻰ واﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ داﻧﺴﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى ﻧﻴﺴﺖ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ آن ﻫـﻢ واﺿـﺢ اﺳـﺖ‪:‬‬
‫ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ اﻣﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ و ﺑﺮ ﻣﺒﻨـﺎى ﻳـﻚ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺘﺤﺪاﻟـﺸﻜﻞ ﺑـﻪ اﺟـﺮا در‬
‫ﻣﻰآﻳﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ ﺳﺮى ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﺧﺎص ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل در‬
‫اﻳﻨﺠﺎ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ و روﻳﻪﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﺑﺮاى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﻘـﺮر ﻛـﺮده‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪ ICT‬ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ‪ 4‬ﺑﺮرﺳﻰ ﺷﺪﻧﺪ اﺷﺎره ﻛـﺮد‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪ ،‬ﻫﻨـﻮز‬
‫روﺷﻦ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎى اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ و ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت دﻗﻴﻘﺎً ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ‬
‫ﭼﻪ ﺷﻜﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮد‪ .‬در واﻗﻊ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ راﻫﺒﺮى وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ از ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ ﻧﺸﺄت ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ و‬
‫ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻜﻰ از ﻣﻮارد اﺻﻠﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ و ﻫﻤﺎن ﭼﻴـﺰى اﺳـﺖ‬
‫ﻛﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻌﻰ داﺷﺘﻪ از ﻃﺮﻳﻖ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺑﺨـﺶﻫـﺎ ﺗﺒﻴـﻴﻦ ﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ‬
‫ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑـﺴﻰ ﻣﺎﻳـﻪ ﺧﻮﺷـﺒﺨﺘﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻃﺒﻘـﻪ از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت از اﻫﻤﻴـﺖ ﻛﻤﺘـﺮى‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در اداﻣﻪ ﺑﻪ آن ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ‪ ،‬در اﻳﻨﺠﺎ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺗﺤﺖاﻟﺸﻌﺎع‬
‫ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ‬
‫‪213‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪214‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و آﺛﺎر ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻛﻪ ﺟﺰء ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ و در ﻣﺒﺎﺣـﺚ‬
‫ﻣﻮﺟﻮد دﺧﺎﻟﺖ دارﻧﺪ‪ ،‬از دو وﻳﮋﮔﻰ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ آﻧﻬﺎ ﻛﺎﻣﻼً ﺟﺪﻳﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺎ‬
‫آﻧﻬﺎ دﺳﺖ و ﭘﻨﺠﻪ ﻧﺮم ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ و ﺗﻼﺷﻤﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ آﺷﻜﺎر و ﭘﻨﻬﺎن آن را در دورهﻫﺎى ﻛﻮﺗـﺎه ﻣـﺪت و‬
‫ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت درك ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﮔﺮ ﻣﺎ ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ ﺑﻪ آﺛﺎر دﻳﮕـﺮ ﻓﻨﺎورﻳﻬـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت در اﻳـﻦ ﺣـﻮزهﻫـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﻧﻤﻲﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ آﺷﻨﺎﻳﻰ دارﻳﻢ و ﭼﺎرﭼﻮﺑﻰ را ﭘﺪﻳﺪ آوردهاﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨـﺎى آن ﺑـﻪ آﻧﻬـﺎ‬
‫ﻣﻰﭘﺮدازﻳﻢ و ﺑﺮﺧﻰ روشﻫﺎى ﭘـﺮداﺧﺘﻦ ﺑـﻪ آنﻫـﺎ را ﺗﺠﺮﺑـﻪ ﻛـﺮدهاﻳـﻢ‪ .‬دوم اﻳﻨﻜـﻪ ﺷـﻴﻮهاى ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﻧﻮﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ‪ ،‬در‬
‫ﺑﺎزﻧﮕﺮى و ﺑﺎزاﻧﺪﻳﺸﻰ اﺳﺎﺳﺎً ﻣﺘﻔﺎوت و ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮ از ﺷﻴﻮهاي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻨﺎوريﻫﺎي ﮔﺬﺷﺘﺔ اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺎ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدادﻧﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻧﻤﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻛـﺮد ﻛـﻪ اﻟﺒﺘـﻪ اﻳـﻦ ﻛـﺎر در اﺛـﺮ‬
‫ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ اﻧﻮاع ﻓﻨﺎورىﻫﺎ در ﻗﺎﻟﺐ دﻳﺠﻴﺘﺎل ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ ﻫﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺟﺎى ﺷﮕﻔﺘﻰ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ‬
‫ﺗﺎ ﺣﺪودى ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ واﻛﻨﺶ ﻧﺸﺎن دﻫﻴﻢ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﺠـﺪد از‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﺎت و راهﺣﻞﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل‪ ،‬ﻫﻨﻮز ﺑﻌﺪ دﻳﮕﺮى وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ﻻزم اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮى ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﺎ دوﺷـﺎﺧﮕﻰ‬
‫ﻣﺤﻠﻰ‪/‬ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ ICT‬ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺤﻘﻖ »اﺟﺘﻤﺎع ﺟﻬﺎﻧﻰ« را ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ در‬
‫آن ﺗﻤﺎﻣﻰ ذىﻧﻔﻊﻫﺎى اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ )ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ دارﻧﺪ( ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑﺨـﺸﻰ از اﻳـﻦ اﺟﺘﻤـﺎع و‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﺷﺒﻜﻪﻫـﺎ ﺣـﻀﻮر داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬در اﻳـﻦ ﭼـﺎرﭼﻮب‪ ،‬ﻇـﺎﻫﺮاً‬
‫ﻣﺮزﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ از ﻟﺤﺎظ اﺟﺮاى ﺗﻮاﻓﻘﺎت و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎ‬
‫اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺮاى ﺑﺮﭘﺎﻳﻰ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﺤﻠﻰ ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻛﺖ در ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﻢ از ﺟﺎﻳﮕﺎه‬
‫وﻳﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻣﻌﺪودى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﻛﺎري را اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ ﻳـﺎ از ﻇﺮﻓﻴـﺖ‬
‫آن ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬اﺟﺮاى ‪ IPR‬در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺜﺎل ﺧﻮﺑﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺳﺘﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ‪ ICT‬ﺗﺠـﺎوز‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ‪) .‬ﻳﻌﻨﻰ ‪ WTO‬و ﻣﻌﺎﻫﺪه ‪.(TRIPS‬‬
‫‪ -2- 5‬ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻣﺴﺄﻟﻪ راﻫﺒﺮى ‪ICT‬‬
‫ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز‪ ،‬دﺧﺎﻟﺖ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در اﻛﺜﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و‬
‫‪ ICT‬ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﻮده و ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ در ﻃﻮل زﻣﺎن ﻫﻢ از ﺛﺒﺎت ﻛﺎﻓﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﭘﻴﺪاﺳﺖ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﻋﻀﺎى ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪهاﻧﺪ – ﺷـﺎﻳﺪ‬
‫‪ WTO‬ﺟﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎت و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬاران دوﻟﺘـﻲ ﻣﺤـﺪود‬
‫ﻣﻲﺷﻮد و اﺳﺎس اﻳﻦ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﺣﻮزة راﻫﺒﺮي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻗـﺮار دارد و در‬
‫اﻳﻦ ﺣﻮزه دوﻟﺖﻫﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و اﺟﺮاي آن را در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ ارﺗﻘﺎء ﻣﻲﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﻛﻤﻲ دﻗﺖ در اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺸﺎﻧﻪاى از آﺷﻔﺘﮕﻲ ﺑﻴﻦ راﻫﺒﺮى‪ ،‬دوﻟﺖ و ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى را ﻣـﺸﺎﻫﺪه ﻛـﺮد‪.‬‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﺿﺮورﺗﺎً ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى دوﻟﺘﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ .‬ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺮ ﻣﺒﻨـﺎى ﻣـﺪلﻫـﺎى‬
‫ﻣﺘﻨﻮع راﻫﺒﺮى ﻃﺮحرﻳﺰى و اﺟﺮا ﻛﺮد‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺑﺎز و ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ ﻛﻪ ﻃﻴﻒ وﺳـﻴﻌﻰ از ﺷـﻬﺮوﻧﺪان و ﻧﻬﺎدﻫـﺎ از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ 1‬ﺑﺤﺚ »ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل« و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮ آن‪ ،‬ﻣﺴﺘﻌﺪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺗﻔﺎﺳﻴﺮ اﺷﺘﺒﺎه ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع را در‬
‫ﻣﻮرد ﺳﻼﻣﺘﻰ ﻳﺎ آﻣﻮزش ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق داﻧﺴﺖ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﺑﻪ ﺟﺎى ﻃﺮح ﻣﺒﺎﺣﺜﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﺎﻋﺎدﻻﻧﻪ ﻓﻨﺎورىﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت در‬
‫ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮد ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺻﻨﻌﺖ ‪ ICT‬ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻛﻤﻚ‬
‫ﻛﻨﺪ ﺗﺎ در ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار ﺧﺎص ﺧﻮد ﻣﻮﻓﻖ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺤﻮه ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ را‪ -‬ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻣﺴﺎﻋﺪت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد‪ -‬ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﺿﺮاﺋﺐ ﻧﻔﻮذي ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮد‪.‬‬
‫‪ 2‬ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺣﺪاﻗﻞ‪ 70 ،‬دﻻر در ﻣﺎه ﭼﻴﺰى ﺣﺪود دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬
‫ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺗﺠﺎري و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﺎ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ را ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى »راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ« ﻣﻰﻧﺎﻣﻴﻢ ﻛـﻪ‬
‫در ﻗﺎﻟﺐ آﻧﻬﺎ دوﻟﺖﻫﺎ ﻓﻘﻂ ﻳﻜﻰ از ذىﻧﻔﻊﻫﺎى ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰروﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﺟـﺮاى اﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎ اﻣـﺮوزه‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ‪ 20‬ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﺑﺰارﻫﺎى ‪ ICT‬در اﻳﺠـﺎد‪ ،‬ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺘﺎب ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﻗـﺮاري ارﺗﺒـﺎط ﺑـﻴﻦ دوﻟـﺖﻫـﺎ و‬
‫ﺷﻬﺮوﻧﺪان در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن از ﻫﺮ زﻣﺎن دﻳﮕﺮى آﺳﺎنﺗﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ از ﭘﻴﭽﻴـﺪﮔﻰ ﺑﻴـﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬از ﻧﻈـﺮ‬
‫آﻏﺎزﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﺑﺤﺚ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع »ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل« ﻣﻄﺮح اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺗـﺎ ﺣـﺪود زﻳـﺎدى اﻧﻌﻜﺎﺳـﻰ از ﺗﻔـﺎوتﻫـﺎى‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ‪ -‬اﻗﺘﺼﺎدى ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از اﻳـﻦ ﻣﺒﺎﺣـﺚ ﺑـﺮ ﺷـﻜﺎف ﺑـﻴﻦ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺧﻴﺮ ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ اﻛﻨﻮن اﻳﻦ ﺷﻜﺎف در ﺣﺎل از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ از ﻧﻈﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺎﺟﺮا اﻳﻨﻄﻮر ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ »ﺷﻜﺎف« داﺧﻠﻲ از ﻧﻈﺮ ﺣﻮزه و اﻧﺪازه در ﺣﺎل‬
‫)‪(1‬‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﺣﺘﻤﺎﻻً در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻓﻘﻴﺮ ﻣﻰﺗﻮان ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪﺗﺮﻳﻦ ﻓﻨﺎورىﻫﺎﻳﻰ را ﭘﻴﺪا ﻛﺮد ﻛـﻪ در ﺳـﻄﺢ ﮔـﺴﺘﺮدهاى در‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در ﺑﺮﺧﻰ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖﻫﺎى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‪،‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﻣﻜﺎن ﺑﺮﻗﺮارى اﺗﺼﺎل ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﻨﺎوري ﻓﻴﺒﺮ ﻧﻮري )ﺻﺪ ﻣﮕﺎﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ( ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ‬
‫ﻛﻤﺘﺮ از ‪ 70‬دﻻر در ﻣﺎه وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز در ﺷﻬﺮ ﻧﻴﻮﻳﻮرك اﻣﻜﺎن اراﺋﻪ آن وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬در اﻳﻦ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﺤﺪود‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻴﺰى ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﮕﻮﺋﻴﻢ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑـﺎ ﻳـﻚ ﺟﻬـﺶ ﺑـﺰرگ ﺑـﻪ ﻗـﺮن ‪21‬‬
‫ﭘﺎﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬آﻧﭽﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‪ ICT ،‬ﻧـﻮﻳﻦ‬
‫ﺗﻨﻬﺎ در دﺳﺘﺮس ﻣﻌﺪود ﻛﺎرﺑﺮاﻧﻰ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ از ﻗﺸﺮ ﻣﺮﻓﻪ آن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ دﺳﺘﺮﺳـﻰ آن را‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ذﻛﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻫﻨـﻮز از آن ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑـﺸﺮى و ﻧﻬـﺎدى‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻮﻇﻬﻮر راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻓﻮرى و ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻰ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫ﺑﻪ واﻗﻊ ﻳﻚ ﭼﺎﻟﺶ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد اﻣﺎ از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ ﻳﻚ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰآﻳﺪ‪ .‬زﻳﺮا از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻓﺎﻗﺪ ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻛﺎر ﺧﻮد را از ﻧﻮ آﻏﺎز ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨـﺪ در اﻳـﻦ ﺑـﺎره ﻫـﻢ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭼﻨﺪى ﻗﺎﺑﻞ ﻃﺮح اﺳﺖ‪.‬‬
‫اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻫـﻴﭻ وﺟـﻪ ﻳـﻚ دﺳـﺖ ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل‪،‬‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﻫﺎﺋﻴﺘﻰ‪ ،‬ﺳﻮﻣﺎﻟﻰ‪ ،‬ﺑﺮزﻳﻞ‪ ،‬ﻫﻨﺪ و آﻓﺮﻳﻘﺎى ﺟﻨﻮﺑﻰ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳـﺪ‪ .‬ﺗﻤـﺎﻣﻰ اﻳﻨﻬـﺎ راﻫﻬـﺎى ﻛـﺎﻣﻼً‬
‫‪215‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪216‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻛﺎر ﺑﺮ روى اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻮﻇﻬﻮر ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﺑﺮﺧﻰ‬
‫ﻧﻴﺰ ﭼﻬﺮه ﻓﻌﺎل ﺧﻮد را ﻓﻘﻂ در ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎ ﻧﺸﺎن دادهاﻧﺪ‪ .‬ﺑـﺪﻳﻬﻰ اﺳـﺖ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي ﻓﻘﻴﺮﺗـﺮ ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ از‬
‫ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﻛﻨﺎر ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻـﻨﻌﺘﻰ ﭼﻴﺰﻫـﺎى زﻳـﺎدى ﺑﻴﺎﻣﻮزﻧـﺪ‪ .‬از ﻃـﺮف‬
‫دﻳﮕﺮ‪ ،‬اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﻤﻜﺎري ﺟﻨﻮب ‪ -‬ﺟﻨﻮب و اﻗﺪاﻣﺎت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻔﻴـﺪ‬
‫واﻗﻊ ﺷﻮد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻄﻠﻮبﺗﺮ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺣﻮزه ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪ ICT‬و ﺣﺘﻰ ﻓﺮاﺗﺮ از آن رﻫﻨﻤـﻮن‬
‫ﺷﻮد‪.‬‬
‫دوم اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ »ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل« در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫـﺎى‬
‫اﺻﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﭘﻴﻮﻧﺪ داد‪ .‬ﻓﻘﺪان ارﺗﺒـﺎط اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻓﺎﻗﺪ اﻋﺘﺒﺎر و ﺳﺎﺧﺘﮕﻰ ﺟﺪﻳﺪ را در ﻣﻮرد »ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎى ﺷﺨﺼﻰ در ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﻨﻰﺳﻴﻠﻴﻦ« ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪.‬‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺎﻳﺪ از ﻓﺮﺻﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻓﻨـﺎوريﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت در راﺳـﺘﺎي ﺑﻬﺒـﻮد‬
‫ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﻋﺮﺿﺔ ﺧﺪﻣﺎت اﺳﺎﺳﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن و آﻣﻮزش و ارﺗﻘﺎي ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﭘﺎﺳـﺦﮔـﻮﻳﻲ دوﻟـﺖﻫـﺎ و‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ راﻫﺒﺮى ﻣﺮدم ﺳﺎﻻر ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬آﮔﺎﻫﻰ ﻛﺎﻣﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﭙﺎرى اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻬﺖ ارﺗﻘﺎى ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺨﺶ اﻋﻈﻢ ﺷﻬﺮوﻧﺪاﻧﺸﺎن را ﺟﻬﺖ ﻃﺮح‪ ،‬اﺟﺮا و ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﺔ ﺧﻮد اﻳـﻦ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ‬
‫را آﻏﺎز ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺤـﺖ ﺣﻤﺎﻳـﺖ راﻫﺒـﺮى ‪ ،ICT‬اﻫﻤﻴـﺖ واﻗﻌـﻰ و‬
‫ﺣﺴﺎس ﺧﻮد را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻰآورﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﻓﻨﺎورى ﻣﺮﺑﻮط ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از آن ﻛﻪ‬
‫اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻫﺮ ﻛﺸﻮر را ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ -5-3‬ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﻧﻬﺎدى ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﻋﻬﺪهﮔﻴﺮي راﻫﺒﺮى ‪ICT‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺣﺠﻢ ﻋﻈﻴﻤﻰ از ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺨﺸﻰ از ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎﻳﺸﺎن ﺑﺎ ﻳﻚ ﻳـﺎ ﭼﻨـﺪ ﻣـﻮرد از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣـﺬﻛﻮر در ﻓـﻮق ﻣـﺮﺗﺒﻂ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻛﺮدﻳﻢ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻫﺪف‪ ،‬ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑـﻰﺗﺮدﻳـﺪ‬
‫ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از آﻧﻬﺎ ﻓﺮاﺗﺮ از ﺣﻮزه ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺣﺎل آﻳﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺣﺎﻛﻰ از ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻃﻴﻒ ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ؟ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﻬﺎدﻫـﺎى ﻛﻨـﻮﻧﻰ در‬
‫ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺗﺮﻛﻴﺐﻫﺎ ﺑﺮاى روﻳﺎروﻳﻰ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮآﻣﺪه از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ ICT‬ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ؟ راﺟﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻮر ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد؟ آﻳﺎ ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﺗﻨﻬـﺎﻳﻰ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ‬
‫ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻨﻮﻧﻰ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﺪ؟ آﻳﺎ ﻳﻚ »ﺷﻜﺎف ﻧﻬﺎدى« وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺮ‬
‫ﺷﻮد؟ ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮان ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆاﻻت ﭘﺎﺳﺦ داد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﻰ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﺎص ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﭘﺎﺳﺦ اﻳﻦ ﺳﺆاﻻت ﺑﺪﻳﻬﻲ‬
‫و روﺷﻦ اﺳﺖ‪ :‬ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ ﻧﺎم ‪ ICANN‬ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ دوﻟﺖ اﻳﺠﺎد ﺷﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﻫـﺪف آن ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه ﮔـﺮﻓﺘﻦ‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﺎﻣﻼً ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ را در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد ﻗﺮار ﻧـﺪاده‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﻧﻴﻢ ﻧﮕﺎﻫﻰ ﺑﻪ آن از ﻣﻨﻈﺮ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻧﻬﺎدى ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬اوﻟﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى آن اﻧﺤﺼﺎراً ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷـﺪه ﺑـﻮد‪ ،‬ﻳـﺎ اﮔـﺮ ﺑﺨـﻮاﻫﻴﻢ‬
‫دﻗﻴﻖﺗﺮ ﺑﮕﻮﺋﻴﻢ‪ ،‬ﻳﻜﻰ از اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﺤﻮر ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد ﻗﺮار داده ﺑﻮد‪ .‬در آن زﻣﺎن‪) ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ( اﻳـﻦ‬
‫ﻧﻴﺎز ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﺿﺮورت ﺑﻪ وﺿﻮح در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن اﺣﺴﺎس ﻣﻲﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺸﻜﻠﻰ ﺑﺮﭘﺎ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨـﻪ را‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻳﺎ آﺳﻴﺐﻫﺎى اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ را ﺑﺮﻃﺮف ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺻﻠﻰ ﺑﺪل ﮔـﺸﺖ ﻛـﻪ اﻟﺒﺘـﻪ ﺑـﻪ ﻣﺎﻫﻴـﺖ و ﻣﻨـﺸﺎء آن‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬اوﻟﻴﻦ ﻫﻴﺄت رﺋﻴﺴﻪ آن ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎن ﭘﻮﺳﺘﻞ و ﺳﭙﺲ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫اﻣﺮ در ﻣﺤﺎﻓﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﺧﺘﻼفﻧﻈﺮﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد‪ .‬ﺟﻬﺖ ﻣﺘﻌﺎدل ﻛﺮدن اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ‪ ،‬ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﺮ اﻳـﻦ‬
‫ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻧﻴﻤﻰ از ﻫﻴﺄت رﺋﻴﺴﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ از ﻃﺮﻳﻖ اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت و ﺑﻪ ﺷﻜﻞ آزاد و دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺑﺎ وﻳﮋﮔﻰ اﺳﺎﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و آزاد ﺑﻮدن اﺳﺖ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺖ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﺼﻮر ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻣﻮرد ﻧﻘﺶ ‪ ICANN‬از ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاي‬
‫ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺆول »راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« اﺳﺖ و در آن ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺣﻖ رأي دارﻧـﺪ‪) .‬ﺣـﺪاﻗﻞ آﻧﻬـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳـﻦ ﺻـﻮرت ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ را ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﻗـﻀﻴﻪ ﺳـﻬﻴﻢ ﻫـﺴﺘﻨﺪ در‬
‫ﺑﺮﻧﻤﻰﮔﻴﺮد(‪ .‬اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺮﺧﻰ از اﻋﻀﺎى ﻫﻴﺄت رﺋﻴﺴﻪ از ﻃﺮﻳﻖ رأىﮔﻴﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﻮﺟﺐ ﻇﻬﻮر دوﮔـﺎﻧﮕﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫‪ ICANN‬ﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻼشﻫﺎي ‪ ICANN‬اﻳـﻦ دوﮔـﺎﻧﮕﻲ وﺟـﻮد دارد‪ .‬اﻳـﻦ دوﮔـﺎﻧﮕﻲ اﻳـﻦ ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ آﻳﺎ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ »ﻣﺤﺪود« ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﺎن وﻇﻴﻔﻪ اﺻﻠﻰاش را در ﺣﻮزة ﻣﺤﺪود ﺧﻮد اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ﻳـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﺷﻮد و دﻳﮕﺮ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ آن ﻣﺤﻮل ﺷﻮد‪.‬‬
‫از ﻧﻈﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻮﻓﻖ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﻗﻮاﻋـﺪ‪،‬‬
‫روﻳﻪﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﺷﻔﺎف ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﺎﻣﻞ ﻓﻀﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺎﻳﻪ رﻳـﺰي ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در ﺿﻤﻴﻤﻪ ‪ ،1‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎ ﺗﻔـﻀﻴﻞ‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮى ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣـﺴﺎﺋﻞ‬
‫ﻻﻳﻨﺤﻞ و ﮔﺴﺘﺮده ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛـﺮدن واﻗﻌـﻰ و‬
‫اﺳﺘﻘﻼل ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ‪ ICANN‬از ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ روﺷﻦ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ ICT‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ در ﺑﺨﺶ ‪ 4‬اﺷﺎره ﻛﺮدهاﻳﻢ و ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻮﺟﻪ ﻓﻮرى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ‬
‫و ﺷﺎﻳﺪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺎ آﻧﻬـﺎ ﻣﻮاﺟـﻪ‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ رﺿﺎﻳﺖ ﺑﺨﺸﻲ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﭙﺮدازد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﻮﺟـﻮد ﻫﻤﻜـﺎرى ﻻزم را ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻤﻞ آورد‪.‬‬
‫»ﺗﺠﺮﺑﻪ« ﺣﺎﺻﻠﻪ از »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« در زﻳﺮ ﭼﺘﺮ ‪ ،ICANN‬از ﻧﻈﺮ ﺑﺴﻴﺎرى ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﺑﻪ دﻧﺒـﺎل ﻧﺪاﺷـﺘﻪ‪ ،‬ﺑـﻪ‬
‫ﻧﺤﻮى ﻛﻪ واﻗﻌﺎً اﻧﺘﻈﺎرات را ﺑﺮآورده ﻧﻜﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢ در اﻳﻨﺠﺎ آﻣـﻮﺧﺘﻦ ﻣﻄـﺎﻟﺒﻲ از اﻳـﻦ ﺗﺠﺮﺑـﺔ‬
‫ﺑﻲﻧﻈﻴﺮ و ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻣﺸﺎﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑـﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋـﺔ ﮔـﺴﺘﺮدهﺗـﺮي از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬از ارزش ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪ .‬در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ‪ ICANN‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ اﻗـﺪام از‬
‫ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻧﮕﺮﻳﺴﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺮاى اوﻟﻴﻦﺑﺎر در ﺣﻮزه ‪ ICT‬ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻣﺪه اﺳﺖ‪ ،‬آن ﻫـﻢ‬
‫ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﻃﻴﻒ ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ از ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ را در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و‬
‫‪217‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪218‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻧﻈﺎﻳﺮ آن‪ ،‬اﺳﺎﺳﺎً از ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻔﺼﻞﺗـﺮ و ﻓﻨـﻰ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ آدرسﻫـﺎى و‬
‫ﻧﺎمﻫﺎي ‪ IP‬ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖﺗﺮ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻀﻮر ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ‪ ،‬ﻏﻴﺮ دوﻟﺘﻰ و داوﻃﻠﺐ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ در ﻋﺮﺻـﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﻛـﻪ ﺑـﺮ روى‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺘﻨﻮع ‪ ICT‬و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﺎر ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮاً ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ اﻳﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺿـﺮورﺗﻰ ﻧـﺪارد ﻧﻬـﺎد ﺗﺨﺼـﺼﻰ‬
‫دﻳﮕﺮى اﻳﺠﺎد ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﻫﻤﻜﺎرى دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻰﺷﻮد ﻣﻴﺎن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫‪ ICT‬ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد و روﺷﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻰ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺧﺘﺼﺎﺻﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﻛﻠﻴﺪى در اﻳﻨﺠﺎ ﻧﺤﻮه ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻫﻤﻪﺟﺎﻧﺒﻪ و ﻣﺘﻌﺎدل اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺤﺜﻰ در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮى اﺳﺖ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه دول ﺣﺎﻛﻢ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ از ﻳﻚ ﻫﺴﺘﺔ‬
‫اﺻﻠﻲ در دوﻟﺖ ﺟﻬﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻛﻠﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ ICT‬ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺮاى ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺟﻬﺖ‬
‫ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ ﻣﺮﻛﺰ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﻌﺎل و ﭘﺮﺗﺤﺮك در ﻧﻈﺎم دوﻟﺘﻰ ﺧﻮد ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻃﻼﻋﺎت را ﻣﻨﺘـﺸﺮ ﻛﻨـﺪ‪ ،‬در‬
‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت ﻳﺎري ﻛﻨﺪ و اﻃﻤﻴﻨﺎن دﻫﺪ ﻛﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى دوﻟﺘﻰ از روى آﮔﺎﻫﻰ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﺻـﻮرت ﻣـﻰﮔﻴـﺮد‪،‬‬
‫ﻣﻔﻴﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي ﺧﻮاﻫﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ ارﺗﺒﺎﻃﻰ در ﻣﻴﺎن دﻳﮕﺮ ﻧﻈﺎﻳﺮ ﺧـﻮد‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ ارﺗﺒـﺎط ﺑﺮﻗـﺮار ﻛﻨـﺪ و ﺑـﺎ ‪ ICANN‬ﻳـﺎ دﻳﮕـﺮ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ‪ ،‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﻛﺸﻮرش ﻣﺬاﻛﺮه ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣـﺎل‪،‬‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرى ﻣﺸﺮوع ﻗﻠﻤﺪاد ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺮﻳﺒﻮن ﻫﺪﻓﻤﻨﺪى ﺑﺮاى ﺑﺨﺶﻫـﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ‬
‫ﻣﻠﻰ و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر رود‪ .‬ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم ارزﻳﺎﺑﻰ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ آن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑـﻪ‬
‫ﺧﻮد ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻠﻰ ﺧﺎص و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎﻟﻘﻮه و وﻳﮋه ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد‪.‬‬
‫دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻓﻀﺎى ﻛﺎﻓﻰ ﺑﺮاى اﻳﺠﺎد و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى‬
‫ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ از ﻳﻚ ﺳﻮ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺟﻨﻮب ‪ -‬ﺟﻨﻮب را ارﺗﻘﺎء ﺑﺨﺸﻨﺪ ﻛﻪ‬
‫در ﺣﻮزه ﺷﻤﺎل ‪ -‬ﺟﻨﻮب ﻧﻴﺰ ﻣﺆﺛﺮ واﻗﻊ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و اﻃﻼﻋـﺎت‪ ،‬داﻧـﺶ و ﺗﺠﺮﺑـﻪ را ﺑـﻪ ذىﻧﻔـﻊﻫـﺎى ﻣﺤﻠـﻰ ﻣﻨﺘﻘـﻞ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﮕﺬارﻧﺪ و ﭼﺸﻢاﻧﺪازهﻫﺎ و دﻳﺪﮔﺎهﻫـﺎى‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺣﺘـﻰ ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﮔـﺮوهﻫـﺎى ﺣـﺎﻣﻰ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ و ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻣﻠﻰ و ﻣﺤﻠﻰ را ﺑﺎ دول ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪى‪ ،‬اﻣﺮوزه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣـﻞ‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻴﺴﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -6‬ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮىﻫﺎ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻧﻬﺎﺋﻰ اﺗﺨـﺎذ ﺷـﺪه راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن راﻫﺒﺮى آن اﺷﺎرهاى ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺗﻼش ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻛﺎﻣﻠﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮآﻣﺪه از ﺗﻜﺎﻣﻞ ‪ ICT‬و ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ‪ ICT‬ﺟﺪﻳـﺪ را ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﻃﺮق ﺧﺎﺻـﻰ از آن در ﻣـﻮرد آﻧﻬـﺎ‬
‫ﺻﺎدق ﺑﺎﺷﺪ را اراﺋﻪ دﻫﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از ﻟﺤﺎظ ارزﻳﺎﺑﻰ ﻣﺠﺪد ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﻮﺟـﻮد و ﻳـﺎ اﺟـﺮاى آﻧﻬـﺎ‪ ،‬از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ -1‬راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬و راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى از آن‪ ،‬از ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه ﻛـﻪ‬
‫ﺑﻌﻀﻰ از آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳـﻦ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﺪهاى از در ﻣﺤـﺪوده‬
‫»ﺑﺨﺶﻫﺎى« ﺳﻨﺘﻰ ﻗﺮار ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﻣﺮزﻫﺎى ﻣﻠﻰ را ﻧﻴﺰ ﭘﺸﺖ ﺳﺮﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪىﻫـﺎي‬
‫ﺳﺎده و راهﺣﻞﻫﺎى ﻛﻼﺳﻴﻚ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻗﺮار اﺳﺖ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣـﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ وﺟﻪ آن ﻧﻴﺎزﻫﺎ را ﺑﺮآورده ﻣﻰﺳﺎزﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺎ ﺧﻮد را ﻣﻠﺰم ﻣﻰداﻧﻴﻢ ﻛﻪ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎﻳﻤﺎن را ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ‬
‫اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﺮا ﻛﻪ اﻳﻦ اﺟﻼس ﻧﻘﻄﻪ آﻏﺎز ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ‬
‫ﺣﺎل‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮىﻫﺎي ﻣﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪﻳﻢ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز اﻧﺠﺎم ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت در ﺗﺮﺳـﻴﻢ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﻬﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪219‬‬
‫‪ -2‬ﻣﺆﺳﺴﺎت و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ وﺟﻮد دارﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﺑـﻪ ﺗﺒﻴـﻴﻦ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﭘﺮداﺧﺘـﻪاﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ‪ ،‬اﻧﺠﻤﻦﻫﺎي ﺣﺮﻓﻪاى‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺗﺠﺎرى و ﮔﺮوهﻫﺎى داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ از ﺟﻤﻠﻪ‬
‫آﻧﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟـﻮد‪ ،‬ﻫﻤـﻮاره اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن وﺟـﻮد ﻧـﺪارد ﻛـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت راﻫﺒـﺮى ‪ ICT‬را در ﻣـﻮرد‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺑﻪ ﻳﻚ ﭘﻴﺎده ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬از اﻳﻦ رو ‪ ،‬ﺗﺒﻴﻴﻦ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ راهﺣـﻞ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺣﺴﺎﺳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣـﺴﺎﻋﻰ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬از ﻃﺮﻓﻰ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﺄﺳـﻴﺲ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ ﻳـﺎ‬
‫ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻄﻠﻮﺑﻰ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ -3‬ﻫﻨﻮز اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺣـﺴﺎس ﻧﻤـﻰﻧﮕﺮﻧـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ در ﻣﻠﻞ ﻓﻘﻴﺮى ﻛﻪ در ﻣﺠﻤﻮع دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ‪ ICT‬ﺑـﻪ ﺑﺨـﺶﻫـﺎى ﻛـﻮﭼﻜﻰ از ﺟﻤﻌﻴﺘـﺸﺎن ﻣﺤـﺪود‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻤﻮد ﺑﻴﺸﺘﺮى دارد‪ .‬ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺟﺪﻳﺪى ﻛﻪ در دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ اوﻟﻮﻳﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ‬
‫ﻧﻤﻰرﺳﺪ در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬زﻳﺮا آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳﻲﺗﺮى را ﺑـﺮاى ﺧـﻮد ﺗﺒﻴـﻴﻦ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -4‬اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻗﺮﻳﺐ ﺑﻪ اﺗﻔﺎق ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﻓﻨﻰ ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ و اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺪار آﻧﻬﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ دارد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻓﻘﻂ از ﻓﻨﺎورى‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻳﺎ اﺟﺮاى وﻇﺎﻳﻒ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻧﺎﺷـﻰ ﻧﻤـﻰﺷـﻮد‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﺷـﺮﻛﺖ داده ﺷـﻮﻧﺪ و ﺟﻬـﺖ‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﺑﻬﻴﻨﻪ از آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺤﻠﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﺸﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ داده ﺷﻮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪220‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪ -5‬اﺻﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ و اﺟﺮاى ﻣﻨﻄﻘﻪاى در ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ ،ICT‬ﻧﻈﻴـﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ راﻫﺒـﺮى‪،‬‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻰ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬وﺟـﻮد ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎى‬
‫ﺧﺎص ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و اﻳﺠﺎد و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻲ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در‬
‫ﮔﺴﺘﺮش ﻫﻤﻜﺎرى ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و اﻣﻜﺎن اﻧﺘﻘﺎل داﻧﺶ و ﺗﺠﺮﺑﻪﺷﺎن ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﺷﻮد‪،‬‬
‫ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ‪ ،‬ﺑﺮاى ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ اﺳﺎس ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -6‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ‪ ICANN‬ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ اﺳـﺖ‪ .‬ﻫـﺪف اﻳـﻦ ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫ﻛﺎﻣﻼً ﺟﺰﻳﻰ و ﻣﺤﺪود اﺳﺖ و ﻓﻘﻂ زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻛﻮﭼﻜﻰ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت وﺳـﻴﻊﺗـﺮ ﺟﺪﻳـﺪ را در ﺑﺮﻣـﻰﮔﻴـﺮد‪.‬‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻘﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻧﺎمﻫﺎ و ﺷﻤﺎرهﻫﺎى داﻣﻨﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮاى‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺪارد‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬اﻳﻦ ﺷـﺮﻛﺖ را ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﻣﺤﻤﻠـﻰ ﺑـﺮاى ﻃـﺮح ﻣﻨﺎﻗـﺸﺎت ﻣﻮﺟـﻮد‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﻠﻤﺪاد ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎ و ﮔﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ روﺷـﻦ ﺷـﻮد ﻛـﻪ‬
‫اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻗﺮار اﺳﺖ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ از ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻄﻠﻮبﺗﺮى ﻫﻢ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺎ ﺣﺪى ﻛـﻪ ﻣـﺴﺘﻘﻞ از‬
‫ﻧﻈﺎرت دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ ICANN -7‬را ﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﻠﻰ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار داد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً اﻣﻜﺎن ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ آن‬
‫وﺟﻮد دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎي آن ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺣﻮزهﻛﺎرىاش ﻫﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد‪ .‬اﺻﻼح ﻳﺎ ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ‬
‫اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳﻜـﻰ از ﺿـﻌﻴﻒﺗـﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳـﺖﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى ‪ ICT‬در‬
‫ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻫﻤﻴـﺖ و ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﻮدن ‪ DNS‬ﻣﺒﺎﺣـﺚ‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺳﺎزد‪ .‬ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ‪ ،‬داﻣﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ‪ ،‬راﻫﺒﺮى ﺧﺎص اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت را ﻛـﻪ‬
‫ﻫﻨﻮز ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺒﻴﻴﻦ و ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ آﻧﻬﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﻰﺷﻮد را ﻫﻢ در ﺑﺮﻣﻰﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ -8‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺤﺪود ﻧﻤﻲﺷﻮد و اﻟﺒﺘﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻫﻢ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬راﻫﺒﺮى‬
‫‪ ICT‬در ﺣﻮزة راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد و ﺑﻪ ﻫﻤـﻴﻦ دﻟﻴـﻞ‪ ،‬ﻣـﺸﺎرﻛﺖ و ﻣﺪاﺧﻠـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﺑﺨـﺶﻫـﺎ و‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ را ﻣﻰﻃﻠﺒﺪ )ﺑﻪ وﻳﮋه ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﺤﻠﻰ( ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن داده‬
‫ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪ ICT‬از ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻛﺎﻣﻠﻰ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫـﺎ و ﺷـﺮاﻳﻂ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪاى‪ ،‬زﻳـﺮ ﻣﻨﻄﻘـﻪاى و ﻣﺤﻠـﻰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﻔﺎفﺗـﺮ و اﻋﻤـﺎل ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى و‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى اﻓﻘﻰ ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ -9‬ﻣﺆﺛﺮﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮى ﻛﻪ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﺗﺨﺎذ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻤﺮﻛﺰ وﻳﮋه ﺑﺮ روى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‬
‫و اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪى آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻋﻤﺪهﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎرﺷﺎن‬
‫در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨـﺪى ﺑﺎﻳـﺪ ﺷـﺪﻳﺪاً ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺳـﻤﺖ‬
‫ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮ ﻛﺎرﺑﺮان ﺳﺎﻛﻦ در ﻛﺸﻮر ﺧﻮدﺷﺎن ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ ﻃـﺮح اﻳـﻦ ﻣـﺴﺎﺋﻞ‬
‫ﭼﻨﺪان ﺳﺎده ﻫﻢ ﻧﻴﺴﺖ و ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﻣﺆﻳﺪ آن اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﻌﻰ ﺷﺪ ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﭼﺎرﭼﻮب وﺳﻴﻌﻰ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﺑﻪ راﺑﻄﻪ ﺧﺎص آن ﺑـﺎ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻧﻴﺰ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در اﻛﺜﺮ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻘﺎﻻت اﺷﺎره ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺴﻴﺎر‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺮح ﺷﻮد و ﺑﺪون ﺷﻚ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻋﻘﺎﻳﺪ و اﻳﺪهﻫﺎى ارزﺷﻤﻨﺪ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻋﺘﻘﺎد‬
‫ﻣﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و از دﻳﮕﺮان ﻫـﻢ ﻣـﻰﺧـﻮاﻫﻴﻢ در اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺮوژه ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﺷﺒﻜﻪاى ﻛﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﺘﻢ ﺷﺪ‪ ،‬ﻛﺎر ﺧﻮد را از اواﺧـﺮ دﻫـﻪ ‪ 60‬ﺑـﺎ ﻫﺰﻳﻨـﻪ دوﻟـﺖ اﻳـﺎﻻت‬
‫ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺮاى ﭘﺮوژهاى ﺑﻪ ﻧﺎم آرﭘﺎﻧﺖ آﻏﺎز ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺎ راهاﻧﺪازى ﺧﻄﻮط ارﺗﺒـﺎط اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ ﻣﻴـﺎن ‪ 4‬ﻣﺆﺳـﺴﻪ در اﻳـﺎﻻت‬
‫ﻣﺘﺤﺪه ﻏﺮﺑﻰ در ﺳﺎل ‪ ،1969‬آرﭘﺎﻧﺖ)‪ (1‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰارى ﺑﺮاى ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان در ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺧﺎﺻﻰ ارﺗﻘﺎ ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ از آن‬
‫ﺑﺮاى ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى راه دور و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻰﻛﺮدﻧـﺪ‬
‫)اﻟﺒﺘﻪ اﻛﺜﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﺮاى ﻧﻬﺎدﻫﺎى دوﻟﺘﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻳﺎ در ﭘﺮوژهﻫﺎى ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ آن را اﻳﻦ‬
‫دوﻟﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﻛﺮد(‪ .‬ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن آرﭘﺎﻧﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻪ ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن ادﻋـﺎ ﻣـﻰﺷـﻮد‬
‫ﺣﺪاﻗﻞ ‪ 400‬ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ از ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن از آن ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺤﻴﻂ اوﻟﻴﻪ ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از وﻳﮋﮔﻰﻫﺎي ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺸﻲ‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮدى و ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑـﻮد و ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً ﺗـﺎ ‪1985‬‬
‫اﺳﺎﺳﺎً اﺑﺰارى ﺑﺮاى ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻋﻠﻤﻰ و ﻓﻨﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪ‪ .‬ﻃﻰ ﺳﺎلﻫﺎى ‪ ،1995-1985‬اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺗﺠﺎرى ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬاﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﺠﺎرت اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ در ﺳـﺎل‬
‫‪ 1995‬در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺠﺎرى رو ﺑﻪ رﺷﺪ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺧـﻮد اداﻣـﻪ دﻫﻨـﺪ ‪ -‬ﺷـﺒﻜﻪاى ﻳﻜﺪﺳـﺖ از‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ‪ TCP/IP‬ﻛﻪ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ را ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺟﺮاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از وﻳﮋﮔﻰ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ‪ ،‬ﻛﻨﺘﺮل ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺗﻮزﻳﻊ ﺷـﺪه ﻣﻴـﺎن‬
‫ﺗﻚ ﺗﻚ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪﺳﺎزى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ اﺟﻤﺎع ﺗﻘﺮﻳﺒﻰ‪ ،‬اﺟﺮاى آﻳﻴﻦﻧﺎﻣﻪﻫـﺎ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ‬
‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻨﻬﺎ ﺑﺮاى اﺟﺮاى ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑﺨـﺸﻰ از ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎ را‬
‫ﻋﻬﺪهدار ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻛﺎرﻛﺮد اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ آزاد و ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ وﺟﻮد اﻳﻦ دو ﻋﺎﻣﻞ ﺿﺮورت داﺷﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﺎﻫﻴـﺖ آن‬
‫از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد و ﻓﺮﻫﻨﮓ اوﻟﻴﻪ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ آن ﺷﺪﻳﺪاً ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﭘﮋوﻫﺶ‪ ،‬آﻣـﻮزش و ﺗﺒـﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫ﺑﻮد‪ .‬ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در دﻫﻪ ‪ 70‬و ‪ 80‬ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺮاى اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻴﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎ ﻛﻪ‬
‫در ﻣﺠﻤﻮع ﺧﺎﻧﻮاده ﭘﺮوﺗﻜﻞ ‪ TCP/IP‬ﻧﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ IETF ،‬در دﻫﻪ ‪ 80‬در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋـﺔ داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ‪ ،‬ﻏﻴـﺮ‬
‫دوﻟﺘﻲ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺴﺘﻪﺳﺎﻻر و ﻣﺮدم ﺳﺎﻻرى ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻫﺪاف آن را ﻣﺤﻘﻖ ﻛﻨﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ARPANET 1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺿﻤﻴﻤﻪ ‪ -1‬وﺿﻌﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و راﻫﺒﺮى آن ﭘﻴﺶ از ﺳﺎل ‪1998‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ را در اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه‬
‫دارﻧﺪ‪.‬‬
‫‪221‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪222‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫در اﺑﺘﺪا‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آدرسﻫﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﺎدهاى ﺑﻮد‪ .‬آدرسدﻫﻰ اوﻟﻴﻪ در داﻧﺸﮕﺎه ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎى ﺟﻨـﻮﺑﻰ اﻧﺠـﺎم ﻣـﻰﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺑﻪ ‪ IANA‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺮﺟﻊ در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺨﺸﻰ از ﺗﻮاﻓﻖ ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ دوﻟﺖ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه ﻋﻬـﺪهدار اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬اﻳﻦ دوﻟﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎى آرﭘﺎﻧـﺖ را ﻛـﻪ ﺑﻌـﺪﻫﺎ ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺪل‬
‫ﮔﺸﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪.‬‬
‫ﺟﺎن ﭘﻮﺳﺘﻞ ﻛﻪ ﻳﻜﻰ از ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬از ﻃﺮف دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ IANA‬را ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﻣﺮﺟﻊ را ﺑﺮاى ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫـﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﭘﺮوﺗﻜـﻞﻫـﺎ و آدرسﻫـﺎى‬
‫ﺷﺒﻜﻪاى ﻧﮕﻬﺪاري ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻓﺮاد دﺳﺖاﻧﺪرﻛﺎر در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ را ﺑﻪ ﻛـﺎر ﻣـﻰﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ ﺗـﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ‬
‫‪ interoperability‬ﺷﺒﻜﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﺑﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ از آن‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬاﺷﺖ‪ ،‬آن ﻣﺮﺟﻊ‬
‫ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اﻳﺠﺎد و ﺣﻔﻆ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ را ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺮور‪ ،‬داﻣﻨﻪﻫﺎى ﺳﻄﺢ دو ﺳﺮورﻫﺎ را ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻰﻛﺮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ داﻣﻨﻪﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ‪ gTLD‬و ‪ ccTLD‬ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺮﺟﻊ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اﻳﺠﺎد ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻛـﻪ‬
‫از ﻟﺤﺎظ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ را ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ ﺗـﺎ از اﻳـﻦ ﻃﺮﻳـﻖ دﺳﺘﺮﺳـﻰ‪ ،‬اﻣﻨﻴـﺖ و ﻛﺎرآﻣـﺪى آﻧﻬـﺎ‬
‫ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﻴﺎد ﻋﻠﻮم ﻣﻠﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ ،‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اوﻟﻴﻪ اﺟﺮا ﻳﺎ راﻫﺒﺮى ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺳـﻄﺢ دو ﺟﻬـﺎﻧﻰ را‬
‫ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪.‬‬
‫در ﺳﺎل ‪ 1993‬اﻳﻦ ﺑﻨﻴﺎد درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﻧﻈﺎرت آن ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ دوﻟﺘـﻰ‬
‫اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺳﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﻴﺮوﻧﻰ واﮔـﺬار‬
‫ﻛﺮد‪ .‬ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﺷﺮﻛﺖ ‪ Network Solutions‬ﺑﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺑـﺮاى ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‬
‫‪ DNS‬ﺑﺎ ‪ NFS‬ﻳﻚ ﻗﺮارداد ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ اﻣﻀﺎ ﻛﺮد‪ .‬ﻧﺰدﻳﻚ ﺷﺪن اﺗﻤﺎم ﻗﺮارداد در ﺳﺎل ‪ 1998‬ﻳﻜـﻰ از ﻣﺤـﺮكﻫـﺎﻳﻰ‬
‫ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﺎلﻫﺎى ‪ 97‬ﺗﺎ ‪ 98‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺟﺪﻳﺪى ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫در ﺳﺎل ‪ ،98‬در ﻧﺘﻴﺠﺔ رﺷﺪ اﻧﻔﺠﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﻮﺟﻪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى آن و ‪ ،DNS‬وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳـﺎﻻت‬
‫ﻣﺘﺤﺪه )ﻛﻪ از راﺑﻄﻪ ﻗﺮاردادى ﻣﻮروﺛﻰ ﺑﺎ آرﭘﺎ)‪ (1‬ﺑﺮﺧﻮدار ﺑﻮد( ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻰ را ﺟﻬـﺖ ﺑﺮرﺳـﻰ اﻳـﻦ ﻣﻌـﻀﻞ‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ داد‪ .‬ﺳﺮاﻧﺠﺎم دوﻟﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ‪ DNS‬را ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن رﻗﺎﺑﺖ ﺑـﺮاى‬
‫ﻫﻤﮕﺎن ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ اﻣـﺎ ﺑﺮﺧـﻮردار از ﻧﻈـﺎرت‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻗﺮار داد‪ .‬اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺮﻛﺰ آن ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﺑـﺮ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧـﺎمﻫـﺎ و‬
‫ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺿﻤﻴﻤﻪ ‪ :2‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺿﻤﻴﻤﻪ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻋﻤﺪه ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اراﺋـﻪ ﻣـﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ در‬
‫ﻧﺘﻴﺠﺔ ﺿﺮورت ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﻓﻀﺎﻫﺎى ﺷﻤﺎرهﮔﺬارى ﻣﻄﺮح ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺑﻪ ‪ ICANN‬واﮔﺬار ﺷﺪه ﻛﻪ در ﺣﻘﻴﻘﺖ از اﺑﺘﺪاى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد در ‪ 1998‬ﻋﻬـﺪهدار آن‬
‫ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ در ﻧﻮع ﺧﻮد ﭘﻴﭽﻴﺪه اﺳـﺖ و در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ از ﻫﻴـﺄت ﻣـﺪﻳﺮان و ﺗﻌـﺪادى‬
‫‪ARPA 1‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻛﻤﺒﻮد ﻓﻀﺎى آدرس ‪ .IP‬ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨـﺎذ ﺷـﺪه راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻓـﻀﺎى آدرس و ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرسﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻳـﺎ‬
‫آدرسﻫﺎى ‪ ،IP‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻃﺮحرﻳﺰى ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺗـﺼﻤﻴﻢ اوﻟﻴـﻪاى ﻛـﻪ در‬
‫اواﻳﻞ دﻫﻪ ‪ 70‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر آدرسدﻫﻰ اﺗﺨﺎذ و ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﻪ ‪ 256‬ﻣﻴﺰﺑﺎن اﻣﻜـﺎن ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ داده‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻰﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﺤﺪود ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ در ﻗﺎﻟﺐ آدرسدﻫـﻰ ﺟﺪﻳـﺪى دﻧﺒـﺎل‬
‫ﺷﺪ ﻛﻪ ‪ Ipv4‬ﻧﺎم ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﺴﺨﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻈﺮى اﻣﻜﺎن اراﺋﻪ ‪ 4‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد آدرس ‪ IP‬را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻀﺎى آدرس و ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﻴﺺ آن ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده آن ﻧﺎﭼﻴﺰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻓﺮض در ﻣﻮرد ‪ Ipv4‬ﻛﻪ ﻳﻚ ﻓﻀﺎي آدرس ﻣﺘﺸﻜﻞ از ‪ 4‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد آدرس ﻛﺎﻓﻲ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ رﺷﺪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎدة اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫در دﻫﻪ ﻧﻮد ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪ و ﻋﻠﻰرﻏﻢ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻬﻤﻴﻪﺑﻨﺪى ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨـﺪه ﻣﻨﻄﻘـﻪاى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻻﺟﺒـﺎر‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ و ﺿﺮورت اﻳﺠﺎب ﻛﺮد ﻛﻪ ﻃﺮق دﻳﮕﺮى ﺑﺮاى ﺗﺄﻣﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ راهﻫـﺎ‪ ،‬ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى از ﻓـﻀﺎى آدرس ﺧـﺼﻮﺻﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪﻳﺎﻓﺘـﻪاى اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى آدرسﻫﺎ را ﻋﻠﻰرﻏﻢ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺪاري از ﻛﺎرﻛﺮد‪ ،‬اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻣﻰﺳﺎزد‪ .‬ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻣﻌﺪودى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ در اواﺧﺮ ﺗﻮﺳﻌﺔ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ آن ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺪاد ﻛﻤﻰ آدرس را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌـﺪادي ﻛـﻪ در اﺧﺘﻴـﺎر‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ از اﻓـﺖ زودرس ﻣﻬﻨﺪﺳـﻰ اﻳـﻦ ﺣـﻮزه ﻧﺎﺷـﻰ‬
‫ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺤﺮوﻣﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه ‪ IETF‬ﻛﺎﻣﻼً از اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ آﮔﺎﻫﻰ دارد و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬از اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧـﻮد ﻃـﺮح‬
‫‪ IPv6‬را آﻏﺎز ﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪى ﻣﻴﺰان ﻓﻀﺎى آدرس را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲداد ﻛﻪ ﺗـﺎ ﺳـﺎﻟﻴﺎن ﻣﺘﻤـﺎدى ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ ﻛﻤﺒـﻮد‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻌﻰ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﮔـﺮدد‪ .‬ﻫﺮﭼﻨـﺪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى وﻳﮋﮔـﻰﻫـﺎى‬
‫اﺳﺎﺳﻰ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺴﺨﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪه ﺗﺎ اﺑﻌﺎد ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻛﻨﻨﺪه ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ اﺻﻠﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻋـﻼوه ﺑـﺮ اﻳـﻦ‪،‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﻬﺮﺳﺖوار ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﺷﺪ واﺑﺴﺘﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ IETF ،‬ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى ﻳـﻚ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ‬
‫ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و اﺟﻤﺎﻋﻰ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻓﻘﻂ از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬آﺷﻜﺎرا ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺮى ﮔﺰﻳﻨﺶﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى درﮔﻴﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آﻧﻬـﺎ از ﻟﺤـﺎظ‬
‫اﻧﺪازه ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﮔﺰﻳﻨﺶﻫﺎ از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ ﺿﺮورى ﻗﻠﻤﺪاد ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﻣﻮﺟﺒـﺎت‬
‫ﺛﺒﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورﻧﺪ و اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ اﻧﺘﻈﺎراﺗﻰ ﺳﺎزﮔﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى‬
‫آﺗﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ﻧﻴﺰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻣـﻀﺎﻣﻴﻦ ﺳﻴﺎﺳـﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬ﻣـﻀﺎﻣﻴﻦ‬
‫راﻫﺒﺮى‪ ،‬از اﺑﻌﺎد ﻏﻴﺮ ﻓﻨﻰ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺄت ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ درﺑﺎره اﻛﺜﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ دارد‪ .‬در ﺑﻌﻀﻰ ﻣـﻮارد‪ ،‬اﻋﺘﻘـﺎد ﻣـﺎ ﺑـﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ ﻓﻨـﻲ اﻣﻜـﺎنﭘـﺬﻳﺮ اﺳـﺖ و ﺷـﺎﻳﺪ‬
‫ﻣﻄﻠﻮب ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮط اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ وﻇﺎﺋﻒ راﻫﺒﺮي ﻳﻚ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻳﺎ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻗﺎدر ﺑـﻪ اﺟـﺮاى اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ‬
‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬ﺗﻮاﻓﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪223‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪224‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻓﻨﻰ ﻛﻪ ‪ IPv6‬را ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬در‬
‫ﻣﺠﻤﻮع آدرسﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺗﺎ ﺳﺎلﻫﺎى ﻣﺘﻤﺎدى ﺗﻜﺎﻓﻮى ﻧﻴﺎزﻫﺎ را ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻳﻚ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد و ﻣـﺴﺘﻘﻞ از اﻳﺠـﺎد ‪IPv6‬‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮى ﻛﻪ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﺤﺚ راﻫﺒﺮى اﺳﺖ‪ :‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى اﻳﻦ ﻓﻀﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺣـﻖ‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى دارد؟ آﻳﺎ اﻳﻦ ﻓﻀﺎ ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻰ ﺑﺰرگ اﺳﺖ ﺗﺎ دﻳﮕﺮ ﺑﺤﺚ ﻛﻤﺒﻮد ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﻳﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﺨﺼﻴﺺ‬
‫ﻣﺘﻌﺎرف آدرسﻫﺎ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ؟ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺧﻮد اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ اﺧﺘﻼﻻﺗﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورد؟‬
‫ﻓﻀﺎى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ :‬ﻣﻘﺪﻣﻪ ‪gTLD‬ﻫﺎي راﻳﺞ‬
‫ﺟﺪﻳﺪ‪ .‬اﺳﺎس اﺻﻠﻰ ‪ DNS‬از ‪ 7‬ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ راﻳـﺞ )‪ (gTLD‬و ‪ccTLD‬‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﺪﻫﺎى دو ﺣﺮﻓﻰ ‪ ISO-3166‬ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒـﺮى ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﺪه ﺑـﺮاى اﻳـﻦ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد را دﻓﺘﺮ آﻣﺎر ﻣﻠﻰ آﻟﻤﺎن ﺣﻔﻆ ﻣﻰﻛﻨﺪ و در دﺳـﺘﺮس ﻗـﺮار ﻣـﻰدﻫـﺪ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨـﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻰ ﻛـﻪ در آن اﻋﻤـﺎل‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺠﻮز اداره آﻣﺎر ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﭘﻴﺶ از ‪ ،1998‬اﻳﻦ ﺗﻔﻜﺮ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻓﻀﺎى ‪ gTLD‬ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻚ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻳﺪ‬
‫ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬واﻛﻨﺶ ‪ ICANN‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﻔﻜﺮ ﺣﺎﻛﻢ اﻳﻦ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻣﺠﻮز اﻳﺠﺎد ﭼﻨﺪ داﻣﻨﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮﺧـﻮردار از ﺣﻤﺎﻳـﺖ‬
‫ﻣﺎﻟﻰ )ﻧﻈﻴﺮ ‪ (.museum‬را ﺑﺮاى ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺧﺎص و ﭼﻨـﺪ داﻣﻨـﻪ ﺑـﺪون اﺳﭙﺎﻧـﺴﺮ را ﺑـﺮاي ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ )ﻧﻈﻴﺮ ‪ (.biz‬ﺻﺎدر ﻛﻨﺪ‪ .‬درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺑﺎ وﺿﻌﻴﺖ اﺟﺮاﻳﻰﺷﺎن آﻣﻴﺨﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر را ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﺧﺎﺻﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ داﻣﻨﻪﻫﺎ را درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﺮده ﺑﻮدﻧﺪ اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪاد درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎى ﺗﺄﺋﻴﺪ ﺷﺪه در اﺑﺘﺪاى ﻛﺎر ﻣﺤـﺪود‬
‫ﺑﻮد ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺧﻮد اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨـﺎذ ﺷـﺪه در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه‪ ،‬ﻣﻮﺟـﺐ ﺛﺒـﺎت ﻓﻨـﻰ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮﺧـﻲ از ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺳﺆال اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺎن رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻣﻨﺪ ﭼـﻪ ﺗﻌـﺎدﻟﻲ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻛﺪام ‪TLD‬ﻫﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ را ﺗـﺄﻣﻴﻦ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬آﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﺧﺎﺻﻰ ادﻏﺎم ﺷﻮﻧﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻨـﺪ؟ ﺑـﺮاى‬
‫ﭘﺎﻳﺪارى ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬ﭼﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و در ﻣﻮرد ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ از ﺛﺒـﺖ‪،‬‬
‫ﭼﻪ ﻣﻜﺎﻧﺴﻴﻢﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﺷﻮد؟ دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺴﺄﻟﻪ راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺮﺑﻮط را‬
‫اﺗﺨﺎذ ﻣﻰﻛﻨﺪ؟‬
‫اﺧﺘﻼف ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺎم‪ :‬ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﺷﻤﺎرهﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬از ﻣﺤﺘﻮاى‬
‫ﻣﻌﻨﺎﻳﻲ ﻧﺎﭼﻴﺰى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺻﺪﻫﺎ ﺳﺎل اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺎمﻫﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺮى ﺣﻘﻮق ﺧﺎص در ارﺗﺒﺎط ﺑﻮدهاﻧـﺪ‪ .‬از ﻃﺮﻓـﻰ‪،‬‬
‫ﭼﻮن ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻌﺎرضﻫﺎى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در ﻓﻀﺎى ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ اﻣﺮى ﮔﺮﻳﺰﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ ﺗﻠﻘـﻰ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد و ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻧﻴﺰ ﺑﺴﻴﺎر اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ آﮔﺎﻫﻰ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﻀﺎﻳﻰ ﺑﺎ رﺷـﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻫﻤﺨﻮاﻧﻰ ﻧﺪارد و ﻓﻮرﻳﺖ رﺳﻴﺪﮔﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻴﺰ اﺣﺴﺎس ﺷﺪه‪ ،‬ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗـﺸﺎت‬
‫)‪ (UDPR‬ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻓﻮراً رﺳﻴﺪﮔﻰ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺣﻘـﻮق ﻃـﺮﻓﻴﻦ از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫رﻳﺸﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ .‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ‪ DNS‬از ﻳﻚ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﻤـﺎﻣﻰ ‪ TLD‬ﻫـﺎ‪ ،‬ﺳـﺮورﻫﺎى ﻧـﺎم‬
‫داﻣﻨﻪ ﺳﻄﺢ دوم را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬دﻗﺖ ﻋﻤﻞ و اﻣﻨﻴﺖ اﻳﻦ ﺳﺮور از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ زﻳﺎدى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﻛﺎرﻛﺮد‬
‫ﺻﺤﻴﺢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ آن واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﺋﻰ از اﻳﻦ ﺳﺮور ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻛﺎرآﻳﻰ و اﻣﻨﻴﺖ در ﭼﻨﺪ ﻧﻘﻄﻪ از ﺟﻬﺎن ﺳﺎﺧﺘﻪ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬از ﻧﻈﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻨﻰ‪ ،‬اﻋﺘﻘﺎد ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ وﺟﻮد ﻳﻚ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً از ﻧﻈـﺮ ﻫﻤـﻪ واﺟـﺐ و‬
‫ﺿﺮوري اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻋﺪهاى ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻨﻬـﺎ در اﻧـﺰوا ﻗـﺮار دارﻧـﺪ‪ .‬اﻛﺜـﺮ‬
‫ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﻘﺪان ﻣﺪل ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻟﻄﻤﻪ وارد ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و راﻫﺒﺮى ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ :‬ﭼـﻪ ﻛـﺴﻰ ﺑﺎﻳـﺪ ﻛﻨﺘـﺮل اﺟﺮاﻳـﻰ‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ را ﺑﻪ دﺳﺖ ﮔﻴﺮد؟ آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺘﻤﺮﻛﺰى وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻛـﻪ اﺣﺘﻤـﺎﻻً ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪيﻫـﺎي‬
‫ﺛﺒﺖﻫﺎى ‪ DNS‬ﺳﻄﺢ دوم را در ﺑﺮﮔﻴﺮد؟ آﻳﺎ ﺟﻬﺖ اﺻﻼح ﻣﺤﺘﻮاى ﻓﺎﻳﻞﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢ ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻰ اﺗﺨـﺎذ‬
‫ﺷﻮد ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻨﺎﺳﺐﺗﺮﻳﻦ اﺳﺖ‪ ،‬ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺑﻪ ﭼﻪ ﻧﺤﻮ و ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫اﺗﺨﺎذ ﺷﻮﻧﺪ؟‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺣﺴﺎس‪ .‬ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻫـﺪﻓﺶ ﻛـﻪ ﻫﻤـﺎن ﺣﻔـﻆ ﺛﺒـﺎت‬
‫اﺟﺮاﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮردارى از ﻫﻤﻜﺎرى ﻓﻨﻰ اﺟﺘﻤﺎع وﺳﻴﻊ اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاى را آﻏﺎز ﻛﺮده‬
‫ﺗﺎ ﻫﺴﺘﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻰ اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻲ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﻳﻚ ﻣﻨﺒـﻊ ارزﺷـﻤﻨﺪ‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺧﻮد ﺳﺆاﻟﻰ را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﻣﺴﺆول ﺣﻔﻆ ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ و اﻣﻨﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫اﺳﺖ و اﮔﺮ اﺗﺨﺎذ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﻣﻄﻠﻮب ﻧﻈﺮ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ آن ﺑﻪ ﭼﻪ ﻧﺤﻮ اﺳﺖ ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨـﺎن داده ﺷـﻮد اﻳـﻦ‬
‫اﻫﺪاف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺘﻨﺪ و ارﺗﻘﺎء ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫درﺟﺎت آزادى ﺛﺒﺖ‪ .‬ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ ،DNS‬ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺎم ﻫﻢ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ‬
‫و اﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺣﺎل آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﺤﺖ راﻫﺒﺮى دﻳﮕﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در‬
‫اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺣﺪود و ﺛﻐﻮر آن ﭼﻘﺪر اﺳﺖ و ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻰﺷﻮد؟ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى ﭼـﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎﻳﻰ اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ‬
‫ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎ اﻋﻤﺎل ﻣﻰﺷﻮد و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎ را ﻣﻌﻴﻦ ﻛﺮد؟ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻣﺮاﺟﻊ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻣﺤـﺪودﻳﺖﻫـﺎ‬
‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻰﺷﻮد؟ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺮ ﺳﺮ اﻳﻦ ﺣـﻮزه دو ﻣﻨﺎﻗـﺸﻪ اﺳﺎﺳـﻰ ﻣـﺸﺎﻫﺪه ﻣـﻰﺷـﻮد‪ :‬ﺧـﺪﻣﺎت ‪Site‬‬
‫‪ Finder‬و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ‪ Wait List‬ﺷﺮﻛﺖ ‪.VeriSign‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺑﻴﻦ ﻧﻤﻰرود ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﻀﺎﻳﻰ ﻫﻢ ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآﻳﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ اﺳﺎﺳـﺎً ﺑـﺮ‬
‫ﭘﺎﻳﻪ ﺧﺪﻣﺎت داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ WIPO‬اراﺋﻪ داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻇﺎﻫﺮاً راﺟﻊ ﺑﻪ ﺿﺮورت ﺑﺮﻗﺮارى اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ »اﻗﺪام ﻓﻮري« ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺤﺚ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى آن‬
‫ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪه و آن اﻳﻨﻜﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد و راﻫﺒﺮى آن ﺑﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﻣﺤﻮل ﺷﻮد؟ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻣﻠـﻰ و‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و دوﻟﺘﻰ و ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﻪ ﻣﺪت ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺑﺮاى ﺗﺒﻴﻴﻦ و ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ﺑـﻪ اﺟـﺮا در‬
‫آﻣﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺳﺆال اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢ ﺑﻬﺘـﺮى ﺑـﺮاى اﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ واﺣـﺪ وﺟـﻮد ﻧـﺪارد؟ ﭼـﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻻزم در ‪ DNS‬ﻛﻪ در ﺣﻘﻴﻘﺖ اﺟـﺮاى آن ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت‬
‫اﺳﺖ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ؟ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ ‪ DNS‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪225‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪226‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﻪ روﻧﺪ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ‬
‫اﻟﻔﺒﺎى اﺻﻠﻰ اﻛﺜﺮ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪﻫﺎ اﻟﻔﺒﺎى ﻻﺗﻴﻦ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻣﻌﺮفﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﻟﻬﺠـﻪ و اوﻣِـﻼت‬
‫ﺑﻪ ﺣﺮوف آن اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﭘﺬﻳﺮش روزاﻓﺰون ﻗﺎﻟﺐ ‪ Unicode‬ﺑﺮاى ﻧﻤﺎﻳﺶﻫﺎى ﻣﺘﻨﻰ‪ ،‬اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از‬
‫دﻳﮕﺮ ﺧﻄﻬﺎ و زﺑﺎنﻫﺎ در ﻧﮕﺎرش اﺳﻨﺎد اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻓﺮاﻫﻢ آﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺪن ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻓﻨـﻰ‬
‫ﺑﺴﻴﺎر اﺳﺎﺳﻰﺗﺮى را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ و اﺧﻴﺮاً ‪ IETF‬ﺑﺮاى ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨـﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‪ ،‬اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدى را‬
‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده ﻛﻪ ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮاﻳﻰ آن در ﺣﺎل ﺳﭙﺮى ﺷﺪن اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎﻳﻲ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻋﺪم ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ اﺟﺮاى ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻰ اﺑـﺰار ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﻫـﺮ ﭼﻨـﺪ ﺑﺮﺧـﻰ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و راﻫﺒﺮى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺟﺮاى ﺟﻬﺎﻧﻰ آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﺻـﻮرت اﻳـﻦ ﺳـﺆال ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ در ﻛﺪام ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺟﺮاى ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ را راﻫﺒﺮى ﻛﺮد؟‬
‫واﮔﺬارى ‪ .ccTLD‬از ﻟﺤﺎظ ﺗﺎرﻳﺨﻰ‪ ،‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﻧﺎﺷﻰ از ‪ ccTLD‬ﺑﻪ ﺷﻜﻞ داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ اﻓـﺮاد و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ‬
‫ﺗﻔﻮﻳﺾ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻰ واﮔﺬارى ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻰ ‪ TLD‬ﺑﺮاي ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺸﻮر ﺑﻮد‪ ،‬ﻧﻪ واﮔﺬاري ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ آن‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺧﻮاﻫﺎن اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺛﺒﺖ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻳﻚ ﺳﺮى اﺳﺘﺜﻨﺎءﻫﺎ در‬
‫ﻛﺸﻮر اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪارى و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻛـﺸﻮر اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﻮد‪ ،‬اﻧﻌﻘـﺎد ﻳـﻚ‬
‫ﻗﺮارداد ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﺎﺻﻰ ﻫﻢ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻔﻮﻳﺾ ﻣﺠﺪد اﻳﻦ اﻣﻮر ﻧﻴﺰ اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ و ﺣﺘﻰ ﻣﻤﻜـﻦ‬
‫اﺳﺖ درﺧﻮاﺳﺖ آن ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺮح ﺷﻮد و از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ دوﻟﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺧﻮاﻫﺎن آن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ادارة ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ ﻫﻢ اﻣﺮى ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺧﻮد ﻣﺴﺘﻠﺰم آﮔﺎﻫﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ اﻳﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ اﻗﺪاﻣﺎت واﮔﺬاري ﻣﺠﺪد در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮاً ﺟﻬﺖ ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از داﻣﻨﻪﻫﺎى ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و راﻫﺒﺮى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﺷﺎﻣﻞ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻮﺟﻮد ﺟﻬﺖ واﮔﺬاري‬
‫ﻣﺠﺪد ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ و اﺳﺎﺳﺎً ﭼﻪ ﻛﺴﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ‪ .WHOIS‬اﻳﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﺣﺎوى اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ درﺑﺎره ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ و ﺗﻤﺎسﻫﺎي ﻓﻨﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ دارﻧﺪﮔﺎن ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از آﻏﺎز ﻇﻬﻮر اﻳﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎ در ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻮﭼﻚ و ﮔﺮوﻫﻲ‪ ،‬اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ ﺑـﻪ‬
‫آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﺳﻬﻮﻟﺖ در اﺟﺮا ﻣﻴﺴﺮ ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻣﺮوزى‪ ،‬ﺑﺰرگ‪ ،‬ﻏﻴﺮﺷﺨﺼﻰ و از ﺟﻤﻌﻴﺘﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎى ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدن از ﻳﻚ رﻓﺘﺎر ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ‪ ،‬اﻧﮕﻴـﺰهﻫـﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔـﻰ دارﻧـﺪ و دﺳـﺘﺮسﭘـﺬﻳﺮى ﻋﻤـﻮﻣﻰ اﻳـﻦ‬
‫ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎي داده در ﻣﻌﺮض ﺗﺠﺎوز ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻧﻴﺰ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒـﻮﻟﻰ را ﻫـﻢ ﺑـﻪ ﺑـﺎر‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ آورد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﺔ ﺑﻐﺮﻧﺞ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى دﻳﮕﺮ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺷـﺎره ﺷـﺪ‪ ،‬آﻣﻴﺨﺘـﻪ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ در اﺛﺮ وﺿﻊ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻰ ﻛﻪ ﻟﺰوﻣﺎً ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﻫﻤﮕﺎن ﻧﻴﺴﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺑﻴـﺸﺘﺮي ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده اﺳـﺖ‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ اﺳﺎﺳﻰ ﻛﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎﻗﻰ ﻣﻰﻣﺎﻧﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ‪ :‬از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺪام ﻓﺮاﻳﻨﺪ و ﺑﺎ ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ و ﺑﻪ ﭼـﻪ ﺷـﻜﻠﻰ‬
‫ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻚ راهﺣﻞ اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد؟‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪227‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻛﺎﻣﺒﻮج‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻧﻮرﺑﺮت ﻛﻼﻳﻦ)‪(1‬از ﺗﺸﻜﻞ آزاد ﻛﺎﻣﺒﻮج‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫در دﻋﻮت دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﺔ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ از ﺑﻨﺪه ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻛﺖ در اﺟﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻰ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﭼﻨﻴﻦ آﻣﺪه اﺳﺖ‪» :‬ﻣﺎ از اراﺋﻪ ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدات ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ در اﻳـﻦ اﺟـﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺑـﺴﻴﺎر ﺧﻮﺷـﺤﺎل‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻳﻢ« ‪ -‬و از ﻣﻦ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن دﻫﻢ ﻛﻪ »ﺑﺘﻮاﻧﻢ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ را ﺟﻬـﺖ اﻧﺘﻘـﺎل‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى آن ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮم«‪ .‬اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﺗﻼش ﺧﻮاﻫﻢ ﻛﺮد ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺗﺠﺎرﺑﻤﺎن در ﻛـﺎﻣﺒﻮج اﻳـﻦ وﻇﻴﻔـﻪ را اﻧﺠـﺎم‬
‫دﻫﻢ‪ .‬ﻫﺮ ﻛﺸﻮرى وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺧﻮد را دارد ‪ -‬اﻣﺎ اﺣﺘﻤﺎﻻً آن ﻗﺪر ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻰ وﻳﮋﮔﻰﻫـﺎى ﻣـﺸﺘﺮك‬
‫وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺮﺿﻴﻪ را ﻣﻮﺟﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ ،‬ﻛﻪ ﺗﺠﺮﺑﺔ ﻛﺎﻣﺒﻮج ﺑﻲﻧﻈﻴﺮ و ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در دﻋﻮتﻧﺎﻣﻪ اﻳﻦ اﺟﻼس آﻣﺪه اﺳﺖ »ﺑﺮاى ﺳﺎزﻣﺎن ﺷﻤﺎ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﺎﻳﮕـﺎه‬
‫وﻳﮋهاى در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ«؛ از اﻳﻦ رو‪ ،‬اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻔﺼﻞ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻋﻤﻠﻰ ﺗﺸﻜﻞ آزاد ﻛﺎﻣﺒﻮج را ﻛـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻛﺎﻣﺒﻮﺟﻰ اﺳﺖ و ﻣﻦ از ﺳﺎل ‪ 1994‬در آﻧﺠﺎ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﻛﺎر ﻫﺴﺘﻢ را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺧﻮاﻫﻢ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻘﺪﻣﻪ‪ ،‬اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ ﻣﺨﺘﺼﺮاً ﺑﻪ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻛﺎﻣﺒﻮج اﺷﺎره ﻛﻨﻢ‪ .‬اوﻟﻴﻦ اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ اﻳـﻦ ﻛـﺸﻮر‬
‫در اواﻳﻞ ﺳﺎل ‪ 94‬ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺗﺸﻜﻞ آزاد ﻛﺎﻣﺒﻮج ﺑﺮﻗﺮار ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﺗﺼﺎل از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﻄﻮط ﺗﻠﻔﻦ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ دﻗﻴﻘﻪ ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ اﺗﺼﺎل ﺗﻠﻔﻨﻲ ﻣﻨﻈﻢ ‪،‬ذﺧﻴـﺮه و ارﺳـﺎل اﻳﻤﻴـﻞ ‪ 5‬دﻻر‬
‫آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻪ زودى اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺎرﺑﺮان را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻛﺮد ﻛـﻪ در ﻣﻴـﺎن آﻧﻬـﺎ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬ﻧﻬﺎدﻫﺎى دوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري و اﺷﺨﺎص ﻧﻴﺰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ ‪ 1300‬ﻛﺎرﺑﺮ داﺷﺖ و ﺑﻌﺪ از ﮔﺬﺷﺖ ‪ 3‬ﺳﺎل ‪ISP‬ﻫﺎي ﺗﺠﺎرى دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﺷﺮوع ﺑـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻛﺮدﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻛﺎﻣﺒﻮج ﭼﻨﺪ ‪ DSL ،ISP‬و دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻰﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ در اﺧﺘﻴﺎر دارد و ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺗﻌﺪاد ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﻫﻤـﺮاه‬
‫آن ﺑﻴﺶ از ﻫﺸﺖ ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪1‬‬
‫‪Norbert Klein‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪228‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﺑﺎ اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻰ از ﮔﺎمﻫﺎﺋﻰ ﻛﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻴﻢ و ﺗﻮﻓﻴﻘﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آوردﻳﻢ‪ ،‬ﺗﺠﺎرﺑﻤـﺎن را ﻣـﻨﻌﻜﺲ ﺧـﻮاﻫﻢ‬
‫ﻛﺮد و آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻧﻮﻇﻬﻮر و ﻧﻘﺶﻫﺎ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﮔﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ارﺗﺒـﺎط‬
‫ﻣﻲدﻫﻢ‪ .‬در راﺳﺘﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﻣﻴﺪ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻧﻘﺎط ﻋﻄﻒ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮﻗﺮارى راﺑﻄﻪ وﺳﻴﻊﺗﺮى ﺑﺎ دﻳﮕـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ و در اﻗﺪاﻣﺎت در دﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺷﻔﺎف ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮر از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﺗﺼﺎل‬
‫ﭘﮋوﻫﻪﻫﺎي ﻛﺸﻮري ‪ ITU‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻛﺎﻣﺒﻮج در ﻧﺴﺨﻪاى ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ – Khmer‬ﭘﮋوﻫﻪ ﻛﺎﻣﺒﻮج« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ ﻧﺴﺨﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺑﺴﻴﺎرى ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺎﻣﺒﻮج ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ از ﻧﻬﺎدﻫـﺎى‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى دوﺟﺎﻧﺒﻪ و ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﺣﺴﺎﺳﻰ در وارد ﻛـﺮدن و‬
‫ﮔﺴﺘﺮش اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﻳﻦ ﭘﺎدﺷﺎﻫﻰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺟﻨـﺎب ﻧـﻮرﺑﺮت ﻛﻠـﻴﻦ از ﺗـﺸﻜﻞ آزاد »‪ «www.forum.org.kh‬در وارد ﻛـﺮدن ﭘـﺴﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﻰ اﻳﻔﺎ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ ﺗـﺸﻜﻞ در ارﺗﻘـﺎى ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى و‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻓﻮﻧﺖ ‪ Khmer‬اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ اﺳﺎﺳﻰ اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫دﻳﮕﺮ ﭘﻴﺸﮕﺎم ﺷﺒﻜﻪاى ﺟﻨﺎب ﺑﻴﻞ ﻫﺮود)‪ (1‬اﺳﺖ‪ .‬او ﺑﺎ ﻣﺮﻛﺰ ﭘﮋوﻫﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﺎﻧﺎدا ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‬
‫و در ﺑﺮﻗﺮارى اوﻟﻴﻦ اﺗﺼﺎل ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﺎﻣﺒﻮج ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎﻟﻰ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﻓﺮاد دربﻫﺎى دﻧﻴﺎى ﺧﺎرج را ﺑﺮ روى ﻛﺎﻣﺒﻮﺟﻲﻫﺎ ﺑﺎز ﻛﺮدهاﻧﺪ و اﻳﻦ ﻛﺸﻮر را ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺷﻜﻞ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻛﻢ ﭘﻴـﺸﻴﻨﻪ آن ﻗـﺪر ﺑـﻮده ﻛـﻪ ﻫـﻴﭻ ﻛـﺲ دﻳﮕـﺮى‬
‫ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺗﺎ اﻳﻦ ﺣﺪ ﻛﺎﻣﺒﻮج را ﺑﻪ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ وارد ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻗﺪاﻣﺎت آﻧﻬﺎ آﻧﻘـﺪر ﺳـﺎزﻧﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺎﺳﺘﻦ اﻳﻦ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل ﻧﻴﺰ اﻗﺪام ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ‬
‫ﻛﻪ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎى ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮﺗﺮ از ﻛﻤﻚﻫﺎى ﺑﺰرﮔﺘـﺮ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎﻳﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺗﻤﺎﻳﻞ دارﻧﺪ اﻳﻦ ﺳﺮﻓﺼﻞﻫﺎ را ﺗﺼﺎﺣﺐ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻳﻚ دﻫﻪ ﭘﺲ از ورود اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻛﺎﻣﺒﻮج‪ ،‬اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﺳـﺎل ‪ 2003‬ﻓﺮاﺧـﻮان »ﻳﻜﭙـﺎرﭼﮕﻰ‬
‫دﻳﺠﻴﺘﺎل در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ« را ﻣﻄﺮح ﻛـﺮد‪ ،‬زﻳـﺮا »اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﻓﺮاﮔﻴـﺮ ﻣـﺴﺘﻠﺰم‬
‫ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻫﻤﻜﺎرى و ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻛﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣـﺎ از آﻧﻬـﺎ‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺖ«‪.‬‬
‫‪Bill Herod‬‬
‫‪1‬‬
‫‪ 2‬ﻣﻨﺘﺸﺮه در ژاﻧﻮﻳﻪ ‪ ،2002‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،14‬در ﺳﺎﻳﺖ‪http://www.itu.int/ITU-D/ictu/cs/cambodia/index.html :‬‬
‫‪ 3‬اﺟﻼس ‪» :2003‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل« )ﻛﻪ از اﻳﻦ ﭘﺲ »اﺻﻮل« ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻰﺷﻮد(‪ ،‬ﻧﻜﺘﻪ ‪ ،17‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.itu.int/wsis/documents/doc_single-en-1161.asp‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در ﻛﺎﻣﺒﻮج‪ ،‬ﻣﺎ ﻧﻴﻤﻰ از اﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ را ﭘﻴﻤﻮدهاﻳﻢ‪ ،‬زﻳﺮا اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫـﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ و ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ در ﺣـﻮزه‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﺧﻮد را ﺳﭙﺮى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﺤـﺪود ﻣـﻰﺷـﻮد‪،‬‬
‫زﻳﺮا دﻳﮕﺮ ﺧﺪﻣﺎت در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﻬﺎدﻫﺎى دوﻟﺘﻰ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻗﺮار دارد‪ .‬وزارت ﭘﺴﺖ و ﻣﺨﺎﺑﺮات در ﻛﻨﺎر ﺑﺮﺧـﻰ‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬از اﺗﺼﺎل ﺑﺮﻗـﺮار ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ ﺑـﺮاى اراﺋـﻪ ﺧـﺪﻣﺎت ﭘـﺴﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﺠﺮدى ﻛﻪ اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ‪ ISP‬ﺧﻮدش را راهاﻧﺪازى ﻛﺮد‪ ،‬ﻛﻪ اﻟﺒﺘـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬
‫اﺻﻠﻰ آن را در ﺳﺎل ‪ IDRC ،1997‬در ﻛﺎﻧﺎدا ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻗﺼﺪش اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن را ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻛﻠﻰ ﻗﻄﻊ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن اﺗﺼﺎل ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺧـﻮد را ﺑـﺮاي ﭼﻨـﺪﻳﻦ ﺳـﺎل ﺑـﻪ ﺻـﻮرت‬
‫راﻳﮕﺎن ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻰﻛﺮد‪ .‬ﻋﻠﺖ اﻳﻦ ﻛﺎر ﻫﻢ اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ وﺟﻮد اﻳﻦ ﺑﺴﺘﺮ ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﺗـﺸﻜﻞ آزاد ﻛـﺎﻣﺒﻮج – را دﻳﮕـﺮ ﻻزم‬
‫ﻧﻤﻲداﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ از ﺟﺎﻧﺐ دوﻟﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺮﻛﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ‬
‫ﻓﻘﻂ ﻫﻤﻜﺎراﻧﻰ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاى وﻇﺎﻳﻒ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﺮﺳﻴﺪه دوﻟﺘﻰ و ﺷﻐﻠﻰ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ﻣﺤـﺾ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ دوﻟﺖ در ﺣﻮزهﻫﺎى ﺧﺪﻣﺎت آﻧﻬﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﺮد و ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻳﻚ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﺸﺨﺺ آﻧﻬـﺎ را اراﺋـﻪ‬
‫دﻫﺪ‪ ،‬از اداﻣﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﺸﺎن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻛﺮد‪ .‬ﭘﺲ از ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺬاﻛﺮات ﻃﻮﻻﻧﻰ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻞ آزاد ﻛﺎﻣﺒﻮج اﺟﺎزه ﻳﺎﻓﺖ ﺑﻪ اراﺋﻪ‬
‫ﺧﺪﻣﺎت ﺧﻮد اداﻣﻪ دﻫﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺘﻨﻰ ﻣﺤﺪود ﺷﺪ ‪ -‬ﻧﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺤﺖ وب ‪ -‬ﻛﻪ ﺻﺪور و ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻣﺠﻮز ﻣﺎﻫﺎﻧـﻪ‬
‫آن ‪ 200‬دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ دارد )!(‪.‬‬
‫‪229‬‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ‪ -WSIS‬ﻓﺮاﮔﻴﺮي‬
‫»ﻣﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﺮدم ﺟﻬﺎن‪ ...‬اﻋﻼم ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﻧﻈﺮ و ﺗﻌﻬﺪ ﻣﺸﺘﺮﻛﻤﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ‬
‫ﻣﺮدم ﻣﺤﻮر‪ ،‬ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻮر را ﺑﻨﻴﺎن ﻧﻬﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛـﺲ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ داﻧـﺶ و اﻃﻼﻋـﺎت‬
‫ﺑﭙﺮدازد‪ ،‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد و ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬارد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ اﻓﺮاد و اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت‬
‫اﻳﻦ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ را ﺑﺪﻫﺪ ﻛﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞﻫﺎى ﻛﺎﻣـﻞ ﺧﻮدﺷـﺎن را در راﺳـﺘﺎى ارﺗﻘـﺎى ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﺎﻳـﺪار و ﺑﻬﺒـﻮد ﻛﻴﻔﻴـﺖ‬
‫زﻧﺪﮔﻰﺷﺎن ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮﻧﺪ‪«.‬‬
‫ﺳﺆال اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ WSIS‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﻛﻤﻚ ﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ ﻫﻤـﺎﻧﻄﻮر ﻛـﻪ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﺮدم ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺷﻜﻞ ﻛﻪ در اﺟﻼس ژﻧﻮ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ و ﭼﻨﺪ ذيﻧﻔﻊ ﻣﺤـﻮر‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‬
‫ﺗﺸﻜﻞ آزاد ﻛﺎﻣﺒﻮج ﭘﺲ از ﺑﺮﻗﺮارى اﺗﺼﺎل ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻛﺎﻣﺒﻮج از ﺳـﺎل ‪ ،1994‬آدرس ﻛـﺪ ﻛـﺸﻮرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‬
‫‪ .kh‬را ﻛﻪ از ‪ Khmer‬ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﺎل ‪ 1996‬ﺛﺒﺖ ﻛﺮد و ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آن ﭘﺮداﺧﺖ‪ .‬در آن زﻣﺎن‪ ،‬ﻧﻈﺎم ﻣﺸﺎورهاى‬
‫ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻮد و ﻫﻴﭻ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ دﻳﮕﺮى از اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻮد ﻧﻤﻰﺑﺮد‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﺳﺎزﻣﺎن در زﻣﻴﻨﻪ اراﺋﻪ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫اﺗﺼﺎل ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ در ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻛﺎر ﺧﻮد اداﻣﻪ داد‪ .‬دو ﺳﺎل ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ در ﺳﺎل ‪ ،1998‬وزارت ﭘﺴﺖ و ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪230‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫در ﺧﻮاﺳﺘﻰ را ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻣﻄﺮح ﻛﺮد‪ .‬ﻳﻚ اﺻﻞ ﻧﺎﻧﻮﺷﺘﻪ وﺟﻮد داﺷـﺖ ﻛـﻪ ‪– (1)IANA‬‬
‫ﻣﺮﺟﻊ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ‪»-‬ﻣﺮﺟﻊ ﻛﻞ آدرسﻫﺎى ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨـﻪ و ﺑـﺴﻴﺎرى دﻳﮕـﺮ از‬
‫ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎى ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ‪ DNS‬ﻳﻚ ﻛﺸﻮر را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻬﺎد دوﻟﺘﻰ ﺗﻔﻮﻳﺾ ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻣـﺎ واﻗـﻊ‬
‫اﻣﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت ‪ DNS‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ داﻧـﺸﮕﺎهﻫـﺎ‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫ﻛﺎرﺑﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺗﺸﻜﻞ آزاد ﻛﺎﻣﺒﻮج از اﺑﺘﺪا ‪ DNS‬را ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﻨﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ RFC1591‬اداره ﻣﻰﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺒﻨـﺎﻳﻰ‬
‫ﺑﺮاى ﺗﻔﻮﻳﺾ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﭼﻨﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ از ﺳﻮى ‪ IANA‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ داﻣﻨﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻي ﻛﺸﻮري ﺗﻨﻈﻴﻢ‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ)‪ (2‬و ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎ و وﻇﺎﻳﻒ و ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻪ اﺧﺘﻴﺎرات و ﺣﻘﻮق ﻣﻰﭘﺮدازد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺷﺮﻃﻰ را ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﺑﻴﺎن ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن »ﻣﺪﻳﺮ ﻣﻨﺼﻮب ﺷﺪه ﺑـﺮاي ﻳـﻚ داﻣﻨـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ از‬
‫ﻋﻬﺪه ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﺿﺮورى ﺑﺮآﻳﺪ و از ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ اﻧﺠﺎم ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد و ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎع ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪...‬‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ از ﻧﻈﺮ ﻃﺮفﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ در اﻧﺘﺨﺎب اﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ داده ﺷﻮد‪ ...‬اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬
‫ﺷﺎﻣﻞ‪ ...‬اداره دﻗﻴﻖ‪ ،‬ﻗﺎﻃﻊ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ‪ IANA‬ﺑﺎﻳﺪ‪ ...‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت را درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ‬
‫اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﺑﺪ‪ ...‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد واﻗﻒ اﺳـﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﮔـﺮ اﻳـﻦ ﻣﺮﺟـﻊ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت را از ﺳـﺎﻳﺮ‬
‫ﻃﺮفﻫﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪«.‬‬
‫در ﻛﺎﻣﺒﻮج‪ ،‬ﭘﺲ از اﻧﺘﻘﺎل رﺳﻤﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ DNS‬از اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ ﻛـﻪ ﺗـﺎ ﺑـﻪ ﺣـﺎل ﺑـﺪون درﻳﺎﻓـﺖ ﻫـﻴﭻ‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪاى اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت را ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎع ﻧﻮﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺪون ﻫﺰﻳﻨﻪاي ﺑﺮاي دوﻟﺖ اراﺋﻪ ﻣـﻰﻛـﺮد‪ ،‬ﺗﻨﻬـﺎ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺻـﻮرت‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ در اﻳﻦ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺛﺒﺖ داﻣﻨﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺛﺎﺑﺘﻰ از ﺟﺎﻧﺐ وزارت ﭘﺴﺖ و ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﻘﺮر ﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫‪http://www.iana.org‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪1‬‬
‫‪ftp://ftp.rfc-editor.org/in-notes/rfc1591.txt 2‬‬
‫‪ 3‬ﭼﻜﻴﺪهﻫﺎي ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻃﻮﻻﻧﻲ از ‪ RFC 1591‬در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى دﻏﺪﻏﻪﻫﺎ و ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ اﺷـﺎره ﺷـﺪه ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻳﻚ ﺳﺮى دﻻﻳﻞ ﻏﻴﺮﻓﻨﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآﻳﻨﺪ؛ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﺮاداﺗﻰ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﻣﻄﺮح‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫»ﻣﺴﺌﻠﻪ اﺻﻠﻰ در اﻧﺘﺼﺎب ﻣﺪﻳﺮ ﻳﻚ داﻣﻨﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮ ﺑﺘﻮاﻧﺪ از ﻋﻬﺪه ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﺿﺮورى ﺑﺮ آﻳﺪ و وﻇﻴﻔﻪ ﺧﻮد را ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ‬
‫ﻋﺎدﻻﻧﻪ‪ ،‬ﺻﺤﻴﺢ‪ ،‬ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ (2‬اﻳﻦ ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺼﻮب ﺷﺪه‪ ،‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ داﻣﻨﻪ واﮔﺬار ﺷﺪه اﻣﻴﻦ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺪﻳﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه‪ ،‬از‬
‫ﻟﺤﺎظ ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى اﻣﻴﻦ ‪ TLD‬ﺧﻮد و از ﻟﺤﺎظ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ اﻣـﻴﻦ اﺟﺘﻤـﺎع ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ اﺳـﺖ‪ .‬دﻏﺪﻏـﻪﻫـﺎى ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ »ﺣﻘـﻮق« و‬
‫»ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ«‪ ...‬ﭼﻨﺪان اﻋﺘﺒﺎر ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﺗﻮﺟﻪﻫﺎ ﺑﻪ »ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎ« و »ﺧﺪﻣﺖ« ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎع ﻣﻌﻄﻮف ﺷﻮد‪ . ...‬ﻫﺮﭼﻨﺪ اﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد از ﻧﻈﺮ ﻃﺮفﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪى ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در اﻧﺘﺼﺎب ﻳﻚ ﻣﺪﻳﺮ ﺷﺮﻛﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ (5‬ﻣﺪﻳﺮ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ‪ DNS‬داﻣﻨﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺑﻪ ﻧﺤﻮ رﺿﺎﻳﺖﺑﺨﺸﻲ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ واﻗﻌﻰ‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎمﻫﺎي داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﺗﻔﻮﻳﺾ زﻳﺮداﻣﻨﻪﻫﺎ و اداره ﺳﺮورﻫﺎى ﻧﺎم ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻓﺮد ذىﺻﻼح ﻓﻨﻰ واﮔﺬار ﺷﻮد‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى اﻳـﻦ‬
‫ﺣﻮزه‪ ،‬اداره دﻗﻴﻖ‪ ،‬ﻗﺎﻃﻊ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ (6‬در ﺻﻮرت واﮔﺬارى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻣﻴﻦ از ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺪﻳﺮ داﻣﻨﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮ )ﻛﻪ در ﻣـﻮرد ‪TLD‬ه ﺎ‪IANA ،‬‬
‫اﺳﺖ(‪ ،‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻮردﻧﻈﺮ را از ﻫﺮ دو ﺳﺎزﻣﺎن ﻗﺪﻳﻢ و ﺟﺪﻳﺪ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ‪ IANA‬از ﺗﻮاﻓﻖ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻣﺒﻨﻰ ﺑـﺮ اﻳـﻦ اﻧﺘﻘـﺎل‬
‫آﮔﺎﻫﻰ داﺷﺘﻪ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﺧﻮد واﻗﻒ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﮔـﺮ ﻣﺮﺟـﻊ ﻣـﺬﻛﻮر ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑﺮﻗـﺮار ﺷـﺪه ﻣﻴـﺎن دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻃﺮفﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ اﻧﺘﻘﺎل ﺗﻮﺟﻪ آﻧﻬﺎ را ﺟﻠﺐ ﻛﺮده ﻳﺎ از آن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ را ﻫﻢ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪ در دو ﺳﺎل اول ‪ 200‬دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺘﻘﺎداﺗﻰ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﺳـﺎﻳﺮ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ‪ 160‬دﻻر ﺗﻘﻠﻴﻞ ﻳﺎﻓﺖ و ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺑﻪ ‪ 70‬دﻻر رﺳﻴﺪ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣـﺮوز اداﻣـﻪ دارد‪ .‬اﻳـﻦ وزارﺗﺨﺎﻧـﻪ‬
‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺤﻤﻴﻞ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺬﻛﻮر ﺧﻮاﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﺪون درﻳﺎﻓﺖ ﻫﻴﭻ اﺟﺮﺗﻰ ﺑﻪ اداره اﺑﻌـﺎد ﻓﻨـﻲ ‪DNS‬‬
‫اداﻣﻪ دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺧﺪﻣﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎع اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺤﺴﻮﺳﻰ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ اﻳﻦ اﺟﺘﻤﺎع ﺣﻖ اﻋﺘﺮاض داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬
‫و ﺑﻬﺎى زﻳﺎد ﺛﺒﺖ داﻣﻨﻪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺷﺮوط اﺟﺮاﻳﻲ ﺟﺪﻳﺪ و ﺧﺎص اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﻤﺮاه ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨـﺎن از ﺛﺒـﺖ ﻧـﺎم‬
‫داﻣﻨﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﻛﺪﻛﺸﻮرى ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻊ ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﺠﻠﺲ ﺳﻨﺎ و ﻣﻠﻜﻪ و ﭘﺎدﺷـﺎه‬
‫ﻛﺎﻣﺒﻮج)‪ (1‬و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺆﺳﺴﺎت آﻣﻮزﺷﻰ ‪ ICT‬اﺷﺎره ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻧﮕﺎرﻧﺪه اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻜﺮر اﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ را ﺑـﻪ اﺷـﺨﺎص ﺣﺎﺿـﺮ در ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣـﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘـﻰ‬
‫‪ (2)ICANN‬ﮔﻮﺷﺰد ﻛﺮده ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ ﻓﺮﺿﻴﻪ دﻳﺪﮔﺎه ﺧﻮد را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻫﻤﻮاره ﻧﮕﻬﺒﺎﻧـﺎن‬
‫اﺻﻠﻰ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎﻳﺪ از اﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ را در‬
‫راﺳﺘﺎى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪه ﻛﻪ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘـﻰ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﻳﻚ دوﻟﺖ ﺗﻮﺻﻴﻪ دوﺳﺘﺎﻧﻪاى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺮﺧﻼف اﺻﻞ ﻋﺪم دﺧﺎﻟﺖ در اﻣﻮر داﺧﻠﻰ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪231‬‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ‪ -WSIS‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬
‫»ﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﻰﭘﺬﻳﺮﻳﻢ ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻇﻬﻮر ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺟﺪﻳـﺪ‪،‬‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى و ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ درك اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﻣﺆﺛﺮ ﻫﺪف اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴﻪ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﺑﺮﻃـﺮف ﻛـﺮدن‬
‫ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻳﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ‪ ،‬ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن‪ ،‬ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻌﻬﺪ ﻗﻮى از ﺟﺎﻧـﺐ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎ ﺧﻮاﻫﺎن ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻰ دﻳﺠﻴﺘﺎل در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻫﺴﺘﻴﻢ«‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺑﺮاى ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻴﺎن اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﻗﺪاﻣﺎت‪ ،‬ﻛﺪام ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﻫﻤﻜﺎرى را ﻣﻰﺗﻮان در ﻓﺮاﻳﻨﺪ‬
‫اﺟﻼس ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺨﺸﻴﺪ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻴـﺴﺮ ﮔـﺮدد و ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻓﺎﺻـﻠﻪﻫـﺎى‬
‫ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدى ﻛﻪ در ﺷﻜﺎفﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻬﺘﺮى ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ؟‬
‫ﺑﺴﺘﺮ اﻗﺪاﻣﺎت در ﺣﺎل اﺟﺮا‬
‫ﺣﺘﻰ ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺟﻼس ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﻨﺪ‪ ،‬رﻫﺒﺮان ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‪ ،‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ‬
‫ﺣﺴﺎس ‪ ICT‬در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و اﻗﺘﺼﺎدى ﻣﻄﺎﻟﺒﻰ را ﺑﻴﺎن ﻛﺮده ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻰرﺳﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ‬
‫ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻏﻨﻰ و ﻓﻘﻴﺮ از ﻟﺤﺎظ ‪ ICT‬ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ؛ ﭼﺮا ﻛﻪ ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻓﻨﺎورى‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤـﻞ و‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪http://www.cambodian-parliament.org, http://www.khmersenate.org, http://www.norodomsihanouk.info‬‬
‫‪http://www.gacsecretariat.org/web/index.shtml‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪232‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﻧﻮآورىﻫﺎ ﺷﺘﺎب ﺑﻴﺸﺘﺮى ﻣﻰدﻫﻨﺪ و روﻧﺪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ را آﺳﺎنﺗﺮ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﺟﻼس ژﻧﻮ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﻤﻬﻴـﺪات اﻗﺘـﺼﺎدى ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮان در آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻰ اﻳﻦ ﺷﻜﺎف رو ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﭘﺮداﺧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﺗﻮاﻓﻖ وﺳﻴﻌﻰ ﻧﺎﺋﻞ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﻣﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ دﻳﮕﺮي در ﺣﻮزه ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ در ﺣـﻮزه ‪ICT‬‬
‫وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻓﺎﺻﻠﺔ ﻣﺬﻛﻮر را ﺑﻪ ﺷﺪت اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ دارد‪ .‬ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ‬
‫ﻛﻪ در ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻓﻘﻴﺮ‪ ،‬ﻧﺮماﻓﺰار ﻏﻴﺮ ﻣﺠﺎز ﻳﺎ ﻗﺎﭼﺎق را ﺑﺎ ﻧـﺮماﻓـﺰار ﺗﺠـﺎرى اﺧﺘـﺼﺎﺻﻲ ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﻣﻌﻠـﻢ‬
‫دﺑﻴﺮﺳﺘﺎن ﻣﺠﺒﻮر اﺳﺖ ﺑﺮاى ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎى اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮاى ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮش ﺣﻘـﻮق ده ﻣـﺎﻫﺶ را ﭘﺮداﺧـﺖ‬
‫ﻛﻨﺪ؟‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ‪ –WSIS‬ﻣﺪاﺧﻠﻪ دوﻟﺖ‬
‫»اﺗﺼﺎل ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﻮرى در اﻳﺠﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻓﺮاﮔﻴـﺮ‪،‬‬
‫ﻋﺎدﻻﻧﻪ و ﺗﺄﻣﻴﻦﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ و ﺧﺪﻣﺎت ‪ ،ICT‬ﻳﻜﻰ از ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻰﺑﺎﺷـﺪ«‪» .‬ﺣﻜﻮﻣـﺖ‬
‫ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن‪ ،‬ﺷﻔﺎف‪ ،‬رﻗﺎﺑﺘﻰ و از ﻧﻈﺮ ﻓﻨﺎورى ﺧﻨﺜـﻲ‪ ،‬ﺑـﻲﻃﺮﻓﺎﻧـﻪ و‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﻪ واﻗﻌﻴﺎت ﻳﻚ ﻣﻠﺖ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺮاى اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﻣـﺮدم ﻣﺤـﻮر از‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺎه وﻳﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬در ﺻﻮرت ﻟﺰوم‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻮاﻗﺺ ﺑـﺎزار اﺻـﻼح و‬
‫رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪاى ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد«‪.‬‬
‫ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﺑﺎزار ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬ﻣـﺮدم ﻣﺤـﻮر‪ ،‬ﻋﺎدﻻﻧـﻪ و ﺗـﺄﻣﻴﻦﭘـﺬﻳﺮ رﻫﻨﻤـﻮن‬
‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬آﻳﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺟﻼس ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﻪ وﺿﻮح ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ‬
‫آﺷﻜﺎر ﺷﺪن اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎزار ﺑﺮاى ﺟﺒﺮان اﻳﻦ ﺷﻜﺎفﻫـﺎ در راﺳـﺘﺎي‬
‫ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﺔ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮﺗﺮ اﺑﺰار ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﻧﻴﺴﺖ؟ از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ‪ ،‬آﻳـﺎ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ در راﺳـﺘﺎى ﺗـﻀﻤﻴﻦ ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎى ﻛﺪ ﺑﺎز)‪ ،(Open Source‬ﻛﻪ ﻳﻚ ﺑﻌﺪ ﺗﺒﻴﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺟـﻪ و ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﻫﻤﮕﺎن را ﺟﻠﺐ ﻛﻨﺪ؟‬
‫‪4‬‬
‫ﺗﻨﻮع ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ و زﺑﺎﻧﻰ ‪ -‬و ﻣﺤﺘﻮاى ﻣﺤﻠﻰ‬
‫ﻋﻠﻰرﻏﻢ ﺑﺴﻴﺎرى ﺗﻌﺎرﺿﺎت ﻛﻪ در ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ اﺟﻼس ژﻧﻮ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎ و ﻧﻮاﺣﻰ ذىﻧﻔـﻊ‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن و ﻓﺮﻗﻪﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ راﺣﺘﻰ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ رﺳﻴﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻨﻮع زﺑﺎﻧﻰ و ﻣﺤﺘﻮاى ﻣﺤﻠـﻰ‬
‫از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻰرﺳﺪ ﻛﺴﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻬﻢ اﺷﺎرهاى ﻧﻜﺮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻛﺎﻣﺒﻮج ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻧﮕﺎرﺷﻰ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد دارد ﻛﻪ اﺑﺪاع آن ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از ﻫﺰارﺳﺎل ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻠﻰ ﺑﺮاى ﭘﻴـﺎده ﻛـﺮدن ﺧـﻂ ‪ khmer‬ﺑـﺮ روى ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎى ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي وﺟـﻮد ﻧﺪاﺷـﺖ‪ ،‬ﻛﻨـﺴﺮﺳﻴﻮم‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ (1)UNICODE‬و ‪ (2)ISO‬ﺑﺪون ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻫﻴﭻ ﻛﺎﻣﺒﻮﺟﻰ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ را ﺣﻞ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﭘﺲ از اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ دو ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ‬
‫ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻣﺒﻨﺎى دوﻟﺘﻰ ﻧﺪارﻧﺪ)‪ (3‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه اداره ﺧﻂ ‪ khmer‬در ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى ﻛﺮدﻧـﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺟـﻊ ﻣﻠـﻰ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻛﺎﻣﺒﻮج )‪ (NiDA‬ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬاﺷﺖ‪ (4).‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺴﻴﺎر دﻳﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ .‬ﭼﺮا‬
‫ﻛﻪ در ﺧﻂﻣﺸﻰﻫﺎى ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ‪ UNICODE‬ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻘﺮر ﺷـﺪه‪» :‬ﻫﻨﮕـﺎﻣﻰ ﻛـﻪ ﺑـﺮاى ﻳـﻚ ﻋﻼﻣـﺖ ﻛﺪﮔـﺬارى‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬دﻳﮕﺮ ﺣﺬف ﻳﺎ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻳﻚ ﻋﻼﻣﺖ ﻛﺪﮔﺬارى ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﺎم ﻋﻼﻣـﺖ آن ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ‬
‫ﻛﺮد«‪ .‬ﭘﺲ از ﺗﻼشﻫﺎ و ﻣﺬاﻛﺮات ﮔﺴﺘﺮدهاى ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻮد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ اﻣﺘﻴـﺎزى‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ ﻧﺎﻣﻪاى ﺑﻮد ﻛﻪ از ﺟﺎﻧﺐ رﺋﻴﺲ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ‪ UNICODE‬در آورﻳﻞ ‪ 2002‬درﻳﺎﻓﺖ ﺷـﺪ ﻛـﻪ اﻇﻬـﺎر‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﻮد »رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻛﺪﮔﺬارى اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه‪ ...‬رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺗﺮﺟﻴﺤﻲ ﺗﺸﻜﻞ ﻣﻠﻰ ﻛـﺎﻣﺒﻮج ﻳـﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﺎن زﺑـﺎن ‪khmer‬‬
‫ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ روﺷﻲ ﻛﻪ ﺧﻂ ‪ khmer‬در ﻛﺎﻣﺒﻮج اراﺋﻪ و ﺗﻌﻠﻴﻢ داده ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻐـﺎﻳﺮت دارد‪ ...‬در ﺟﺮﻳـﺎن ﻛﺪﮔـﺬارى‪،‬‬
‫ﺗﻌﺪادى ﻧﻤﺎدﻫﺎ و ﻋﻼﻣﺖﻫﺎى ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺟﻬﺖ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺧﻂ ‪ Khmer‬ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ ...‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺷـﺪه‬
‫)‪(5‬‬
‫ﻛﻪ در وﺿﻌﻴﺖ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ ﻛﻨﻮﻧﻰ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻃﺮفﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى را از آن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺣﺪود ‪ 5000‬زﺑﺎن در ﺟﻬﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎري از آﻧﻬﺎ در ﺣﺎل ﻣﻨﺴﻮخ ﺷﺪن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﻛﻨـﻮن ﺗﻨﻬـﺎ‬
‫ﺣﺪود ‪ 50‬زﺑﺎن ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ ﻃﺒﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﺪﮔﺬاري ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺧﻂﻫﺎي‬
‫ﺑﺪون ﻛﺪﮔﺬاري اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪233‬‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ‪ –WSIS‬ﻣﺤﺘﻮاي ﻣﺤﻠﻲ‬
‫»اﻳﺠﺎد‪ ،‬ﻧﺸﺮ و ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﺘﻮا در زﺑﺎنﻫﺎ و ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﻣﺘﻨﻮع ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ در اﻳﺠﺎد ﻳﻚ‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷـﻮد‪ ...‬ﺑﻬﺒـﻮد وﺿـﻊ ﺗﻮﻟﻴـﺪ و دﺳـﺘﺮسﭘـﺬﻳﺮى ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻣﺤﺘﻮاﻫـﺎى‬
‫آﻣﻮزﺷﻰ‪ ،‬ﻋﻠﻤﻰ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ ﻳﺎ ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ در زﺑﺎنﻫﺎ و ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ از اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ«‪.‬‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻴﭽﻴﺪه اﻳﺠﺎد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺮاى ﺧﻄﻮط ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﺑﻪ دﻗﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﺎﻟﻰ‬
‫‪ Unicode 1‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻣﺤﻴﻂ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ زﺑﺎﻧﻰ ﻣﺪﻧﻈﺮش ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮاى ﻫﺮ ﻋﻼﻣﺖ ﺷﻤﺎره ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮدى اﺧﺘـﺼﺎص داده اﺳـﺖ‪ .‬اﺳـﺘﺎﻧﺪارد‬
‫‪ Unicode‬ﺗﻮﺳﻂ رﻫﺒـﺮان ﺻـﻨﺎﻳﻌﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ‪ Sybase ،Sun ،SAP ،Oracle ،Microsoft ،Just System ،IBM ،HP ،Apple‬و‬
‫‪ Unisys‬ﺗﺪوﻳﻦ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬از ‪ Unicode‬ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺷـﺪه ﺧـﻮد را ﺑـﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺟﺪﻳـﺪى ﻧﻈﻴـﺮ ‪(Java Script) ،Java ،XML‬‬
‫‪ CORBA 3.0 ،LDAP ،ECMAScript‬و ‪ WML‬ﺳﺎزﮔﺎر ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﻳﻚ روش رﺳﻤﻰ ﺑﺮاى اﺟﺮاى ‪ ISO/IEC‬ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮد‪ .‬ﻛـﺎﻣﺒﻮج از‬
‫ﻫـــــﻴﭻ ﺻـــــﻨﻌﺖ ﺑﺰرﮔـــــﻰ ﺑﺮﺧـــــﻮردار ﻧﻴـــــﺴﺖ ﺗـــــﺎ ﺑﺘﻮاﻧـــــﺪ ﺑـــــﻪ ﻋـــــﻀﻮﻳﺖ ﻛﻨـــــﺴﺮﺳﻴﻮم ‪ UNICODE‬درآﻳـــــﺪ‪.‬‬
‫‪http://www.unicode.org/standard/WhatIsUnicode.html‬‬
‫‪ ISO 2‬ﺷﺒﻜﻪاى از ﻣﺆﺳﺴﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻠﻰ ‪ 148‬ﻛﺸﻮر ﺟﻬﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻳﻚ ﺣﻖ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺑﺮاى ﻫﺮ ﻛـﺸﻮر ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ و‬
‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ آن در ژﻧﻮ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﺳﻮﺋﻴﺲ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﻣﻰﺑـﺮد‪ .‬اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ اﺳـﺖ و ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﻧﻈﺎم ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ اﻋﻀﺎى آن ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻛﺎﻣﺒﻮج ﻫﻢ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻀﻮ ﺗﻤﺎم ﻋﻴﺎرى در اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻧﻤﻰآﻳﺪ‪.‬‬
‫‪http://www.iso.org/iso/en/aboutiso/introduction/index.htm‬‬
‫‪ UNICODE 3.0 3‬ﻣﻨﺘﺸﺮه در ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2000‬در ﺳﺎﻳﺖ‪http://www.unicode.org/book/u2.html :‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﻬﺎد در آﮔﻮﺳﺖ ‪ 2000‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ‪http://www.nida.gov.kh :‬‬
‫‪4‬‬
‫‪ 5‬ﺑﺎزﻧﮕﺮى دﻳﺠﻴﺘﺎل از آﺳﻴﺎ اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ ]»ﺑﺎزﻧﮕﺮى دﻳﺠﻴﺘﺎل«[‪ ،‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،133‬ﻛﺪﮔﺬارى ﺧﻂ‬
‫‪www.digital-review.org.khmer‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪234‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻴﺎز دارد ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﻣﺤﺘﻮاى ﻣﺤﻠﻰ در ﺟﺮﻳﺎن ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ آن ﺟﺎﻳﮕﺎه واﻗﻌﻰ ﺧﻮد رﺳﻴﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺗﻌﻬﺪ ﺷﻔﺎﻓﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﺧﺬ ﮔﺮدد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺪون ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن‬
‫ارﮔﺎنﻫﺎى ﺟﻮاﻣﻌﻲ ﻛﻪ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎز زﺑﺎﻧﻰ ﻣﺘﺄﺛﺮ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬اﻗﺪام ﻣﻀﺎﻋﻔﻰ اﻧﺠﺎم ﻧﺪﻫﻨﺪ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫ﻣﺤﺘﻮاى ﻣﻠﻰ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺷﻔﺎﻫﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﻌﺎل اﻳﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع را در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﻄﻮط ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺎ ﻫﻤﺎن اﻗﺪاﻣﺎت ﻧﺎﺷﺎﻳﺴﺘﻰ ﻛﻪ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ زﺑﺎن ‪ khmer‬رخ داد‪ ،‬ﻛﺪﮔﺬارى ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ و اﻣﺪاد در ﻋﺮﺻﻪ ﻓﻨﺎورى‬
‫ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻳﻜﺼﺪ ﻛﺎﻓﻰﻧﺖ در ﻓﻨﻮم ﻓﻦ)‪ (1‬ﺷﺎﻫﺪ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎى ﺧﻄﻰ در ﺣـﻮزه ﻓﻨـﺎورى و ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬارى اﺷﺨﺎﺻـﻰ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات را ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻰآﻧﻜﻪ از آﻣﻮزش رﺳﻤﻰ ﻛﺎر ﺑﺎ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﺟﻮد آوردهاﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﻓﺮاد ﺑﺮاي ﻋﻤﻮم ﻛﺎﻣﺒﻮﺟﻰﻫﺎ اﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ‪ 0/05‬ﺳﻨﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎ در دﻗﻴﻘﻪ ﺑـﺎ ﻫﻤﻜـﺎران‬
‫ﺷﻐﻠﻰ ﻳﺎ ﺧﻮﻳﺸﺎن دور دﺳﺖ ﺧﻮد ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻬﺎى ﻋﺎدى ﻳﻚ ﺗﻠﻔﻦ ﻛﻪ ﻳﻚ دﻻر در‬
‫ﻫﺮ دﻗﻴﻘﻪ ﺑﺮاى ﺗﻤﺎسﻫﺎى ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺖ‪ ،‬رﻗﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷـﻮد‪ .‬ارﺗﺒـﺎط ﺻـﻮﺗﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ‬
‫ﺑﺴﻴﺎري ﻛﺸﻮرﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﻛﻤﻚ ﻛﺮده ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎط ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬وب ﺳﺎﻳﺖ وزارت ﭘﺴﺖ و ﻣﺨﺎﺑﺮات)‪» (2‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻣﻨﻊ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺪﻣﺎت ﺻﻮﺗﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ« را ﻛـﻪ در ‪30‬‬
‫دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 1998‬ﺻﺎدر ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ درآورده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴﻪ »ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى ﺗﻠﻔﻨـﻰ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺠﺎري ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻠﻔﻨﻰ را از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ دﻫﺪ ﻣﻄﻠﻘﺎً ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫـﺮ ﺷﺨـﺼﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺑﺮ ﺧﻼف اﻳﻦ اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ«‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻨﻮز ﻗـﺎﻧﻮن ﻻزماﻻﺗﺒـﺎع ﻣـﻮردﻧﻈﺮ‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺗﺎ ‪ 6‬ﻣﺎه ﭘﻴﺶ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻨـﻊ ﺟﻨﺒـﻪ اﻟـﺰامآور ﻧﺪاﺷـﺖ‪ .‬ﭘـﺲ از آن‪ ،‬ﭼﻨـﺪ ﻧﻔـﺮ از ﺻـﺎﺣﺒﺎن و‬
‫ﻣﺘﺼﺪﻳﺎن ﺧﺪﻣﺎت ‪ VoIP‬دﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﮔﺰارشﻫﺎ ﺣﺎﻛﻴـﺴﺖ ﺑـﻪ ﻣـﺼﺎدره ﺗﺠﻬﻴـﺰات و ﺣﺘـﻰ اﺛﺎﺛﻴـﻪ آﻧﻬـﺎ ﻫـﻢ‬
‫اﻧﺠﺎﻣﻴﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻌﺪادى از ﻛﺎﻓﻰﻧﺖﻫـﺎ اﻋﺘﺒﺎرﻫـﺎى ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﺧـﻮد را ﻧـﺰد اراﺋـﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن ﺧـﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻟﻐـﻮ و‬
‫ﻛﺎﻓﻲﻧﺖﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﻛﺎر ﺧﻮد را ﺗﻌﻄﻴﻞ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺟﺮأت ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ ﺑـﻪ اراﺋـﻪ ﺧـﺪﻣﺎت ‪ VoIP‬ﺧـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﺎ‬
‫اﺳﺘﻘﺒﺎل ﺧﻮﺑﻰ ﻫﻢ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻳﻚ ﻣﺮﻛﺰ ﻣﺸﺎوره ﺑﺎﻧﻚ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺳﺎل ‪ 2001‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺑﺎ ﻟﺤﻨﻰ ﻫﺸﺪارآﻣﻴﺰ اﻋﻼم ﻛـﺮده ﺑـﻮد‪ :‬اﮔـﺮ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎ‬
‫ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺎﺑﺪ‪ ،‬روشﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ دﻳﮕﺮى ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻜﺎف ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪه ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺷـﺪ‪.‬‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺗﻬﺪﻳﺪات اﺻﻠﻰ‪ VoIP ،‬و ﺷﺎﻫﺮاهﻫﺎى ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ«‪.‬‬
‫‪Phnom penh 1‬‬
‫‪http://www.mptc.gov.kh‬‬
‫‪2‬‬
‫‪ 3‬ص ‪http://www.dba.org.nz/PDFs/Cambodia%20Final%20Report.pdf ،32‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫»ﻣﺎ اذﻋﺎن دارﻳﻢ ﻛﻪ اﺷﺨﺎص ﺟﻮان‪ ،‬ﻧﻴﺮوى ﻛﺎر آﻳﻨـﺪه‪ ،‬ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﭘﻴـﺸﺮو و اوﻟـﻴﻦ ﺻـﺎﺣﺐاﺧﺘﻴـﺎران ‪ICT‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آﻧﻬـﺎ اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن داده ﺷـﻮد ﻛـﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﻧﻮآﻣـﻮز‪ ،‬ﻃـﺮاح‪ ،‬ﺷـﺮﻳﻚ‪ ،‬ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬار و‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮﻧﺪه ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ«‪.‬‬
‫»ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻠﻴﺪي ذيﻧﻔﻊﻫﺎ در ﺗﻤﺎم اﺑﻌﺎد ﻛـﻪ از ‪ ...‬ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ‪ ...‬ﻫـﻢ‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻜﻤﻞﻫﺎي ﺣﻴﺎﺗﻰ ﺑﺮاى اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻠﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ ICT‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ اﺗﺼﺎل ﻛﻢ‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻛﺎرآﻳﻲ اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻮر را ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻰ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد«‪.‬‬
‫آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان در ﻋﻤﻞ ﺑﺮاى ﺗﺸﻮﻳﻖ دﻳﺪﮔﺎه ﻋﻤﻮﻣﻰ ‪ WSIS‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﮔﺮدآﻣﺪه از ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑـﻪ اﻧﺠـﺎم‬
‫رﺳﺎﻧﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ اﺷﺨﺎص ﺟﻮان ﻛﻪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﭘﻴـﺸﺮو و اوﻟـﻴﻦ ﺻـﺎﺣﺐاﺧﺘﻴـﺎران‪ ICT‬ﻫـﺴﺘﻨﺪ‬
‫اﻣﻜﺎن داده ﺷﻮد در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴﺮى‪ ،‬ﻃﺮحرﻳﺰى‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ‪ ،‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﺷـﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪ ﺗـﺎ‬
‫ﻳﻚ اﺗﺼﺎل ﭘﻮﻳﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﺗﺄﻣﻴﻦﭘﺬﻳﺮ را رﻗﻢ ﺑﺰﻧﻨﺪ ‪ -‬ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎ آزار و اذﻳﺖ‪ ،‬دﺳـﺘﮕﻴﺮى و ﻣـﺼﺎدره اﺑﺰارﻫـﺎى‬
‫‪ ICT‬آﻧﻬﺎرا دﻟﺴﺮد ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺟﺎﻟﺐ اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى آﻧﻬﺎ در ﺑﺨﺶ ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ ﻛﻪ دوﻟﺖ ﻫﻢ آﻧﻬﺎ را اراﺋـﻪ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﭼﺸﻢ رﻗﺎﺑﺖ ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺑﺮﻗﺮارى اﺗﺼﺎل ﻛـﻢﻫﺰﻳﻨـﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻛﻤﻚ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺣﺎل ﺑﺮاى ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖﻫﺎى ﺿﺪ ﺳﺎزﻧﺪﮔﻰ اﻗﺘﺼﺎدى و ﻏﻴﺮاﻟـﺰامآور‬
‫ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد؟‬
‫آﻳﺎ ﻗﺮار اﺳﺖ اﺻﻮل ‪ WSIS‬ﻓﻘﻂ در ﻳﻚ رؤﻳﺎ ﺗﺤﻘﻖ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ روﻳﻪﻫـﺎﻳﻰ ﺑﺮﻗـﺮار ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ آﻧﻬﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﻌﺎل ﺗﻼش ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﺗﺎ ﻧﮕﺎه ﻫﻤﮕـﺎن ﺑـﻪ ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻣﻠـﻲ ﺧـﺎص ﻳـﺎ ﺣﺘـﻰ‬
‫ﻣﺤﺪودﺗﺮ را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﺪ؟‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ‪ –WSIS‬اﻋﻄﺎي اﺧﺘﻴﺎر‬
‫‪235‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻛﺎﻣﺒﻮج ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎرى دﻳﮕﺮ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺳﭙﺮى ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ‬
‫ﺛﺎﺑﺘﻰ ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى آن ﻧﺪارد‪.‬‬
‫اﻇﻬﺎرات ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻘﺎم ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻛﺸﻮر اﻣﻴﺪوار ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ‪ :‬ﻧﺨﺴﺖ وزﻳﺮ ﻛـﻪ رﻳﺎﺳـﺖ ﻣﺮﺟـﻊ ﻣﻠـﻰ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨـﺎورى‬
‫اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪ ،‬در ژوﻻى ‪ 2003‬در ﻳﻚ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪﺳﺎزى ﺳﻴﺎﺳﺖﻫـﺎ و‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﻣﻠﻰ ‪ ICT‬ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت آﺳﻴﺎ اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ ‪ UNDP‬ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬اﻋﻼم ﻛﺮد)‪:(1‬‬
‫ﺗﻮﻓﻴﻖ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد ﻛﻪ ﻛﺎﻣﺒﻮج ﺑﻴﺶ از اﻳﻦ از ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻰ ﺗﻜﺎﻣﻞ‪ ICT‬ﻋﻘﺐ ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬
‫ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫‪1‬‬
‫‪http://www.apdip.net‬‬
‫‪4‬‬
‫‪236‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻓﺘﺨﺎر ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﻮم ﻛﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى آزادﻣﻨﺶ ﻣﺎ در آﻣﻮزش اﻓﺮاد و ﺗﻘﻮﻳـﺖ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ داﺧﻠﻰ و ﺧﺎرﺟﻰ ﻛﻪ اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﻛﺎر آن را از دﻫﻪ ﭘﻴﺶ آﻏﺎز ﻛﺮدم‪ ،‬ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ ...‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺎﻣﺒﻮﺟﻰﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﭘﮋوﻫﺶ و ﻓﺮاﮔﻴﺮى داﻧﺶ ﻋﻤﻮﻣﻰ از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ‪،‬‬
‫ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻧﺎﻣﺤﺪودي دارﻧﺪ و ﻫﺮﮔﺰ در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ ﻛﻨﺘـﺮلﻫـﺎى ﻣﺤـﺪود ﻛﻨﻨـﺪهاى ﻛـﻪ ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ در اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻋﻤﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ اﺟﺮاى در ﻧﻤﻰآﻳﺪ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺳﺨﻨﺎن ﺧﻂ ﻣﺸﻰ ﻛﻨﻮﻧﻰ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ در ﺳﺎل ‪ 1994‬اوﻟﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﺮﻗـﺮار‬
‫ﻛﻨﻨﺪه ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ آﻏﺎز ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﺮد‪ ،‬ﻫﻴﭻ ﻣﺒﻨﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺑﺮاى آن وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن وزارت‬
‫ﭘﺴﺖ و ﻣﺨﺎﺑﺮات را آﮔﺎه ﻛﺮد و ﺣﺘﻰ اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ از اﻳﻨﻜﻪ ﺧﻮدش ﻧﻴﺰ اﻣﻜﺎن اﺗﺼﺎل ﭘﻴﺪا ﻛﺮده ﺑﻮد‪ ،‬ﺧﻮﺷﺤﺎل ﺑـﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﻧﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﻠﻰ و ﻧﻪ ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻠﻰ ‪ ICT‬ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﭼﻨﺪ‬
‫ﺳﺎل اﺳﺖ ﺗﺤﺖ ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ .‬ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺷﺎﻳﻌﺎﺗﻰ ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺴﻮر ﻛﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه ﺑـﻮد‪،‬‬
‫اﻣﺎ ﺳﺨﻨﮕﻮى وزارت اﻃﻼﻋﺎت اﻋﻼم ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر اﻧﺠـﺎم ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ VoIP (2).‬ﻫـﻢ از ﺳـﺎل ‪ 98‬ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻣﻨﻊ ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺗﺎ ﺳﺎل ‪ 2003‬ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از ﺗﺨﻠﻒ آﻏﺎز ﺷﺪ‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻰ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻪ ﻛـﺎر ﺧـﻮد‬
‫اداﻣﻪ داد‪.‬‬
‫ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺑﻬﺎى ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ ‪ 200‬دﻻر ﺑﺮاى ﺻﺪور و ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻣﺠﻮز ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻮﭼﻜﻰ ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اراﺋﻪ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ و ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ اداره ﻣﻰﺷﻮد و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آن آﮔﺎه ﺳﺎزى و آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻰ ‪ ICT‬ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ و‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺆﺳﺴﻪاى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ در ﺑﻪﻛﺎرﮔﻴﺮى زﺑﺎن ‪ khmer‬در ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‪ ،‬آﻣـﻮزشﻫـﺎى ﻣـﻮردﻧﻈﺮ را اراﺋـﻪ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻫﻴﭻ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﺮﻛﻰ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻧﺨﻮاﻫﺪ رﻓﺖ‪.‬‬
‫ﻋﺪم اﻣﻜﺎن ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ‪ ،‬ﻗﻄﻌﺎً آﺛﺎر وﻳﺮاﻧﮕـﺮى ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل دارد‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﺤـﻴﻂ آﻛﻨـﺪه از ﻣﻘـﺮرات‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨـﺎن‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ‪ ICT‬در ﻛﺎﻣﺒﻮج را در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻰ ﻫﻤـﺴﺎﻳﮕﺎن ﻧﺎﺣﻴـﻪ آﺳـﻴﺎ اﻗﻴﺎﻧﻮﺳـﻴﻪ در ﭘـﺸﺖ ﺟﺮﻳـﺎن اﺻـﻠﻰ‬
‫ﻧﮕﻬﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻔﻮذ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ وﺟﻮد ﻳـﻚ ﻣﺤـﻴﻂ ﻧﻈـﺎرﺗﻲ ﺑﻠﻜـﻪ ﺑـﺪﻟﻴﻞ ﻓﻘـﺪان ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﺤﻴﻄـﻲ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ دارد‪.‬‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮى ﻛﻪ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮاى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﺑـﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴـﺪ‬
‫واﻗﻊ ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﺗﻼش ﺑﺮاي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪1‬اﻟﻒ‪ -‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻮدي ﺧﻮد در اﺛﺮ ﺑﺴﻴﺎرى اﺑﺘﻜـﺎر ﻋﻤـﻞﻫـﺎى ﻣﺨﺘﻠـﻒ‪ ،‬ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻫـﻢ و‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ رﺷﺪ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪1‬ب‪ -‬راﻫﺒﺮى ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ »در ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺮدم ﻣﺤﻮر‪ ،‬ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤـﻮر ﻛـﻪ ﻫـﺮ ﻛـﺲ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ و اﻃﻼﻋﺎت دﺳﺖ ﺑﺰﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻳﺎﺑﺪ و از آﻧﻬﺎ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻛﻨـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ اﻓـﺮاد‪ ،‬ﺟﻮاﻣـﻊ‬
‫‪http://www.nida.gov.khactivities/summit/PMSpeech_English.pdf‬‬
‫‪1‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺎزﻧﮕﺮى دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ ،‬ص ‪ ،138‬ﺗﺬﻛﺮ ‪.32‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪2‬اﻟﻒ‪ -‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺪون ﻣﺮﻛﺰي از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﻮزهﻫـﺎى ﻗـﻀﺎﻳﻰ ﻣﺨﺘﻠﻔـﻰ‬
‫واﻗﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ (2).‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ در ﻓﻀﺎﻫﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﺧﻮد ﻣﺪار و ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ واﻗﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ (3).‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ‬
‫ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻴﺎن ﻣﻠﺖﻫﺎ ﻛﻪ در ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ از ﻣﺮزﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﺮاﺗـﺮ‬
‫رﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪2‬ب‪ -‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻧﻤﻰﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮي ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺳﺎﻳﻪﮔﺴﺘﺮ ﺑﻨﺎ ﻛـﺮد‬
‫ درﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺎﻓﻮق دول ﻋﻀﻮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺧﻮد ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺧـﻂ ﻣـﺸﻲ‬‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪهاى را ﺑﺮاى آﻧﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻧﻤﻰﺗﻮان از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﺑﺮاى آﻧﭽﻪ‬
‫ﻛﻪ در ﻓﻀﺎﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻣﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻰﭘﻴﻮﻧﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬارى ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﺮدم اﻣﻜﺎن ﻣﻰدﻫﺪ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻛﺎﻣﻞ ﺧﻮد در ارﺗﻘﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار و ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻰ ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ‪،(1)«.‬‬
‫ﻓﻘﻂ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از ﻃﺮﻳﻖ رﺷﺪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖﻫﺎى ﭼﻨﺪوﺟﻬﻰ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫‪237‬‬
‫‪3‬اﻟﻒ‪ -‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮي ﻣﻴﺎن ﻓﻀﺎﻫﺎى ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠـﻒ‪ ،‬ﺿـﺮورى اﺳـﺖ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨـﻰ و‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪3‬ب‪ -‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻨﻬﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻴﺸﺮو در ﻣﻴﺎن ﺑﺴﻴﺎرى از ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻣﺸﺎرﻛﺘﻰ داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ‬
‫و ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻣﺴﺘﻘﻞ اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪ :‬ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ در ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻰ و ﺣﻔﻆ ﻓﻀﺎﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ :‬دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺟﻮاﻣﻊ ﺣﺮﻓﻪاى‪ ،‬ﮔﺮوهﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ و‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻰ‪.‬‬
‫ﭼﺎﻟﺶ ‪ WSIS‬در راﺳﺘﺎي اﺟﻼس آن در ‪ 2005‬ﺑﺮرﺳﻲ‪ ،‬ﻣﺸﺎوره‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻰ و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎى داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ‬
‫ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ و آزاد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻨﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﺳﺖ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ درك و ﭘﺬﻳﺮش ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى ﻣـﻮرد‬
‫ﻗﺒﻮل ﻫﻤﮕﺎن را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﻪ ﻋﻘﺎﻳﺪ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﺣﺘـﺮام ﺑﮕﺬارﻧـﺪ‪ ،‬ﻧـﻪ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺪلﻫﺎى ﻳﻚ ﻓﻀﺎ را ﺑﺮ ﻓﻀﺎى دﻳﮕﺮ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ارﺗﺒﺎط آزاد را ارﺗﻘﺎء دﻫﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳـﻤﺖ‬
‫ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺷﻜﻮﻓﺎ رﻫﻨﻤﻮن ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪاى ﻛﻪ از ﺑﺴﻴﺎرى ﻓﻀﺎﻫﺎى ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻼش ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى واﺣﺪ و ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺑﻪ ﺳﻮى ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻫﻤﮕﺎن ﺗﻌﻠﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ را ﺑﺎ ﻛﻨﺪى ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪ 1‬اﺻﻮل‪ ،‬ﻧﻜﺘﻪ ‪.1‬‬
‫‪ 2‬اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮﻫﺎى ﻣﺴﺘﻤﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻮزه ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎى داده ‪ WHOIS‬و ﻧﻘﺶ ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬارىﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻰ در‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﻳﻜﻰ از واﺿﺢﺗﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎلﻫﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪http://gnso.icann.org/issues/whois-prvacy/ .‬‬
‫‪ 3‬اذﻋﺎن ﺑﻨﺪه در ﻣﻮرد ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ اﻳﻦ ﺑ‪‬ﻌﺪ از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻌﻠﻮل ﺧﺎﻃﺮ ﺟﻨﺎب ﭘﻴﻨﺪار ووﻧﮓ ﻳﻜﻰ از ﭘﻴـﺸﮕﺎﻣﺎن ﻫﻨـﮓﻛﻨﮕـﻰ در‬
‫ﻋﺮﺻــﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧــﺖ ﻣــﻰﺑﺎﺷــﺪ ﻛــﻪ زﻣــﺎﻧﻰ ﻃــﻮﻻﻧﻰ را ﺻــﺮف ﺑﺮرﺳــﻰ ﻣﻮﺿــﻮﻋﺎت ﺑــﻴﻦاﻟﻤﻠﻠــﻰ راﻫﺒــﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧــﺖ ﻛــﺮده اﺳــﺖ ‪ -‬ﺑ ـﻪ‪:‬‬
‫‪ http://www.icann.org/biog/wong.htm‬و ﺳﺎﻳﺖﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪238‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،DNS :‬آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﻳﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬
‫دﻳﮕﺮ؟‬
‫)‪(1‬‬
‫)‪(3‬‬
‫وِﻧﻰ ﻣﺎرﻛﻮﻓﺴﻜﻰ)‪ (2‬از ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ -‬ﻧﻈﺮات ﻛﻠﻰ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺮدم از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺷﺮوع ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ »ﺷﺒﻜﻪاى از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎﺳـﺖ‬
‫و ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد«‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻦ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻤﺎ را ﺑﻪ اﻳﻦ واﻗﻌﻴـﺖ ﺟﻠـﺐ ﻛـﻨﻢ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ اﺑﺰارى ﺑﺮاى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﻧﺸﺮ اﻃﻼﻋﺎت و داﻧﺶ‪ ،‬وﺳﻴﻠﻪاى ﺑﺮاى ﺑﺮﻗـﺮارى ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و )اﻟﺒﺘـﻪ ﺑـﺮاى ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ( راﻫﻰ ﺑﺮاى ﺑﻬﺮه ﺑﺮدن از آزادى ﺑﻴﺎن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺮدم در ﺟﻬﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺣﻖ ﺧﻮد ﻣﻲداﻧﻨﺪ‪ .‬در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻧﻴﺰ‪ ،‬ﻛﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻳﻜﻲ از آﻧﻬﺎ ﻫﺴﺘﻢ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫)‪(5‬‬
‫)‪(4‬‬
‫ﻫﻤﮕﻰ ﻣﺎ ﻣﻰداﻧﻴﻢ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻳﻚ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ وﻳﻨـﺖ ﺳـﺮف و ﺑـﺎب ﻛـﺎن آن را ﭘﺪﻳـﺪ‬
‫آوردهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻛﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻛﻨﺘﺮل اﻧﺘﻘﺎل‪ /‬ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﻫﻤﺎن ‪ TCP/IP‬ﻧﺎم دارد‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻋﻤـﻞ‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ در اﺑﺘﺪا ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﺑﻪ ﺷﺸﻤﻴﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در ﻧﻴﻮﻳﻮرك ﻛـﻪ در ‪ 26-25‬ﻣـﺎرس ‪ 2004‬ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﺪ‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ‪ OpenOffice‬ﻧﮕﺎرش ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Veni Markovski 2‬‬
‫‪ 3‬ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن در ﺳﺎﻳﺖ‪www.isoc.bg :‬‬
‫‪Vint Cerf 4‬‬
‫‪Bob Kahn 5‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ دادهﻫﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎﻳﻰ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻰﻳﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﻛﻪ در ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻧﮕﺎرﻧﺪه از ﻫﻢ ﺟـﺪا ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ و در ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ‬
‫درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺠﺪداً ﺷﻜﻞ اوﻟﻴﻪ ﺧﻮد را ﭘﻴﺪا ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑـﺮاى اﻳﻨﻜـﻪ ﺑـﺴﺘﻪﻫـﺎ در ﻣـﺴﻴﺮ ﺻـﺤﻴﺤﻰ ﺣﺮﻛـﺖ ﻛﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ آدرسﻫﺎ ‪ 32‬ﺑﻴﺘﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ‪ 193,200,15,187‬و ﺑﺮاى ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ دادهﻫﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺗﻌﺪاد اﻳﻦ آدرسﻫﺎ زﻳﺎد ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺗﻌﺪاد اﻳﻦ آدرسﻫﺎ ﻛﻪ ﺑـﻪ‬
‫‪ IPv4‬ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮوﻓﻨﺪ‪ ،‬ﺣﺪود ‪ 4‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد اﺳﺖ‪ .‬ﻛﻤﺒﻮد ﻧﺴﺒﻰ اﻳﻦ آدرسﻫﺎ ﻳﻜﻰ از دﻻﻳﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﺟﺪﻳﺪﺗﺮ آﻧﻬﺎ ﻳﻌﻨﻰ‬
‫ﻧﺴﺨﻪ ‪ 6‬ﺑﻮد ﻛﻪ در آن آدرسﻫﺎ ‪ 128‬ﺑﻴﺘﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ )از دﻳﮕﺮ دﻻﻳﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﻴﺖﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ اﻣﻨﻴﺖ اﺷﺎره ﻛﺮد‪ ،‬اﻣـﺎ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﻮد ﺑﺤﺚ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ را ﻣﻰﻃﻠﺒﺪ(‪.‬‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﭙﺮدن اﻳﻦ ﻫﻤﻪ ﺷﻤﺎره ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻮد‪ ،‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻳﺎ ‪ DNS‬ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﺑـﻪ‬
‫ﺟﺎى ﺷﻤﺎره از ﻧﺎم اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﺟـﺎى ‪ 193,200,15,187‬ﻣـﻰﺗـﻮان ﻓﻘـﻂ از ﻳـﻚ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ ﻣﺜـﻞ‬
‫‪ veni.com‬اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻢ دﻳﮕﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ‪ 13‬ﺳﺮور راهاﻧﺪازى ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ -‬ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻓﺎﻳﻞﻫﺎى ﻧﺎﺣﻴﻪ را ﻧﮕﻬﺪارى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در واﻗﻊ اﻳﻦ ﻓﺎﻳﻞﻫﺎ ﻓﻬﺮﺳﺘﻰ از ﺗﻤﺎﻣﻰ ‪TLD‬ﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪TLD‬ﻫﺎ اﺳﺎﺳﺎً دو ﻧﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ :‬راﻳﺞ )‪ (gTLD‬و ﻛﺪ ﻛـﺸﻮرى )‪gTLD .(ccTLD‬ﻫـﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪.arpa ،.aero :‬‬
‫‪ .org ،.net ،.name ،.museum، .mil ،.int ،.info ،.gov ،.edu ،.coop ،.com ،.biz ،‬و ‪ .por‬در ﺣـﺎل‬
‫ﺣﺎﺿﺮ درﺑﺎره ﻳﻚ ﺳﺮى ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ در ﺣﺎل اﺗﺨﺎذ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﺘﻌﺎﻗـﺐ آﻧﻬـﺎ ‪ gTLD 9‬اﺿـﺎﻓﻪ‬
‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ ccTLD .‬ﻛﺪﻫﺎي ﻛﺸﻮري دو ﺣﺮﻓﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ در ﺳﻨﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد )‪(ISO‬‬
‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ‪ ISO 3166‬ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪239‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ -‬دﻳﺪﮔﺎه ﻳﻚ ﻛﺸﻮر در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫ﻛﻠﻴﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ را ﻣﻰﺗﻮان در ﻛﺘﺎﺑﻬﺎ ﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﻛـﺮد‪ .‬ﺳـﺆال اﺻـﻠﻰ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ آن ﭘﺎﺳـﺦ داد‬
‫ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از‪ :‬ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﻣﻬﻢ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد؟ ‪ ،DNS‬ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ و ﺗﻮزﻳﻊ آدرسﻫﺎى ‪ - IP‬ﻳﺎ دﺳﺘﺮﺳـﻰ واﻗﻌـﻰ‬
‫ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؟ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ :‬ﺑﺮاى ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮى و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آزاد )از ﻧﻈﺎرت دوﻟﺖ( و ﺗﺄﻣﻴﻦﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰ‬
‫ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ؟‬
‫درك ﻣﺎ از ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻰﺳﻴﻢ و ﻧﻘﺎط ﺗﺒـﺎدل‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺧﺼﻮﺻﻰﺳﺎزى و آزادﺳﺎزى ﺑﺎزار ﻣﺨﺎﺑﺮات و اﺳﺘﻔﺎده آزاد از ﻓﺮﻛﺎﻧﺲﻫـﺎى‬
‫‪ 4/2‬و ‪ 8/5‬ﮔﻴﮕﺎﻫﺮﺗﺰ ﺑﺮاى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ آﻣﻮزش ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺎر را از ﺳﻴﺎﺳﺘﻤﺪاران ﺧﻮد آﻏﺎز ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﭼﺎرﭼﻮب ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺧﻮﺑﻰ ﺑﺮاى ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ‪ .‬ﺿﺮورﺗﻰ ﻧﺪارد ﺑﺮاى اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن‬
‫ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﻘﺮرات وﺿﻊ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﺑﺮاى اﻳﻦ ﻛﺎر‪ ،‬ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ ﻫﻴﭻ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻳﺎ اﻗﺘﺼﺎدى ﺑﭙﺮدازﻳﻢ )راﺟﻊ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴـﺸﺘﺮى ﺧﻮاﻫﻴـﺪ ﻳﺎﻓـﺖ‪ .(www.isoc.bg/kpd :‬ﻣـﺎ ﺑـﻪ ﻧـﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ و‬
‫آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دوﻟﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻴﺎزى ﻧﺪارﻳﻢ‪ .‬ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن ﻣﺜﺎل ﻣﻬﻤﻰ از آزادﺳﺎزى ﺑـﺴﺘﺮ ﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ اﺳـﺖ‪،‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪240‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﭼﺮا ﻛﻪ اوﻟﻴﻦ ﻛﺸﻮرى ﺑﻮده ﻛﻪ اﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ را در آﺧـﺮﻳﻦ ﻗـﺎﻧﻮن ﻣﺨـﺎﺑﺮات ﺧـﻮد اﻋﻤـﺎل ﻛـﺮده اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻃﻮرﻳﻜـﻪ‬
‫آدرسﻫﺎى ‪ IP‬و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﺧﺎرج از ﻧﻈﺎرت دوﻟﺖ و ﻣﺮﺟﻊ وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﻣﻠﻰ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﺑﺮاى ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎز ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ‪ .‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻨﺠﺎ ﻧﻘﺶ رﻫﺒﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺸﺘﺮك‪ ،‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻓﻨﻰ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪ ،‬ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد دوﻟﺖﻫﺎ ﻧﻈﺎرت ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺎ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ در دﻓﺎﺗﺮ رؤﺳﺎى ادارات ﺧﻮد ﻛﻪ در ﻣﺪارﺳﻤﺎن ﻫﻢ ﺑﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ و ﺑﺎﻳﺪ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎهﻫـﺎى ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ‬
‫راهاﻧﺪازى و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻫﺮ دو ﮔﺮوه داﻧﺶآﻣﻮزان و ﻣﻌﻠﻤﻴﻦ آﻣﻮزﻧﺪه اﺳﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﻣﺎ ﺑﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﭼﺎرﭼﻮب ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻢ ﻛﻪ آزادى ﺑﻴﺎن و دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋـﺎت را ﺗـﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨـﺪ‪ .‬از ﻃﺮﻓـﻰ‪ ،‬ﻫﻤﻜـﺎرى ﻛﻤﻴﺘـﻪ‬
‫ﭘﺎرﻟﻤﺎﻧﻰ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻣﺨـﺎﺑﺮات ﺑﻠﻐﺎرﺳـﺘﺎن ﺑـﺎ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﻧﻬـﺎد اﺑﺘﻜـﺎر ﻋﻤـﻞ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫)‪ (www.internetpolicy.net‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺜـﺎل ﺧـﻮﺑﻰ ﺑـﺮاى ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪاى ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﮕﺬارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮارد ﻓﻮق ﻧﻴﺰ در ﺟﺎى ﺧﻮد از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳـﺸﻪ و ﻧـﺎمﻫـﺎى‬
‫داﻣﻨﻪ ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪاى ﻛﻪ ﻋﺰﻣﺸﺎن ﺗﻀﻤﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى ﻛـﺮدن‬
‫ﻣﺪارس و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺳﺎزى ﻧﺮماﻓﺰارى اﺳﺖ‪ ،‬در ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺟﻬﺎﻧﻰﺷﺎن در وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺪﺗﺮى ﻗﺮار دارﻧـﺪ ‪ -‬ﭼـﺮا ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺟﻮاﻣﻌﻰ ﻣﺪرن و ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻰ اﻓﺰوده ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮاى ﻣﺮدم ﺧـﻮد وﺿـﻌﻴﺖ‬
‫ﺑﻬﺘﺮى را ﻓﺮاﻫﻢ آورﻧﺪ و دوﻟﺖﻫﺎﻳﺸﺎن ﻣﺮدم ﺳﺎﻻراﻧﻪﺗﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺤﺚ راﺟﻊ ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﻨﻰ ﻣﺤﺪود ﺷﻮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن از راﻫﺒﺮى ﻛـﺎﻣﻼً‬
‫ﺧﻮﺑﻰ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ IAB ،IETF ،ICANN‬و ‪ ISOC‬ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت آﻓﺮﻳﻘـﺎ راﺟـﻊ ﺑـﻪ راﻫﺒـﺮى‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ذيﻧﻔﻊ‬
‫‪241‬‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اﻗﺘﺼﺎدى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ در ﺧـﺼﻮص آﻓﺮﻳﻘـﺎ‬
‫)‪(UNECA‬‬
‫ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اﻗﺘـﺼﺎدى اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن در ﺧـﺼﻮص اﻓﺮﻳﻘـﺎ‬
‫)‪ (1)(ECA‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺧﻮد در راﺳـﺘﺎى اﺟـﻼس ﺗـﻮﻧﺲ و در ﭼـﺎرﭼﻮب ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎى ﺷـﺒﻜﻪ‬
‫ذىﻧﻔﻊﻫﺎى اﻓﺮﻳﻘﺎﻳﻰ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ )‪ ،(2‬ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎﺗﻲ را در ﺧـﺼﻮص راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﺮاي اراﺋﻪ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻞ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻴﺮوي وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻛﻪ در ﻫﻤﻴﻦ ﺧﺼﻮص ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه‪ ،‬ﺗﻬﻴﻪ ﻛـﺮده‪،‬‬
‫ﻛﻪ ﺧﻼﺻﻪاى از آن در اﻳﻨﺠﺎ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻔﺘﻪ اول‪ :‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪http://www.uneca.org.aisi‬‬
‫‪http://www.unicttaskforce.org‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪242‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﻣﻮازﻧﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدى و ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﭼﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮى دارد؟ ﻧﻈﺮ ﺷﻤﺎ راﺟﻊ ﺑـﻪ ﻣﺰاﻳـﺎ و‬
‫ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﭼﻨﺪﻳﻦ دوﻟﺖ ﮔﺮدﻫﻢ ﻣﻰآﻳﻨﺪ و ﺑـﺎ ﺑﺮﺧـﻮردار ﺑـﻮدن از ﺣـﻖ رأى‬
‫ﻣﺴﺎوى‪ ،‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻗﻮاﻋﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﻚ ﻣﺪل ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌـﻰ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ آن ﺑﺎزﻳﮕﺮان راﻫﺒﺮى‪ ،‬ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎى ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻰ ﻳـﺎ اﻧﺠﻤـﻦﻫـﺎى‬
‫ﻛﺎرﺑﺮى ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ﭼﻴﺴﺖ؟ ﻛﺪاﻣﻴﻚ ﻣﺪل »اﻳﺪهآﻟﻰ« ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد؟‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖﻫﺎ و ﻧﻈﺮات‬
‫ﺑﻌﻀﻰ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺖ اﻟﮕﻮﻫﺎى ﺗﺎرﻳﺨﻰ اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﻰﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ درك ﺑﻬﺘﺮى‬
‫از ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﻛﻨﻮﻧﻰ ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻬﺎدى و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺎزﻳﮕﺮان دﺧﺎﻟﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ ،‬ﻣـﺴﻠﻤﺎً ﺑـﻪ ﺳـﺎده ﺷـﺪن اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻧﻤﻰاﻧﺠﺎﻣﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﻰ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ »ﻧﺘﺎﻳﺞ ‪ WSIS‬ﺗﺤﻘﻖ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﻗﻄﻌﺎً ﻣﺸﺎرﻛﺖﻫﺎي ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ در‬
‫زﻣﻴﻨﺔ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى را ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻬﺘﺮى ﺑﺮاى ‪ IT‬ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ‬
‫اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﭘﺎﻳﺪار ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺑﻌﺪى را ﻫﻢ ﺑﺮآورده ﺳﺎزﻳﻢ«‪.‬‬
‫از ﻟﺤﺎظ ﻧﻘﺶ ذىﻧﻔﻊﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﺑﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ در ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺑﺮﻗﺮارى ﺑﺴﺘﺮ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪى ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬از ﺟﺎﻳﮕﺎه وﻳـﮋهاى ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪ .‬ﻳﻜـﻰ از ﺷـﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺗـﺼﺮﻳﺢ ﻛـﺮد ﻛـﻪ‬
‫»ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻠﻴﻪ ذيﻧﻔﻊﻫﺎ در ﺗﻤﺎم اﺑﻌﺎد‪ ،‬از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى اﻗﺘﺼﺎدى و ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدى ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ و در‬
‫ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﻇﻬﻮر اﻗﺘﺼﺎد ﻧﻮﻳﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ را ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮى ﺑـﺎزﻧﮕﺮى ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺗﺤﻘـﻖ‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ را در ﻣﻴﺎن ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﻤﺮﻛﺰ دوﻟـﺖﻫـﺎ ﻫﻤﭽﻨـﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺮ روى ارﺗﻘـﺎى ﺳـﻄﻮح‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺨﺎﺑﺮات و زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ و آﻣﻮزش ﺑﺎﺷﺪ«‪.‬‬
‫ﻳﻜﻰ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻋﻀﺎى اﺟﺘﻤﺎع اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﻤﻜﺎرى ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺿﺮورى را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪ و در ﺿﻤﻦ‪ ،‬ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﺎﺻـﻰ‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ » :‬وﺿﻊ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺮرات و ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜﺎن رﻗﺎﺑﺖ‪ ،‬ﺗﺒﺎدل ﻣﺆﺛﺮ اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﻴـﺎن ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﻮﻣﻰ و‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻓﻨﻰ ﺟﻬﺖ ﺳﺎزﮔﺎرﺳﺎزى ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و آﺧﺮ و ﻣﻬﻢﺗﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺨـﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﻮﺳﻌﻪ »ﺧﺪﻣﺎت ‪ /‬ﻣﺤﺘﻮا« ﻛﻮﺷﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻓﺮﻳﻘﺎ درآﻣﺪزا ﺷﻮد«‪.‬‬
‫ﻫﻔﺘﻪ دوم‪ :‬اﻓﺮﻳﻘﺎ و راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﺮار اﺳﺖ ﻧﻘﺶ ﻗﺎره اﻓﺮﻳﻘﺎ را در ﻓﺮاﻳﻨﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮرﺳﻰ‬
‫ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮدهاى از آن ﺑﻪ دﺳﺖ آورﻳﻢ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪهاى از ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﺎورى‪،‬‬
‫ﻣﺤﻴﻂ ﻧﻈﺎرﺗﻲ و ﻓﺮاﮔﻴﺮى دﻳﺠﻴﺘﺎل را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺻﻠﻰ ﺑﺤﺚ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ ‪ /‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮى ﻳﺎ ﺑﻬﺮهﺑـﺮدارى از ﻧﻈـﺎم‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻋـﺪم آﻣـﺎدﮔﻰ اﻛﺜـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى اﻓﺮﻳﻘـﺎﻳﻰ اﺳﺎﺳـﺎً ﺑـﻪ ﻓﻘـﺪان‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺧﻮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷـﻮد‪ .‬اﻳـﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ ﺧـﻮد راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻫﻢ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ .‬در دﺳﺘﺮس ﻧﺒﻮدن ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎى ﺛﺒـﺖ ﻛﻨﻨـﺪه ﻣﺤﻠـﻰ در اﻓﺮﻳﻘـﺎ و ﻋـﺪم‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از ‪ AfriNIC‬از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﻳﻠﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ از آﻧﻬﺎ ﻧﺎﺷﻰ ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬در اﻳـﻦ‬
‫راﺳﺘﺎ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﺷﺎره ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻓﺮﻳﻘﺎ ﻓﺮﺻﺖ داده ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬را ﺗﺨﺼﻴﺺ دﻫﺪ و از اﻳـﻦ‬
‫ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻴﺎزﻫﺎﻳﺶ را ﺑﺮآورده ﻛﻨﺪ‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻦ ﻗﺎره ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺎرهاى اﺳﺖ ﻛﻪ آدرسﻫـﺎى ‪ IP‬ﺧـﻮد را از دﻳﮕـﺮ ﻣﺮاﻛـﺰ ﺛﺒـﺖ‬
‫ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎ‪ ،‬درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﺗﻼشﻫﺎى دوﻟﺖ اﻓﺮﻳﻘﺎى ﺟﻨﻮﺑﻰ در ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى‬
‫ﮔﺴﺘﺮده از ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ در ﻣﺤﻴﻄﻬﺎى دوﻟﺘﻰ و ﺣﺮﻓﻪاى را ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺑـﺴﻴﺎرى‬
‫را از ﻟﺤﺎظ ﺗﻌﻴﻴﻦ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ اﺟﺮاى ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت در ﺑﻌـﻀﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى اﻓﺮﻳﻘـﺎﻳﻰ ﻓـﺮاﻫﻢ ﺷـﻮد‪ ،‬ﻣﺜـﻞ ﻛﻨﻴـﺎ در‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ ccTLD‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﻟﻰ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﻰ و اﻳﺠﺎد ﻇﺮﻓﻴـﺖ دوﻟـﺖﻫـﺎ و ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬاران‬
‫اﻓﺮﻳﻘﺎﻳﻰ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫درﺑﺎره ﻧﻘﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻧﻈﻴﺮ ‪ NEPAD‬ﻫﻢ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﻨﻄﻘـﻪاى ﺑﺎﻳـﺪ اﻃﻤﻴﻨـﺎن‬
‫دﻫﻨﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت را در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﺑﻪ اﺟﺮا در ﻣﻰآورﻧﺪ و از اﻳﺠﺎد ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاراﻧﻰ‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻓﺮﻳﻘﺎ را در ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻧﻈﺮات‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻗﺎره اﻓﺮﻳﻘﺎ از ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى ﻛﻨﻮﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮاﺗﻰ ﻣﻰﺑﻴﻨﺪ و ﻳﺎ ﭼﻪ ﻣﻨﺎﻓﻌﻰ از آن ﻣﻰﺑﺮد؟ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﺷـﻤﺎ‪ ،‬دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاى اﻳﻦ ﻗﺎره در اوﻟﻮﻳﺖ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﺪاﻣﻨﺪ؟ )ﻣﺴﺎﺋﻞ ‪ IP‬در ﺧﺼﻮص ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى‬
‫‪ ،IP‬ﻏﺼﺐ ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺮاى ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬دﻏﺪﻏﻪﻫﺎى ﻧﺎﺷـﻰ از اﻣﻨﻴـﺖ و‬
‫ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد( آﻳﺎ ﻓﻜﺮ ﻣﻰﻛﻨﻴﺪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻰ ﻛﻪ اﻛﻨـﻮن در اﻛﺜـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى‬
‫اﻓﺮﻳﻘﺎﺋﻰﻣﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺧﺎﺻﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ؟ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺷﻤﺎ‪ ،‬ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ راﻫـﻰ ﻛـﻪ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى اﻓﺮﻳﻘـﺎﻳﻰ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻨﺪ ﻛﺪام اﺳﺖ؟ آﻳﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﺪ ﻣﺜﺎلﻫﺎﻳﻰ از اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ ﻣﻠﻰ‬
‫‪ /‬ﻃﺮحﻫﺎى ‪ NICI‬اراﺋﻪ دﻫﻴﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺗﺒﻴـﻴﻦ ﻛـﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ؟ ﻧﻘـﺶ ﺑـﺴﺘﺮﻫﺎى‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻧﻈﻴﺮ ‪ NEPAD‬ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد؟‬
‫‪243‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪244‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫از ﻟﺤﺎظ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﺧﻰ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛـﻪ در اﺑﺘـﺪا‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻓﻨﺎورىﻬﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در اﻓﺮﻳﻘﺎ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز و ﻧﺤـﻮه‬
‫ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ و اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺑﺮاى اﻋﻤﺎل اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﻰ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﺴﺄﻟﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ دو ﻋﻨﺼﺮ ﻻﻳﻨﻔﻚ »ﻓﻨﻰ« و‬
‫»ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى« ﺑﻪ ﻳﻚ اﻧﺪازه ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﺄﻛﻴـﺪ ﻛـﺮدهاﻧـﺪ ﻛـﻪ از آﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ‬
‫‪ ICANN‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎرى ﺑﺎ ‪ WSIS‬اﺑﺮاز ﻋﻼﻗﻪ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ‪ ،‬ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮﺑﻰ ﺑـﺮاى ﺗﻌﻤﻴـﻖ آﮔـﺎﻫﻰ از‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و آﮔﺎﻫﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻴﺶرو ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺮرات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ IPR‬در ﻫﺮ دو ﺳﻄﺢ دوﺟﺎﻧﺒﻪ و ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﺪه ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳـﺮى‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت ﺳﻴﺎﺳﻰ و دﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻴﻚ‪ ،‬اﻣﻜﺎن ﻓﺮاﮔﻴﺮى ‪ IPRs‬را در ﻣﺬاﻛﺮات ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﺗﺠﺎرى ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻮاﻓﻖﻧﺎﻣﻪ اﺑﻌﺎد ﺗﺠﺎرى‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨـﻮى )‪ (TRIPS‬ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻓـﺮاﻫﻢ آوردهاﻧـﺪ‪ .‬ﺗﻮاﻓـﻖ ﻧﺎﻣـﻪ ‪ TRIPS‬از‬
‫ﮔﺬﺷﺘﻪﻫﺎى دورﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻒ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻰ در ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ از ‪IPR‬ﻫﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪه اﺳﺖ؛ ﭼﺮا ﻛﻪ در زﻣﻴﻨـﻪ‬
‫ﺛﺒﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﺧﺘﺮاﻋﺎت‪ ،‬ﻋﻼﺋﻢ ﺗﺠﺎرى و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻃﺮحﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣﻬﻤـﻰ‬
‫اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ در ﭼﺎرﭼﻮب داﻧﺶ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺟﻬﺎن ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ راﺳﺘﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى اﻓﺮﻳﻘـﺎﻳﻰ ﺑـﺎ‬
‫ﺗﻘﻮﻳﺖ ‪IPR‬ﻫﺎ و رژﻳﻢ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ آن‪ ،‬ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬از اﻳـﻦ رو‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻴﺎن ارﺗﻘﺎى ﻧﻮآورى و داﻧﺶ از ﻳﻚ ﺳﻮ و ﺗﻀﻤﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت و داﻧﺶ از ﺳﻮى دﻳﮕـﺮ ﻣﻮازﻧـﻪاى ﺑﺮﻗـﺮار‬
‫ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺮاى ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﻓﺮﻳﻘﺎ ﻳﻚ ﻣﻌﻀﻞ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﻇﻬﻮر ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻨﺎورى در اﻓﺮﻳﻘﺎ را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻛﻨﻴﻢ؟ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ اﻓﺮﻳﻘﺎ ﺑﺎﻳﺪ‬
‫ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎى دﻳﮕﺮ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﮔﻮش ﻓﺮا دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻣـﺴﺄﻟﻪ دﻳﮕـﺮى ﻛـﻪ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪه‪ ،‬ﻧـﺮماﻓـﺰار اﺧﺘـﺼﺎﺻﻲ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻛـﺪ ﺑـﺎز )‪ (Open Source‬اﺳـﺖ‪ .‬ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن راﺟﻊ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻛﺪ ﺑﺎز )‪ (Open source‬در اﻓﺮﻳﻘﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫‪ IPR‬ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻣﻰﺧﻮرد‪ .‬آﻧﻬﺎ از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺮ روى ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻛﺪ ﺑﺎز )‪ (Open Source‬ﺗﺄﻛﻴﺪ دارﻧﺪ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺗﺤﻘـﻖ‬
‫آن در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬اﻣﻜﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ‪ ICT‬و ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از دﻳﮕﺮ ﻧﺮماﻓﺰارﻫـﺎي ﺗﺠـﺎرى داده‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻔﺘﻪ ﺳﻮم‪ :‬ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ‬
‫‪ .1‬ﺷﺒﻜﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ اﻓﺮﻳﻘﺎﻳﻰ ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ راهﻫﺎى اﺳـﺘﻤﺮار ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﻣـﺸﺎوره راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻃﻮر رﺳﻤﻰ و ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ ﻃﺮحرﻳﺰى ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﻤﻮاره اﻣﻜﺎن ﻃﺮح اﻳﺪهﻫﺎى ﺟﺪﻳـﺪ وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و‬
‫ﻣﺮدم ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺗﺠﺎرب‪ /‬دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ‪ /‬ﻧﻈﺮات ﺧﻮد را ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬارﻧﺪ و ﻣﺎ ﻧﻴﺰ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ راهﺣﻞﻫـﺎى ﭘﺎﻳـﺪارى‬
‫دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ .4‬ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺑﺮ ﺿﺮورت آﻣﻮزش ﺑﻪ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ ﺑـﺮاى ﻫـﺮ دو ﺑﻌـﺪ ﻓﻨـﻰ و ﺣﺮﻓـﻪاى‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎى درونﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ .3‬ﮔﺮوهﻛﺎرى ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﺿﺮورت درك و آﮔﺎﻫﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮان از ﭘﺎرداﻳﻢ ‪ ICT‬اﺻـﺮار ورزد‪ ،‬ﺑـﻪ وﻳـﮋه اﮔـﺮ ﻗـﺮار‬
‫اﺳﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﻫﺪاﻳﺖﮔﺮى اﻳﺠﺎد ﺷﻮد‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ آﻧﻬﺎ در ﻛﻤﻚ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺟﻬﺶ ﺑﺰرگ از ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺧﺎﺻـﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﺑﻮد‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬اﻳﺠﺎد ﻇﺮﻓﻴﺖ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى آﮔﺎﻫﻰﺑﺨﺶ ﺑﺮاى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاران از اﻫﻤﻴـﺖ اﺳﺎﺳـﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺧﻄﺮات و ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را درك ﻛﺮده و ﺑﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺎس اﻗـﺪاﻣﺎت ﺷﺎﻳـﺴﺘﻪاى اﻧﺠـﺎم‬
‫دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ .2‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ آن ﺷﻜﻞ ﻛﻪ در ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ وﻳﮋه در اﻓﺮﻳﻘﺎ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‪/‬‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ‪ /‬ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺪود ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ راﻫﺒﺮى ‪ ICT‬ﻣﻔﻬﻮم ﻋﺎم ﺧـﻮد را ﻫـﻢ در ﺑﺮﻣـﻰﮔﻴـﺮد و‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻛﻞﻧﮕﺮاﻧﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪245‬‬
‫‪ .5‬ﮔﺮوه ﻛﺎرى ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاى ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮده و آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎى ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ ،ICT‬ﻃﺮق و اﺑﺰارﻫﺎﻳﻰ را ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .6‬ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﻠﻰ ‪ ICT‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ .7‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاى و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻓﺮاﻳﻨﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ آن واﻗﻌﻴﺖ ﺑﺒﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .8‬ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ‪ ،WSIS‬ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎرﮔﺎهﻫﺎي راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﻮد را ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻰ ﻛﻨﻨـﺪ ﺗـﺎ از اﻳـﻦ‬
‫ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ذىﻧﻔﻊﻫﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ دﻏﺪﻏﻪﻫﺎى ﺧﻮد را ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى ﺧـﻮد را ﺟﻬـﺖ اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ واﻗﻌﻰ در ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺎص ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬراﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪246‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ذيﻧﻔﻊ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﺟﻬﺖﻫﺎ و اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى اﺻﻠﻰ‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در آﺳـﻴﺎى ﻏﺮﺑـﻰ‬
‫)‪(UNESCWA‬‬
‫‪ .Ⅰ‬ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺟﻬﺘﻰ ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺿﺮوري ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ اﻗﺘﺼﺎدى ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﻈﺎرت و ﻛﻨﺘﺮل ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎﺳﻰ ﻛﻪ ﻛﻞ ﺑﺸﺮﻳﺖ در آن ﻧﻘـﺶ دارﻧـﺪ‬
‫اﺳﺘﻮار اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺟﻠﻮه دﻳﮕﺮى از ﺗﻌﺎرضﻫﺎ و اﺧﺘﻼﻓﺎﺗﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻧﺒـﺎل ﻓﺮاﻳﻨـﺪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰﺳﺎزى ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﺑﺪون در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ ﻳـﻚ دﻳـﺪﮔﺎه روﺷـﻦ و اﺳـﺘﺮاﺗﮋى ﻣﻨﺎﺳـﺐ در‬
‫ﻗﺎﻋﺪهﻣﻨﺪﺳﺎزى اﻣﻮر‪ ،‬ﻧﻤﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ اﻋﻀﺎي اﺟﺘﻤﺎع ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻄﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﻮاﻓﻖ‬
‫ﻧﺪارﻧﺪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ و از ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﮔﺮﻳﺰاﻧﻨﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﻣﻮاﺿﻌﻰ ﻛﻪ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬
‫ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺗﺨﺎذ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬در ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى »ﻣﻮاﻓﻖ« ﻳﺎ »ﻣﺨﺎﻟﻒ« ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺧﻼﺻﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاى رﺳﻴﺪن‬
‫ﺑﻪ ﻳﻚ ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ و ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﻳﻚ اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﻋﻴﻨﻰ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻌﻤـﻖ و دﻗـﺖ‬
‫ﻧﻈﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﺧﺮج داد‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻳﻚ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ از اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑـﻪ ﻋﻤـﻞ آﻣـﺪه و‬
‫اﺳﺘﺪﻻﻻت و دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﺎن ﺷﺪه و در ﭘﺎﻳﺎن‪ ،‬اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻴﺎن ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻄﺮح درﺑﺎره راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه ﻛـﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﺗـﺸﻜﻞ ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻴﺎن ﺷﺪهاﻧﺪ ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ را ﺗـﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﺗﻜﺮار ﻣﻄﺎﻟﺒﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺷﺮﻛﺖﮔﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺤﺮز اﺳﺖ اﺟﺘﻨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا در ﻣﺘﻮن دﻳﮕﺮ ﻳﺎﻓﺖ ﻣﻰﺷـﻮﻧﺪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ . Ⅱ‬ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ارزﻳﺎﺑﻰ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎ‬
‫از اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧﻮد ﻛﻪ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻠﻮه ﺗﺠﺎرى ﺑﺨﺸﻴﺪ‪ ،‬ﻛﺎﻣﻼً ﻋﺎدى ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﻨﻴﻢ اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺸﻮر ﺑﺮ ﻧﻈﺎم ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻈﺎرت ﻓﺮاﮔﻴﺮى را اﻋﻤﺎل ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس‪ ،‬ﻧﻈـﺎم ﻛﻨـﻮﻧﻰ از ﭼﻨـﺪﻳﻦ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﻨﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ )‪ IAB ،IANA ،IETF‬و دﻳﮕﺮان( و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ آن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ‪ ICANN‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن در ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ ‪ IANA‬اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺑـﺮ ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﻣﻨـﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‬
‫)ﺳﺮورﻫﺎي رﻳﺸﻪ‪ ،‬ﺷﻤﺎرهﻫﺎي ‪ ،IP‬و آدرسﻫﺎ( ﻧﻈﺎرت ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺧﻮد اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻧﻴﺰ زﻳﺮﻧﻈﺮ ‪ ICANN‬ﻗﺮار دارد‬
‫ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ اﺳﺖ و ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻣﻨﻌﻘﺪه ﺑﺎ وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه )‪ ،(DoC‬از‬
‫ﺳﺎل ‪ 98‬ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت آن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺎﻫﻴﺖ واﻗﻌﻰ »ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ« ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫و دﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﻳﺴﺎن ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ را در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﺧـﻮد ﻗـﺮار‬
‫داده ﻛﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻣﻌﻀﻞ ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﻓﻮقاﻟﻌﺎدهاى را ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس‪ ،‬ﺑﺮاى ﺣﻞ آن اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ ﺗﻮاﻓﻖ‪ ،‬ﺗﻼشﻫـﺎﻳﻰ ﺻـﻮرت‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ در ﺑﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﭘﻴﺎمﻫﺎى اوﻟﻴﻪ ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﻋﺪم ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻫـﻢ درﻳﺎﻓـﺖ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪247‬‬
‫ﺑﻄﻮر ﺧﺎص‪ ،‬ﻣﺎﻫﻴﺖ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﺨﺎﻟﻒ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع‪ ،‬از اﺧﺘﻼط ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑ‪‬ﻌﺪ راﻫﺒﺮى ﺑﺮآﻣﺪه از دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻧﺎﺷـﻰ ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬در راﺳـﺘﺎى‬
‫اﻫﺪاف اﻳﻦ ﺑﺤﺚ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﻛﺮد‪:‬‬
‫)اﻟﻒ( ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻃﺮفﻫﺎى ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻮاﻓﻖ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻘﻮق ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﺎرﺑﺮ‪ ،‬ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻣﺤﺘـﻮا‪ ،‬اﻣﻨﻴـﺖ و اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫ﻏﻴﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ( در راﺳﺘﺎى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻮاﻧﻊ ﻧﺸﺮ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪاى ﻓﺮاﮔﻴـﺮ‬
‫ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ‪.‬‬
‫)ب( دﻳﺪﮔﺎه اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ راﻫﺒﺮى )ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬارى ﻣﻨـﺎﺑﻊ(‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﻨﺪه ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ و ﻛﺎﻣﻼً ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻗﺮار دارد‪.‬‬
‫)ج( ﮔﺮوﻫﻰ اﻋﺘﻘﺎدﺷﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺎم‪ ،‬از ﻟﺤﺎظ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪ و ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪248‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫)د( ﻣﻌﺪودى ﻫﻢ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ دارﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺎم از ﻟﺤﺎظ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و اﺟﺮا ﻛﺎرآﻣﺪ ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮاً‬
‫از ﻟﺤﺎظ اﺟﺮاﻳﻰ ﻳﻚ ﺳﺮى ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﮔﺎﻫﻰ اوﻗـﺎت در ﻧﺤـﻮه ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬
‫ﺑﻰاﻧﺼﺎﻓﻰﻫﺎﻳﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ ﺑﺮاى ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻛﺸﻮر ﻣﻮاﻧﻌﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورد‪.‬‬
‫در ﻣﺠﻤﻮع‪ ،‬دو وﻳﮋﮔﻰ »اﻧﺼﺎف« و »ﻛﺎرآﻳﻰ« ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺻﻠﻰ ﻣﻮرد اﻧﺘﻘﺎد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ دو ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗـﺄﺛﻴﺮ‬
‫ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ و اﻋﺘﻘﺎد ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎ را ﻫـﻢ ﺑـﻪ‬
‫ﺧﻄﺮ ﻣﻰاﻧﺪازﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎى ﺑﻲﻋﺪاﻟﺘﻲ و ﻋﺪم ﻛﺎرآﻳﻲ در ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ذﻳﻞ ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺮد‪:‬‬
‫)اﻟﻒ( دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ ﻧﻘﺶ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ‪) ICANN‬و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن ‪ (IANA‬را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد ﻛﻪ‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ در ﻛﺎرﮔﺰارى و ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻛﺸﻮرﻫﺎ از اﻣﺘﻴـﺎزات ﺧﺎﺻـﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫اﺳﺖ؛‬
‫)ب( وﺿﻌﻴﺖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻰ ‪ ICANN‬در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ روﺷﻦ ﻧﻴﺴﺖ؛ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ اﺳﺎﺳﺎً در ﺑﺮاﺑﺮ وزارت‬
‫ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﺴﺆول اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔـﺎﻫﻤﻰ ﻣﻴـﺎن اﻳـﻦ ﺷـﺮﻛﺖ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﻣﺤﻖ ﺷﻤﺮدن آن در ﺑﺮﺧﻮردارى از ﻫﻤﺎن ﻧﻘﺶﻫﺎى ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ؛‬
‫)ج( ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﺧﻮدي ﺧﻮد ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ اﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺗﺤـﺮﻳﻢ اﻗﺘـﺼﺎدى آن ﻗـﺮار دارﻧـﺪ‪ ،‬راﺑﻄـﻪ‬
‫ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﺪ؛‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫)د( ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﻛﻨﻮﻧﻰ ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ‪ ،‬ﺑﻪ وﺿﻮح ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺣـﺴﺎس‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮا را در ﺑﺮﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫـﺮزهﻧﮕـﺎرى‪ ،‬ﺳﻮءاﺳـﺘﻔﺎده از اﻃﻔـﺎل و اﺳـﺘﻔﺎده ﻏﻴﺮﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ از‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ(؛‬
‫‪4‬‬
‫)ه( ‪ ICANN‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳـﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﻛﻨﻨـﺪه ﻋﻤـﻞ ﻧﻤـﻰﻛﻨـﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ‬
‫‪ VeriSign‬در دﻋﻮاى ﺣﻘﻮﻗﻰ اﺧﻴﺮ ﺧﻮد ﻋﻠﻴﻪ آن ادﻋﺎ ﻛﺮده‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﻳـﻚ ﺗﻨﻈـﻴﻢ ﻛﻨﻨـﺪه را ﻫـﻢ ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه‬
‫دارد)‪(1‬؛‬
‫)و( اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻰ ﺑﺎ اﺷﺨﺎص ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ ﺑﺮﺧﻮرد ﻧﻤﻰﻛﻨـﺪ و ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ دﻟﻴـﻞ ﻣـﺎﻧﻊ‬
‫ﻧﻮآورى اﺳﺖ و ﻇﻬﻮر ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺪﻳﺪ را ﺑﺎ ﺗﺄﺧﻴﺮ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻰﻛﻨﺪ ‪ -‬ﺑﻪ دﻋﻮاى ‪ VeriSign‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ؛‬
‫‪1‬‬
‫‪http://www.verisign.com/corporate/news/2004/pr_20040226_print.html‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫)ح( ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت زﻣﺎن ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻰ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ درﻳﺎﻓﺖ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﻃﻮﻻﻧﻰ اﺳﺖ)‪(1‬؛‬
‫)ط( ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت ‪ ICANN‬از اﺟﺎﺑﺖ درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮان ﻛﺪﻛﺸﻮرى ﭘﻴﺶ از ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑـﺎ‬
‫آن اﻛﺮاه دارد؛‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫)ى( ﺗﻌﺪاد ﺑﺴﻴﺎر اﻧﺪﻛﻰ از ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺑﺎ اﻣﻀﺎى ﭼﻨﻴﻦ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢﻫﺎ ﻣﻮاﻓﻖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧـﻮد‬
‫ﺣﺎﻛﻰ از اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ ICANN‬در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻘﺎط ﺟﻬﺎن ﻋﺎﺟﺰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫)ز( ﻣﺠﻮز واژهﻫﺎى ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺮاى داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻي ﻛﺪ ﻛﺸﻮري )‪ (ccTLDs‬و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺮورﻫﺎى‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎﻣﻞ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ؛‬
‫‪249‬‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎى راﻳﺞ ﻛﺪاﻣﻨﺪ؟‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺒﻬﻢ اﺳﺖ‪ ،‬ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﻫﻢ ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده ﻫﺴﺘﻨﺪ)‪:(2‬‬
‫‪ .1‬ﮔﺮوﻫﻰ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى را زﻳﺮ ﺳﺆال ﻣﻰﺑﺮﻧﺪ‪ :‬آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ راﻫﺒﺮى »ﺳﺨﺖﮔﻴﺮاﻧـﻪ«‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ »اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ« ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﺑﻪ آن ﻧﻴﺎزى ﻧﻴﺴﺖ؟‬
‫‪ .2‬دﻳﮕﺮان ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﺎر اﻳﻦ ﻧﻈﺎم ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪة ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ .3‬ﮔﺮوﻫﻰ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ‪ ICANN‬را ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن دﻳﮕﺮى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛﺮد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺮﺟﻴﺤـﺎً ﺗﺤـﺖ ﻧﻈـﺎرت‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ .4‬اﺣﺴﺎس دﻳﮕﺮان ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ را »ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ ﻛﻪ ﻫﺴﺖ« ﺣﻔﻆ ﻛﺮد‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﺠﺎد‬
‫ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ‪ ،‬ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﺨﺘﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﻲﺛﺒﺎﺗﻲ ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬
‫ارزﻳﺎﺑﻰ اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎ‬
‫‪ 1‬ﺑﻌﻀﻰ دول ﻋﻀﻮ ‪ ESCWA‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺄﺧﻴﺮ درﻳﺎﻓﺖ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬و ﻣﻮﺿﻊ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺷﻜﺎﻳﺎﺗﻰ را‬
‫ﻣﻄﺮح ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬در دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﻴﺰ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ IP‬و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻨﺪﺗﺮ از ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﻣﻰرود؛ در واﻗﻊ ﺗﺼﻮر‬
‫ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت در ﺣﺎل ﺑﻬﺘﺮ ﺷﺪن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺮاى ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ‪ ،‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ذﻳﻞ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪:‬‬
‫› راﻫﻨﻤﺎى ﺗﺤﻠﻴﻠﻰ راﻫﺒﺮى ﻓﻀﺎى ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻛﺎﺳﻠﻮن‪ ،‬در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫‪http://www.calson.com.au/governanceguide.htm‬‬
‫› ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻜﺘﻮب در ﺑﺎب راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬اﺗـﺎق ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ‪،‬‬
‫ژاﻧﻮﻳﻪ ‪.2004‬‬
‫‪http://computerworld.com‬‬
‫دان ﻣﻚ ﻟﻴﻦ‪ ،‬ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ‪ ITU‬درﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻓﻮرﻳﻪ ‪2004‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪250‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻓﻮق ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ذﻳﻞ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺎ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻓﻮق ﺑﻴﺎن ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪:‬‬
‫‪ .1‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻇﺎﻫﺮاً در ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮاﻓﻖ وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﭘﺲ اﻳـﻦ ﻣﻨﺎﻗـﺸﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺮ ﻧﺤـﻮه‬
‫ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و ﻣﻨﺎﺳﺐ آن‪ ،‬ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر راﻫﺒﺮى ﭘﺮ ﻃﺮﻓﺪار ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﺷـﻮد‪ .‬اﻧﻌﻄـﺎفﭘـﺬﻳﺮى‪،‬‬
‫ﻳﻜﻰ از وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﻛﻠﻴﺪى ﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻮﻇﻬﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ ،‬زﻳﺮا ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻐﻴﻴـﺮات واﻗـﻊﮔﺮاﻳﺎﻧـﻪ در راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ اﻋﻤﺎل ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ .2‬ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﻛﻞ اﻳﻦ ﻧﻈﺎم ﺑﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ دﻳﮕﺮى ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﺳـﺖ و اﻧـﺼﺮاف ﻛﺎﻣـﻞ از ﻧﻈـﺎم‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻋﻤﻠﻰ ﻧﻴﺴﺖ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آﺷﻔﺘﮕﻰ ﺑﺎزار‪ ،‬اﺧـﺘﻼل در ﺧـﺪﻣﺎت و اﻳﺠـﺎد ﻣﺰاﺣﻤـﺖ ﺑـﺮاي‬
‫ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻓﻨﻰ ﻣﻮﺟﻮد ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ .3‬ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻰ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه دﻳﮕﺮ ﺑـﺎ ‪ ICANN‬ﻧﻴـﺰ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻧﻤـﻰﺷـﻮد‪ ،‬زﻳـﺮا اﻳـﻦ‬
‫واﻗﻌﻴﺖ را ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻳﺎد ﺑﺮد ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از ﻣﺤﺮز ﺷﺪن وﺟﻮد ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﺷﺎﻳـﺴﺘﻪ ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ‪ ،‬ﻣﻠﻐـﻰ ﻛـﺮدن آن‬
‫ﭼﻨﺪان ﺗﻮﺟﻴﻪﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻰ ﻳﻚ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى در دارا ﺑﻮدن ﺗﺨﺼﺺ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ در‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﺤﺮز ﻧﺸﻮد‪ ،‬ﻧﻤﻰﺗﻮان ادﻋﺎى ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ آن ﺑـﺎ ‪ ICANN‬را ﭘـﺬﻳﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ در درازﻣﺪت ﻧﻤﻰﺗﻮان وﺟﻮد ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻬﺎدى را اﻧﻜﺎر ﻛﺮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺗﻮﺟﻴﻪ آن در ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﻣـﺸﻜﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪ .4‬ﺣﻔﻆ ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﺪون اﻋﻤﺎل ﻫﻴﭻ ﺗﻐﻴﻴﺮى ﺑﻪ ﻣﻌﻨـﻰ ﺑﺮﺧـﻮرد ﻏﻴﺮﻣﻨـﺼﻔﺎﻧﻪ ﺑـﺎ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ و ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺴﺎس ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪه ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ رﺳﻴﺪﮔﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ . Ⅲ‬اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت ﻋﻤﻠﻲ ﺑﺴﻴﺎرى وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪى آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺮﺳﻴﻢ اﻫﺪاف روﺷﻦ در ذﻫﻦ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺲ‬
‫از اﻳﻦ ﻛﺎر ﻣﻰﺗﻮان ﻳﻚ اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﺷﻔﺎف را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻖ‪ ،‬اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪهاي‬
‫ﻣﻰﭘﺮدازد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﻣﻘﺮر ﻣﻰدارد‪:‬‬
‫»ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤﺎم ﻋﻴﺎر ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺻﻠﻰ و ﻧﻈﺎرت ﻣﺘﻌﺎدل ﺑﺮ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﻲ در ﺗﺤﻘـﻖ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﻋﺎدﻻﻧـﻪ و‬
‫ﺑﻬﺒﻮد ﻛﺎرآﻳﻲ اﺳﺖ«‪.‬‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﻣﺎ ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﺔ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﺸﻜﻼت و ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞ ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ ﻣﻄـﺮح ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى‬
‫ارﺟﺤﻴﺖ دادن ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع »ﺑﻰﻋﺪاﻟﺘﻲ« اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢ ﺟﻤﻌـﻰ‪ ،‬در‬
‫ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ و ﺑﻪ وﻳﮋه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ICANN‬و ‪ IANA‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓـﻮري و ﻛﺎﻣـﻞ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤﺎم ﻋﻴﺎرى را رﻗﻢ زد؟‬
‫)اﻟﻒ( ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن ﺟﻬـﺖ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ در‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از آﻣﺎدﮔﻰ ﻛﺎﻓﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ ﻧﺒﺎﻳـﺪ اﻳـﻦ ﺣـﻖ از آﻧﻬـﺎ ﺳـﻠﺐ ﺷـﻮد؛ در ﺣﻘﻴﻘـﺖ‪،‬‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺧﻮد اﺑﺰارى ﺑﺮاى ﺑﺮﺧﻮردارى از ﺣﻘﻮق ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻛﻤﻴﺘﻪﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد رﻗﻢ زدهاﻧﺪ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ اﺟﺮاﻳﻰ و ﻧﻪ از دﻳﺪﮔﺎه اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﻼشﻫﺎى اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻣﺮى ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﻜﺎر اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‪ ،‬اﮔـﺮ‬
‫ﻗﺮار اﺳﺖ »ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪاى« ﺑﺮﻗﺮار و ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﺎرآﻣﺪ و در ﻋﻴﻦ ﺣـﺎل ﭘﺎﻳـﺪار‬
‫ﻣﻮﺿﻊ ﺑﻬﺘﺮى اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ اﺳﺘﺪﻻﻻت ذﻳﻞ ﻫﻢ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻬﺖ اﻋﻤﺎل ﻧﻘﺶ ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ را اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‬
‫آن را در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺳﺎزد‪.‬‬
‫‪251‬‬
‫)ب( از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ دﺧﺎﻟﺖ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ دارد و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻧﺎﺷـﻰ از آن ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﻄﺮح ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺪاﺧﻠﻪ روزاﻓﺰون ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨـﻰ و ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‪ ،‬ﻋﺎﻣـﻞ ﻣﺤﺮﻛـﻰ‬
‫ﺑﺮاى ﻣﺸﺎرﻛﺖ در وﻇﺎﻳﻒ ﻣﻬﻢ اﻳﻦ راﻫﺒﺮى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫)ح( ﭼﻨﺪزﺑﺎن ﮔﺮاﻳﻰ و ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳﻰ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﺤﻘﻖ اﺧﺘﻴﺎرات ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ‬
‫ﻳﻚ ﻫﺪف اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫)د( اﺻﻼح ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ‪ :‬ﺑﻪ ﺟﺎي ﻣﺤﺪود ﺷﺪن ﺑﻪ ﻳﻚ دوﻟﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ‬
‫ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻧﻈﺎرت ﻣﺘﻌﺎدل ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻮرى ﺑﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻰ ﻧﻈـﺎم ﻛﻨـﻮﻧﻰ ﺑـﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ و‬
‫ﺑﺮﻗﺮارى ﻧﻈﺎرت ﻣﺘﻌﺎدل‪:‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﻣﺘﻌﺎدل ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺤﻘـﻖ ﺷـﻮد‪ ،‬ﻣﻤﻜـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻳﻜﻰ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻳﺎ ﺟﺪﻳﺪي ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﺼﻮر اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﻨﻄﻘﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ در ارﺗﺒﺎط ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮓ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﭼﻨـﺪ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاى در ﻛﻞ ﻓﺮاﻳﻨﺪ را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﺬاﻛﺮاﺗﻰ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎى اﺗﺨﺎذ ﻣﻮﺿﻊ ﺑﻬﺘﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ در اﻣﺘـﺪاد‬
‫دو ﻣﺴﻴﺮ ذﻳﻞ ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن اﻋﺘﻤﺎد ﻛﺮد‪:‬‬
‫‪1‬‬
‫»ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎ و ﻣﺰاﻳﺎى ﻣﺸﺎرﻛﺖ« ﻣﻘﺎﻟﻪاى از ‪ Paulo Vieira da Cunha‬و ‪.Maria Valeria Junho Pena‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪252‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫)اﻟﻒ( اوﻟﻴﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻮﺟﻪ دارد ﻛﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺳﻨﺪى ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺳـﺮﻳﻊﺗـﺮ ﺑـﺎزﻧﮕﺮى‬
‫ﺷﻮد ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻢ ‪ ICANN‬ﺑﺎ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ‬
‫و اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺻﻮرﺗﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻴﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻳـﺎ ﻳﻜـﻰ از ﻧﻬﺎدﻫـﺎى آن و‬
‫‪ ICANN‬ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻤﻰ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن اﻳﻦ ﺷـﺮﻛﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮ‬
‫ﮔﺮدد‪.‬‬
‫)ب( ﻣﺴﻴﺮ دوم‪ ،‬اﻳﻦ ﻫﺪف را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻔﺎﻫﻤﻰ ﻣﻴﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ و ‪ IANA‬ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷـﻮد‬
‫ﺗﺎ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﺮك ﺧﺎﺻﻰ ﻣـﺪﻧﻈﺮ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ IP‬و ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻧﻈﺎرت دارد‪ .‬اﻳﻦ در ﺣـﺎﻟﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ‪ ICANN‬ﺑـﻪ‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺧﻮد ﺑﺮ ‪ IETF‬و ‪ IAB‬اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت واﺳﻂ ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺲ از ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﺘﻮازن ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻘﻖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪:‬‬
‫)اﻟﻒ( ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ »ﻣﻨﺸﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ«‪:‬‬
‫ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﺑﺮاى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ »ﻣﻨﺸﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﺻﻮل ذﻳﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫›‬
‫›‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ وﺳﻴﻊﺗﺮ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺟﻬﺎﻧﻰ و اﺟﺘﻤﺎع اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ؛‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎرى ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎى ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮدن ﻗﺪرت‪ ،‬آن را ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻳﻚ ﻳـﺎ دو ﺳـﻄﺤﻰ ﻣﻴـﺎن‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ و آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﻃﺮف ﻗﺪرتﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻰﻛﻨﺪ؛‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ ﺑﺮاى ﻧﻈﺎرت و ﻛﻨﺘﺮل؛‬
‫روﻳﻪﻫﺎى ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ و ﺷﻔﺎف ﺑﺮاى اﺟﺮا در روﻳﻪﻫﺎى ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى؛‬
‫ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻰ و ﺑﻬﺘﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ؛‬
‫ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﺘﻌﺎدل ﺑﺮ روى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا در ﻛﻨﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻰ و اﺟﺮاﻳﻲ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ »اﺳﺎسﻧﺎﻣﺔ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ« ﻛﺎﻣﻼً ﻗﺎﺑﻞ درك اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻃﺒﻴﻌـﻰ اﺳـﺖ ﭼﻨـﻴﻦ ﺳـﻨﺪ‬
‫ﻓﺮاﮔﻴﺮي ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺗﺎ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻣﻮرد ﻣﻨﺎﻗـﺸﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﺑﻮد‪ .‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻨﺪى ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻗﻠﻴﻞ و ﺣـﻀﻮر ﻛﻤﺮﻧـﮓ ﮔـﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن در ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻧﻈﺎم ﻣﻮﺟﻮد‪ ،‬از اﺟﺮاى ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻓﻖﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻳﻰ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻪ در‬
‫ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت آن ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫از اﻳﻦ رو ﻫﺪف ﺑﺮﻗﺮاري »ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ« ﻫﻤﻮاره در ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺴﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﺳـﻮي ﺗﺤﻘـﻖ اﻫـﺪاف ﻧﻬـﺎﻳﻲ‬
‫راﻫﺒﺮي ﺑﺎ وﺟﻮد ﻳﻚ اﺳﺎسﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﻓﻘﺪان آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ اﺳـﺖ اﻗـﺪاﻣﺎت ﺧـﻮد را ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫)ب( اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎرآﻳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪:‬‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎرآﻳﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﺑﺪون ﺣﻀﻮر و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﻠﻜﻪ ﺛﺒﺎت و ﻛﺎرآﻳﻲ آن را ﻧﻴﺰ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺑﻪ آن ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﺑﺤﺚ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ در ﻣﻮرد ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺤﺚ ﻋﺪم ﻛﺎرآﻳﻲ اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫ﭘﺲ از اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ‪ ،‬ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﻛﺎرآﻳﻲ و ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى آن ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ در‬
‫ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ( اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻧﻤﻰﺗـﻮان راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﺎرآﻣﺪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺳﺎﻛﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻛﺮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺑـﻪ ﺣـﺪ ﻛـﺎﻓﻰ در‬
‫اﻣﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻰ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺗﺤﻘﻖ اوﻟﻮﻳﺖ ﻋﻴﻨﻰ ﺧﻮد ﻳﻌﻨﻰ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺳﻮق دﻫﻴﻢ و از ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﺰﻳـﻰ دﻳﮕـﺮى‬
‫ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺒﺎت آﺷﻔﺘﮕﻰ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺎ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورﻧﺪ اﺟﺘﻨﺎب ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫‪253‬‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻮرى ﺑﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى درازﻣﺪت‪:‬‬
‫ﺟﻬﺖ اﺟﺘﻨﺎب از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﺧﺘﻼف در اﻳﺠﺎد و ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در آﻳﻨﺪه« اﻗﺪاﻣﺎت ذﻳﻞ از اﻫﻤﻴﺖ‬
‫اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪:‬‬
‫)اﻟﻒ( ﺗﺨﺼﻴﺺ اﺷﺘﺮاكﻫﺎى ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ IPv6‬ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮﭼﻪ ﺳﺮﻳﻊﺗﺮ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى‬
‫ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﻧﺮخ رﺷﺪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر آن ﺑﺮاى دﻫﻪ آﺗﻰ آﻏﺎز ﺷﻮد‪.‬‬
‫)ب( ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﭼﻨﺪ ذىﻧﻔﻌﻰ ﻛﻪ از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد ﺗـﺎ در‬
‫ﻋﺮﺻﻪ ﭘﮋوﻫﺶ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى »ﻧﺴﻞ آﺗﻰ« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔـﺴﺘﺮدهﺗـﺮى‬
‫ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد‪.‬‬
‫‪ .Ⅳ‬ﻧﺘﺎﻳﺞ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮق ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻃﺮحرﻳﺰى اﺳـﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ و ﺗﻜﺎﻣـﻞ راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺷـﺮﻛﺖ داده‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﻣﺘﺤﺪاﻟﺸﻜﻞ ﻛﺮدن ﻣﻮاﺿﻊ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﻧﻴﻞ ﺑﻪ ﻳـﻚ ﻣﻮﺿـﻊ ﻣـﺸﺘﺮك‪ ،‬اﻧﺘﻈـﺎر ﻣـﻰرود دوﻟـﺖﻫـﺎ‬
‫ﻛﻤﻴﺘﻪﻫﺎى راﻫﺒﺮي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﻠﻰ ﺧﻮد را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﺤﻠﻰﺷﺎن در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺎ‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ و ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎى ‪ ccTLD‬را ﺑﺎﻳـﺪ ﺗـﺸﻮﻳﻖ ﻛـﺮد ﺗـﺎ در‬
‫ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ در آﮔﺎهﺳﺎزى ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺧﻮد ﻧـﺴﺒﺖ‬
‫ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ ﻣﺆﺛﺮى اﻳﻔﺎ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪254‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪ ESCWA‬و دﻳﮕﺮ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮنﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ از ﻃﺮﻳﻖ اﺧﺘﻴﺎر دادن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺣﺎﺿﺮ در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻤﻴـﺴﻴﻮنﻫـﺎ اﻣﻜـﺎنﭘـﺬﻳﺮ‬
‫اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد در اﺟﺮاى اﺳﺘﺮاﺗﮋى »ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ« از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠـﺎد ﻇﺮﻓﻴـﺖﻫـﺎى ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺟﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺤﺚ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﺳﺖ‪ ،‬زﻳـﺮا ﺣـﻮزه وﺳـﻴﻌﻰ را درﺑﺮﻣـﻰﮔﻴـﺮد ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﻫـﺪاف ﻣﺘﻨـﺎﻗﺾ‪،‬‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ و اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺳﺮوﻛﺎر دارد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳـﻌﻰ داﺷـﺖ ﺟﻬـﺖ ﻣﻌﺮﻓـﻰ ﻳﻜـﻰ از‬
‫ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ‪ ،‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﺤﺴﻮﺳﻰ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ آن اﻫـﺪاف ﻓـﻮرى ﻛـﻪ ﺗـﺄﺛﻴﺮات‬
‫درازﻣﺪت دارﻧﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﻗﺎﺑﻞ درك اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﺮوﺟﻰ ﻧﻬﺎﻳﻰ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻗـﺸﻪ‪ ،‬ﻳـﻚ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋى ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪى ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻠﻞ ‪UNCTAD‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ذيﻧﻔﻊ‬
‫‪255‬‬
‫ﺷﺮاﻳﻂ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻋﻤﻴﻖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻧﺪﮔﻰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﺎ‪ ،‬ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﻜﺎﻣـﻞ آﻳﻨـﺪه آن و ﻧﻘـﺸﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻫﺪاﻳﺖ آن ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ‪ ،‬ﺑـﻰﺗﺮدﻳـﺪ ﺷـﺪﻳﺪ و ﺣـﺎد ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد‪ .‬در ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﻪاى‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎﻻً آﺛﺎر ﻓﻨﺎورى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت درﮔﻴﺮ ﻫﻢ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺗﺎ ﺣﺪودى در ﭘﺮﺗﻮ ﺗﻌﺎرض ﻣﻨﺎﻓﻊ‬
‫واﻗﻌﻰ ﻳﺎ ﻣﺘﺼﻮر ﺣﻮزهﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدى و ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ در ﻣﻮرد ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻴﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﺮﺳﻴﻢ دﻗﻴﻖ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﮔﺰﻳﻨﺶ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮاﻓﻘﻰ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﺳﺮاﺳﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ را‬
‫روﺷﻦ ﻛﺮد ﻛﻪ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ اﺣﺴﺎس را دارﻧﺪ ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺑﻪ ﺧـﻮﺑﻰ ﻣﻨـﺎﻓﻊ آﻧﻬـﺎ را‬
‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ و ﺿﺮورى اﺳﺖ اﺻﻼﺣﺎﺗﻰ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬در اﻳﻦ راﺑﻄـﻪ ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎد ﺷـﺪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻋﺪم ﻣﻘﺒﻮﻟﻴﺖ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ دول ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﺤـﺪود‬
‫ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﻛﺎرآﻳﻰ ﻧﺪارد و راهﺣﻞﻫﺎى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻴﺎن ﻣﻨﺘﻘﺪان‬
‫اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻳﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺟﻬﺎن ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺳﺮﻳﻊﺗﺮ از ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎى ﻓﻨـﺎورى ﭘﻴـﺸﻴﻦ ﺧـﻮد و‬
‫رﺷﺪ ﺧﺎرقاﻟﻌﺎده ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﺗﺠﺎرى آن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬از اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ زﻳﺮﺑﻨـﺎى‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ آن را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ اﻫﺪاف ﺧﻮد را ﻣﺤﻘﻖ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﺗﺎ ﺑﻪ آﻧﺠـﺎ ﭘـﻴﺶ ﻣـﻰرود ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻋﻀﺎى ‪ ISOC‬اﺗﻜﺎ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪،‬‬
‫ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻣﻄﻤﺌﻦﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻀﻤﻴﻦ رﺷﺪ ﻣﺘﻌﺎدل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ آن و اﺟﺘﻨﺎب از دﺧﺎﻟﺖﻫﺎى ﺟﺪى‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪256‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫داﻣﻨﻪ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﺗﻮﺟﻬﺸﺎن را ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻌﻄﻮف ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪﺷﺎن ﺧﺮوﺟﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ادﻋﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺼﺎدﻳﻘﻰ ﻛﻪ در ﺣﻮزه ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ دﭼـﺎر‬
‫آﺳﻴﺐدﻳﺪﮔﻰ اﺳﺎﺳﻰ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻋﻠﺖ آن ﻧﻴﺰ اﺟﺮاى ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺪادﺷـﺎن ﭼﻨـﺪان زﻳـﺎد‬
‫ﻧﻴﺴﺖ )ﻳﻚ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺴﺒﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣـﺮوز در ﺳـﻄﺢ ﺑـﺴﻴﺎر ﻛـﻢ و‬
‫ﻣﺤﺪود ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ(‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى راﻫﺒﺮى ﻣﺆﺛﺮ واﻗﻊ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﺮ‬
‫ﻣﻘﺒﻮﻟﻴﺖ ﺧﻮد اﺗﻜﺎء ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺻﺮف ﻛﺎرآﻳﻲ ﻓﻨﻰ ﺿﺮورﺗﺎً ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﻧﻤـﻰﺷـﻮد‪ .‬ﺑـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﻓـﻮقاﻟﻌـﺎده‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺸﺎن از وﺟﻮد ﻳﻚ اﺟﻤﺎع زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ در ﻣﻴﺎن اﺟﺘﻤﺎع اﺻـﻠﻰ آن دارد‪ ،‬اﻣـﺎ اﻳـﻦ اﺟﻤـﺎع ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ در ﺣـﺎل‬
‫ﻓﺮوﭘﺎﺷﻰ اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآﻳﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﻈـﺎم ﻓﺎﻗـﺪ ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎن ﺳﻴﺎﺳـﻰ ﻛـﺎرآﻳﻲ ﻓﻨـﻲ را‬
‫ﻣﺨﺘﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻫﻤﻮاره ﻳـﻚ راﻫﻨﻤـﺎى ﻗﺎﺑـﻞ اﺗﻜـﺎ ﺑـﺮاى آﻳﻨـﺪه‬
‫ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در دو ﺣﻮزه ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎى ﺑﺎزار ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻧﺰواى‬
‫ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎﺗﻰ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻮدﻣﻨﺪ واﻗﻊ ﻣﻰﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫دﻏﺪﻏﻪﻫﺎى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ ﺑﺮﺧﻰ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﺑﻌﺎد اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﻳﻚ اﺻﻞ ﻳﺎ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺮﺑﻮط ﻧﻤـﻰﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﺗـﺴﻠﻂ‬
‫ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻛﺸﻮر ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺮوز ﻳﻚ ﺳﺮى اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺒﻌـﻴﺾآﻣﻴـﺰ ﻋﻠﻴـﻪ دﻳﮕـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ‬
‫ﻧﮕﺮاﻧﻰﻫﺎﻳﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺑﺎرﻫﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘـﻪ اﺷـﺎره ﺷـﺪه ﻛـﻪ ﺗﻌـﺪاد اﻧـﺪﻛﻰ از داﻧـﺸﮕﺎهﻫـﺎى‬
‫ﻛــﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳــﻌﻪﻳﺎﻓﺘــﻪ از ﺑــﺴﻴﺎرى از ﻛــﺸﻮرﻫﺎى در ﺣــﺎل ﺗﻮﺳــﻌﻪ آدرسﻫــﺎى ‪ IP‬ﺑﻴــﺸﺘﺮى در اﺧﺘﻴــﺎر دارﻧــﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻛﻪ ﻗﺮاردادﻫﺎى ﺧﺼﻮﺻﻰ را ﻻزماﻻﺗﺒﺎع ﻣﻰﺷﻤﺮﻧﺪ )اﺳﺎﺳﺎً دادﮔﺎهﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻫـﻢ ﺑـﻪ‬
‫آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ( ﺿﺮورﺗﺎً ﻳﻚ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻣﺤـﺴﻮب‬
‫ﻧﻤﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً در ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺑﻌﺎد زﻧﺪﮔﻰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬اﻳـﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ ﺑـﺮاى دوﻟـﺖﻫـﺎ‬
‫ﻣﻮﺟﻪ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ آن را ﻧﻮﻋﻰ اﺑﺰار ﺣﻴﺎﺗﻰ در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﻗﻠﻤـﺪاد ﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﮔﻮﻧـﻪاى ﻛـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ آن‬
‫ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺪون رﻋﺎﻳﺖ اﺻﻮل ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻧﻈﻴﺮ اﺣﺘﺮام ﺗﺴﺎوي ﺑﻪ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﻣﻄﻠﻮﺑﻰ ﻧﻈﻴـﺮ اﻋﻄـﺎى اﺧﺘﻴـﺎر ﺑـﻪ ﺑـﺎزﻳﮕﺮان ﺧـﺼﻮﺻﻰ و‬
‫ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻈﺎرت ﻧﺎﺷﺎﻳﺴﺖ دوﻟﺘﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺧﻄﺎ رود و ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ رﻫﻴﺎﻓـﺖﻫـﺎى ﮔﺮوﻫـﻰ ﺟﺪﻳـﺪ و ﺗـﺴﻠﻂ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﺎص ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪى ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ‪ ،‬ﻓﺮاﮔﻴﺮى و ﻣـﺮدم ﺳـﺎﻻراﻧﻪ ﺑـﻮدن اﻳـﻦ‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ را از ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮد‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻘﺶ رو ﺑﻪ رﺷﺪى را در اﺟﺮاى اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻠﻰ ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه دارد‪،‬‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ از ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺮدم ﺳﺎﻻرى ﻫـﻢ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬در‬
‫ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻣﺴﻴﺮى ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻧﻬﺎ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻋﻤـﻮﻣﻰﺷـﺎن‬
‫ﺳﺎزﮔﺎر اﺳﺖ‪ ،‬از وﺿﻌﻴﺖ روﺷﻨﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻼف دﻳﮕـﺮ ﺑـﺎزﻳﮕﺮان آﻧﻬـﺎ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻣـﺮدم ﺧـﻮد ﻣـﺴﺆول‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺷﺪهاى ﺑﺮاى اﻳﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎ ﺗﺪارك دﻳﺪه ﻧﺸﻮد‪ ،‬ﺟﻮاﻣﻌﻰ ﻛﻪ اﺣﺴﺎس ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻣﻨـﺎﻓﻊ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدى ﻳﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕﻰﺷﺎن ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘـﻪ ﻳـﺎ در ﻣﻌـﺮض ﺧﻄـﺮ ﻗـﺮار دارﻧـﺪ‪ ،‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ رأﺳـﺎً‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫واﻛﻨﺶﻫﺎﺋﻰ را ﺗﺮﺗﻴﺐ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻛﻪ ﻳـﻚ اﺑـﺰار ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ﻋﺮﺻـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﻣﺤـﺴﻮب‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺮد‪.‬‬
‫ﮔﺎم اوﻟﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ﭘﻴﺸﺒﺮد ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻓـﺮاﻫﻢ ﮔـﺮدد‪ ،‬ﺗـﻀﻤﻴﻦ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﺣﺪاﻗﻞ در ﺑﺨﺸﻰ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﻨﺎﺧﺖ اﺳﺎﺳﻰ ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺣﻀﻮر ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻳﺎﻓـﺖ و ﻣﻨـﺎﻓﻊ در‬
‫ﺧﻄﺮ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺬاﺷﺖ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﺠﺎل‪ ،‬ﻧﻜﺘﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻊ اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ﺣﺎﻣﻴﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺴﺎﺋﻠﻰ ﻧﻈﻴﺮ اﺻﻞ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﺎص‪ ،‬ﻣﺸﻜﻼت و ﺗﺄﺛﻴﺮات زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ آن و ﻳﻚ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﺤـﺚ و‬
‫ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮى را ﺗﺮﺗﻴﺐ داد‪ .‬از ﻧﻈﺮ ‪ ،UNCTAD‬ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺳﺎﺳﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻃﻤﻴﻨـﺎن‬
‫ﻳﺎﺑﻨﺪ ﻧﻴﺎزﻫﺎ و دﻏﺪﻏﻪﻫﺎى ﺧﺎﺻﺸﺎن در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد و ﺑﺮ ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه‬
‫در ﻛﺎرﻛﺮد آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻛـﻪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﺮ‬
‫ﻣﻴﺰان ﻋﺮﺿﻪ و رﻗﺎﺑﺖ اﻗﺘﺼﺎد آﻧﻬﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﮕﺬارد‪.‬‬
‫‪257‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬در ﺑﺮاﺑﺮ‪ ،‬راﻫﺒﺮى» ﺑﺮ« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆاﻻت از ﻣﻨﻈﺮ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﭘﺎﺳﺦ داده ﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﭘﺬﻳﺮش اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺼﺎدﻳﻖ ﺣﻮزهﻫﺎى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى آن ﻗﺪر زﻳﺎد ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﭘﺎﺳـﺦﻫـﺎﻳﻰ ﻣـﺴﺘﻠﺰم ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﺆﺳـﺴﺎت‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺧﺎص اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ وﻳﮋه از دﻳﺪﮔﺎه رﻗﺎﺑﺖ اﻗﺘﺼﺎدى ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬در واﻗﻊ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫـﺎى ﺳﻴﺎﺳـﻰ‬
‫ﻛﻪ از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻧﻈﺎمﻫﺎى ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‪ ،‬ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﻳـﺎ ﻗﺎﻋـﺪهﮔـﺬارى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻰ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﺗﺎ اﮔﺮ ﻧﮕﻮﻳﻴﻢ ﺑﻪ اﻛﺜﺮﻳﺖ‪ ،‬ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻌﻀﻼت راﻫﺒﺮى ﻛـﻪ از ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺎﺷﻰ ﺷﺪه رﺳﻴﺪﮔﻰ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬آﻧﭽﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﺗﻔﻜﻴﻚ »راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ« )ﻛـﻪ‬
‫ﺷﺎﻣﻞ ‪ -‬زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ و ﻣﻨﻄﻘﻰ آن ﻣﻰﺷﻮد و ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ از آن ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ اﺻـﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻳـﺎد‬
‫ﺷﻮد( از »راﻫﺒﺮى ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« اﺳﺖ )ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻰ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻰﭘﻴﻮﻧﺪﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻪ وﻳﮋه ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت(‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻧﺠﺎم ﻳﻚ ﺗﻔﻜﻴﻚ روﺷﻦ ﻣﻴﺎن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺴﺎﺋﻞ زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻰ ‪ /‬ﻓﻨﺎورى از ﻳﻚ ﺳﻮ و ﻣـﺴﺎﺋﻞ ﺳﻴﺎﺳـﻰ اﻗﺘـﺼﺎدى از‬
‫ﺳﻮى دﻳﮕﺮ اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬اﻛﺜﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎ از آﺛﺎر ﻓﻨﺎورى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﺑﺎﻟﻌﻜﺲ‪ .‬ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻳـﻚ اﺑـﺰار‬
‫اﺑﺘﺪاﻳﻰ ﺟﻬﺖ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺿﺮورى اﺳﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺮرﺳـﻰ‬
‫واﻛﻨﺶﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮع داده ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ اﺑـﺰار ﺟﻬـﺎﻧﻰ از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى آن ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﺮدم ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دادن ﻃﺒﻘﻪاى از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ذﻳﻞ »راﻫﺒﺮى ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﺷﻮد‬
‫ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ راﻳﺞﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮاردى ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧـﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪ :‬وﺿـﻊ ﻣﻘـﺮرات راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻣﺤﺘـﻮا‪،‬‬
‫ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى )ﻫﺮﭼﻨﺪ اﻳﻦ ﻣﻮارد از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ICANN‬ﻧﻴﺰ ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮﻧﺪ(‪ ،‬ﺻﻼﺣﻴﺖ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳـﺖ رﻗـﺎﺑﺘﻲ )ﺑـﻪ وﻳـﮋه‬
‫درﺑﺎره ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻋـﺪم ﺗﻌـﺎدل در رواﺑـﻂ اﭘﺮاﺗﻮرﻫـﺎى ‪ backbone‬ردﻳـﻒ ﻳـﻚ و اراﺋـﻪ‬
‫دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و اﭘﺮاﺗﻮرﻫـﺎى ‪ backbone‬ﻛـﻮﭼﻜﺘﺮ(‪ ،‬ﻣﺎﻟﻴـﺎت ﺑـﺮ ﺗﺠـﺎرت‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪258‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ .‬در ﺑـﺴﻴﺎرى از اﻳـﻦ ﻣﺜـﺎلﻫـﺎ‪ ،‬ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﺗﻤﻬﻴـﺪات راﻫﺒـﺮى‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻳﺎ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻰ ﻣﻰﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﻃﺮحرﻳﺰى ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ UNCITRAL ،‬و ﻛﻨﻮاﻧـﺴﻴﻮن‬
‫ﺣﻘﻮق ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻫﺎﮔﻮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎﻳﻰ را اﻳﺠﺎد ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺑﺮآﻣﺪه از اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺠﺎرى ﻳـﺎ‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت ﺧﺼﻮﺻﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﺗﻼشﻫـﺎ در ﺳـﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘـﻪاى ﺻـﻮرت‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺟﺮاﺋﻢ دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ ﺷﻮراى اروﭘﺎ( و ﺑى‪Ĥ‬ﻧﻜﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﻋﻤﺪهاى وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮد‪ .‬در دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪ ،‬ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣـﺸﻜﻼت ﺑـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﺷﻜﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ راهﺣﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاى آﻧﻬﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ از ﻫﻤﻜﺎرى ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و آﮔـﺎﻫﻰ و ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻰ ﺑﺎﺷﺪ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ(‪ .‬در ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﻣﻮارد‪ ،‬وﻳﮋﮔﻰ اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺤﺖ ﺑﺮرﺳﻰ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻧﻴـﺴﺖ‬
‫ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ رﺳﺎﻧﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آن ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺴﺄﻟﻪدار در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ اﻳـﻦ ﻣﻌﻴـﺎر‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﺳﻄﺢ از »راﻫﺒﺮى« )از رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﺟﻤﺎع و ﻫﻤﻜﺎرى ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ وﺿﻊ ﻗﺎﻧﻮن( و از ﻃﺮﻳـﻖ ﭼـﻪ ﺗﻤﻬﻴـﺪاﺗﻰ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺮا ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻋﺪم ﺗﻮازن در ﺗﻮزﻳﻊ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻧﻤﻮﻧﻪاى از ﺷﺮاﻳﻄﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در‬
‫آﻧﻬﺎ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﻛﺎﻣﻠﻰ را ﻓﺮاﻫﻢ آورﻧﺪ‪ ،‬اﻳﻦ در ﺣـﺎﻟﻰ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﺮﻗـﺮارى ﺗﻤﻬﻴـﺪات‬
‫راﻫﺒﺮى ﺧﺎص ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﻧﻤﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﺘﺮى در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻋﻠﺖ اﻳـﻦ اﻣـﺮ وﺟـﻮد اﻗـﺪاﻣﺎت‬
‫ﺗﺠﺎري و ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﺑﺰرگ ‪ backbone‬ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎى ﺑـﺎﻻﻳﻰ را ﺑـﺮاى‬
‫اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت و ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورﻧﺪ و ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را وﺳﻌﺖ ﻣﻰﺑﺨﺸﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﺪل ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهﺗﺮﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت را در ﺑﺮ دارد‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ از‬
‫اﺛﺮات ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه ﺗﺠﺎري رﻧﺞ ﻣـﻰﺑﺮﻧـﺪ‪ ،‬زﻳـﺮا از ﺷـﺎﻧﺲ ﻛﻤﺘـﺮى ﺑـﺮاى رﻗﺎﺑـﺖ ﺑـﺎ اﻧﺒـﻮه ﺑـﺎزﻳﮕﺮان‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺣﺘﻤﺎل داده ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻬﺒﻮد اﻳﻦ وﺿـﻌﻴﺖ در ﮔـﺮو اﻗـﺪاﻣﺎﺗﻰ ﺟﻬـﺖ رﺳـﻴﺪﮔﻲ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ اﻳـﻦ اﻗـﺪاﻣﺎت در راﺳـﺘﺎي‬
‫اﺳﺘﻘﺮار ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻣﻘﺮراﺗﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺤـﺚ‬
‫اﺻﻠﻰ در اﻳﻨﺠﺎ ﻧﻴﺎز ﻣﺒﺮم ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺟﺪﻳﺪى ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮآﻣﺪه از اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ رﺳـﻴﺪﮔﻰ ﻛﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻠﻜﻪ ﻋﺪم ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮﺧﻰ اﺑﻌﺎد ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﺗﺠﺎري ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ دﻏﺪﻏﻪﻫـﺎى ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ارﺗﺒـﺎط‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫اﺻﻼح‪ ،‬ﺛﺒﺎت و اﺟﺮا‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ DNS‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ‪ ICANN‬اﺳﺖ و اﺟﺮاى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻛﻪ در اﺧﺘﻴﺎر ﮔﺮوه ﻛـﻮﭼﻜﻰ از ﻧﻬﺎدﻫـﺎى‬
‫ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻗﺮار دارد‪ ،‬در ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺤﺪود »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎﻳﻰ‬
‫ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻋﻀﻮﮔﻴﺮى ﻫﺴﺘﻨﺪ و از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫـﺎى ﺗـﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨـﺪه زﻳﺮﺑﻨـﺎى‬
‫»ﻣﻨﻄﻘﻰ« اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺷﻤﺮدن ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ و ﻗـﻮت آﻧﻬـﺎ‬
‫ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ‪ ICANN‬در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺠﺎل اﻳﻦ ﻣﺘﻦ اﺳﺖ؛ اﻣﺎ واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ از ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺤﺪود ﺷﺪه دوﻟﺖﻫﺎ در ‪ ICANN‬و ﺑﻪ وﻳـﮋه در ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺻـﺮﻓﺎً ﻣـﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘـﻰ‬
‫)‪ (GAC‬آن راﺿﻰ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺸﺘﺮك از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻛـﻪ ﻧﻈـﺎم‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺆول اﺟﺮاى آن اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در آن ﻣـﺸﺎرﻛﺖ داده ﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ ﺑﻌـﺪ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻗﺒﻞ از ﻓﺎز دوم ‪ WSIS‬اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺑﺤﺚ‪ ،‬ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻃﺮحﻫﺎى ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدى راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎى اﺻﻠﻰ ﺑﺴﻴﺎر زود ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮﺧﻰ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﺎﻳﺰ و ﺗﺸﺨﻴﺺ اﺳﺖ‪.‬‬
‫اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻲﻫﺎي اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﺻﻼح آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺳـﻂ ﻣﺠﻤﻮﻋـﺔ ﮔﺴـﺴﺘﺔ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن زﻳﺮﺑﻨﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دادهاﻧﺪ و در ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺛﺒـﺎت و ﻳﻜﭙـﺎرﭼﮕﻰ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰى از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻛﻪ از ﻫﻴﭻ ﻣﺮﻛﺰﻳﺘﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺖ و ﻫﻴﭻ ﻣﻘﺎم ﻗﺎﻋﺪهﮔﺬار ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪى ﺑﺮ آن‬
‫ﺣﻜﻮﻣﺖ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻮﻓﻴﻘﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﺳﺘﺎﻳﺸﻰ ﺑﻪ دﺳﺖ آوردهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻃﺮحﻫﺎى اﺻﻼﺣﻰ ﺗﺤﻘـﻖ ﻳﺎﺑـﺪ‪،‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻰ ﺑﻠﻜﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ دﻟﻴﻞ ﻣﺤﻜﻤﻰ اراﺋﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺛﺒﺎت و ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣـﺴﺘﻤﺮ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ را ﺗﻀﻤﻴﻦ و از ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و از ﻃﺮﻳﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻣﻘﺮر‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى »از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ« را ﺑﺮﻗﺮار ﻧﮕﻪ ﻣﻰدارﻧﺪ‪.‬‬
‫دوم اﻳﻨﻜﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻫﻴﭻ رﻫﻴﺎﻓﺖ »ﻳﻚ اﻧﺪازه ﺑﺮاي ﻫﻢ« ﺑﻪ ﻣﻨﺼﻪ ﻇﻬﻮر ﻧﺨﻮاﻫﺪ رﺳـﻴﺪ‪ .‬ﻋـﻼوه ﺑـﺮ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬
‫اﺻﻠﻰ )آدرسﻫﺎى ‪ ،DNS ،IP‬ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ‪ ،‬ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ(‪ ،‬ﻳﻚ ﺳـﺮى ﻣـﺴﺎﺋﻞ راﺟـﻊ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻓﻨـﺎورى و‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻣﻄﺮح ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎﺻﻰ ﺑﻪ ﻫﻢ آﻣﻴﺨﺘﻪ اﻧﺪ و اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷـﻜﻞ ﻣـﻰﺗـﻮان آﻧﻬـﺎ را از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻜﻪاى از ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻫﻤﻜـﺎرى و ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ )ﻛـﻪ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻳـﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﺘﺤﺪاﻟﺸﻜﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻣﻨﺪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد( ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻰ ﻗﺮار داد‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات ﭘﺎﻳﮕﺎه داده‬
‫‪) WHOIS‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ(‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ )ﻫﻢ از ﻟﺤﺎظ ﺷﺒﻜﻪ و‬
‫ﻫﻢ از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﺑﺮ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت در ﺗﻌﺎرض ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ(‪ ،‬ﻧﻈـﺎم ﺣـﻞ و ﻓـﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗـﺸﺎت و ﻣـﺴﺄﻟﻪ‬
‫ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻰ اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬در ﻳﻚ ﭼﻨﻴﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﻤﻜﺎرى‪ ،‬اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ :‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺑﻪ ﻳﻚ اﻧﺪازه در ﺗﺒﻴﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻛﻨﻨـﺪ و ﻣﻤﻜـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﺑﺮﺧﻰ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻗﻮاﻋﺪ ﺳﺨﺖ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى رﺳﻤﻰ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ .‬اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى و ﻧﺮﻣﺶ ﺳﺎﺧﺘﺎرى از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد ﻛـﻪ از اﺟـﺮاى ﻣﻄﻠـﻖ راهﺣـﻞﻫـﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻓﻨﺎورى ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻃﻰ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺗﺨﺎذ ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓـﺖ داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ از ﺑـﺎﻻ ﺑـﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ‪ ،‬ﺑﻴـﺸﺘﺮ‬
‫اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮردﻧﻈﺮ را در ﺑﺮ دارد‪ .‬ﻧﻈﺎم ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺻﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮاﻳﻨـﺪى اﺳـﺖ ﻛـﻪ در‬
‫ﻳﻚ ﺑﺮﻫﻪ زﻣﺎﻧﻰ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﻪ آن درﺟـﻪ از ﺑﻠـﻮغ ﺧـﻮد‬
‫ﻧﺮﺳﻴﺪه ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﺗﻤﺎﻣﻰ ذىﻧﻔﻊﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻳـﻚ ﻣـﺴﻴﺮ ﻣـﺴﺘﻘﻴﻤﻲ را در راه‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺷﺪن ﻃﻰ ﻛﻨﺪ )ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺿﺮورﺗﺎً ﻣﻌﺎدﻟﻰ از ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﺗﻤﺎم ﻋﻴﺎر ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣـﺎﻛﻰ از اﻳـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺮوط ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ آن ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﺷﺨﺎص‪ /‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻛـﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد(‪ .‬در اﻳـﻦ‬
‫راﺳﺘﺎ‪ ،‬ﺿﺮورى اﺳﺖ درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎى اﻋﻤﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ اﻧﺘﻘـﺎل ﻣـﺴﺘﻤﺮ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫ﺣﺴﺎﺳﻰ ﻛﻪ ‪ ICANN‬و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎع اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮔﺮدد‪ .‬اﮔﺮ ﺑﻪ ﻫﻤـﺎن ﺷـﻜﻞ‬
‫‪259‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫‪260‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪4‬‬
‫ﻛﻪ در ﻓﻮق اﺳﺘﺪﻻل ﺷﺪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﻧﻤﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺪاﻧﻴﻢ ﻛـﻪ ﻋـﺪم‬
‫ﻛﺎرآﻳﻲ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ زوال ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ ﭼﺎرﭼﻮب راﻫﺒﺮى از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻈﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ دوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬در ﺻﻮرﺗﻰ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﺪ‬
‫ﻛﻪ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ )ﻫﺮ دو ﺣﻮزه دوﻟﺘﻰ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ( ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ )ﻛـﻪ‬
‫در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﻮزهﻫﺎى ﮔﺴﺘﺮده ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ( ﺑﻪ ﻧﺤﻮى آﺷﻨﺎ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاﻳﺸﺎن ﻣﺤﺮز ﮔﺮدد دﻏﺪﻏﻪﻫـﺎ و‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻌﺸﺎن ﺑﻪ ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ .‬ﺿﺮورى اﺳﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺛﺎر ﻧﺎﺷـﻰ از ﻣـﺪلﻫـﺎى‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى ﺑﺮ ﻇﺮﻓﻴـﺖ اﻗﺘـﺼﺎدي از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮاى ‪ UNCTAD‬ﻳﻚ وﻇﻴﻔﻪ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺤﺪودى ﻛﻪ در ﺣﻮزه ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد‪ ،‬اﻗﺪاﻣﺎت ارزﻧﺪهاى اﻧﺠﺎم دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺿﺮورى اﺳﺖ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺴﺘﻤﺮى در زﻣﻴﻨﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎزي ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد ﺗـﺎ اﻛﺜﺮﻳـﺖ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﻧﻈﺎمﻫﺎى راﻫﺒﺮى‪ /‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻰ ﻛﻪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ‪ WSIS‬ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآﻳﻨﺪ‪ ،‬ﺣﻀﻮر ﻣﺆﺛﺮى داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺧﻮد ﺣﻮزه دﻳﮕﺮى را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ‪ UNCTAD‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﻣﺆﺛﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﮔﺮوه وﻳﮋة ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ‪ UNCTAD‬ﻧﻘﺶ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﻛﻨﻨﺪه ﻣﻬﻤﻰ را ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه‬
‫دارد‪.‬‬
‫‪Chapter‬‬
‫‪5‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪5‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﺳﺆال و ﺟﻮابﻫﺎﻳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و راﻫﺒﺮى آن‬
‫)‪(1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻛﺎرل اورﺑﺎخ)‪Interworking Labs ،(2‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫‪263‬‬
‫اﻳﻦ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺟﻬﺖ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺳﺆاﻻت ﺧﺎﺻﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً در ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄـﺮح ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﻣﺤﺘﻮاى اﻳﻦ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬آﺧﺮﻳﻦ ﻧـﺴﺨﻪ اﻳـﻦ ﻳﺎدداﺷـﺖ را‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﺪ از اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ آورﻳﺪ‪http://www.cavebear.com/rw/igov-qa.html :‬‬
‫اﻳﻦ ﻳﺎدداﺷﺖ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫› ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫› راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫› اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺣﻘﻮق اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫› ﻓﻨﺎورى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬
‫ﺳﺆال‪ :‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﺎﻣﻼ ﺑﺎزى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ‪ IP‬را از آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﻣﺒﺪاء ﺑﻪ آدرسﻫـﺎى ‪IP‬‬
‫ﻣﻘﺼﺪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬روزآﻣﺪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺗﺎرﻳﺦ ‪ 23‬ﻣﺎرس ‪.2004‬‬
‫‪Karl Auerbach 2‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪264‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻻﻳﻪاى اﺳﺖ‪ .‬اﺻﻮﻻً ﺧﺪﻣﺎت و اﺑﺰارﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ از ﻃﺮﻳﻖ ﻟﺒﻪﻫـﺎى اﻧﺘﻬـﺎﻳﻲ ﺷـﺒﻜﻪ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و در ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺻﻠﻲ ﺣﻤﻞﻛﻨﻨﺪه دادهﻫﺎ ﻛﻪ ﻻﻳﻪﻫﺎى ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺷﻜﻞ ﻣﻲدﻫﻨـﺪ‪ ،‬ﻗـﺮار‬
‫ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ »اﺻﻞ ‪ «end to end‬ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از اﺷﺨﺎص ﺑﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﺧﺪﻣﺎت و اﺑﺰارﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﺷـﺒﻜﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ وب )‪ ،(www‬ﺻـﻮت در ﺟﺮﻳـﺎن‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (VoIP‬و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ )‪ ،(DNS‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﻧﮕﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﻰﺗـﻮان‬
‫آﻧﻬﺎ را ﺧﺪﻣﺎت و اﺑﺰارﻫﺎى ﻻﻳﻪاى در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻧﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺿﺮورﺗﺎً در ﻫﺴﺘﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻳﻚ‬
‫ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﻔﺎف از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ و ﻧـﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از ﻫﺴﺘﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ‪.‬‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ در اﻳﻦ ﺑﺎره ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫› ﺳﺎﻟﺘﺰر‪ ،‬رﻳﺪ‪ ،‬ﻛﻼرك‪» ،1981 ،‬اﺳﺘﺪﻻﻻت ‪ End-to-End‬در ﻃـﺮحرﻳـﺰى ﺳﻴـﺴﺘﻢ« ﺑـﻪ ﺻـﻮرت‬
‫آنﻻﻳﻦ در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫)‪(1‬‬
‫‪http://www.reed.com/Papers/EndtoEnd.html‬‬
‫ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬
‫› دﻳﻮﻳﺪ اﻳﺰﻧﺒﺮگ‪» ،1997 ،‬رﺷﺪ ﺷﺒﻜﻪ اﺣﻤﻖ« ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر آنﻻﻳﻦ در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫)‪(2‬‬
‫‪http://www.hyperorg.com/misc/stupidnet.html‬‬
‫ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬
‫› ﻛﺎرل اورﺑﺎخ‪» ،2004 ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﻜﻨﻲ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﻪ ﺻﻮرت آنﻻﻳﻦ در ﺳﺎﻳﺖ‪:‬‬
‫)‪(3‬‬
‫‪http://www.itu.int/osg/spu/forum/intgov04/contributions/deconstructing‬‬‫‪Internet-governance-ITU-Feb26-27-2004.html‬‬
‫ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه اﺧﻴﺮ ‪ ITU‬راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ )ﻓﻮرﻳﻪ ‪.(2004‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻫﻤﺎن »ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وب« اﺳﺖ؟‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬ﺧﻴﺮ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﻴﺴﺘﻤﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺴﻴﺎرى از اﺑﺰارﻫﺎ را در ﺧﻮد ﺟﺎى دﻫﺪ‪ .‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ‬
‫وب ﻓﻘﻂ ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺮدم ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﺮﺗﻜﺐ اﺷﺘﺒﺎه ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وب ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ اﺷـﺘﺒﺎه ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى ﻧﺎدرﺳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد‪ ،‬زﻳﺮا ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى وﺿﻊ ﺷﺪه ﺑﺮاى ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وب ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ در ﻣﻮرد‬
‫دﻳﮕﺮ اﺑﺰارﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ‪ ،VoIP‬ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬اﺷﺘﺮاكﮔﺬارى ﻓﺎﻳﻞ ﻳﺎ ﭘﺰﺷﻜﻰ از راه دور ﻧﻴﺰ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬ﻣﻨﻈﻮر از »ﭘﺎﻳﺪاري و ﺛُﺒﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫‪" End-to-End Arguments in System Design", Saltzer, Reed, Clark 1‬‬
‫‪"Rise of the Stupid Network", David Isenberg 2‬‬
‫‪"Deconstructing Internet Governance" Karl Auerbach 3‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺎﻳﺪار ﺗﻠﻘﻰ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ از وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ذﻳﻞ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫› ﺑﺴﺘﻪﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ‪ IP‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﺣﺮﻛﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ و از آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﻣﺒﺪاء ﺗﺎ آدرسﻫﺎى ‪IP‬‬
‫ﻣﻘﺼﺪ اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﺑﻨﺪ‪.‬‬
‫› ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬و ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻪ ﺧـﻮﺑﻰ ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﺟﻔـﺖ و ﺟـﻮر‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ اراﺋﻪ ﺷﺪه از ﭘﺎﻳﺪاري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﺗﻌﺮﻳﻒ اراﺋﻪ ﺷﺪه از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از اﻳـﻦ ذﻛـﺮ ﺷـﺪ‪ ،‬ارﺗﺒـﺎط دارد‪.‬‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﻮرد اﺑﺰارﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ در ﻻﻳﻪﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ از ﭘﺎﻳﺪاري اراﺋﻪ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺗﻌﺮﻳﻔﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان از »ﭘﺎﻳﺪاري ‪ «DNS‬اراﺋﻪ داد ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از‪:‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬ﻳﻜﻰ از ﻣﻔﻴﺪﺗﺮﻳﻦ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از‪:‬‬
‫‪265‬‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ‪ DNS‬ﭘﺎﻳﺪار ﺗﻠﻘﻰ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ از وﻳﮋﮔﻰ ذﻳﻞ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫› ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎى ‪ DNS‬ﺑﺮاى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ رﻳﺸﻪ و ﻻﻳﻪﻫﺎى ‪ TLD‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻄﻤﺌﻦ‪ ،‬ﺳﺮﻳﻊ و دﻗﻴﻖ ﭘﺎﺳـﺦ‬
‫داده ﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺗﻌﺎرﻳﻒ‪ ،‬از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺪارﻧـﺪ‪ ،‬ﻣـﺴﺘﺜﻨﻲ ﻫـﺴﺘﻨﺪ؛ ﻣﺜـﻞ ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﻋﻼﻳـﻢ‬
‫ﺗﺠﺎرى ﻳﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت‪.‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬ﻣﺎﻫﻴﺖ داﻣﻨﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻي ﻛﺪ ﻛﺸﻮري )‪ (ccTLD‬ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ دﻗﻴﻖ ‪ ccTLD‬اﺑﻬﺎﻣﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﻰ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان ‪ ccTLD‬را ﭼﻴﺰى ﻣﻰداﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛﺸﻮر در ارﺗﺒﺎط و ﺑﺮآﻣﺪه از آن اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ‬
‫ﺗﻔﺴﻴﺮ‪ ،‬اﺧﺘﻴﺎر ﻧﻬﺎﻳﻰ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮد ‪ ccTLD‬ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ آن ﻛﺸﻮر واﮔﺬار ﻣﻰﺷﻮد و ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻛـﺸﻮر دﻳﮕـﺮى‬
‫ﺗﻌﻠﻖ ﻧﺪارد‪.‬‬
‫دﻳﮕﺮ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان ‪ccTLD‬ﻫﺎ را ﻓﻘﻂ ورودىﻫﺎى ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻳﺎ ﭘﺎﻳﮕﺎه دادهاى ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎ‬
‫ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ اﻧﻄﺒﺎق ﺗﺼﺎدﻓﻰ ارﺗﺒﺎﻃﻰ ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ ﺗﻔﺴﻴﺮ‪ ،‬اﺧﺘﻴﺎر ﻧﻬﺎﻳﻰ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻳـﻚ ‪ccTLD‬‬
‫ﺑﻪ آن ﻛﺸﻮر ﻣﺤﻮل ﻧﻤﻰﺷﻮد و ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ دﻳﮕﺮى واﮔﺬار ﻣﻰﮔﺮدد‪.‬‬
‫‪ ICANN‬از دﻳﺪﮔﺎه دوم ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ‪ccTLD‬ﻫﺎ را از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻔـﻊ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺸﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر روﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ از ﻟﺤﺎظ اﻳﻨﻜﻪ آﻳﺎ ‪ ccTLD‬آن ﻛﺸﻮر‬
‫ﺗﻮﺳﻂ اﺷﺨﺎص ﻳﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎى ذىﺻﻼح اﺟﺮا ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ وﺟﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛـﺎرﺑﺮان ﺷـﺒﻜﻪ آن ﻛـﺸﻮر را ﺗـﺄﻣﻴﻦ‬
‫ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺧﻮد را در ﻣﻮﺿﻊ ﻣﺎﻓﻮق دوﻟﺖ آن ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ‪ ICANN‬اﻳﻦ اﺧﺘﻴﺎر را دارد ﻛـﻪ‬
‫از ﻣﻴﺎن ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺪﻋﻰ ﺑﺮاى ﻛﺴﺐ ﻳﻚ ‪ ccTLD‬ﮔﺰﻳﻨﻪاى را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ‪ ICANN‬دوﻟﺖ ﻣﺸﺮوع‬
‫ﻳﻚ ﻛﺸﻮر را ﺑﺮاي ﺗﺼﺎﺣﺐ آن ‪ ccTLD‬اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻊ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ در ﻗﺒﺎل اﻳـﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ ﺑـﺎ ﻧﻘـﺶ وزارت‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪266‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه در ﻗﺒﺎل ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﻧﺎمﻫـﺎﻳﻰ در ﻧﺎﺣﻴـﻪ رﻳـﺸﻪ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﭘﻴﺪا ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺘﻠﺰم راﻫﺒﺮى اﺳﺖ؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬ﺑﻠﻰ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم راﻫﺒﺮى ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻴـﺰان و ﻧﺤـﻮه اﺟـﺮاى آن ﺑـﺎ دﻗـﺖ ﻧﻈـﺮ‬
‫وﻳﮋهاى ﻋﻤﻞ ﻛﺮد‪ .‬ﺧﻄﺮ راﻫﺒﺮى ﺑﻄﻮر اﻓﺮاﻃﻲ ﺑﺮ ﻫﻴﭻ ﻛﺲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺣﺘﻰ در ﺑـﺴﻴﺎرى ﻣـﻮارد‪ ،‬ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ‬
‫اﺟﺮاى ﻳﻚ راﻫﺒﺮى ﺑﻰﭘﺮده و ﻣﺸﺨﺺ‪ ،‬ﺿﺮورت ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗـﺎ ﺣـﺪ زﻳـﺎدى ﺑـﻪ واﺳـﻄﻪ ﻫﻤﻜـﺎرى‬
‫داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ و اﻳﻦ ﻫﻤﻜﺎري از ﺗﻤﺎﻳﻞ و ﮔﺮاﻳﺶ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺟﻮﻳﺎﻧﻪ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮدي و ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧـﺸﺄت‬
‫ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬در ﺑﺴﻴﺎرى اﺑﻌﺎد‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻘﺮرات ﺧﺎص ﺧﻮد را ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻧﻤﻰﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑـﺎ‬
‫دﻳﮕﺮان ﻫﻤﻜﺎرى ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ از ﻫﻴﭻ اﺑﺰارى ﺑﺮاى ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ دﻳﮕﺮان ﻳﺎ ﺣﺘﻰ ﺑﺎ اﺷﺨﺎص‬
‫ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى اﺑﻌﺎد ﻣﺤﺪود اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم دﺧﺎﻟﺖ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺟﻊ ذىﺻﻼح اﺳﺖ ﺗـﺎ‬
‫ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎﻳﻰ را وﺿﻊ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻃﻴﻒ اﻳﻦ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ از ﻟﺤﺎظ ﺷﺪت و ﻗﺪرت از ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎى داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ ﺗـﺎ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖﻫـﺎى‬
‫اﻟﺰامآور ﮔﺴﺘﺮده اﺳﺖ‪ .‬در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد‪ ،‬اﻋﻤﺎل ﻗﺪرت ﺻﺮﻓﺎً ﺷﺎﻣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﺷﻤﺎره ﭘﺮوﺗﻜﻞ )ﻳﻚ ﭘﺎراﻣﺘﺮ( و اﻋﻼم‬
‫ﭼﻴﺰي اﺳﺖ ﻛﻪ آن ﺷﻤﺎره ﻣﺒﻴﻦ آن اﺳﺖ‪ .‬در ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ‪ ،‬اﻋﻤﺎل ﻗﺪرت ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺗﻌﺎدل دروﻧﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ رﻗﺎﺑﺘﻲ‬
‫و ﺑﺮاﺑﺮﻳﻬﺎي اﺳﺖ‪.‬‬
‫در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﺨﺸﻰ از ﻓﻬﺮﺳﺖ اﻳﻦ اﺑﻌﺎد اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫› ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى در ﻣﻮرد ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ )‪.(IP‬‬
‫› ﺗﺨﺼﻴﺺ واﻗﻌﻰ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارىﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‪.‬‬
‫› ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى در ﻣﻮرد اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮدن ﻳﺎ ﺣﺬف داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻي ﻧﺎﺣﻴﻪ رﻳﺸﻪ ‪.DNS‬‬
‫› اﺿﺎﻓﻪ‪ ،‬ﺣﺬف و ﻧﮕﻬﺪاري ورودى ﻳﻚ ‪ TLD‬در ﻳﻚ ﻧﺎﺣﻴﻪ رﻳﺸﻪ ‪.DNS‬‬
‫› ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺟﻬﺖ اﻧﺘﺨﺎب و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي در ﻣﻮرد ﻣﺪﻋﻴﺎن داﻣﻨﺔ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑـﺎﻻي ﻛـﺪ ﻛـﺸﻮري‬
‫)‪.(ccTLD‬‬
‫› اﺟﺮاى واﻗﻌﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖ ‪ ccTLD‬ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي در ﻣﻮرد ﻣﺪﻋﻴﺎن ‪ccTLD‬ﻫﺎ‪.‬‬
‫› وﺿﻊ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﺮاى ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳـﺮورﻫﺎى رﻳـﺸﻪ ‪ ،DNS‬ﺑـﻪ وﻳـﮋه ﺳـﺮورﻫﺎى رﻳـﺸﻪاى ﻛـﻪ‬
‫ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﺑﺪﻧﻪ اﺻﻠﻲ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫› ﺑﺮﻗﺮارى درﺟﺎت ﺣﺪاﻗﻠﻰ از اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺮاى اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄـﻪ دﻳﮕـﺮ‬
‫ﺗﺎ ﻛﺎرﺑﺮان و ﺗﻮﺳﻌﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫـﺎي ﺟﺪﻳـﺪ داراي ﻋﻤـﺮ ﻛـﺎﻓﻲ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑـﻮد )اﻟﺒﺘـﻪ‬
‫ﺿﺮورﺗﺎً در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻔﻬﻮم ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻧﻴﺴﺖ(‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬ﺧﻴﺮ‪ .‬در ﻧﺸﺴﺖ اﺧﻴﺮ ‪ ITU‬راﺟﻊ ﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻇﺎﻫﺮاً اﺟﻤـﺎع و ﺗﻮاﻓـﻖ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ راه ﺗﺤﻘـﻖ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻛﻮﭼﻚ و ﻧﻪ ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﺑـﺰرگ ﻣﻴـﺴﺮ اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫اﻣﻮر راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻣﺎﻫﻴﺖ ادارى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﺑﺴﻴﺎرى ﻫﻢ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻛﻤﻰ اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺮ ﺷﺨﺼﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ اﺻﻼً‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺮ ﻧﻴﺎز ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺿﺒﻂ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎى ﭘﺮوﺗﻜﻞ‪ ،‬ﻳﻚ وﻇﻴﻔﻪ ادارى ﺗﻠﻘﻰ ﻣـﻰﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫آﺳﺎﻧﻰ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد واﮔﺬار ﻛﺮد‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﻳﻚ وﻇﻴﻔـﻪ ﻏﻴﺮﻣـﺮﺗﺒﻂ دﻳﮕـﺮ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫واﮔﺬارى آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪http://www.itu.int/osg/spu/forum/intgov04/contributions/governance‬‬‫‪structureITU-Feb26-27-2004.html‬‬
‫ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ در ﻛﺎرﮔﺎه اﺧﻴﺮ ‪ ITU‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ )ﻓﻮرﻳﻪ ‪.(2004‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ در اﻳﻦ ﺑﺎره ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫› ﻛﺎرل اورﺑﺎخ‪» ،2004 ،‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻛﺎرﺑﺮدى« ﺑﻪ ﻃﻮر آنﻻﻳﻦ در ﺳﺎﻳﺖ‬
‫)‪(1‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﺘﺮﻧﺖ ﻻزم ﻳﺎ ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ؟‬
‫‪267‬‬
‫› وﻳﻠﻴﺎم درك‪» 2004 ،‬ﻃﺮحرﻳﺰي ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺳﻴﺎﺳﺖ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :،‬ﭘﺎﻧﺰده ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺳﺎﺳﻲ«)‪ - (2‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه اﺧﻴﺮ‪ ITU‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ )ﻓﻮرﻳﻪ ‪.(2004‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺣﻖ ﻧﺸﺮ و ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺠﺎرى در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻻزم و ﺿﺮوري ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬ﺧﻴﺮ‪ .‬ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺎﺷﻰ از ﺣﻖ ﻧﺸﺮ و ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺠﺎرى ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﺑﺎ ﭘﺎﻳﺪاري ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ راﺑﻄـﻪاى ﻧﺪارﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ‪ ICANN‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪه‪ ،‬اﻣﺎ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ در ﻗﺎﻧﻮنﮔﺬارﻳﻬﺎي ﻣﻠﻰ و ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻮرد‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از دام آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻇﺎﻫﺮاً ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬در اﻣﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬ﺗﺠﺮﺑﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺼﺮﻳﺢ دارد ﻛﻪ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﺑﻪ راﺣﺘﻰ در دام ﻣﻲاﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺗﻮﺳﻂ اﺷﺨﺎﺻﻰ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً در ﻓﻨﺎورى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﺒﺤﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ‬
‫آﻣﻮزش و ﻛﺴﺐ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻳﺎ ﻋﻼﻗﺔ واﻓﺮي ﻛﻪ ﺑﻪ آﻣﻮزش و ﻛﺴﺐ ﺗﺠﺮﺑﻪ دارﻧﺪ‪ ،‬ﻧﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻴﺮوﻫﺎي ﻓﺮﻳﺐدﻫﻨـﺪه و ﻋﻠـﺖ‬
‫اﻳﻦ ﻋﻮام ﻓﺮﻳﺒﻲ را ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﻨﺪ و در اﻧﺠﺎم وﻇﻴﻔﻪ ﺧﻮد ﻗﺼﻮر ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻤﺎﻳﻞ دارﻧﺪ ﺗﺤﺖ ﻫﺪاﻳﺖ اﺷﺨﺎﺻﻰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺧـﻮد را ﭘـﺎره‬
‫وﻗﺖ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ آﻧﻬﺎ را از دﺧﺎﻟﺖ ﻛﺎﻣﻞ در ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎ ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺎف ﻣﻰﮔﺮداﻧﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺟﺎى ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ راﻫﺒﺮى‪ ،‬آﻧﻬﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﻤﺎﻳﻞ دارﻧﺪ وﻇﻴﻔـﻪﺷـﺎن را ﺑـﻪ‬
‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺗﻤﺎم وﻗﺖ واﮔﺬار ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪“Governancing the Internet, A Functional Approch”, Karl Auerbach‬‬
‫‪"Framing Internet Governance Policy Discourse: Fifteen Baseline Propositions", Willam Drake‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪268‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﻌﻀﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺎﻧﻮن ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ادﻋﺎ و ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳﻼت و ﮔﺮاﻳﺸﺎت‬
‫ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ آﻧﻬﺎ در »ﭘﺎﻳﺪاري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« از اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ادﻋﺎﻫـﺎ را‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺮدﻳﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﮕﺮﻳﺴﺖ و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى واﻗﻌﻴﺖﻫﺎ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ادﻋﺎﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺗﻼشﻫﺎﻳﻰ ﺟﻬﺖ وﺿﻊ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻓﺮاﻣﻠـﻰ‬
‫ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬارى ﻣﻠﻰ ﻳﺎ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ UDRP‬ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﻣﺜﺎﻟﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ‪ UDRP .‬ﺳﻴﺎﺳﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ اﺗﺨﺎذ ﻛﺮده اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﺎدرات ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻳﻌﻨﻰ ﻳﻚ ﻗﺎﻧﻮن ﻓﺮاﻣﻠﻰ ﻛﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى را ﻓﺮاﺗﺮ از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻲ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺣﻘﻮق اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ اﺻﻞ ﻫﺪاﻳﺘﮕﺮى وﺟﻮد دارد ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﻮداى آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﻣﻮارد ذﻳﻞ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اﺻﻞ ﻫﺪاﻳﺘﮕﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدهام‪:‬‬
‫اوﻟﻴﻦ ﻗﺎﻧﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪:‬‬
‫› ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻓﺮاد در ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷـﻮد‬
‫آزاد ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺘﻀﺮر ﻋﻤﻮم ﻧﺸﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫› ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮر و زﻳﺎن ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه آﻧﻬﺎﻳﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ از ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى ﺧـﺼﻮﺻﻰ‬
‫ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫› ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﺮﻳﺤﻰ ﻣﺴﺘﻠﺰم اراﺋﻪ ادﻟﻪاى روﺷﻦ و ﻗﺎﻧﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻋﻤﻮم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫› ﺿﺮر و زﻳﺎن ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﺪى ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ را ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻓﻨﺎورى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺳﺆال‪ :‬ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺗﻌﺪاد داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒـﻪ ﺑـﺎﻻ )‪ (TLD‬ﻛـﻪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ از ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ‪ DNS‬ﻫـﻢ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬اﻣﺮوزه ﺳﻴﺴﺘﻢ داﻣﻨﻪ ‪ 258‬داﻣﻨﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻ )‪ (TLD‬دارد‪.‬‬
‫ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﺪ ﺛﺎﺑﺘﻰ ﺑﺮﺗﻌﺪاد داﻣﻨﻪﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﺗﺠﺮﺑﻪ واﻗﻌﻰ ﺑﻪ وﺿﻮح ﻧـﺸﺎن داده‬
‫ﻛﻪ ‪ DNS‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻴﻠﻴﻮن ‪ TLD‬را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﮕﺮاﻧﻰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از ﺑﺮوز اﻳﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻲ ﻳـﺎ روﻳـﻪاى ﻧﻴـﺰ ﻣﻮاﺟـﻪ‬
‫ﺷﻮﻳﻢ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﻴﺪه ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﺟﺮا و ادارة ﻧﺎﺣﻴﻪﻫﺎى ‪ DNS‬ﺑﺰرﮔﻰ ﻛﻪ ﺣـﺎوى ﻣﻴﻠﻴـﻮنﻫـﺎ‬
‫ﻧﺎم ﻫﺴﺘﻨﺪ )ﻧﻈﻴﺮ ‪ .com‬ﻳﺎ ‪ (.org‬وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻣﺸﻜﻼت اﺟﺮاﻳﻲ ﻳﺎ روﻳﻪاى ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ‪ .‬آن ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣـﺴﺘﻘﻴﻤﺎً‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬اﻳﻦ ﺑﺎور در ﻣﻴﺎن ﺑﺴﻴﺎري از اﻓﺮاد وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻫﻤـﺎن آدرس وب ﺳـﺎﻳﺖ اﺳـﺖ‪ .‬اﻣـﺎ اﻳـﻦ ﺑـﺎور‬
‫ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻳﻚ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ در ﻳﻚ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه از اﻫﻤﻴﺖ ﻛﻠﻴﺪى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻳـﻚ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ ﺑـﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاى از‬
‫ﺳﻮاﺑﻖ ﻣﻮﺟﻮد در آن ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻧﻮاع ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ از ﺳﻮاﺑﻖ وﺟﻮد دارﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠـﺎ ﻓﻬﺮﺳـﺖ ﻧﺎﻗـﺼﻰ از‬
‫اﻧﻮاع ﺳﻮاﺑﻘﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ آﻧﻬﺎ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﺪ‪ ،‬اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫› آدرسﻫﺎى ‪ IPv4‬و ‪IPv6‬‬
‫› ﻧﺎمﻫﺎى ﺳﺮور ﻧﺎم )ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻴﻖﺗﺮي از ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ‪ DNS‬ﺗﻮزﻳﻊ ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻛـﺎر‬
‫ﻣﻰروﻧﺪ(‬
‫› ﻧﺎمﻫﺎى ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ )ﻳﻌﻨﻰ ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﻲ ﻳﻚ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﺠﺎي ﻧﺎم دﻳﮕﺮى(‬
‫› اﺷﺎرهﮔﺮﻫﺎ )‪) (pointers‬اﺻﻮﻻً ﺑﺮاى ﺑﺮﮔﺮدان ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻪ ﻧـﺎمﻫـﺎ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ(‬
‫› ﺳﺮورﻫﺎى ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬
‫› ﻣﺨﺘﺼﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ )ﻋﺮض‪ ،‬ﻃﻮل و ارﺗﻔﺎع ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ(‬
‫› ﻣﺘﻦ )ﻣﺜﻼً اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﻣﺘﻨﻰ از ﻣﮕﻨﺎ ﻛﺎرﺗﺎ)‪(1‬در اﺧﺘﻴـﺎر دارم ﻛـﻪ در رﻛﻮردﻫـﺎ ﻣﺘﻨـﻰ ‪ DNS‬ذﺧﻴـﺮه ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ(‬
‫› ﻋﺒﺎرات ﻣﻨﻈﻢ )ﻳﻚ زﺑﺎن ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺑﺮﮔﺮدان ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﺗﻠﻔﻦ ﺑﻪ ‪URI‬ﻫﺎ ﺑﺮاي ‪VoIP‬‬
‫ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد(‪.‬‬
‫ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺴﻴﺎرى از اﻧﻮاع رﻛﻮردﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ‬
‫اﺳﺖ ﺑﺮاى ﻫﺮ ﻳﻚ از آﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺼﺪاق داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Magna Carta 1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﺑﻪ واﻗﻊ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ؟‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫در ﻣﻮرد ﺧﻮد رﻳﺸﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮاﺳﺖ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ دﻏﺪﻏﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﺧﻄﺮات اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن ﭼﻨﺪ ﺻﺪ ‪ TLD‬ﺟﺪﻳـﺪ‬
‫ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ را از ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮد‪.‬‬
‫اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ‪TLD‬ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪاى ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﭘـﺬﻳﺮﻓﺖ ﻛـﻪ ﻣﻴـﺎن رﺷـﺪ و‬
‫اﻳﺴﺘﺎﻳﻰ ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ ﺗﻔﺎوت وﺟﻮد دارد‪ .‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﻗﺮار ﺑﻮد در ﻫﺮ ﺳﺎﻋﺖ ﻳﻚ ‪ TLD‬ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ رﻳﺸﻪ ‪ DNS‬اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد‪،‬‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻌﺪاد ‪TLD‬ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺣﺪى ﺑﺮﺳﺪ ﻛﻪ ﻧﺘﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﻄﻮر ﻣﻨﻈﻢ و ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﻣﺸﻜﻠﻰ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ‪ .com‬و‬
‫‪ .org‬اداره ﻛﺮد‪ ،‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﺰار ﺳﺎل ﻃﻮل ﻣﻲﻛﺸﻴﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻰ ﻳﻚ ﻃـﺮح ﻛـﺎﻣﻼً ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧـﻪ ﺑـﺮاى‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ اﻳﻦ داﻣﻨﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن ﺣﺪاﻗﻞ ﺻﺪﻫﺎ ‪ TLD‬ﺟﺪﻳﺪ در ﻫﺮ ﺳﺎل ﺷـﻮد زﻳـﺮا ﻣـﺸﻜﻞ ﺧﺎﺻـﻲ‬
‫ﻗﻄﻌﺎ ﭘﻴﺶ ﻧﺨﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪.‬‬
‫‪269‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪270‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻧﺎم داﻣﻨﻪاى ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ www.example.com‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻴـﺎﻧﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاى از ﺳـﻮاﺑﻖ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺣﺎوى ﭼﻨﺪﻳﻦ آدرس ‪ ،IP‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﺎم ﺳﺮور ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻣﺨﺘﺼﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت ﺿﺪﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ و‬
‫دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﭘﻴﻜﺮه ﻧﺴﺒﺘﺎً ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪى از ﺳﻮاﺑﻖ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬آﻧﭽﻪ ﻛﻪ از ﻳﻚ ﻧـﺎم‬
‫داﻣﻨﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻰﺷﻮد ﺑﻪ ﺳﻮاﺑﻖ واﻗﻌﻰ ﻛﻪ ﻧﺮماﻓﺰار ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﻛﺎري ﻛﻪ آن ﻧﺮماﻓـﺰار ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺳـﻮاﺑﻖ اﻧﺠـﺎم‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد‪.‬‬
‫ﻣﻄﻠﺒﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﻲاﻓﺰاﻳﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻲ وﻗﺘﻲ ﻳـﻚ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ ﺻـﺮﻓﺎً ﺑـﻪ ﻳـﻚ آدرس ‪ IP‬ﻣﻨﺠـﺮ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى ﻛﻪ ﺑﻪ آن آدرس ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻰدﻫﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺘﻨﻮع و ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ را اراﺋـﻪ دﻫـﺪ و ﺗﻨﻬـﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺮور ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ وب ﻣﺤﺪود ﻧﮕﺮدد‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى ﻛـﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪ ‪www.example.com‬‬
‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺮوﻳﺲ ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﮔﻔﺘﮕﻮي آﻧﻼﻳﻦ‪ ،VoIP ،‬اﻧﺘﻘﺎل ﻓﺎﻳـﻞ‪ ،‬ﺳـﺎﻋﺖ ﻓﻌﻠـﻲ و‬
‫ﺧﺪﻣﺎت دﻳﮕﺮي را اراﺋﻪ دﻫﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻳﻚ ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎرى اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻴﺎن واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎى‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ در ﺗﻜﺎﭘﻮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺤـﺪودﻳﺖﻫـﺎى ﺣﺮﻓـﻪاى ﻳـﺎ ﻣﺤﺘـﻮاﻳﻲ را ﺑـﺮ‬
‫اﺳﺎس ﻣﻌﻨﺎﺷﻨﺎﺳﻲ ﻟﻐﺎﺗﻲ )ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻟﻐﺎت اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ( ﻛﻪ در ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎ ﭘﻴﺪا ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ ‪ IPv6‬ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ ﻳﺎ راهﺣﻞﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى را ﺑﺮاى راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﭘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ؟‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻬﻤﻲ ﻛﻪ ‪ IPv6‬ﺑﻪ وﺟﻮد آورده ﺗﻌﺪاد ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد آدرسﻫـﺎ ﻣـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﻴﺎز اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﻛﺎرﺑﺮان را در دﺳﺘﻴﺎﺑﻰ ﺑﻪ ﺑﻠﻮكﻫﺎى آدرس ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﺑـﺮ ﻃـﺮف ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﻛﺮد‪ .‬اﻣﺎ ‪ IPv6‬ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪ دﻏﺪﻏﻪﻫﺎى ﻧﺎﺷﻰ از ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ روزاﻓﺰون ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻣـﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻲ ﺑـﺴﺘﻪﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ‪ IP‬را‬
‫ﺑﺮﻃﺮف ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﻧﮕﺮش ‪ IPv6‬و در ﻗﺎﻟﺐ ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎى ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرس ‪ ،IP‬ﺑﺎﻳـﺪ در ﺗـﻀﻤﻴﻦ‬
‫ﺳﺎزﮔﺎري آدرسﻫﺎى ‪ IPv6‬ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻲ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ‪ IP‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دﻗﺖ ﺑﺴﻴﺎرى ﺑﻪ ﺧﺮج دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺆال‪ :‬آﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺴﺘﻠﺰم وﺟﻮد ﻳﻚ و ﻓﻘﻂ ﻳﻚ رﻳﺸﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ؟‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺟﻮاب‪ :‬ﺧﻴﺮ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎرى در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫـﺮ ﻳـﻚ از اﻳـﻦ ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎ‬
‫ﺗﻮﺳﻂ رﻳﺸﻪ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد‪ .‬از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺳﺎزﮔﺎر و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻧﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺷﺨﺺ در ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‬
‫درﺧﻮاﺳﺖ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺎن ﻧﺘﺎﻳﺠﻰ را ﺑﺪﻫﺪ ﻛﻪ ﺷﺨﺺ دﻳﮕﺮ در ﻣﻜﺎن دﻳﮕﺮى آن را درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﺤﻘﻖ اﻳـﻦ‬
‫اﻣﺮ در ﻋﻤﻞ ﺑﺴﻴﺎر آﺳﺎن اﺳﺖ و اﻣﺮوزه ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ رﻳﺸﻪ وﺟﻮد دارد ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻛـﺎر‬
‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻛﺎرﺑﺮي درﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ‪ DNS‬ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ اراﺋﻪ ﻧﻤﻰدﻫﺪ ﻳـﺎ از ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻧﻴـﺴﺖ‪،‬‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ راﺣﺘﻰ از ﺧﺪﻣﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ دﻳﮕﺮى اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ ﻛﺎرﺑﺮان ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎى ﺷﺨﺼﻰ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ وﻳﻨﺪوز ﻣﺎﻳﻜﺮوﺳﺎﻓﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻛﺜﺮ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪاى اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ICANN ،‬‬
‫)ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎﻳﻰ( و ‪) Verisign‬ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎﺋﻰ( ﻗﺮار دارد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﭘﺮوﻧـــــــــﺪه ‪ Hush-A-Phone‬ﺑـــــــــﻪ ﺻـــــــــﻮرت آنﻻﻳـــــــــﻦ در ﺳـــــــــﺎﻳﺖ‬
‫‪ http://cyber.law.harvard.edu/filter/hush.html‬ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ -‬اﻳﻦ ﭘﺮوﻧﺪه ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟـﻪ راﺟـﻊ‬
‫ﺑﻪ ادﻋﺎي ﻳﻚ اراﺋﻪﻛﻨﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت اﻧﺤﺼﺎرى ﺗﻠﻔﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﺗﻨﻈﻴﻢﻛﻨﻨﺪه دوﻟﺘﻰ از‬
‫آن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ادﻋﺎﻧﺎﻣﻪ اذﻋﺎن ﺷﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﺗﻠﻔـﻦ ﺟﺪﻳـﺪ در ﻛﻨـﺎر‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد اﺧﺘﻼل در ﻛﻞ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻠﻔﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪) .‬ﻛـﻞ ﺷـﺒﻜﻪ ﺗﻠﻔـﻦ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫اﻣﺮوزى اﻫﻤﻴﺖ دارد(‪ .‬دادﮔﺎه اﻳﻦ ادﻋﺎ را ﻧﭙﺬﻳﺮﻓﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﭘﺮوﻧـﺪه ﺑـﺎ ادﻋﺎﻫـﺎي ﺗـﺸﻜﻴﻼت ﻗﺎﻧﻮﻧﮕـﺬار ﻓﻌﻠـﻲ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻢردﻳﻒ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬار ادﻋﺎ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻓﺰاﻳﺶ رﻳﺸﻪﻫـﺎى ‪ ،DNS‬ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻟﻄﻤﻪ ﻣﻰزﻧﺪ‪.‬‬
‫› ﺷﺒﻜﻪ ﺳﺮورﻫﺎي رﻳﺸﻪ آزاد )‪ – (http://www.orsn.net‬اﻳﻦ ﻣﺜﺎﻟﻰ اﺳـﺖ از ﻳـﻚ ﺳﻴـﺴﺘﻢ رﻳـﺸﻪ‬
‫‪DNS‬ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ رﻳﺸﻪ ‪ DNS‬ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN ،Verisign‬رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻣﺎ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﻟﻴﻨﻮﻛﺲ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﺑﺮاى وﻳﻨﺪوز ﻣﺎﻳﻜﺮوﺳﺎﻓﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬ﺑـﻪ ﺗﺒـﻊ آن رﻗﺎﺑـﺖ‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ رﻳﺸﻪﻫﺎي دﻳﮕﺮي ﺑﺠﺎي رﻳﺸﻪﻫﺎي داﻣﻨﻪ ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬و ‪ ،Verisign‬ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از‬
‫اﺳﺘﺪﻻلﻫﺎي اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻗﺪرت و ﺑﺮﺗﺮي ﻣﺎﻳﻜﺮوﺳﺎﻓﺖ‪ ،‬در راﺳﺘﺎي ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻛـﺎراﻳﻲ ﺿـﻌﻴﻒ و ﻛـﻢ ارزش‬
‫ﺑﻮدن ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى رﻳﺸﻪاي اﺳﺖ ﻛﻪ رﻗﺎﺑﺖ را ﺑﻮﺟﻮد آوردهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ در اﻳﻦ ﺑﺎره ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫‪271‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪272‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻰ و رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﻛﻨﺖ ﻧﻴﻞ ﻛﻮﻛﻴﺮ)‪ ،(2‬ﻣﺪرﺳﻪ دوﻟﺘﻰ ﺟـﺎن اف ﻛﻨـﺪى‪ ،‬داﻧـﺸﮕﺎه‬
‫ﻫﺎروارد‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪ 6‬ﻟﻐﺖ ﻃﻮﻻﻧﻰ‪ .‬ﺳﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﺑﺰرگ‪ .‬ﻳﻚ اﻳﺪه ﻛﻮﭼﻚ‪ .‬ﻋﻨﻮان اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ از ﻣﻄﺎﻟﺒﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ در ﺣﺎﻟـﺖ ﻋـﺎدى‬
‫ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻣﻮر ﺧﺎرﺟﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮﻻً در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﻘـﺮرات ﻓﺮاﻣـﺮزى راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺤﺘﻮا و ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﺮاﻣﺮزى اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ »ﻗـﺪرت ﻣﻨﻌﻄـﻒ«( ﻳـﺎ در‬
‫ﻗﺎﻟﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ دﻳﭙﻠﻤﺎﺳﻰ ﺑﻪ آن ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻌﺪ دﻳﮕﺮى ﻫﻢ ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻫﻢ ﺑـﺮ آن اﺳـﺖ‪ :‬ﭼـﻪ ﻛـﺴﻰ ﻋﻤﻠﻜـﺮد و‬
‫ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺮار دارد؟ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ‪ ICANN‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺷـﺮﻛﺖ در ﺳـﺎل‬
‫‪ 1998‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﻋﻤﻮﻣﻰ‪/‬ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺟﻬﺖ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ وﻇﻴﻔﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ وزارت دﻓﺎع اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﻮد ﻛـﻪ در اﺑﺘـﺪا ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺗـﺄﻣﻴﻦ‬
‫ﻣﻲﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻳﻚ اﻳﺪه ﺳﺎده اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ‪ :‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺒﻌﻲ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺨـﺼﻴﺺ آن ﺑـﻪ ﻗـﺪرت و اﺧﺘﻴـﺎر ﺳﻴﺎﺳـﻰ‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎى ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬ﺣﻮزهﻫﺎى ﺟﺪﻳـﺪى از ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻣﻠـﻰ و ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫ﺧﺎرﺟﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورد‪.‬‬
‫‪ 1‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻞ ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ UN ICT TaskForce‬ﻛﻪ در ﻣﺎرس ‪ 2004‬در ﻧﻴﻮﻳﻮرك ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‬
‫و ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻤﻴﻨﺎرى اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﮕﺎرﻧﺪه در ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻠﻰ دوﻟﺖ دﻳﺠﻴﺘﺎل در داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎروارد ﻣﻮرخ ‪ 16‬ﻣﺎرس ‪ 2004‬اراﺋﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ(‬
‫‪Keneth Neil Cukier 2‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﺪف از ﻧﮕﺎرش اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ اراﺋﻪ ﻳﻚ دﻛﺘﺮﻳﻦ ﺑﺮاى ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻰ در ﻋﺼﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻤـﻰﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺣـﺪاﻗﻞ ﻫـﺪف آن‬
‫رﺷﺪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﺠﺮﺑﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ در ﻣﺠﻤﻮع در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻳﻚ روش ﺟﺪﻳﺪ و ﭘﺨﺘﻪ ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺧﺖ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ را ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺨﺶ اول ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﭘﺮدازد ﻛﻪ از آن ﺑﻪ »ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻰ« ﻧﻴﺰ ﻳﺎد ﻣﻰﺷـﻮد‪ .‬ﺑﺨـﺶ دوم‬
‫اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ را از ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻣﻠﻰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ و ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﺨﺶ ﺳـﻮم‬
‫اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﻣﺘﺬﻛﺮ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﺎص ‪ ICANN‬ﻛﻪ اﺑﻌﺎد رواﺑﻂ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪،‬‬
‫ارﺗﺒﺎط ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ﺗﻼش دارد ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﭙﺮدازد ﻛﻪ ﭼﺮا ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ‪ ICANN‬ﻧـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ‬
‫ﺑﺮاى داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﻋﻠﻮم ﺳﻴﺎﺳﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻛﻪ ﺑﺮاى اﺷﺨﺎص ﻋﺎدى‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﮔـﺮوهﻫـﺎى ذىﻧﻔـﻊ ﻫـﻢ از‬
‫اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬در ﻧﻬﺎﻳﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑـﺎ ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺗـﻨﺶﻫـﺎى ﻛﻨـﻮﻧﻰ ﻧﻬﺎدﻳﻨـﻪﺳـﺎزى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى ﻣﻰﭘﺮدازد‪.‬‬
‫‪273‬‬
‫‪ .Ⅰ‬راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﺎ ﻛﻤﺎل ﺗﺄﺳﻒ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﮔﻤﺮاه ﻛﻨﻨﺪه اﺳـﺖ )زﻳـﺮا ﮔـﺎﻫﻰ اوﻗـﺎت از »راﻫﺒـﺮى« ﭼﻨـﻴﻦ ﺑﺮداﺷـﺖ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ آن ﻓﻘﻂ ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻰﺷـﻮد(‪ .‬ﺷـﺎﻳﺪ اﺻـﻄﻼح ﺑﻬﺘـﺮي در اﻳـﻦ ارﺗﺒـﺎط »ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ‬
‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﻫﻢ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ اﺑﻌﺎد ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﻬـﺎر ﺑ‪‬ﻌـﺪ در‬
‫اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ وﺟﻮد دارد‪:‬‬
‫ﻧﺎمﻫﺎ )ﻧﺎمﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪.com‬؛ ﻧﺎمﻫﺎى ﻣﺮزي ﻧﻈﻴﺮ ‪ .iq‬ﺑﺮاى ﻋﺮاق( ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ ﻛﻪ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨـﺪه اﺻـﻠﻲ‬
‫ﻛﻴﺴﺖ؟ )اﻳﻦ ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻳﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﻗﺘﺼﺎدى ارزﺷﻤﻨﺪ اﺳﺖ ﺣﺘﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ آزادى ﺑﻴﺎن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔـﺬارد(؟ و ﭼـﻪ‬
‫ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ ﻛﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺪ ﻛﺸﻮري ﻫﺮ ﻛﺸﻮر در دﺳﺖ ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪) .‬از دﻳﺪﮔﺎه ﺣﻀﻮر در ﻓﻀﺎي آﻧﻼﻳﻦ ﻛﻪ از ﻟﺤـﺎظ‬
‫ﻧﻤﺎدﻳﻦ ﻧﻴﺰ ارزﺷﻤﻨﺪ اﺳﺖ(‬
‫ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪) IP‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ .(255,255,255,0‬ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ارزﺷﻤﻨﺪ و ﻣﺘﻨﺎﻫﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﻧﻮاع و ﺗﻌﺪاد دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﻲﺳﻴﻢ ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻮان ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻠﻮكﻫـﺎي‬
‫ﺑﺰرﮔﻲ از ﺷﻤﺎرهﻫﺎ ﺑﻪ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎي اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﺗﻌﺪادي از ﺷﺮﻛﺘﻬﺎ اﻋﻄﺎ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻌـﻀﻰ از ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎ از‬
‫وﻓﻮر ﻧﻌﻤﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﺧﺎرج از اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﻛﻤﺒﻮد ﻧﺴﺒﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ )ﻧﻈﻴﺮ ‪ .(TCP/IP ،SNMP‬اﻛﺜﺮ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ارﺗﺒـﺎﻃﻰ را ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎى ﻣﻠـﻰ و ﺑـﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ وﺿـﻊ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ؛ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺧﺎرج از آن ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﻢ دﻳﺪه ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﺎرﻳﺨﻰ ﺗﻨﺶﻫﺎﻳﻰ را ﺑﺎ ﺑﺮﺧـﻰ‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪274‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ )‪ 1‬اﺻﻠﻲ‪ 12 ،‬ﻓﺮﻋﻲ و ﺑﻴﺶ از ‪ 30‬ﺳﺮور ﻛﭙﻲ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن(‪ .‬ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ‪ ،‬داﻣﻨﻪﻫـﺎ را ﺑـﺎ ﺳـﺮورﻫﺎى‬
‫رﻳﺸﻪ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﺮاﻓﻴﻚ را ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﺳﻪ ﺳﺮور در ﺧﺎرج از اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه ﻗـﺮار‬
‫دارد )ﺳﻮﺋﺪ‪ ،‬ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ و ژاﭘﻦ(؛ اﻣﺎ اﻛﺜﺮﻳﺖ آﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻗﺮار دارد‪ .‬ﺳﺮورﻫﺎى ﺗﻜﺜﻴﺮ ﺷـﺪه در ﺳـﻄﺢ‬
‫ﮔﺴﺘﺮدهاى در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ و در اﻣﺮ ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ ﻣﻨﺎﻓﻌﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آوردهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﺎﺳﻲ آﻧﻬﺎ از‬
‫ﻧﻈﺮ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﻲﻣﻌﻨﺎ و ﻣﻔﻬﻮم اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ از وﻳﮋﮔﻰ ﻓﻨﻰ و ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻤﻴﻦﻃﻮر ﻧﻴﺰ ﻫـﺴﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫ﻳﻜﻰ از دﻻﻳﻠﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻗﺪري ﺑﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎى ﺳﻴﺎﺳـﻰ ﺧﻮدﺷـﺎن ﺷـﺪهاﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﻳﻦ اﺑﻌﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺷﺒﻴﻪ ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺮﻛﺰى ﺑﺮ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﻠﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎمﻫﺎ اﻣﻮال ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰآﻳﻨﺪ؛ ﺷﻤﺎرهﻫﺎ اﻛﺴﻴﮋن ﻳﺎ ﺳﻮﺧﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ؛ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ اﺑﺰارﻫـﺎى ﻛـﺎرﺑﺮدى ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻳـﺎ‬
‫ﻧﻈﺎم ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬارى را ﺷﻜﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ )اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً از اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻰﺷـﻮد(؛ و ﺳـﺮورﻫﺎى‬
‫رﻳﺸﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺼﺒﻰ ﻣﺮﻛﺰى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻈﺎم از آن ﺟﻬﺖ اﻫﻤﻴﺖ دارد ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت روزاﻧﻪ‬
‫آن در ﻛﻨﺎر ﺗﺄﺛﻴﺮش ﺑﺮ ﺷﺎﻟﻮده ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﻬﺎدى‪ ،‬ﻗﺪرت ﻣﻬﻤﻲ را در ﻋﺼﺮ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ .Ⅱ‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰى ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻣﻠﻰ را ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﻣـﻰدﻫـﺪ‪ ،‬از ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﻣﻨﺎﻗـﺸﻪاى ﻃـﻮﻻﻧﻰ در ﻣﻴـﺎن ﭘﮋوﻫـﺸﮕﺮان‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ؛ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ وارد آن ﺣﻮزه ﻧﻤﻰﺷﻮد و ﺗﻼش ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻣﻴﺎن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﻴـﺎﺗﻰ و ﺛﺎﻧﻮﻳـﻪ‬
‫ﺗﻔﻜﻴﻜﻰ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﻧﻴﺰ ﻣﺠﺎل دﻳﮕﺮى ﻣﻰﻃﻠﺒﺪ‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬آﻧﭽـﻪ دﻧﺒـﺎل ﻣـﻰﺷـﻮد ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ اﺳـﺖ ﻧـﻪ‬
‫اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪى‪.‬‬
‫ﻣﻌﺪودى از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ ICANN‬ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫› دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﻤﺎرهﮔﺬاري )ﻓﻀﺎى آدرس ‪.(IP‬‬
‫› ﭘﺎﻳﺪاري و ﻗﺪرت ﺷﺒﻜﻪ )ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ و ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ(‪.‬‬
‫› دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ رﺳﺎﻧﻪاى ارﺗﻘﺎءﻳﺎﻓﺘﻪ )ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮا(‪.‬‬
‫› ﻛﺎرآﻳﻰ ﺑﺮﺗﺮ اﻗﺘﺼﺎدى از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﻨﺎورى ﺟﺪﻳﺪ )ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞ(‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﻨﺒﻪ ﺟﻬﺎن ﺷﻤﻮل ﻧﺪارﻧﺪ؛ در واﻗﻊ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺮى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻣﻌﻴﻦ در‬
‫ﺗﻌﺎرض ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ؛ ﻣﺎﻧﻨﺪ‪:‬‬
‫› ﻳﻚ رژﻳﻢ اﻗﺘﺪارﻃﻠﺐ‪ ،‬ﻳﻚ رﺳﺎﻧﻪ ﺑﺴﺘﻪ را ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲدﻫﺪ ﺗﺎ ﺟﺮﻳﺎن اﻃﻼﻋﺎت را ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫› ﻛﺎرآﻳﻰ ﺑﺮﺗﺮ ﻓﻨﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ درآﻣﺪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي دوﻟﺘﻲ ﻣﻮﺟﻮد را از ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮد‪.‬‬
‫اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﺎ اﻫﺪاﻓﻲ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪:‬‬
‫› ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى‬
‫› ﻓﺮاﮔﻴﺮي‪ ،‬ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﺷﻮاﻫﺪي وﺟﻮد ﻧﺪارد ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ذاﺗﺎً از اﻳﻦ اﻫﺪاف ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﻣﺜﻼ ﺑﺎﻳـﺪ در‬
‫ﻫﻤﺎن ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻰ ﺧﻮد ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬رﺳـﺎﻧﻪ ﺑـﺴﻴﺎر آزادﺗـﺮ و‬
‫ﺑﺎزﺗﺮى ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه از اﻳﻦ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻫﺪاف را ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﺻﻞ ﻃﺮحرﻳﺰى ‪end-‬‬
‫‪ to-end‬ﺧﻮد ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﺪم ﻣﺮﻛﺰﻳﺖ‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ و ﻓﺮاﮔﻴﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ .Ⅲ‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ اﻣﻮر ﺧﺎرﺟﻪ ﺟﻔﺖوﺟﻮر ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› آزادى ﺑﻴﺎن و اﺷﺘﺮاكﮔﺬارى اﻃﻼﻋﺎت‬
‫› ﻧﻮآورى ﻓﻨﻰ ﻣﺴﺘﻤﺮ‬
‫› ﺛﺒﺎت ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪.‬‬
‫‪275‬‬
‫ﻳﻚ ﺳﺮى اﺑﻌﺎد ﻛﺎرﺑﺮدي در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻛﺸﻮرﻫﺎ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ رواﺑـﻂ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫› ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ ﺑﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻃﻼﻋﺎت‪.‬‬
‫› ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺸﺘﺮك‪.‬‬
‫› ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى ﺑﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ و ﻣﺤﺘﻮاى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪.‬‬
‫› دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا و ﻣﺤﺪودﻳﺖ آن‪.‬‬
‫ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎ‪ ،‬اﺑﻌﺎد ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻛﺎرﺑﺮدي را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ دﻗﻴﻘﺎً ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﻰ ﺑﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻃﻼﻋﺎت‬
‫داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻي ﻛﺪ ﻛﺸﻮري )‪ :(ccTLD‬ﭼﻪ ﻣﺤﺪودهاى ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد؟ ﺷـﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﻠﻒ آن ﻫﻤﻮاره ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻳﻦ ﺑﻮدهاﻧﺪ ﻛﻪ از ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻔﻬﻮم دوﻟﺖ ﺧﻮددارى ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺮى ﻛـﻪ ﺗـﺎ ﺑـﻪ اﻣـﺮوز از‬
‫ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺟﺎﻣﻊ آن ﻋﺎﺟﺰ ﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در ﺳﺎل ‪ 2003‬ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪاى را ﺑـﺎ ﻣﻘﺎﻣـﺎت اﻳـﺎﻻت‬
‫ﻣﺘﺤﺪه و ‪ ICANN‬در ﻣﻴﺎن ﮔﺬاﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭼﺮا ﭘﺴﻮﻧﺪ ‪ .tw‬ﺑﺮاى ﻛﺸﻮر ﺗﺎﻳﻮان ﺻﺎدر ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﻇﺎﻫﺮاً اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﻰ ﻣﺸﺮوع ﺷﻤﺮدن اﻳﻦ ﺟﺰﻳﺮه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻣﺴﺘﻘﻞ اﺳﺖ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ آن را ﻳﻚ اﺳـﺘﺎن ﺑـﻪ‬
‫ﺣﺴﺎب ﻣﻲآورد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻴﻦ ﻣﻮﻗﺘﺎً از درﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺮﭼﻴﺪن آن ﭘـﺴﻮﻧﺪ ﻛﻮﺗـﺎه آﻣـﺪ )ﺗﻌـﺪادى ﻗﻠﻤﺮوﻫـﺎى ﻏﻴﺮﻣﻠـﻰ در‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ‪ ISO 3166‬وﺟﻮد دارد ﻧﻈﻴﺮ ‪ .hk‬ﺑﺮاى ﻫﻨﮓﻛﻨـﮓ(‪ ،‬اﻣـﺎ اﻳـﻦ واﻗﻌـﻪ ﺑﻴـﺎﻧﮕﺮ اﻳﻨـﺴﺖ ﻛـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎى‬
‫ﭘﺸﺖﭘﺮده ﺑﻪ راﺣﺘﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ICANN ،‬در ﻣـﺎرس‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪276‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪ 2000‬ﭘﺴﻮﻧﺪ ‪ .ps‬را ﺟﻬﺖ ﻣﻌﺮﻓﻰ دوﻟﺖ ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ ﺛﺒﺖ ﻛﺮد‪ ،‬اﻳﻦ ﻫﻢ ﻣﺜﺎل دﻳﮕﺮى از ﻧﺤﻮه دﺧﺎﻟﺖ ﺿﻤﻨﻰ ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫در ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﺳﺖ‪.‬‬
‫داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻي ﻛﺪ ﻛﺸﻮري )‪ :(ccTLD‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ داﻣﻨﻪ را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دارد؟ ﻳﻚ اﺑﻬﺎم ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﺗﺪوﻳﻦ‬
‫اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ از اﺧﺘﻴﺎر ﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﺪﻫﺎى ﻛﺸﻮرى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬در ﺳﺎل ‪ ،2003‬ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻛﺪ‬
‫ﻛﺸﻮرى دوﻟﺘﻰ ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر از درﺧﻮاﺳﺖ ﺧﻮد ﺑﺮاى ﺛﺒﺖ ﻋﻼﻣﺖ ﺗﺠﺎرى داﻣﻨﻪ دو ﺣﺮﻓﻰ ﺧـﻮد‪ ،‬ﻳﻌﻨـﻰ ‪ .sg‬ﺻـﺮفﻧﻈـﺮ‬
‫ﻛﺮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﭘﺲ از اﻃﻼع ‪ ICANN‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﻮد ﻛﻪ از ﻫﻴﭻ ﺣﻘﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن داﻣﻨﻪ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‬
‫و ﺧﻮد ‪ ICANN‬اﺧﺘﻴﺎر ﻛﻨﺘﺮل آن را دارد‪ .‬دوﻟﺖ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺟﺎى اﻳﻨﻜﻪ ﭘﺎﻓﺸﺎرى ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ واﻗﻌﻪ اﻳﻦ اﺑﻬﺎم را‬
‫ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻰآورد ﻛﻪ آﻳﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺪﻫﺎى ﻛﺸﻮرى ﺧﻮد از ﺣﻖ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﭼﺮا ‪ ICANN‬ﭼﻨـﻴﻦ‬
‫ادﻋﺎﻳﻰ را ﻣﻄﺮح ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ در ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري دوﻟـﺖ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه در ﺳـﺎل ‪ 98‬راﺟـﻊ ﺑـﻪ اﺻـﻮل‬
‫‪) ICANN‬ﺳﻨﺪ ﺳﭙﻴﺪ( ﺧﻼف اﻳﻦ ادﻋﺎ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬در اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ‬
‫ﻛﻪ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬در ژﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬راﺑﺮت ﻣﻮﮔﺎﺑﻪ رﺋﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر زﻳﻤﺒﺎﺑﻮه اﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻧﻤﻮﻧـﻪاى از‬
‫اﺳﺘﻌﻤﺎرﮔﺮى ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮﺷﻤﺮد‪.‬‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺸﺘﺮك‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ )‪IDN‬ﻫﺎ( ﻓﻨﺎورى ﻧﻮﻇﻬﻮري ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎ را ﺑﻪ زﺑﺎنﻫﺎﻳﻲ ﻣﻴﺴﺮ‬
‫ﻣﻲﺳﺎزﻧﺪ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ از ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎي روﻣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ را ﺑﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﺧﻂﻫﺎى ﺟﻬﺎن اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻣﻰﺳﺎزد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑﺮ ﺧﻼف ﻛﺪﻫﺎى ﻛﺸﻮرى ﻛﻪ در آﻧﺠﺎ ﻗﺎﻋﺪﺗﺎً ﻳﻚ ﻧﺎم ﺑـﻪ رﺳـﻤﻴﺖ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ‪ ،‬اﻛﺜﺮ زﺑﺎنﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﺨﺘﺺ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺧﺎص ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﻰ ﻳـﺎ ﭼﻴﻨـﻰ‪.‬‬
‫در اﺑﺘﺪا ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ادﻋﺎ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺣﻖ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻪ آن ﺗﻌﻠﻖ دارد؛ اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر اﺧﻴﺮاً از‬
‫ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮد ﺑﺮﮔﺸﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺣـﻖ دارد ﺗـﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴـﺮد ﻛـﺪام ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ در ﻛـﺎرﭘﺮدازى و‬
‫ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻳﻚ ﺧﻂ‪ ،‬ﻣﺸﺮوع ﻗﻠﻤﺪاد ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻣﺒﻬﻢ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ارزشﻫﺎ‬
‫و آداب و رﺳﻮم ﻣﺘﻜﻠﻤﻴﻦ ﻳﻚ زﺑﺎن ﻣﺸﺘﺮك در ﻣﻴﺎن ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻨـﻮع اﺳـﺖ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻣﻨﺘﺨـﺐ‬
‫ﺛﺒﺖ ﻧﺎمﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان آزادى ﺑﻴﺎن ﻳﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ آنﻻﻳﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﮕﺬارد‪.‬‬
‫ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ )‪ - (IP numbers‬آدرسﻫـﺎﻳﻰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ از ارزش اﻗﺘـﺼﺎدى ﺑـﺎﻻﻳﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ و‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﮔﺴﺘﺮده از وﺳﺎﻳﻞ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬از اﻫﻤﻴﺖ ﺣﻴﺎﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬ﺻـﻨﻌﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﺼﺮﻓﻰ ژاﭘﻦ ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ آدرسﻫﺎ واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬در ﺳﺎل ‪ ،2001‬وزﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ اﻳـﻦ ﻛـﺸﻮر ﺑـﺮاى‬
‫ﻳﻚ ﻣﻼﻗﺎت ‪ 3‬ﺳﺎﻋﺘﻪ ﺑﺎ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬در ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ و ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪن اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ‪ ،‬ﻳـﻚ ﻣـﺴﺎﻓﺮت ‪ 40‬ﺳـﺎﻋﺘﻪ را‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺐ داد‪ .‬ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدش ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﻣﺘﻜﻰ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴـﻞ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺷﻮراى اﺟﺮاﻳﻰ ‪ APNIC‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﻰﺳﺎﺑﻘﻪ از دو ﻛﺮﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ APNIC .‬ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻄﻘـﻪاي‬
‫ﺷﻤﺎره ‪ IP‬آﺳﻴﺎ‪ -‬اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ از ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻬﻢﺗﺮى در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺨـﺼﻴﺺ اﻳـﻦ ﺷـﻤﺎرهﻫـﺎ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫اﺳﺖ‪ .‬در ﻧﻬﺎﻳﺖ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﻳﺎ ﺳﺎزﻧﺪﮔﺎن ﮔﻮﺷﻲ اﻳﻦ ﺗﻠﻔﻦﻫﺎ ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎرهﻫـﺎى ‪IP‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ دارد‪ IPv6 .‬ﺗﻌﺪاد آدرسﻫﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﻳﻨﺪهاي اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ‪ -‬اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﺮورﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﻓﻨﻰ ‪ 12‬ﻋـﺪد ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺳـﻂ‬
‫ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺧﺼﻮﺻﻰ اداره ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﺗﺎرﻳﺨﻰ از ﻳﻚ واﺑﺴﺘﮕﻰ ﻧﺴﺒﻰ ﺑﺎ ‪ ICANN‬ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺎن راهاﻧﺪازي ﻳﻚ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻓﺮاﻧﺴﻪ و ﭼﻴﻦ‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﺟﻬـﺎﻧﻰ اﻳـﻦ‬
‫ﺳﺮورﻫﺎ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﺑﺴﻴﺎرى از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺑﻬﺘـﺮ ﺗﺮاﻓﻴـﻚ‪،‬‬
‫ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮى ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬ﻧﻤﺎدي از ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﭘﺮﺳﺘﻴﮋ ﻣﻠﻰ اﺷﺎره ﻛـﺮد‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻫﺮ ﻧﻬﺎدى را از در اﺧﺘﻴﺎر ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﻨﺘﺮل ﺟﻬﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑـﺮ ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرس ﺑـﺎز‬
‫ﻣﻰدارد و اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي ﺟﻬﺎﻧﻲ واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮورﻫﺎي ﻛﭙـﻲ ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎن‬
‫ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻲ ﺑﻬﺘﺮ در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬وﻟﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑﺮ آن وﺟﻮد ﻧﺪارد و در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﻧﻤـﺎد ﻗـﺪرت‬
‫آﻧﻄﻮر ﻛﻪ از ﻛﻠﻤﻪ ﻛﻨﺘﺮل اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﻲﺷﻮد در آن دﻳﺪه ﻧﻤﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧﺪ‪ .‬دﻏﺪﻏﻪﻫﺎى ﻧﺎﺷﻰ از ﺗﺨﺼﻴﺺ اﻳﻦ ﺷﻤﺎرهﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺎ وﺟﻮد ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺤـﺖ ﻋﻨـﻮان ‪IPv6‬‬
‫‪277‬‬
‫ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى ﺑﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ و ﺷﺎﻟﻮده ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‬
‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ‪ -‬ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻣﻬﻢ ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻰ ﻛﻪ در ‪ ICANN‬ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻓﺮاﺗﺮ از ﻧﻘﺶ ﻳـﻚ دوﻟـﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ذيﻧﻔﻌـﺎن‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺻﻨﻌﺖ‪ ،‬ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ﻓﻨﺎورى ﻳﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣـﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘـﻰ ‪ ICANN‬از‬
‫ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﺧﺘﻴﺎرات ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى رﺳﻤﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺖ و ﺑﻌﻀﻰ از ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻋﻀﻮ آن‪ ،‬اﺣﺴﺎس ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﻧﺪارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺧﻮد ‪ ICANN‬دﺳﺖ ﭘﺮورده دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ رﺳﻤﻰ در ﻣﻌﺎﻫﺪات ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ اﺳـﺖ‪ .‬ﻣـﻀﺎﻓﺎً‬
‫اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ دوﻟﺘﻰ )‪ (GAC‬ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ از ﺳﻴﺎﺳﺖﺑﺎزﻳﻬﺎي ﻛﻼﺳﻴﻚ در ﻣﺸﺎﺟﺮات ﭘﺸﺖﭘﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬
‫ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ در ﻧﺸﺴﺖ ﻣﻠﺒﻮرن در ﻣﺎرس ‪ 2001‬ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮد ﻛﻪ در ﻛـﺎرتﻫـﺎى ﻧـﺎم ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺟﺰﻳﺮه ﺑﻪ ﺟﺎى »ﭼﻴﻦ ﺗﺎﻳﭙﻪ« ﻛﻪ در ﻣﻨﺎﺳﺒﺎت دﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻴﻚ ﺳﻨﺘﻰ رواج دارد‪ ،‬ﻋﻨﻮان »ﺗﺎﻳﻮان« درج ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﺟـﻼس‬
‫را ﺗﺮك ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ‪ -‬ﺗﺎﻛﻨﻮن ‪ ICANN‬در ﭼﻨﺪ ﺣﻮزه ﻣﺤﺪود اﻗﺪام ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻛﺮده اﺳﺖ و ﺣﻜﻤﺎً ﻳـﺎ ﻏﻴﺮﺣﻜﻤـ‪ ًĤ‬ﻗـﺎﻧﻮن‬
‫ﻣﻠﻰ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺧﻮد ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻳﻜﻰ از اوﻟﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺠـﺎم داد‪ ،‬ﺑﺮﻗـﺮارى‬
‫ﻧﻈﺎم ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت )‪ (UDRP‬ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي راﻳﺞ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻮد‪ .‬اﻳـﻦ ﻛـﺎر روﺷـﻰ ﺑـﺮاى‬
‫ﻻزماﻻﺟﺮاء ﻛﺮدن رﻋﺎﻳﺖ ﺣﻘﻮق ﻧﺎﺷﻰ از ﻋﻼﻣﺖ ﺗﺠﺎرى در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ از ﻃﺮﻳﻖ اﺗﺨﺎذ روﻧﺪﻫﺎ و ﺗﺪاﺑﻴﺮي ﺗﻮﺳـﻂ‬
‫‪ WIPO‬ﺑﻮد‪ .‬ﺛﺎﻧﻴﺎ‪ ICANN ً،‬ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ‪ WHOIS‬ﺑﺮاي داﻣﻨﻪﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ را ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻧـﺪاده اﺳـﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﻣﺤﺪودﻳﺘﻰ ﻧﺎم‪ ،‬آدرس و ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔﻦ ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه داﻣﻨﻪ را در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻰﮔﺬارد‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر اﻋﺘﺮاض‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻲ را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻌﺮض ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻤـﺪه دﻟﻴـﻞ ﻣﺎﻫﻴـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺑـﻮدن اﻳـﻦ ﭘﺎﻳﮕـﺎه‬
‫ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى دارﻧﺪﮔﺎن ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى اﺳﺖ ﻛﻪ اﺻﺮار دارﻧﺪ در ﺻﻮرت ﺗﻌـﺮض ﺑـﻪ ﻣﺤﺘـﻮا ﺑـﻪ راﺣﺘـﻰ ﺑـﺎ ﺻـﺎﺣﺒﺎن‬
‫‪5‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪278‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫وبﺳﺎﻳﺖﻫﺎ ﺗﻤﺎس ﺑﺮﻗﺮار ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ دو ﻣﺜﺎل ﻣﺆﻳﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺷﺎﻟﻮده ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮىﻫﺎى ‪ ICANN‬ﭼﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺻﻮرت ﻓﻌﻞ ﻳﺎ ﺗﺮك ﻓﻌﻞ‪ ،‬ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﻠﻰ و اﺟﺮاى ﺟﻬﺎﻧﻰ آﻧﻬﺎ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا و ﻣﺤﺪودﻳﺖ آن‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞ ‪ -‬روش ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﻤﻼ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ‪ ،‬ردﻳﺎﺑﻰ و ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺷﺒﻜﻪ را ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻰﺳـﺎزد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻴﺎن ﻋﺎﻣﻞ اﻣﻨﻴﺖ ﻛﻪ از ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ و ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﮕﻰ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮاي ﺗﺠـﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﻟﻘﻮهاي ﻛﻪ ﺑﺮاى اﺟﺮاي ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻚ ﻣﻮازﻧﻪ اﺳﺎﺳﻲ وﺟﻮد دارد‪ .‬در ﺳـﺎل ‪ ،1999‬وزارت‬
‫دادﮔﺴﺘﺮى اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ را ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎي ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻠﻔﻨﻲ ﻳﺎ اﺳﺘﺮاق ﺳـﻤﻊ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ در‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻧﺠﺎم داد و اﻳﻦ ﻛﺎر را از ﻃﺮﻳﻖ‪ IETF‬ﻛﻪ ﺑـﺎ ‪ ICANN‬واﺑـﺴﺘﮕﻲ ﻧﺰدﻳﻜـﻲ دارد‪ ،‬اﻧﺠـﺎم داد‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ ﺑﺎ واﻛﻨﺶ ﻣﻨﻔﻰ ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن ﻓﻨﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﻮزهاى را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ در آن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻲ ﺑـﺮ ﻧﺤـﻮه‬
‫ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺜﺎلﻫﺎى اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﻳﻲ از وﻗﺎﻳﻊ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﻧﻬﺎﻳـﺖ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﻳﻜﻰ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ اﺑﻌﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ دوﻟﺖﻫﺎ در ارﺗﺒﺎط ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ اﺳـﺖ‪ .‬اﻣـﺎ در اﻳـﻦ ﺗﺠﺰﻳـﻪ و‬
‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﺷﺎره ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺳﻴﺎﺳﻰ در اﻳﻦ ﺑﺎره ﻣﻄﺮح ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ .Ⅳ‬ﭼﺮا ‪ ICANN‬اﻳﻦﻗﺪر اﻫﻤﻴﺖ دارد؟‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ ICANN‬ﺑﺮ ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده روزاﻧﻪ ﻣﺮدم از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارد‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧـﺎﻃﺮ ﻛﻨﺘـﺮل آن ﺑـﺮ‬
‫ﻧﺎمﻫﺎ‪ ،‬ﺷﻤﺎرهﻫﺎ‪ ،‬ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺑـﻪ‬
‫ﺧﺎﻃﺮ ﻃﺮق ﻏﻴﺮﻋﺎدى ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ )ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮرﺳﻤﻰ و ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ و اﺳﺎﺳﺎً ﺑﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ و ‪ (...‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻬﺎدى آن ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺧﺎرج از ﺣﻮزه ﻧﻈﺎرت ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟـﺪوﻟﻰ ﺳـﻨﺘﻰ ﻗـﺮار دارد‪.‬‬
‫ﻫﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى ﻛﻪ در ﺗﻼش ﺑﺎﺷﺪ »راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« را از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻓﻨـﻰ آن ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه ﺑﮕﻴـﺮد‪ ،‬از‬
‫ﻗﺪرت ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪاى ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ داﻣﻨﻪدارى ﻫﻢ درﮔﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪5‬‬
‫ﻧﺎمﻫﺎ‬
‫ﻗﺪرت ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى راﺟﻊ ﺑﻪ ﻟﻐﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺲ در ﺟﻬﺎن ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎط‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺤﺘﻮا و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬
‫آنﻻﻳﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺧﻄﻴﺮي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﻛﻤـﻚ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ دﻧﻴـﺎي آﻧﻼﻳـﻦ را‬
‫ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ آن ﻣﻌﻨﺎ ﺑﺒﺨﺸﻨﺪ‪ ،‬از اﻫﻤﻴﺖ ﺣﺴﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻰﺷﻮد ﻳﻚ ﻣﺆﺳﺴﻪ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از داراﻳﻰ اﻗﺘﺼﺎدى و ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺧﻮد را در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى ﻗﺮار دﻫﺪ ﺗـﺎ ﻣﺮﻛـﺰ ﺛﺒـﺖ ﻧـﺎم داﻣﻨـﻪﻫـﺎي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ را راهاﻧﺪازي ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ IP‬از ﻟﺤﺎظ رﺷﺪ‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﻪ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت آﺗﻰ و ﺑﻰﺣﺪ و ﺣﺼﺮ ﺑﻮدن ﻧﻮآورى‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در‬
‫ﻣﺴﻴﺮ ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ ﺧﻮد ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎ ﻗﻄﻌﺎ ﺑﺮ روي ﺗﻌﺪاد دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺧﻮد ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى آنﻻﻳﻦ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎ‪،‬‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪ آدرسﻫﺎى ‪ IP‬را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ )ﻳﻚ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ( و ﺑﺮ ﺑﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‬
‫و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﺟﻬﺖ ورود ﺑﻪ دﻧﻴﺎي آنﻻﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﻣﺪل اﻗﺘﺼﺎدى ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠـﺎري‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﺘﻜﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ‪ .‬ﻗﺪرت ﻛﻨﺘﺮل دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺷﻤﺎرهﻫـﺎى ‪،IP‬‬
‫ﺑﺮ اﻧﻮاع ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮان اراﺋﻪ ﻣﻰﺷﻮد ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارد‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار دادن ﭘﺘﺎﻧـﺴﻴﻞ ﻳـﻚ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ در وارد ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎه و اﺑﺰار ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آدرسﻫﺎى ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪه ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﺨﺼﻴﺺﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻰ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺳﻴﺎﺳﺖﻫـﺎي ﻏﻴﺮﻓﻨـﻰ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻰ‬
‫دﻗﻴﻖ ﻛﺎرﺑﺮان و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻈﺎرت‪ ،‬ﻣﺎﻟﻴﺎت و‪ ...‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﻛﻨﺘﺮل دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى آدرس ﺑﺮ ﻓﺮاﮔﻴﺮي و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﺳﺎﻧﻪاى ﻛﻪ ﻧﻮآورى ﻓﻨﻰ از آن دﻧﺒـﺎل‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارد و اﻳﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬاري از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺗﻮزﻳﻊ ﮔﺴﺘﺮده آدرسﻫﺎ ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‬
‫دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮاي ﺑﺮﻗﺮاري اﻳـﻦ اﺗـﺼﺎل ﺑـﻪ واﺳـﻂﻫـﺎﻳﻲ ﺟﻬـﺖ‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺒﻜﻪ ﻧﻴﺎز ﻧﺪارﻧﺪ‪) .‬اﻳﻦ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺪ اﺑﺰارﻫـﺎي ﺑﺎزدارﻧـﺪهاى ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤـﻪ ﺗﻠﻔﻨـﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻳـﺎ‬
‫اﺷﺘﺮاكﮔﺬارى ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﻴﺮ ﻓﺎﻳﻞ را ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮد(‪.‬‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻓﺮاﮔﻴﺮي و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن ﺷﺒﻜﻪ ﺗﺎ ﺣﺪى ﻣﻮﺟﺐ اﺳﺘﻘﻼل ﻛﺎرﺑﺮ از اراﺋﻪ دﻫﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣـﻲﺷـﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﻣﺮ اﻣﻜﺎن رﻗﺎﺑﺖ را ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد و ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻫﺰﻳﻨﻪ را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ و ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﺑـﺮاي ﺣﻔـﻆ ﻫﻤﮕـﺎﻧﻲ‬
‫ﺑﻮدن ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺮ ارزشﻫﺎى آزادى ﺑﻴﺎن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارد؛ ﻛﻨﺘﺮل آدرسﻫﺎى ‪ IP‬ﻫﻢ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮ دﻳﮕـﺮى ﻗـﺪرت‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ آنﻻﻳﻦ را ﻓﺮاﻫﻢ آورد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺷﻤﺎرهﻫﺎ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫واﮔﺬارى ﻗﺪرت‪ ،‬اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﻪ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻗﺪرت )ﻣﻮﺳﺴﻪ( ﻣﻰدﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﺛﺒـﺖ ﻛﻨﻨـﺪه داﻣﻨـﻪ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ در راﺳﺘﺎي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻄﻠﻮب از ﻟﻐﺎت ﺑﺮاي ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎ دﻧﺒﺎل ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﮕﺬارد ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠـﻪ آزادى‬
‫ﺑﻴﺎن و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻓﻀﺎي دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺆﺳـﺴﻪ ﻣﻴـﺰان ﺣﻤﺎﻳـﺖ از‬
‫دارﻧﺪﮔﺎن ﻋﻼﻳﻢ را ﻧﻴﺰ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ و ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ آن ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ‪ WHOIS‬ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻣﺆﺳـﺴﻪ اﻣﻜـﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ ﺗـﺎ‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‪ ،‬ﻫﻮﻳﺖ آﻧﻼﻳﻦ و ﻧﻘﻄﻪ ورودي دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﺪﺳﺖ آورد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻗﺪرت و اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫـﺎي ﻓﺮوﺷـﻨﺪه داﻣﻨـﻪﻫـﺎ را ﻛﻨﺘـﺮل ﻣـﻲﻛﻨـﺪ و از رﻗﺎﺑـﺖ‬
‫ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه و ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﺸﺨﺼﻰ ﺑﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻗﺪرت ﺑﺮ ﺣﻀﻮر اﻓﺮاد و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻰﮔﺬارد‪.‬‬
‫‪279‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪280‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﻧﻮآورى ﻓﻨﻰ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻋﺮﺻﻪ آنﻻﻳﻦ ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮﻧﺪد و آن ﭼـﻪ‬
‫ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮان اﻧﺠﺎم ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ اﺑﺰارﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﻰ و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺷـﺒﻜﻪ از‬
‫آن رﻧﺞ ﻣﻰﺑﺮد‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻃﺮحرﻳﺰى ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺪﻣﺎت‪ .‬اﻳﻦ ﻗﺪرت را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ اﻫﺪاف ﻣﻬـﻢ و اﺳﺎﺳـﻲ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﺳﺎﻧﺴﻮر‪ ،‬ﻧﻈﺎرت و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺟﻬﺖ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻣﺤﺘﻮا ﻳﺎ ﻣﻤﺎﻧﻌـﺖ‬
‫از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ اﺷﺘﺮاكﮔﺬارى ﻓﺎﻳﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﻗﺪرت و اﺧﺘﻴﺎر ﻧﻈﺎرﺗﻲ‪ ،‬ﭘﺎﻳﺪاري و ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﻨﻈﻢ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺣﺴﺎس اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ از اﻳـﻦ ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎرآﻣﺪ و دﻗﻴﻖ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺪﻣﺎت اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑـﺪ و ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى ﺟﺪﻳـﺪ و‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪه از اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﮔﺮدد‪ .‬ﺗﻮزﻳـﻊ ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﺋﻰ ﺳـﺮورﻫﺎى رﻳـﺸﻪ ﻛﺎرآﻣـﺪى ﺑﻴـﺸﺘﺮى را ﺑـﺮاى ﻣـﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ‬
‫)ﺟﺴﺘﺠﻮي آدرسﻫﺎ( ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎ ﻛـﺎﻫﺶ و ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى ﺷـﺒﻜﻪاى اﻓـﺰاﻳﺶ‬
‫ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪ .‬اﮔﺮ اﻳﻦ ﺗﻮزﻳﻊ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﺮور ﻫﻤﺮاه ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاى ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷـﺪه ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرس‬
‫ﺧﻄﺮﺳﺎز ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻛﻪ ﻓﺮد ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻣﺤﺘـﻮاى ﻓﺎﻳـﻞ ‪ Zone‬ﺧـﻮد را ﺗﻐﻴﻴـﺮ دﻫـﺪ‬
‫)ﺣﺬف ﻳﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻧﺎم‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮ آدرس ﺳﺮور ﻧﺎم ﻣﻌﺘﺒﺮ(‪ .‬از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬اﻳﻦ ﺗﻮزﻳﻊ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ‬
‫ﺑﻴﻤﻪﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺴﺘﻘﻠﻰ از ﭼﻨﺎن ﺣﻖ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﻮقاﻟﻌـﺎدهاى ﺑﺮﺧـﻮردار ﻧﻴـﺴﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻓﺎﻳﻞ ﻧﺎﺣﻴﻪ را ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ ﻛﻪ دﻳﮕﺮ اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى رﻳﺸﻪ ﻣﺠﺒﻮر ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺮ ﺧـﻼف ﻣﻴـﻞ‬
‫ﺧﻮد از آن ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ ﻫﺮ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪن ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻛﻨﺘﺮل ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ اﻗﺪام ﻧﻈﺎرﺗﻰ ﺑﺮ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺗﻤﺎسﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺗﻠﻘﻰ ﺷـﻮد )ﻫﺮﭼﻨـﺪ ﻛـﺎﻣﻼ ﻧﺎﻛﺎرآﻣـﺪ‬
‫اﺳﺖ و ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﺘﻮا ﻧﻤﻰﺷﻮد(‪.‬‬
‫‪5‬‬
‫اﻳﺪهﻫﺎى ﻧﻬﺎﻳﻰ‪ :‬ﻣﺆﺳﺴﺎت و راﻫﺒﺮى‬
‫اﻳﻦ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻮﻋﻰ ﺗﻨﺎﻗﺾ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﺗﻨـﺎﻗﺾ‬
‫ﻗﺪرت و ﻣﻨﻄﻖ ﺷﻜﻞ ﺑﮕﻴﺮد‪ :‬ﻳﻌﻨﻰ ﻫﺮﭼﻪ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎى ﻧﺤﻮه ﺳﻮء اﺳﺘﻔﺎده از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺣﺸﺘﻨﺎكﺗﺮ ﺟﻠﻮه ﻛﻨﻨﺪ‪،‬‬
‫اﺣﺘﻤﺎل اﻋﻤﺎل راﻫﺒﺮى ﻛﻤﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪى آﺳﻮدﮔﻰ ﺧﺎﻃﺮ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ؛ ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﻣﻨﻄﻖ و ﺗﻨﺎﺳﺐ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪،‬‬
‫زﻳﺮا ﻫﻤﻮاره اﺻﻮل ﺑﺰرگ ﻣﺠﺮد و اﻧﺘﺰاﻋﻰ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎى ﻧﻈﺮى وﺟﻮد ﻧﺪارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان آﻧﻬﺎ را ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ‬
‫ﻗﺮار داد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ آﻧﭽﻪ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ ،‬ﻣﺴﺎﺋﻠﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه اﺟﺮاى ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﻠﻤﻮس در دﻧﻴﺎى واﻗﻌﻰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻣﻮرد ﺳﺆال »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻴﺴﺖ؟« ﺗﻌﺎرض ﺑﻨﻴﺎدﻳﻨﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺷـﻮد‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺘﺎﻓﻴﺰﻳﻜﻰ ﻧﺪارد‪ ،‬زﻳﺮا ﺟﻮاﺑﻲ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال داد‪ ،‬ﭘﺎﺳـﺦ اﻳـﻦ ﺳـﺆاﻻت را ﺗﺤـﺖ ﺗـﺄﺛﻴﺮ ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻲدﻫﺪ‪ :‬آﻳﺎ ﺑﺮاى اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﻣﻘﺮرات وﺿﻊ ﺷﻮد ‪ /‬ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ /‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻮد ‪ /‬ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰ ﺷـﻮد ‪ /‬ﺗﺤـﺖ‬
‫ﻧﻈﺎرت ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ /‬ﻳﺎ ﺑﻪ ﻛﻠﻰ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد؟ ﺳﺆاﻻﺗﻰ ﻛﻪ در ﻣﻮرد اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﭼﻪ ﭼﻴﺰﻫﺎﻳﻲ ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﺮاﮔﻴﺮي و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن ﺑﺎ در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺘﺨﺼﺺ؛‬
‫› ﺣﻀﻮر و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارى و ﻧﻔﻮذ ﻋﺎدى اﻣﺎ ﻧـﺎﺑﺮاﺑﺮ ذىﻧﻔﻌـﺎن ﻣﺨﺘﻠـﻒ )و ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ اﺿـﺎﻓﻪ‬
‫ﻛﺮدن ﻣﺴﺘﻤﺮ ذيﻧﻔﻌﺎن ﺟﺪﻳﺪ(؛‬
‫› اﺟﺮاى ﺣﻜﻮﻣﺖ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺎ وﺟﻮد ﺧﻄﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖزدﮔﻰ؛‬
‫› ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﺟﺮاى اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ آﻧﻬﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺪﻳﺪ؛‬
‫› ﺛﺒﺎت ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ارزﻳﺎﺑﻰ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﻧﻮآورى ﻣﺴﺘﻤﺮ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى ﺗﻨﺶﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪﺳﺎزى راﻫﺒـﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ وﺟـﻮد دارد‪ .‬ﺑﺮﻗـﺮاري ﺗﻌـﺎدل در‬
‫ﻣﻮارد ذﻳﻞ از اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺎﺳﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪281‬‬
‫› آﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻳﺎ ﻳﻚ ﻛﺎﻻى ﻣﺸﺘﺮك ﺧﺼﻮﺻﻰ اﺳﺖ؟‬
‫› ﻧﻮآورى ﻧﻘﺶ ﻣﺤﻮري داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد؟‬
‫› زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺟﻠﻮه ﺗﺠﺎرى ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﻻﻳﻪﻫﺎى ﺑﺎﻻﺗﺮ آن؟‬
‫در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ اﻣﻴﺪوار ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ راﻫﺒﺮى وﺟﻮد دارد؛ ﻣﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺗـﻼش ﺧـﻮد را‬
‫ﺻﺮف ﺗﻤﺮﻛﺰﮔﺮاﻳﻰ ﻳﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰزداﻳﻰ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﻛﻨﻴﻢ و ﻇﺎﻫﺮاً ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت را‬
‫ﺑﺎ ذيﻧﻔﻌﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ آﻏﺎز ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر ﻫﻢ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑﺮ ﺳﺮ ﭘﺎﺳـﺦﻫـﺎ و‬
‫ﻧﻈﺮات ﻣﻄﺮح ﺷﺪه‪ ،‬ﺳﺨﺖﻛﻮﺷﻰ ﺑﻴﺸﺘﺮى داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى‬
‫ﭘﺲ از اﻳﻨﻜﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﺰرگﺗﺮى ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨـﻴﻢ و‬
‫ﺑﺎ ﻫﻤﺎن اﻳﺪه ﻛﻮﭼﻜﻰ ﻛﻪ در اﺑﺘﺪاى ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﻛﺮدم ﻛﺎر ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬اﮔـﺮ رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﻋـﺪم ﻣﺪاﺧﻠـﻪ ﻳـﺎ‬
‫ﻧﻈﺎرهﮔﺮ ﺑﻮدن از ﺣﺎﺷﻴﻪ )ﺑﻪ اﻣﻴﺪ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻴﺰي ﻛﺎﺷﻒ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ( ﺑﺮاى دوﻟﺖ ﻣﺮدان دﻫﻪ ﻧﻮد ﻳـﻚ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﻗﺒﻮل ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ دﻳﮕﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى دوﻟﺖﻫـﺎ از اﻫﻤﻴـﺖ ﻓـﻮقاﻟﻌـﺎدهاى‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪه اﺳﺖ و دﻳﮕﺮ ﻧﻤﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﻤﺎﻛﺎن ﻧﺎﻇﺮاﻧﻰ ﺑﻰﺗﻔﺎوت ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪282‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده در ﺣﻮزه ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﻗﺪرت‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ ﻧﻴﺰ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬دو ﻣﺴﻴﺮ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫› ﻧﻮﻋﻲ اﻧﺤﺮاف از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎم و ﺷﻤﺎره ﺗﺤﺮﻳﻢ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ‪ICANN‬‬
‫› ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺷﺪن ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه ﺑﻪ ﻗﺪرت واﻗﻌﻰ ﻳﺎ ﻣﺘﺼﻮرى ﻛﻪ ‪ ICANN‬از ﻃﺮﻳﻖ آن دﺳﺖ ﺑﻪ اﻏـﻮاﮔﺮى‬
‫زده اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﻣﻮرد ﮔﺰﻳﻨﻪ اول‪ ،‬آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﻪ ﻛﻨﺎر ﻛﺸﻴﺪن ﺧﻮد از ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرس ‪ ICANN‬ﺑﮕﻴﺮد ﻧﺘﻴﺠﻪاى ﻛﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﺎﻣﻼً روﺷﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد‪ :‬اﮔـﺮ اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻤﺘﺮ ﻛﺎرﺑﺮان ﺷﻮد‪ ،‬ارزش ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻳﻦ اﻣـﺮ ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﻣﺘﻮﺟـﻪ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬از ﻟﺤﺎظ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻘـﺺ ﻣﻮﺟـﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎي ﻣـﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ و ﭘـﺴﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﺗﺒﻌﻴﺖ از ﭼﻨﺪﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻨﻰ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻣﻬﻢﺗﺮ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﺧـﺎرﺟﻰ ﻏـﺮب در‬
‫ﻣﻮرد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﻣﻲاﻧﺪازد‪ .‬زﻳﺮا اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي و ارﺗﻘﺎي ارزشﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و آزادي‬
‫ﺑﻴﺎن ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺑﺮدى‪ ،‬ﭼﺎﻟﺶ اﺻﻠﻰ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ ﻛﻨﺎر ﻛﺸﻴﺪن ﻳـﻚ ﻛـﺸﻮر ﻧﻴـﺴﺖ‪،‬‬
‫ﺑﻠﻜﻪ از ﻋﻼﻗﻪ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ آن اﺳﺖ‪ ،‬ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در آﻏﻮش آﻧﻬﺎ آرام ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺟﺮﻳـﺎن اوﺗﻠـﻮ‪ ،‬ﺑـﻪ‬
‫ﻗﺪر ﻛﺎﻓﻲ ﻋﺎﺷﻖ ﻧﺒﻮدن ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ از ﻋﺸﻖ آﺗﺸﻴﻦ ﺧﻄﺮآﻓﺮﻳﻦ اﺳﺖ‪ .‬آن ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺗﻼﺷﻨﺪ ﺣﻀﻮر ﺧـﻮد‬
‫را ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻓﺮاﮔﻴﺮي و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻟﻄﻤﻪ ﻣﻰزﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺎﻇﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﺪت ﻳﻚ دﻫﻪ‪ ،‬ﻳـﻚ دﻳـﺪﮔﺎه ﻣﻴﺎﻧـﻪ را در ﭘـﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘـﻪام‪ .‬ﻣـﻦ ﻫﺮﮔـﺰ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را آنﻗـﺪر ﺟـﺪى ﺗﻠﻘـﻰ ﻧﻤـﻰﻛـﻨﻢ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن ﻣﺠﺒـﻮر ﺷـﻮم ﻣﻮاﺿـﻊ‬
‫ﻓﻮقاﻟﻌﺎدهاى را ﺑﺮاى ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻰ دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻢ‪ .‬ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪم ﺟﻬﺎن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ را ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ دﻳﮕـﺮ ﻣـﺴﺎﺋﻞ ﺑـﺎ‬
‫وﺟﻮد ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺸﻜﻼت و ﻧﺎﻣﻼﻳﻤﺎت ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ و ﻧﻪ دﻓﻌﺘﺎً ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻰﺷـﻮد‪ .‬ﻫﺮﭼﻨـﺪ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ اذﻋﺎن داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﻮﺑﻰ ﻫﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ و ‪ccTLD‬ﻫﺎ‪ :‬ﻳﻚ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺟﻬﺎﻧﻰ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺎﻳﻜﻞ ﮔﻴﺴﺖ)‪ ،(1‬داﻧﺸﮕﺎه اوﺗﺎوا‪ ،‬داﻧﺸﻜﺪه ﺣﻘﻮق‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫‪283‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﺆﺛﺮ و ﻛﺎرآﻣﺪ روز ﺑﻪ روز ﻧﻤﻮد ﺑﻴﺸﺘﺮي ﭘﻴـﺪا ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ ،‬ﻣﻮﺿـﻮع راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﺎلﻫﺎي اﺧﻴﺮ‪ ،‬از ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻰ ﺧﺎﺻﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﺪهاى از ﺗﻮﺟﻬـﺎت ﺑـﻪ‬
‫ﺳﻤﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﺷﺮﻛﺖ ‪ ICANN‬ﺟﻠﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖﻫﺎ ﻏﻔﻠﺖ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳـﻦ در‬
‫ﺣﺎﻟﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺛﺒﺖ ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ و اﺧﻴﺮاً ﺑﻪ ‪ %38‬ﻛﻞ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺟﻬﺎن رﺳﻴﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖﻫﺎ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻣﻠﻰ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫در آورﻳﻞ ‪ ،2003‬ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﻣﺎﻳﻜﻞ ﮔﻴﺴﺖ و داﻳﺮه اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻣﺨﺎﺑﺮات ‪ ،ITU‬ﺑﺨﺸﻨﺎﻣﻪاى را آﻣﺎده ﻛﺮد ﺗـﺎ ﻣﻴـﺎن‬
‫‪ 189‬دوﻟﺖ ﻋﻀﻮ اﻳﻦ اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﻮد)‪ .(2‬ﺑﺨﺸﻨﺎﻣﻪ ‪ 160‬اﻳﻦ داﻳﺮه در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺗـﺪوﻳﻦ ﺷـﺪه ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ را ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖﻫﺎ در زﻣﻴﻨﻪ ‪ TLD‬داﺧﻠﻲ ﺧﻮدﺷﺎن اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ‪ .‬در اﻳـﻦ ﺑﺨـﺸﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﻣـﺴﺎﺋﻠﻲ در ﻣـﻮرد‬
‫ﻧﻘﺶ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﺪﻳﺮان ‪ ،ccTLD‬ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى آن و ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺘﻲ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮى ﻣﻠﻰ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﺿﻤﻴﻤﻪاي در ﻣﻮرد ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‪ ،‬در ژوﻻى ‪ 2003‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻬﻠﺖ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳـﻨﺠﻲ را‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺗﺎ ‪ 30‬اﻛﺘﺒﺮ ﻫﻤﺎن ﺳﺎل ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫راﺑﻄﻪ ﻣﻴﺎن ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﮔﻴﺴﺖ و ‪ ITU‬در اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺑﻪ ﻃﻮر ﺷﺎﻳﺴﺘﻪاى در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﻧﻮع ﻫﻤﻜﺎرى ﺑـﺮاى ﺟﻤـﻊ آورى‬
‫دادهﻫﺎى ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد‪ ITU .‬ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ﻛﻪ از ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺰرگ دول ﻋﻀﻮ ﺧﻮد ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺒﺮد اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳـﻨﺠﻲ‬
‫‪ 1‬ﻧﮕﺎرﻧﺪه از ﺧﺎﻧﻢ ﻣﻴﻼﻧﺎ ﻫﻮﻣﺴﻰ‪ ،‬داﻧﺸﺠﻮى ﺳﺎل ﺳﻮم رﺷﺘﻪ ﺣﻘﻮق داﻧﺸﮕﺎه اوﺗﺎوا‪ ،‬ﺑـﻪ ﺧـﺎﻃﺮ ﺗـﻼشﻫـﺎى ﺧـﺴﺘﮕﻰﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ و ﻫﻤﻜـﺎرى‬
‫ارزﺷﻤﻨﺪﺷﺎن در اﻳﻦ ﭘﺮوژه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از رﻳﺎﺳﺖ ﻣﺤﺘﺮم ﺷﻮراى ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻰ و ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و ﺑﺸﺮى ﻧﻮآورى ﻛﺎﻧﺎدا در اﻗﺘﺼﺎد ﻧـﻮﻳﻦ‪،‬‬
‫ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﺎﻟﻲﺷﺎن ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻰ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﻧﮕﺎرﻧﺪه ﺗﻌﻠﻖ دارد و ﺿﺮورﺗﺎً دﻳﺪﮔﺎهﻫـﺎى ‪ ،ITU‬داﻧـﺸﮕﺎه‬
‫اوﺗﺎوا ﻳﺎ اوﺳﻠﺮ‪ ،‬ﻫﻮﺳﻜﻴﻦ و ﻫﺎرﻛﺮوت ‪ LLP‬ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ(‪.‬‬
‫‪http://www.itu.int/md/meetingdoc.asp?type=sitems&lang=e&parent=T01-TSB-CIR-0160 2‬‬
‫‪ 3‬ﻫﻤﺎن‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪284‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫و ﺟﻤﻊآورى دادهﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﮔﻴﺴﺖ و ‪ ITU‬ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻛﺮدﻧﺪ آن دادهﻫﺎ را ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ‬
‫ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬارﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﮔﺰارش روزآﻣﺪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲﻫﺎى دﻳﮕﺮ از زﻣﺎن اﻧﺘﺸﺎر ﮔﺰارش ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ در ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ 2003‬ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺮ اﺳﺎﺳﻰﺗﺮﻳﻦ ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه از ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﻋﻘﺎﻳـﺪ‬
‫ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺷﺨﺺ ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﮔﻴﺴﺖ ﺗﻌﻠﻖ دارد و ﺿﺮورﺗﺎً دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎى ‪ ITU‬را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﺎ ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 66 ،2004‬ﻛﺸﻮر ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﭘﺎﺳﺦ دادﻧـﺪ‪ .‬ﭘﺎﺳـﺦدﻫﻨـﺪﮔﺎن اﺳﺎﺳـﺎً ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن دوﻟﺘـﻰ ﻳـﺎ ‪ccTLD‬‬
‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ (1).‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﭘﺎﺳﺦﮔﻮﻳﺎن در ﺿﻤﻴﻤﻪ ﺷﻤﺎره ﻳﻚ آﻣﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ‬
‫ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﺎن از ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺟﻬﺎن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮدهاى از ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﺻﺮفﻧﻈﺮ از آراﻳﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﭘﺎﺳﺦﮔﻮﻳﺎن‪ ،‬اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﻧﻴﺰ داده ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ دوﻟﺖﻫـﺎى ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮ از ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎﻳﻰ در‬
‫ﻣﻮرد ‪ ccTLD‬ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖ دوﻟﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺪادهاﻧﺪ ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ‬
‫آﻣﺎر ‪ 35‬درﺻﺪي ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﻧﻤﻰﺗﻮان ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺪادهاﻧﺪ را ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎى اﻳـﻦ‬
‫ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ را ﻓﻘﻂ در ﻣﻮرد ﭘﺎﺳﺦﮔﻮﻳﺎن و ﻧﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﺘﻌﺒﺮ داﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎى ﻛﻠﻴﺪى‬
‫‪ -1‬ﻧﻘﺶ دوﻟﺖﻫﺎ در ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ‪ccTLD‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫اﻳﻔﺎى ﻧﻘﺶ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ دوﻟﺖﻫﺎ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ‪ DNS‬ﻳﻚ ﺑﺤﺚ ﻣﺴﺘﻤﺮ و رو ﺑﻪ ﮔـﺴﺘﺮش اﺳـﺖ‪ .‬در ﺳـﻄﺢ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ DNS ،‬ﺗﻮﺳﻂ ‪ ICANN‬اداره ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎﺋﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺷـﺮﻛﺖ از‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ دوﻟﺖﻫﺎى ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻈﺮ ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ DNS‬ﺷـﺮﻛﺖ داده ﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﺑﺨـﺶ‬
‫ﻋﻤﺪهاي از آﻧﻬﺎ در ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در اواﺧﺮ دﻫﻪ ﻧﻮد ﻣﻄﺮح ﺑﻮد ﻏﺎﻳﺐ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﻪ اﻫﻤﻴـﺖ‬
‫آن ﭘﻰ ﺑﺮدهاﻧﺪ و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻛﺴﺐ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺟﻬﺖ ﻃﺮح ﻗﺎﻃﻊ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻓﺸﺎرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ DNS‬وارد ﻣﻰآورﻧﺪ‪ ،‬ﺑـﺎ اﻧﺘﻘـﺎدات ﺑـﺴﻴﺎرى ﻫﻤـﺮاه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﺘﻘﺪان‪ ،‬ﺑﺎ اﻧﻌﻜﺎس اﻳﻦ اﻳﺪه ﻛﻪ رﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﻣﺮﻫـﻮن ﻋـﺪم وﺟـﻮد ﻣﻘـﺮرات دوﻟﺘـﻰ‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮده دوﻟﺖﻫﺎ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺨﺎﻟﻔﻨﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﺑـﺮاى ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ‪DNS‬‬
‫ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺧﻮد ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﺳﺎﺳﻰﺗﺮﻳﻦ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن دوﻟﺖﻫﺎ ﺣﺪاﻗﻞ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ ﻣﺸﺎرﻛﺖ وﺳﻴﻌﻲ در‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ دارﻧﺪ‪ .‬در واﻗﻊ‪ ،‬ﺑﺮﺧﻼف اﻛﺜﺮ اﻧﺘﻈﺎرات‪ ،‬ﺗﻤﺎﻣﻰ دوﻟﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﭘﺎﺳـﺦ دادﻧـﺪ ﻳـﺎ‬
‫‪ ccTLD‬ﺧﻮد را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﻧﻈﺎرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﻮد را ﻣﺤﻔﻮظ داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻓﻜﺮ رﺳﻤﻲ ﻛﺮدن راﺑﻄﻪ ﺧﻮد ﺑـﺎ‬
‫‪ ccTLD‬ﻣﻠﻰ ﺧﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺣﺎﻟﺖ اﺧﻴﺮ ﺣﺘﻲ در ﻣﻮرد دوﻟﺖﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق اﺳﺖ ﻛﻪ اﺻﻮﻻً‬
‫‪ 1‬ﻋﻼوه ﺑﺮ ‪ 66‬ﭘﺎﺳﺦ دوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﻳﻚ ﻣﺪﻳﺮ ‪ ccTLD‬از آﻟﻤﺎن ﻧﻴﺰ ﺟﻮاﺑﻴﻪاى را ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻛﺮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ آن ﭘﺎﺳﺦﻧﺎﻣﻪ در ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﻛﻠﻰ آﻣـﺎري ﻟﺤـﺎظ‬
‫ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‪ ،‬رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺑﺎزار آزاد را اﺗﺨﺎذ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻓﺮاﮔﻴﺮ دوﻟﺖﻫـﺎ در ﻋﺮﺻـﻪ‬
‫ﻣﻠﻰ‪ ،‬ﺟﺎى ﺷﮕﻔﺘﻰ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻳﻚ ﻧﻘﺶ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬زﻳـﺮا ﻣﻤﻜـﻦ‬
‫اﺳﺖ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺳﻴﺎﺳﻲ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﺑﺮ داﻣﻨﻪﻫﺎى ﻣﻠﻰﺷﺎن ﻧﻴﺰ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺷﻜﻞ ﻳﻚ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﻓﻌﻠﻰ دوﻟﺖﻫﺎ را در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻰﻛﺸﺪ‪ %43 .‬ﭘﺎﺳﺦدﻫﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺗـﺼﺮﻳﺢ‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳﻜﻰ از ﭼﻬﺎر روش ذﻳﻞ ﻧﻈﺎرت ﻧﻬﺎﻳﻰ ﺧﻮد را اﻋﻤـﺎل ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬اول اﻳﻨﻜـﻪ‪ ،‬ﺑـﺴﻴﺎرى از دوﻟـﺖﻫـﺎ‬
‫‪ ccTLD‬ﻣﻠﻰ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ از ﻳﻚ وزارت ﻳﺎ ﻧﻬﺎد دوﻟﺘـﻰ اداره ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬روش دوم اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﻌـﻀﻰ‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺎﺑﻊ وزارت ﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻧﻬﺎد دوﻟﺘﻰ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ ‪ccTLD‬ﺷﺎن را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺳـﻮﻣﻴﻦ‬
‫راه اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻗﻮاﻧﻴﻨﻰ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﻴﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺧﺘﻴﺎر ﻛﺎﻣﻞ اداره ‪ccTLD‬ﺷﺎن را ﻣﻰدﻫـﺪ‬
‫و ﭼﻬﺎرم اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻌﺪادى ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮ داﻣﻨﻪ ﻣﻠﻰ ﺧﻮد ﻗﺮاردادﻫﺎى اﺟﺮاﺋﻰ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ در آن ﺑﺮ اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺮ ﻧﻬﺎﻳﻰ‬
‫ﺧﻮد در ﻣﻮرد ‪ ccTLD‬ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ و ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺪﻳﺮ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ‪ ccTLD‬ﺗﻔﻮﻳﺾ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻴﺶ از ‪ %30‬ﭘﺎﺳﺦدﻫﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺗﺼﺮﻳﺢ داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﺎﺻﻰ اﻧﺠـﺎم دادهاﻧـﺪ‪ ،‬از‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻳﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻰ وﺿـﻌﻴﺖ ﺗـﺼﻮﻳﺐ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ‪ %19 .‬ﺑﻘﻴـﻪ ﻧﻴـﺰ‬
‫ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ رﺳﻤﻲ ﻛﺮدن رواﺑﻂ ﺧﻮد ﺑﺎ ‪ccTLD‬ﺷﺎن ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪاﻧﺪ و اﻧﺘﻈﺎر دارﻧﺪ اﻳﻦ راﺑﻄﻪ در آﻳﻨﺪه ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫در واﻗﻊ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ‪ %7‬اﻋﻼم داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ‪ ccTLD‬ﺧﻮد از ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ رﺳﻤﻰ دوﻟﺘﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‬
‫و ﻫﻴﭻ ﻃﺮﺣﻰ ﻧﻴﺰ ﺟﻬﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻧﺪارﻧﺪ‪.‬‬
‫‪285‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(1‬ﺣﺮﻛﺖ ﺑﺴﻮي رﺳﻤﻴﺖ‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪286‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(2‬اﻧﻮاع ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‬
‫‪ -2‬اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪ - ccTLD‬ﺗﺠﺎرىﺳﺎزى در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ آﺷﻜﺎر ﻣﻰﺳﺎزد ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﻪ ادﻋﺎي ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺎﻟﻜﺎﻧﻪﺷـﺎن ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ‪ccTLD‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻳﻚ اﺟﻤﺎع رو ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش وﺟﻮد دارد‪ ،‬اﻣﺎ از ﺗﻔﺎوتﻫﺎى درﺧﻮر ﺗﻮﺟﻬﻰ در ﺗﺠـﺎرىﺳـﺎزى اﻳـﻦ داﻣﻨـﻪﻫـﺎ ﻧﻴـﺰ ﭘـﺮده‬
‫ﺑﺮﻣﻰدارد‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻔﺎوتﻫﺎ در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﻣﺪﻳﺮان ﻣﻠﻲ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﻫﻤـﺎنﻃـﻮر ﻛـﻪ در‬
‫ﺷﻜﻞ دو آﻣﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺣﺪود ‪ %41‬از ‪ccTLD‬ﻫﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎ ﻳـﺎ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و ‪ %20‬در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎى ﻏﻴﺮﺗﺠﺎرى ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ %14 .‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ و‬
‫‪ %20‬ﻫﻢ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻳﺎ اﺷﺨﺎص داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ اداره ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻫﻤﻴﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪ دﻳﮕﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ از ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﻧﺸﺄت ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪:‬‬
‫›‬
‫› ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﻀﻮر‬
‫› ﺳﺮﻋﺖ ﻧﺴﺒﻰ اﻧﺠﺎم اﻣﻮر ﺛﺒﺖ ‪ccTLD‬‬
‫› ﻇﻬﻮر ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻧﺎم داﻣﻨﻪ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ‪.WHOIS‬‬
‫اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى ‪ccTLD‬‬
‫اﻟﻒ‪.‬‬
‫اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى ‪ccTLD‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻔﺮ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال اﻣﺘﻨﺎع ﻛﺮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎز ﻫﻢ ‪ %85‬اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪي ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ‬
‫ﺧﻮد را اراﺋﻪ دادﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻣﻬﻤﻲ در اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪىﻫﺎ از ﻧﻈﺮ ﻧﻮع ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃـﻮر‬
‫ﻛﻪ ﺷﻜﻞﻫﺎى ‪ 3‬و ‪ 4‬ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ‪ ccTLD‬ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻤﮕـﻰ ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻋﻤـﻮﻣﻰ و ﺣﻤﺎﻳـﺖ از‬
‫ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى اول ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد ﺛﺒﺖﻫﺎى اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه در‬
‫ﺣﻮزه ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﻢ اﻫﻤﻴﺖﺗﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺑﻮد )اﻟﺒﺘﻪ ﻫﺮﭼﻪ ﻣﻴﺰان ﺛﺒـﺖ ﻛﻤﺘـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬در اوﻟﻮﻳـﺖ‬
‫ﺑﺎﻻﺗﺮى ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد(‪ .‬وﻗﺘﻲ ﻧﻮع ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺠﺎرىﺳﺎزى ﭘﻴﺶ ﻣﻲرود‪ ،‬دادهﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫـﺪ ﻛـﻪ‬
‫اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎ ﭼﻬﺮه ﻣﻌﻜﻮﺳﻰ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ از ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ‬
‫ﻣﻌﻨﻮى ﻛﺎﺳﺘﻪ و ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﺣﺠﻢ ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ اﻓﺰوده ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ‪ ccTLD‬ﺗﺠﺎرى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬در ﻣﺠﻤﻮع از ﭘﺎﺳﺦ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺳـﺆال ﻃﻔـﺮه ﻣـﻰرﻓﺘﻨـﺪ‪ .‬اﻣـﺎ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ‪ ccTLD‬در آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ واﮔﺬار ﺷﺪه ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ در ﺣـﺎﻟﻰ اﺳـﺖ‬
‫ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻴﺰان در ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ﻣﺪﻳﺮان ﺷﺨﺼﻰ ﻳﺎ داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ ‪ %94‬ﺑـﻮد و ﻓﻘـﻂ ‪%64‬‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ آن را ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺗﺠﺎرى ﺳﭙﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎى ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺧﻮد را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ . 1‬ﻛﺎرآﻳﻰ ‪DNS‬؛‬
‫‪ . 2‬ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ در ‪DNS‬؛‬
‫‪ . 3‬ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ؛‬
‫‪ . 4‬ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ccTLD‬؛‬
‫‪ . 5‬ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮى؛‬
‫‪ . 6‬ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺛﺒﺖ؛‬
‫‪ . 7‬ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻰ ﺑﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى دوﻟﺖ؛‬
‫‪ . 8‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ‪ ISOC‬ﻣﺤﻠﻰ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪ccTLD‬؛‬
‫‪ . 9‬ﺣﺠﻢ ﺛﺒﺖ ‪.TLD‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻳﻜﻰ از ﻣﺸﻜﻞﺗﺮﻳﻦ ﺳﺆاﻻت ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ اﻳﻦ ﺑـﻮد ﻛـﻪ از ﭘﺎﺳـﺦدﻫﻨـﺪﮔﺎن ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺷـﺪه ﺑـﻮد ﻃﻴـﻒ اوﻟﻮﻳـﺖﻫـﺎى‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ‪ ccTLD‬ﺧﻮد را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬از ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ‪ 9‬ﻣﻮرد اراﺋﻪ ﺷـﺪه را ﻣـﺪ ﻧﻈـﺮ ﻗـﺮار‬
‫دﻫﻨﺪ و ﺳﭙﺲ آﻧﻬﺎ را اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪى ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﺷﻤﺎره ﻳﻚ و ﻛـﻢ اﻫﻤﻴـﺖﺗـﺮﻳﻦ آن در‬
‫ﺷﻤﺎره ‪ 9‬ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ 9 .‬اوﻟﻮﻳﺖ ﻣﺬﻛﻮر ﻋﺒﺎرت ﺑﻮدﻧﺪ از‪:‬‬
‫‪287‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪288‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪(3‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(4‬اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‬
‫ب‪ .‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﻀﻮر‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫در اﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺠﻲ از ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال ﻧﻴﺰ ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ آﻳـﺎ ‪ccTLD‬ﺷـﺎن ﺑﻄـﻮر ﻓﻌـﺎل‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ و آﻳﺎ آن ‪ ccTLD‬دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ داﻣﻨﻪ را ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫـﺎي ﺛﺒـﺖﻛﻨﻨـﺪهاي ﻣﺤـﺪود‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ از ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﻀﻮر ﻣﻠﻲ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ؟‬
‫دادهﻫﺎى اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺷﻜﻞ ‪ 5‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ را ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻳﺎ ﺗﺠـﺎرى‬
‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ‪ %77‬از ﻛﺸﻮرﻫﺎى دارﻧﺪه ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻰ ﮔﺰارش دادﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﻌـﺎل‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﻘﻂ ‪ %54‬از ﻛﺸﻮرﻫﺎى دارﻧﺪه ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﺗﺠﺎرى ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻮﺿـﻌﻰ را ﻧـﺸﺎن‬
‫دادﻧﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬دادهﻫﺎ ﺣﺎﻛﻰ از اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺎن دﻧﺒﺎل ﻛﺮدن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﻀﻮر ﺑﺮ ﻧﺤﻮه‬
‫ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ وﺟﻮد دارد‪ %88 .‬ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ‪ ccTLD‬ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﮔـﺰارش دادﻧـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻧﻮﻋﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﻀﻮر را ﺑﺮ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ رﻗﻢ در ﻣـﻮرد ﻛـﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ‬
‫ﻛﻪ داراي ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﺗﺠﺎرى ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻓﻘﻂ ‪ %54‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎ ﺑﺎ اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪى ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﻛـﻪ در ﻓـﻮق ﺑﻴـﺎن‬
‫ﺷﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ از ﻛﺸﻮرﻫﺎى دارﻧـﺪه ‪ccTLD‬ﻫـﺎي ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻇـﺎﻫﺮاً ﺗﻤﺎﻳـﻞ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دارﻧﺪ در راﺳﺘﺎى ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ از ﺣﺠﻢ ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﺛﺒـﺖﻫـﺎ ﺻـﺮفﻧﻈـﺮ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬از ﻧﻈـﺮ اﻳـﻦ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻋﻤـﻮﻣﻲ‬
‫ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎﻳﻲ را در ﻣﻮرد ﺛﺒﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲﺷﻮد و اﻳﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ وﻳﮋﮔﻲ ﻣﻠـﻲ ﻳـﻚ ‪ ccTLD‬ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪289‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(5‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‬
‫ج‪ .‬ﺳﺮﻋﺖ ﺛﺒﺖ‬
‫ﺟﺎي ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﺷﮕﻔﺘﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﺗﺠﺎرى ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪ ،‬در راﺳـﺘﺎى ﺣﻔـﻆ رﻫﻴﺎﻓـﺖ‬
‫ﺗﺠﺎرى ﺧﻮد ﺛﺒﺖﻫﺎى آنﻻﻳﻦ ﻓﻮرى را ﺑﻴﺶ از ﺛﺒﺖﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ ﺷـﻜﻞ ‪ 6‬ﻧـﺸﺎن‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪ %62 ،‬ﻛﺸﻮرﻫﺎى دارﻧﺪه ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﺗﺠﺎري از ﻃﺮﻳﻖ اراﺋﻪ ﺛﺒﺖﻫﺎى آنﻻﻳﻦ ﻓﻮرى ﺑﺎ ‪gTLD‬ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫‪ dot-com‬و ‪ dot-org‬رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﺎﺣﺐ ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻓﻘـﻂ ‪%22‬‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺛﺒﺖ ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﺮاى ‪ %33‬ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﺎﺣﺐ ‪ ccTLD‬ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻳـﻚ رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﻣﻄﻠـﻮب ﺗﻠﻘـﻰ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻳﺪ ﻣﻘﺮرات ﻣﺸﻘﺖﺑﺎر ﺛﺒﺘﻰ را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﻣـﺴﺘﻠﺰم ﺑـﺎزﻧﮕﺮى دﺳـﺘﻰ ﻳـﺎ‬
‫آفﻻﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪290‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(6‬ﺳﺮﻋﺖ ﺛﺒﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‬
‫د‪ .‬ﺟﺪاﺳﺎزى ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺎﺷﻴﻪاي ‪ -‬ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت و ‪WHOIS‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫در اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ از ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ اﮔﺮ ‪ccTLD‬ﺷﺎن ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت اﺗﺨﺎذ ﻛـﺮده‬
‫ﻳﺎ از ﺳﻴﺎﺳﺘﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ دادهﻫﺎى ‪ WHOIS‬را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪ ،‬ﮔﺰارﺷﻰ اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ‬
‫ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ارﺗﺒﺎط اﺳﺎﺳﻲ ﻣﻴﺎن ﻧﻮع ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ و اﺗﺨﺎذ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎﻳﻰ را ﻧﺸﺎن ﻧﺪادﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﻣﻮرد ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ از ‪ccTLD‬ﻫﺎي ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﻴﺸﺘﺮ وﺟﻮد داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت را اﺗﺨﺎذ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ )‪ (%51‬و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آن ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﺎﺣﺐ ‪ccTLD‬ﻫـﺎي ﺗﺠـﺎرى )‪،(%39‬‬
‫داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ )‪ (%36‬و ﻋﻤﻮﻣﻰ )‪ (%33‬ﻗﺮار داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﺑـﻞ‪ %76 ،‬ﻛـﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ‪ccTLD‬ﺷـﺎن را ﺑـﻪ ﻧﻬﺎدﻫـﺎى‬
‫داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ ﺳﭙﺮده ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ‪ WHOIS‬را اﺗﺨﺎذ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻛﻪ اﻳـﻦ رﻗـﻢ در ﻣـﻮرد ﻛـﺸﻮرﻫﺎى دارﻧـﺪه‬
‫داﻣﻨﻪﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ و ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ‪ %65‬و در ﻣﻮرد ﻛﺸﻮرﻫﺎى دارﻧﺪه داﻣﻨﻪ ﺗﺠﺎرى ‪ %55‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺿﻤﻴﻤﻪ ﻳﻚ ‪ -‬ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ‬
‫اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ‬
‫ﺑﻮﺗﺴﻮاﻧﺎ‬
‫ﺑﻮرﻛﻴﻨﺎﻓﺎﺳﻮ‬
‫ﻛﺎﻣﺒﻮج‬
‫ﻛﺎﻧﺎدا‬
‫ﻣﺎﻟﺰي‬
‫ﻣﻮرﻳﺘﺎﻧﻰ‬
‫ﻣﻜﺰﻳﻚ‬
‫ﻣﻮﻧﺎﻛﻮ‬
‫ﻫﻠﻨﺪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﻧﺮوژ‬
‫ﻋﻤﺎن‬
‫ﭘﺎﻛﺴﺘﺎن‬
‫ﭘﺮو‬
‫ﭘﺮﺗﻐﺎل‬
‫ﺟﻤﻬﻮرى ارﻣﻨﺴﺘﺎن‬
‫ﺟﻤﻬﻮرى ﻛﺮه‬
‫ﺟﻤﻬﻮرى ﻣﻘﺪوﻧﻴﻪ‬
‫ﺟﻤﻬﻮرى ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر‬
‫ﺟﻤﻬﻮرى دوﻣﻴﻨﻴﻜﻦ‬
‫روﻣﺎﻧﻰ‬
‫ﺳِﻲ ﺷِﻠﺰ‬
‫ﺟﻤﻬﻮرى اﺳﻠﻮ‬
‫اﺳﭙﺎﻧﻴﺎ‬
‫ﺳﻮرﻳﻨﺎﻣﻰ‬
‫ﺳﻮﺋﺪ‬
‫ﺳﻮﺋﻴﺲ‬
‫ﺗﺎﻧﺰاﻧﻴﺎ‬
‫ﺗﺎﻳﻠﻨﺪ‬
‫ﺗﺮﻳﻨﻴﺪاد و ﺗﺎﺑﺎﮔﻮ‬
‫اوﮔﺎﻧﺪا‬
‫اوﻛﺮاﻳﻦ‬
‫ﺑﺮﻳﺘﺎﻳﻨﺎ‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‬
‫زاﻣﺒﻴﺎ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪Niue‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﻴﻠﻰ‬
‫ﭼﻴﻦ‬
‫ﻛﺎﺳﺘﺎرﻳﻜﺎ‬
‫ﻗﺒﺮس‬
‫ﺟﻤﻬﻮرىﭼﻚ‬
‫ﺟﻤﻬﻮرىدﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚﻛﻮﻧﮕﻮ‬
‫داﻧﻤﺎرك‬
‫اﻛﻮادور‬
‫ﻣﺼﺮ‬
‫اﺳﺘﻮﻧﻰ‬
‫ﻓﻨﻼﻧﺪ‬
‫ﻓﺮاﻧﺴﻪ‬
‫آﻟﻤﺎن‬
‫ﻳﻮﻧﺎن‬
‫ﻫﻨﮓﻛﻨﮓ‬
‫اﻧﺪوﻧﺰى‬
‫اﻳﺮان‬
‫اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ‬
‫ﺟﺎﻣﺎﺋﻴﻜﺎ‬
‫ژاﭘﻦ‬
‫اردن‬
‫ﻛﻨﻴﺎ‬
‫ﻛﻮﻳﺖ‬
‫ﻗﺮﻗﻴﺰﺳﺘﺎن‬
‫ﻟﺴﻮﺗﻮ‬
‫ﻟﻴﺘﻮاﻧﻰ‬
‫ﻟﻮﮔﺰاﻣﺒﻮرگ‬
‫ﻣﺎداﮔﺎﺳﻜﺎر‬
‫ﻧﻴﻮزﻟﻨﺪ‬
‫‪291‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪292‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖ‬
‫‪ .BR ccTLD‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ داراﻳﻰ ﻋﻤﻮﻣﻰ‬
‫ﻛﺎرﻟﻮس اِى‪ .‬آﻓُﻨﺴﻮ)‪ ،(1‬ﺷﺒﻜﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺨﺶ ﺳﻮم )‪(Rits‬‬
‫‪ ccTLD‬واﻗﻌﺎً ﺑﺮاى ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺗﺄﺳﻴﺲ ‪ ccNSO‬در ﻧﺸﺴﺖ ﻫﻴـﺄت ﻣـﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬در روم )‪ 6-2‬ﻣـﺎرس ‪ (2004‬ﭼﻨـﺪﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ )ﻛـﻪ‬
‫ﺑﻌﻀﻰ ﺣﺴﺎس ﻧﻴﺰ ﺑﻮدﻧﺪ( را در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮري ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺖ‪.‬‬
‫درﻋﻤﻞ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪ ICANN‬ﺑﺮ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻴﭽﻴﺪهاى از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ واﮔﺬارى )ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔـﺎﻋﻰ ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ‬
‫دﻳﮕﺮ( ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً در دو ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه ﮔﺮوهﺑﻨﺪى ﺷﺪهاﻧﺪ‪ gTLDs :‬و ‪.ccTLDs‬‬
‫ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺸﻜﻴﻞ ‪ ،ICANN‬دوﻟﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺛﺒﺖ ﺑﻌﻀﻰ از ﻣﻬﻢﺗـﺮﻳﻦ ‪gTLD‬ﻫـﺎ ) ‪.com, .net,‬‬
‫‪ (.org‬را ﺑﻪ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰ )‪ Network Solutions‬ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن ﺷـﻌﺒﻪ دﻳﮕـﺮى از ‪ Verisign‬اﺳـﺖ(‬
‫واﮔﺬار ﻛﺮده ﺑﻮد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ آﻧﭽﻪ را ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺴﺖ در ﻗﺎﻟﺐ ﺧﺪﻣﺎت ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ اﻧﺠﺎم دﻫـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﭘﻮلﺳﺎز ﺗﺒﺪل ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ‪ ICANN‬ﻫﻢ ﻣـﻲﺧﻮاﺳـﺖ )ﻛـﻪ ﺑـﺪﻳﻬﻰ اﺳـﺖ اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﻧﻴـﺴﺖ(‬
‫ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺴﺖ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ‪ .‬اﺧﻴﺮاً اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻮد را ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻤﺖ ﭘﻴﺶ ﺑـﺮد ﻛـﻪ ﻣﺠـﺪداً ‪org‬‬
‫‪ .gTLD‬را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ‪ ISOC‬آن را ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ – ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻋﻤﻮﻣﻲ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ - (PIR‬واﮔﺬار ﻛﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ‪ gTLD‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ روى ﻫﻤﮕﺎن ﺑﺎز ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ )ﻛﻤﺎ اﻳﻨﻜـﻪ در ﺻـﻔﺤﻪ اﺻـﻠﻰ‬
‫‪ PIR‬ﺑﻪ وﺿﻮح اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ(‪ ،‬ﺑﻪ ﺟﺎى آن ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺮاى ﮔﺮوهﻫـﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔـﺎﻋﻰ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬
‫ﮔﺮدد‪.‬‬
‫در ﻳﻜﻰ از ﻧﺸﺴﺖﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ روم ﺑﺎ ﻫﻴﺌﺖ ﻣﺪﻳﺮه ‪ ،ICANN‬اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻛـﻪ ﭼﻨـﺪﻳﻦ ‪ccTLD‬‬
‫در ﻋﻤﻞ )ﺣﺪاﻗﻞ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرﺑﺮان( ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ‪ gTLD‬ﻛﺎر ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﺷﻔﺎفﺳﺎزى اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺷـﺪم‪ .‬ﺣﻘﻴﻘـﺖ‬
‫اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ داﻣﻨﻪﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ واﻗﻊ در ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﻛﺴﺐ ﺳﻮد ﺑﻪ ﻫﺮ ﺧﺮﻳﺪاري ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺘﻰ اﮔـﺮ‬
‫‪1‬‬
‫‪Carlos A.Afonso‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪1‬‬
‫‪Vint Cerf‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺧﺮﻳﺪار ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ راﺑﻄﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺑﺎ ﻛﺸﻮر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﺻﻮرت‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎرى از ‪ccTLD‬ﻫـﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﻧﺎم ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﺸﺎن در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻛﺴﺐ ﺳﻮد ﺑﻪ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎى داﺧﻠـﻰ ﻳـﺎ ﺧـﺎرﺟﻰ‬
‫ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻰرﺳﺪ ﺑﻌﻀﻰ از اﻳﻦ ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎى ﻛﺸﻮرﺷﺎن ﺑﻪ ﻧﺎم ﺑﺮﺧﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻓﻌـﺎل ﺧـﺎص‬
‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪gTLD) sTLDs‬ﻫﺎي داراي اﺳﭙﺎﻧﺴﺮ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ ،(.aero‬اﻣﺎ در ﻋﻤﻞ ﻫﺮ ﻓﺮد ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪهاي را‬
‫از ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻛﻪ داراي ﻛﺎرت اﻋﺘﺒﺎرى ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻲﭘﺬﻳﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺎرزﺗﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ‪ .tv‬اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ در ﻋﻤﻞ ﭘﺴﻮﻧﺪ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺻﻨﻌﺖ رﺳﺎﻧﻪ اﺳﺖ )ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ‬
‫ﺻﻨﻌﺖ اﺧﺘﺼﺎص داده ﻧﺸﺪه( وﻟﻲ در واﻗﻌﻴﺖ ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ‪ Tuvalu‬ﺗﻌﻠﻖ دارد‪ .‬در وبﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒـﺖﻛﻨﻨـﺪه ‪São‬‬
‫‪ tomé e Principe's .st‬اﻋﻼم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺎرﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ داﻣﻨﻪ ‪ .st‬را در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و آن‬
‫ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺻﻔﺤﻪ اﺻﻠﻰ ادﻋﺎ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻄﻠﻮﺑﻰ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻣﻰ ‪gTLD‬ﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ رﻗﺎﺑﺖ اﺳﺖ‪.‬‬
‫در دﻳﮕﺮ وﺟﻪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﻃﻴﻒ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ‪ ccTLD‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮزﻳﻠـﻰ اﺷـﺎره‬
‫ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﺑﻪ اﺷﺨﺎص ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻓﺎﻗﺪ اﻋﺘﺒﺎر ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻫﺴﺘﻨﺪ اﺟـﺎزه ﻧﻤـﻲدﻫـﺪ ﺗـﺎ از‬
‫داﻣﻨﻪ ‪ .br‬اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺒﻨﺎى اراﺋﻪ اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺪم ﺗﺤﺼﻴﻞ ﻣﻨﻔﻌﺖ اﺳﺖ‪ .‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮزﻳـﻞ ﻧﻜـﺎت ﻣﻔـﺼﻞ‬
‫ﺑﺴﻴﺎر اﺳﺎﺳﻰﺗﺮى وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺷﺮح و ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ )در اداﻣﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ(‪.‬‬
‫درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻦ از ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬و ﻋﻤﻮم ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ ﺷﻔﺎفﺳﺎزى‪ ،‬ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻃﺮح ﺳﺆاﻻت ذﻳﻞ‬
‫ﺷﺪ‪ :‬از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻪ داﻣﻨﻪاى را ﺧﺮﻳﺪارى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻴﺎن داﻣﻨﻪﻫﺎى ﺗﺠﺎري ﺧﺎص ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻛـﻪ در‬
‫اﺧﺘﻴﺎر ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ و ‪ gTLD‬ﭼﻪ ﺗﻔﺎوﺗﻰ وﺟﻮد دارد؟ ﭼﮕﻮﻧـﻪ از دﺳـﺖ دادن اﻳـﻦ ﻫﻮﻳـﺖ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ‪ ccTLD‬در ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﻧﺎم ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى ‪ ccNSO‬اﺧﺘﻼل اﻳﺠـﺎد ﻛﻨـﺪ؟ در ﺟـﺎﻳﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﺮﺧﻰ از ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺳﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ و دﻳﮕﺮان ﺗﻼش ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ‪ccTLD‬ﺷﺎن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻰ‬
‫از ﺣﻮزه ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻠﻰﺷﺎن ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧـﻪ ﻣـﻰﺗـﻮان ﻣﻮاﺿـﻊ ﻳﻜـﺴﺎن و ﻣﺘﺤـﺪي را‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﺮد؟ در ﻫﻤﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن‪ ،‬ﻣﻴﺎن ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮزﻳﻠـﻰ و ﻣﺮاﻛـﺰ ﺛﺒـﺖ ﺗﺠـﺎري ‪ ،gTLD‬ﭼـﻪ ﻧـﻮع‬
‫ﮔﻔﺘﻤﺎن و ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﺮﻗﺮار ﻛﺮد؟ آﻳﺎ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﺗﺠﺎري ‪ gTLD‬در ﺳﺎزﻣﺎن ﻛﻨﻮﻧﻲ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى راﻳﺞ‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﺶ و ﺣﻀﻮر ﺑﻬﺘﺮي ﻧﺪارﻧﺪ؟‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال را ﻣﻄﺮح ﻧﻜﺮدم‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﭙﺮﺳﻢ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه ﺑﺮاي ﮔـﺸﺎﻳﺶ ‪ccTLD‬ﻫـﺎ ﺟﻬـﺖ‬
‫ﻛﺴﺐ ﺳﻮد و ﺣﺬف اﻫﻤﻴﺖ ﻛﺸﻮري آﻧﻬﺎ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ﺑﺎزرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﻋﻤﻮﻣﻲ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ؟‬
‫)‪(1‬‬
‫اوﻟﻴﻦ واﻛﻨﺸﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ ﺷﻔﺎفﺳﺎزى ﻣﻦ داده ﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺎﺳﺦ دﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻴﻚ رﺋﻴﺲ ‪ ICANN‬ﺟﻨﺎب وﻳﻨـﺖ ﺳـﺮف‬
‫ﺑﻮد‪ ،‬وﻟﻰ ﭘﺲ از آن ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ‪ ccTLD‬واﻛﻨﺶﻫﺎﻳﻰ ﻋﺼﺒﻰ و ﺣﺘﻰ ﮔﺎﻫﻰ اوﻗﺎت ﺗﻬﺎﺟﻤﻰ ﺑﺮوز دادﻧـﺪ و اﺑـﺮاز‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺟﺪي و ﻻﻳﻨﺤﻞ اﺳﺖ و وﺿﻌﻴﺖ از اﻳﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮاى ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣـﺸﻜﻞ‪ ،‬ﻳـﻚ ﺳـﺮى‬
‫راهﺣﻞﻫﺎى ﺑﻲﻧﺘﻴﺠﻪ اراﺋﻪ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻛـﺪ ﻛـﺸﻮرى‬
‫ﺳﻪ ﺣﺮﻓﻰ ﺑﻪ ﺟﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد دو ﺣﺮﻓﻲ ﻛﻨﻮﻧﻲ‪ ،‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى ﺟﺪﻳﺪى را ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻰ را ﻣﻰﺗﻮان در ﺑﺎزار رﻗﺎﺑﺘﻲ ‪ gTLD‬آزاد ﮔﺬاﺷﺖ‪.‬‬
‫‪293‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪294‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫)‪(1‬‬
‫در ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ اﺧﻴﺮى ﻛﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ‪ ccTLD‬ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﻳﻜﻞ ﮔﻴﺴﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ )ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﺗﻮﺳﻂ ‪ITU‬‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ()‪ 56 ،(2‬ﻛﺸﻮر از ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻘﺎط ﺟﻬﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬اﻓـﺮاد ﺷـﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪه در اﻳـﻦ ﻧﻈﺮﺳـﻨﺠﻲ از ﻣﻴـﺎن‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻧﻈﺮﺳـﻨﺠﻲ از ﭼﻨـﺪﻳﻦ ﻟﺤـﺎظ ﺟﺎﻟـﺐ ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻳﻜﻰ از اﻳﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ روﻧﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه ‪ ccTLD‬ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖﻫـﺎي ﻣﺤﻠـﻲ‬
‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺷﻜﻞ ﻛﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﻣﻨﻔﻌﺖﺟﻮ ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻰ ﭘﻴﺶ ﻣﻰروﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ‪ gTLD‬ﺑﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪،‬‬
‫آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ و ﻫﻮﻳﺖ ‪ ccTLD‬آن ﻛﺸﻮر ﻓﺪاى ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺳﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﮔﻴﺴﺖ در ﮔﺰارش ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ ﺧﻮد ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ را ﺑﺴﻂ داد )وي اﻋﻼم ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺑﻌـﻀﻰ دادهﻫـﺎ ﻫﻨـﻮز درﻳﺎﻓـﺖ‬
‫ﻧﺸﺪهاﻧﺪ و در ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﻳﻰ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ( ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ اﻧﺘﻘﺎد ‪ CENTR‬ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ‪ CENTR .‬ﻳﻚ ﻛﻨـﺴﺮﺳﻴﻮم‬
‫اروﭘﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ‪ 40‬اﭘﺮاﺗﻮر ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ‪ ccTLD‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻧﺘﻘﺎد اﻳﻦ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﻮد‬
‫ﻛﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﮔﻴﺴﺖ در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺧﻄﺮ ﺗﺤﺮﻳـﻚ ﺑﻴـﺸﺘﺮ دوﻟـﺖﻫـﺎ ﺑـﻪ دﺧﺎﻟـﺖ در راﻫﺒـﺮى ‪ccTLD‬‬
‫اﺣﺴﺎس ﻣﻰﺷﻮد‪ (3).‬ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ ‪ CENTR‬از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻧـﺸﺎن در ﻧﺸـﺴﺖ ‪ ICANN‬در روم اﻇﻬـﺎر‬
‫داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻛﻤﻲ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ‪ -‬ﺗﺄﻛﻴﺪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ »ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ« ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺣﺎﻛﻰ از اﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ دﻓﺎع از ﻣﻨﺎﻓﻊ‬
‫ﺗﺠﺎري )ﻛﻪ ﺿﺮورﺗﺎً ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻧﻴﺴﺖ( در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺛﺒﺖ ‪ ،ccTLD‬ﻇﺎﻫﺮاً ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶﻫـﺎي‬
‫ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ آﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﻛﻴﺪ زﻳﺎدي ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻧﺤﻮه ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬاري آﻧﻬﺎ ﺑـﺮ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪاﻟﺘﺄﺳﻴﺲ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﻧﺎمﻫﺎى ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى ‪ ICANN‬از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار‬
‫اﺳﺖ‪ %54 .‬از ﻛﻠﻴﻪ اﻋﻀﺎى ‪ CENTR‬در ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﮔﻴﺴﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻧﺘﻘﺎدات ‪ CENTR‬اﻋﺘﺒﺎر ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ را زﻳﺮ ﺳﺆال ﺑﺮد )اﻟﺒﺘـﻪ ﻋﻠـﺖ آن ﺑﻴـﺎن ﻧـﺸﺪ ‪-‬‬
‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻓﺮاد اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ اﻧﺪك ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬وﻟﻰ از ﻛﻞ ﺟﻤﻌﻴﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻌﺘﺒﺮي ﺣﺎﺻﻞ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﮔﻴﺴﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ و ﺣـﺪود ‪ %22‬از ﻛـﻞ ‪ccTLD‬ﻫـﺎ را‬
‫ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮد( و اﻳﻦ واﻫﻤﻪ را ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺖ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﮔﺰارش ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺤﺮﻳﻜﻰ ﺑﺮاى ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻴـﺸﺘﺮ دوﻟـﺖﻫـﺎ ﺑﺎﺷـﺪ‬
‫)ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﭼﻴﺰى در ﮔﺰارش ﮔﻴﺴﺖ ﻧﻴﺎﻣﺪه اﺳﺖ(‪.‬‬
‫‪ CENTR‬ﺑﻪ ﺳﺨﻨﺎن ﺧﻮد اداﻣﻪ ﻣﻲدﻫﺪ و اﺑﺮاز ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ »ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ‪ ...‬ﺛﺒﺎت‪ ،‬اﻗﺘـﺪار و ﻋﻤﻠﻜـﺮد‬
‫ﺧﻮب اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ...‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮاى ﻧﻮآورى و رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدى ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ را ﺑـﻪ وﺟـﻮد‬
‫ﻣﻰآورد«‪ .‬اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺑﺎزﮔﻮﻳﻰ ﺑﻰارزﺷﻰ از ﻫﻤﺎن اﺳﺘﺪﻻﻟﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ در دﻓﺎع از ﺗﺠﺎريﺗﺮ ﻛﺮدن و ﻛﺎﺳﺘﻦ ﻣﺪاﺧﻠـﻪ‬
‫دوﻟﺖ ﺑﻴﺎن ﻣﻰﺷﻮد و ﻫﺮ روزه در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻨﺎﺳﺒﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﮔﻮش ﻣﻰرﺳﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬در ﭘﺎﺳﺦ ‪ CENTR‬ﺑﻪ ﮔﺰارش ﮔﻴﺴﺖ ﻟﺤﻦ ﺟﺪىﺗﺮى ﻫﻢ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﻮد )ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺑـﺎﻟﻘﻮه‬
‫ﺧﻄﺮﻧﺎك اﺳﺖ(‪ CENTR .‬در راﺳﺘﺎى ﺣﻀﻮر ﺑﻴﺸﺘﺮ دوﻟﺖﻫﺎ در راﻫﺒﺮى ‪ ccTLD‬از ﻃﺮﻳﻖ وﺿـﻊ ﻣﻘـﺮرات ﺑﻴـﺸﺘﺮ‬
‫‪Michael Geist 1‬‬
‫‪ 2‬ﻣﺎﻳﻜﻞ ﮔﻴﺴﺖ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ و ‪ :ccTLDs‬ﻳﻚ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﮔﺰارش اوﻟﻴﻪ از ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺑﻪ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ‪ ،ITU‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪.2003‬‬
‫‪ ،CENTR 3‬اﻇﻬﺎرﻧﻈﺮﻫﺎﻳﻰ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻛﺎرﭘﺮوﻓﺴﻮر ﻣﺎﻳﻜﻞ ﮔﻴﺴﺖ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »دوﻟﺖﻫﺎ و ‪ccTLD‬ﻫﺎ‪ :‬ﻳﻚ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﺟﻬﺎﻧﻰ«‪ ،‬ﺑﻪ ﺻﻮرت‬
‫آنﻻﻳﻦ در ﺳﺎﻳﺖ‪ http://www.circleid.com/article/421-0-1-0-c/ :‬ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻴﺴﺖ ﺑﻪ ‪ CENTR‬را در اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪http://www.circleid.com/article/424-0-1-0/ :‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫)ﺿﺮورﺗﺎً از ﺻﺤﺖ ﻫﻢ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ(‪ ،‬اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻪ‪» :‬اﮔﺮ ﻣﻘﺮرات ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺪي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﺧـﺼﻮص ﺛﺒـﺖ‬
‫ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﻣﻠﻰ ﻛﻪ ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﮔﻴﺴﺖ ﻫﻢ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﻛﺮده از دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻧﻈـﺮ ﺧﻮدﺷـﺎن‬
‫ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎً از ﺧﺪﻣﺎت دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪ ،‬اﻳـﻦ روش ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ راه ﺗـﺄﻣﻴﻦ‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد«‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن‪ ،‬ﻫﻴﭻ راﺑﻄﻪ اﺛﺒﺎت ﺷﺪهاى ﻣﻴﺎن ‪ ccTLD‬ﻛﻪ ﻓﻘﻂ در دﺳﺘﺮس اﺗﺒﺎع ﻛﺸﻮرﻫﺎ‬
‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ )ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ از آن ﺗﺎﺑﻌﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻌﺒﺎت ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﭼﻨﺪﻣﻠﻴﺘﻰ( و ﻳـﺎ‬
‫ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﻓﺮاﻣﻠﻰ ﻳﻚ ‪ ccTLD‬وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬اﻳﺠﺎد ‪ ccTLD‬ﺑﺮاى ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻗﻄﻌﺎً ﻛﺎرﺑﺮان‬
‫ﻣﻠﻰ را ﻧﺎاﻣﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ‪ -‬ﭼﺮا ﻳﻚ ﺷﻬﺮوﻧﺪ ‪ Tuvalu‬ﺑﺎﻳﺪ از ﭘﺴﻮﻧﺪ ‪ .tv‬اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﺑﻪ ﺻـﻨﻌﺖ رﺳـﺎﻧﻪ‬
‫ﺗﻠﻌﻖ ﻧﺪارد؟‬
‫ﺗﻨﻮعﮔﺮاﻳﻰ و ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻰ‪ ،‬ﻳﻚ ﻗﺎﻋﺪه ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﮔﻴﺴﺖ ﻳﻚ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪى ﺳﻮدﻣﻨﺪ اراﺋﻪ ﻣـﻰدﻫـﺪ‬
‫ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺑﻌﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و راﻫﺒﺮى ‪ ccTLD‬را در ﺑﺮﻧﮕﻴﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ آﻧﮕﻮﻻ ﺑﻪ ﻋﻬـﺪه‬
‫ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ اﺳﺖ و ﺑﺪﻟﻴﻞ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ‪ ،‬ﻗﻴﻤﺖ ﺛﺒﺖ داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻛﺸﻮر آﻧﮕﻮﻻ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺳـﺖ‬
‫از ﻫﻤﻴﻦ رو ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﺎم داﻣﻨﻪ آﻧﮕﻮﻻ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ‪ gTLD‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑـﺮاي آن ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ccTLD .‬‬
‫ﺑﺮزﻳﻞ‪ ،‬ﻧﻤﻮﻧﻪاى از ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل دوﻟﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﺣﻀﻮر دﻳﮕﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎى اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و ﮔﺮوهﻫـﺎى‬
‫ذىﻧﻔﻊ در آن در ﺣﺎل اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻫﻤﺎن ﻧﻜﺘﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺗﻼش دارد آن را ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫از ﻧﻈﺮ اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ‪ ،‬اﺑﻌﺎد ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ‪ ،ccTLD‬در ﻣﻮرد زﻣﻴﻨﻪﻫﺎى ﻣـﺸﺘﺮك اﺣﺘﻤـﺎﻟﻰ در‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪاﻟﺘﺄﺳﻴﺲ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﻧﺎم ﻛﺪ ﻛﺸﻮرى )‪ ،(ccNSO‬ﺗﺮدﻳﺪﻫﺎﻳﻰ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪295‬‬
‫ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮي از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮزﻳﻞ‬
‫ﺑﺮزﻳﻞ ﺗﻨﻬﺎ ﻛﺸﻮرى اﺳﺖ ﻛﻪ اﺗﺼﺎلﻫﺎى ‪ TCP/IP‬آن ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻇﻬﻮر اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه در اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧﻮد‬
‫ﺑﺮﻗﺮار ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در دﻫﻪ ﻫﺸﺘﺎد ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﭘﺮوﺗﻜـﻞ ﺷـﺒﻜﻪاى ﺑـﺮاى‬
‫اﺳﺘﻔﺎده دوﻟﺖ ﻓﺪرال ﺑﻮد و از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺪﻣﺎت اﻧﺤﺼﺎري دوﻟﺘـﻲ ﻣﺨـﺎﺑﺮات آن زﻣـﺎن ﻳﻌﻨـﻲ ‪ ،Telebras‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻀﻮﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ OSI/ISO‬درآﻣﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺒﻜﻪ آﻣﻮزش و ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﻠﻰ )‪ (RNP‬ﻛﻪ ﭘﺮوژه وزارت ﻋﻠـﻮم و ﻓﻨـﺎورى ﺑﺮزﻳـﻞ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣـﻰﺷـﺪ‪ ،‬ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ورود‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻋﻠﻰرﻏﻢ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺟﺪى ‪ Telebras‬ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺮوژه از ﺣﻤﺎﻳﺖ ﭘـﺮوژهاى ﻳـﻚ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﺎ ﻧﺎم ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺑﺮزﻳﻠﻰ ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎى اﻗﺘـﺼﺎدى و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ )‪ (IBASE‬ﺑﺮﺧـﻮردار ﺑـﻮد ﻛـﻪ رﻫﺒـﺮى ﭘـﺮوژه‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ‪ UNCED92‬در رﻳﻮدوژاﻧﻴﺮو را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ‪ RNP‬و ﻫﻤﻜﺎرى ﻣﺆﺳﺴﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﭘﻴﺶرو )‪ ،(APC‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺖ و از ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳـﻚ‬
‫ﭘﺮوژه رﺳﻤﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﺑﺮاى اﻳﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ ،‬از ﻗﺪرت ﻛﺎﻓﻰ ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى اﺗﺼﺎﻻت داﺋﻤﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ ‪ Telebras‬ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪ‪ .‬درﺳﺖ در زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺰارى ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ‪ ،‬دو ﺧﻂ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺮﻗﺮار ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اوﻟﻴﻦ ﺧﻄﻮط اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺮزﻳﻞ ‪ -‬اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺮاى آﻣـﻮزش و ﭘـﮋوﻫﺶ‬
‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪296‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻒ ﻛﻠﻴﺪى ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮزﻳﻞ ﻧﺒﻮد‪ ،‬زﻳﺮا از آن ﻣﻬﻢﺗﺮ‪ ،‬ﻳﻚ راﺑﻄﻪ ﻛـﺎرى ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖآﻣﻴـﺰ‬
‫اﺳﺎﺳﻰ ﻣﻴﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﮋوﻫﺶ و ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪ ﻛـﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ اﺟـﺮاى ﻳـﻚ ﭘـﺮوژه‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﺷﺪ‪ .‬در واﻗﻊ ‪) IBASE‬ﺗﺎ ﺳﺎل ‪ (1994‬اوﻟﻴﻦ اراﺋﻪ دﻫﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺮزﻳﻠﻰ را ﺑﺎ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ‪RNP‬‬
‫راهاﻧﺪازى ﻛﺮد ﻛﻪ ﻋﻤﻮم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪ ،‬اﻧﺤـﺼﺎر ﺷـﺒﻜﻪاى ﻛـﻪ در اﺧﺘﻴـﺎر‬
‫‪ Telebras‬ﻗﺮار داﺷﺖ‪ ،‬ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻃﻰ دور ‪ ،UNCED 92-95‬ﭘﺎﻳﻪ اﺻﻠﻲ ﺑﺮاي اداره اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮزﻳﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﻃﻰ ﻓﺮاﻳﻨﺪى ﻛﻪ ﻫـﻴﭻ‬
‫ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﺳﻴﺎﺳﻰ و ﻧﻬﺎدى وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ و ‪ RNP‬در آن ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪاي را اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻛﺮد‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ اﻳﻨﻜـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻏﻴﺮ رﺳﻤﻲ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى از ﺧﺪﻣﺎت ارزش اﻓﺰوده ﺑﺮ ﻓـﺮاز ﺧﻄـﻮط ﻓﻴﺰﻳﻜـﻰ ﻣﺨـﺎﺑﺮات‬
‫ﻫﺮﮔﺰ در ﻣﺤﺪوده ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬارى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻗﺮار ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻗﺎﻧﻮن رﺳﻤﻲ ﺷﺪ و ﺑﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از اﺧﺘﻴﺎر ‪ Telebras‬ﺧﺎرج ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺛﺎﻧﻴﺎً در ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل ‪ 94‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮاى دوﻟﺖ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﺤﺮز ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ ﻃـﻮر اﻧﻔﺠـﺎرى رﺷـﺪ‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻫﺪاﻳﺖ دﻗﻴـﻖ دارد‪ .‬در اﻳﻨﺠـﺎ ﻧﻴـﺰ ‪ RNDP‬و ‪ IBASE‬ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻫﻤﻜـﺎري‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ و ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ را در اﻋﻤﺎل ﻧﻔﻮذ در وزاﺗﺨﺎﻧﻪﻫﺎ اﻳﻔﺎ ﻛﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن راﻫﺒﺮى ﻣﻠـﻰ ﺑـﺎ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤـﺎﻣﻰ‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬وزارت ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎورى ﺗﻮاﻓﻖ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را در ﺑﺮزﻳﻞ ﺗـﺸﻜﻞ دﻫﻨـﺪ‬
‫)ﻛﻪ ﻣﺨﻔﻒ آن ‪ CGIbr‬اﺳﺖ(‪ .‬اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ‪ 12‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه داوﻃﻠﺐ از دوﻟﺖ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬اراﺋﻪ دﻫﻨـﺪﮔﺎن‬
‫ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﺟﻮاﻣﻊ ﺣﺮﻓﻪاى و داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻮد و ﺑﻪ ﻃﻮر رﺳﻤﻰ از ﻣﺎه ﻣِﻰ ‪ 1995‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧـﻮد را‬
‫آﻏﺎز ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ اﻳﻦ ﮔﺮوه‪ ،‬از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻧﻮآورىﻫـﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ در ﺑﺮزﻳـﻞ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺛﺒﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺨﺸﻰ از ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖ اﻳﻦ ﮔﺮوه ارﺗﻘـﺎى‬
‫ﻓﺮاﮔﻴﺮى دﻳﺠﻴﺘﺎل در ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮر‪ ،‬ارزﻳﺎﺑﻰ و ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و روﻳﻪﻫﺎى ﻓﻨـﻰ و اﺟﺮاﻳـﻰ و ﻧﮕﻬـﺪاري دادهﻫـﺎى‬
‫آﻣﺎرى ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮزﻳﻞ ﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺷﻌﺒﻪاى ﻓﻨﻰ )ﺑﺎ ﻧﺎم ‪ (Registro.br‬ﺗﺸﻜﻴﻞ داده ﻛﻪ ﻣﺮﻛـﺰ‬
‫رﺳﻤﻰ ﺛﺒﺖ ‪ .br‬ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد )ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه وﺟﻮد ﻧﺪارﻧﺪ(‪.‬‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﻮﻛﺮاﺳﻰ در راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎندﻫﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮزﻳﻞ )‪ (CGIbr‬از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا ﺳﻴﺎﺳﺖ روﺷﻨﻰ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن‬
‫‪ .br ccTLD‬ﻳﻚ داراﻳﻰ ﻣﺸﺘﺮك ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ (1).‬راﻫﻜﺎرﻫﺎى ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و‬
‫ﺑﺮاى ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺛﺒﺖ ﻧﻴﺰ ﺣﺪاﻗﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬارى و ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 1‬واژه »ﻣﺸﺘﺮك« در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﻳﻮﻳﺪ ﺑﻮﻟﻴﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ :‬ﺳﺮﻗﺖ آرام ‪ -‬ﭼﭙـﺎول ﺧـﺼﻮﺻﻰ از ﺛـﺮوت‬
‫ﻣﺸﺘﺮﻛﻤﺎن‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮرك‪ :‬روﺗﻠﻴﺞ‪ ،2003 ،‬و ﺑﻪ ﻛﺎﻻﻫﺎى ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ اﺷﺎره دارد ﻛﻪ ﻫﻤﮕﺎن در آن ذىﻧﻔﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎﻳﺪ از دﺳﺘﺮس ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎي‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ دور ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪1‬‬
‫‪John Doe‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﻪ ‪ .br ccTLD‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﻮﻳﺖ ﺑﺮزﻳﻞ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﻧﮕﺮد و ﻣﺮﻛـﺰ ﺛﺒـﺖ آن ﻧﻴـﺰ ﺟـﺰء ﺧـﺪﻣﺎت ﻏﻴـﺮ‬
‫اﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد و در آن ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﻳﻜﺴﺎن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ )در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺣـﺪود ‪ 10‬دﻻر‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﺳﺖ(‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺛﺒﺖ داﻣﻨﻪ ﻓﻘﻂ ﺟﻬﺖ ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖﻫـﺎى ﺳـﺎﻻﻧﻪ و ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎى‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮى داﻣﻨﻪ ‪ .br‬ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬از اﻳﻦ رو‪ ،‬ﻳﻚ ﻓﺮد ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﻳﺪ از وﺿﻌﻴﺖ ﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ و ﻣﻌﺘﺒـﺮى در‬
‫اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ )ﺑﻪ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻛﻪ از ﺷﻤﺎره و ﺳﻨﺪ ﻣﻠﻲ ﺛﺒﺖ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺮ درآﻣﺪ ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻣـﻲﺷـﻮد‬
‫ﻛﻪ وي داراي ﻳﻚ آدرس ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ در ﺑﺮزﻳﻞ اﺳﺖ(‪.‬‬
‫اﻓﺮاد ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه داﻣﻨﻪﻫﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت آﻧﻲ و ﻓﻮري درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ داﻣﻨﻪ را در اﺧﺘﻴـﺎر ﻣـﻰﮔﻴﺮﻧـﺪ‬
‫ﻛﻪ از اﻛﺜﺮﻳﺖ ‪gTLD‬ﻫﺎ و ﺑﺴﻴﺎرى از ‪ccTLD‬ﻫﺎ اﻳﻤﻦﺗﺮ اﺳﺖ‪ .‬در واﻗﻊ‪ ،‬اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻛﻼﻫﺒﺮدارىﻫﺎى ﺑﺎﻧﻜﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ‬
‫ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ ﻳﻚ داﻣﻨﻪ از ﻳﻚ ‪ gTLD‬ﻳﺎ ﺷـﺮﻛﺖ ﺛﺒـﺖﻛﻨﻨـﺪه ‪ ccTLD‬در ﺧـﺎرج از‬
‫ﻛﺸﻮر ﻣﺘﻜﻲ اﺳﺖ‪ .‬اﻏﻠﺐ ﻣﻮاﻗﻊ ﻳﻚ وب ﺳﺎﻳﺖ ﻛﻼﻫﺒﺮداري‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ داﻣﻨﻪ ‪ .com‬اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻳـﻚ ﻛـﺎرت‬
‫اﻋﺘﺒﺎري در ﻫﻤﺎن ﻟﺤﻈﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺨﺺ ﻓﺮﺿﻲ )ﻣﺜﻼ آﻗﺎى ﺟﺎن دوﺋﻪ)‪ ( (1‬ﺛﺒﺖ ﺷـﺪه و اﻳـﻦ ﻓـﺮد داراي ﻳـﻚ آدرس‬
‫ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺟﻌﻠﻲ اﺳﺖ و ﻣﻴﺰﺑﺎن وب ﺳﺎﻳﺖ او در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻳﺎ اروﭘﺎى ﺷﺮﻗﻰ ﻗﺮار دارد‪.‬‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﻌﻴﻨﻲ در ﻣﻮرد زﻳﺮداﻣﻨﻪﻫﺎى ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺧﺎص ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲرود‪) .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎى ﻣﺨـﺎﺑﺮات‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از ‪ .net.br‬اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ از ‪ .org.br‬اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﻓﻘﻂ ﭘﺨﺶﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻰ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎى ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن ﻛﺎﺑﻠﻰ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از ‪ .tv.br‬اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪ و ﻧﻈـﺎﻳﺮ‬
‫آن(‪ .‬ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز‪ ،‬ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ‪gTLD‬ﻫﺎى ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺜﺎلﻫﺎ از ﻗﻮاﻋﺪ وﺿـﻊ ﺷـﺪه ﺗﺒﻌﻴـﺖ ﻧﻜـﺮده اﺳـﺖ )ﺣﺘـﻰ‬
‫‪.(.org‬‬
‫ﺟﺰ در ﻣﻮارد ﻣﻌﺪودى )ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻌﻀﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﭘﮋوﻫﺸﻲ و داﻣﻨﻪﻫﺎى ﺧﺎص ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﺮزﻳﻞ(‪ ،‬زﻳﺮ داﻣﻨﻪ دوم )ﻣﺜﻼ ‪ .tv.br‬ﻳﻚ زﻳﺮ داﻣﻨﻪ ‪ .br‬اﺳﺖ( ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺨﺶ ﻳﺎ ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷـﺪهاي را‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ در ﻓﻬﺮﺳﺖ زﻳﺮ داﻣﻨﻪﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ .‬ﻛﻤﻴﺘﻪ اﻳﻦ داﻣﻨﻪﻫﺎ را ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻛﺮده اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣﻜـﺮر روز‬
‫آﻣﺪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﺑﺮزﻳﻞ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺑﺮﺧﻮردارى از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻓﻨﻰ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻰ ﭘﻴﭽﻴﺪه‪ ،‬از اﻋﺘﺒـﺎر ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ و اﻣﺮوزه ﻳﻜﻰ از ادارات ﻣﺮﻛﺰي و ﻓﻨﻲ ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪاي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﻮزه آﻣﺮﻳﻜﺎي ﻻﺗﻴﻦ و ﻛﺎراﺋﻴـﺐ‬
‫)‪ (LACNIC‬و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻴﺰﺑﺎن ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ‪ DNS‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ‪ ccTLD‬دﻳﮕﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ‬
‫‪ NBSO‬را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد ﻛﻪ ﻳﻚ ﮔﺮوه ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ در ﺣﻮزه واﻛﻨﺶ اﻣﻨﻴﺘﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰآﻳﺪ‪.‬‬
‫از ﻟﺤﺎظ ﻣﻨﻄﻘﻪاى‪ ،‬اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺑﻪ رﺳـﻤﻴﺖ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪن ‪ LACNIC‬ﺗﻮﺳـﻂ ‪ ICANN‬ﻧﻘـﺶ‬
‫ﻣﻬﻤﻲ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ و ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﺳﺎﺧﺘﺎر ‪ ICANN‬ﺣﻀﻮر دارد‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﺑـﻴﺶ از‬
‫‪ 600‬ﻫﺰار داﻣﻨﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه و ﻓﻌﺎل وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻧﺮخ رﺷﺪ آﻧﻬﺎ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ‪ 20‬ﻫﺰار ﺛﺒﺖ در ﻣﺎه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬در اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﻮﺗﺎﻫﻰﻫﺎى ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﻧﻴﺰ رخ داده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ از ﻫﻴﭻ وﺿـﻌﻴﺖ ﻧﻬـﺎدى ﻗـﺎﻧﻮﻧﻰ‬
‫ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا ﻫﺪف از ﺗﺸﻜﻴﻞ آن ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤـﻮﻣﻰ در ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاى از ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى‬
‫‪297‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪298‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ در ﻛﻨﺎر ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﻮد‪ ،‬اﻣﺎ از اواﺧﺮ ﺳﺎل ‪ 2002‬ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﺗـﻼشﻫـﺎ ﺟﻬـﺖ رﺳـﻤﻴﺖ‬
‫ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻧﻬﺎد ﻋﻴﻨﻴﺖ ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى رﺳﻤﻰ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﭘﺮوژه ﺑﻨﻴﺎد ﭘﮋوﻫﺸﻲ اﻳﺎﻟﺖ ﺳـﺎﺋﻮﭘﺎﺋﻮﻟﻮ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه ﻛـﻪ‬
‫ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻟﻰ وﺟﻮه ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه از ﺗﻮزﻳﻊ داﻣﻨﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬از ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ‪ ،‬اﻳﻦ ﺑﻨﻴﺎد ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد‬
‫ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﭘﻮل ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎى ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدى ﻛﻤﻴﺘـﻪ را ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺧﺎﻃﺮﻛـﻪ در ﻗﻮاﻋـﺪ آن‬
‫ﻧﻤﻰﮔﻨﺠﺪ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺳﺎزد )اﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاى ﻣﻘﺮر ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﻣﺎﻟﻰ اﻳﺎﻟﺖ ﺳـﺎﺋﻮﭘﺎﺋﻮﻟﻮ را‬
‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ(‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻳﻚ ﻛﺎﺑﻮس اﺟﺮاﻳﻰ ﺑﺮاى ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻃﺮح اﺑﺘﻜﺎرى ﻣﺴﻜﻮت ﻣﺎﻧـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ‪ 30‬ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر وﺟﻪ ﻧﻘﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ‪ ،‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً در ﻋﺮض ‪ 7‬ﺳﺎل اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺷـﺪه ﺑـﻮد‬
‫اﻛﻨﻮن اﻳﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ‪ FAPESP‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺎﻧﻊ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ‪ FAPESP‬اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺧﺪﻣﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺤﺖ ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻰ ﺧـﻮد ﻗـﺮار داده‬
‫ﺑﻮد و از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺑﺰرگﺗﺮﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﺗﺒﺎدل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺮزﻳﻞ )‪ (IEP‬اﺷﺎره ﻛﺮد‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ را ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه‬
‫ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه اﺟﺮاى اﻳـﻦ ﺧـﺪﻣﺎت ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى ﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻛﻤﻴﺘـﻪ از ﻋﻬـﺪه اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﺑﺮآﻣـﺪ ﺗـﺎ از ﻛﻨﺘـﺮل‬
‫‪ FAPESP‬ﺑﺮ ﻧﻈﺎم ﺛﺒﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻛﻨﺪ‪ ،‬وﻟﻲ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﺮ ﺑﺰرگﺗﺮﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﺗﺒﺎدل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﺮزﻳـﻞ )‪ (IPE‬ﻣﻤﺎﻧﻌـﺖ‬
‫ﻛﻨﺪ‪ .‬در ﺳﺎل ‪ FAPESP ،2002‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ‪ IPE‬را از ﺣﺎﻟﺖ ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت‬
‫ﺗﺠﺎري ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ و آن را ﺑﻪ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻣﻴﺎﻣﻰ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻓﺮوﺧـﺖ )‪ .(Terremark‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪ ،‬ﻫـﻢ‬
‫اﻛﻨﻮن ﻧﻘﻄﻪ ﺗﺒﺎدل اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﺑﺮزﻳﻞ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ اداره ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﻫﻢ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﺗﺎ اواﻳﻞ ‪ ،2004‬دوﻟﺖ ﻓـﺪرال ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ ﮔـﺰﻳﻨﺶ اﻋـﻀﺎى‬
‫ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮزﻳﻞ را ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮان‬
‫ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺖ‪ .‬در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺟﺪال ﺑﺮﺧﻰ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺒﻜﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺨـﺶ ﺳـﻮم‬
‫)‪ (Rits‬ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻰﺷﺪ و از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻗﻮى ‪ RNP‬و ﺟﺎﻣﻌﻪ داﻧـﺸﮕﺎﻫﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار ﺑـﻮد ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺷـﻔﺎﻓﻴﺖ راﻫﺒـﺮى‪،‬‬
‫ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻰ ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى ﻣﺒﻨﺎﻳﻰ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاى ﻛﻤﻴﺘﻪ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﺟﺪال ﺟﻬﺖ دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴﻚ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺆﺛﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب رﺋﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر ﻟﻮﻻ‪ ،‬از اﻋﻀﺎى اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﺒﺎرز دﻋﻮت ﺷﺪ ﻧﻈﺮات ﺧﻮد را ﻃﻲ ﻳﻚ ﺟﻠﺴﻪ رﺳﻤﻰ ﺑﺎ ﺣـﻀﻮر‬
‫ﻣﻘﺎﻣﺎت دوﻟﺘﻲ در اواﺧﺮ ‪ 2002‬و ﻓﻮرﻳﻪ ‪ 2003‬ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ آن ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﭘﻴﻨـﺸﻬﺎدات ﻛـﺎﻣﻠﻰ ﺑـﻪ دوﻟـﺖ‬
‫ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻃﻰ ﺳﺎل ‪ ،2003‬ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت دوﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ دﻧﺒﺎل ﺷﺪ و ﺳﺮاﻧﺠﺎم در ‪ 2‬آورﻳـﻞ ‪ ،2003‬دوﻟـﺖ ﺣﻜـﻢ ﮔـﺰﻳﻨﺶ‬
‫ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻮﻗﺖ ﺟﺪﻳﺪ را ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ﺟﺪﻳﺪ ﺻﺎدر ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺨﺶﻫـﺎي اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ و ﮔـﺮوهﻫـﺎي‬
‫ذىﻧﻔﻊ ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﺳﺘﻮار ﺑﻮد – ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ دﻳﮕﺮ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺑﺮاى ﻳﻚ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه از »ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮان« وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ ‪-‬‬
‫و ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺳﻌﻰ ﺷﺪه ﺑﻮد در راﺳﺘﺎى ﺧﻄﻮط ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه ﮔﺮوه ﻣﻌﺎرض ﻋﻤﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻳﻜﻰ از وﻇﺎﻳﻒ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ در ﻛﻨﺎر ﻣﺄﻣﻮرﻳﺖﻫﺎى اﺻـﻠﻰ آن‪ ،‬ﺗﻬﻴـﻪ ﻳـﻚ ﺟـﺪول زﻣـﺎنﺑﻨـﺪى ﻣﻔـﺼﻞ ﺑـﺮاى زﻳـﺮ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ﺑﻮد ﺗﺎ اﻋﻀﺎى ﺧﻮد را ﺑﺮاى ﻛﻤﻴﺘﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬وﻇﻴﻔﻪ دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻬـﺎدى ﺟﺪﻳـﺪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﻮد‪ .‬از ﻟﺤﺎظ ادارى‪ ،‬اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻮﻗﺖ ﭘﺲ از اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ دوﻟﺖ ﻓـﺪرال ﺑـﻪ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺧـﻮد ﭘﺎﻳـﺎن‬
‫ﻣﻲداد‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ‪ .br‬ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد ﻣﻲداد‪.‬‬
‫در ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2003‬دوﻟﺖ ﻓﺪرال ﺑﺎ ﺻﺪور ﺣﻜﻤﻰ رﺳﻤﻰ‪ ،‬اﻋﻀﺎى ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ را ﻣﺠﺪداً ﻣﻨـﺼﻮب‬
‫ﻛﺮد‪ .‬ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در اﺑﺘﺪاى ﺳﺎل ‪ 2004‬ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ و در ﻣﺎرس ﻫﻤـﺎن‬
‫ﺳﺎل راﻫﻜﺎرﻫﺎى اﻧﺘﺨﺎب اﻋﻀﺎ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻮﻗﺖ رﺳﻴﺪ و ﺟﻬﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻋﻤﻮم اراﺋﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺟﺪﻳـﺪ ﻧﻬـﺎدي‪ ،‬در اﺑﺘـﺪاى ﺳـﺎل ‪ ،2003‬اﻋـﻀﺎى ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻗـﺪﻳﻢ در ﭘﺎﻳـﺎن اﻧﺠـﺎم‬
‫وﻇﺎﻳﻔﺸﺎن ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﺑﺎ ﻧﺎم ‪ NIC.BR‬را ﺗﺸﻜﻴﻞ دادﻧﺪ‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﻮﺳﻂ دﻓﺘﺮ ﻛﻤﻴﺘﻪ در ﺣﺎل‬
‫ﺑﺮرﺳﻰ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺑـﻪ ﻫﻴﺌـﺖ ﻣـﺪﻳﺮه ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻣﻮرى ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ‪ FAPESP‬اﻧﺠﺎم ﻣﻰدﻫﺪ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺤـﻮل ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﺷﺪ‪ .‬ﺣﺎﻟﺖ اﻳﺪهآل اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ وﻗﺘﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗﻲ ﭘﺎﻳﺎن ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را آﻏﺎز ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻼش ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻣﺪت ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻰ ﺑﺮﺟـﺴﺘﻪ و اﻋـﻀﺎى ‪ ISOC‬در ﺑﺮزﻳـﻞ اﺳـﺖ ﺗـﺎ‬
‫ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر از داراﻳﻰﻫﺎى ﻣﺸﺘﺮك ﻧﻈﻴﺮ اﻳـﻦ ﻣـﻮرد )ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ‪.br ccTLD‬‬
‫ﻣﻰﺷﻮد( ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ و ﺣﺘﻰاﻟﻤﻘﺪور در ﺳﺎﺧﺘﺎر آن ﺣـﻀﻮر و ﻣـﺸﺎرﻛﺖ دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴـﻚ ﻟﺤـﺎظ ﺷـﺪه اﺳـﺖ و اﻳـﻦ‬
‫راﻫﺒﺮي ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﻰ اراﺋﻪ دﻫﺪ و در ﻋـﻴﻦ ﺣـﺎل‬
‫ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﻬﻴﻨﻪ و اﻳﻤﻦ ﺷﺒﻜﻪ و ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﻄﻠﻮب ﻓﻨﻲ در ﺣﻮزه ﻧﺎمﻫﺎ و آدرسﻫﺎي داﻣﻨﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﺟﺪﻳﺪ از اﻳﻦ ﺷﺎﻧﺲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ از درآﻣﺪ ﻣﺎزاد ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫـﺎى ﭘﮋوﻫـﺸﻲ‪،‬‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻛﺸﻮر و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻬﺖ ﮔﺴﺘﺮش رواﺑﻂ ﻓﻨﻰ‪ ،‬ﻧﻬـﺎدى‬
‫و ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺧﻮد ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪299‬‬
‫اﻧﺘﺨﺎب اﻋﻀﺎي ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ‪ccTLD‬؟‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ ﻛﻪ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮزﻳﻞ‪ ،‬از ﭼﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﺑـﺎ ﺑـﺴﻴﺎرى از ﻣﺮاﻛـﺰ ﺛﺒـﺖ ‪ ccTLD‬و‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﻠﻰ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺗﻔﺎوت دارد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ در ﻣﻮرد اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى اﺣﺘﻤﺎﻟﻰ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﺸﺘﺮك‬
‫در ﺣﻮزه ‪ ccTLD‬از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ ،ccNSO‬ﺗﺮدﻳﺪﻫﺎﻳﻰ را ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻰآورد‪.‬‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ‪ ،‬ﮔﺮوﻫﻰ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ دﻓﺎع از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﺎﺻﻰ ﻣﻰﭘﺮدازﻧﺪ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺮوه‬
‫‪ 20‬و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن(‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﺮوﻫﻰ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﻣﻮرد ﻗﺎﻟـﺐﻫـﺎي دﻣﻮﻛﺮاﺗﻴـﻚ و ﻣﻠـﻲ راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﻧﻈﻴﺮ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮزﻳﻞ(‪ ،‬ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻪ دﻓﺎع از ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪.‬‬
‫دﺳﺖ آﺧﺮ اﻳﻦ ﻛﻪ‪ ،‬ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐ راﻫﺒﺮى ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺮﻣﻲ ‪ ICANN‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﻨـﺪ و‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺑﻬﺘﺮي ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺑﺨﺶﻫـﺎى اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ و‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﻮد ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬روﻧﺪ ﻣﻌﻤﻮل اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻋﻀﺎى ﻫﻴﺄت ﻣـﺪﻳﺮه اﻳـﻦ ﻣﺮاﻛـﺰ ﺛﺒـﺖ‬
‫اﻛﺜﺮاً از ﻣﻴﺎن دوﻟﺖﻫﺎ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ و از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﮔﺰﻳﻨﺶ از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺧﻴﺮى ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺮﻣﻰ ‪ ICANN‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ ،‬ﺣﻮل ﻣﺤﻮر ﻳﻚ ﻣﺪل‬
‫ﺷﺒﻜﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ‪ ccTLD‬اداره ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﺘﺪرﻳﺞ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﺎر‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ ‪ ICANN‬ﭼﻨﺪان ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﺶ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ در آﻳﻨـﺪه ﻓﻘـﻂ ﺑـﻪ ﺗـﺄﻣﻴﻦ ‪gTLD‬ﻫـﺎ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪300‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﺧﺘﺼﺎص ﻳﺎﺑﺪ)‪ (1‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺘﻀﺎدى ﻛﻪ در دﻧﻴﺎى ‪ ccTLD‬وﺟﻮد دارد‪ ،‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺎﻳﺪ ﺗﺤﻘﻖ اﻳـﻦ اﻣـﺮ‬
‫ﺑىﻨﻬﺎﻳﺖ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ‪ ،‬اﮔﺮ آﮔﺎﻫﻰ رو ﺑﻪ رﺷﺪ ﻋﻤﻮم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ اداﻣـﻪ‬
‫ﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان اﻣﻴﺪوار ﺑﻮد در آﻳﻨﺪه اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪ 1‬ﻛﻴﻢ‪ ،‬ﺟﻰ‪ .‬وون آرﻛﺲ )ﻣﺮﺟﻊ ﺛﺒﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻛﺎﻧﺎدا( و ﮔﺮﻳﮕﻮري آر‪ .‬ﻫﺎﮔﻦ )داﻧﺸﮕﺎه اوﺗﺎوا(‪ ،‬داﻣﻨﻪﻫﺎى ﻣـﺴﺘﻘﻞ – اﻋﻼﻣﻴـﻪ اﺳـﺘﻘﻼل‬
‫‪ ccTLD‬از ﻧﻈﺎرت ﺧﺎرﺟﻰ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﺗﺠﺎرب دول ﻋﻀﻮ در ﺧﺼﻮص ‪ ،ccTLD‬ژﻧﻮ‪ :‬ﻣﺎرس ‪.ITU،2003‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫ﭘﺮ ﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ‪ :‬ارﺗﻘﺎى راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ارﺗﻘﺎى ﻣﺤﻠﻰ‬
‫)‪(2)(1‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖ‬
‫‪301‬‬
‫ﺧﺎﻟِﺪ ﻓَﺘﺎل)‪ (3‬رﺋﻴﺲ و ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ‪ ،‬ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻧﺎمﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ‬
‫ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ‬
‫‪ .Ⅰ‬ﭼﻪ ﻛﺴﻰ‪ ،‬ﭼﺮا‪ ،‬ﭼﻪ زﻣﺎﻧﻰ؟‬
‫اﻟﻒ‪ .‬ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻧﺎمﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻪ )‪(MINC‬‬
‫‪ MINC‬ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻰ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮ ارﺗﻘﺎى ﺟﺮﻳﺎن ﭼﻨـﺪ‬
‫زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﻧﺎمﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ و واژهﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي؛ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠىﺴﺎزى اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﭘﺮوﺗﻜـﻞﻫـﺎى‬
‫ﻧﺎمﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ و ارﺗﺒﺎط ﻓﻨﻰ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ اﺳـﺖ‪ MINC .‬از اﻋـﻀﺎى ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻰ و‬
‫ﻓﺮدى ﺗﺸﻜﻞﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺸﻰ‪ ،‬دوﻟﺘﻰ‪ ،‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬار و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ از ﻫﺮ ﮔﻮﺷﻪ ﺟﻬﺎن ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ و از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﻮاﻣﻊ زﺑﺎﻧﻰ ﺧﻮد ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻰ ‪ 5/4‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد و ﺗﻼش ﻣﺴﺘﻤﺮ آن ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ زﺑﺎن ﺑﻮﻣﻰ ﺧﻮد ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﻳﺎﺑﻨـﺪ‪ ،‬آن را درك ﻛﻨﻨـﺪ و در آن ﺑـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬
‫ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﺑﻪ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﺎب ﻛﻮﻓﻰ ﻋﻨﺎن‪ 25 ،‬ﻣﺎرس ‪2004‬‬
‫‪ 2‬اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﺑﺮاى ﺗﺸﻜﻞ ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ UN ICT TaskForce‬در ﺧﺼﻮص اﻧﺘﺸﺎرات راهﺒ ﺮﯼ اﻳﻨﺘﺮﻧ ﺖ وﻳﺮاﻳﺶ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺟﻬﺖ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺳﻨﺪ اﺻﻠﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ‪http://www.unicttaskforce.org/perl/documents.pl?id=1323 .‬‬
‫‪Khaled Fattal 3‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪302‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪ MINC‬ﺑﺎ ﺑﺎزﺳﺎزي ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺧﻮد در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2002‬ﻣﺠﺪداً ﺧﻮد را ﺑﻪ ﭼﻬﺎر ﭘـﻴﺶ ﺷـﺮط اﺳﺎﺳـﻲ در ﻣـﻮرد ﻋﻤﻠﻜـﺮد‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﭘﻴﺶ ﺷـﺮطﻫـﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از‪ :‬اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى زﺑـﺎﻧﻰ‪ ،‬آزﻣـﻮن ﺗﻌﺎﻣـﻞﭘـﺬﻳﺮي‪،‬‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى ﺟﻬﺎﻧﻰ و ارﺗﻘﺎى ﻣﺤﻠﻰ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم رﻫﺒﺮى ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ را ﺑﻪ ﻋﻬـﺪه دارد‪ .‬ﮔـﺮوهﻫـﺎى‬
‫ﻛﺎرى آن ﻳﻚ ﺳﺮى ﺟﺪاول زﺑﺎﻧﻰ ﻣﺸﺮوع را در ﺣﻮزهﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ از ﺧﻮد ﻧـﻮاﺣﻰ ﻣﺤﻠـﻰ ﻧﺎﺷـﻰ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﺻﻮرت ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ‪ MINC ،‬از آزﻣﻮن ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي اﺑﺘﻜﺎرى ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﺑـﺪ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻋﻨﺎﺻﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺧﻮﺑﻰ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺛﺒﺎت و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﺗـﻀﻤﻴﻦ‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﺎرآﻣﺪ و ﻣﺆﺛﺮ‪ MINC ،‬از ﻃﺮﻳﻖ روش ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓﺳـﺎزي‪،‬‬
‫ﺷﻜﺎف اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﺑﻴﻦ ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺤﻠﻲ و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ را ﭘﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ در اﻣﺮ ﭼﻨﺪ زﺑﺎنﺳﺎزى اﻳﺠـﺎد‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ از اﻫﻤﻴﺖ ﺣﻴﺎﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم دﻋﻮتﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻳﻰ را ﺑﺮاى ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺮاﻛﺰ اﻃﻼﻋـﺎت ﺷـﺒﻜﻪاى و‬
‫‪ccTLD‬ﻫﺎ ارﺳﺎل ﻛﺮده ﺗﺎ در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﻬﻢﺗﺮ از ﻫﻤﻪ اﻳﻦ ﻣـﻮارد ‪ MINC‬در زﻣﻴﻨـﻪ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴﺴﻲ زﺑﺎﻧﺎن ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺧﻮدﺷـﺎن ﺗﻌﻠـﻖ دارد‪ ،‬وﻇﻴﻔـﻪ ﺳـﻨﮕﻴﻨﻰ ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه دارد‪.‬‬
‫‪ MINC‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺑﻪﻛﺎرﮔﻴﺮى ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﻰ و زﺑﺎﻧﻰ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬آﻧﻬﺎ را در ﻛﻨﺘﺮل ﺳﺮﻧﻮﺷـﺖ ﺧـﻮد ﺗﻮاﻧﻤﻨـﺪ‬
‫ﺳﺎزد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻰﻛﻨﺪ زﺑﺎن‪ /‬ﺧﻂ ﺧﻮد را ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓـﻖ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻗﻮﻳﺎً ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻳﻚ وﻇﻴﻔﻪ اﺧﻼﻗﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﻫـﺮﻛﺲ‪ ،‬ﺑـﺪون‬
‫ﻣﺤﺪودﻳﺖ زﺑﺎﻧﻲ از اﻳﻦ ﺣﻖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﻳـﻦ ﻧﻬـﺎد در ﺣـﺎل ﭘـﺮ‬
‫ﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ اﺳﺖ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ و اﺧﺘﻴﺎراﺗﻰ ﻛﻪ دارد‪ ،‬ﺣﺎﺿﺮ اﺳﺖ ﻫﺮ ﻛﺎرى را ﺑﺮاى ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻪ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ب‪ .‬ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻰ ﻛﺮدن ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫)‪(1‬‬
‫ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﻓﺮآﻳﻨﺪى اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﻰ آن ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺮاى ﺗﻤـﺎﻣﻰ اﻓـﺮاد از ﻃﺮﻳـﻖ زﺑﺎﻧﻬـﺎى‬
‫ﺑﻮﻣﻰﺷﺎن اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻧﻮع آن زﺑﺎن اﻫﻤﻴﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و ‪URL‬ﻫﺎ را ﻓﻘﻂ ﺑﻪ دو ﺷﻜﻞ ﻣﻰﺗﻮان ﻧﻮﺷـﺖ‪ :‬ﻛـﺎﻣﻼً ﺑـﻪ زﺑـﺎن اﻧﮕﻠﻴـﺴﻰ‪،‬‬
‫ﺑﺨﺸﻰ ﺑﻪ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ و ﺑﺨﺸﻰ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻣﺤﻠﻰ‪ .‬ﻗﺎﻟﺐ دوم ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺷﺪه ﻣﺮﺳﻮم اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﺧﻼف‬
‫اﻋﺘﻘﺎد ﺑﺴﻴﺎرى از اﻓﺮاد‪ ،‬ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﺑﺎ زﺑﺎنﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ و ‪URL‬ﻫـﺎ‬
‫ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻛﺖ دادن ﺟﻮاﻣﻊ ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑﺎن در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﻧـﺼﻔﻪ‬
‫ﻧﻴﻤﻪ‪ ،‬ﺟﻤﺎﻋﺘﻰ ﻛﻪ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﻧﻤﻰداﻧﻨﺪ را از ﺣﻘﻮق ﺧﻮد ﻣﺤﺮوم ﻛﺮده اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﺑـﺪﻳﻦ ﺧـﺎﻃﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ واﻗﻌﺎً ﭼﻴﺰى ﺟﺰ ﻳﻚ ﺳﺮى اﻳﻨﺘﺮاﻧﺖﻫﺎى زﺑـﺎﻧﻲ ﻧﻴـﺴﺖ ﻛـﻪ زﺑـﺎن اﻧﮕﻠﻴـﺴﻲ ﻏﺎﻟـﺐﺗـﺮﻳﻦ و‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهﺗﺮﻳﻦ زﺑﺎن ﺑﺮاي آﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬در ذﻳﻞ ﺗﺼﻮﻳﺮى از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﺷﺘﺒﺎه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺧﻮاﻧﺪه ﻣﻰﺷـﻮد آﻣـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻮزهﻫﺎى ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه زﺑﺎنﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ و اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ زﺑﺎنﻫﺎي ﭼﻴﻨـﻰ و اﻧﮕﻠﻴـﺴﻰ‪ ،‬ﺗﻨﻬـﺎ ﺷـﻬﺮوﻧﺪاﻧﻰ را‬
‫‪ 1‬واژﮔﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ‪ .ML ،‬و ‪ ML.ML‬ﻣﺘﺮادف ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻳﻚ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻪ در آن ﻣﻰﺗﻮان ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‬
‫و ‪URL‬ﻫﺎ را ﺑﻪﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن زﺑﺎنﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ ﻧﻮﺷﺖ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﺣﺮوف اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﻳﺎ ‪ ASCII‬ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺣﻮزهﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ ﻣﺤﻠﻰ ﻛﻪ در ﺧﺎرج‬
‫از ﻧﻮاﺣﻰ اﺷﺘﺮاﻛﻰ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺟﻤﻌﻴﺖ آن ﮔﺮوه زﺑﺎﻧﻰ را ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﺪم آﺷـﻨﺎﻳﻰ ﺑـﺎ‬
‫زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ از ﺳﻴﺴﺘﻢ رﻳﺸﻪ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺧﺎرج ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑﺎنﻫﺎ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﻛـﺎﻣﻠﻰ در اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻛﻨﻮﻧﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪303‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪(1‬‬
‫ﺑﺮﺧﻼف ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻳﻨﺘﺮاﻧﺖﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ زﺑﺎن‪ ،‬ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ واﻗﻊ ﺟﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨـﻪ ﭼﻨـﺪ زﺑـﺎﻧﻰ‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ‪URL ،‬ﻫﺎ ﻛﺎﻣﻼً در ﻗﺎﻟﺐ زﺑﺎن ﻣﺤﻠﻰ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در ذﻳﻞ‪ ،‬ﺗﺼﻮﻳﺮى از ﻳـﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ واﻗـﻊ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ در آن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﻣﺮزﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ ﻣﺤـﺪود ﻧﻤـﻰﺷـﻮد و ﻫﻤـﻪ در ﻳـﻚ‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ رﻳﺸﻪ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪304‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪(2‬‬
‫ﺑﺮاى اﻳﺠﺎد اﻳﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ دو راه وﺟﻮد دارد‪ -1 :‬آﻣﻮزش اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از ‪ 4/5‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑـﺎن‬
‫ﻛﻪ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﭘﺮاﻛﻨﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻳﺎ ‪ -2‬ﻣﻤﺰوج ﻛﺮدن زﺑﺎنﻫﺎ و ﺗﻨﻮﻋﺎت زﺑﺎﻧﻰ در زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ از ﻃﺮﻳـﻖ ﭼﻨـﺪ‬
‫زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن‪.‬‬
‫ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ‪ 80‬درﺻﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن را ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑﺎنﻫﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬اﮔـﺮ ﻣـﺎ ﺑـﻪ زودى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﭼﻨـﺪ زﺑﺎﻧـﻪ‬
‫ﻧﻜﻨﻴﻢ‪ ،‬ﻗﻄﻌﺎً ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ و اﻳﻦ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺮاى ﻫﻤﻴﺸﻪ از ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺟـﺪا‪ ،‬ﻣﺤـﺮوم و‬
‫ﺑﻰاﻋﺘﻨﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ج( ﻫﺪف از ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ‪ -‬ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ واﻗﻌﺎً ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ و ﺟﻬﺎﻧﻲ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫› ﺑﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از اﻳﺠﺎد »ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺮدم ﻣﺤﻮر‪ ،‬ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﺤـﻮر ﻛـﻪ در آن ﻫـﺮﻛﺲ‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ و اﻃﻼﻋﺎت ﺑﭙﺮدازد‪ ،‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ دﺳﺘﺮﺳﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬از آﻧﻬﺎ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﺷﻮد و آﻧﻬﺎ را ﺑـﻪ‬
‫اﺷﺘﺮاك ﮔﺬارد و ﻧﻴﺰ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻓﺮاد‪ ،‬ﺟﻮاﻣﻊ و ﻣﺮدم ﺟﻬﺖ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﺗﻤﺎﻣﻰ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮد در‬
‫راﺳﺘﺎى ارﺗﻘﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار و ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻰ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ اﻫﺪاف و اﺻﻮل ﻣﻨـﺸﻮر ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدد و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ اﻋﻼﻣﻴﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ اﺣﺘﺮام ﮔﺬارده ﺷـﻮد و از آن ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺑـﻪ‬
‫‪(1).‬‬
‫ﻋﻤﻞ آﻳﺪ«‪،‬ﻣﻲﺗﻮان ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ را ﭘﺮ ﻛﺮد‪.‬‬
‫› اﻳﻦ ﻫﺪف را‪ ،‬ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ ﻛﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻰ ﻫـﻢ ﭘﻴﻮﻧـﺪ ﺑﺮﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺒﺨﺸﻴﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺷﻜﻞ ﻛﻪ اﻣﻀﺎ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻋﻼﻣﻴـﻪ اﺻـﻮل و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻋﻤـﻞ اﺟـﻼس‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻪ آن ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺷﺪه و ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت )‪(WSIS‬؛ اﻳﺠﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ 12‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ (2003‬ﺑﺨﺶ اﻟﻒ ‪.1 -‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫د‪ .‬زﻣﺎنﺑﻨﺪى اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ‪ -‬ﻓﺮﺻﺖ و ﻓﻮرﻳﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در ‪ 12‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬ﺗﻤﺎﻣﻰ ﮔﺮوهﻫﺎى ذىﻧﻔﻊ در ‪ WSIS‬ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺟﻬـﺖ ﭼﻨـﺪ زﺑـﺎﻧﻰ ﻛـﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى ﺷﻮد‪ (1).‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ اﺟﻤﺎع ﮔﺴﺘﺮده‪ ،‬اﻛﻨﻮن ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ زﻣﺎن اﺳﺖ ﺗﺎ روﻧﺪ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را از ﻟﺤﺎظ زﺑﺎﻧﻰ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ دﻧﺒﺎل ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ و ﺣﺎﺿﺮ اﺳﺖ ﻛﺎر ﭼﻨﺪ زﺑﺎنﺳﺎزى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را آﻏﺎز ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻔـﺼﻞ‬
‫در اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد آﻣﺪه‪ MINC ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﮔﺎمﻫﺎ و ﻃﻰ اﻗﺪاﻣﺎت اﺳﺎﺳﻰ‪ ،‬ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺟـﺮا‬
‫را ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻣﻨﻴﺖ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﻴﺰ ﻣﺤﻔﻮظ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﻛﻴﻔﻴﺘﻰ ﻛﻪ در اﻋﻼﻣﻴﻪ ‪ WSIS‬آﻣﺪه‪ ،‬ﭘﻴﺶ ﺷﺮط ﺑﺮاى ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻗﺎﻟـﺐﻫـﺎى راﻫﺒـﺮى‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻪ اﺟﺮا درآﻳﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› ﺑﺮ ﻣﻮاﻧﻊ زﺑﺎﻧﻰ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ از ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑﺎنﻫﺎ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪305‬‬
‫‪ .Ⅱ‬ﭼﮕﻮﻧﻪ؟ ‪ -‬ﭘﺮوژهاي ﺑﺮاي ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫اﻟﻒ‪ .‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ -‬ﮔﺎمﻫﺎﻳﻰ ﺑﻪ ﺳﻮى ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن‬
‫› اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪاى ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻓﺮاد‪ ،‬ﺑﺪون ﻣﺤﺪودﻳﺖ زﺑﺎﻧﻲ ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫ﺷﻮد و ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﺪﻫﺪ ﺗﺎ وب ﺳﺎﻳﺖﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎ ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﺑﻪ زﺑﺎن ﺑﻮﻣﻰﺧـﻮد ﺑـﺴﺎزﻧﺪ و‬
‫در ﻧﻬﺎﻳﺖ از اﻳﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﺛﻤﺮﺑﺨﺶ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪاى اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ در ﺳﺎﺧﺘﺎر رﻳـﺸﻪ ﻛﻨـﻮﻧﻰ‬
‫اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫› اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺟﺪاول زﺑﺎﻧﻰ ﻣﺸﺮوﻋﻰ را ﻃﺮحرﻳﺰى ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻋﻨﺎﺻـﺮ اﺻـﻠﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧـﻪ را‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﺎﻳﺪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺟﺪاول ﺗﻮﺳﻂ اﻓـﺮاد ﺣﺎﺿـﺮ در ﻫﻤـﺎن ﻧـﻮاﺣﻰ‬
‫ﺑﻮﻣﻰ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن آﻧﻬﺎ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷـﺪه ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﻧﻈﻴـﺮ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺧﺼﻮص ‪ IDN‬و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺑﺼﺮى ‪ MINC‬و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎى ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ‬
‫رواﺑﻂ زﺑﺎﻧﻰ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺳﻌﻰ ﻛﻨﻴﺪ از ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮي ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻳﻜﺘـﺎي ‪MINC‬‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ ﺗﺎ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ و داﺧﻠﻲ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫› ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ‪ MINC‬را ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺳﺖ در ﮔﺮوهﻫﺎى ﻛﺎرى زﺑﺎﻧﻰ آن دﻧﺒﺎل ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫اداﻣﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ داد‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ در ‪ 6‬ﻣﺎه ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ دو اﺳﺘﺎﻧﺪارد زﺑﺎﻧﻰ ﺟﺪﻳﺪ روﺳـﻰ و ﮔﺮﺟـﻰ را ﺗـﺪوﻳﻦ‬
‫‪ 1‬اﻋﻼﻣﻴﻪ ‪ ،WSIS‬ﺑﺨﺶﻫﺎى ب ‪ ،48 -‬ب ‪ ،52 -‬ب ‪53 -‬؛ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤـﻞ ‪ ،WSIS‬ﺑﺨـﺶﻫـﺎى ب ‪ 6 -‬ط‪ ،‬ج ‪ 13 -‬د‪ ،‬ج ‪ 23 -‬ز‪ ،‬ج‬
‫‪ 23‬س‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪306‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻛﺮدهاﻧﺪ و اوﻟﻴﻦ ‪ RFC‬را ﺑﺮاي ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻋﺮﺑﻰ آﻣﺎده ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﻣﺪت ﻛﻮﺗﺎﻫﻰ ‪ RFC‬ﺟﺪﻳـﺪ دﻳﮕـﺮي‬
‫ﻧﻴﺰ ﺗﺪوﻳﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻮﻓﻴﻘﺎت ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻼشﻫﺎى داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ و ﺑﻰاﺟﺮ و ﻣﺰد ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫› اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﻛﺮد ﻛﻪ در راﺳﺘﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ‪ ،‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎﻳﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬
‫و در آن از ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻰ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ درﻳﺎﻓﺖ دﺳﺘﻤﺰد ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻧﺤـﻮه‬
‫اﺳﺘﺨﺪام ﺑﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻣﻜﺎن ﻣﻰدﻫﺪ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ وﻇﻴﻔﻪ ﺧﻮد‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ‬
‫ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ و ﺣﺠﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫› ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ‪ 6‬ﺗﺎ ‪ 10‬زﺑﺎن )ﻛﻪ ﺗﺎ ﻛﻨﻮن ﻣـﺸﺨﺺ ﺷـﺪهاﻧـﺪ( را ﻓـﻮراً‪ ،‬ﺑـﺪون وﻗﻔـﻪ و‬
‫ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎﻳﺪ آﻏﺎز ﻧﻤﻮد‪ .‬ﺟﺪاول و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺎﻟﺐ اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﺗـﺎ‬
‫ﺑﺘﻮان آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎﻳﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮي آﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم داد‪.‬‬
‫› ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎرى ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻛﻞ ﻣﺮﺟﻊ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪ (IANA‬و دﻳﮕﺮ ﻣﺮاﺟﻊ ﺟﻬـﺎﻧﻰ در‬
‫ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و از ﻃﺮﻳﻖ ﭼﻬﺎر ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ‪ MINC‬ﺑﺎﻳﺪ اداﻣﻪ داد‪ .‬اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮنﻫـﺎ‬
‫ﺑﻪ ﺟﻤﻊآورى دادهﻫﺎ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺶ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻧﺎمﻫـﺎى داﻣﻨـﻪ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧـﻪ و ﭼﻨـﺪ اﻟﻔﺒـﺎﻳﻲ ﻣـﻲﭘﺮدازﻧـﺪ‪ (1).‬اﻳـﻦ‬
‫ﻫﻤﻜﺎرى در ﺗﻮﺳﻌﻪ ‪ ML.ML‬از ﺟﻨﺒﻪ ﺣﻴﺎﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﻫﻴﭻ ﻣﺮﺟﻊ ذىﺻﻼﺣﻰ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻰ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬
‫ﻻزم ﺑﺮاي ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن را در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪارﻧﺪ‪ MINC .‬ﻧﻘﺶ ﻫﻤﻜﺎرى در ﺗﺤﻘﻖ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛـﺮدن را ﺑـﻪ‬
‫رﺳﻤﻴﺖ ﻣﻰﺷﻨﺎﺳﺪ و آن را ﻣﻰﺳﺘﺎﻳﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ روش ﻫﻤﻜﺎري ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻳـﻚ‬
‫ﻣﺮﺟﻊ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ روش‪ MINC ،‬و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻰ ﺑـﻪ ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣـﺸﺘﺎﻗﺎﻧﻪ‬
‫ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل را ﭘﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬
‫› ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮي اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را در ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻰ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑـﺎ رﻳـﺸﻪ ﻛﻨـﻮﻧﻰ ﺷـﺒﺎﻫﺖ‬
‫دارد‪ .‬اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ‪ ،‬اﻃﻤﻴﻨﺎن‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر رﻳﺸﻪ ﻛﻨﻮﻧﻰ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴـﻞ‬
‫آزﻣﺎﻳﺶ و اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻤﻨﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر‪ ،‬از ‪ ML.ML‬در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺳﺮورﻫﺎي رﻳـﺸﻪ ‪ -‬ﻧـﻪ ﺧـﺎرج از آن‪-‬‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫› از ﻋﺮﺿﻪ ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ واﻗﻌﺎً ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻪ ﭘﺲ از اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ‪ ML.ML‬ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮاﺟﻌـﻲ ﻛـﻪ ﻣـﺴﺌﻮﻟﻴﺖ‬
‫اداره ﺳﻴﺴﺘﻢ رﻳﺸﻪ را دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮد‪.‬‬
‫ب ‪ -‬وﻇﺎﻳﻒ ﺧﺎص ‪ -‬اﺟﺮاى واﻗﻌﻰ‬
‫› ﻳﻚ ﻣﺪل آزﻣﺎﻳﺸﻲ راﻫﺒﺮى ‪ IDN‬را ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻰ ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﭘﻴﺎده ﻛﻨﻴﺪ‪:‬‬
‫اﻟﻒ ( ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ‪IDN ML.ML‬؛‬
‫ب ( ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻓﻀﺎى ﻧﺎم ‪) Unicode‬ﻛﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻓﻀﺎى آدرس در ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒـﺖ ﻛﻨﻨـﺪه‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (RIR‬اﺳﺖ(؛‬
‫‪ 1‬ﺟﻬﺖ ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ راﺟﻊ ﺑﻪ ﭼﻬﺎر ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ‪ ،MINC‬ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ‪ ITU ،WSIS ،MINC‬و‬
‫ﺳـــﺎزﻣﺎن ﻣﻠـــﻞ ﺑـــﺮ ﺗﻮﺳـــﻌﻪ ‪ IDN‬ﺗﺤﻘﻴـــﻖ ﻣـــﻲﻛﻨﻨـــﺪ‪ ،‬ﺑﺒﻨﻴـــﺪ‪http://www.minc.org/events/kl2004/papers/minc- :‬‬
‫‪commissions.ppt‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ج‪ .‬واﮔﺬارى‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ج ( ﺷﺒﻜﻪ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﺑﺮاى ‪ML.ML‬؛‬
‫د ( ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺘﺮك ﺛﺒﺖ؛‬
‫ه ( ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه ‪ML.ML‬؛‬
‫و ( ﻧﻤﻮﻧﻪ زﺑﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺧﻄﻰ و ﻛﺸﻮرى ﺑﺮاى واﮔﺬارى ‪gTLD‬ﻫﺎي ﻣﻌﻴﻦ؛‬
‫ز ( ﻓﺮآﻳﻨﺪ راﻫﺒﺮى ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺮاى ﻣﺪل راﻫﺒﺮى ‪ IDN‬ﻛﻪ ﺑﺎ ﺑـﺎزﻳﮕﺮان اﺻـﻠﻰ ﻛﻨـﻮﻧﻰ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫‪ MINC ،ITU ،ICANN‬و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺳﺮ و ﻛﺎر دارد‪.‬‬
‫› ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ‪ ML.ML‬را ﺑﺎﻳﺪ راه اﻧﺪازي ﻧﻤـﻮد و ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت اﺟﺮاﻳـﻰ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ‬
‫ﻣﺪلﻫﺎى راﻫﺒﺮى را ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻰ ﻗﺮار داد‪ .‬ﺳﭙﺲ از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻰ و اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻰ اﻳﻦ ﻣﺪل راﻫﺒـﺮى‬
‫ﮔﺰارش ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد‪.‬‬
‫› ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﻣﺒﺎدﻻت اﻳﻤﻦ ‪ ML.ML‬در ﻗﺎﻟﺐﻫﺎى ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﻓﻨﺎورى ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪ ،‬ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻛﺮده و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ داد‪.‬‬
‫› ﺑﺮاى ﺗﻘﺎﺿﺎي ‪ML.ML TLD‬ﻫﺎ و ‪gTLD‬ﻫﺎ دﻋﻮتﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺻﺎدر ﻧﻤﻮد‪.‬‬
‫› ﻧﺤﻮه واﮔﺬارى ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺘﺮك ﺛﺒﺖ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻤﻮﻧﻪ زﺑﺎن‪ ،‬ﺧﻂ و ﻛﺸﻮر را ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزى‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫› ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت و ﻣﻴﺎﻧﺠﻰﮔﺮى را در ﻣﻮازات ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي‬
‫)‪ (WIPO‬ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮد‪ WIPO .‬ﺑﺎ ‪ MINC‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲﻫﺎي ﻻزم را اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ داد‪.‬‬
‫› ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎى ﺧﻮد را ﻃﻰ دو ﺳﺎﻟﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﭘﺮوژه در ﺣﺎل اﻧﺠـﺎم اﺳـﺖ‪ ،‬در ﻣﻘـﺎﻃﻊ زﻣـﺎﻧﻰ ﻣـﺸﺨﺺ ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﮔﺰارش ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪307‬‬
‫‪ ML.ML/gTLD‬ﻣﻼﺣﻈﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ روش ﻣﺤﻮرﻳﺖ واﮔﺬاري ‪ICANN‬‬
‫ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣـﺴﺘﻘﻞ ﻫﺮﮔـﺰ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺗﻮاﻧـﺴﺖ ﺑـﺎ اﺟـﺮاي روش ﻣﺤﻮرﻳـﺖ ﻣـﺴﺘﻘﻞ ﺑﻄـﻮر ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖآﻣﻴـﺰ اﻣﺘﻴـﺎز‬
‫‪ ML.ML/gTLD‬را واﮔﺬار ﻛﻨﺪ‪ ICANN .‬از اﻳـﻦ روش در ﻣـﻮرد واﮔـﺬاري ‪ gTLD‬اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮده اﺳـﺖ و ﺑـﻪ‬
‫‪ ASCII‬ﺷﻬﺮت دارد‪ .‬واﮔﺬاري ‪ ML.ML/gTLD‬و ‪ gTLD‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ را ﻣﻰﻃﻠﺒﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ‬
‫آﻧﻬﺎ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﺟﺎى دﻳﻜﺘﻪ ﻛﺮدن ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺤﻮه ﻣﺸﺎرﻛﺖ را رﻫﺒﺮى ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦﻛـﻪ رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﻣﺤﻮرﻳـﺖ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻞ در ﻣﻮرد ‪ ASCII‬ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ داﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﻗﻄﻌﺎً اﺟـﺮاى آن در ﻣـﻮرد ‪ ML.ML‬ﺑـﺎ ﺷﻜـﺴﺖ‬
‫ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻴﭻ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ‪ MINC‬و ‪ ،ICANN‬ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺗﻤـﺎﻣﻰ داﻧـﺶ‪ ،‬ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻳـﺎ ﭘﺮﺳـﻨﻞ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺟﻬـﺖ اﺟـﺮاى‬
‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ وﻇﻴﻔﻪ ﻣﻬﻢ واﮔﺬارى ‪ .ML/gTLD‬را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻳﻚ اﺟﺘﻤﺎع ﺟﻬﺎﻧﻰ در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪارد‪.‬‬
‫ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﻣﺴﺘﻘﻠﻰ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ‪ ICANN‬ﻋﻬﺪهدار آن اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬و اﺗﻔﺎق ﻣﻬﻤـﻲ‬
‫در زﻣﻴﻨﻪ ‪ ML.ML‬ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﺳﺎل و ﻧﻴﻢ اﺳﺖ ﻛـﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﮔـﺮوه وﻳـﮋه‬
‫ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ICANN ،‬ﻫﻴﭻ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻰ در ‪ .ML‬ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺧـﺎﻃﺮ ﺟﻮاﻣـﻊ‬
‫ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑﺎن را ﻧﺎاﻣﻴﺪ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ در ﻣﻘﺎم دﻓﺎع از اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔـﺖ ‪ ICANN‬ﺟﻬـﺖ ﭘﻴـﺸﺒﺮد اﻳـﻦ‬
‫ﺣﻮزه ﻓﺎﻗﺪ ﺗﺠﺮﺑﻪ و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﺎﻓﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اوﻟﻮﻳﺖ اﺳﺎﺳـﻰ ﺑـﺮاى آن ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪308‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻧﺒﻮده زﻳﺮا ﺗﻤﺮﻛﺰش ﺑﺮ روى اﺻﻼﺣﺎت داﺧﻠﻰ ﺑﻮده اﺳﺖ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل در ﺣﺎل راهاﻧﺪازى دﻓﺎﺗﺮ ﻣﺎﻫﻮارهاى در ﺧﺎرج‬
‫از اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺑﺎرﻫﺎ در ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮﻫﺎى ﻣﻜﺮر ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣـﺴﺄﻟﻪ اﺷـﺎره ﺷـﺪه ﻛـﻪ ‪ ICANN‬در‬
‫ﺑﺮﻗﺮارى ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎي ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ ﺑﺎ ﺟﻮاﻣﻊ ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴﺴﻰ زﺑﺎن ﻧﺎﺗﻮان اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ در ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﭼﻨـﺪ زﺑـﺎﻧﻲ ﻛـﺮدن‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻜﺮده اﺳﺖ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺎ ﺟﻮاﻣﻌﻰ ﻛﻪ از ﺣﻘﻮق دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻰ ﺧﻮد ﻣﺤﺮوم ﺷﺪهاﻧـﺪ رواﺑـﻂ‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢرﻧﮕﻰ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﺟﻮاﻣﻊ ﻫﺮ اﻗﺪاﻣﻲ ﺗﻮﺳﻂ ‪ ICANN‬ﺟﻬـﺖ ﭘـﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ ‪ ML.ML‬را‬
‫ﻏﻴﺮ رﺳﻤﻲ و ﻓﺎﻗﺪ اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻲداﻧﻨﺪ و ﺻﺮﻳﺤﺎً آن را رد ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ وﻇﻴﻔﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ واﮔﺬاري ‪ ML.ML/gTLD‬را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﻣﻲﮔﻴـﺮد ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى راﺟـﻊ ﺑـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ ‪ gTLD‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﻳﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻳـﺎ ﺧﻴـﺮ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ‬
‫اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ‪ .ML gTLD‬ﺟﺪﻳﺪ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﺎ اﺟﺘﻤـﺎع ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑـﻪ‬
‫ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ آﮔﺎﻫﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و اﻳﻦ اﻣﺮ ﻇﺎﻫﺮاً ﻏﻴـﺮﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﺪون در اﺧﺘﻴـﺎر داﺷـﺘﻦ اﻳـﻦ داﻧـﺶ‪،‬‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل‪ ،‬ﻣﺤﺘﺮم و ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ ‪ gTLD‬در ‪ ICANN‬ﺑـﻪ زﺑـﺎن‬
‫اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﻳﺎ ‪ ASCII‬ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ اﻳﻦ آﮔﺎﻫﻰ را ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دﻫﻨﺪه واﮔﺬار ﻛﺮده و از او ﻣـﻰﺧﻮاﻫـﺪ ﻣﻮﺿـﻊ ﺧـﻮد را ﺑـﻪ‬
‫اﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﻫﺪف از اﺟﺮاى اﻳﻦ روش‪ ،‬ﻗﺼﺪ ‪ ICANN‬در ﻳﺎدﮔﻴﺮي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ روي آﻧﻬﺎ ﻗـﺮار دارد‬
‫و اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ‪ ICANN‬از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺤﻠﻲ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺪارد‪.‬‬
‫اﺣﺴﺎس ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ ICANN‬ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮي را در ﻣـﻮرد ﻋﺮﺿـﻪ ‪ML.ML‬‬
‫ﺣﺎﺻﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻃﻰ ﺳﺎلﻫﺎى اﺧﻴﺮ‪ ،‬اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺑﺴﻴﺎرى از ﺟﺎﻧﺐ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ و ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎى آﻧﻬـﺎ‪ ،‬ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﺎن‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاي و دوﻟﺖﻫﺎ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ اﺑﺮاز ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻛﺜﺮ اﺳﺘﺪﻻﻻت آﻧﻬﺎ ﺑـﺮ اﻳـﻦ واﻗﻌﻴـﺖ‬
‫ﺗﻜﻴﻪ دارد ﻛﻪ ﺻﻼﺣﻴﺖ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ از ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪه ﺑـﺎ وزارت ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻰ اﻳـﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه ﻧﺎﺷـﻰ ﻣـﻰﺷـﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻨﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ‪ ICANN‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ و ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ اﺧﺘﻴﺎر را ﻧﻤﻰدﻫـﺪ‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻛﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻲآﻧﻜﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺠﻮزى را از اﻳـﻦ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻛـﺴﺐ ﻛـﺮده‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺴﻴﺎري از اﻓﺮاد ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪ ‪ ICANN‬ﺑﺎ دوﻟﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺳﺆاﻻﺗﻰ را در ﻣﻮرد ﺗﻌـﺎرض ﻣﻨـﺎﻓﻊ‬
‫ﻣﻄﺮح ﻣﻰﺳﺎزد ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ دارﻧﺪ و ﻧﻤﻰﺗﻮان از آﻧﻬﺎ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﻰ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫د‪ .‬واﮔﺬارى ‪ ML.ML/gTLD‬ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻧﺎمﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ ﭼﻨـﺪ زﺑﺎﻧـﻪ )‪ (MINC‬و روش‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﺳﺎزي‬
‫‪ MINC‬ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ رﻫﺒـﺮى و اﻳﺠـﺎد ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻰﻫـﺎى ﻻزم در واﮔـﺬارى ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖآﻣﻴـﺰ ‪ ML.ML/gTLD‬و‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ اﻳﻨﻜﻪ ﻳﻜﻰ از اﺟﺰاى ﻛﻠﻴﺪى در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬از ﺷﺎﻳـﺴﺘﮕﻰ ﻣﻨﺤـﺼﺮ‬
‫ﺑﻔﺮدى ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن از ﺗﺠﺮﺑﻪاى ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و ﺳﺎلﻫﺎ ﭘـﻴﺶ از‬
‫آﻧﻜﻪ ﺣﺘﻰ ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺸﺎﺑﻪ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬارﻧﺪ‪ ،‬از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻰ‬
‫ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻى ‪ MINC‬و رواﺑﻂ آن ﺑﺎ ﻧﻮاﺣﻰ و اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﺮوهﻫﺎى ﻛـﺎرى زﺑـﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺑـﻪ آن اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن را‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮﻳﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋى را در زﻣﻴﻨﻪ واﮔﺬارى ‪ ML.ML/gTLD‬اﺟـﺮا ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻫﻤﺎﻧـﺎ روش‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺳﺎزي ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫اﻟﻒ‪ .‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺗﺠﺎر‪ -‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺗﺠﺎرى ﺣﺎﺻﻠﻪ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ .Ⅲ‬ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻳﻦ اﻣﺮ ﭼﻴﺴﺖ؟ ‪-‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺗﺠﺎر در ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ MINC‬ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ واﮔﺬارى ‪ gTLD‬ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ ﻣﺤﻮرﻳﺖ دارﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲﻫـﺎي ﻻزم را اﻧﺠـﺎم ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫داد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻮزه ﺧﻮد از ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪاي ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و راﺟﻊ ﺑـﻪ ﺷﺎﻳـﺴﺘﮕﻰ و اوﻟﻮﻳـﺖ ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى‬
‫‪ .ML/gTLD‬اﺧﺘﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى دارﻧﺪ‪ .‬ﻳﻚ ﻃﺮح ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا‪ ،‬اﻣﻜﺎن اﺟﺮاى ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻌﺪاد ‪gTLD‬ﻫﺎي ﺗﺤـﺖ ﻳـﻚ‬
‫زﺑﺎن را در ﻫﺮ زﺑﺎن ﻳﺎ ﮔﻮﻧﻪ زﺑﺎﻧﻰ ﻇﺮف ﻣـﺪت ﻳـﻚ ﺳـﺎل ﻓـﺮاﻫﻢ ﻣـﻰآورد ﻛـﻪ در ﻣﺠﻤـﻮع ‪ 3‬ﺗـﺎ ‪.ML/gTLD 5‬‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺮاى ﻫﺮ ﺳﺎل دو ﺿـﺮباﻻﺟـﻞ ﻣﻘـﺮر ﻣـﻰﺷـﻮد ﺗـﺎ از اﻳـﻦ ﭘـﺲ ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى ﺑﻴـﺸﺘﺮى در ﺣـﻮزه‬
‫‪ ML.ML/gTLD‬ﺑﻪ اﺟﺮا درآﻳﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻃﺮح ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﻣﺎ‪ ،‬در ﻣـﻰﻳﺎﺑﻨـﺪ ﻛـﻪ ﭼـﻪ ﺗﻌـﺪاد‬
‫‪ .ML/gTLD‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ واﮔﺬار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﻳﻦ اﻣﺮ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻲ را ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد ﻛﻪ ﮔﺰﻳﻨﺶﻫـﺎى ﺧـﻮد را در‬
‫آن اﺟﺮا ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺿﻮاﺑﻄﻲ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﺑﻨﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐﺗﺮﻳﻦ ‪gTLD‬ﻫﺎ را ﺑﺮاى ﻧﺎﺣﻴـﻪ‬
‫ﺧﻮد اﻧﺘﺨﺎب ﻛﺮدهاﻧﺪ و اﻳﻦ ‪gTLD‬ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻓﻨﻰ‪ ،‬زﺑﺎﻧﻰ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ وﺿﻊ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ ‪ MINC‬ﻣﻄﺎﺑﻘـﺖ‬
‫دارد ﻳﺎ ﻓﺮاﺗﺮ از آﻧﻬﺎ ﻋﻤﻞ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻈﺎﻳﺮ ﺧﻮد ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ دﻳﮕـﺮ ﺗـﺸﻜﻞﻫـﺎى ﻓﻨـﻰ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫‪ IETF‬وﺿﻊ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬از ﺟﺪﻳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺬﻛﻮر از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎزﻧﮕﺮى و ﻣﺸﺎورهﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ‪ ،‬ﺣﻴﻦ‬
‫و ﻳﺎ ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ و اﺗﺨﺎذ ‪gTLD‬ﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻰآورﻧـﺪ‪ ،‬ﮔـﺰﻳﻨﺶ ‪gTLD‬ﻫـﺎى ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدى ﺧـﻮد را ﺑـﺎ‬
‫‪ MINC‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ MINC .‬ﺑﺮﺧﻼف روش درﺧﻮاﺳﺖ‪ ،‬اﻧﺘﻈﺎر و اﺳﺘﺪﻋﺎ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ‪gTLD‬ﻫﺎى اﻧﮕﻠﻴـﺴﻰ‬
‫ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻰرود‪ ،‬روش ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ را در ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دﻫﻨﺪه را در ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ‬
‫واﮔﺬارى دﺧﺎﻟﺖ ﻣﻰدﻫﺪ و ﻧﻘـﺶ ﻓﻌـﺎﻟﻰ ﺑـﺮاى آن در ﻧﻈﺮﻣـﻰ ﮔﻴـﺮد‪ .‬اﻳـﻦ روش‪ ،‬ﻧﺎاﻣﻴـﺪى‪ ،‬ﻧﮕﺮاﻧـﻰ و ﺗﻨﻔـﺮ را ﺑـﺎ‬
‫ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزي و ﺗﻔﻮﻳﺾ اﺧﺘﻴﺎر ﺻﺤﻴﺢ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ MINC‬ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزي ﻣﺤﻠﻲ را از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮى ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺮ اﺳﺎس روش ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓﺳـﺎزي‪،‬‬
‫ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺤﻠﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﺪام ‪gTLD‬ﻫﺎى ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﻮﻧﺪ و در ﻋـﻴﻦ ﺣـﺎل ‪،MINC‬‬
‫ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي ‪ .ML/gTLD‬و ﻫﻤﺨﻮاﻧﻰ آن ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ MINC .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ‬
‫و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻣﻨﻄﻘﻪاى ﺷﺪه را ﻧﻴﺰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورد‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻨـﻰ ‪ML.ML/gTLD‬‬
‫ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻗﺎﻧﻊ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎى ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮآورده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬از ﺟﺎﻧﺐ ‪ .ML/gTLD‬ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدى‪،‬‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻪﻧﺎﻣﻪاى ﺑﺮاى ﻣﺮﺟﻊ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهاي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IANA‬و ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻰ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ )‪(RSSAC‬‬
‫ارﺳﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻓﻮراً ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد‪ .‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ‪ MINC‬اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻮﻳﺐ را ﻣﻴـﺎن ﺟﻮاﻣـﻊ‬
‫ﻣﺤﻠﻰ‪ IANA ،‬و ‪ RSSAC‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺳﺎزد‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ ﻫﻤﮕﻲ آﻧﻬﺎ در ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﺷﻔﺎف و ﻣﻌﻴﻦ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳــﺎزي ﻣﺤﻠــﻰ‪ ،‬ﻣــﺴﻴﺮ ﻣﻄﻤﺌﻨــﻰ را ﺟﻬــﺖ واﮔــﺬارى ﻣﻮﻓﻘﻴــﺖآﻣﻴــﺰ ‪ .ML/gTLD‬ﻓــﺮاﻫﻢ ﻣــﻰآورد‪ .‬روش‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﺳﺎزى‪ ،‬ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزي ﻣﺤﻠﻰ را در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻔﻮﻳﺾ اﺧﺘﻴﺎر ‪ .ML/gTLD‬ﻗﺮار ﻣﻰدﻫﺪ و اﻳﻨﮕﻮﻧـﻪ ﻧﻴـﺴﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻓﻘﻂ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺤﻠﻲ را ﻣﺸﺎرﻛﺖ دﻫﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﺣﻘﻮق و ﺣﻀﻮر آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﺤﻘـﻖ ﻳـﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧـﻪ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻲ‪ ،‬ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش ﻫﻤﮕﺎن اﺣﺘﺮام ﻣﻰﮔﺬارد‪.‬‬
‫‪309‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪310‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻳﻚ رﺷﺪ ﻃﻮﻻﻧﻰ ﻣﺪت در ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﻃﺮحﻫـﺎى ﻛﻮﺗـﺎه‬
‫ﻣﺪت‪ ،‬ﻣﻴﺎن ﻣﺪت و ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪ /‬ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺗﺮﻏﻴﺐ ﺷﻮﻧﺪ در اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺣـﻀﻮر‬
‫ﻳﺎﺑﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ‪ ML.ML/gTLD‬ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﻮاﻧﻊ زﺑﺎﻧﻰ از ﺷﺎﻧﺲ ﺣـﻀﻮر‬
‫در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎى ﺷﻐﻠﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﺮوم ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺗﺠﺎرى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻃﺮح ﻓﻮق ﺑﺎﻳﺪ اﻧﮕﻴﺰه ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻧﺮماﻓﺰار و ﺧﺪﻣﺎت را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﺗـﺎ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى از‬
‫)‪(1‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ب‪ .‬ﻇﻬﻮر ﺑﺎزارﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آﺷﻨﺎﻳﻰ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ‪ ،ML.ML‬ﻇﻬﻮر ﺑﺎزارﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﻜﺮ را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﺮد‪ .‬ﻳـﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧـﻪ ﻓﺮﺻـﺖﻫـﺎي‬
‫ﺟﺪﻳﺪي را ﺑﺮاى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى‪ ،‬ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت وب‪ ،‬ﻣﻮﺗﻮرﻫـﺎى ﺟـﺴﺖ و ﺟـﻮى ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧـﻪ‬
‫)‪(2‬‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪ ،‬ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آورد ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را ﻣﻰﺗﻮان در ‪ .ML/gTLD‬دﻧﺒﺎلﻛﺮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻳﮕﺮ اﺑﺰارﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت و ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪات اﺻﻠﻰ‪ ،‬ﻓـﺮاﻫﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ آورد‪.‬‬
‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ ﺑﺎزارﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪي را ﺑﻪ روى ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻣﻰﮔـﺸﺎﻳﺪ ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از اﻳـﻦ ﺑـﻪ ﺧـﺎﻃﺮ‬
‫ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎى زﺑﺎﻧﻰ از آﻧﻬﺎ ﻣﺤﺮوم ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺷﻬﺮوﻧﺪان در اﻳﻦ ﺑﺎزارﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ و آﮔﺎﻫﻰ آﻧﻬﺎ از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﺑﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮي ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآﻳﺪ و اﻳﻦ اﻣﺮ ﺧﻮد ﻣﻮﺟﺐ ﺣـﻀﻮر ذيﻧﻔﻌـﺎن در اﻳـﻦ ﻋﺮﺻـﻪ‬
‫ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬
‫ج‪ .‬ﺑﺎزارى ﺑﺰرگﺗﺮ از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺗﺼﻮر ﻣﻰﺷﺪ‪ -‬اﺻﻼح ﺑﺮداﺷـﺖﻫـﺎى ﻧﺎدرﺳـﺖ از ﺑـﺎزار‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪ML.ML‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻳﻚ ﺑﺮداﺷﺖ ﻧﺎدرﺳﺖ از ﺑﺎزار ‪ ML.ML‬وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮاﻳﻨﻜﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ آن از ارزش ﭼﻨﺪاﻧﻰ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ‪ .ML‬ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺣﺮوف ﻧﮕﺎرى ‪gTLD‬ﻫﺎي ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻧﻈﻴﺮ ‪ .info, .com, .org‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﻣﺮ ﻛﺎﻣﻼً دﻗﻴﻖ ﻧﻴﺴﺖ و از ارزش ﺑﺎزار ‪ ML.ML‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮي ﻣﻲﻛﺎﻫﺪ‪.‬‬
‫واﻗﻊ اﻣﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﻛﺎﻣﻞ ‪ ML.ML‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺑﺰارﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪى را ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻰآورد ﻛﻪ ﺑـﺮاى اﺳـﺘﻔﺎده از‬
‫‪gTLD‬ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺑﻮﻣﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ‪gLTD‬ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺣـﺮوف ﻧﮕـﺎرىﻫـﺎى‬
‫)‪(3‬‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در آﻳﻨﺪه وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﺧﺎص ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺤﻠﻰ زﺑﺎﻧﻰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪ MINC‬ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻰزﻧﺪ ﻛﻪ ‪ 6‬ﺗﺎ دوازده ﻣﺎه ﭘﺲ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﻛﺎﻣﻞ ‪ ،ML.ML‬ﺣﺮوفﻧﮕﺎرىﻫـﺎ ﺗﻨﻬـﺎ ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮى‬
‫‪ %30‬از ‪gTLD‬ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪ .‬اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ 70‬درﺻـﺪ ‪gTLD‬ﻫـﺎي ﺟﺪﻳـﺪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﻣﺤﻠـﻰ ﺧـﻮد ﻗـﺮار‬
‫‪ 1‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ‪.B 51‬‬
‫‪2‬‬
‫‪ 3‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ‪ ، B 53‬و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ ،WSIS‬ﺑﺨﺶ ‪.c11 h‬‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻃﺮح ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ‪.B 6 i‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻋﺮﺑﻰ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﺑﻪ ﺑﺮآورده ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺑﺎزار ﻋﺮﺑﻰ اﺧﺘﺼﺎص ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻳﻚ ﺗﺨﻤـﻴﻦ‬
‫ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﻃﺮحرﻳﺰى ‪ MINC‬ﻣﺒﻨﻰ ﺑﺮ آﻏﺎز ﻓﻮرى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن ‪ 6‬ﺗﺎ ‪ 10‬زﺑﺎن‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎزار ‪ML.ML‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرگ ﺷﻮد‪ .‬ﻓﺮض اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﻨﻄﻘﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ‪ 6‬زﺑﺎن ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ‪ ML.ML/gTLD 12‬ﻣﺤﻠـﻰ‬
‫ﺟﺪﻳﺪ ﺷﻮد؛ و اﮔﺮ ‪ 10 MINC‬زﺑﺎن را ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن رﺳﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ‪ ML.ML/gLTD 20‬ﻧﻴـﺎز ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد‪ .‬ﻣـﻀﺎﻓﺎً اﻳﻨﻜـﻪ‪،‬‬
‫ﻣﻌﺎدلﻫﺎى ﺣﺮوف ﻧﮕﺎري اﻳﻦ داﻣﻨﻪﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﻫﺮ زﺑﺎن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﻣﻰداﻧﻴﻢ ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً‬
‫‪ 300‬ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻋﺮب زﺑﺎن و ﻳﻚ و ﻧﻴﻢ ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻛﺎرﺑﺮ ﺧﻂ ﻋﺮﺑﻰ وﺟﻮد دارد ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻰﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻛـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ در‬
‫ﻫﻤﺎن ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺑﺮاى ﻫﺮ ‪ gTLD‬ﻋﺮﺑﻰ ‪ .ML‬ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ‪ 500‬ﻫﺰار ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻳﻚ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان اﺣﺘﻤﺎﻻت اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪاى ﻛﻪ ﻛـﺎﻣﻼً ﺑـﻪ‬
‫زﺑﺎن ﻋﺮﺑﻰ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮآورد ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺣﺮوفﻧﮕﺎرى ‪gTLD‬ﻫﺎي ‪ ASCII‬ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫‪ .com‬و ‪ .org‬ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺎزار ﻓﻘﻂ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻰﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻣﻰﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﻫﺮ ﺣﺮوفﻧﮕﺎرى ‪ .com‬ﺑﻪ زﺑـﺎن ﻋﺮﺑـﻰ‪ ،‬ﺑـﻪ دو ‪gTLD‬‬
‫‪311‬‬
‫د‪ .‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺗﺠﺎرى – اﻧﮕﻴﺰهﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى در ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزي و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻠﻰ‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻗﻀﻴﻪ در اﻳﻦ ﭘﺮوژه اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺤﻠﻰ ﻗﺪرت ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺟﺎزه داده ﺷـﻮد ﻣـﺴﺆوﻟﻴﺖ‬
‫آﻳﻨﺪه ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آن ﺑﺎ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎى ﻣﻮﺟﻮد ﺳـﺎزﮔﺎر و ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از اﻳﻦ ﻃﺮح‪ ،‬ﺗﺄﺛﻴﺮات ﻣﺜﺒﺘﻰ را ﺑﺮ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺗﺠﺎري ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ و آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺎﻣﻴﺎن ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزي‬
‫و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد‪ .‬اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﻣﺤﻠﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﻨﺠﻴـﺎﻧﻰ‬
‫ﺷﺮﻳﻒ ﻣﻰﻧﮕﺮﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ‪ ،‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺗﺠﺎرى از اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ ﺑﺴﻴﺎرى اﻋﺘﻤـﺎد ﻣـﺼﺮف ﻛﻨﻨـﺪه را در‬
‫ﺑﺎزارﻫﺎي در ﺣﺎل رﺷﺪ ﺟﻠﺐ ﻛﻨﺪ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ را ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺨﺸﺪ‪.‬‬
‫ه‪ .‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺷﺘﺎب ﺑﺨﺶ اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺑﺮ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي‬
‫‪ML.ML‬‬
‫اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮد ﺑﺮ ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻼشﻫﺎى ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮي ‪ML.ML‬‬
‫ﺷﺘﺎب ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺨﺸﻴﺪ‪ .‬زﻳﺮا اﻳﻦ اﻣﺮ ﮔﺎﻣﻰ اﺳﺎﺳﻰ در ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰرود ﻳﻌﻨﻰ ﻓﺮآﻳﻨﺪى ﻛـﻪ در‬
‫اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2003‬ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺟﺰء وﻇﺎﻳﻒ ﺳﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰرود‪.‬‬
‫‪ .Ⅳ‬ﭼﻘﺪر؟ ‪ -‬ﻫﺰﻳﻨﻪ‪ ،‬ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮى و ﻓﺮاﺧﻮان ﺗﺠﻬﻴﺰ‬
‫اﻟﻒ‪ .‬آﺧﺮﻳﻦ دﻻﻳﻞ ﻟﺰوم ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در اﻳﻦ ﻃﺮح‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪312‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﻳﻦ ﻃﺮح ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ ﺷﻔﺎف‪ ،‬ﻣﻔﺼﻞ و ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻲﮔﻴﺮي را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻰﺳﺎزد ﻛﻪ‬
‫ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﺗﺸﻜﻞ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﺷـﺎﻫﺪ ﺗﺤﻘـﻖ درﺧـﺸﻨﺪه‬
‫دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻃﺮح آرﻣﺎنﻫﺎى اﺳﺎﺳﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ را ﺗﺠﻠﻰ ﻣﻰﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣـﻰدﻫـﺪ‪ ،‬ﺑﺮﻗـﺮار ﻣـﻰﺳـﺎزد و ﺑﻬﺒـﻮد و ارﺗﻘـﺎ‬
‫ﻣﻰﺑﺨﺸﺪ‪ -‬واﮔﺬارى ﭼﻨﻴﻦ اﺧﺘﻴﺎراﺗﻰ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺤﻠﻲ‪ ،‬اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﺣﻘﻮق و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ آﻧﻬﺎ در ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮى راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺧﻮدﺷﺎن‪ ،‬اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺮاى ﺷﺮﻛﺖ در اﻳﻦ ﻃﺮح ﭘﻴﺎم روﺷﻨﻰ را ﺑـﺮاى ﻫﻤﮕـﺎن ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه دارد‪.‬‬
‫ﻣﻀﻤﻮن اﻳﻦ ﭘﻴﺎم اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺄﺧﻴﺮﻫﺎى ﻏﻴﺮﺿـﺮورى و ﻧﺎﻣﻮﺟـﻪ در ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺳـﺎزى اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺮاى ﻏﻴﺮاﻧﮕﻠﻴـﺴﻰ‬
‫زﺑﺎنﻫﺎى ﺟﻬﺎن ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﺳﺖ و ﺑﻴﺶ از اﻳﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ و ﺗﺤﻤﻞ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫آﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﻃﺮح دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ روﺷﻦ ﻧﻮاﻗﺺ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻨﻮﻧﻰ‪ ،‬ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ‪ ICANN‬و دﻳﮕﺮان‬
‫ﺑﻪ دﺳﺖ آوردهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻣﺸﻜﻼﺗﻰ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﺑـﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ رﺳـﻴﺪه و ﺗﻜـﺮار ﺷـﻮﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﺆﺛﺮ ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﭘﻴﺸﻴﻦ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﻨﺪ ﻳـﺎ در اﻳـﻦ راه ﺷﻜـﺴﺖ ﺧـﻮردهاﻧـﺪ و در‬
‫ﻧﻬﺎﻳﺖ‪ ،‬ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﻫﺪف اﺻﻴﻞ و ﺷﺮﻳﻒ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﺠﺎد ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻃﺮفﻫﺎ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ از ﻫﻤﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮاى ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺤﻠﻲ اﻫﻤﻴـﺖ دارد ﻛـﻪ از‬
‫اﻳﻦ ﺣﻖ ﺧﻮد ﻣﺤﺮوم ﺷﺪهاﻧﺪ و دﻟﻴﻞ آن ﻫﻢ ﻓﻘﻂ ﻧﺪاﻧﺴﺘﻦ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻰ اﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاي آﻧﻬـﺎ‬
‫ﻳﻚ اﺑﺰار ﺗﻜﺎﻣﻠﻰ را ﻓﺮاﻫﻢ ﺧﻮاﻫﺪ آورد ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدى ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﺤﻘﻖ‬
‫اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم روح ﻫﻤﻜﺎرى و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ آن را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻛﻨـﺪ و ﻣـﺮدم ﺳﺮاﺳـﺮ‬
‫ﺟﻬﺎن ﻫﻢ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل زﻣﻴﻨﻪﺳﺎزى رﻫﺒﺮى آن در اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ب‪ .‬ﺑﺎ ‪ MINC‬ﺗﻤﺎس ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ و از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورﻳﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦﻛﻪ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﭼﻨﺪﺳﺎﻟﻰ اﺳﺖ از ﻓﺮاﻫﻢ آﻣﺪن ﻣﻮﺟﺒﺎت ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ واﻗﻊ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧـﻪ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻣـﻮج ﻋﻈـﻴﻢ‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻛﺮده اﺳﺖ و در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷـﻮد‪ ،‬اﻣـﺎ ﺑـﻪ ﺗﻨﻬـﺎﻳﻰ ﻧﻤـﻰﺗﻮاﻧـﺪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺟﻬﺎن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻧﻪ اﻓﺮاد‪ ،‬ﺟﻮاﻣﻊ‪ ،‬دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﻫﺪف ﺷﺮﻳﻒ و اﺧﻼﻗﻰ اﺳﺖ و ﻣﺎ از ﺷﻤﺎ دﻋﻮت ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﺑﻪ ﻣﺎ‬
‫ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻳﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﺷﻜﻞ دﻫﻴﻢ‪ .‬اﮔﺮ ﻣﻰﺧﻮاﻫﻴﺪ ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل را ﭘﺮ ﻛﻨﻴﺪ ﻳﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳـﺆال ﻳـﺎ ﻧﻈـﺮى‬
‫دارﻳﺪ‪ ،‬ﻟﻄﻔﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ آدرس ﻣﻜﺎﺗﺒﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ‪:‬‬
‫‪ [email protected]‬و ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ ﻫﺮﻛﺲ اﻳﻦ ﺣﻖ را دارد ﻛﻪ از ﻳـﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧـﻪ‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫راﻫﺒﺮى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺗﺤﺖ ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪:‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺟﺪﻳﺪى از راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖ‬
‫‪313‬‬
‫)‪(2‬‬
‫راﻳﻨﺮ ﻫﺎﻧﺪل)‪ ،(1‬زﻳﻤﻨﺲ ﻣﻮﻧﻴﺦ‬
‫ﻣﻨﻈﻮر از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﺑﺤﺚ ﻛﻨﻮﻧﻰ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ (WSIS‬ﻫـﻢ دﻧﺒـﺎل ﺷـﺪ‪ ،‬اﺳﺎﺳـﺎً راﺟـﻊ ﺑـﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ »ﺳﻨﺘﻰ« ﻧﻈﻴﺮ آدرس ‪ IP‬و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺎمﻫﺎى داﻣﻨﻪ‪ ،‬ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺿﺪ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ و ﺿﺪ ﺟﺮاﺋﻢ ﻓـﻀﺎى‬
‫ﺳﺎﻳﺒﺮ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ‪ IP‬ﻣﺘﺤﻮل ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻣﻔﻬﻮم ﺟﺪﻳﺪى ﺑﺎ ﻧﺎم ‪ NGN‬ﭘﻴﺪا ﻛـﺮدهاﻧـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺨﻔﻒ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺑﺴﻴﺎرى راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ آن در ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‬
‫ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل ﻧﻴﺰ ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎﻳﻰ ﻛـﻪ در اداﻣـﻪ ﺑﺮرﺳـﻰ ﺧـﻮاﻫﻴﻢ ﻛـﺮد‪،‬‬
‫اوﻟﻴﻦ ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﺑﻪ ذﻫﻦ ﻣﺘﺒﺎدر ﻣﻰﺷﻮد ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از‪:‬‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ را ﻣﻰﺗﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪاى از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ‪ PSTN‬و ‪ IP‬در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺑﺮاى ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺗﺤﺖ ‪ IP‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫از اﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻔﻬﻮم »راﻫﺒﺮى« و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺎزار ﻧﻴﺰ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻰﺷﻮد‪ :‬در ﺟﺎﻳﻰ ﻛـﻪ ﺗﻨﻈـﻴﻢ ﺑـﺎزار اﻣـﺮوز ﺑـﺮ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫ﺻﻮﺗﻰ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ‪ ،‬رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻣﻘﺮراﺗﻰ آﺗﻰ و ﺷﺮوط ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﻨﻄﻘﻪاى را ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻔﻬﻮم وﺳﻴﻊﺗﺮى در ﻣـﻮرد‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد‪.‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪Rainer Handel‬‬
‫‪Siemens Munich‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪314‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ‪ ITU‬از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ )‪(NGN‬‬
‫ﮔﺮوه ﺳﻴﺰدﻫﻢ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ‪ ،(SG13) ITU-T‬اﺧﻴﺮاً ﺗﻌﺮﻳﻒ ذﻳﻞ را از ﻳﻚ ‪ NGN‬اراﺋﻪ داده اﺳﺖ )ژﻧﻮ‪ 3 - 12 ،‬ﻓﻮرﻳـﻪ‬
‫‪:(2004‬‬
‫»ﺷﺒﻜﻪ ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ ﻧﻈﻴﺮ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻰ‬
‫اراﺋﻪ دﻫﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ‪ ،‬ﻓﻨﺎورىﻫﺎى اﻧﺘﻘﺎل داراى ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ‪ QoS‬را ﻓـﺮاﻫﻢ‬
‫ﻣﻲآورد و در آن ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺎت از ﻓﻨﺎورىﻫﺎى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﻛﻪ ﺑﺎ اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺮ و ﻛﺎر دارﻧﺪ‪ ،‬دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻧﺎﻣﺤﺪودى اراﺋﻪ‬
‫ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﺧﺪﻣﺎت ﻳﻚ دﺳـﺖ و ﻓﺮاﮔﻴـﺮى ﺑـﻪ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان اراﺋﻪ ﻣﻰﺷﻮد‪«.‬‬
‫اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎز ﻛﻨﻴﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ‪:‬‬
‫»ﺷﺒﻜﻪ ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ را ﻣﻰﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ذﻳﻞ ﺷﻨﺎﺧﺖ‪:‬‬
‫› اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ؛‬
‫› ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻛﻨﺘﺮﻟﻰ در ﻣﻴﺎن ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺣﺎﻣﻞ‪ ،‬ﺗﻤﺎس ‪ /‬ﺟﻠﺴﻪ و اﺑﺰارﻫﺎ ‪ /‬ﺧﺪﻣﺎت؛‬
‫› ﺟﺪاﺳﺎزى ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت از ﺷﺒﻜﻪ و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻓﺎﺻﻞﻫﺎي ﺑﺎز؛‬
‫› ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊ ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬اﺑﺰارﻫﺎ و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﻠﻮكﻫﺎى ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ )ﻧﻈﻴـﺮ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫ﻫﻤﺰﻣﺎن‪ ،‬ﻏﻴﺮﻫﻤﺰﻣﺎن و ﭼﻨﺪ رﺳﺎﻧﻪاى(؛‬
‫› ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺪﻣﺎت )‪ end-to-end (QoS‬و ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ؛‬
‫› ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﭘﻴﺸﻴﻦ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺎﺻﻞﻫﺎى ﺑﺎز؛‬
‫› ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻫﻤﮕﺎﻧﻰ؛‬
‫› دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻧﺎﻣﺤﺪود ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﻪ اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ؛‬
‫› ﻃﺮحﻫﺎى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺟﻬﺖ ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ در ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد؛‬
‫› وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺮاى اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻳﻜﺴﺎن ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺷﻜﻞ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮ ﺗﺼﻮر ﻣﻰﻛﻨﺪ؛‬
‫› ﺧﺪﻣﺎت ادﻏﺎم ﺷﺪه ﺛﺎﺑﺖ و ﻫﻤﺮاه؛‬
‫› اﺳﺘﻘﻼل ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺎت از ﻓﻨﺎورىﻫﺎى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ اﻧﺘﻘﺎل؛‬
‫› ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺑﺎ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻘﺮرات و ﻗﻮاﻧﻴﻦ‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺑﺮﻗـﺮارى ارﺗﺒﺎﻃـﺎت اﺿـﻄﺮارى و اﻣﻨﻴـﺖ ‪ /‬ﺣـﺮﻳﻢ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد‪«.‬‬
‫ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻫﻤﺮاه )ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﻫﻤﺮاه( ﻧﻴﺰ ﻓﻨﻮن ‪ IP‬را ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در راﺳﺘﺎى ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺛﺎﺑﺖ و ﻫﻤﺮاه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺣﺎﻣﻞ و ﺷﺮﻛﺘﻰ اﻳـﻦ ﮔـﺮاﻳﺶ‬
‫ﻗﻮي ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺎت و اﺑﺰارﻫﺎ را ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺷﺒﻜﻪاى ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻛﺮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺣﺘﻰ ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖﻫﺎى ﺧﺎﺻﻰ از ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺑﻪ ارﻣﻐـﺎن آورده‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫از دﻳﺪﮔﺎه ﻳﻚ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻰﺗﻮان ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﻣﻬﻢ ذﻳﻞ را ﺑﺮﺷﻤﺮد‪:‬‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺪﻣﺎت اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻞﻫﺎى ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧـﺪ ﺗـﺎ‬
‫از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﻬﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺷﻔﺎف و ﺑﺮآﻣﺪه از ﺑﺎزار ﺑﺎﻗﻰ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎ اﺳﺘﺪاردﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻰ‬
‫‪ /‬ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪاي را ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻰدﻫﻴﻢ ﻛﻪ از ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻰ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫œ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪاي‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻤﺎﻳﺰى از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻣﺮوزى ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ اراﺋـﻪ‬
‫اﻣﻜﺎﻧﺎت ‪ ،VoIP‬ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻰ از ﺧﺪﻣﺎت ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ﻧﻴﺰ اراﺋﻪ ﻣﻰدﻫﻨﺪ‪ .‬در ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬اﻋﺘﻘـﺎد‬
‫اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ‪ VoIP‬از ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻴﻔﻴﺘﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاى ﺗﻠﻔﻦ ﺻﻮﺗﻰ ﻣﻘﺮر ﺷﺪه ﺑﺮﺧﻮردار‬
‫ﻧﻴﺴﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻧﺒﺎﻳﺪ آن را در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺗﻠﻔـﻦ ﺻـﻮﺗﻰ ﮔﻨﺠﺎﻧـﺪ‪ .‬در ﻗـﻮاﻧﻴﻦ‬
‫ﺟﺪﻳﺪ )ﻛﻪ ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺎم دارد( ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ اﺷﺎرهاى ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات ﺧﺎص ﺻﻮت ﺳﻮﺋﻴﭽﻰ ﻧﺸﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻴﺎن ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﺳﻮﺋﻴﭽﻰ و‬
‫ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‪ ،‬دﻳﮕﺮ ﭼﻨﺪان واﺿﺢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬زﻳﺮا دو ﻋﺎﻣـﻞ »ﺑـﻰﻃﺮﻓـﻰ ﻓﻨـﺎورى« و »ارﺗﺒﺎﻃـﺎت‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ« ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻋﺒﺎراﺗﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻔﺴﻴﺮ دارﻧـﺪ‪ .‬ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى ارﺗﺒﺎﻃـﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ و‬
‫ﺧﺪﻣﺎت ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺑﺎ ﻣﻘﺮرات ﻳﻜﺴﺎﻧﻰ ﻣﻮاﺟﻪ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و در اﻳﻨﺠـﺎ ﻣﻬـﻢ ﻧﻴـﺴﺖ از ﭼـﻪ ﻧـﻮع‬
‫ﻓﻨﺎورى اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻴﺰى ﻛﻪ ﻫﻨﻮز اﻣﻜﺎﻧﭙﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪) ،‬درﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭼﺎرﭼﻮب ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﭘﻴـﺸﻴﻦ(‬
‫ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت در دﺳـﺘﺮس ﻋﻤـﻮم و ﺧـﺪﻣﺎﺗﻰ ﻛـﻪ از ﻧﻈـﺮ ﻋﻤـﻮﻣﻰ در دﺳـﺘﺮس‬
‫ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﺒﻨﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻧﺪارﻧﺪ و ﺑﺮآﻣﺪه از ﺑﺎزار ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧـﺪﻣﺎت ﻣﺜـﺎل ﺧـﻮﺑﻰ از‬
‫ﻧﻴﺎز ﺑﺎزار اﺳﺖ‪.‬‬
‫› ﺷﺮﻛﺖ زﻳﻤﻨﺲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺑﺎزﻳﮕﺮ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑﺎﻳﺪ از ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫آﮔﺎﻫﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﻗﻮﻳﺎً از ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﺑﺮاى ﺷﺒﻜﻪﻫـﺎى‬
‫ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻰﺷﻮد ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ ﺗﺎ ﺣﺘﻰاﻟﻤﻘﺪور در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﭘﻴﺶ روﻧﺪ و در‬
‫ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺎزار را ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ‪ ،‬ﺷﻔﺎف‪ ،‬ﻣﺆﺛﺮ‪ ،‬ﺑﺎ ﺛﺒﺎت و اﻳﻤﻦ ﺳﺎزﻧﺪ‪.‬‬
‫› ﻣﺎ ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎزار ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ :‬اﻟﺒﺘﻪ ﻓﻘﻂ در ﺻﻮرت ﺿﺮورت‪ ،‬ﻣﻘﺮراﺗـﻲ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ وﺿـﻊ‬
‫ﺷﻮد‪.‬‬
‫› ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﺟﺪﻳﺪ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﻣﺜﺎل ﺧﻮﺑﻰ ﺑﺮاى ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻮى ﻳـﻚ رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﺑـﻰﻃﺮﻓﺎﻧـﻪ و‬
‫ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﻓﻨﺎورى اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻰﺗﻮان ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ را ﻛﻨﺘﺮل و ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻛﺮد‪:‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ‬
‫‪315‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪316‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫œ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻠﻔﻨﻰ »ﭘﻴﺸﻴﻦ« و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺎﺑﻪ آن ﻛﻪ در ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى ﻧـﺴﻞ ﺟﺪﻳـﺪ ﭘﺎﻳـﺪار و ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫اﻋﺘﻤﺎد اراﺋﻪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﺑﺮاى ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺮﺧﻮرد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻰ‪ ،‬ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا را درﺑﺮﻧﻤﻰﮔﻴﺮد‪ .‬اﻣـﺎ ﭼﻨـﺪﻳﻦ اﺻـﻞ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در‬
‫ﻣﻘﺮرات اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫› ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﮕﻲ رﺳﺎﻧﻪاى؛‬
‫› ﺗﻨﻮع ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ و زﺑﺎﻧﻰ؛‬
‫› ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﻘﻮق ﻛﺎرﺑﺮ و ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه؛‬
‫› ﺳﻮد و ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان ﭘﺎﻳﺎﻧﻰ ‪ /‬ﺟﻠﺐ اﻋﺘﻤﺎد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه؛‬
‫› آزادى ﺑﻴﺎن؛‬
‫› ﺑﻰﻃﺮﻓﻰ؛‬
‫› ﻓﺮاﮔﻴﺮى اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ؛‬
‫› ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﮔﺮوهﻫﺎي ﺿﻌﻴﻒ و ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ؛‬
‫› ﺑﺮﻗﺮارى اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﺎﺗﻮان )ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب‪ ،‬ﻗﻴﻤﺖ‪ ،‬ﻛﻴﻔﻴﺖ(؛‬
‫› ﻛﺎرﻛﺮد ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺑﺎزار ﻣﺴﺘﻘﻞ )ﺑﺎزار داﺧﻠﻰ(‪.‬‬
‫ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً از اﻳﻦ اﺻﻮل ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻛﺮد و ﭘﻴﺸﺒﺮد ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ در راﺳﺘﺎي اﻳﻦ اﺻﻮل ﭘﻴﺶ رود‪.‬‬
‫ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﺧﺎص ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻗﻄﻌﺎً ﻓﺮاﺗﺮ از ﻧﺴﺨﻪ ﺟﺪﻳﺪ اﺟﺮاﻳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﻳـﻦ ﻧﻴـﺴﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻛﻨـﻮﻧﻰ‬
‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ از ﻓﻨﻮن ‪ IP‬ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي ‪ IP‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻠﻲ‬
‫وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻰ از ﺻﺪﻫﺎ ﺧﺪﻣﺎت دﻳﮕـﺮ‬
‫ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻧﺘﺨﺎب آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت و ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد‪.‬‬
‫در ﻫﺮ ﺣﺎل‪ ،‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ذﻳﻞ را )ﻛﻪ اﺳﺎﺳﺎً ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ( ﺑﺮآورده ﺳﺎزﻧﺪ‪:‬‬
‫› اﻃﻤﻴﻨﺎن و اﻋﺘﺒﺎر ﻓﻮقاﻟﻌﺎده‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺪﻣﺎت؛‬
‫› اﻣﻨﻴﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﻛﻠﻰ ﻛﺸﻮر )ﺷﻨﻮد ﭘﻴﺎم ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ( ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد و ﺑﺨـﺸﻰ از‬
‫ﺑﺎزار اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ را درﺑﺮﮔﻴﺮد؛‬
‫› دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺧﺮاﺑـﻰ )دﺳـﺘﺮسﭘـﺬﻳﺮى ﺧـﺪﻣﺎت در ﺣـﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒـﻪ و ﺧﺮاﺑـﻰ‬
‫ﻓﺎﺟﻌﻪآﻣﻴﺰ ﺷﺒﻜﻪ(؛‬
‫› دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﺿﻄﺮارى )ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺷﻤﺎره اﺿﻄﺮارى ﻣﺤﻠﻰ‪ ،‬ﻣﺜﻼً در اروﭘﺎ ‪ 112‬اﺳﺖ(؛‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت اﺿﻄﺮارى ﺑﺮاى اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ دﺳﺘﺮﺳﻰ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺤﻠﻲ ﺗﻤﺎس ﮔﻴﺮﻧﺪه؛‬
‫› ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از دادهﻫﺎ و ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ از دﻳـﺪﮔﺎه ﻣـﺸﺘﺮى از اﻫﻤﻴـﺖ‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪهاﻧﺪ )ﻣﺜﻼً در ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺻﻮرﺗﺤﺴﺎب( و ﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺷـﻮد )ﻻزم‬
‫اﺳﺖ ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از دادهﻫﺎ در ﺑﺨﺶ ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﺎورى ﺑﻰﻃﺮﻓﺎﻧﻪ و ﻗﺎﺑﻞ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ(؛‬
‫› اﻧﺘﺨﺎب ﺣﺎﻣﻞ‪ ،‬ﭘﻴﺶ اﻧﺘﺨﺎب ﺣﺎﻣﻞ و اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﻣﻬﻤﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﻴﺎن ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺳﻨﺘﻰ و ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ راﺑﻄﻪ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﺮد؛‬
‫› اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﺧﺪﻣﺎت ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﺷـﻤﺎره دﺳﺘﺮﺳـﻰ داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪) .‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﻠﻲ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎره ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺷﻤﺎرهﻫﺎى ﻳﻜﺘﺎ و ﻃـﺮح ﺟـﺎﻣﻌﻲ ﺑـﺮاي‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎرهﻫﺎ‪ ،‬از ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى اﺻﻠﻰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫‪317‬‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ‬
‫ﻗﺮار اﺳﺖ ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا درآﻳﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻓﻨـﻮن اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ‪ ،‬ﺷـﺒﻜﻪ‬
‫ﺳﺎزي ﺳﻨﺘﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات و اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﺳﺖ ﺑﺮاى اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻋﻤﻮﻣﻰ اﻣﺮوزى‪،‬‬
‫ﻣﻘﺮرات ﺳﺨﺖ و ﻻزماﻻﺟﺮاﻳﻰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺤﺚ راﻫﺒﺮى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ در ﻣﺒﺎﺣـﺚ‬
‫ﻣﺴﺘﻤﺮ راﻫﺒﺮى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﻮد‪ .‬ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎورى و ﻣﻘـﺮرات‬
‫ﻣﻲﺗﻮان ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻛﺮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺮاى ﺑﺴﻴﺎرى از ﺧﺪﻣﺎت و اﺑﺰارﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﺎﺗﻲ‪ ،‬زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﺸﺘﺮﻛﻰ ﺑﻪوﺟﻮد ﻣﻰآورﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎى ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارى و ﺑﻪ وﻳﮋه ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﺟﺮاﻳﻰ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪارى ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺷـﺒﻜﻪ‬
‫اﺧﺘﺼﺎص ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤﻪ ﺗﻠﻔﻨﻲ‪ ،‬دادهﻫﺎ و‪ ...‬ﻣﻲﮔﺮدد‪ .‬ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ اﻳﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺟﻤﻌﻰ‪ ،‬ﺷـﺒﻜﻪ ﻧـﺴﻞ ﺟﺪﻳـﺪ ﻳـﻚ‬
‫ﻓﻨﺎورى ﺷﺒﻜﻪاى ﺧﻮش آﺗﻴﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮان از آن ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﻘـﺮون ﺑـﻪ ﺻـﺮﻓﻪ در‬
‫ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻢ ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﭘﺮ ﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻣﻴـﺎن ﻛـﺸﻮرﻫﺎي‬
‫در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻤﻚ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي راﻫﺒﺮى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧـﺴﻞ ﺟﺪﻳـﺪ را ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻧﻔـﻊ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻛـﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ‬
‫ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨﺪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ارﺗﺒﺎﻃﺎﺗﻲ ﺧﻮد را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪ و اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﺧـﺪﻣﺎت ارﺗﺒﺎﻃـﺎﺗﻲ ﺳـﻨﺘﻰ را‬
‫ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪318‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮاى ﻫﻤﻪ‬
‫ﺗﻮﻧﻰ ﻫﺎﻳﻦ)‪ (1‬و ﭘﺎﺗﺮﻳﻚ ﮔﺮاﺳﺘﺖ)‪ ،(2‬ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﺴﻜﻮ ﺳﻴﺴﺘﻢ؛ ﺟـﻴﻢ‬
‫ﺑﻮﻧﺪ)‪NAV6TF ،(3‬؛ ﻟﻄﻴﻒ ﻟَﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺗﺸﻜﻞ ‪IPv6‬‬
‫)‪(4‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻓﻀﺎى آدرس ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪى ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ‪ IPv6‬در دﺳﺘﺮس ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﺎط اﺗﺼﺎل‪ ،‬ﻣﻨﺎزل و دﺳﺘﮕﺎهﻫـﺎ )ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻣﺪلﻫﺎي ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﻛﺎرﺑﺮدي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ( اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻣﻰدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ از ﻳـﻚ آدرس از ﺣـﻮزهﻫـﺎى ﻣﺨﺘﻠـﻒ را ﺑـﻪ‬
‫دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﺑﺮ اﻳـﻦ ﻣﺰﻳـﺖ ‪ ،IPv6‬ﻧﮕﺎرﻧـﺪﮔﺎن دﻳـﺪﮔﺎﻫﻲ را در ﻣـﻮرد ﺗﺨـﺼﻴﺺ‬
‫آدرس اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آن ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺴﺒﺖ ﻓﻀﺎى ﺗﺨﺼﻴﺺ داده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻫﺮ ﻛﺸﻮر ﺑﺮ اﺳـﺎس ﺟﻤﻌﻴـﺖ‬
‫آن را ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﺮد‪ .‬در اﻳﻦ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺑﻄﻮر ﻓﺮﺿﻲ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻧﻔﺮ ‪ 5‬آدرس در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻳﻢ‪.‬‬
‫ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً ﻃﺮاﺣﺎن ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﺻﻠﻰ ‪» IP‬آﺷﻮب و ﻫﺮج و ﻣﺮج اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ« در اواﺧﺮ ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده ﺳﺮﻳﻊ ﭘﺮوﺗﻜﻞ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻛﺎرﺑﺮدى در ﺑﺴﻴﺎرى از ﺑﺨﺶﻫﺎى ﺻـﻨﻌﺖ و ﺧـﺎرج از ﻣﺤـﻴﻂ ﺗـﺎرﻳﺨﻰ ‪ IT‬را‬
‫ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ و ﺗﺼﻮر ﻧﻤﻲﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫اﻣﺮوزه ﻋﻠﻰرﻏﻢ زوال اﻗﺘﺼﺎدي‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ واﻗﻌﻴﺖ اﻧﻜﺎر ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬دادهﻫﺎى ﺑـﻪ‬
‫دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻓﻮرﺳﺘﺮ)‪ (5‬ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﺗﺤﺎدﻳـﻪ اروﭘـﺎ از ‪ 77‬ﻣﻴﻠﻴـﺎرد ﻳـﻮرو در ﺳـﺎل‬
‫‪ 2001‬ﺑﻪ ‪ 2200‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻳﻮرو در ﺳﺎل ‪ 2006‬اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻬﺮهوري روزاﻓﺰون ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن از اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪-‬‬
‫‪Tony Hain‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪Jim Bound 3‬‬
‫‪ 4‬ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ رﻳﭽﺎرد ﺟﻴﻤﺮﺳﻮن و رى ﭘﻠﺰاك‪ ،‬آرﻳﻦ‬
‫‪Forrester Research 5‬‬
‫‪Patrick Grossetete‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻛﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻰﺷﻮد – ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺎزارﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻈﻴﺮ ﺑﺎزار دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى ﺧـﺎﻧﮕﻰ‪،‬‬
‫ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻰﺳﻴﻢ و ﻫﻤﺮاه‪ ،‬ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ اﺑﺰارﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺟﺪﻳﺪي را وارد ﻛﻨﻨﺪ ﻛـﻪ در ﭘﺮوﺗﻜـﻞ‬
‫‪ IP‬ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﻳﻚ ﻣﺪل ﺗﺠﺎري و ﭘﺬﻳﺮش آن ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻮرد ﺑﺴﻴﺎرى از اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﻮد‪،‬‬
‫اﻣﺎ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻣﻰﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮﻗﺮاري اﺗﺼﺎل ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺑـﻪ ﺷـﺒﻜﻪ ﻣﺘﻔـﺎوت اﺳـﺖ‪،‬‬
‫ﻣﺴﺘﻠﺰم رﻋﺎﻳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻣﺒﻨﺎى ﺧﺪﻣﺎت ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري )‪B-to-‬‬
‫‪ ،(B‬ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه )‪ (B-to-C‬و ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻣـﺼﺮف ﻛﻨﻨـﺪه )‪ (C-to-C‬اﺳـﺖ و روﻧـﺪ‬
‫اﺳﺎﺳﻲ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ آن‪ ،‬ﻫﺪاﻳﺖ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻧﻘﻄﻪ آﺧﺮ ﺷﺒﻜﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﺟﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻳﻚ اﺑﺰار ﻳﺎ وﺳﻴﻠﻪ ﺧﺎص ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ ،‬از آن اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻳﺎ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﺘـﺬﻛﺮ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﺧﻴـﺮ‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ ﻧﻈﻴﺮ اﺗﻮﻧﺖ ﺧﺎﻧﮕﻲ‪ WiFi ،‬و ‪ SDSL‬اﻣﻜﺎن ﺑﺮﻗﺮارى ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﺘﻘـﺎرن از‬
‫ﻣﺤﻞ ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪319‬‬
‫»در ﺳﺎل ‪ ،2005‬ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﻮﻧﻰ ﺑﻪ ‪ IPV6‬ﻣﺠﻬﺰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ« ﻣـﺎرﻳﻮ ﺗﻮﻛـﻮرو‪ ،‬ﻣﻌـﺎون اﺟﺮاﻳـﻰ ﺷـﺮﻛﺖ‪،‬‬
‫‪ CO-CTO‬و رﺋـــﻴﺲ ﻣﺮﻛـــﺰ ﻓﻨـــﺎورى ﻧـــﺮماﻓـــﺰار و ﺷـــﺒﻜﻪ در ﺷـــﺮﻛﺖ ﺳـــﻮﻧﻰ‪ 12 .‬ﻓﻮرﻳـــﻪ ‪،2003‬‬
‫‪http://www.ipv6style.jp/en/interviews/20030212/index.shtml‬‬
‫ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ ﺳﺎزﮔﺎرى و اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ را آﻏﺎز ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از اﻳﻦ ﻣﺪل‬
‫ﻻزم و ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻧﻴﺰ اذﻋﺎن داﺷﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻋﻤﺪهاى ﺑﻪ ﺳﺎلﻫﺎ زﻣﺎن ﻧﻴﺎز دارد‪ .‬ﺑﻪ‬
‫اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دادن ﻳﻚ دوره ‪ 5‬ﺗﺎ ‪ 10‬ﺳـﺎﻟﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ زﻣـﺎﻧﻲ ﺟﻬـﺖ اﻧﺠـﺎم اﻗـﺪاﻣﺎت و‬
‫ﺳﺎزﮔﺎريﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺷﺮوع آن از اﺑﺘﺪاى ‪ 2004‬ﭼﻨﺪان زود ﻫﻢ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ آدرسﻫﺎى ‪ IPv4‬ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﺑﻲ ﻧﺘﻴﺠﻪاي ﮔﺰارش ﺷﺪه ﻛﻪ دﻳﺪﮔﺎه ﻃﺮﻓﺪاران ﺗﺨـﺼﻴﺺ‪/‬ﻋـﺪم‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده‪ /‬ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از اﻳـﻦ آدرسﻫـﺎ را ﺻـﻨﻌﺖ‬
‫ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﻣﺼﺮف رﺳﺎﻧﺪه اﺳﺖ وﻟﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻓﻀﺎى آدرس ﻧﺴﺨﻪ ﭼﻬﺎرم ﻳﻜﻰ از اﻗـﺪاﻣﺎت‬
‫ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻨﺤﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ در راﺳﺘﺎي ﺣﺮﻛﺖ ﺑﺴﻮي ﻫﺪف ﺑـﺰرگ ﻣﻠﺘﻬـﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﻓﺮاﺗﺮ از ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﺮ ﻛﺸﻮر و ﻳﺎ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ آن ﻧﮕﺮﻳﺴﺖ‪.‬‬
‫اﻣﺮوزه‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﻣﻌﻤﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ »ﻛﺎرﺑﺮ ﺑﻪ ﺳﺮور« اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧـﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن را‬
‫ﻣﻲدﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺘﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ‪ 1:1‬ﺧﺪﻣﺎت ﺧﻮد را ﻋﺮﺿﻪ ﻛﻨﻨﺪ‪] .‬ﻛﻪ اﺻﻮﻻً از ‪ 1:2‬ﺗﺎ ‪ 1:15‬اﺳﺖ[ و ﻣﻰﺗـﻮان آن را در‬
‫اﺑﻌﺎد ﻛﻼن ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﻓﺮض اوﻟﻴﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺎرﺑﺮ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻓﻘﻂ زﻣﺎﻧﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﺪﻳﻬﻰ اﺳﺖ ﻣﻌﻤﺎري »ﻛﺎرﺑﺮ ﺑﻪ ﺳﺮور«‪ ،‬ﻣـﺪل ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﺑـﺮاي اﺑﺰارﻫـﺎى اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻰ‪،‬‬
‫ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﻫﻤﺮاه ﺑﻰﺳﻴﻢ و ﺻﻨﺎﻳﻊ اﺗﻮﻣﺒﻴﻞﺳﺎزى ﻛﻪ از ‪ IPv6‬ﺑـﺮاى ﺧـﺪﻣﺎت و اﺑﺰارﻫـﺎي ﺧـﻮد اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ‪،‬‬
‫ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺘﻮان ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﺮد‪ ،‬ﻣﺪلﻫﺎي »ﺳﺮور ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮ« و »ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﻴﺮ« ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺑﺮاى ﻫﻤﮕﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪320‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻧﮕﺎه ﻣﺘﻔﺎوﺗﻰ ﺑﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ اﻣﺮوزي ﻓﻀﺎى آدرس ‪ ،IPv4‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي دﻳﮕﺮي ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻛﺸﻮرى در‬
‫ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎى ﮔﺮوﻫﻰ و رﺷﺪ آﺗﻲ ﺟﻤﻌﻴﺖ را ﻧﻴﺰ ﻣﺪ ﻧﻈـﺮ ﻗـﺮار دﻫـﺪ‪ .‬ﻫـﺪف از‬
‫ﻧﮕﺎرش اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﮔﺮدآورى آﻣﺎر دﻗﻴﻖ در ﻣﻮرد وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺗﺤﺖ ‪ IPv4‬و اراﺋﻪ دﻳـﺪﮔﺎﻫﻰ ﻣﺘﻔـﺎوت‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﻴﺺ اﻳﻦ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻧﮕﺎﻫﻰ ﺑﻪ آﻣﺎر‬
‫› ﻣﻄﺎﺑﻖ آﻣﺎر ﻣﻨﺘﺸﺮه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ‪ ،‬ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن ﺣﺪود ‪ 6/3‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺣﺘﻰ ﺑـﺪون در ﻧﻈـﺮ‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﺴﺒﺖ ‪ ،H‬ﺑﺎز ﻫﻢ روﺷﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻀﺎى آدرس ‪ 32‬ﺑﻴﺘﻰ ‪ IPv4‬ﺣﺘﻲ ﺑﺮاى ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دادن‬
‫ﻳﻚ ﺳﻮم اﻳﻦ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻧﻴﺰ ﻛﺎﻓﻰ ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺑﺎز و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪،‬‬
‫ﺑﻪ ﻛﺸﻮرى ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد ﻛﻪ در آن زﻧﺪﮔﻰ ﻣﻰﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﺑﺮآورد ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن ﻃﻰ ‪ 47‬ﺳﺎل آﻳﻨﺪه‪ 2/6 ،‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ از ‪ 6/3‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ در ﺳﺎل ‪ 2002‬ﺑـﻪ ‪ 8/9‬ﻣﻴﻠﻴـﺎرد ﻧﻔـﺮ در ﺳـﺎل ‪ 2050‬ﺑﺮﺳـﺪ‪ .‬ﺑـﺪﻳﻬﻰ اﺳـﺖ‬
‫ﻣﻌﻤﺎرى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻳﻦ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎ اﺣﺘـﺴﺎب ﻧـﺴﺒﺖ ‪ ،H‬ﻓـﻀﺎى آدرس‬
‫‪ IPv4‬ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ ‪ 50‬درﺻﺪ اﻳﻦ ﺟﻤﻌﻴﺖ را ﻫﻢ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬آﻳﺎ اﻣﺮ ﻣﺸﻜﻞﺳﺎز اﻳﻦ اﺳـﺖ؟ ﻳـﻚ‬
‫ﺑﺎر دﻳﮕﺮ ﻣﻰﮔﻮﻳﻴﻢ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻛﺸﻮرى ﺑﺴﺘﮕﻰ دارد ﻛﻪ در آن زﻧﺪﮔﻰ ﻣﻰﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ‪ 70‬ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ ﺑﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ زﻣﻴﻦ اﻓﺰوده ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ رﺷﺪ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫› ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ ﻓﻨﺎورى ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ‪ 20‬درﺻﺪ ﻣﻰرﺳﺪ‪ ،‬اﺻﻄﻼﺣﺎ ﺑـﻪ اﺑﻌـﺎد ﻳـﻚ ﺑـﺎزار ﺑـﺰرگ‬
‫ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻰ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم دادهاﻳﻢ ﺗﻨﻬﺎ ‪ 36‬ﻛﺸﻮر از ‪ 208‬ﻛﺸﻮر ﺧﻮد را ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ رﺳﺎﻧﺪهاﻧﺪ و ‪ 4‬ﻛﺸﻮر دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ در آﺳﺘﺎﻧﻪ آن ﻣﻰﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎى اﻳﻦ ﻓﺮض‪ ،‬ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﻰرﺳـﺪ‬
‫‪ IPv4‬ﻫﻨﻮز ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻳﻚ ﺑﺎزار ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ دارد زﻳﺮا‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ‪ 17/3‬درﺻﺪ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻰ ﺧﻮد را‬
‫ﺑﺎ ‪ IPv4‬ﺳﺎزﮔﺎر ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻛﻤﺘﺮ از ‪ 15‬درﺻﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬـﺎن را در ﺧـﻮد‬
‫ﺟﺎى دادهاﻧﺪ‪.‬‬
‫› در ﺳﺎل ‪ 71 ،2003‬ﻛﺸﻮر از ‪ 208‬ﻛﺸﻮر‪ ،‬از ﻧﺴﺒﺖ ﺗﺨـﺼﻴﺺ ﻳـﻚ ﻳـﺎ ﭼﻨـﺪ آدرس در ﻓـﻀﺎى آدرس‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ‪ IPv4‬ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ از ﻧﺴﺒﺖ ‪ H‬ﺑﻪ ازاى ﻫﺮ ﻛﺎرﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻰ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻜـﺮدهاﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ‬
‫ﻓﻀﺎى آدرس ‪ IPv4‬در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖﻛﻨﻨﺪه در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ‬
‫ﻣﻲرﺳﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ‪ 139‬ﻛﺸﻮر ﻣﺠﺒﻮرﻧﺪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ NAT‬را ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﺟﻮاﻣﻊ ﺧﻮد را ﺑـﺮآورده‬
‫ﺳﺎزﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ آﻣﺎرﻫﺎ ﺣﺎﻛﻰ از اﻳﻦ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي داراي آدرسﻫـﺎى ﻛـﺎﻓﻰ‪،‬‬
‫اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻧﻤﻰﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫› ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻻﻳﻪ ﺗﻘﺎرب و ﻫﻤﮕﺮاﻳﻲ اﺑﺰارﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻳﻦ آدرسﻫﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ روﺷـﻨﻰ‬
‫دارد‪ .‬ﺑﺎرﻫﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﺷﺎره ﺷﺪه ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﺮار اﺳﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗـﻲ ‪ IPv6‬ﻧﻈﻴـﺮ ﺗﻠﻔـﻦ ﻫﻤـﺮاه‪،‬‬
‫ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن‪ ،‬دورﺑﻴﻦ دﻳﺠﻴﺘﺎل‪ ،‬اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﺮآورده ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻛﺎرﺑﺮ ﺣـﺪاﻗﻞ ‪ 5‬آدرس ‪IP‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﺑﺮاى ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﻨﺞ آدرس در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪ ،‬در ﺳﺎل ‪ 2003‬ﻓﻘـﻂ ﭘـﻨﺞ ﻛـﺸﻮر از‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻛﺎﻓﻰ آدرس ﺟﻬﺎﻧﻰ ‪ IPv4‬ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ‪ IP‬ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﺑﺮآورد‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ‪ H‬ﻧﻴﺰ در‬
‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺴﺒﺖ ‪ H‬ارزش ﻧﺴﺒﻰ را ﺟﻬﺖ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮي زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎي اﺟﺮاﻳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﺛـﺮ‬
‫اﻳﻦ ﺣﺠﻢ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد‪ .‬درﻫﺮ ﺣﺎل‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮاردادن ﻧﺴﺒﺖ ‪ 1/1‬ﺑﻪ ‪ 5/1‬ﻣﻰﺗﻮان درﻳﺎﻓـﺖ ﻛـﻪ‬
‫ﭼﻘﺪر ﺑﺎ ارﻗﺎم واﻗﻌﻰ ﻓﺎﺻﻠﻪ دارﻳﻢ‪.‬‬
‫› ﺟﻬﺖ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﻗﺒﻞ‪ ،‬اﺟﺎزه دﻫﻴﺪ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻰﺳﻴﻢ ﻫﻤﺮاه ﻋﻤﻮﻣﻰ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﻣﺜـﺎل در ﻧﻈـﺮ‬
‫ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ‪ .‬اﻣﺮوزه ﺗﻌﺪاد ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻦ ‪ GSM‬و دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل از ﻣـﺮز ‪ 1/2‬ﻣﻴﻠﻴـﺎرد ﻧﻔـﺮ در ﺳﺮاﺳـﺮ‬
‫ﺟﻬﺎن ﮔﺬﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻜﺎﻟﻤﻪ ﺗﻠﻔﻨﻲ و ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﭼﻨﺪرﺳﺎﻧﻪاى دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى ﺑﻰﺳﻴﻢ ﻛﻪ در‬
‫‪ IP‬ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰآورﻧﺪ ﻛﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﻴﺎر ﻧﻴﺰ ﺑﺘﻮان از ﺧﺪﻣﺎت و اﺑﺰارﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد‪ .‬اﮔﺮ ﻣﺎ ﻓﻘﻂ ‪ 50‬درﺻﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻦ را ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ ‪ 37/8‬دﻳﮕـﺮى‬
‫ﻫﻢ ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺗﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ‪ always-on‬را ﻓﺮاﻫﻢ آورد‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻧﺴﻞ ﺑﻌـﺪى دﺳـﺘﮕﺎهﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮى‬
‫ﻃﺮحرﻳﺰى ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻓﻨﺎورى ارﺗﺒﺎط دادهﻫﺎ )ﻧﻈﻴﺮ ‪ WLAN‬ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﻠﻮﻟﻰ ﻛﻪ از ‪ IPv6‬ﺳـﻴﺎر‬
‫ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒﺎط اﻳﻦ دادهﻫﺎ ﺳﻮد ﻣﻲﺑﺮد( را ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻛﻨﺪ‪ ،‬در ﻫﺮ دﺳـﺘﮕﺎه ﺑﺎﻳـﺪ دو آدرس ‪ IPv6‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان آدرس ﻣﻨﺰل ﺑﻪ اﻧﻀﻤﺎم ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه آدرس ﭘﻴﺶﺑﻴﻨـﻲ ﺷـﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘـﻪ اﻳـﻦ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت ﺑـﺪون اﺣﺘـﺴﺎب‬
‫ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻨﻰ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن آﻧﻬﺎ وﺟﻮد دارد و اﻳﻦ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺗﻌﻠﻖ ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻳﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻣﻴﺰان ‪ 100‬درﺻﺪي ﺑﻬﺮهﮔﻴﺮي ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻦ از آن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪321‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮى‬
‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﺒﻌﻴﺖ آن از ﻳﻚ ﻣﺪل ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻗﺘﺼﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ واﻗﻌﻴﺘﻰ اﺳـﺖ‬
‫ﻛﻪ ﺗﺎ ﻣﺮزﻫﺎي ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﭘﻴﺶ ﻣﻲرود ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از آﻧﻬـﺎ ﻧﻤـﻰﺧﻮاﻫﻨـﺪ در اﻧـﺰوا ﻗـﺮار‬
‫ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺣﺘﻰ در ﻣﻮرد ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻛﻤﺘﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻦ اﻣـﺮ ﻓﺮﺻـﺘﻲ را ﺑـﺮاي آﻧﻬـﺎ‬
‫ﻣﻬﻴﺎ ﻣﻲﺳﺎزد ﺗﺎ اﻗﺘﺼﺎد و آﻣﻮزش ﺧﻮد را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻨﺪ‪ IPv6 .‬ﻳﻚ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﭘﺎﻳﺪار اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ رﺷﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را‬
‫ﭘﺎﻳﺪار و داﺋﻤﻲ ﻧﮕﻪ دارد و ﻃﺮح ﻣﻠﻞ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ ﺟﻬﺎن را ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺨﺸﺪ‪ .‬در ﺗﻌﺎرﻳﻒ ‪ IPv4‬و ‪ IPv6‬ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﻗﺎﻋﺪه‬
‫ﺳﻴﺎﺳﻰ در ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺮزﻫﺎي ﻛﺸﻮرﻫﺎ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﻓﻨﺎورىﻫـﺎى اﻳـﻦ ﭘﺮوﺗﻜـﻞ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻜﺎﻣـﻞ ﻳﺎﺑﻨـﺪ ﺗـﺎ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در ﻣﻮرد ﻇﺮﻓﻴﺖ را ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﻃﺮف ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل ﺑﻪ ﻃﻮل ﺧﻮاﻫـﺪ‬
‫اﻧﺠﺎﻣﻴﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﮕﺎرﻧﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ IPv6 ،‬را ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎى ﻧـﺴﻞ آﺗـﻰ ﻣـﻰﺑﻴﻨﻨـﺪ –‬
‫ﻧﺴﻠﻲ ﻛﻪ در ﻛﻨﺎر ﺑﻬﺮهﺑﺮداري از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ رﺷﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÄÄÄÄÄ‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪322‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫درﺑﺎره ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ IPv6‬در آﻣﺮﻳﻜﺎى ﺷﻤﺎﻟﻰ )‪(NAv6TF‬‬
‫اﻳﻦ ﮔﺮوه زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﺸﻜﻞ ‪ IPv6‬اﺳﺖ‪ .‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﺗﺸﻜﻞ در زﻣﻴﻨﺔ ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﺗـﺮوﻳﺞ ‪ IPv6‬در ﻗـﺎره آﻣﺮﻳﻜـﺎى‬
‫ﺷﻤﺎﻟﻰ اﺳﺖ‪ Nav6TF .‬ﻛﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ در آن‪ ،‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻞ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﻫﺪاﻳﺖ و ﻧﻮآورى ﻓﻨﻰ را ﺑﻪ ﻋﻬـﺪه‬
‫دارد ﺗﺎ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ‪ IPv6‬را در ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺑﻌﺎد زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺷﺒﻜﻪاى و ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰي ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳـﺎزد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﮔﺮوه از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻓﻨﻰ و ﺣﺮﻓﻪاى‪ ،‬ﺑﺮﮔﺰارى ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‪ ،‬ارزﻳـﺎﺑﻰ و ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫‪ IPv6‬از ﻧﻈﺮ ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺸﺮﻳﻚ ﻣﺴﺎﻋﻰ ﺑﺎ ﻫﻤﺘﺎﻳﺎن ﺧﻮد در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن‪ ،‬در ﺗﻼش اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻫﺎدى ﺑﺮاى ﺳﺎزﮔﺎرﺳﺎزى ‪ IPv6‬در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﻛﺎﻧﺎدا ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ‪ .‬آدرس ﺳﺎﻳﺖ آن ﻋﺒـﺎرت اﺳـﺖ از‪:‬‬
‫‪http://www.nav6tf.org/index.html‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ذﻳﻨﻔﻊ‬
‫آﺷﻨﺎﻳﻰ ﺑﺎ روﻧﺪﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫)‪(2)(1‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪(ITU‬‬
‫‪323‬‬
‫‪ -1‬ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ :‬دو ﻧﻮآورى‬
‫ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهاى از ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ از ﻓﻨﺎورى‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻣﺨﺎﺑﺮات از ﻟﺤﺎظ ﺗﺎرﻳﺨﻰ از رﺷﺪ ﺛﺎﺑﺘﻰ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و‬
‫ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺎ وارد ﺷﺪن ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺟﻬﺶ ﺑﺰرﮔﻲ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ اﻟﮕـﻮى ﺗـﺎرﻳﺨﻰ در ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ اﺑﻌﺎد ﻓﻨﺎورى ﺷﺒﻜﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﺗﻜﺮار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ :‬ﻇﻬﻮر ﺗﻠﮕـﺮاف در دﻫـﻪ ‪ ،1840‬ﻇﻬـﻮر ﺗﻠﻔـﻦ در دﻫـﻪ‬
‫‪ ،1870‬ﺗﻠﮕﺮاف رادﻳﻮﻳﻲ ﻳﺎ »ﺑﻰﺳﻴﻢ« در دﻫﻪ ‪ ،1890‬ﭘﺨﺶ رادﻳﻮ در دﻫﻪ ‪ ،1920‬ﭘﺨﺶ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻰ در دﻫـﻪ ‪،1950‬‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﺎﻫﻮارهاى زﻣﻴﻨﻲ و ﺛﺎﺑﺖ در دﻫﻪ ‪ ،1960‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮى در دﻫـﻪ ‪ ،1970‬ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻧـﻮرى در دﻫـﻪ‬
‫‪ 1980‬و ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ و ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه در دﻫﻪ ‪ .1990‬در ‪ 139‬ﺳﺎل اﺧﻴﺮ‪ ITU ،‬اﻳﻦ ﺗﺤﻮﻻت را در ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﭘﻴﺎده و ﺳﺎزﮔﺎر ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﻧﻴﻤﻪ دوم ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ‪ ،‬ﻇﻬﻮر ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻫﻤﺰﻣﺎن دو ﻧﻮآورى ﻓﻮقاﻟﻌﺎده‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﻫﻤﺮاه و اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ -‬ﻧـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ‬
‫وﺟﻬﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت را ﺗﻐﻴﻴﺮ داد ﺑﻠﻜﻪ در رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدى ﺟﻬﺶ ﺗﺎزهاى ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﺪ‪) .‬ﺷﻜﻞ ‪(1‬‬
‫ﻣﻨﺸﺎء ﺻﻨﻌﺖ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪ ،‬ﺑﻪ ﺻـﺪور ﮔـﻮاﻫﻰ ﺧـﺪﻣﺎت ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺳـﻠﻮﻟﻲ آﻧـﺎﻟﻮگ در اواﻳـﻞ دﻫـﻪ ‪1980‬‬
‫ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬ﺗﺎ اواﻳﻞ ﺳﺎل ‪ ،1990‬ﺗﻨﻬﺎ ‪ 11‬ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ ﻣﺸﺘﺮك ﻫﻤـﺮاه در ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن وﺟـﻮد داﺷـﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ ﻇﻬـﻮر‬
‫‪ 1‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ - 2004 ،(ITU‬ﻛﻠﻴﻪ ﺣﻘﻮق ﻣﺤﻔﻮظ اﺳﺖ ‪ -‬ژﻧﻮ‬
‫‪ 2‬اﻧﻜﺎرﻳﻪ‪ :‬ﻋﻨﺎوﻳﻦ و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪىﻫﺎى ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﺎﻛﻰ از ﻋﻘﺎﻳﺪ ‪ ITU‬راﺟﻊ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺣﻘﻮﻗﻰ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﻚ ﻗﻠﻤﺮو‬
‫ﻳﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﭘﺬﻳﺮش ﺣﺪود ﻣﺮزى ﻧﻤﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺎ واژه »ﻛﺸﻮر« ﺑﺮﺧﻮرد ﮔﺮدﻳﺪ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻠﻤﺮوﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺗﺸﻜﺮ‪ :‬ﻣﺘﻦ اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوﻫﻲ از واﺣﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و اﺳﺘﺮاﺗﮋى ‪ ،ITU‬دﻓﺘﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات آن و داﻳﺮه اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫‪ ITU‬ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﮔﺰارش‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﮕﺎرﻧﺪﮔﺎن آﻧﻬﺎ ﺗﻌﻠﻖ دارد و ﺿﺮورﺗﺎً ﻋﻘﺎﻳﺪ ‪ ITU‬ﻳﺎ اﻋﻀﺎى آن را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻧﺴﺨﻪ ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﺷﺪه اﻳﻦ ﮔﺰارش‪ ،‬ﺑﺮاى ﺑﺎزﻧﮕﺮى در ﺳﺎل ‪ 2004‬ﺑﻪ ﺷﻮراى ‪ ITU‬اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪324‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺧﺪﻣﺎت دﻳﺠﻴﺘﺎل در اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧﻮد ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﻳﺠﺎد رﻗﺎﺑﺖ در اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت و ﺻﺪور ﺻﻮرت ﺣـﺴﺎب ﭘـﻴﺶ ﭘﺮداﺧـﺖ‬
‫ﺷﺪه‪ ،‬ﻳﻚ رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ و ﺟﻬﺶداري را در ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺖ‪ .‬در ﭘﺎﻳﺎن ‪ ،2003‬ﺑـﻴﺶ از ‪1/35‬ﻣﻴﻠﻴـﺎرد ﻧﻔـﺮ‬
‫ﻣﺸﺘﺮك ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن وﺟﻮد داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ‪ 1/2‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ ﻛـﺎرﺑﺮ ﺧـﻂ ﺛﺎﺑـﺖ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻘﺎﻳـﺴﻪ ﻧﻴـﺴﺖ‬
‫)ﺑﺨﺶ ‪ 7‬را ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ(‪.‬‬
‫ﻣﻨﺸﺎء اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻞ از ‪ 1969‬ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ ،‬اﻣﺎ در اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧـﻮد و ﺑـﺎ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﺒﻜﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻰ وب و ﻣﺮورﮔﺮﻫـﺎى‬
‫ﮔﺮاﻓﻴﻜﻰ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ واﻗﻊ ﺟﻨﺒﻪ ﺗﺠﺎرى ﭘﻴﺪا ﻛﺮد‪ .‬از ﭘﺎﻳﺎن ‪ ،2001‬ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ از ﻣﺮز ‪ 500‬ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦﻛﻪ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻰ "‪ "dot.com‬در اواﺧﺮ دﻫﻪ ﻧﻮد‪ ،‬ﻋﻤﺮ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ داﺷﺖ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ رﺷﺪش اداﻣﻪ داد و روز ﺑـﻪ‬
‫روز ﺑﺮ ﻛﺎرﺑﺮان و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى ﻛﺎرﺑﺮدى ﺟﺪﻳﺪ آن اﻓﺰوده ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(1‬رﺷﺪ ﻛﺎرﺑﺮان ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﺷﻜﻞ ﻳﻚ ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ ،‬دو ﺻﻨﻌﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از اﺑﺘﺪاى دﻫﻪ ﻧﻮد اﻟﮕﻮﻫﺎى رﺷﺪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻰ را ﺑـﻪ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺶ ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ دو ﺳﺎل ﺗﺎﺧﻴﺮ از روﻧﺪ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در ﭘﺎﻳـﺎن ﺳـﺎل‬
‫‪ 8/2) 2001‬ﻛﺎرﺑﺮ ﺑﻪ ازاى ﻫﺮ ‪ 100‬ﻧﻔﺮ ﺳﺎﻛﻦ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن( ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه در اواﺧﺮ ﺳﺎل‬
‫‪ 1999‬اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ دو ﺳﺎل ﺗﺎﺧﻴﺮ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﮔﻮﻳﺎى اﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ دوران ﺗﻜﻮﻳﻦ و ﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ در رﺷﺪ اﻳﻦ ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬
‫ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً در دو ﺳﺎل ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ رخ داده اﺳﺖ‪ :‬ﻇﻬﻮر ﺗﺠﺎرى ﺗﻠﻔـﻦﻫـﺎى ﻫﻤـﺮاه ﺑـﻪ اول ژوﻻى ‪) 1991‬ﺗﻮﺳـﻂ ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫‪ Radiolinja‬در ﻓﻨﻼﻧﺪ( ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﻇﻬﻮر ﺗﺠﺎرى ﻣﺮورﮔﺮﻫﺎى ﮔﺮاﻓﻴﻜﻰ وب ﺑﻪ آورﻳـﻞ ‪ 1993‬ﻣﺮﺑـﻮط‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ اﺻﻠﻰ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎورى ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪ ،‬در اﺻﻄﻼح ﻋﻤـﻮم »ﻧـﺴﻞ« ﺧﻮاﻧـﺪه ﻣـﻰﺷـﻮﻧﺪ‪» .‬ﻧـﺴﻞ اول«‬
‫ﺗﻠﻔﻦﻫﺎى ﻫﻤﺮاه ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺳﻠﻮﻟﻰ آﻧﺎﻟﻮﮔﻰ اﺷﺎره دارد ﻛـﻪ ﻇﻬـﻮر آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ اواﺧـﺮ دﻫـﻪ ‪ 70‬و اواﻳـﻞ دﻫـﻪ ‪80‬‬
‫ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از آﻧﻬـﺎ ﺗﻨﻬـﺎ در ﻳـﻚ ﻳـﺎ دو ﻛـﺸﻮر‬
‫ﻣﺘﺪاول ﺷﺪﻧﺪ‪» .‬ﻧﺴﻞ دوم« ﺗﻠﻔﻦﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺳﻠﻮﻟﻰ دﻳﺠﻴﺘﺎل اﺷﺎره دارد )ﻛﻪ ﺑﺮاى اوﻟﻴﻦ ﺑـﺎر در اﺑﺘـﺪاى دﻫـﻪ‬
‫ﻧﻮد ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ(‪ ،‬ﻧﻈﻴﺮ ‪) GSM‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﻬﺎﻧﻰ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه(‪) PDC ،‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت دﻳﺠﻴﺘﺎل ﺷﺨﺼﻰ(‪،‬‬
‫‪ (Time Division Multiple Access) TDMA‬و ‪.(Code Division Multiple Access) CDMA‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﻧﺴﻞ دوم ﺑﺮاﺳـﺎس ﺑﺮﺧـﻲ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﺧـﺼﻮﺻﻲ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘـﻪاى و ﻣﻠـﻰ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻨـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي »ﻧﺴﻞ ﺳﻮم« از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا در ﻗﺎﻟﺐ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ و در ﺧﻼل دﻫﻪ ﻧﻮد ﺗﺤـﺖ رﻫﺒـﺮي اﺗﺤﺎدﻳـﻪ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﺗﺤﺖ ﻟﻮاي ‪) IMT 2000‬ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه( ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺟﻬـﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳـﻚ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد واﺣﺪ ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮ ﺑﺮاى ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺳﻮم‪ ،‬ﺗـﻼشﻫـﺎى زﻳـﺎدى ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ ﺗـﺎ از‬
‫ﭘﺎﺷﻴﺪﮔﻰ ﺑﺎزار آن ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ در ﻧﺴﻞ اول و دوم ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ -2‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه از ﻧﺴﻞ دوم ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﺳﻮم‬
‫‪325‬‬
‫‪ -3‬ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﻳﺎ ‪IMT - 2000‬‬
‫در اواﺳﻂ دﻫﻪ ‪ 1980‬ﺑﻮد ﻛﻪ ‪ ITU‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را در زﻣﻴﻨـﻪ ‪ IMT-2000‬آﻏـﺎز ﻛـﺮد‪ .‬در ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲ ﺟﻬـﺎﻧﻰ رادﻳـﻮ‬
‫)‪ (WRC‬در ﺳﺎل ‪ 1992‬ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ‪ ITU‬ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﺪ‪ ،‬ﺟﻬـﺖ ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮى ‪ IMT-2000‬ﺗﻮﺳـﻂ ﺟﻬﺎﻧﻴـﺎن‪ ،‬ﺑﺎﻧـﺪ‬
‫‪ 2‬ﮔﻴﮕﺎﻫﺮﺗﺰ اﺧﺘﺼﺎص ﻳﺎﻓﺖ‪ 8 .‬ﺳﺎل ﺑﻌﺪ‪ ،‬در ‪ 2000WCR‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺴﻞ ﺳﻮم در ﺳﻪ ﺑﺎﻧﺪ ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ‪،‬‬
‫ﻃﻴﻒ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﻴﺰ اﺧﺘﺼﺎص داده ﺷﺪ‪ :‬ﻳﻜﻰ زﻳﺮ ﻳﻚ ﮔﻴﮕﺎﻫﺮﺗﺰ‪ ،‬دﻳﮕﺮى در ﺣﺪ ‪ 1/7‬ﮔﻴﮕﺎﻫﺮﺗﺰ )ﻛـﻪ در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ‬
‫ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻧﺴﻞ دوم در آن اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ( و ﺑﺎﻧﺪ ﺳﻮم در ﺣﺪ ‪ 2/5‬ﮔﻴﮕﺎﻫﺮﺗﺰ‪.‬‬
‫اﻳﻦ اﻣﺮ راه را ﺑﺮاي ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﺎزﮔﺸﻮد ﺗﺎ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ‪ IMT-2000‬را ﺑـﻪ ﺧـﺪﻣﺖ‬
‫ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ‪ ،‬ﻫﻨﮓﻛﻨﮓ‪ ،‬ﭼﻴﻦ و ﺑﺴﻴﺎرى ﻛﺸﻮرﻫﺎى اروﭘﺎﻳﻰ ﺑﺮاي ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﻃﻴﻒﻫﺎﻳﻲ‬
‫را اﺧﺘﺼﺎص دادهاﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺳﺎل ‪ 2004‬ﻣﻌﺪودى از ﺧﺪﻣﺎت آن ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺠﺎرى در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﻌـﻀﻲ‬
‫از ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮى ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺴﻞ ﺳﻮم را آﻏﺎز ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪ :‬ژاﭘﻦ‪ ،‬ﺟﻤﻬـﻮرى ﻛـﺮه‪ ،‬ﺑﺮزﻳـﻞ‪ ،‬ﻛﺎﻧـﺎدا‪،‬‬
‫اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه و ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ‪.‬‬
‫ﻋﻠﻰرﻏﻢ اﻗﺪاﻣﺎت ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻰ در ﺧﺼﻮص اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى‪ ،‬رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻔﻰ در ﻣﻮرد ﻓﻨﺎوري ﻧـﺴﻞ ﺳـﻮم‬
‫اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﺣﺘﻰ ﻋﻤﺪه ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﺑـﺮ ﺳـﺮ ﻳـﻚ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻮاﻓـﻖ ﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬در‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ IMT-2000‬ﺑﺎ ﺗﻌﺪادى »ﺑﺴﺘﺮ و ﻓﻀﺎي« ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﻰﺗﻮان ﮔﻔﺖ‬
‫‪ 5‬ﻓﺎﺻﻞ رادﻳﻮﻳﻰ اﺣﺘﻤﺎﻟﻰ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻪ ﻓﻨﺎورى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻣﺨﺘﻠﻒ )‪ (FDMA ,TDMA ,CDMA‬رخ ﻧﻤﻮد‪ .‬ﺗﺎ اﻳﻦ‬
‫ﻟﺤﻈﻪ ﺗﻮﺟﻪ اﺻﻠﻰ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ ﻓﻨﺎورى ‪ ،CDMA‬ﺑـﻪ وﻳـﮋه ‪ CDMA‬ﺑﺎﻧـﺪ ﭘﻬـﻦ ﻳـﺎ ‪) W-CDMA‬ﻛـﻪ در اروﭘـﺎ ﺑـﻪ‬
‫‪ UMTS‬ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ( و ‪) CDMA2000‬از ﺟﻤﻠﻪ ‪ (CDMA2000 1x‬ﺟﻠﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺎﻛﻨﻮن اﻋﻄﺎى ﮔـﻮاﻫﻰ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪326‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻣﻠﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ دو ﻓﻨﺎورى رادﻳﻮﻳﻰ ﻣﺤﺪود ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﭼﻴﻦ در ﺣﺎل ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻰ ﺑﺮاى ﻓﻨـﺎورى ﺳـﻮم ﺑـﺎ ﻧـﺎم‬
‫‪ TDSCDMA‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ -4‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺗﺤﻮل‬
‫از اواﻳﻞ دﻫﻪ ﻧﻮد‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺤﻮﻻت ﻓﻮقاﻟﻌﺎدهاى را ﭘﺸﺖ ﺳﺮﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ 15 .‬ﺳـﺎل ﭘـﻴﺶ‪ ،‬ﻗﺒـﻞ از ﻇﻬـﻮر ﺷـﺒﻜﻪ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ وب‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺎﺳﺎً ﺑﺮ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى داﻧﺸﮕﺎﻫﻰ و ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﻮد و ﻣﻘـﺮ آن در آﻣﺮﻳﻜـﺎى ﺷـﻤﺎﻟﻰ ﻗـﺮار‬
‫داﺷﺖ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻰ و اﻛﺜﺮاً ﺟﻬﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﺎﻳﻞ و ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮارﻣﻰﮔﺮﻓﺖ‪ .‬در اواﻳﻞ دﻫﻪ‬
‫ﻧﻮد ﺑﺎ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻰ وب در ‪ (1) CERN‬واﻗﻊ در ژﻧﻮ‪ ،‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊﺗﺮى در دﺳﺘﺮس ﻛﺎرﺑﺮان ﻗـﺮار‬
‫ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻃﻰ اواﻳﻞ و اواﺳﻂ دﻫﻪ ﻧﻮد‪ ،‬رﺷﺪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎدهاى در ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﻋﻀﻮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﻫﻤﻜـﺎريﻫـﺎي‬
‫اﻗﺘﺼﺎدي )‪ (OECD‬ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ و ﺳﺘﻮن ﻓﻘﺮات آن ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺼﻮﺻﻰﺳـﺎزى ﭘـﻴﺶ رﻓـﺖ‪ .‬اواﺳـﻂ ﺗـﺎ‬
‫اواﺧﺮ دﻫﻪ ﻧﻮد‪ ،‬ﺷﺎﻫﺪ رﺷﺪ و اﻓﻮل ﻣﻔﺮط "‪ "dot.com‬ﺑﻮدﻳﻢ و در آن زﻣﺎن اﻳﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪ ﻛـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﺑﺮاى در ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻠﻘﻰ ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻋﻠﻰرﻏﻢ اﻳﻦ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ و اﻓﻮل )ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﻴﺰى در ﻣﻴﺎن اﻛﺜﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺟﺪﻳـﺪ ﻣـﺸﺘﺮك‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ()‪ (2‬ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ دﻳﺠﻴﺘﺎل اﺳﺘﻤﺮار ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺘﻰ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﺎ ﺗﺼﻮرش را ﻫﻢ ﻧﻤﻰﻛـﺮدﻳﻢ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺟﻬﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزى و ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮ ﻛﺮدن ﺧﺪﻣﺎت اﺑﺰارﻫﺎي ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎي ‪ PSTN‬و ﺗﺤـﺖ‬
‫‪ ،IP‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻰ در ﺣﺎل ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺖ‪ .‬ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻠﻔﻦ )از ﻫﺮ دو ﻧﻮع ﺛﺎﺑﺖ و ﻫﻤﺮاه( و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺣﺘﻤﺎﻻً در ﺣﺎل ادﻏـﺎم‬
‫ﺷﺪن در ﭼﻴﺰى ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻰ اﻓﺮاد از آن ﺑﻪ »ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ« ﻳﺎ ‪ NGN‬ﻳﺎد ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ از‬
‫)‪(3‬‬
‫وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ذﻳﻞ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‬
‫› اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي ‪IP‬؛‬
‫› ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻛﻨﺘﺮﻟﻰ در ﻣﻴﺎن ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ‪ ،‬ﺗﻤﺎس ‪ /‬ﺟﻠﺴﻪ و اﺑﺰار ‪ /‬ﺧﺪﻣﺎت؛‬
‫› ﺟﺪاﺳﺎزى ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت از ﺷﺒﻜﻪ و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎ و درﮔﺎهﻫﺎي آزاد؛‬
‫› ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ از ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊ ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬اﺑﺰارﻫﺎ و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎى ﻣﺒﺘﻨﻰ ﺑﺮ ﺑﻠﻮكﻫﺎى ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ )ﻧﻈﻴـﺮ ﺧـﺪﻣﺎت‬
‫ﻫﻤﺰﻣﺎن‪ ،‬ﻏﻴﺮ ﻫﻤﺰﻣﺎن و ﭼﻨﺪ رﺳﺎﻧﻪاى(؛‬
‫› ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎى ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ‪ end-to-end QoS‬و ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ؛‬
‫› ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﭘﻴﺸﻴﻦ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎي آزاد؛‬
‫› ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺤﺮكﭘﺬﻳﺮي ﺑﺎﻻ ﺑﺮاي ﻛﺎرﺑﺮان‬
‫› دﺳﺘﺮﺳﻰ ﻧﺎﻣﺤﺪود ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﻪ اراﺋﻪ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ؛‬
‫‪http://www.cern.ch 1‬‬
‫‪ 2‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪» :‬ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﺎﺛﻴﺮات آن ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« ﻧﻮﺷﺘﻪ اﻧﺪرو اودﻟﻴﺰﻛﻮ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه ﻣﻴﻨﺴﻮﺗﺎ‪.‬‬
‫‪http://www.itu.int/ITU-T/studygroups/com13/ngn2004/working_definition.html 3‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪ -5‬روﻧﺪﻫﺎى ﺟﻤﻌﻴﺖﺷﻨﺎﺳﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ‪ ITU‬در ﺳﺎل ‪ 1993‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺎن ﺷﺮوع ﺑﻪ اﻧﺘـﺸﺎر ﮔـﺰارشﻫـﺎى‬
‫ﺷﺎﺧﺺ آﻣﺎرى ﻛﺮد‪ ،‬ﺣﻮزه آﺳﻴﺎ ‪ -‬اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﭼﻬﺎرم ﺧﻄﻮط ﺗﻠﻔﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺟﻬﺎن و ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﻳﻚ ﺷـﺸﻢ ﻛـﺎرﺑﺮان‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻫﻤﺮاه را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده ﺑﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑـﻪ ﺑـﺰرگﺗـﺮﻳﻦ ﺑـﺎزار ﻣﺨـﺎﺑﺮاﺗﻲ‬
‫ﺟﻬﺎن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ )ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ‪ 2‬ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﺪ(‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪاي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻬﺎم ﺑﺎزار ﺧﻮد را اﻓﺰاﻳﺶ داده‬
‫اﺳﺖ و ﻇﺮف دﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻛﺎرﺑﺮ ﺟﺪﻳﺪ ﺗﻠﻔﻦ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﺑﺮان آن اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺳﻴﺎ‪-‬اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ ﻫﻢاﻛﻨﻮن از ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﻮﺑﺎﻳﻞ و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و از ﻧﻈﺮ ﻓﻨـﺎوريﻫـﺎي‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻧﻈﻴﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ و دادهﻫﺎي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﻧﻴﺰ در ﺻﺪر ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن ﻗﺮار دارد‪ .‬ﺟﻤﻬﻮرى‬
‫ﻛﺮه و ﻫﻨﮓﻛﻨﮓ و ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ از ﻟﺤﺎظ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ درﺻﺪر اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻗﺮار دارﻧـﺪ‪ .‬در ﺣـﻮزه‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎى اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه‪ ،‬ژاﭘﻦ و ﺟﻤﻬﻮرى ﻛﺮه اوﻟﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى ﺳـﻠﻮﻟﻲ را در‬
‫ﺳﻄﺢ ﺗﺠﺎرﺗﻰ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارىﻫﺎ‪ ،‬در ﻛﻨﺎر ﺑﺮﺧﻮردارى از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﺑﺮاى رﺷﺪ اﻳﻦ ﺣـﻮزه‬
‫از ﻟﺤﺎظ ﺟﻤﻌﻴﺖ‪ ،‬ﮔﻮﻳﺎى اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﺮاى ﻫﻤﻴـﺸﻪ از آﻣﺮﻳﻜـﺎى ﺷـﻤﺎﻟﻰ و اروﭘـﺎى‬
‫ﻏﺮﺑﻰ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺳﻴﺎ اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› ﺗﻨﻮع ﻃﺮحﻫﺎى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻰ در ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ‪ IP‬ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲرود؛‬
‫› وﻳﮋﮔﻰﻫﺎى ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻣﻮرد ﺗﺼﻮر ﻛﺎرﺑﺮ؛‬
‫› ﺧﺪﻣﺎت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻣﻴﺎن ﺛﺎﺑﺖ ‪ /‬ﻫﻤﺮاه؛‬
‫› اﺳﺘﻘﻼل ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺎت از ﻓﻨﺎورىﻫﺎى زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ اﻧﺘﻘﺎل؛‬
‫› رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻘﺮرات ﻣﻠﻰ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﺿﻄﺮارى‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ و ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ‬
‫‪327‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪328‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ)‪ :(2‬ﺗﻮزﻳﻊ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﺎرﺑﺮان ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ -6‬روﻧﺪﻫﺎى اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ (2‬ﻣﺒﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺎره آﻓﺮﻳﻘﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن در دو ﺣﻮزه ﻧﻔـﻮذ ﺗﻠﻔـﻦ ﻫﻤـﺮاه و اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺴﻴﺎر‬
‫ﻛﻨﺪﺗﺮ از ﺳﺎﻳﺮ ﻗﺎرهﻫﺎي ﺟﻬﺎن ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن از ﻟﺤﺎظ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﻪ وﻳـﮋه در ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻔﺎوتﻫﺎى ﻓﺎﺣﺸﻰ وﺟﻮد دارد‪ .‬اﻳﻦ اذﻋﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻳﻜﻰ از دﻻﻳﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﭼﻨـﻴﻦ وﺿـﻌﻴﺘﻰ‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻى ﻣﺪارات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻛﻤﺘﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و ‪Backbone‬ﻫـﺎي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﺟﻬﺖ رﻓﻊ اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى اﻗﺪاﻣﺎت در دﺳﺖ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺪلﻫـﺎى ﺟﺪﻳـﺪ‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت ﻣﺎﻟﻰ ﻣﻴﺎن اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ اﻧﺒﺎﺷـﺖ ﺳـﺎزى ﺗﺮاﻓﻴـﻚ در ﻧـﻮاﺣﻰ‪ ،‬ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﻳـﺎ‬
‫ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ ﺗﺎ از ارﺳﺎل از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﻄﻮط ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﺎﻫﻮارهاي ﻳﺎ ﻛﺎﺑﻠﻰ ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎل ﺗﺮاﻓﻴـﻚ ﺑـﻴﻦ‬
‫ﻗﺎرهاي ‪ -‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﻴﺎن آﻓﺮﻳﻘﺎ و اروﭘﺎ ﻳﺎ آﻣﺮﻳﻜﺎي ﺷﻤﺎﻟﻰ – ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲرود‪ ،‬ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﮔﺮدد‪ .‬اﻗـﺪام دوم‪ ،‬اﻳـﻦ‬
‫ﻫﺪف را دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻣﺤﻠﻰ و ﻣﻠﻰ را در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺧـﻮد ﺑﺮﺳـﺎﻧﺪ و از اﻳـﻦ ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫واﺑﺴﺘﮕﻰ ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ‪ .‬ﺑﺮاى درك ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺣﺠﻢ اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔـﺖ ﺑـﻴﺶ‬
‫از ‪ 75‬درﺻﺪ ﺗﺮاﻓﻴﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اروﭘﺎ درون ﻣﻨﻄﻘﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻴﺰان در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻧﻈﻴﺮ آﻓﺮﻳﻘﺎ ﻓﻘﻂ ﻳـﻚ درﺻـﺪ‬
‫اﺳﺖ )ﺷﻜﻞ )‪ (3‬را ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ(‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﮔـﺮوه ‪ 3‬ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻰ ﺑﺨـﺶ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزى ﻣﺨـﺎﺑﺮات و ﺑﺨـﺶ ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات ‪ ،ITU‬ﻣﺸﻐﻮل ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞﻫﺎﻳﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪329‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(3‬ﺗﻮزﻳﻊ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻇﺮﻓﻴﺖ ‪Backbone‬‬
‫‪ -7‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﻤﺮاه ﺑﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﭘﻴﺸﻰ ﻣﻰﮔﻴﺮد‬
‫ﺳﺎل ‪ 2002‬در ﺗﺎرﻳﺦ ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻠﻔﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻔﻰ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻰآﻳﺪ‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻦ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﺑﺮ ﺛﺎﺑـﺖ ﺳـﺒﻘﺖ‬
‫)‪(1‬‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ )ﺷﻜﻞ ‪ 4‬را ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ(‬
‫رﺷﺪ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﺟﻬﺖ ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﺧﻄﻮط ﺛﺎﺑﺖ آﺛﺎر ﺑﺴﻴﺎرى را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ ﺗـﺄﺛﻴﺮ آن ﺑـﺮ‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت )‪ (ICT‬ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ آن را‬
‫ﺑﻪ اﺑﺰار ﻣﻨﺎﺳﺒﻰ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺑﺪل ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺎ ﺣﺪى ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺳـﻠﻮﻟﻲ‬
‫ﻧﻴﺰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬زﻳﺮا ﺳﺎﺧﺖ آﻧﻬﺎ ﺳﺮﻳﻊﺗﺮ از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺧﻂ ﺛﺎﺑﺖ ﺻﻮرت ﻣـﻲﮔﻴـﺮد و در ﺿـﻤﻦ اﻳـﻦ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ‬
‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺣﻮزهﻫﺎى ﭼﺎﻟﺶاﻧﮕﻴﺰ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻰ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪ .‬ﺧﺪﻣﺎت ﻫﻤﺮاه ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ رﻗﺎﺑﺖ ﺷﺪهاﻧـﺪ‬
‫و ﻣﺪلﻫﺎى ﭘﻴﺶ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﺪه ﻧﻴﺰ اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ ﺗﻠﻔﻦﻫـﺎى ﻫﻤـﺮاه را ﺑـﺮاى ﻛـﺴﺎﻧﻰ ﻓـﺮاﻫﻢ آوردهاﻧـﺪ ﻛـﻪ از‬
‫اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از ﻃﺮحﻫﺎى اﺷﺘﺮاك ﺗﻠﻔﻦ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬در ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل ‪ ITU 2003‬ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﻴﺶ از ‪ 35/1‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ ﻣﺸﺘﺮك ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن وﺟﻮد دارد‪ ،‬در ﺣـﺎﻟﻰ ﻛـﻪ‬
‫ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﺑﺮان ﺛﺎﺑﺖ ﻓﻘﻂ ‪ 2/1‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﺧﻴﺮاً ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﺟﻬﺎت ﺑﺸﺮى و اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﻓﻨﺎورى ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪،‬‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻰ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ‪:‬‬
‫‪http://www.itu.int/osg/spu/ni/futuremobile/index.html‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪330‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫در ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺳﻴﺎر ﻗﺎﻟﺐ اﺻﻠﻰ دﺳﺘﺮﺳﻰ را اﻳﺠﺎد ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت در ﺣـﻮزه ﺗﺠـﺎرت‬
‫ﻳﺎ ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن‪ ،‬زﻣﻴﻨﻪﻫﺎى ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪار را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﺳﺎزد؛ در ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﺮدم آﻧﻬﺎ از‬
‫ﻫﺮ دو ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺛﺎﺑﺖ و ﺳﻴﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬وﻳﮋﮔـﻰﻫـﺎى ﻓـﺮدي ﺗﻠﻔـﻦ ﻫﻤـﺮاه در ﺣـﺎل ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺗﻌـﺎﻣﻼت‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﻤﺮاه ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﺣﺎل ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﺑﻠﻜﻪ آن را ﺑﻪ زﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاى از ﺧﻮد‬
‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ؛ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردى‪ ،‬ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﻪ ﺟﺎى اﺷﺘﺮاك ﻳﻚ ﺧﻂ ﺛﺎﺑﺖ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه در اﺧﺘﻴﺎر دارﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳـﺪ‪ .‬اﻣـﺎ در ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎﻻ اﻳﻦ ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻴﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻫﻤﺮاه از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺮاى ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬واﺿﻌﻴﻦ ﻣﻘﺮرات‬
‫و اراﺋﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﺟﺪﻳﺪى از ﭘﺎرداﻳﻢﻫﺎ را ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻜﺘﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ‬
‫در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ درﺻﺪ ﻛﺎرﺑﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ از ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ در دو ﻛﺸﻮد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﻨﻼﻧـﺪ و‬
‫اوﮔﺎﻧﺪا ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ دﻻﻳﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪه اﻳﻦ اﻣﺮ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ آﺛﺎر ﻣﺨﺘﻠﻔـﻰ را ﻫـﻢ‬
‫ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﻰﮔﺬارﻧﺪ‪.‬‬
‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ زﻳﺮﺑﻨﺎﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﻣﻘﺮراﺗﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات اﻣﺮوزى ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻔﻬﻮم ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺗـﺮاﻛﻢ ﺧﻄـﻮط‬
‫ﺛﺎﺑﺖ و ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎي اﻧﺤﺼﺎري ﻓﻌﻠﻰ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬رﺷـﺪ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﻫﻤـﺮاه ﺗـﺄﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺗﻮﺟﻬﻰ ﺑﺮﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﻣﻘﺮرات ﻛﻨﻮﻧﻰ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳـﺖ‪ .‬از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻰ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﻃﻴـﻒ ﻗـﺮار‬
‫ﻣﻰﮔﻴﺮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪ :‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺷﻤﺎره‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ و اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ ﺧﻄﻮط‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪ ،‬ﻣﺪلﻫﺎى ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻗﻴﻤﺖﮔﺬارى و ﺻﺪور ﺻـﻮرتﺣـﺴﺎب‪ ،‬ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻰ و ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ از‬
‫دادهﻫﺎ و ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪331‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(4‬ﺗﻌﺪاد ﺧﻄﻮط ﺗﻠﻔﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻫﻤﺮاه در ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻴﻠﻴﻮن‬
‫‪ -8‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه‬
‫ﺑﺮاى اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎور ﻛﻨﻴﻢ ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺳﻴﺎر و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي ﺑﺰرگ و ﺷﺎﻳﺪ »اﻓﺴﺎﻧﻪاى ﺗﺒـﺪل ﺷـﻮد ﻛـﻪ‬
‫ﺣﺘﻰ از اﺟﺰاﻳﺶ ﺑﺰرگﺗﺮ اﺳﺖ«‪ ،‬ﻧﻴﺎزى ﺑﻪ ﺧﻴﺎلﭘﺮدازى ﻓﻮقاﻟﻌـﺎده ﻧﻴـﺴﺖ‪ .‬اﮔـﺮ اﻳـﻦ دﻳـﺪﮔﺎه را ﺑﭙـﺬﻳﺮﻳﻢ‪ ،‬اﺣﺘﻤـﺎﻻً‬
‫ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺳﻴﺎر و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ ﺑﺎ ﻓﻨﺎورى ﻧﻮع ‪ -RFID‬ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﺑﺨﺶ ‪ (9-2‬ﻧﻮآورىﻫـﺎى‬
‫ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﻴﺰى را ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آورد‪.‬‬
‫ﻗﺪرﺗﻬﺎي اﺻﻠﻲ اﻗﺘﺼﺎدى آﺳﻴﺎ‪ ،‬اوﻟﻴﻦ اﻗﺪامﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ژاﭘﻦ و ﻛﺮه اوﻟﻴﻦ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ واﻗﻊ ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه را ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ )ﺷﻜﻞ ‪ 5‬را ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ(‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ژاﭘـﻦ و‬
‫ﻛﺮه ﮔﻮﻳﺎى وﺟﻮد ﻳﻚ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺰرگ در ﺣﻮزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ اﻣﻴﺪﻫﺎى ﺑﺰرﮔﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﺳـﻮم ﻣﻌﻄـﻮف‬
‫ﺷﺪه ﺗﺎ ﺣﺪودى ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻓﺖ ﻛﻠﻰ ﺑﺨﺶ ﻣﺨﺎﺑﺮات در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ و اﺷﺒﺎع ﺷﺪن ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﺎزارﻫﺎي ﺗﻠﻔـﻦ ﻫﻤـﺮاه‬
‫ﺑﻪ ﺳﺮدى ﮔﺮاﻳﻴﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎى ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻰ را ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮى ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎ‬
‫آﻏﺎز ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺳﻌﻰ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫـﺎى ﺗـﺪرﻳﺠﻰ و ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧـﻪﺗـﺮى را دﻧﺒـﺎل ﻛﻨﻨـﺪ و ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ دﻟﻴـﻞ‬
‫ﺗﻼشﻫﺎى ﺧﻮد را در زﻣﻴﻨﻪ اﺑﺰارﻫﺎي ﭼﻨﺪ رﺳﺎﻧﻪاى ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﺮ ﺑﺴﺘﺮ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻧﺴﻞ دوم ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮدهاﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺴﻴﺎرى از‬
‫آﻧﻬﺎ در ﺣﺎل ارﺗﻘﺎى ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎﻳﺸﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ اﻧﺘﻘﺎل دادهﻫﺎ ﻣﺸﻜﻞ اﻧﺘﻘﺎل ﺗـﺼﺎوﻳﺮ را ﺣـﻞ ﻛﻨﻨـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺷﺎﻳﺪ روش ﺳﻮدﻣﻨﺪي ﺑﺮاي آزﻣـﺎﻳﺶ ﺑـﺴﺘﺮﻫﺎي ﻧـﺴﻞ ﺳـﻮم ﻣﺤـﺴﻮب ﺷـﻮد ﻳـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ زﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎى‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى ﻛﺎﻣﻞ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﻧﺴﻞ ‪ 2/5‬را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻰآﻧﻜﻪ ﻧﻴـﺎزى ﺑـﻪ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬارى ﻫﻨﮕﻔـﺖ در‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪332‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(5‬درﺻﺪ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه از ﻛﻞ ﻛﺎرﺑﺮان ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‬
‫‪ -9‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫روﻧﺪ ﺑﻌﺪى ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻮى اﻓﻘﻲ وراي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه‪ ،‬اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴـﺮ ﻳـﺎ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى ﻫﻤـﻪ ﺟـﺎ ﻣﻮﺟـﻮد‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﺷﺎﻣﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ رادﻳﻮﻳﻰ )‪ (RFID‬و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزى آﻧﻬﺎ ﺑـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ‬
‫ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﺳﺖ ﻛﻪ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ در اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻳﻊ ﺣﺠﻢ و ﻫﺰﻳﻨﻪ رﻳﺰﺗﺮاﺷﻪﻫﺎ ﺷـﺘﺎب‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺣﺎﻛﻰ از اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻧﻮع ﺟﺪﻳـﺪى از ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ و‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ ﻛﻪ در اﺳﺘﺮاﺗﮋىﻫﺎى ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت ژاﭘﻦ و ﻛﺮه ‪ -‬دو رﻫﺒﺮ واﻗﻌﻰ اﻳﻦ‬
‫ﻋﺮﺻﻪ – ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ از ﻣﺪد ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﺳﺮﻳﻊ ﻓﻨﺎورىﻫـﺎى آﻧـﺘﻦ ﻧﻴـﺰ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ ،‬اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن را ﻣـﻰدﻫـﺪ ﻛـﻪ‬
‫رﻳﺰﺗﺮاﺷﻪﻫﺎى ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻚ در اﺷﻴﺎى ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ ﻛﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻦ اﺷﻴﺎء ﺑـﻪ ﺷـﺮاﻳﻄﻲ در دﻧﻴـﺎي‬
‫واﻗﻌﻲ ﭘﻲ ﺑﺒﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻰ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻰ ﻃﻴﻒ ﻣﺘﻨﻮﻋﻰ از اﻃﻼﻋﺎت دﻧﻴﺎي واﻗﻌـﻲ‪ ،‬ﻧﻈﻴـﺮ ﻫﻮﻳـﺖ ﻳـﻚ ﺷـﺨﺺ‪،‬‬
‫ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻰ‪ ،‬درﺟﻪ دﻣﺎ و رﻃﻮﺑﺖ‪ ،‬زﻣﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل و ﺷﺨﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه آن ﻣﻲﮔﺮدد‪ .‬ﮔﺮوﻫﻰ اﻳﻦ روﻧﺪ‬
‫را ﻳﻚ ﺗﺤﻮل ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻰداﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ آن را »اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺷﻴﺎء« ﻧﺎﻣﻴﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑـﺴﻴﺎري ﺑـﻪ وﻳـﮋه در‬
‫اروﭘﺎ و اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ‪ RFID‬در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻰ ﺑﺮاي ﻛﺪﻫﺎى ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬
‫ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ دﻳﺪﮔﺎه آﺳﻴﺎ اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻴﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﺴﻴﺎر وﺳﻴﻊﺗﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ ﻧـﻴﻢ ﻧﮕـﺎﻫﻲ ﺑـﻪ‬
‫‪333‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫آﻳﻨﺪه ﻣﺤﻴﻂ ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺤﻴﻂ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه در ﻓﻴﻠﻢ اﺧﻴﺮ »ﮔﺰارش ﮔﺮوه اﻗﻠﻴـﺖ«‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ )ﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﺎ ﺣﺪودى از ﻧﻮع ﻣﻨﻔﻰ آن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ(‪.‬‬
‫)‪(2‬‬
‫در اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻣﺨﺎﺑﺮات ‪ ITU‬ﻛﻪ در ﺳﺎل ‪ 2003‬ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﻛِﻦ ﺳﺎﻛﺎﻣﻮرا از داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻮﻛﻴﻮ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻰ از ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﻳﻦ ﺑﻨﻴﺎﻧﮕﺬاران ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺷﻜﻞ دﻫﻨﺪه ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲآﻳﺪ‪ ،‬اﻇﻬﺎر داﺷـﺖ ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻨﻜﻪ از ﻣﺸﺎﻫﺪه رﺷﺪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﻓﻨﺎورى ﺧﻮﺷﺤﺎل اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻻزم اﺳﺖ در اﺑﺘـﺪا ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﺳـﺮى ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى و ﻣﻘﺮراﺗﻰ اﺳﺎﺳﻰ اﺷﺎره ﻛﻨﺪ‪ .‬او ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫـﺎﻳﻰ اﺷـﺎره ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺟﻬـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده از‬
‫ﺑﺮﭼﺴﺐﻫﺎى ‪ RFID‬ﺑﺮ روي ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ ﻣﺤﺼﻮل ﺧﻮد ﻛﻪ ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﺗﻮزﻳﻌﺸﺎن را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧـﺪ‪ ،‬ﻃـﺮحﻫـﺎﻳﻰ را‬
‫دﻧﺒﺎل ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻗﺪام ﻧﮕﺮاﻧﻰﻫﺎﻳﻰ را در ﻣﻮرد اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ و اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ اﻳـﻦ ﻓﻨـﺎورى ﺑﺮﻧﮕﻴﺨﺘـﻪ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬در ﻛﺎرﮔﺎه اﺧﻴﺮ ‪ ITU‬در ﺧﺼﻮص ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺑﺮآﻣﺪه از ‪ RFID‬ﻛـﻪ در ‪MIT‬‬
‫ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺪاد ﺑﺴﻴﺎرى از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﻣﺪﻧﻲ ﺑﺎﻻﺗﻔﺎق در ﻣـﻮرد ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮي ﺳـﺮﻳﻊ ﻓﻨـﺎورى ﺗﺮاﺷـﻪ ‪ RFID‬در‬
‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺼﺮﻓﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﻧﻬﺎ ﺗﻌﺮض ﺑﺎﻟﻘﻮهاى ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﺷﺪﻳﺪاﻟﻠﺤﻨﻰ ﺻﺎدر‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫)‪(1‬‬
‫‪ -10‬ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺑﻰﺳﻴﻢ ﺛﺎﺑﺖ‬
‫در ﺳﺎل ‪ ،2002‬ﻓﻨﺎورى ‪ LAN‬ﺑﻰﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻒ در ﺑﺎزار ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﺤﺎﺻﺮه ﺷﺪه ﺗﺒﺪل ﺷـﺪ‪ .‬ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎى‬
‫‪ LAN‬ﺑﻰﺳﻴﻢ را ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎرآﻣﺪ ﺟﻬﺖ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻳﻚ اﺗﺼﺎل ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ و‬
‫از ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﺶ از ﺻﺪﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر روزاﻓﺰوﻧـﻰ در روشﻫـﺎى دﺳﺘﺮﺳـﻰ ﺑـﻪ ﺑﺎﻧـﺪ وﺳـﻴﻊ از‬
‫ﻣﺴﺎﻓﺖﻫﺎى ﻃﻮﻻﻧﻰﺗﺮ در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ از ﻃﺮﻳﻖ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﻮح ﻗﺪرت ﺗﺠﻬﻴـﺰات‪،‬‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﺘﻦﻫﺎى وﻳﮋه و ﺗﻀﻤﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ ‪ Line-of-sight‬ﺻﻮرت ﻣـﻲﭘـﺬﻳﺮد‪ .‬از ﻣﻴـﺎن ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﻓﻨـﺎورىﻫـﺎى‬
‫‪ ،WLAN‬ﻣﻌﺮوفﺗﺮﻳﻦ و ﻣﺘﺪاولﺗـﺮﻳﻦ آﻧﻬـﺎ ‪ IEEE802.11b‬اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻً ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان »‪ «Wi-Fi‬ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد‪.‬‬
‫در رﺷﺪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ‪ LAN‬ﺑﻰﺳﻴﻢ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ دﺧﺎﻟﺖ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ :‬اﻓـﺖ ﺑـﻴﺶ از ﺣـﺪ ﻗﻴﻤـﺖﻫـﺎ‪ ،‬ﻣﺰاﻳـﺎي‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻴﺎر ﺑﻮدن اﺗﺼﺎل ﺑﻰﺳﻴﻢ‪ ،‬دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى و ﻧـﺼﺐ آﺳـﺎن‪ .‬دو وﻳﮋﮔـﻲ ﺗﺠﻬﻴـﺰات ارزان و ﻧـﺼﺐ آﺳـﺎن‪،‬‬
‫ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺧﺎﺻﻰ ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ‪ LAN‬ﺑﻰﺳﻴﻢ در اﺗﺼﺎلﻫﺎى روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺨﺸﻴﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎرى از ﭘـﺮوژهﻫـﺎى ﺳﺮاﺳـﺮ‬
‫ﺟﻬﺎن ﺑﻪ دﻧﺒﺎل راهﻫﺎﻳﻰ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻓﻨﺎورى ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ارﺗﺒـﺎط در ﺣـﺪ ﻳـﻚ ﻣﺎﻳـﻞ را ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺨﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات ‪ ITU‬ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ذﻛﺮ ﻳﻚ ﻣﺜﺎل ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﻣـﻰﺷـﻮد‪ ،‬در ﺣـﺎل اﺟـﺮاى ﺳـﻪ ﭘـﺮوژه‬
‫آزﻣﺎﻳﺸﻰ اﺳﺖ ﺗﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮاي اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ را ﺟﻬﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن‪ ،‬اوﮔﺎﻧﺪا و ﻳﻤـﻦ‬
‫ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ در ﺑﺴﻴﺎرى از ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻛـﺸﻮرﻫﺎى ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ از ﻧﻈـﺮ‬
‫اﻗﺘﺼﺎدى ﭘﺎﻳﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪Minority Report‬‬
‫‪Ken Sakamura‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪334‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻳﻚ اﺳﺘﻔﺎده رو ﺑﻪ رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ از ‪WLAN‬ﻫﺎ‪ ،‬اﻳﺠﺎد ﻣﻜـﺎنﻫـﺎﻳﻲ )‪ (hotspot‬ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻋﻤـﻮﻣﻰ ﻧﻈﻴـﺮ ﻓﺮودﮔـﺎهﻫـﺎ‪،‬‬
‫ﺳﺎﻟﻦﻫﺎى اﺟﻼس و ﻛﺎﻓﻪﻫﺎ ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ﺑﺮﻗﺮاري اﺗﺼﺎﻻت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﻰﺳﻴﻢ ﺑـﺎ ﺳـﺮﻋﺖ ﺑـﺎﻻ ﺑـﺮاى ﻛـﺎرﺑﺮان‬
‫ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد‪ .‬ﺳﻮاى از ﻣﻔﻬﻮم »‪ ،«hotspot‬ﭼﻨﺪ ﺷﺮﻛﺖ ﺗﺠﺎري ﻧﻴﺰ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻃﺮحﻫﺎى ﺑﺰرﮔﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗـﺎ ﺷـﺒﻜﻪاي‬
‫از اﺗﺼﺎﻻت ﺑﻰﺳﻴﻢ ‪ LAN‬را در ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪ‪ .‬زاﻣﻮرا‪ ،‬ﻳﻚ ﺷـﻬﺮك اﺳـﭙﺎﻧﻴﺎﺋﻰ ﺑـﺎ ﺟﻤﻌﻴﺘـﻰ ﺑـﺎﻟﻎ ﺑـﺮ‬
‫‪ 65000‬ﻧﻔﺮ‪ ،‬ﻧﻤﻮﻧﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ از ﭘﻮﺷﺶ ‪ 75‬درﺻﺪى ‪ Wi-Fi‬ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬اﺧﻴﺮاً ‪ IEEE‬اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ 802.16‬را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ‪ WiMAX‬ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ‬
‫ﻣﻰﺷﻮد و ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻰﺳﻴﻢ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻣﻌﻤﺎرى ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻘﻄﻪ)‪ (1‬ﺑﻬﺮهﺑـﺮدارى ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻧـﺴﺨﻪ‬
‫اوﻟﻴﻪ آن )‪ (802/16‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻰﺳﻴﻢ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ را ﻛﻪ در‬
‫ﻃﻴﻒ ‪ 10‬و ‪ 66‬ﮔﻴﮕﺎ ﻫﺮﺗﺰ اﺟﺮا ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮآورده ﺳﺎزد‪ .‬ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺻﻼح ﺷﺪه اﺧﻴﺮ )‪ (802/16a‬از ﻫﻤﺎن ﻛﺎرﻛﺮد ﺑـﺮاى‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﻓﻌﺎل در ﻃﻴﻒ ‪ 2‬و ‪ 11‬ﮔﻴﮕﺎ ﺑﺎﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺠﻬﻴﺰات ‪ WiMAX‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ دادهﻫﺎ را ﺗـﺎ ﻓﺎﺻـﻠﻪ‬
‫‪ 32‬ﺗﺎ ‪ 56‬ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ و ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ‪ 70‬ﻣﮕﺎﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺑﻰﺳﻴﻢ ﺛﺎﺑﺖ از ﻧﻈﺮ ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي ﻣﺸﻜﻼت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ دارﻧـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ ﮔـﺮوه ﻛـﺎرى ﻓﻨـﻰ‬
‫‪ WiMAX‬ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻜﺮار ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ‪ Wi-Fi‬از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﻮاﻫﻰ آن ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اول اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬اﻳﻦ ﮔـﺮوه‬
‫ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي اﺻﻠﻲ و ﭘﻴﺸﺮو در ﺑﺴﻴﺎرى از ﺻﻨﺎﻳﻊ را در ﺧﻮد ﺟﺎي داده زﻳﺮا اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎ در ﺑﺎزارﻫﺎى ﻓﺮدىﺷـﺎن ﻧﻔـﻮذ‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻰ دارﻧﺪ و ﺑﻪ ارﺗﻘﺎى ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺸﺘﺮك ﻛﻤﻚ ﻛﻨﻨﺪ‪ (2).‬دوم اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺸﻜﻞ ‪ WiMAX‬ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﻰ از‬
‫ﺗﺸﻜﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﻓﻖ ‪ Wi-Fi‬اﺳﺖ ﻛﻪ »ﻣﻬﺮ ﺗﺄﻳﻴﺪ را ﻣﻰزﻧﺪ«‪ ،‬ﻳﻌﻨﻰ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ دﻳﮕـﺮ ﻣﺤـﺼﻮﻻت ﺗﺄﻳﻴـﺪ‬
‫)‪(3‬‬
‫ﺷﺪه ﻫﻤﺨﻮاﻧﻲ دارد‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺑﺮﻗﺮارى ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺸﺘﺮك واﺣﺪ ﻛﻤﻚ ﺑﻴﺸﺘﺮى ﻣﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -11‬ﺗﻮﻟﺪ ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻓﻨﺎورى دﻳﮕﺮى ﻧﻴﺰ در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻻزم را ﺑﺮاى ﻫﻢﮔﺮاﻳﻰ و ﺗﻘﺎرب ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﺻـﻨﻌﺘﻰ ‪ -‬ﻳﻌﻨـﻰ‬
‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ‪ ،‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﭘﺨﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى رادﻳﻮﻳﻰ و ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻰ – ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد‪ .‬اﻳﻦ ﻓﻨﺎوري »ﺑﺎﻧﺪ وﺳـﻴﻊ« ﻧـﺎم دارد‪.‬‬
‫ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ )ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﺰاﻳﺎى آن ﭘﻰﺑﺒﺮﻳﺪ(‪ ،‬اﺻـﻮﻻً ﺗﺤـﺮك ﺑـﺎزار آن ﻣـﺴﺘﻠﺰم‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻛﺎرﺑﺮان اﺳﺖ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً از ﻫﺮ ده ﻧﻔﺮ ﻣﺸﺘﺮك اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﻳـﻚ ﻧﻔـﺮ از‬
‫اﺗﺼﺎل ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ ﺑﺮﺧﻮدار اﺳﺖ )ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﺷﻜﻞ ‪ 6‬ﻧﻤﻮدار ﺑﺎﻻﻳﻰ(‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺗﻌﺪاد ﺑﻴﺸﺘﺮي از ﻛﺎرﺑﺮان از ﻣﺰاﻳﺎي دﺳﺘﺮﺳﻰ‬
‫ﺑﻪ ﻳﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﻠﻰ )‪ (LAN‬در ﻣﺪرﺳﻪ ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﻛـﺎر ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ‪ .‬رﻫﺒـﺮ ﺑﺎﻧـﺪ‬
‫وﺳﻴﻊ ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﺟﻤﻬﻮرى ﻛﺮه اﺳﺖ )ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﺷﻜﻞ ‪ ،6‬ﻧﻤﻮدار ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ( ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺳﻪ ﺳﺎل اﺳـﺖ از ﻧﻈـﺮ ﺗﻌـﺪاد ﻛـﺎرﺑﺮان‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ دﺳﺘﺮﺳﻲ دارﻧﺪ‪ ،‬در ﺻﺪر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻗﺮار دارد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﭘﺲ از ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ در ﺳـﺎل ‪ 2000‬ﺗﻌـﺪاد زﻳـﺎدي از ﻛـﺎرﺑﺮان از آن اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﺮدﻧـﺪ )ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬
‫‪point-to-multipiont architecture‬‬
‫‪1‬‬
‫‪ 2‬ﺗﺸﻜﻞ ‪ Wimax‬راﺟﻊ ﺑﻪ ‪ 802,16‬اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻔﺼﻠﻰ را در اﻳﻦ ﺳﺎﻳﺖ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪http://wimaxforum.org/tech/tech.asp. :‬‬
‫‪ ITU 3‬اﺧﻴﺮا ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﺮده ‪ IEEE‬در ﺑﺨﺶ ارﺗﺒﺎﻃﺎت رادﻳﻮﻳﻲ ﺧﻮد )‪ (ITU-R‬ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺑﺨﺸﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرت دﻳﮕـﺮ‪IEEE ،‬‬
‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و دﻳﮕﺮ اﺳﻨﺎد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ‪ ITU-R‬ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ ﺑﻪ ‪ 25‬دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ در ﻣﺎه ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ(‪ .‬از آن زﻣﺎن ﺑﻪ ﺑﻌﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ در اﻳﻦ ﻛـﺸﻮر‬
‫روﻧﺪ ﺻﻌﻮدي ﭘﻴﺪا ﻛﺮد )ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ‪ ،6‬ﻧﻤﻮدار ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ(‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﺑﻴﺶ از ‪ %93‬ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در‬
‫ﻛﺮه از ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪335‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺷﻜﻞ )‪ :(6‬ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ و درﺻﺪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻛﺎرﺑﺮان اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ‪ ،‬ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪336‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﻨﺒﻊ‪ :‬ﺑﺎﻧﻚ دادهﻫﺎي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات ‪ITU‬‬
‫در اﺑﺘﺪاى ﺳﺎل ‪ 2003‬ﺣﺪود ‪ 63‬ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻣﺸﺘﺮك »ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ« در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن وﺟﻮد داﺷﺖ و در ﻫﻤﺎن زﻣﺎن ﺗﻌﺪاد‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان ﺧﻄﻮط ﺛﺎﺑﺖ ‪ 1/13‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ و ﻛﺎرﺑﺮان ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ‪ 1/16‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﻔﺮ ﺑﻮد‪ .‬ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﺎﻧـﺪ وﺳـﻴﻊ از ﺳـﺮﻋﺖ‬
‫ﺧﺪﻣﺎﺗﻰ ﺑﺮﺧﻮدارﻧﺪ ﻛﻪ ﻃﻴﻒ آن از ‪ 256‬ﻛﻴﻠﻮﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴـﻪ ﺗـﺎ ‪ 100‬ﻣﮕﺎﺑﻴـﺖ در ﺛﺎﻧﻴـﻪ ﮔـﺴﺘﺮده اﺳـﺖ‪ .‬ﺗﻌـﺪاد اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻦ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮى ﻛﻪ ﻃﻰ ﺳﺎل ‪ %72 ،2002‬درﺻﺪ رﺷﺪ داﺷﺘﻪ اﺳـﺖ‪ .‬در ﺣـﺎل‬
‫ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﺧﻂ اﺷﺘﺮاك دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ )‪ ،(DSL‬راﻳﺞﺗﺮﻳﻦ ﺑﺴﺘﺮى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧـﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ و ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل آن‬
‫ﻣﻮدمﻫﺎى ﻛﺎﺑﻠﻰ‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ اﺗﺮﻧﺖ )‪ ،(LAN‬دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺑﻰﺳﻴﻢ ‪ -‬ﺛﺎﺑﺖ‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﺤﻠﻰ ﺑﻰﺳﻴﻢ )‪،(WLAN‬‬
‫ﻣﺎﻫﻮاره و دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎورىﻫﺎ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ .‬اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻗﺮﻳﺐ ﺑﻪ اﺗﻔﺎق ﻛﺎرﺑﺮان اﻣﺮوزى در ﺟﻬﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻗـﺮار دارﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ‬
‫اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻫﻨﻮز ﻣﻴﺎن ‪ 30‬ﻛﺸﻮر ﻋﻀﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻫﻤﻜﺎريﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي )‪ (OECD‬اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮﻫـﺎى ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺗﻮﺟﻬﻰ وﺟﻮد دارد و اﻳﻦ اﺧﺘﻼفﻫﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻮرد دﺳﺘﺮسﭘﺬﻳﺮى ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻠﻜﻪ در ﻣﻮرد ﻛﻴﻔﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻰ و ﺑﻬـﺎى‬
‫ﻫﺮ ﻣﮕﺎﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ ﻧﻴﺰ دﻳﺪه ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬در ﻛـﺸﻮرﻫﺎى در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‪ ،‬ﺑـﺎ ارزانﺗـﺮ ﺷـﺪن ﺑﺎﻧـﺪ وﺳـﻴﻊ و ﺗﻜﺎﻣـﻞ‬
‫ﻓﻨﺎورىﻫﺎي ﺑﻰﺳﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ از ﻓﻨﺎورىﻫﺎي ﺳﻨﺘﻰ ﻣﻜﺎﻟﻤﻪ ﺗﻠﻔﻨﻲ ﺧـﻮد را‬
‫ارﺗﻘﺎء دﻫﻨﺪ و از اﻳﻦ ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻛﻤﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﺟﺮاى اﻳﻦ ﻛﺎر در ﺑﺮﺧﻰ از اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑـﻪ‬
‫اﺛﺒﺎت رﺳﻴﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -12‬اﺻﻼح ﺑﺨﺶ ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻗﺮﻳﺐ ﺑﻪ اﺗﻔﺎق ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎزﻧﮕﺮى ﻳﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺑﻪ اﺻﻼح ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات‬
‫ﺧﻮد ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ﻳﺎ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻣﺸﻐﻮل اﻳﻦ ﻛﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺗﺤﻮﻻت ﺳﺮﻳﻊ ﻣﺤﻴﻂ ارﺗﺒﺎﻃﺎت وﻓﻖ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺮاى ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺑﺎزار را آزاد ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ رﻗﺎﺑﺖ اﻣﻜـﺎن ﺣـﻀﻮر ﺑﺨـﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻰ را ﻫﻢ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺣﺎل ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻳﻚ ﻣﺮﺟﻊ ذىﺻﻼح وﺿﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻘﺮرات در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ‬
‫ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬از اواﺳﻂ ‪ 123 ،2003‬ﻛﺸﻮر ﺟﻬﺎن ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﺄﺳﻴﺲ اﻳﻦ ﻣﺮﺟﻊ اذﻋﺎن داﺷـﺘﻨﺪ‪ ،‬زﻳـﺮا اﻳـﻦ اﻣـﺮ اﻣﻜـﺎن‬
‫رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻓﻨﺎورىﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت )‪ (ICT‬را در ﺑﺴﺘﺮى ﺷﻔﺎف و ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻰﺳﺎزد‪ .‬از آﻧﺠـﺎ‬
‫ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﻌﺖ ‪ ICT‬ﻫﻤﮕﺮاﻳﻰ و ﺗﻘﺎرب اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﺷﺒﻜﻪاى را ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻲﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬روز ﺑـﻪ روز‬
‫ﺑﺮ ﺗﻌﺪاد ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻣﺮاﺟﻊ ذىﺻﻼح ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻘﺮرات ﺧﻮد را در ﺣﻮزه ﻣﺨﺎﺑﺮات و ﺻﺪاوﺳﻴﻤﺎ ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﻛـﺮده و ﻳـﺎ‬
‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻰ ﻣﻴﺎن ﻧﻬﺎدﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺨﺶ ‪ ICT‬را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻴﺪهاﻧﺪ‪ ،‬اﻓﺰوده ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﺮاﺟﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﺳـﺮي‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى دﻳﮕﺮى را ﻫﻢ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻫﻢﮔﺮاﻳﻰ‪ ،‬آزادﺳﺎزى و رﺷﺪ ﺑﺎزار اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻰﺗﻮان ﺑﻪ ﺣـﻞ و‬
‫ﻓﺼﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮى اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎى ﻣﻨﻄﻘﻪاى در ﺳﺮاﺳﺮ‬
‫ﺟﻬﺎن در ﺣﺎل وﻗﻮع اﺳﺖ ﺗﺎ ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎى ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ و ﻣﻠﻲ ‪ ICT‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﮔﺮدد و ﺑﻪ ﻳﺎري اﻳﻦ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫـﺎ ﻫـﺪف‬
‫ﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻰ ﺟﻬﺎﻧﻰ اﺳﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد‪ ،‬ﺣﺘﻰ اﮔﺮ اراﺋـﻪ ﺧـﺪﻣﺎت ﺟﻬـﺎﻧﻰ ﺑـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻰ ﺷـﻬﺮوﻧﺪان‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻣﺤﻘﻖ ﻧﺸﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫آزادﺳﺎزى ﺑﺎزارﻫﺎى ﻣﺨﺎﺑﺮات از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎد رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻴﺎن آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳـﻰ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻰ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﺎ ﺣﺪى ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎ ﺷـﺘﺎب‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮى ﺻﻮرت ﻣﻰﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ در ﺣﺎل ﻛﺎﻫﺶ اﺳﺖ و ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺪﻳﺪ و اﺑﺪاﻋﻰ در ﺣﺎل ﻇﻬﻮر اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻣﺮوزه اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻣﻠﻰ از ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزي ﺻﺮف ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎل ﺻﺪا ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪه اﺳـﺖ زﻳـﺮا اﻳـﻦ‬
‫ﻋﺮﺻﻪ در ﺣﺎل ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻻﻳﻪ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻰ ﻧﻈﺎمﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي و ﺟﻮاﻣﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ‪ ICT‬ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف ﻋﻴﻨﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬارى ﺑﺮاى اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎى ﺟﻬﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ اﻳﻦ‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻠﻰ در ﻋﺮﺻﻪ رو ﺑﻪ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻰ ﻋﻤـﻞ ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻜـﻪ‬
‫ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى را در ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻰ ﻧﻈﻴﺮ آﻣﻮزش‪ ،‬ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺧﻠﻖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاران و واﺿﻌﻴﻦ ﻣﻘﺮرات‪ ،‬ﭼﻪ آﻧﻬﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﺑﻮدهاﻧﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﺎزﮔﻰ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬در‬
‫ﺣﺎل ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﻫﻢﮔﺮاﻳﻰ ﺑﺨﺶﻫﺎى ﻓﻨﺎورى اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻳﻜﻰ از اﻳـﻦ‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ‪ ،‬ارزﻳﺎﺑﻰ ﻣﺠﺪد ﻣﺪلﻫﺎى ﻣﻘﺮراﺗﻲ ﻣﻮﺟﻮد و رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﻤﮕﺮاﻳﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻘﺮراﺗﻰ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺨﺎﺑﺮات اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﻛﻪ در ﻣﺎرس ‪ 2002‬ﺑـﻪ ﺗـﺼﻮﻳﺐ رﺳـﻴﺪ‪ ،‬ﺗﻼﺷـﻰ را در‬
‫ﺟﻬﺖ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻦ از ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬارى ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﻓﻨﺎورى ﻳﺎ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺸﺎن ﻣﻰدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﺗﺤﺎدﻳـﻪ در ﺗـﻼش‬
‫اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ روى ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﺑﺎزار ﻛﻪ ﺑﺎ ﻗﺎﻧﻮن رﻗﺎﺑﺖ و ﻧﻪ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﻓﻨﺎورى در ﺣﻮزه ﻗﺎﻧﻮﻧﮕـﺬارى‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات ﻫﻢﮔﺮاﻳﻲ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﺪل در ﻧﻮع ﺧﻮد ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻦ ﻣﺪل ﺗﻮﺳﻂ دول ﻋﻀﻮ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ اﺟـﺮا ﻣـﻲﺷـﻮد و ﺳـﭙﺲ در‬
‫دﻧﻴﺎي واﻗﻌﻲ آزﻣﺎﻳﺶ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪337‬‬
‫‪ -13‬ﻣﻘﺼﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﺎ ﻛﺠﺎﺳﺖ؟‬
‫ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات آﺷﻨﺎﻳﻰ دارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻰداﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ آﻳﻨﺪه ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا ﺑﻠﻮغ ﻓﻨﺎورىﻫـﺎ‬
‫و ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺪلﻫﺎى ﺗﺠﺎري زﻣﺎن ﻣﻰﺑﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬اﻟﻜﺴﺎﻧﺪر ﮔﺮاﻫﻢﺑﻞ در اﺑﺘﺪا ﻓﻜﺮ ﻣﻲﻛـﺮد ﻛـﻪ ﻣـﻰﺗـﻮان از‬
‫ﺗﻠﻔﻦ ﺑﺮاى ارﺳﺎل ﭘﻴﻐﺎمﻫﺎي ﺻﻮﺗﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد‪ .‬اﻣﺎ واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ 30‬ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺖ ﺗﺎ ﻣﺤﺮز ﺷﺪ ﺑﺮاى ﺗﻠﻔـﻦ‬
‫»ﻛﺎرﺑﺮد ﺟﺬابﺗﺮي« ﻫﻢ وﺟﻮد دارد و آن ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﺷﺨﺺ اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ ﻓﺮاﻣﻮش ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﺧﻮد ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﻴﺰ ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ ﺗﻜﺮار دارد‪ .‬اﺧﺘﺮاع ﺗﻠﮕﺮاف از ﺑﺴﻴﺎري ﺟﻬﺎت ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻧﻘـﻼب‬
‫و ﺗﺤﻮﻟﻲ ﺑﺰرﮔﺘﺮ از ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻃﻲ ‪ 10-15‬ﺳﺎل اﺧﻴﺮ ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن ﺑـﺎور اﻳـﻦ ﻣـﺴﺌﻠﻪ ﻣـﺸﻜﻞ‬
‫ﻣﻰﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻓﻨﺎورى ﺗﻮﺟﻪ ﻫﻤﮕﺎن را در اواﺳﻂ ﻗﺮن ‪ 19‬ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻛﺮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧـﺎﻃﺮ ﻇﻬـﻮر ﻳـﻚ‬
‫اﺑﺰار ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺮاى اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر در ﺗﺎرﻳﺦ ﺑﻮد ﻛﻪ از ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒـﺎط ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮي ﻣـﻲﻛـﺮد و‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺴﻬﻴﻞ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻲﺷﺪ‪ .‬ﺗﺒﺎدل ﭘﻴﺎمﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎى ﻣﺎهﻫﺎ در ﻋﺮض ﭼﻨﺪ دﻗﻴﻘﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻫﻤﺎن اﺧﺘﺮاﻋﻰ ﺑـﻮد‬
‫ﻛﻪ درﺳﺖ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﺷﻮر و ﺣﺮارﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺷﺪ‪ ،‬در ﻣﻮرد آن ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺪ‪» :‬اﻳـﻦ اﺧﺘـﺮاع ﺑـﻪ ﻣﻨﺰﻟـﻪ‬
‫ﻧﺎﺑﻮدى زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن ﺑﻮد« وﺑﺎﻻﺟﺒﺎر ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ اﺳﺎﺳـﺎً در رأس زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻠﻔﻦ ﻗﺮار دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ داﻧﺴﺖ ﻛﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺗﻠﮕﺮاف ﺑﺮ روى ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰ ﺑﻨﺎ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴـﻞ‬
‫ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى از آن ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارىﻫﺎى ﻫﻨﮕﻔﺖ ﺑﻮد و ﻣﺸﻜﻼت ﻓﻨﻲ و ﺗﺠﺎري زﻳﺎدي در ﺳﺮ راه وﺟﻮد داﺷﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫‪338‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪5‬‬
‫ﻳﻜﻰ از ﻣﺜﺎلﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻰﻛـﺸﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ اوﻟـﻴﻦ روزﻫـﺎى ﺑﻬـﺮهﺑـﺮدارى از ﻛﺎﺑـﻞﻫـﺎى‬
‫زﻳﺮدرﻳﺎﻳﻰ ﺑﺮﻣﻰﮔﺮدد‪ .‬ﻣﻄﺎﺑﻖ اﻇﻬﺎرات ﻳﻜﻰ از ﻣﻮرﺧﻴﻦ‪» :‬از ‪ 17700‬ﻛﻴﻠـﻮﻣﺘﺮ ﻛﺎﺑـﻞ ﮔـﺬارى اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه در ﺳـﺎل‬
‫‪ ،1861‬ﻓﻘﻂ ‪ 4800‬ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ آن ﺑﻪ ﺛﻤﺮ ﻧﺸﺴﺖ و ﺑﻘﻴﻪ از ﺑﻴﻦ رﻓﺖ«‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل‪ ،‬در ﻧﻬﺎﻳﺖ اﻳـﻦ ﻣـﺸﻜﻼت ﺑﺮﻃـﺮف‬
‫ﺷﺪ و ‪ 20‬ﺳﺎل ﺑﻌﺪ ﺣﺪود ‪ 150‬ﻫﺰار ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻛﺎﺑﻞ ﺗﻠﮕﺮاف زﻳﺮدرﻳﺎﻳﻰ ﻧﺼﺐ ﺷﺪ و ﺑﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮدارى رﺳﻴﺪ‪.‬‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻫﻤﺮاه و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ دو ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﺮك اﺻﻠﻰ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺎﺑﺮات در آﺧﺮﻳﻦ دﻫﻪ ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ ﻣﻰﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬ﺗﺮﻛﻴـﺐ‬
‫اﻳﻦ دو ‪ -‬ﻳﻌﻨﻰ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه ‪ -‬ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻬﻢ دﻳﮕﺮى در دﻫﻪ اول ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺖوﻳﻜﻢ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد‪ .‬در ﺣـﺎل‬
‫ﺣﺎﺿﺮ ﺗﺼﻮر ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺳﻨﺘﻲ ‪ PSTN‬ﺑﻪ ﺳﻮى ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ ﻫﻤﺮاه و ﺗﺤﺖ ‪ IP‬و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻰ ﺑﺎﻟﻘﻮه‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت‪ ،‬ﭘﺨﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﻧﺸﺮ و دﻳﮕﺮ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎى رﺳﺎﻧﻪاى در اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﭼﻨﺪان ﻣﺸﻜﻞ ﻧﻴـﺴﺖ‪ .‬ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎى اﻳـﻦ‬
‫دﻳﺪﮔﺎه‪ ،‬در آﻳﻨﺪه ﺗﻘﺴﻴﻢﺑﻨﺪيﻫﺎي ﺳﻨﺘﻲ ﻣﻴﺎن ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى »ﻋﻤﻮدى« ﺑـﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ ﺑـﻪ ﺗﻘـﺴﻴﻢﺑﻨـﺪيﻫـﺎي‬
‫»اﻓﻘﻰ« ﻣﻴﺎن ﻻﻳﻪﻫﺎى ﺷﺒﻜﻪاى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻰ ﻛﻪ ﻫﻤﻪ وﺳـﺎﻳﻞ و اﺑﺰارﻫـﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ‬
‫ﺷﺒﻜﻪﻫﺎى ﻣﻮﺑﺎﻳﻞ ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪Chapter‬‬
‫‪6‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪5‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺟﻬﺎﻧﻲ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫)ﻧﻴﻮﻳﻮرك‪ 25-26 ،‬ﻣﺎرس‪(2004 ،‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﭘﻴﺶزﻣﻴﻨﻪ‬
‫‪341‬‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‬
‫ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﮔﺮوه وﻳﮋه‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ آن را ﺗﺮﺗﻴﺐ داده ﺑﻮد‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺒﺮد ﭘﺮوﺳـﻪ‬
‫راﻳﺰﻧﻲ و ﻣﺬاﻛﺮه ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤـﺪ‬
‫ﻣﻲاﻧﺠﺎﻣﺪ‪ .‬درﻓﺎز ژﻧﻮ ‪) WSIS‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ (2003‬از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوه را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ‪.‬‬
‫در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﻴﺶ از ‪ 300‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه از ﻛﻠﻴﺔ ذيﻧﻔﻌﺎن از ﺟﻤﻠﻪ رﻫﺒﺮان اﺻﻠﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬دول ﻛـﺸﻮرﻫﺎي ﻣﻬـﻢ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ﻋﺮﺻـﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﮔـﺬاري و ﻣـﺪﻳﺮان ارﺷـﺪ ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻲ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻲ و‬
‫داﻧﺸﮕﺎﻫﻴﺎن)‪ (1‬ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻌﺎل رﻫﺒﺮان ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ ﺑﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ‪ ،‬ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ و ﺗﻌﺎﻣﻠﻲ ﺑﻮد و ﺑﺮ ﻣﺤﺘﻮاي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻳﺎﻓﺘﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎ و دﻳـﺪﮔﺎهﻫـﺎي ﻣـﺸﺘﺮك‬
‫ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬اﮔﺮ ﭼﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻧـﺸﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ ﺗﺒـﺎدل ﻧﻈـﺮ و ﺑﺤـﺚ و‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺗﻮاﻓﻘﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آراء و ﻧﻈﺮات ﻣﺸﺘﺮك و ﻳﺎﻓﺘﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي در ﺧﺼﻮص ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺤﺚ‬
‫ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ‪ ،‬ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺟﻤﺎع ﮔﺴﺘﺮدهاي در ﻣﻮرد اﺻﻮل ﻫﺪاﻳﺖﻛﻨﻨـﺪه ﺗﺤـﻮل و ﺗﻜﺎﻣـﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎي‬
‫راﻫﺒﺮي و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ وﺟﻮد داﺷﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﺟﻤﺎع از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﻔﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦ دو ﮔـﺮوه از اﻓـﺮاد ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﻮب اﺳﺖ و ﻧﻴﺎزي ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻧـﺪارد و ﮔﺮوﻫـﻲ دﻳﮕـﺮ ﺑـﻪ ﻧﻘـﺺﻫـﺎي‬
‫‪ 1‬ﺟﻬﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﺳـﺎﻳﺖ ‪ http://www.unicttaskforce.org/perl/documents.pl?id=1296‬ﻣﺮاﺟﻌـﻪ‬
‫ﻛﻨﻴﺪ‪ .‬ﺣﺪود ‪ 35‬درﺻﺪ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫﺎ )ﺣﺪود ‪ 60‬درﺻﺪ از آﻧﻬﺎ از ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳـﻌﻪﻳﺎﻓﺘـﻪ و ﺑـﻴﺶ از ‪ 40‬درﺻـﺪ از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻮدﻧﺪ(‪ 22 ،‬درﺻﺪ از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ و داﻧﺸﮕﺎﻫﻴﺎن و ‪ 18‬درﺻﺪ از ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻮدﻧﺪ‪ 14 .‬درﺻﺪ از‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ‪ 11‬درﺻﺪ از ﻣﺠﻤﻮع ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲداد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪342‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺗﻤﻬﻴﺪات اﺧﻴﺮ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ و ﻃﺮﻓﺪار ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً درﭼﻨـﺪ زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﻬـﻢ ﻛـﻪ ﻣـﺴﺘﻠﺰم‬
‫ﻫﻤﻜﺎري ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺟﻬﺖ ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﻮد‪ ،‬ﺗﻮاﻓـﻖ ﮔـﺴﺘﺮدهاي ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓـﺖ‪ :‬ﻫﺮزﻧﺎﻣـﻪ‪ ،‬اﻣﻨﻴـﺖ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ و اﻣﻨﻴﺖ اﻃﻼﻋﺎت‪.‬‬
‫ﭘﻴﺎم دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﺧﻼق ﺑﻮدن در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ‪ ،‬ارﺗﻘﺎ و ﺣﻔﻆ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺑﻪ ﻃـﻮر وﺳـﻴﻌﻲ ﻃﻨـﻴﻦ اﻧـﺪاز‬
‫ﺷﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﺟﻠﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﭼﻨﺪ ﺟﻠﺴﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺷﺪ‪ .‬در ﺳﻪ ﺟﻠـﺴﻪ اول ﻧﻜـﺎت ﻣﻬـﻢ‬
‫ﻣﻮرد اﺷﺎره در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻤﺰﻣﺎن در ﺑﻌﺪ از ﻇﻬﺮ ‪ 25‬ﻣﺎرس ﻓﺮﺻﺘﻲ را ﺑﺮاي ﺑﺤﺚ در ﻣـﻮرد‬
‫ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي در ﻗﺎﻟﺐ ﮔﺮوﻫﻬﺎي ﻛـﻮﭼﻜﺘﺮ ﻓـﺮاﻫﻢ آورد‪ (1).‬در ﺟﻠـﺴﻪ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺻـﺒﺢ روز ‪26‬‬
‫ﻣﺎرس ﺣﻮزهﻫﺎي ﻣﺸﺘﺮك ﻣﻮرد ﺗﻔﺎﻫﻢ و ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺟﻠﺴﺎت ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ داﺷﺖ‪،‬‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪ‪.‬‬
‫)‪(2‬‬
‫ﺟﻠﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر زﻧﺪه در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺨﺶ ﺷﺪ و در وب ﺳﺎﻳﺖ ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ذﻳﻞ ﺧﻼﺻﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 25‬ﻣﺎرس ‪2004‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﺟﻠﺴﻪ اﻓﺘﺘﺎﺣﻴﻪ‬
‫رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه وﻳﮋه‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ را اﻓﺘﺘﺎح ﻛﺮد و از دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺎﺑﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﺪاوم از ﮔـﺮوه وﻳـﮋه و‬
‫ﻧﻴﺰ ﺗﺼﻤﻴﻢ اﺧﻴﺮ وي ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﻤﺪﻳﺪ ﺣﻜﻢ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل ‪ 2005‬ﻗﺪرداﻧﻲ ﻛﺮد‪ .‬وي ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛـﺮد ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺒﺮد ﭘﺮوﺳﻪ راﻳﺰﻧﻲﻫﺎ و ﻣﺬاﻛﺮات ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﮔﺰار ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻈﺮات ﻣﺸﺘﺮك در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ و ﻧﻴﺰ ﺗﻼش ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد ﺗﻔﺎﻫﻢ و ﺗﻮاﻓﻖ‬
‫ﺑﻴﻦ ﻋﻘﺎﻳﺪ و ﻧﻈﺮات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ ﺧﻮد را در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ اﻳﺮاد ﻧﻤﻮد‪ .‬وي ﺿﻤﻦ اﺳﺘﻘﺒﺎل از ﺑﺮﭘﺎﻳﻲ اﻳـﻦ ﻧﺸـﺴﺖ‪،‬‬
‫آن را ﻳﻚ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ ﺑﻤﻮﻗﻊ ﺧﻮاﻧﺪ‪ .‬دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﮔﻔﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻓﺮاوان و ﭘﻴﭽﻴـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬اﻣـﺎ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن در ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻣﻨﻴﺖ و ﺛﺒﺎت اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ دارﻧﺪ‪ .‬ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪلﻫﺎي ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫و ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ اﻧﺪازه از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺿـﻤﻦ اﺷـﺎره ﺑـﻪ درﺧﻮاﺳـﺖ ‪ WSIS‬ﻣﺒﻨـﻲ ﺑـﺮ‬
‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﻛﺮد ﻧﻈﺮات و ﻋﻘﺎﻳﺪ ﺑﺮﺧﻮاﺳﺘﻪ از ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت‬
‫ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﻬﺖ راﻳﺰﻧﻲﻫﺎي ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ راﻳﺰﻧﻲﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪ ،‬وي ﮔﺮوه ﻛﺎري را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه‪ ،‬ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺷﻔﺎف و ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﻛﻠﻴﻪ ذيﻧﻔﻌﺎن آزاد اﺳﺖ‪ .‬اﺻﻮل ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﻮدن در ﻣﻮرد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟـﻪ ﺑﻨـﺎ ﺑـﻪ در‬
‫ﺧﻮاﺳﺖ ‪ WSIS‬ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻛﻪ ﺑﻪ زودي ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻛﻔﺎﻳﺖ رﻫﻴﺎﻓﺖﻫﺎ و ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎي‬
‫‪ 1‬ﻟﻄﻔﺎً ﺑﻪ ‪ Programme of the Global Forum‬در ﺳﺎﻳﺖ ‪http://www.unicttaskforce.org/sixthmeeting/agenda.html‬‬
‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪http://www.unicttaskforce.org/sixthmeeting 2‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ ﺟﺪﻳﺪ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﺮﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬دﺑﻴـﺮﻛـﻞ از ﺷـﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺧﻮاﺳـﺖ‬
‫وﻇﻴﻔﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮ ﺧﻮد ﻳﻌﻨﻲ اﺟﺮاي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬را ﻓﺮاﻣﻮش ﻧﻜﻨﻨﺪ‪ .‬وي ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن داد ﻛـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫ﻣﺘﺤﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﭘﺎﻳﺒﻨﺪ و ﻣﺘﻌﻬﺪ اﺳﺖ و ﺿﻤﻦ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻫﻤﻜﺎري ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑـﺸﺮي ﺑـﻪ‬
‫ﺳﺨﻨﺎن ﺧﻮد ﭘﺎﻳﺎن داد‪.‬‬
‫ﻣﻌﺎون ﺷﻮراي اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﻇﻬﺎراﺗﻲ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﻪ ﻧﻴﺎﺑﺖ از رﺋـﻴﺲ ‪ ECOSOC‬اﻳـﺮاد ﻧﻤـﻮد‪ .‬وي‬
‫ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛﺮد ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻧﺸـﺴﺖ ﻓﺮﺻـﺖ ﺑـﻲﻧﻈﻴـﺮي را ﺟﻬـﺖ ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﺑـﺮ ﺗﻮﺳـﻌﻪ راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري ‪ ICT‬ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد و ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻗﺪرت اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻬﺎر‬
‫ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫دﻛﺘﺮ وﻳﻨﺘﻮن ﺳﺮف‪ ،‬ﻳﻜﻲ از ﺑﻨﻴﺎﻧﮕﺬاران اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﻧﻈﺮات ﺧﻮد را در ﻣﻮرد اﺻﻄﻼح »راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ« و وﻇﻴﻔﻪ ﮔﺮوه‬
‫ﻛﺎري در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﺑﻴﺎن ﻛﺮد‪ .‬وي ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻃﺮح ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ آن ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤـﻚ ﻛـﺮده‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎ و اﻓﺮادي ﻛﻪ در ﺗﻮﺳﻌﻪ آن ﻧﻘﺶ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻗﺎدر ﺑﻮدهاﻧﺪ ﺗﺎ اﻳﺪهﻫﺎي ﺧﻮد را در‬
‫ﻣﻮرد اﺑﺰارﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ‪ .‬وي ﻣﻄﺮح ﻛﺮد ﻛﻪ اﮔﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ راﻫﺒـﺮي وﺟـﻮد دارد‪،‬‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻳﺎ ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد آﻧﻬﺎ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑﺠـﺰ در ﻣـﻮاردي ﻛـﻪ‬
‫ﻗﻮاﻋﺪ ﻓﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺛﺒﺎت و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺒﻌﻴﺖ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﺳﺖ‪ .‬دﻛﺘﺮ ﺳﺮف ﺗﺄﻛﻴـﺪ ﻛـﺮد ﻛـﻪ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ‪MDG‬ﻫﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﻴﺎن ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻲ و‬
‫داﻧﺸﮕﺎﻫﻴﺎن و ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﺻﻠﻲ ﻓﻀﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﮔﺮوه وﻳـﮋه ‪ ICT‬و ﮔـﺮوه ﻛـﺎري راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻛﻤﻚ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬دﻛﺘﺮ ﺳﺮف ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺜﻞﻫﺎ اﺷﺎره ﻛﺮد‪» :‬ﺳﺮي ﻛﻪ درد ﻧﻤﻴﻜﻨﺪ دﺳﺘﻤﺎل ﻧﻤـﻲﺑﻨﺪﻧـﺪ‪ «.‬و »اﺑﺘـﺪا‬
‫آﺳﻴﺐ وارد ﻧﻜﻨﻴﻢ‪ «.‬وي ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺸﺪار داد ﻛﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ اﺑﺘﻜﺎر و آزادي را در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﺮﻛﻮب ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪343‬‬
‫ﺟﻠﺴﻪ ‪ :1‬زﻣﻴﻨﻪﺳﺎزي )ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺆﺳﺴﺎت(‬
‫در ﺟﻠﺴﻪ ‪ ،1‬زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮاي ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ از ﻃﺮﻳﻖ اراﺋﻪ ﮔﺰارﺷﺎﺗﻲ ﻣﺨﺘﺼﺮ در ﺧـﺼﻮص آﺧـﺮﻳﻦ وﻗـﺎﻳﻊ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻃﻲ ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺟﻨﺎب رﺋﻴﺲ در اﻇﻬﺎرات ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﺧﻮد اﺑﺮاز اﻣﻴﺪواري ﻛﺮد ﻛﻪ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺟﻠـﺴﺎت اﻳـﻦ ﻧﺸـﺴﺖ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻲ از‬
‫دﻳﺪﮔﺎه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬وي ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺷﺎره ﻛـﺮد و اﻃﻤﻴﻨـﺎن داد ﻛـﻪ‬
‫ﻣﺰاﻳﺎ و ﻓﻮاﻳﺪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺸﺮي ﻛﻤﻚ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﺳﭙﺲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺳـﺨﻨﺮاﻧﻲﻫـﺎي ﻣﺨﺘـﺼﺮ در‬
‫ﺧﺼﻮص ﺣﻮزه وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻗﺒﻞ از اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ اﻳﺮاد ﺷﺪ‪ .‬ﺧﻼﺻﻪاي‬
‫از ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺳﺎﺳﻲ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﺸﺴﺖ ﻧﻴﺰ اراﺋﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺮﺳﺘﺎده ﺳﻮﺋﻴﺲ ﻃﻴﻔﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﻓﺎز ژﻧﻮ ‪ WSIS‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺑﻮد را ﺗـﺸﺮﻳﺢ ﻛـﺮد و ﺑـﻪ‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﺑﻪ وﻳﮋه در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺮداﺧﺖ‪ .‬وي ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ ذيﻧﻔﻌـﺎن و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻲ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﮔﺮوه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺤﻘﻖ آن ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﻻﻳﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫اﻣﻜﺎن ﺣﻀﻮر و ﻣﺸﺎرﻛﺖ داده ﺷﻮد‪ .‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ آﻧﻬﺎ در اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﺿﺮوري اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪344‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي در ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ وﺟﻮد دارد ﺗﺎ ﺑﻪ آنﻫﺎ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن داده ﺷﻮد ﻛـﻪ از ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﺧـﻮد ﺑـﻪ‬
‫ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮي دﻓﺎع ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻇﻬﺎر ﺷﺪﻛﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛـﻪ ﻃـﻲ ﻣﻘـﺪﻣﺎت‬
‫‪ WSIS‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﭙﺮدازد‪ .‬دو ﻣﻜﺘﺐ ﻓﻜﺮي وﺟﻮد داﺷﺖ‪ :‬از ﻳﻚ ﻃـﺮف ﻃـﺮز ﻓﻜـﺮي ﻣﺒﻨـﻲ ﺑـﺮ ﻫﻤﻜـﺎري‬
‫ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ﺗﺤﺖ ﭼﻬﺎرﭼﻮب ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ وﺟﻮد داﺷﺖ و از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻋﺪهاي ﺑﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻮاﻓﻖ ﺑﻮدﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻃﻲ ﭘﺮوﺳﻪ ‪ WSIS‬اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺤﺪودي از راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﻳﺎﻓﺘـﻪ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮدهاي از راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اراﺋﻪ دﻫﻴﻢ و ﺳﭙﺲ آن را ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻴﻢ و ﺑﺮ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ارﺟﺢ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﮔﺮوه ﻛﺎري ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻮﻓﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌﺎن در ﮔـﺰارش ﻧﻬـﺎﺋﻲ‬
‫آن ﺧﻮد را ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ‪.‬‬
‫رﺋﻴﺲ ﻣﺤﺘﺮم اﺗـﺎق ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺣـﻀﺎر را در ﺟﺮﻳـﺎن ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻧﺸـﺴﺖ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣـﺸﻮرﺗﻲ در ﭘـﺎرﻳﺲ )‪24‬‬
‫ﻓﻮرﻳﻪ‪ (2004،‬ﻗﺮار داد و ﮔﺰارﺷﻲ را از راﻳﺰﻧﻲﻫﺎي دﺑﻴﺮ ﻛﻞ در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ اراﺋـﻪ داد‪ .‬وي ﭘﻴـﺎمﻫـﺎي‬
‫اﺻﻠﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺣﺮﻓﻪاي را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮﻛﻞ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﺮد‪ :‬ﺑﻪ ﺟﺎي ﭘـﺮداﺧﺘﻦ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛـﻪ‬
‫ﻗﺒﻼً راﺟﻊ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ﺷﺪه ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﻴﺪ‪ .‬ﺑﻪ زﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻧﭙﺮدازﻳﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﻴﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻟﺰوم اﻗﺪام ﻋﻤﻠـﻲ آﻧﻬـﺎ اﺗﻔـﺎق ﻧﻈـﺮ وﺟـﻮد دارد‪ .‬ﺑـﺮ‬
‫ﺣﻮزهﻫﺎﻳﻲ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﻴﺪ ﻛﻪ ﻣﺪاﺧﻠﻪ دوﻟﺖ در آﻧﻬﺎ ﺿﺮورت ﻧﺪارد‪ ،‬وﻟﻲ اﻣﻜﺎن ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ را ﻧﻴﺰ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻴـﺪ‪ .‬وي‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻮﺿﻊ ‪ ICT‬را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎري ﺑﻴﺎن ﻛﺮد‪ .‬وي در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﮔﻔﺖ ﮔﺮوه ﻛﺎري ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ‬
‫دﺳﺘﻮر ﺟﻠﺴﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﻜﺎفﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺧﻴﺮ راﻫﺒﺮي ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﻛﻨـﺪ و ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎدات ﺧـﻮد را در‬
‫ﻣﻮرد اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺪام ذيﻧﻔﻌﺎن و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ ﻣﺴﺌﻮل رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﺎفﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اراﺋﻪ دﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪهاي از ‪ ITU‬ﺑﻪ اﻃﻼع ﺣﻀﺎر رﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ ﮔﺰارش ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه اﻳـﻦ اﺗﺤﺎدﻳـﻪ )ژﻧـﻮ‪ 26-27 ،‬ﻓﻮرﻳـﻪ‪(2004 ،‬‬
‫ﻇﺮف ﻣﺪت ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬وي ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻇﻬﺎر داﺷـﺖ ﻛـﻪ ‪ ITU‬ﻋﻨـﺼﺮ ﻣﻬﻤـﻲ در»ﺗـﺸﺮﻳﻚ ﻣـﺴﺎﻋﻲ‬
‫ﺑﺰرگ« ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و اﻳﻦ اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﮔـﺴﺘﺮدهﺗـﺮ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ اﺳﺖ‪ .‬رﺋﻴﺲ و ﻣﺪﻳﺮﻋﺎﻣﻞ ‪ ICANN‬در ﻣﻮرد ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎي اﻳﻦ ﻣﺆﺳﺴﻪ در رم )‪ 5-6‬ﻣﺎرس ‪ (2004‬ﺑﻪ‬
‫ﻃﻮر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﮔﺰارﺷﺎﺗﻲ را اراﺋﻪ داد‪ .‬وي ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎي اﻳﻦ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺑﺮاي ﺷـﺮﻛﺖ ﻛﻠﻴـﻪ ذيﻧﻔﻌـﺎن آزاد‬
‫اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ آﻧﻬﺎ‪ ،‬اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ در ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮ ﮔﺰار ﻣﻲﺷـﻮد و ﺗـﺼﺎوﻳﺮ آﻧﻬـﺎ ﻧﻴـﺰ ﭘﺨـﺶ‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻗﺴﻤﺖﻫﺎي ﻣﻬﻢ ﻧﺸﺴﺖ آﻧﻼﻳﻦ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﭘﺎﻳﮕﺎه ‪ WSIS-on-line‬ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭼﻬﺎر ﻣﺒﺤﺚ ‪ -‬اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺎزﻳﮕﺮان‪ ،‬دﻏﺪﻏﻪﻫﺎ و ﭘﺮوﺳﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ ‪ -‬ﭼﻨﺪ ﻣﻮﺿـﻮع دﻳﮕـﺮ‬
‫از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻲ و اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻲ و ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮزﻧﺎﻣـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳﻜـﻲ از ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺒﻨﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﺳﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ‬
‫ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﮔﺮوهﻫﺎي درﮔﻴﺮ در اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻔﻴـﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد‪.‬‬
‫رﻫﻴﺎﻓﺖ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺒﻜﻪ ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ وﺳﻴﻊ ﺣﺘـﻲاﻟﻤﻘـﺪور‬
‫ﺑﺎﻳﺪ از اﺑﺰارﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم ﺑﺤﺚ در ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﺐ اﺻﻮﻟﻲ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﭼﻜﻴﺪهاي از ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺳﺎﺳﻲ در ﻣـﻮرد ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ‪ ،‬وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﻧﻬﺎدي و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﻠﻴﺪي ﮔﻮش ﻓﺮا دادﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ اﻇﻬﺎر ﺷﺪ ﻛﻪ »راﻫﺒـﺮي« ذاﺗـﺎً‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺧﻮب ﻳﺎ ﺑﺪ ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻗﻮاﻋﺪ‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻳﻲ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ اﻧﺘﻈـﺎرات و اﻗـﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻣـﻲﺷـﻮد‪،‬‬
‫ﻧﻘﺶﻫﺎﻳﻲ را ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻲدﻫﺪ و ﺗﻌﺎﻣﻼت آﻧﻬﺎ را ﻧﻴﺰ ﺷﻜﻞ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﺳﺨﻨﺮان ﺑﺮاي روﺷﻦ ﻛﺮدن‬
‫اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺜﺎلﻫﺎﻳﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺆﺳﺴﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﺣﻮزه راﻫﺒـﺮي ﻗـﺮار دارﻧـﺪ‪ ،‬ﻋﻨـﻮان ﻧﻤـﻮد‪ .‬ﻣـﺸﻜﻞ ﺗﻨـﻮع و‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﻫﺪاﻳﺖﻛﻨﻨﺪه اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻬﺎرت و ﻛﺎرداﻧﻲ در ﻣﻴﺎن ﺑﺴﻴﺎري از ﺣﻮزهﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﺎت‬
‫و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺨﻨﺮان اﻳﻦ رﻫﻴﺎﻓﺖ را ﺑﺎزﮔﻮ ﻛﺮد ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮدهاي از راﻫﺒـﺮي اراﺋـﻪ‬
‫داد و ﺣﻮزهﻫﺎي ﻣﻬﻢ و ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﻫﻤﮕﺎن را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻳﻦ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲﻫﺎ اﻋﻀﺎي ﻧﺸﺴﺖ وارد ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺗﻌﺎﻣﻠﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﻣﻔﻬـﻮم‬
‫ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ و ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﺎ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﻪ آن ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻴﺎز دارد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ آﻣـﺎده ﭘـﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﮔـﺮوه ﻛـﺎري‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻏﺪﻏﻪﻫﺎي ﺗﻤﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌﺎن از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ رﺳـﻴﺪﮔﻲ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ‪ ICT‬ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺒﺮد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻜﺮراً اﺷﺎره ﺷﺪ‪ .‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛـﺸﻮرﻫـﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑـﺮ‬
‫ﭼﺎﻟﺶ ﻛﻤﺒﻮد ﺑﻮدﺟﻪ ﺟﻬﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﻛﻴـﺪ ﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧـﻲ از آﻧﻬـﺎ ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨـﺪي ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را زﻳﺮ ﺳﺆال ﺑﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ در اﻳـﻦ راﺑﻄـﻪ ﻧـﻮﻋﻲ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ آﻧﻬﺎ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮔﺮدد‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺑﺮ ﻫﻤﻜﺎري ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺟﻬﺖ‬
‫ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞﻫﺎﻳﻲ در ﺧﺼﻮص ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ ﺷـﺒﻜﻪ‪ ،‬ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻲ و اﻣﻨﻴـﺖ اﻃﻼﻋـﺎت ﺗﺄﻛﻴـﺪ‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪345‬‬
‫ﺟﻠﺴﻪ ‪ : 2‬ﻧﻈﺮات ذيﻧﻔﻌﺎن‪ :‬دﻏﺪﻏﻪﻫﺎ‪ ،‬دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ و ﻧﺤﻮه ﻫﻤﻜﺎري‬
‫ﺟﻠﺴﻪ ‪ 2‬ﻓﺮﺻﺘﻲ را ﺑﺮاي ﮔﺮوهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ ﻓﺮاﻫﻢ آورد ﺗﺎ ﻧﻈﺮات ﺧﻮد را ﻣﻄﺮح ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و از آن ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻈـﺮات ﻣـﻮرد‬
‫ﺗﻮاﻓﻖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد‪ .‬ﺟﻨﺎب رﺋﻴﺲ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﮔﺰارﺷﻲ از ﻧﺸﺴﺖ اﺧﻴﺮ اﻋﻀﺎي اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘـﺎ و ﻛـﺸﻮرﻫﺎي‬
‫اﻟﺤﺎﻗﻲ آﻏﺎز ﻛﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد ﺗﻔﺎﻫﻢ در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺤﺚ دﻳﮕﺮي ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل‬
‫اﻳﻦ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﺑﺴﻴﺎري از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮات ﺧـﻮد را در ﻣـﻮرد راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﺑﻴﺎن ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎري از ﺳﺨﻨﺮاﻧﺎن ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻴﺪ‪ .‬ﭼﻨـﺪ ﻧﻔـﺮ از آﻧﻬـﺎ در ﻧﻈـﺮات‬
‫ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزي ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺟﻬﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬در‬
‫ﻋﻮض‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد و ﻧﻴﺮوﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎري از اﺑﻌﺎد اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ در اﻳـﻦ‬
‫زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﻤﻜﺎري ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره ﺷﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤـﻪ ﺟﺎﻧﺒـﻪ و ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﭼﻨﺪ ﺳﺨﻨﺮان ﺑﻪ ﻛﻤﺒﻮد ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨﺪي در ﻣﺤﻴﻂ راﻫﺒـﺮي ﻣﻮﺟـﻮد ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﻣﺤﺮوﻣﻴـﺖ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‪،‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻏﻴﺮ دوﻟﺘﻲ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘـﻪ اي ﮔـﺮوه وﻳـﮋه‬
‫‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰارﻫﺎي ﻣـﺆﺛﺮي ﺑـﺮاي ﺷـﺮﻛﺖ دادن ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ در‬
‫ﭘﺮوﺳﻪ راﻫﺒﺮي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد‪ .‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ و‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪346‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﻣﺆﺛﺮ در ﭘﺮوﺳﻪ راﻫﺒﺮي ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻧﻴـﺎز دارﻧـﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧـﻲ از ﺳـﺨﻨﺮاﻧﺎن ﺑـﺮ اﻳـﻦ ﻋﻘﻴـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ ﻛـﻪ از ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻲ در ﺑﺮﺧـﻲ از ﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﭘﺮوﺳـﻪ ‪ WSIS‬ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮي ﺷـﺪه اﺳـﺖ و اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ در‬
‫ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي و ﺗﻌﻴﻴﻦ دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ راﻫﺒﺮي ﻧﻘﺸﻲ ﻧﺪارﻧﺪ و اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎي‬
‫در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ ﺟﺒﺮان ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻮﻋﻲ »وﺳﻴﻠﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺟﻬﺎﻧﻲ« ﺑﺮاي ﺑﻬﺮهوري ﻫﻤﮕﺎن ﻛﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤـﻲ در ارﺗﻘـﺎي‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي و ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺰاره دارد‪ ،‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ‪ ،‬ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ‬
‫از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪاوم آن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ و در ﻋﻮض آن را ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪاي ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ‪ ،‬ﻓﺮاﮔﻴﺮ و ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲﺳﺎزد و ﻧﻴـﺰ‬
‫رﺷﺪ ﻣﺪاوم و اﺑﺘﻜﺎر ﻓﻨﻲ آن را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻧﻔـﻊ ﻛﻠﻴـﻪ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬـﺎن اﺳـﺖ‪ UNESCO .‬ﺑـﺮ ﺣﻔـﻆ‬
‫ارزشﻫﺎي ﻣﻬﻤﻲ ﻧﻈﻴﺮ آزادي ﺑﻴﺎن و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد و ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﻛﺮد ﻛﻪ ﻫـﺮ‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮي در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻔﻆ ﺟﺮﻳﺎن آزاد اﻃﻼﻋﺎت و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از ﺳﺎﻧﺴﻮر و ﻛﻨﺘﺮل دوﻟﺘﻲ ﮔﺮدد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي ﺷﺪ ﻛﻪ وﻗﺘﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي ﺑﻪ ﺗﺒﺎدﻻت وﻣﺤﺘﻮا ﻣﻌﻄﻮف ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﺤﻠﻲ‪،‬‬
‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ارزشﻫﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﻧﺎﻫﻤﮕﻮﻧﻲ آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺟﺮاي ﻳﻚ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮي ﺟﻬﺎﻧﻲ را دﺷﻮار‬
‫ﻣﻲﺳﺎزد‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎي ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬راﻫﺒﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﭘﺮوﺳﻪ ﺳﻠـﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻲ‬
‫ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از آن ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺤﻠﻲ از ﻃﺮﻳﻖ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺤﻠﻲ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد و اﻳـﻦ ﭘﺮوﺳـﻪ ﺑـﺎ‬
‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻠﻲ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺣﺮﻓﻪاي ﺑﺮ ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اوﻟﻮﻳﺖ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﻲ از ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻲ‬
‫ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﻪ ﺿﺮر ﺟﻮاﻣﻊ ﺗﻤﺎم ﻣﻲﺷﻮد و اﺻﺮار ورزﻳـﺪ ﻛـﻪ ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﺎﻳـﺪ در ﺳـﻄﺢ‬
‫ﺟﻬﺎن ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﭼﻨﺪ ﺳﺨﻨﺮان اﺑﺮاز ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔـﺮوه‬
‫ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﭼﻨﺪ ذيﻧﻔﻊ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﺷﺪ ﻛﻪ در ﮔﺮوهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ ﻧﻴﺰ دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ و ﻧﻈﺮات ﻣﺨﺘﻠﻒ وﺟـﻮد‬
‫دارد‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺳﺨﻨﺮان اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻗﺪرت و ﻧﻔﻮذ در ﻣﻴﺎن اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ ﺗﻌﺎدل وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺘﺮك ﺑﻴﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺳﻜﻮي ﭘﺮﺗﺎب ﺑﺮاي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات)‪:(1‬‬
‫› اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺳـﺮور رﻳـﺸﻪ و ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﻳـﻚ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻳـﺎ ﺷـﻮراي‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻲ‪ ،‬ﻣﺸﻜﻞ ‪ccTLD‬ﻫﺎ و ﺳﻮء اﻋﺘﻤﺎد ‪ ICANN‬را ﺣﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪.‬‬
‫› ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﺴﻲ از ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﻤﺒﻮدﻫـﺎ و دﻏﺪﻏـﻪﻫـﺎ ﻛـﻪ ﻣﺆﺳـﺴﺎت‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ آن ﻣﻲﭘﺮدازﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ 1‬ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺧﻼﺻﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﻃﻲ ﺟﻠـﺴﺎت ﺑﻴـﺎن ﺷـﺪه ﺗـﺪوﻳﻦ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات در ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد و ﻟﺰوﻣﺎ ﺗﻮاﻓﻘﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﮔﺮوه وﻳـﮋه ‪ICT‬‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬آﻧﻬﺎ را ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﻜﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﻌﻜﺎس ﻛﺎﻣﻞ ﻋﻘﺎﻳﺪ و ﻧﻈﺮات ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در اﻳﻦ‬
‫ﮔﺰارش ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪347‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در اﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ‪ ،‬اﻇﻬﺎراﺗﻲ در ﻣﻮرد اﺻﻮﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬ﺳـﺨﻨﺮاﻧﺎن ﺑـﻪ‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ و ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ اﺷـﺎره ﻛﺮدﻧـﺪ و از ﺗـﻼش ﮔﺮوﻫـﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﺗﻤـﺎﻣﻲ‬
‫ذيﻧﻔﻌﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي راﻫﺒﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﺿﻤﻦ ﺑﺮﺧـﻮرداري از وﻳﮋﮔـﻲﻫـﺎي ﺷـﻔﺎﻓﻴﺖ و ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮﻳﻲ‪ ،‬ﺑـﺮاي ﺣـﻀﻮر و ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﻠﻴﻪ ﮔﺮوهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ آزاد ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺤﺘﻮا ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و زﺑﺎﻧﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ و واﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي‬
‫ﻓﻨﻲ در ﻣﻮرد زﺑﺎنﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ ﺳﺨﻨﺮاﻧﺎن ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس اﺻﻞ اﺧﺘﻴﺎر و ﺣﻖ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي دﻧﺒـﺎل ﺷـﻮد و ﺗـﺼﻤﻴﻤﺎت‬
‫اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه و راﻫﺒﺮي در ﭘﺎﻳﻴﻦﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﻮح ﻣﻤﻜﻦ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻨﺴﺠﻢ را ارﺟﺢ ﺑﺮﺷﻤﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮﺧﻲ از ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي ﺗﺪوﻳﻦﮔﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﻋﻼم داﺷـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺗـﻼش ﺧـﻮد را ﺑـﺮاي‬
‫ﺷﺮﻛﺖ دادن ﮔﺮوهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻲ و ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﺧﻴﺮاً از ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺑﺮﮔـﺰاري ﺟﻠـﺴﺎت‬
‫ﺻﺮﻓﺎً اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ‪ ،‬ﻛﻤﺒﻮد ﺑﻮدﺟﻪ داﺧﻠﻲ ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺨﺎرج ﺣﻀﻮر در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣـﺎﻟﻲ ﻧـﺎﻛـﺎﻓﻲ‪ ،‬ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮي از‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﺣﻖ رأي در ﭘﺮوﺳﻪﻫـﺎي ﺗـﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮي و ﺗـﻼشﻫـﺎي ﻧﺎﻛـﺎﻓﻲ در زﻣﻴﻨـﻪ‬
‫ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي و ﻣﻌﺎﺿﺪت ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺟﻠﺴﻪ ‪ : 3‬اﺻﻮل ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ‪ :‬ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد‪:‬‬
‫› ﺷﺮﻛﺖ ‪ Verisign‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داد ﻛﻪ ﺑﻮدﺟﻪ ﻻزم ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر‬
‫ﺷﻔﺎفﺗﺮ و ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮسﺗﺮ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﭘﺮوﺳﻪﻫﺎ ﺑﺮاي ﻓﻨﺎوران ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬـﺎن ﻣـﺜﻼً از ﻃﺮﻳـﻖ ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲﻫـﺎي‬
‫وﻳﺪﻳﻮﻳﻲ ﻳﺎ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎي آﻧﻼﻳﻦ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻤﺰﻣﺎن‬
‫)‪(1‬‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻲ ﮔﺮوهﻫﺎ در ﺑﺤﺚ زﻧﺪه و ﺷﻮقاﻧﮕﻴﺰي ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮدﻧﺪ و ﻧﻈﺮات و دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮد را ﻣﻄـﺮح ﻛﺮدﻧـﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺟﻠﺴﺎت ﺑﻪ ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ در ﻣﻮرد ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي و ﺑﺮﺧﻮرداري از ﻧﻈﺮات‬
‫ﺑﺴﻴﺎري از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻛﻤﻚ ﻛﺮد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﻠﻤﻮﺳـﻲ را در ﻣـﻮرد ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛـﻪ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه وﻳﮋه‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ داﺷـﺖ‪ ،‬ﻣﻄـﺮح ﻛﺮدﻧـﺪ و‬
‫‪ 1‬از ‪ 15‬ﻣﻘﺎم رﺳﻤﻲ )رﺋﻴﺲ‪ ،‬ﮔﺮداﻧﻨﺪه و ﮔﺰارشدﻫﻨـﺪه( ﺟﻠـﺴﺎت ﻫﻤﺰﻣـﺎن‪ 8 ،‬ﻧﻔـﺮ از ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‪ 5 ،‬ﻧﻔـﺮ از ﻛـﺸﻮرﻫﺎي‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪﻳﺎﻓﺘﻪ و ‪ 2‬ﻧﻔﺮ از ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ و داﻧﺸﮕﺎﻫﻴﺎن )‪ 8‬ﻧﻔﺮ(‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ )ﻫﺮ ﻛﺪام ‪ 2‬ﻧﻔﺮ( و دوﻟﺖ )ﻳﻚ ﻧﻔﺮ( ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪348‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﻧﻈﺮات و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺘﺮك ﻣﻴﺎن ذيﻧﻔﻌﺎن را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﮔﺮوهﻫﺎ از دﻳﺪﮔﺎه ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ﺻﻨﻌﺖ ‪ ICT‬در ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار و ‪MDG‬ﻫﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺮ ﻳﻚ از ﮔﺮوهﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻮﻳﺎ و ﻣﺘﻐﻴﺮ اذﻋﺎن ﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬ﺷـﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺑـﻪ‬
‫ﺗﻮاﻓﻖ رﺳﻴﺪﻧﺪ ﻛﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭼﻨﺪﻻﻳﻪ اﺳﺖ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ذيﻧﻔﻌﺎن را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺟـﺮاي‬
‫اﺻﻮل ﺗﺴﺎوي در ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ راﻫﺒﺮي ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎري از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧـﺪ ﻛـﻪ رﺷـﺪ و‬
‫ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﺪاوم اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ اﻃﻤﻴﻨﺎن و اﻋﺘﻤﺎد در ﺳﻴﺴﺘﻢ از ﻧﻈﺮ ﻓﻨﻲ و ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد‪.‬‬
‫در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺟﻠﺴﺎت‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ در راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷـﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﺣﻀﻮر‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ‪ ،‬ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ‪ ،‬ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ‪ ،‬ﻣﻮاﻧﻊ ﻓﻨﻲ و زﺑﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻮاﻣـﻞ اﺻـﻠﻲ ﻣﺤـﺪودﻛﻨﻨـﺪه ﻣـﺸﺎرﻛﺖ اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪ .‬در ﻳﻜﻲ از ﮔﺮوهﻫﺎ اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ از دﻳﺪﮔﺎه »ﻃـﺮح ﻧﻬـﺎدي«‬
‫در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻬﺎر ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬آﮔﺎﻫﻲ‪ ،‬آﻣﻮزش و ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻣﻬﻢ و ﺿـﺮوري در ﺑﻬﺒـﻮد‬
‫ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻛﻤﻴﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﻳﻚ ﺟﻠﺴﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻳﻚ ﻣﻮرد ﻫﻢ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻧﻘﺶ ‪ ICANN‬ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﺮﺳـﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧـﻲ از‬
‫آﻧﻬﺎ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﮔﺮﻓﺘﺎر ﻣﺸﻜﻼت اﺳﺎﺳﻲ در ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨﺪي و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ذيﻧﻔﻌﺎن ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻏﺮاق ﺷﺪه اﺳﺖ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ذيﻧﻔﻌﺎن‬
‫در ﺣﺎل ﺑﻬﺒﻮد اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﻫﻤﻪ ﺟﻠﺴﺎت‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل در راﻫﺒﺮي ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬اﻛﺜﺮ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺣﺪ وﺳﻄﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴـﺴﻢﻫـﺎي‬
‫ﺧﻮدﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه و اﻟﺰامآور ﻣﻮاﻓﻖ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﺎن ﻧﻘﺶ دوﻟـﺖ‪ ،‬واﺑـﺴﺘﮕﻲ‬
‫ﺑﻪ ﻓﻨﺎوري و ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب ﻓﺮدي ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﺎدﻟﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﺣﻮزه ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي‪ ،‬ﺑﻴﻦ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﻔﻆ اﻳﻦ‬
‫ﺣﻘﻮق و ﺧﻄﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻌﻨﻮي ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻣﻘﺮرات ﺳﺨﺖ و اﻟﺰامآور ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻨﺎﺳـﺐ و ﺗﻌـﺎدﻟﻲ ﺑﺮﻗـﺮار‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﺗﻨﺶ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺎن ﺣﻘﻮق ﺷـﺨﺺ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻲ و ﺣﻘـﻮق ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎ ﺟﻬـﺖ اﻋﻤـﺎل ﺣﻘـﻮق‬
‫ﻣﺎﻟﻜﻴﺘﺸﺎن و ﺗﻨﺶ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﻦ اﻣﻨﻴﺖ و آزاديﻫﺎي ﻣﺪﻧﻲ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺴﻴﺎري از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﺑﻌـﺎد ﻣـﺮزي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣﻮﺟـﺐ ﭘﻴﭽﻴـﺪﮔﻲ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت و ﻣﺒﺎﺣﺜـﺎت ﻣـﻲﺷـﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻲ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺰ در ﺟﻠﺴﺎت ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻲ ﺑﻪ دﻓﻌﺎت ﺗﻜﺮار ﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ‪ ،‬زﺑﺎن‪ ،‬ﺣﻘﻮق‬
‫ﺑﺸﺮ و ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬ﺗﺠﺎرت و اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ و ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑـﻪ‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻴﺎز دارد‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻴﺰ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺪلﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﺑﺮاي اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﺗﻌﺎدل درآﻣﺪ و ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﺷـﺪ‬
‫ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﻲ‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﺗﺼﺎل را ﺑﻪ ﺷﺪت ﻛﺎﻫﺶ داده اﺳﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎي اﺗﺼﺎل را اﻓﺰاﻳﺶ داده اﺳﺖ و ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﻛﺎﻫﺶ »ﺷﻜﺎف واﻗﻌﻲ« دﻳﺠﻴﺘﺎل ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻳﺎﻓﺘﻦ روﺷﻬﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﻛـﺎﻫﺶ‬
‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮع دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻳﻜﻲ از ﮔﺮوهﻫﺎ دو ﻧﻮع دﺳﺘﺮﺳﻲ را از ﻫـﻢ ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﻛـﺮد‪:‬‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ )ﺧﺪﻣﺎت( و ﺷﻤﻮل ﺟﻬﺎﻧﻲ )دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻛﺎرﺑﺮان(‪ .‬ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ در ﺧﺪﻣﺎت رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻲ اﻧﮕﻴﺰهاي ﺑﺮاي ﺗﺪارك ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺪارد‪ ،‬ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓـﺖ‪ .‬ﺗﺤﻘـﻖ ﻓﺮاﮔﻴـﺮي ﺑﻴـﺸﺘﺮ‪ ،‬زﺑـﺎن ﻣﺤﻠـﻲ و‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي آواﻧﻮﻳﺴﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﻴﺎز دارد‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻮرد اﺷﺎره ﭘﻴـﺸﻨﻬﺎد ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺗﻨـﻮع‬
‫زﺑﺎﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ در دو ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و راهﺣﻞﻫﺎ و ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ و اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻲ‪ ،‬ﻣﺎﻟﻲ‪،‬‬
‫ﻣﺤﺘﻮا و ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي در آﻧﻬﺎ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ روش ﺟﺪﻳﺪي ﺑـﺮاي‬
‫اﻧﺠﺎم ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺗﺠﺎري اﺳﺖ و از اﻳﻦ رو راﻫﺒﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺒﺎدﻻت ﺗﺠﺎري‬
‫را ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﺪ و ﭼﻬﺎرﭼﻮب ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ را ﺑﺎ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺳﺎزﮔﺎر ﺳـﺎزد و ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ از ﻛـﺎرﺑﺮان را ﺗـﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨـﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ از ﺣﻀﺎر ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت و ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت در ﺧـﺼﻮص ﻣﺒـﺎرزه ﺑـﺎ ﻛﻼﻫﺒـﺮداري و‬
‫ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻛﺎرﺑﺮان ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺳﺘﺪﻻل ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﻘﻮق ﭘﺎﻳﺪار ﺑﺸﺮ و ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ از ﻛـﺎرﺑﺮان و ﺣـﺮﻳﻢ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ و روﻧﻖ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل و ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاري ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﺨﺎﻟﻔـﺖ‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ و اﻋﻤﺎل ﻣﻘﺮرات و ﻧﻈﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ را ﻓﻘﻂ در ﻣﻮاﻗﻊ ﺿـﺮوري ﺟـﺎﻳﺰ ﺷـﻤﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺟـﻮاﻣﻌﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻧﻘـﺪي‬
‫ﻣﺒﺎدﻻت ﺧﻮد را اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦﻫﺎﻳﻲ در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻧﻴﺎز داﺷـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻛـﺎرتﻫـﺎي اﻋﺘﺒـﺎري‬
‫واﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﺎﻫﺶ درآﻣﺪ ﺑﺮ رﺷﺪ اذﻋﺎن ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﻧﻘﺶﻫﺎي ﻣﻬﻤﻲ ﻛﻪ ‪ UNCTAD‬و ‪ WTO‬در ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي و آﻣﻮزش ﺟﻬﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ‬
‫ﻣﻴﺰان ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‬
‫ﻣﺤﺼﻮﻻت دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ‪ OECD‬و ‪،UNCITRAL‬‬
‫اﺳﻨﺎد ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻇﻬﺎر ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺻﻼح ﻣﻘﺮرات در دﺳﺘﻮرﻛـﺎر ﻛـﺸﻮرﻫﺎي‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﻗﺮار دارد و ﻓﻘﻂ ﻣﺨﺘﺺ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺟﻠﺴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺒﺎدﻻت و ﻣﺤﺘﻮا‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﻣﺒﺮم ﺑﻪ آﻣﻮزش در ﻣﻮرد ﺗﻔﺎوتﻫﺎي اﻣﻀﺎﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‬
‫و دﻳﺠﻴﺘﺎل را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮدﻧﺪ و اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮاي اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ از ﻧﻈﺮ ﻓﻨﺎوري ﺑﻲﻃﺮف‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎي ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻫﻮﻳﺖ ﻣﻔﻴـﺪ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ و ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨـﺎوري را ﺗـﺴﻬﻴﻞ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻬﻢ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲﻣﺎﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻇﻬﺎر ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻣـﻀﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ و اﻣـﻀﺎﻫﺎي‬
‫دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ ﺑﺮ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﻲﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮاﻳﺶ و ﻋﻼﻗﻪ ﺑﺴﻴﺎري ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ از ﻧﻈﺮ‬
‫ﺗﺠﺎرت‪ ،‬ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ اﻃﻼﻋﺎت اﺑﺮاز ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺳﺨﻨﺮان ﺑﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اﺗﺨﺎذ رﻫﻴﺎﻓﺘﻲ ﻣﺒﺘﻜﺮاﻧﻪ ﺟﻬـﺖ‬
‫ارزﻳﺎﺑﻲ آﺳﻴﺐﭘﺬﻳﺮي زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﻜﺎريﻫﺎي ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿـﻮع ﺣـﺮﻳﻢ ﺧـﺼﻮﺻﻲ‬
‫ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻈﺎمﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ارزﺷﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن اﺧﻴـﺮاً‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي ﺳﻄﺢ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدﻧﺪ ﻛـﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎي ﺟﻬـﺎﻧﻲ در اﻳـﻦ‬
‫راﺑﻄﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ و از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺟﺮا ﺷﻮد‪ .‬ﻳﻜﻲ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟـﺎي اﻳـﻦ ﻛـﻪ‬
‫ﺻﺮﻓﺎً در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه دﻓﺎع از ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﺑﺤﺚ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از دﻳﺪﮔﺎه اﺑـﺰاري ﺑـﺮاي ﺗﺤﻘـﻖ ﺑﺨـﺸﻴﺪن ﺑـﻪ‬
‫ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﻢ و از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ آن ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻛﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬
‫در ﺑﺮﺧﻲ از ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻤﺰﻣﺎن‪ ،‬ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮات ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ در ﺧﺼﻮص ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬ﻳﻜﻲ از ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت‬
‫ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎ اﺗﻜﺎ ﻛﺮد و آﻳﺎ ﻓﻨﺎوري در اﻳـﻦ راﺑﻄـﻪ‬
‫ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻄﻤﺌﻦﺗﺮي اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻈﺎم ﺟﺪﻳﺪ ‪ IPR‬ﺑﻪ اﺻﻼح ﻧﻴﺎز دارد‪ .‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻄﻠـﺐ‬
‫اﺷﺎره ﺷﺪ ﻛﻪ در اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل ‪ WSIS‬ﻫﻴﭻ اﻗﺪاﻣﻲ در ﻣﻮرد ‪ IPR‬ذﻛﺮ ﻧﺸﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ در ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻋﻤـﻞ آن ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺪلﻫﺎي ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ و ﺗﺠﺎري ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮماﻓﺰار اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪349‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪350‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﻳﻜﻲ از ﮔﺮوهﻫﺎ آزادي ﺑﻴﺎن و ﺣﻘﻮق اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺸﺮ را ﺑﻪ ارﺗﻘﺎي رﺷﺪ ﺗﺠﺎري و اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺮﺗﺒﻂ داﻧﺴﺖ و ﺗﻮﺿـﻴﺢ داد‬
‫ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آزاد اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻳﻚ ﻓﻀﺎي رﻗﺎﺑﺘﻲ در ﺑﺎزار ﻣﻲﺷﻮد و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از اﻃﻼﻋـﺎت و ﺣـﺮﻳﻢ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﻮﺟﺐ ارﺗﻘﺎي اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﭼﻨـﻴﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﺳـﺨﺖ و‬
‫اﻟﺰامآور‪ IP‬از ﺧﻼﻗﻴﺖ و ﻧﻮآوري ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ و آزادي ﺑﻴﺎن را ﺳﺮﻛﻮب ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻣﺪلﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪي ﻧﻈﻴﺮ ﻧﺮماﻓﺰار‬
‫ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺎز در ﺣﺎل ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي اﺳﺖ ﻛﻪ دوﻟﺖﻫﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ از آﻧﻬﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ و اﻗﺪاﻣﺎت آن در زﻣﻴﻨﻪ‬
‫ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮق ﺑﺸﺮ و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻛﺎرﺑﺮ و ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه اﺷﺎره ﺷﺪ‪ .‬اﺣﺘﻴﺎط در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺬاري ﺑﻪ ﺷﻴﻮهاي ﻧﺎﻫﻤﮕـﻮن و‬
‫ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﺣﻞاﺧﺘﻼف ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ و ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ را ﺑـﻪ رﺳـﻤﻴﺖ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻨﺪ و‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ از اﻳﻦ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از آﻧﻬﺎ را ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﻜﻞآﻓﺮﻳﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺷﺼﺖ درﺻﺪ از ﺗﺮاﻓﻴﻚ اﻳﻤﻴـﻞﻫـﺎ‪ ،‬ﻫﺮزﻧﺎﻣـﻪ‬
‫اﺳﺖ و ﻋﻤﺪﺗﺎً در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ »ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺣﻘﻮﻗﻲ‪،‬‬
‫اﺧﻼﻗﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ« ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ راهﺣﻞ ﻓﻨﻲ و دوﻟﺘﻲ دارد و »ﻳﻚ ﭘﺪﻳـﺪه ﺿـﺪ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻣﺎ را از ﺑﻴﻦ ﻣﻲﺑﺮد‪ «.‬اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﻜﺎري ﻓﻮري‪ ،‬ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ و ﻣﻨـﺴﺠﻢ‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ »دوﺑﺎره ﻛﺎري ﻛﺮدن« و دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻛﺮدن ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎي ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪﻫـﺎي ﺗـﺪوﻳﻦﻛﻨﻨـﺪه‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم ﻣﻨﺴﺠﻢ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻫﺸﺪار دادﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎزﮔﻮ ﺷﺪ ﻛﻪ »ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ راﻫﺒﺮي ﺧﻔﻴﻒﺗﺮﻳﻦ‬
‫ﻣﻴﺰان ﻧﻈﺎرت را اﻋﻤﺎل ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ «.‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻳﻜﻲ از ﮔﺮوهﻫﺎ اﻋﻼم داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻛـﺎرﺑﺮ و ﻣـﺼﺮفﻛﻨﻨـﺪه‬
‫ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري را ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﺪ و ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻟﺰوﻣﺎً ﻣﻨﺎﺳﺐﺗﺮﻳﻦ ﺑﺎزﻳﮕﺮان در زﻣﻴﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧـﻲ از آﻧﻬـﺎ‬
‫راهﺣﻞﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدﻧﺪ و ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ آزﻣﺎﻳﺶ در ﺳﻄﻮح ﻣﻠﻲ را ﺗﺮﺟﻴﺢ دادﻧﺪ و ﺑﺮﺧـﻲ ﻧﻴـﺰ ﺑـﺎ اﺟـﺮاي‬
‫اﺻﻞ ﺣﻖ و اﺧﺘﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ﻣﻮاﻓﻖ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﻛﺜﺮاً ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ اﺗﻜﺎ ﺑﻪ ﺗﻤﻬﻴﺪات و ﻣﺆﺳﺴﺎت اﺧﻴﺮ ﻣﻮاﻓﻘـﺖ ﻛﺮدﻧـﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺮوهﻫﺎ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ‪ ،‬ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‪ ،‬آﮔﺎﻫﻲ و ﻇﺮﻓﻴﺖﺳـﺎزي ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ‪ .‬در ﺟﻠـﺴﺎت‬
‫ﻫﻤﺰﻣﺎن زﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺜﻤﺮﺛﻤﺮ واﻗﻊ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺮﮔﺰاري ﻳﻚ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آن ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻠﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻣﻜﺎن ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ اﺳﺖ ﺑﺮاي ﺑﺮﮔﺰاري ﻧﺸﺴﺖ در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﻛﻪ ﺗﺎ ﺑـﻪ ﺣـﺎل ﺑـﻪ آﻧﻬـﺎ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ‬
‫ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫در ﻃﻮل ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻤﺰﻣﺎن‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪهﻫﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎ و ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ را ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﮔﺮوه وﻳـﮋه ‪ ICT‬ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ‪:‬‬
‫در ﻣﻮرد زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫› دﻏﺪﻏﻪﻫﺎي ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻴﺪ و ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن ﭼﺎﻟﺶ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ‬
‫ﻛﺮدن و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ اداﻣﻪ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ را ﺑﻪ وﻳﮋه در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﻓﻨﻲ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي آﻣﻮزﺷﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ارﺗﻘﺎ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫› ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻧﺸﺴﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ ﺑﺮاي ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮي و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻴـﺪ و‬
‫ﻓﻀﺎي ﺑﺤﺚ و ﮔﻔﺘﮕﻮ را ﺑﺮاي ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ‪.‬‬
‫› در ﻣﻮرد ﺣﻖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا و آزادي ﺑﻴﺎن ﮔﺰارش دﻫﻴﺪ و ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻧﻈﺎرت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ‪.‬‬
‫› از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ زﺑﺎن هاي ﻣﻠﻲ و اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي آواﻧﻮﻳﺴﻲ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫› آﮔﺎﻫﻲ و آﻣﻮزش در زﻣﻴﻨﻪ ﭘﺮوﺳﻪ ‪ UNITRAL‬و اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ را ارﺗﻘﺎ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› از ﺗﺠﺎرت در زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت دﻳﺠﻴﺘﺎل ﺑﺎ ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﻣﻴـﺰان آﮔـﺎﻫﻲ در ﻣـﻮرد ﻣﺰاﻳـﺎي آزادﺳـﺎزي‬
‫ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫› آﮔﺎﻫﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺟﺮاي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻛﻼﻫﺒـﺮداري را اﻓـﺰاﻳﺶ دﻫﻴـﺪ و ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت را در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› از اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﺣﻞ اﺧﺘﻼف ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻛﻨﻴﺪ و آﮔﺎﻫﻲ را در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﺒﺮﻳﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ از ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﻴﺎن ﺷﺪ‪:‬‬
‫› ‪ ITU‬ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮاﻓﻖﻧﺎﻣﻪﻫﺎي اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ را ﺑﻪ روش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲﺗﺮ و ﻫﻤﻪﺟﺎﻧﺒﻪﺗﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫› ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ‪ IPV6‬ﺑﺎﻳﺪ ارﺗﻘﺎ و ﺗﺮوﻳﺞ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫› ‪ ICANN‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﺻﻼﺣﺎت ﺧﻮد ﺟﻬﺖ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺣـﻀﻮر و ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻤـﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌـﺎن اداﻣـﻪ دﻫـﺪ و‬
‫ﺑﻲﻃﺮﻓﻲ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺧﻮد را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﺪ‪.‬‬
‫› ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ‪ WTO‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻬﻢ ﺧﻮد در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺠﺎرت ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت دﻳﺠﻴﺘﺎل اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫› ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺧﻮد را ﺗﺠﺪﻳﺪﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه در دﻧﻴﺎي آﻓﻼﻳـﻦ وﺟـﻮد‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫› ‪ UNCTAD‬و ‪ WTO‬ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ را در ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي و آﻣﻮزش در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در‬
‫ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻔﺎ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺤﻮه ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪:‬‬
‫› از دوﺑﺎره ﻛﺎري و ﺗﻜﺮار ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺟﺘﻨﺎب ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﺒﺎدﻻت و ﻣﺤﺘﻮا‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› روشﻫﺎﻳﻲ را ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﮔﻔﺘﻤﺎن و ﺑﺮرﺳﻲ در ﻣﻮرد اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻴﺎﺑﻴﺪ و ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺻـﻲ‬
‫ﻣﺒﺬول دارﻳﺪ‪:‬‬
‫ اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ‬
‫ ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ در ﻣﻮرد اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد‬
‫ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ و اﺗﺨﺎذ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ‪.‬‬
‫› در ﺑﻬﺒﻮد اﺑﻌﺎد روﻳﻪاي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﮔﺮوﻫﻲ در راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ از ﻃﺮﻳـﻖ ارﺗﻘـﺎي ﮔﻔﺘﻤـﺎن و‬
‫ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ اﻳﻔﺎي ﻧﻘﺶ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪351‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪352‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫› راﻳﺰﻧﻲﻫﺎ و ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮي را در زﻣﻴﻨﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﺷﺒﻜﻪ اﻧﺠﺎم دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮده در ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻣﺴﺘﻤﺮ را ارﺗﻘﺎ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﭘﮋوﻫﺶ و ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي را ارﺗﻘﺎ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﺗﻼش ﺑﺮاي ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪاي را ارﺗﻘﺎ دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﻃﺮح ﻧﻬﺎدي را ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻴﺪ )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ(‪.‬‬
‫› ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ را ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﻟﺰوم راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻴﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻴﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺳـﺎﻳﺮﻳﻦ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬
‫› ﺑﺮ ﻣﻮاﻧﻊ زﺑﺎﻧﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮرﺳﻲ اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻲ‪ ،‬ﻣﺎﻟﻲ‪ ،‬ﻣﺤﺘﻮا و ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي در ﺳﻄﻮح ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻣﺤﻠﻲ ﻏﻠﺒﻪ‬
‫ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺴﺘﺮش ﺧﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ارﺗﻘﺎ‬
‫دﻫﻴﺪ‪.‬‬
‫› ﺗﻮازن و ﺗﻌﺎدل درآﻣﺪ و ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺑـﻴﻦ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ در زﻣﻴﻨـﻪ‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪.‬‬
‫› ﺑﺮ ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻠﻲ ﺑﺮاي ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ 26‬ﻣﺎرس‪2004 ،‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﺟﻠﺴﻪ ‪ :4‬راهِ ﭘﻴﺶِ رو‬
‫در اﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ در ﺟﻠﺴﺎت ﻗﺒﻠﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑـﻮد‪ ،‬ﺗﺜﺒﻴـﺖ و ﺗﺤﻜـﻴﻢ ﺷـﺪ و در‬
‫ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻤﺰﻣﺎن‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻇﺎﻫﺮاً در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ اﺟﻤﺎع وﺟﻮد داﺷﺖ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺤـﺚ و ﮔﻔﺘﮕـﻮي‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮي داﺷﺖ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ و ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﺟﻬﺖ اﻗﺪام ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دو ﻛﺸﻮر ﻣﻴﺰﺑﺎن ‪ ،WSIS‬در ﻣﻮرد ﻓﺎز ژﻧﻮ و ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه دوﻟـﺖ ﺳـﻮﺋﻴﺲ از‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺎ ﺧﻮد را ﺑﺮاي ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ آﻣﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬وي ﮔﻔﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺎز ﺑﺮ اﺟﺮاي ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻋﻤـﻞ‬
‫‪ WSIS‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬وي ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ دارد و اﺑـﺮاز اﻣﻴـﺪواري‬
‫ﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﺠﺎرت‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻓﻌﺎلﺗﺮي از ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت اﻳﻦ ﻓﺎز راﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬وي ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮد ﻛـﻪ ﻛﻤـﻚ ﻣـﺎﻟﻲ ﺟﻬـﺖ‬
‫آﻧﻼﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺿﺮوري اﺳﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ را ﻧﺎم ﺑـﺮد‪.‬‬
‫وي ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺤﺪود ﻳﺎ ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺎﺷﺪ و ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳـﻦ ﺗﻌﺮﻳـﻒ‬
‫ﺑﻪ ﺟﺰ در ﻣﻮاردي‪ ،‬از ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ دﻳﮕﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬وي ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻼش ﺟﻬﺖ ﻧﻈـﺎرت و ﻛﻨﺘـﺮل‬
‫ﺑﺮ ﭼﻴﺰي ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻈﺎرت ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬ﻫﺸﺪار داد و از ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣﺼﺮاﻧﻪ ﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻧﻈﻴـﺮ‬
‫ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﻛﻪ از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺮ ﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬وي ﺿـﻤﻦ درﺧﻮاﺳـﺖ ﺑـﺮاي ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﺗـﻮﻧﺲ در‬
‫ﺳﺮاﺳﺮ ﻓﺎز دوم ‪ WSIS‬ﺑﻪ ﺳﺨﻨﺎن ﺧﻮد ﭘﺎﻳﺎن داد‪.‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪهاي از ﺗﻮﻧﺲ ﺑﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻛﺸﻮر ﺧﻮد در ﭘﺮوﺳﻪ ‪ WSIS‬و ﺗﻼشﻫﺎي آن ﺟﻬﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳـﻚ‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺮدم ﻣﺤﻮر و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻮر ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد‪ .‬وي ﺑﺮﺧﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت دوﻟﺖ ﺗﻮﻧﺲ در ﭘﺮوﺳﻪ آﻣﺎدهﺳـﺎزي را‬
‫ﺷﺮح داد و اﻋﻼم ﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻲ در ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺎه ژوﺋﻴﻪ ﺑﺮاي اوﻟﻴﻦ اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬وي ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد‬
‫ﻛﻪ ﻓﺎز دوم ‪ WSIS‬ﻳﻚ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻛﻠﻲﻧﮕﺮاﻧﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﺑﺮ اﺟﺮاي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ژﻧﻮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻫﺪف از‬
‫آن اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ ﺑﺎزﻳﮕﺮان و ﮔﺴﺘﺮش ﻫﻤﻜﺎريﻫﺎي آﻧﻬﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬دو ﺳﻨﺪ در اﻳﻦ اﺟﻼس ﺗﺼﻮﻳﺐ‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪ :‬ﻳﻚ ﻣﺘﻦ ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻳﻚ ﻣﺘﻦ اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﻪ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞﻫﺎي ﺑﻴﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ و در آﻧﻬـﺎ‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻤﻮس ﺟﻬﺖ ﭘﺮﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﺑﻬﺮهﺑـﺮداري از ﺻـﻨﻌﺖ ‪ ICT‬ﺟﻬـﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻗﻴـﺪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﺳﺨﻨﺮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺴﺘﻴﻢ و ﻫﺪف ﻧﺸـﺴﺖ ﺗـﻮﻧﺲ ﺗـﺴﻬﻴﻞ در ﺗﻌﺮﻳـﻒ‬
‫ﺣﻮزه راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط و اﻳﺠﺎد درك ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ از ﻧﻘﺶﻫﺎي ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ‪ .‬وي‬
‫اﺑﺮاز اﻣﻴﺪواري ﻛﺮد ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ در ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ اﺟﻤﺎﻋﻲ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد از ﺗﻤـﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌـﺎن ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮص‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ ﻣﺼﺮاﻧﻪ ﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺎ در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬وي اذﻋﺎن ﻛﺮد ﻛـﻪ ﺗـﺪاﺑﻴﺮ ﺧﺎﺻـﻲ ﺟﻬـﺖ‬
‫ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻧﺪﻳـﺸﻴﺪه ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬رؤﺳـﺎي ﺟﻠـﺴﺎت ﻗﺒﻠـﻲ ﺧﻼﺻـﻪ‬
‫ﮔﺰارﺷﺎت ﺧﻮد را اراﺋﻪ دادﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻳﻦ ﺑﻴﺎﻧﻴﻪﻫﺎ ﺟﻨﺎب رﺋﻴﺲ ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺬاﻛﺮه ﻧﻴـﺴﺖ‬
‫و ﻫﺪف اﻳﻦ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ در ﭘﺎﻳﺎن ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ رﺳﻤﻲ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺟﻨﺎب رﺋﻴﺲ از اﻳﻦ ﮔﺰارﺷﺎت ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ از ﻣـﺬاﻛﺮات ﻣـﺴﺘﻤﺮ در ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎي وﻳـﮋه و ﺗﺄﺋﻴـﺪ ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ‬
‫‪ ICANN‬ﺑﻪ ﺳﻮي ﻓﺮاﮔﻴﺮي ﺑﻴﺸﺘﺮ اذﻋﺎن ﻛﺮد‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ اﺟﺘﻨﺎب از »دوﺑﺎره ﻛﺎري« و اﺗﻜﺎ ﺑﻪ ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي‬
‫ﻣﻮﺟﻮد ﮔﺮاﻳﺶ داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮاي ﻫﻤﻜﺎري ﻣﻴﺎن ذيﻧﻔﻌﺎن ﺟﻬﺖ ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ و ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﻣﺮي ﺿﺮوري ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ ﺗـﺎ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺆﺛﺮ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺷﻮد و ﺑﺎزﻳﮕﺮان را ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻳﻔﺎي ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎﻟﻲ در اﻳﻦ ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﺳـﺎزد‪ .‬ﻳـﺎﻓﺘﻦ ﺳﻴـﺴﺘﻤﻲ ﻛـﻪ‬
‫ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ و ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨﺪي را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﺪ و ﺧﻼﻗﻴﺖ و ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ را ﺣﻔﻆ ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﭼـﺎﻟﺶ ﺑـﺎﻗﻲ‬
‫ﻣﻲﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎب رﺋﻴﺲ ﺗﺎﺋﻴﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﮔﺮوه وﻳﮋه‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در ﺑﺮﻗـﺮاري ﮔﻔﺘﻤـﺎن در ﻣـﻮرد‬
‫ﻣﻮﺿﻮع راﻫﺒﺮي دارد و ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎي ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪه ﺧﻄـﺎب ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﮔـﺮوه در ﺷـﺸﻤﻴﻦ ﻧﺸـﺴﺖ آن در روز ﻳﻜـﺸﻨﺒﻪ‬
‫‪27‬ﻣﺎرس اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬وي ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ ﮔﺰارش ﻛﺘﺒﻲ در ﻣﻮرد ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺴﺖ ﺑـﻪ دﺑﻴـﺮ ﻛـﻞ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻃﻲ اﻳﻦ ﺑﺤﺚ زﻧﺪه و ﺳﺎزﻧﺪه ﻛﻪ ﺑﺎ اﻇﻬﺎرات ﺟﻨﺎب رﺋﻴﺲ ﻫﻤﺮاه ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ در ﻣـﻮرد ﻣﻮﺿـﻮع‬
‫ﭘﻴﭽﻴﺪه راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﻔﻴﺪ ﺑﻮدن اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ در ﺣﺼﻮل درك ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ از اﺻﻄﻼح » راﻫﺒﺮي« اذﻋﺎن ﺷﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ راﻫﺒﺮي‪ ،‬ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﻲ ‪ DNC‬و آدرسﻫﺎي ‪ IP‬اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓـﺖ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮدي و ﻋﻤﻠﻲ ﺑﺮاي ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ و ﺑﺮ ﺳﺮ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮﻛﻞ در اﻳـﻦ‬
‫ﺧﺼﻮص ﺗﻮاﻓﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﻳﻚ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻣﺼﺮاﻧﻪ ﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺑﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛـﻪ ﻧﺘﻴﺠـﻪﮔﻴـﺮي‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺠﺪداً ﻧﭙﺮدازد و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن ﻓﺎز ژﻧﻮ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬ﺳﺨﻨﺮان دﻳﮕـﺮي‬
‫ﺧﺎﻃﺮﻧﺸﺎن ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬در ﻓﺎز‬
‫ژﻧﻮ اﺳﺖ و ﺣﻮزه ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪353‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪354‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻳﻜﻲ از ﭼﺎﻟﺶﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻃﻮل اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ‪ ،‬ﻧﺤﻮه ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻓﺮاﮔﻴﺮي و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺮوهﻫـﺎي ذيﻧﻔـﻊ‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮد‪ .‬ﺳﺨﻨﺮاﻧﺎن ﺑﺮ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﺎﻫﻴﺖ ﭼﻨﺪ ذيﻧﻔﻌﻲ ﺑﻮدن اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ اﻓـﺰاﻳﺶ ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﻣﻴـﺎن ﻛﻠﻴـﻪ‬
‫ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻛﻠﻴﺪي ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﭘﻮل و ﻓﺎﺻﻠﻪ دور ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻌﻲ ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان وﺳﻴﻠﻪاي ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺳﺎﻳﺮ ﮔﺮوهﻫﺎي ذيﻧﻔﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد‪.‬‬
‫در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﺟﻬـﺖ ﮔـﺴﺘﺮش ﻣـﺸﺎرﻛﺖ‪ ،‬ﭼﻨـﺪ زﺑﺎﻧـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪهاي از‬
‫ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻧﺎمﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ )‪ ،(MINC‬ﺣﻀﺎر را از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﻮد ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ از ﻧﻈـﺮ ﻓﻨـﻲ‬
‫آﮔﺎه ﻛﺮد‪ .‬ﭼﻨﺪ زﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ و ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي ﻣﻤﺰوج ﺷﻮد و ﺟﻬﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲﻫـﺎ‬
‫و اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮات ﺑﻪ زﺑﺎنﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻻزم اﺳـﺖ ﺟﻬـﺖ ﺗـﻀﻤﻴﻦ‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻳﻜﺴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴـﺮد‪ .‬اﻗـﺪاﻣﺎت وﻳـﮋهاي از ﻃﺮﻳـﻖ ﻇﺮﻓﻴـﺖﺳـﺎزي و‬
‫آﻣﻮزش ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ‪ .‬ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﮕﻲ ﻛﻤﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺗﻮﺳﻌﻪﻫﺎي ﻓﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪهاي از ﺑﺎﻧـﻚ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺿﻤﻦ ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻗﺪام ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن را ﺑـﻪ ﭘـﺮوژه ﻫﻤﻜـﺎري ﻓﻨـﻲ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪ آﻣﺮﻳﻜﺎي ﻻﺗﻴﻦ و ﻛﺎراﺋﻴﺐ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ‪ UNDESA ،ICA‬و‪ OED‬و ﺑﺮﭘﺎﻳﻲ ﻳﻚ ﺳـﺮي ﻧﺸـﺴﺖﻫـﺎي زﻳـﺮ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻜﻴﻢ و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴـﺮي در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ‪ ICT‬و دوﻟـﺖ‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺟﻠﺐ ﻛﺮد‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺪﻳﺪه ﻓﺮار ﻣﻐﺰﻫﺎ اﺑﺮاز ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻛﺮدﻧﺪ و اﻋﻼم داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي درﺧﺸﺎنﺗﺮ ﺗﺮك ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮي ﻛﻪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ ،‬اﻳﻦ ﺑﻮد‬
‫ﻛﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﻓﻘﺪان آن ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ‪ ICT‬ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻛﻨﺪ‪ .‬اﺳﺘﻔﺎده ﺻﻠﺢآﻣﻴﺰ از ﻓﻨﺎوري ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ‬
‫ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻲﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﻲ ﺳﺨﻨﺮاﻧﺎن در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺎﺳﻲ در راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﺸﺪار دادﻧﺪ و اﻇﻬﺎر ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫ﺑﻲﺛﺒﺎﺗﻲ ﺷﻮد‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ‪ .‬اﺑﺘﻜﺎر وﺧﻼﻗﻴﺖ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﻳـﻦ ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﻧـﺸﺄت‬
‫ﻣﻲﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻛﺴﻲ ﻣﺴﺌﻮل آن ﻧﺒﻮده و ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم ﻧﻴﺎز ﺑﻪ راﻫﺒﺮي ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ رﺷﺪ و ارﺗﻘﺎ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳـﺖ‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﺑـﺮ‬
‫اﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺳﺎده و اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب ﻓﺮدي ﺗﻜﺎﻣﻞ آن‬
‫را ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺳﺨﻨﺮان ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻚ ﻧﻈﺎم راﻫﺒﺮي در اﺧﺘﻴﺎر ﻛﺎرﺑﺮان ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد ﻛـﻪ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ‬
‫راﻫﺒﺮي را ﺑﻪ ﺣﺪ اﻗﻞ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ ﻛﻪ ﻃﻲ اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪:‬‬
‫‪6‬‬
‫› ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ را ﺟﻬﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﻳـﻚ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮﺗـﺮ و اﻣﺘﻴـﺎزات را ﻓﻬﺮﺳـﺖﺑﻨـﺪي‬
‫ﻛﻨﺪ و داﻧﺶ و اﻃﻼﻋﺎت را ﺟﻤﻊ آوري ﻛﻨﺪ و ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت و ﻛﻤﺒﻮدﻫﺎ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔـﺮوه ﺑﺎﻳـﺪ‬
‫ﻧﻘﺶﻫﺎي ذيﻧﻔﻌﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ و از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﮔـﺴﺘﺮدهﺗـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻼﺻﻪاي از ﺟﻠﺴﺎت و ﻧﺸﺴﺖﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﻬﻴـﻪ‬
‫ﻛﻨﺪ و در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار دﻫﺪ‪.‬‬
‫› ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺑﺎﻳﺪ »ﻳﻚ ﻧﻘﺸﻪ راه« ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺑﻌﺪي ﺗﻮﺳﻌﻪ و زﻣـﺎن ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮاي‬
‫اﺟﺮاي اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد‪.‬‬
‫› دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪاي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺗﺄﺳـﻴﺲ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ ،‬ﻣﺤـﻞ ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ‬
‫ﺑﺮاي ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻛﻠﻴﻪ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ آﻧﻼﻳﻦ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺆﺳﺴﺎت و ﺳﺎزﻣﺎنﻫـﺎﻳﻲ‬
‫ﻛﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑـﻪ آن ﻣﺘـﺼﻞ ﺷـﻮﻧﺪ و از آن ﻃﺮﻳـﻖ ﺗـﻼش ﻏﻴـﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ و‬
‫ﻣﺴﺘﻤﺮي ﺟﻬﺖ ﺟﻤﻊآوري اﻃﻼﻋﺎت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫› دو ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻠﻤﻮس از ﻃﺮف ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺑﺎﻳـﺪ‪ (1 :‬ﻳـﻚ ﻧﻈـﺎم ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ‪ ،‬اﺻـﻮل و‬
‫ارزشﻫﺎﻳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻮدن و ﺣﻀﻮر ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در زﻣﻴﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺿـﻤﺎﻧﺖ‬
‫ﻛﻨﺪ و ‪ (2‬ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻧﻬﺎدي روﺷﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﺪ ‪ccTLD‬ﻫﺎ ﺑﺪون ﻛﺴﺐ اﺟﺎزه از ﻛـﺸﻮر ﻣﺰﺑـﻮر از‬
‫ﻓﺎﻳﻞﻫﺎي ﻧﺎﺣﻴﻪ رﻳﺸﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻧﻤﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫› دوﻟﺖﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎي ﮔﺮوه وﻳﮋه‬
‫ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﻮدﺟﻪﻫﺎﻳﻲ را اﺧﺘﺼﺎص دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫› در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ و اﺟﻼسﻫﺎي ﺑﻌﺪي ﺑﺎﻳﺪ از ﭼﻨﺪ زﺑﺎن ﻛﺎرﺑﺮدي اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ذيﻧﻔﻌـﺎن از‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻏﻴﺮ اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ زﺑﺎن ﺟﻬﺎن ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪355‬‬
‫ﺟﻠﺴﻪ اﺧﺘﺘﺎﻣﻴﻪ‬
‫آﻗﺎي راﺑﺮت ﻛﺎن‪ ،‬رﺋﻴﺲ و ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺷﺮﻛﺖ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻠﻲ )‪ (CNRI‬ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ اﺧﺘﺘﺎﻣﻴـﻪ را اﻳـﺮاد‬
‫ﻧﻤﻮد‪ .‬وي ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﻈﺮ در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﺒﺮﻳﻚ ﮔﻔﺖ‪.‬‬
‫وي ﺑﻪ ﻧﻘﺶﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬روﺷﻲ ﻛﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫ﻳﺎﻓﺖ ﺑﺎ روﺷﻲ ﻛﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎي ﺗﺪوﻳﻦﮔﺮ‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﮔﺴﺘﺮش اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‪ ،‬اﺣﺘﻴﺎط اﻗﺘﻀﺎ ﻣﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ رﻫﻴﺎﻓـﺖ‬
‫ﺳﻨﺠﻴﺪهﺗﺮي را ﺑﺮاي آﻳﻨﺪه اﺗﺨﺎذ ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﺳﺨﻨﺮان ﺑﻪ ﺧﻸ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان در ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺷﺎره ﻛﺮد و ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑـﻮد ﻛـﻪ‬
‫اﻛﻨﻮن زﻣﺎن آن اﺳﺖ ﺗﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ در ﻋﺮﺻﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮد‪ .‬وي ﮔﻔﺖ ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕﺮي ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﻨﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺣﻞ ﻧﻤﻲﺷﻮد‪ .‬در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ‪ ،‬وي ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑـﺎ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ‬
‫ﺟﻬﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺮورﻳﺴﻢ ﺳﺎﻳﺒﺮ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮد و ﻋﻨﻮان ﻛﺮد ﻛﻪ ﮔﺮوه وﻳـﮋه ‪ ICT‬ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﻧﻘـﺶ‬
‫ﻣﺆﺛﺮي در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫وي ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ را ﻛﻪ ﺟﻬﺎن در ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺎﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در آﻳﻨﺪه ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﺮد‬
‫و اﻇﻬﺎر ﻛﺮد ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎي ﻣﺸﺨﺼﻲ در اﻳﻦ ﺑﺮﻫﻪ از زﻣﺎن وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑـﻪ ﺧـﻮدي ﺧـﻮد داراي ﺑـﺴﻴﺎري از‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪356‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺴﻴﺎري از اﺑﻌﺎد ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﺗﺤﻮل ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬وي اﺑﺮاز اﻣﻴﺪواري ﻛـﺮد‬
‫ﻛﻪ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ در دﺳﺘﺮس ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺟﻬﺎن ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫آﻗﺎي ﻛﺎن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داد ﻛﻪ‪:‬‬
‫› ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﻨﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﺤﻮري ﺧﻮد را ﺟﻬﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻫـﺮ ﭼـﻪ ﺑﻴـﺸﺘﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﺑـﺎ ﺷـﻨﺎﺧﺖ از‬
‫اﻫﻤﻴﺖ ﻧﻮآوري و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري در رﺷﺪ آﺗﻲ آن ﺑﻪ دﺳﺖ آورد‪.‬‬
‫› ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﺳﺎزي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺟﻬﺖ رﻓﻊ ﺧﻄﺮات و ﺗﻬﺪﻳـﺪات‬
‫ﻓﺮاﻣﻠﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺮورﻳﺴﻢ ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻧﻘﺶ ﻣﺆﺛﺮي را اﻳﻔﺎ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻌﺎون دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﻴﺎﻧﻴﺔ اﺧﺘﺘﺎﻣﻴﻪ را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن اﻳﺮاد ﻧﻤـﻮد‪ .‬وي ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ اﻋـﻀﺎي‬
‫ﻧﺸﺴﺖ را در ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف آن و ﭘﻴﺸﺒﺮد ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺟﻬﺘﻲ ﻣﺜﺒﺖ ﺗﺒﺮﻳـﻚ ﮔﻔـﺖ‪ .‬وي ﺷـﻤﺎري از‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ را ﺑﻴﺎن ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﻜﺎري ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺟﻬﺖ اﺗﺨﺎذ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑـﻮد و ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻠﻪ از اﻳـﻦ‬
‫ﻧﺸﺴﺖ را ﺑﺮ ﺷﻤﺮد‪ .‬وي ﺿﻤﻦ اﺳﺘﻘﺒﺎل از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻲ از ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻮﺳﻂ‬
‫ﻣﺆﺳﺴﺎت ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ اﻇﻬﺎر ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ در ﭘﻴﺸﺒﺮد دﺳﺘﻮرﻛﺎر اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﻮﺳﻂ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﻣﻔﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬وي‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از اﻋﻀﺎي ﻧﺸﺴﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ آﻣﺎدﮔﻲ آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒـﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﮔـﺮوه‬
‫وﻳﮋه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻲ ﻛﺮد‪ .‬وي اﻋﻼم ﻛﺮد ﻛﻪ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪاي ﺟﻬﺖ ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﮔـﺮوه ﻛـﺎري دﺑﻴـﺮ ﻛـﻞ‬
‫ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺪه اﺳﺖ و آﻗﺎي ﻛﻮﻣﺮ در ‪ 25‬ﻣﺎرس ‪ ،2004‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﺋﻴﺲ آن ﻣﻨﺼﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ اﻇﻬﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﻣـﻮرد‬
‫ﺑﺬل و ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬وي ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻧﻜﺎت ﻛﻠﻴﺪي ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻧﺸـﺴﺖ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗﻤـﺎﻳﺰ‬
‫ﺑﻴﻦ »دوﻟﺖ« و »راﻫﺒﺮي«‪ ،‬ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻟﺰوم ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﺷﺎره ﻛﺮد‪ .‬وي ﻧﺘﻴﺠـﻪﮔﻴـﺮي ﻛـﺮد‬
‫ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاي ﻧﻮع ﺟﺪﻳﺪي از راﻫﺒﺮي ﻳﻌﻨﻲ راﻫﺒـﺮي »ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻲ« وﺟـﻮد دارد و‬
‫ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻴﺎن ﻣﺆﺳﺴﺎت اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ‪ -‬ﺳﻴﺎﺳﻲ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدي و ﻣﺤﻴﻄـﻲ‬
‫ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﭼﻨﺪ ذيﻧﻔﻌﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ اوﻟﻴﺔ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت آﻧﻼﻳـﻦ در ﺧـﺼﻮص راﻫﺒـﺮي‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖ‬
‫‪357‬‬
‫ﺑِﺮﺗﺮاﻧﺪ ﺷﺎﭘِﻞ)‪ ،(1‬ﺳﺎﻳﺖ ‪wsis-online.net‬‬
‫ﺳﺎﻳﺖ ‪ wsis-online.net‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﭘﺎﻳﮕﺎه‪ ،‬ﺟﻬﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ ،WSIS‬ﺳـﺮوﻳﺲﻫـﺎﻳﻲ را ﺑـﻪ‬
‫ﻫﻤﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ذيﻧﻔﻌﺎن اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬در ﻃﻮل ﻣﺎﻫﻬﺎي ﻓﻮرﻳﻪ و ﻣﺎرس ‪ ،2004‬ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ اداره اﻣﻮر اﻗﺘﺼﺎدي و‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ )‪ (DESA‬و ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ‪ ،‬ﺳﺎﻳﺖ ‪ wsis-online.net‬اﻗـﺪام ﺑـﻪ ﺑﺮﮔـﺰاري‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت آﻧﻼﻳﻦ در زﻣﻴﻨﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻤﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت در راﺳﺘﺎي ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻣـﺎرس ‪ 2004‬ﺻـﻮرت‬
‫ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫ﻫﺪف از اﻳﻦ ﻣﺸﻮرتﻫﺎ و ﻣﺬاﻛﺮات ﻛﻪ ﺑﺼﻮرت ﻛﺎﻣﻼً آزاد ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﻮد ﺑﺮاي ﻫﻤـﻪ ذيﻧﻔﻌـﺎن ﺗـﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﺧﻮد را در ﻣﻮرد راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻄﺮح ﻛﻨﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﻤﻜﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﭘﺮوﺳﻪ ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﮔﺮوه ﻛﺎري‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ در اﺟﻼس ژﻧﻮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻤﺪه ﻣﺬاﻛﺮات و ﮔﻔﺘﮕﻮﻫﺎ در ﭼﻬﺎر ﺑﺨﺶ زﻳﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪:‬‬
‫› اﺑﻌﺎد ﻣﺘﻨﻮع راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫› ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺑﻌﺎد ﺑﺎ ذيﻧﻔﻌﺎن ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫› ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺑﻌﺎد ﭼﻪ اﻫﻤﻴﺖﻫﺎﻳﻲ دارد؟‬
‫› ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻣﻮرد ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي و ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﮔﺮوه ﻛﺎري‬
‫‪Bertrand De La Chapelle 1‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪358‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﻴﺶ از ‪ 80‬ﻣﻘﺎﻟﻪ در ﻃﻮل ‪ 5‬ﻫﻔﺘﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺟﺪاي از ﺗﻨﻮع اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻻت‪ ،‬اﻏﻠﺐ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻪ ﻣﻮﺿﻮع زﻳﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ‪:‬‬
‫› ﻣﺎﻫﻴﺖ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺑﻄﻮر ﻣﺸﺨﺺﺗﺮ‪ ،‬راﺑﻄﺔ ﺑﻴﻦ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﻌﻤﺎري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫› ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و اﻓﺮاديﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‬
‫› ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ در ﻣﻮرد ﭘﺮوﺳﺔ ﻣﺸﻮرتﻫﺎ و ﻣﺬاﻛﺮات ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‬
‫ﮔﺰارش ﺧﻼﺻﻪ ذﻳﻞ‪ ،‬ﭼﻜﻴﺪهاي از ﻧﻈﺮات و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺻﻠﻲ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -1‬در ﺧﺼﻮص راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻨﻲ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺳﻴﺎﺳﻲ؟‬
‫اﻳﻦ دو ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ و واﺑﺴﺘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي‪ ،‬از ﻳـﻚ ﺣـﻮزه ﺑـﺮ ﺣـﻮزه دﻳﮕـﺮ از‬
‫اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻈﺮاﺗﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ‪» :‬ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺘﻤﺪاران ﻧﺒﺎﻳـﺪ اﺟـﺎزه داد ﺗـﺎ ﺑـﺪون ﻣـﺸﺎوره ﺑـﺎ ﻓﻨـﺎوران در ﻣـﻮرد‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﻓﻨﻲ دارد‪ ،‬ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ﻛﻨﻨﺪ« و »ﻓﻨﺎوران ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺗﻮاﻓﻖ ﺳﻴﺎﺳﺘﻤﺪاران ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ‬
‫ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد اداﻣﻪ دﻫﻨﺪ )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻣﻮرد ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ(«‪ ،‬ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‪ ،‬راﺑﻄﻪ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﺑﻌﺎد ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻓﻨﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰي ﻣﻴﺎن اﻳﻦ دو ﺑﻌﺪ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪.‬‬
‫راﻫﺒﺮي ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ؟‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﻳﺴﺎن در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻃﺮح ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻳﻜﻲ از آﻧﻬﺎ اﻳﻦ ﺳﺆال را ﻋﻨﻮان ﻛﺮده اﺳﺖ‪» :‬ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻴﺰان راﻫﺒﺮي در ‪ 25‬ﺳﺎل آﻳﻨﺪه ﭼﻘﺪر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد؟« و ﻳﻜـﻲ‬
‫دﻳﮕﺮ از آﻧﻬﺎ ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳﺖ‪» :‬اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻬﺎرﺗﺮﻳﻦ ﭘﺮوژه از ﻧﻈﺮ ﻣﺤﺘﻮا و ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻬـﺎرﺗﺮﻳﻦ ﭘـﺮوژه از ﻧﻈـﺮ‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻓﻨﻲ اﺳﺖ‪«.‬‬
‫ﻇﺎﻫﺮاً ﺗﻤﺎﻳﻞ زﻳﺎدي ﺑﺮاي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻌﺎدﻟﻲ ﻣﻴﺎن رﻫﻴﺎﻓﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻈﺎرت و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ وﺟﻮد داﺷﺖ‪.‬‬
‫› »ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻴﺰان وﺿﻊ ﻣﻘﺮرات راﻫﺒﺮي« وﻟﻲ »ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖﺗـﺮ و ﻣـﺆﺛﺮﺗﺮ در ﻣﻴـﺎن ﻣﺮزﻫـﺎي‬
‫ﻣﻠﻲ«‬
‫› »ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻛﺎرآﻣﺪ و ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻛﻨﺘﺮل واﻛﻨﺶﻫﺎﺳﺖ‪«.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر وﻳﮋه اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻴﺎن ﺷﺪ ﻛﻪ »ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺧﻮد را ﺑﻪ روش ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ اداره ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻫـﺮ ﺗـﺄﺛﻴﺮي‬
‫ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﻛﺎرﺑﺮد ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﻤﻜﺎري و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي ﻣﻠﻲ اﺳـﺖ‪ «.‬اﻳـﻦ ﺗﻤـﺎﻳﺰ‪،‬‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺑﺎزﻳﮕﺮان از ﺟﻤﻠﻪ دوﻟﺖﻫﺎ را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﺮ ﺗﺄﺛﻴﺮي ﺑﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺴﺌﻮل ﻣﻲﺳﺎزد‪.‬‬
‫ﻳﻚ ﺳﺆال ﻛﻠﻲﺗﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ »ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﻧﻈﺎمﻫﺎي ﻫﻤﻜﺎري و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ« ﺑﺎﻳﺪ وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻳـﺎ‬
‫ﺧﻴﺮ‪ .‬ﭘﺎﺳﺦ اﻳﻦ ﺳﺆال ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪.‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫ﺟﺪا از ﻣﺤﺘﻮا‪ ،‬ﺑﻌﺪ روشﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﻳﺴﺎن ﺑﻪ اﻟﻬﺎم راﻫﺒـﺮي از ﻣﻌﻤـﺎري اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ اﺷـﺎره‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺳﺆال اﺳﺎﺳﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ ‪ :‬آﻳﺎ راﻫﺒﺮي ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮد ﺷﺒﻜﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ؟ ﻧﻈﺮات اﺻﻠﻲ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﺪﻳﻦ‬
‫ﺷﺮح ﺑﻮد‪:‬‬
‫ﻧﻜﺘﻪ دﻳﮕﺮي ﻛﻪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻧﻜﺎت دﻳﮕﺮ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻧﻴـﺰ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﭘﺮوﺗﻜـﻞ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺎﺿﺮ ﺑﭙﺮدازد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در آﻳﻨﺪه را ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ و ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار‬
‫دﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫› ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﻣﻌﻤﺎري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻻﻳﻪﻻﻳﻪ اﺳﺖ‪ .‬از اﻳﻦ رو راﻫﺒﺮي آن ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫› ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ روح ﻫﻤﻜﺎري در ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺸﻜﻞﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬وﺟﻮد دارد‪.‬‬
‫› ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻗـﺮار‬
‫ﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ و ﻧﺸﺴﺖﻫﺎ و ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎي وﻳﺪﻳﻮﻳﻲ اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﻟﻬﺎم راﻫﺒﺮي از ﻣﻌﻤﺎري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪359‬‬
‫‪ -2‬در ﺧﺼﻮص ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮده ﻳﺎ ﻣﺤﺪود راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫ﺑﺴﻴﺎري از ﻧﻈﺮات و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ ﻳﻚ درك ﮔﺴﺘﺮده از اﺻﻄﻼح راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬
‫ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻳﺎ ﻳﻚ درك ﻣﺤﺪود؟‪:‬‬
‫› اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﭼﺎرﭼﻮب زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ( ﻳﺎ ﻻﻳﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي )ﻧﻈﻴﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ وب(؟‬
‫› ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺤﺪود )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ و ‪ (ICANN‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲﺳـﺎزد‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺣﻮزه وﻇﺎﻳﻒ ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤـﺪ ﻇـﺎﻫﺮاً ﺑـﻪ رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﮔـﺴﺘﺮدهﺗـﺮي اﺷـﺎره دارد‬
‫)ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ »ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري« ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺳﺖ(‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫ﺗﻤﺎﻳﺰاﺗﻲ ﻧﻴﺰ در ﻣﻮرد اﻳﻦ دو ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪:‬‬
‫› راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺤﺪود( در ﺑﺮاﺑﺮ راﻫﺒﺮي ﺑﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ(‪.‬‬
‫› ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ )ﺣﻘﻮﻗﻲ‪ ،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدي(‪.‬‬
‫› راﻫﺒﺮي ‪ ICT‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ )از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺨﺶ و اﻧﺘﺸﺎر(‪.‬‬
‫› راﻫﺒﺮي ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪.‬‬
‫‪6‬‬
‫‪360‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﻳﺴﺎن ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روش ﺑﺮاي ﺗﻌﺮﻳﻒ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫و ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻳﻚ ﻧﻤﻮدار ﻳﺎ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺷـﺮوع ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﺳـﻜﻮي ﭘﺮﺗـﺎب ﺑـﺮاي‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دﻳﮕﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ »ﻣﻌﻀﻞ ﺟﻬـﺎﻧﻲ« ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪ ﻛـﻪ از ﻧﻈـﺮ ﻓﻨـﻲ و ﺣﻘـﻮﻗﻲ‬
‫ﻣﺸﻜﻞﺳﺎز اﺳﺖ و ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻗﺪام ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺷﺪهاي ﻣﻴﺎن ﻛﻠﻴﻪ ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﺳﺖ‪ .‬از ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﻳـﺴﺎن ﺑـﺎ ﺣـﻞ‬
‫اﻳﻦ ﻣﻌﻀﻞ ﻣﻲﺗﻮان »اﺳﺎس ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت راﻫﺒﺮي را ﭘﺎﻳﻪرﻳﺰي ﻛﺮد«‪.‬‬
‫ردهﺑﻨﺪي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬
‫ﭼﻨﺪ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﺑﻪ ﺗﻨﻮع ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺷﺎره ﻛﺮدﻧﺪ و ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ را ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬در ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻮارد‪ ،‬ﺑﺎزﻳﮕﺮان در ﻣـﻮرد‬
‫ﻧﺤﻮه ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮﺿﻮع و راهﺣﻞ آن ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻮاﻓﻘﻨﺪ ﻛﻪ آن ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻳﺪ در دﺳﺘﻮر ﻛـﺎر‬
‫ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد‪ .‬در واﻗﻊ‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎري از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬ﻗﻴﺪ ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﭘﺮﺑـﺴﺎﻣﺪﺗـﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ‪:‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻨﺎوري )ﺳﺨﺖاﻓﺰار‪ ،‬ﻧﺮماﻓﺰار‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‪ ،‬ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎ(‪.‬‬
‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ‪:‬‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ‪ ،‬ﻧﻘـﺶ ‪ ICANN‬و راﺑﻄـﻪ آن ﺑـﺎ دوﻟـﺖ آﻣﺮﻳﻜـﺎ‪ ،‬ﻧﻘـﺶ و ﻣﺤﺘـﻮاي‬
‫»ﺗﻘﺴﻴﻢﻛﻨﻨﺪه اﺻﻠﻲ«‪ ،‬ﺳـﺮورﻫﺎي رﻳـﺸﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪاي‪ ،‬ﺷـﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘـﺎل در ﺧـﺼﻮص ﺗﺨـﺼﻴﺺ آدرس‬
‫)ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آدرسﻫﺎي ‪ IP‬و ‪ ،(IPv6‬ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻛـﺮدن ﻧـﺎمداﻣﻨـﻪﻫـﺎ‪ ،‬ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‪ccTLD‬ﻫـﺎ و‬
‫ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ‪» ،‬ﻃﺮح ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺳﺮور رﻳﺸﻪ«‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ‪:‬‬
‫ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺗﺮاﻓﻴﻚ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺗﺼﺎل ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻛﺸﻮرﻫﺎي درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﻣﺮاﻛـﺰ‬
‫ﺗﺒﺎدل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪ ،(IXP‬ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﺗﺼﺎل ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﻴﺮ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮا‪:‬‬
‫ﺟﺮاﻳﻢ دﻧﻴﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ‪ ،‬ﻫﺮزهﻧﮕﺎري ﻛﻮدﻛﺎن‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﻮدن ﭘﻴﺎمﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻲ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻋﺮﺿـﻪﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن‬
‫اﻃﻼﻋﺎت )در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮان اﻃﻼﻋﺎت(‪ ،‬ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي )و اﻧﺘـﺸﺎر ﻣـﺆﺛﺮ داﻧـﺶ و اﻃﻼﻋـﺎت(‪،‬‬
‫ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺻﻠﻲﺗﺮي ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزي و ﺟﻤﻊآوري اﻃﻼﻋﺎت آﻣﺎري ﻳﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺳﺎﺧﺘﻦ راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ‬
‫ﭘﺎﻳﺪار )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ‪ ،‬راﻫﺒﺮي ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد زاﻳﺪ وﺳﺎﻳﻞ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ(‪.‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ از ﻳﻚ ﻟﻮح ﺳﻔﻴﺪ ﺷﺮوع ﻧﻤﻲﺷﻮد‪» .‬ﻫﻤﻮاره ﺑﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ راﻫﺒﺮي وﺟـﻮد دارد )ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺨﺸﻲ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﺤﺘﻮا‪.«(...‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﮔﺮوهﻫﺎي ﻛﺎري‪ ،‬ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ‪ ...‬در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻳﻚ ردهﺑﻨﺪي ﻧﻴﺎز دارﻳﻢ‪» .‬ﺣﺪاﻗﻞ‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﺸﻜﻞ ﻣﺮﻛﺰي اﺣﺴﺎس ﻣﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛﻨـﺪ ﭼـﻪ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و‬
‫ﭘﺮوﺳﻪﻫﺎﻳﻲ در ﺣﺎل اﺟﺮاﺳﺖ و اﻓﺮاد‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و دوﻟﺖﻫﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﭼﺎرﭼﻮب اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﭘﺮوﺳﻪﻫـﺎ ﺑـﻪ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ«‪.‬‬
‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻈﺎمﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﺟﻬﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻲ از اوﻟﻴﻦ وﻇﺎﻳﻒ ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮﻛﻞ‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﭼﻪ ﻛﺎري را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ‬
‫‪361‬‬
‫‪ -3‬در ﺧﺼﻮص ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‬
‫در ﭘﺎﻳﺎن‪ ،‬ﺑﺮﺧﻲ از ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات در ﻣﻮرد روش ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﮔﺮوه ﻛﺎري آﻣﺪه اﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﺎري ﻣﺸﺨﺺ‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫›‬
‫»اﻫﺪاف و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد«‬
‫»اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻫﺪاف‪ ،‬روﻳﻪﻫﺎ و ﭼﺎرﭼﻮبﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺷﻮد«‬
‫»ﻫﺮ ﭼﻪ ﭘﺮوﺳﻪ ﻣﺸﻮرتﻫﺎ و راﻳﺰﻧﻲﻫﺎ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﻴﺎز اﺳﺖ«‬
‫»ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب و اﺧﺘﻴﺎر‪ /‬ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ‪ /‬ﭘﺮوﺳﻪﻫﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ‪ /‬ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ«‪.‬‬
‫ﺗﻨﻮع و ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪه در اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ‬
‫ﺗﻨﻮع ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ‪ -‬ﺳﻴﺎﺳﻲ‪ ،‬ﭘﻴﺸﻴﻨﻪﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺷﺨﺼﻲ و ﺳﻦ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪» :‬ﺗﺎﺟﺮان ﺟـﻮان و ﺳـﺎرﻗﺎن ﺟـﻮان‬
‫دادهﻫﺎ« و اﻣﺎ در ﻣﻮرد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﻦ ﺳﺆال ﻣﻄﺮح اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻴﻢ ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﻮﺟﻮد و ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻫﻨـﻮز‬
‫از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ وﻟﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﺜﻨﻲ ﺷﻮﻧﺪ را در اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﺷﺮﻛﺖ دﻫﻴﻢ‪.‬‬
‫آﺧﺮﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻳﻨﻜﻪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دادﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﭼﻬﺎرﻣﻴﻦ وﻇﻴﻔﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب وﻇﺎﻳﻒ ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮ ﻛـﻞ ﻟﺤـﺎظ ﺷـﻮد‪ .‬ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و‬
‫ﺧﺼﻮﺻﺎً ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ﻣﻬﻢ ﻋﻨﻮان ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳـﺆال ﺑـﺎ ﻟﺤـﻦ ﻛـﺎﻣﻼً‬
‫ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻬﻨﺪ‪ ،‬آﻳـﺎ راﻫﺒـﺮي‬
‫ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪362‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫روش ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﮔﺮوه ﻛﺎري‬
‫آﻳﺎ ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﮔﺮوه رﺳﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ و اﻳﻦ ﮔﺮوه از ذيﻧﻔﻌﺎﻧﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ‬
‫ﻛﻪ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺮ روي ﺗﻬﻴﻪ ﻳﻚ ﮔﺰارش ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﻃﻲ ﻳﻚ ﭘﺮوﺳﻪ ﻏﻴﺮ رﺳﻤﻲ ﻋﻘﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ از ﻧﺸـﺴﺖﻫـﺎ و‬
‫ﻣﺸﻮرتﻫﺎي آﻧﻼﻳﻦ را ﺟﻤﻊآوري ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ؟ در ﻳﻜﻲ از ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات‪ ،‬ﻫﺪف از اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻛﻨـﺴﺮﺳﻴﻮم و ﻧـﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ‬
‫دﻳﮕﺮي از ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻣﻮﺟﻮد‪ ،‬ﺑﺮﺧﻲ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﭘﺮوﺳﻪ ﺟﻤـﻊآوري اﻃﻼﻋـﺎت‪ ،‬ﺗﻬﻴـﻪ‬
‫ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ‪ ،‬ﻣﺸﻮرت و ﻣﺬاﻛﺮه‪ ،‬اﺻﻼح ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﻬﺎﻳﻲ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دادﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌـﺎﻣﻠﻲ و ﺑـﺮ‬
‫اﺳﺎس ﻣﺸﻮرت و ﻣﺬاﻛﺮه ﺑﺎﺷﺪ و ﮔﺮوه ﺗﻬﻴﻪ ﭘﻴﺶﻧﻮﻳﺲ آن ﻣﺤﺪودﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬
‫اوﻟﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي از اﻳﻦ اﻗﺪام‪ ،‬اﺷﺘﻴﺎق ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺖ در آن ﺑﺎ وﺟـﻮد ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ زﻣـﺎﻧﻲ ﻣﺤـﺪود و ﺑﻜـﺎرﮔﻴﺮي‬
‫اﺑﺰارﻫﺎي آﻧﻼﻳﻦ ﺑﺮاي ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺮوﺳﻪ »ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﻓﺮاﮔﻴﺮي« اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ‪ WSIS‬ﻗﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺸﺨﺺ را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺮد‪:‬‬
‫› ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ درك ﮔﺴﺘﺮدهاي از اﻳﺪة راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫› ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﺮدن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﺑﺎزﻳﮕﺮان در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬
‫› ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺟﺮاي ﻳﻚ ﭘﺮوﺳﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻲ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻛﺎري دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫ﻓﺎرﻳﻞ ﻣﻮرﻳﺎ ﺑِﺠﻲ)‪(1‬از ﺳﺎزﻣﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺗﻮﻧﺲ و داﻧﺸﮕﺎه ‪ENSI‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ‪WSIS‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﻳﺎدداﺷﺖ‬
‫‪363‬‬
‫در ﺗﻮﻧﺲ‬
‫زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺑﻪ ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ اﺟﻼس ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ 16-18‬ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ (2005‬ﺑﺎ ﭼـﺎﻟﺶﻫـﺎي زﻳـﺎدي ﻫﻤـﺮاه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻦ ﻣﻌﺘﻘﺪم ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ ذيﻧﻔﻌﺎن و ﻃﺮفﻫﺎي ذيرﺑﻂ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻼش ﺧﻮد را ﺟﻬﺖ از ﻣﻴـﺎن ﺑﺮداﺷـﺘﻦ اﻳـﻦ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺮدم ﻣﺤﻮر‪ ،‬ﻓﺮاﮔﻴﺮ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻮر ﻃﺒﻖ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل و‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﺼﻮﺑﻪ در ژﻧﻮ در ﻣﺴﻴﺮ ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﭘﻴﺶ ﻣﻲرود‪.‬‬
‫دوﻟﺖ ﺗﻮﻧﺲ در ﺗﻼش اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻲ اﻳﻦ اﺟﻼس را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗـﻮﻧﺲ ﻳـﻚ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﻠـﻲ‬
‫ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺗﻤﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌﺎن و ﻃﺮفﻫﺎي ذيرﺑﻂ )وزارتﺧﺎﻧﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎي ﻣﻠـﻲ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻲ‪ ،‬ﺷـﺮﻛﺖﻫـﺎي‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻲ و ‪ (...‬داﻳﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﻛﻤﻴﺘﻪ دﻳﮕﺮي ﻧﻴﺰ ﺟﻬﺖ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺟﻠﺴﺎت وﻳﮋه ﻛﺎﺑﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺟﻠﺴﺎت ﺑﺮ اﺑﻌﺎد ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ اﻳﻦ اﺟﻼس ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ و ﻣﺮاﺣـﻞ‬
‫ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ آن ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬دوﻟﺖ ﺗﻮﻧﺲ وب ﺳﺎﻳﺖ وﻳﮋهاي را ﺑﻪ ‪ WSIS‬ﺗﺨـﺼﻴﺺ داده اﺳـﺖ و اﻛﻨـﻮن ﺑـﻪ‬
‫زﺑﺎنﻫﺎي ﻓﺮاﻧﺴﻮي‪ ،‬اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ و ﻋﺮﺑﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﻣﺸﻮرتﻫﺎ و ﻣﺬاﻛﺮات ﻓﺮاواﻧﻲ ﺑﻴﻦ وزراي ﺗـﻮﻧﺲ‬
‫و ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻋﺎﻟﻲ رﺗﺒﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬دوﻟﺖ ﺳﻮﺋﻴﺲ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﻴﺰﺑـﺎن ﻓـﺎز اول و‬
‫ﺳﺎﻳﺮ دوﻟﺖﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫زﻣﺎنﻫﺎي اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﺮﮔﺰاري اوﻟﻴﻦ اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﺪه اﺳـﺖ و دو ﻧﺸـﺴﺖ اﺟـﻼس ﻣﻘـﺪﻣﺎﺗﻲ‬
‫ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺮﮔﺰاري ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﻧﺸﺴﺖﻫـﺎي ﻣﻮﺿـﻮﻋﻲ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺮ ﻛﻠﻤﻪ »ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ« ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﻢ‪ ،‬زﻳﺮا ﻣﺸﻮرتﻫﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ دارد‪.‬‬
‫‪Faryel Mouria-Beji 1‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪364‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺑﺘﻜﺎرﻋﻤﻞ دوﻟﺖ ﺗﻮﻧﺲ و ‪ ،ITU‬ﻳﻚ ﻧﺸﺴﺖ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﻏﻴﺮ رﺳﻤﻲ )‪ 2-3‬ﻣﺎرس( در ﺗـﻮﻧﺲ ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻧﺸﺴﺖ ﭘﺮوﺳﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ را ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن اﻧﺪاﺧﺖ‪.‬‬
‫اﻋﻀﺎي داﻳﺮه اﺟﻼس ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﻪ رﻳﺎﺳﺖ آﻗﺎي ﺳﺎﻣﺎﺳﻜﻮ از ﻛـﺸﻮر ﻣـﺎﻟﻲ‪ ،‬داﻳـﺮه ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻲ‪ ،‬اﺗـﺎق‬
‫ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ذيﻧﻔﻌﺎن در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﮔﺮوﻫﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺮ اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﻧﺘﻴﺠﻪ ژﻧـﻮ‬
‫و دﻧﺒﺎﻟﻪ آن ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر‪ ،‬ﻧﺘﻴﺠـﻪ و ﻣﺎﻫﻴـﺖ اﺳـﻨﺎد ﻧﻴـﺰ ﺟﻬـﺖ ﺗـﺼﻮﻳﺐ در اﻳـﻦ‬
‫ﻧﺸﺴﺖ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫ﻃﻲ اﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﮔﺮوﻫﻲ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮ اﺻﻮل اﺳﺎﺳﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻧﺤﻮه ﺑﺮرﺳـﻲ ﻓـﺎز دوم اﻳـﻦ اﺟـﻼس ﺗﺄﻛﻴـﺪ‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاردي ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪:‬‬
‫› وﻳﮋﮔﻲ ﻛﻠﻲﻧﮕﺮاﻧﻪ اﺟﻼس و ﭼﺎرﭼﻮب آن‬
‫› ﺗﻌﺎﻣﻞ‪ ،‬ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ و اﻗﺪام ﺟﻤﻌﻲ ﺑﻴﻦ دو ﻓﺎز آن‬
‫› وﻳﮋﮔﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮي آن در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌﺎن )دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣـﺪﻧﻲ و‬
‫ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ(‪.‬‬
‫اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ژﻧﻮ‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﻮرد روشﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ اﺟﺮاي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤـﻞ ﻣـﺼﻮﺑﻪ در ﻓـﺎز ژﻧـﻮ ‪ WSIS‬ﺗﺒـﺎدل ﻧﻈـﺮ‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺳﺆاﻻت ﻣﻬﻤﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ و اﻳﻦ ﺳﺆاﻻت را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺮد‪:‬‬
‫› »ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﭼﻪ ﻛﺎري« را در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ »اﺟﺮا ﺧﻮاﻫـﺪ ﻛـﺮد« و ﭼﮕﻮﻧـﻪ‬
‫اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآورﻳﻢ؟‬
‫› ﭼﮕﻮﻧﻪ آﮔﺎﻫﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺑﺎزﻳﮕﺮان را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻴﻢ و آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در اﻳﻦ ﻓﺎز ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻛﻨﻴﻢ؟‬
‫› اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ﭘﺲ از ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ اداﻣﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ )ﺣﺪاﻗﻞ ﺗـﺎ ﺳـﺎل ‪ .(2015‬ﻧﻘـﺶ ﻓـﺎز‬
‫ﺗﻮﻧﺲ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﭼﻴﺴﺖ؟‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ را ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮدﻧﺪ‪:‬‬
‫› اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﺧﻮد ﭘﺮوﺳﻪ‬
‫› ﮔﺮدآوري و ﺗﻬﻴﻪ اﺳﻨﺎد و ﻣﺪارك اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ‬
‫› اداﻣﻪ ﻛﺎر و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ‬
‫› ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ )ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﻬﺪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ذيﻧﻔﻌﺎن(‬
‫اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺑﺮ اﻋﻼﻣﻴﻪ اﺻﻮل اﺟﻼس ﻧﻴﺰ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪ‪ .‬ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺳﺆاﻻﺗﻲ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﻣـﻮارد زﻳـﺮ ﻣﻄـﺮح‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ‪:‬‬
‫› ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ و ﺗﺠﻬﻴﺰ وﺳﺎﻳﻞ و اﺑﺰارﻫﺎي ﻻزم ﺑﺮاي اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮص اﺑﺰارﻫـﺎي ﻣﺮﺑـﻮط‬
‫ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ‬
‫راهِ ﭘﻴﺶِرو‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﻓﺎز دوم ‪WSIS‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ‪ ،‬دﻳﺪﮔﺎه اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ در اﺟﻼس ﺗﻮﻧﺲ دو ﺳﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﻮد‪:‬‬
‫ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﻣﺎﻫﻴﺖ آن ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﻮد و ﻳﻚ ﺳﻨﺪ اﺟﺮاﻳﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ دﺳـﺘﻮر ﻛـﺎر ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ‬
‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺮدﻧﺪ در ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫـﺎي ﻣﻠﻤﻮﺳـﻲ در ﻛﻠﻴـﻪ ﺳـﻄﻮح ﺟﻬـﺖ ﭘـﺮ ﻛـﺮدن ﺷـﻜﺎف‬
‫دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت )‪ (ICT‬ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻄـﺮح ﮔـﺮدد‪ .‬ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر‪،‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻠﻲ و اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺮﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮ ارﺗﻘﺎي ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﺑﻴﻦ اﺑﻌـﺎد ﻣﻨﻄﻘـﻪاي و ﻣﻮﺿـﻮﻋﻲ ﺗﺄﻛﻴـﺪ ﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺮ ﻣﻔﻬـﻮم ﻳﻜﭙـﺎرﭼﮕﻲ‬
‫دﻳﺠﻴﺘﺎل و اﺑﻌﺎد دﻳﮕﺮي ﻧﻈﻴﺮ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري‪ ،‬ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي ﻣﺠﺪداً ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺷﺪ‪ .‬در واﻗﻊ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮاي ﭘﺮ ﻛﺮدن ﺷﻜﺎف دﻳﺠﻴﺘﺎل ﺿﺮوري اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻮزه ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ‪ ،‬روال ﻛﺎر در ﺳﺎلﻫﺎي ‪ 2015 -2005‬و ارﺗﺒﺎط آن ﺑﺎ اﻫـﺪاف اﻋﻼﻣﻴـﻪ ﻫـﺰاره و ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت‬
‫اﺳﺎﺳﻲ در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و ﮔﻔﺘﮕﻮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫اﻟﺒﺘﻪ‪ ،‬ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﻧﺸﺴﺖﻫﺎي آﺗـﻲ‪ ،‬ﮔﺰارﺷـﺎت ﮔـﺮوهﻫـﺎي ﻛـﺎري راﻫﺒـﺮي‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺻﻨﺪوق ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ دﻳﺠﻴﺘﺎل ﻧﻴﺰ در دﺳﺘﻮرﻛﺎر ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ ﻗﺮار دارد‪ .‬دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ‬
‫اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ داد‪.‬‬
‫‪ ICT‬از اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻠﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و در اﻏﻠﺐ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﺑـﺰار ﻣﻬﻤـﻲ ﺑـﺮاي ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﺤـﺴﻮب‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮﮔﺰاري ﻓﺎز دوم اﺟﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﺗﻮﻧﺲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ‬
‫اﻳﻦ واﻗﻌﻪ ﻣﻲاﻓﺰاﻳﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺎ ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻧﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻫﺴﺘﻴﻢ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻃﺮفﻫﺎي ذيرﺑﻂ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﺮ ﻃﺮف ﻛﻨﻴﻢ‪ .‬ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ‬
‫ﭼﺎﻟﺶﻫﺎ ﻛﻪ از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋهاي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻋﺰم‪ ،‬اراده و ﺗﻌﻬﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺟﻬﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻣﻠﻤﻮس ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﻧﺲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﺸﻮر ﻣﻴﺰﺑﺎن ﺗﻌﻬﺪ ﻛﺎﻣﻞ ﺧﻮد را ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻓـﺎز دوم ‪ WSIS‬اﻋـﻼم ﻣـﻲﻧﻤﺎﻳـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ را در اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ اﻳﻔﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد‪ .‬ﻣـﺎ‬
‫ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻼش ﺧﻮد را در ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺮﮔﺰاري اﻳﻦ اﺟﻼس ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲﮔﻴﺮﻳﻢ و اﻣﻴﺪوارﻳﻢ ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫ﻓﻌﺎل در اﻳﻦ ﭘﺮوﺳﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ و اﺟﻼس ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﻄﻊ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ‪ 56/183‬و ‪ 56/238‬ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ را‬
‫ﻳﺎدآور ﻣﻲﺷﻮﻳﻢ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ از ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺻﻨﺪوق ﺳﭙﺮده داﻳـﺮ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ ‪ ITU‬ﺟﻬـﺖ‬
‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﻣﻘﺪﻣﺎت و ﺑﺮﮔﺰاري اﺟﻼس ﻛﻤﻚﻫﺎي ﺧﻮد را ﻣﺒﺬول دارﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري و ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟـﻪ ﻧﻴـﺰ ﻳﻜـﻲ‬
‫دﻳﮕﺮ از ﭼﺎﻟﺶﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺑﺎ آن روﺑﺮو ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﭘﺎﻳﺎن‪ ،‬ﻣﺎﻳﻠﻢ ﺑﺎزﮔﻮ ﻛﻨﻢ ﻛﻪ دوﻟﺖ ﺗﻮﻧﺲ ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﺎزﻧﺪه ﻛﻠﻴﻪ اﻋﻀﺎي ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫ﻣﺪﻧﻲ و رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدي ﻗﺎﺋﻞ اﺳﺖ‪ .‬اﻗﺪاﻣﺎت وﻳﮋهاي ﺟﻬﺖ ﻛﻤﻚ ﺑـﻪ ﻣـﺸﺎرﻛﺖ ﻓﻌـﺎل ﻛـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫› ﻫﻤﻜﺎري و اﻗﺪام ﺟﻤﻌﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﻣﻠﻲ‬
‫‪365‬‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫‪366‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻓﺼﻞ‬
‫‪6‬‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻓﺎز دوم ‪ WSIS‬و اﺟﻼس ﺻـﻮرت ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ‪ .‬اﻣﻴـﺪوارم ﻛـﻪ ﻛﻠﻴـﻪ ذيﻧﻔﻌـﺎن دوﻟﺘـﻲ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻲ‬
‫ﺣﺘﻲاﻟﻤﻘﺪور در اﻳﻦ اﺟﻼس ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻧﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺣﻀﻮر ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﺗﻮﻧﺲ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺳﻔﺎرت ﺗﻮﻧﺲ آﻣﺎدﮔﻲ ﺧﻮد را ﺑﺮاي ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲﻫﺎ و دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ در ﻃـﻮل ﻣـﺪت‬
‫ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺗﺎ ﻓﺎز ﺗﻮﻧﺲ اﻋﻼم ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻮﻳﺴﺎن‬
‫‪ Karl Auerbach‬ﻛﺎرﻣﻨـﺪ ﻋـﺎﻟﻲرﺗﺒـﻪ ﻓﻨـﺎوري در ‪ Intewrworking Labs‬واﻗـﻊ در ‪Scots Valley‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫)ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ( اﺳﺖ‪ .‬وي ﻋﻀﻮ ﺑﺨﺶ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي ﻛﺎﻧﻮن وﻛﻼي دوﻟﺘﻲ ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎﺳﺖ‪ .‬آﻗـﺎي ‪ Auerbach‬از اواﻳـﻞ‬
‫دﻫﻪ ‪ 70‬در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوري اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﻳﺴﺎن‬
‫‪367‬‬
‫‪ Carlos A. Afonso‬ﻳﻜﻲ از ﺑﻨﻴﺎنﮔﺬاران ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺑﺮزﻳﻠﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞﻫـﺎي اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و اﻗﺘـﺼﺎدي )‪ (Ibase‬و‬
‫اﻧﺠﻤﻦ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت رو ﺑـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ )‪ (APC‬اﺳـﺖ‪ .‬ازﺳـﺎل ‪ ،1998‬ﺷـﺒﻜﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﺑﺨـﺶ ﺳـﻮم )‪ (Rits‬واﻗـﻊ در‬
‫رﻳﻮدوژاﻧﻴﺮوي ﺑﺮزﻳﻞ را ﻃﺮحرﻳﺰي ﻣﻲﻛﺮده اﺳﺖ و ﻣﺪﻳﺮ اﺳﺘﺮاﺗﮋي اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬وي اﺧﻴﺮاً دﺑﻴـﺮ ﻫﻴـﺄت‬
‫ﻣﺪﻳﺮه ‪ Ibase‬و ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮه ﻣﺆﺳﺴﻪ ﭼﻨﺪﺷﺎﺧﻪاي )‪ ADIS (Abia‬در ﺑﺮزﻳـﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬آﻗـﺎي ‪Afonso‬‬
‫ﻋﻀﻮ ﺷﻮراي ‪ GNSO‬ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﻏﻴﺮﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ )‪ ICANN (NCUS‬اﺳـﺖ و ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ‪ NGO‬در ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﻣﻮﻗﺖ ‪ CGIbr‬ﻧﻴﺰ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬وي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺸﺎور ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﭼﻨـﺪ ﺳـﺎزﻣﺎن‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ‪ ICT‬و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺸﺮي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Zoe Baird‬رﺋﻴﺲ ﻣﺆﺳﺴﻪ ‪ Markle‬اﺳﺖ‪ .‬ﺷﻐﻞ ﺧﺎﻧﻢ ‪ Baird‬در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺠﺎرت‪ ،‬دوﻟﺖ و داﻧﺸﮕﺎه اﺳﺖ‪ .‬وي‬
‫اﺧﻴﺮاً ﺑﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻲ ﻓﻨﺎوري و ﺣﺮﻳﻢ ﺧﺼﻮﺻﻲ درآﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﻮﺻـﻴﻪﻫـﺎﻳﻲ را در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ‬
‫ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده وزارت دﻓﺎع از ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻨﮓ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺮورﻳﺴﻢ اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ Jim Bound‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻀﻮ ‪ HP‬در ﺷﺮﻛﺖ ‪ Hewlett Packard‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨـﺪ و در ﺷـﺮﻛﺖ ‪UNIX‬‬
‫‪ (HP-UX) Division's Network and Security Lab Engineering Group‬ﻣﺪﻳﺮ ﺷﺒﻜﻪ اﺳﺖ‪ .‬آﻗـﺎي‬
‫‪ Bound‬ﻣﺆﺳﺲ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ و ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﺗﺸﻜﻞ ‪ IPv6‬در آﻣﺮﻳﻜـﺎي ﺷـﻤﺎﻟﻲ اﺳـﺖ‪ .‬او ﻳﻜـﻲ از اﻋـﻀﺎي‬
‫ﭘﻴﺸﮕﺎم ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ و و ﻋﻀﻮ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﺑﺮق و اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ )‪ (IEEE‬اﺳﺖ‪ .‬وي از ﺳﺎل ‪ 1978‬ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﻣﻬﻨﺪس و ﻃﺮاح در زﻣﻴﻨﻪ ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﺮده اﺳﺖ و ﻣﺘﺨﺼﺺ ‪ IPv6‬و ﻓﻨﺎوري ﺷﺒﻜﻪﻣﺤﻮر ﺑﺮاي دوﻟـﺖ‬
‫و ﺻﻨﺎﻳﻊ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Vinton G Cerf‬ﻣﻌـﺎون ارﺷـﺪ رﺋـﻴﺲ ﺷـﺮﻛﺖ اﺳـﺘﺮاﺗﮋي ﻓﻨـﺎوري اﺳـﺖ‪ .‬آﻗـﺎي ‪ Cerf‬ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻳﻜـﻲ از‬
‫ﺑﻨﻴﺎنﮔﺬاران اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻌﺮوف اﺳﺖ‪ ،‬ﻃﺮاح ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎي ‪ TCP/IP‬و ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﻣﻌﻤـﺎري اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬وي ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان رﺋﻴﺲ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ‪ ICANN‬ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و رﺋﻴﺲ اﻓﺘﺨﺎري ﺗﺸﻜﻞ ‪ IPv6‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬وي در ﭼﻨـﺪ ﻛﻤﻴﺘـﻪ‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪368‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻣﻠﻲ‪ ،‬دوﻟﺘﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ در زﻣﻴﻨﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﻓﻀﺎي ﺳﺎﻳﺒﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬آﻗﺎي ‪ Cerf‬ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه و‬
‫ﻋﻀﻮ ﭼﻨﺪ ﺷﺮﻛﺖ و ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Kenneth Neil Cukier‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﻣﺠﻠﻪ ‪ The Economist‬اﺳﺖ و در ﻓﻨـﺎوري و ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳـﺖ‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺗﺨﺼﺺ دارد‪.‬‬
‫‪ Pierre Dandjinou‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺸﺎور ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻣﻨﻄﻘـﻪاي در ‪SURF،ICT for development‬‬
‫واﻗﻊ در ﻏﺮب آﻓﺮﻳﻘﺎﺳﺖ‪ .‬وي در ﺑﺴﻴﺎري از اﺑﺘﻜﺎرﻋﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ IT‬در ﻗﺎره آﻓﺮﻳﻘـﺎ ﺷـﺮﻛﺖ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ و ﻋـﻀﻮ‬
‫ﻛﻤﻴﺘﻪﻫﺎي ﻣﺸﻮرﺗﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ‪) AfriNIC‬ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻧﻮﺑﻨﻴﺎد آﻓﺮﻳﻘـﺎ(‪ ،‬ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻲ ‪At-large‬‬
‫‪ (ALSC) ICANN‬و ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬاري اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ )‪ (GIPI‬اﺳـﺖ‪ .‬وي اﺧﻴـﺮاً ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ‬
‫رﻳﺎﺳﺖ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻲ ‪) PIR‬ﻣﺮﻛﺰ ﺛﺒﺖ ‪ (.org‬ﻣﻨﺼﻮب ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Bertrand de la Chapelle‬ﻳﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬار و دﻳﭙﻠﻤﺎت اﺳﺖ‪ .‬وي از آﻏﺎز اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ‪WSIS‬‬
‫در دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 2002‬در راﺳﺘﺎي ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ و ﭘﻴﺸﺒﺮد آن ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ William J. Drake‬ﻋـﻀﻮ ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ و ﻋـﺎﻟﻲرﺗﺒـﻪ ﻣﺮﻛـﺰ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺗﺠـﺎرت و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﺎﻳـﺪار و رﺋـﻴﺲ‬
‫ﺷﺮﻛﺖ‪ (Computer Professionals for Social Responsibility (CPSR‬اﺳـﺖ‪ .‬وي ﻋـﻀﻮ ﭘﮋوﻫـﺸﻲ‬
‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ‪ Tele-Information‬در داﻧﺸﮕﺎه ﻛﺎﻣﺒﻮج و ﻣﺆﺳﺴﻪ ‪Social Science Council Network on IT‬‬
‫‪ Governance and Civil Sciety‬و ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺄت ﺗﺤﺮﻳﺮﻳـﻪ ﻣﺠـﻼت ‪ Telecommunications Policy‬و‬
‫‪ Info‬ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ Raul Echeberria‬ﻣﺸﺎور ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ و ﻣﺨﺎﺑﺮات در ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻛﺸﺎورزي در اوروﮔﻮﺋﻪ و ﻣـﺸﺎور‬
‫ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ در ﺳﺎﻳﺖ ‪ [email protected]‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Khaled Fattal‬ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺗﺠﺎري ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ )‪ (IBE‬ﺑﺎﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻣﺤﺪود‪ ،‬رﺋـﻴﺲ و ﻣـﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣـﻞ‬
‫ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻧﺎمﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ )‪ (MINC‬و رﺋﻴﺲ ﻣﺮﻛﺰ ﻗﻀﺎوت ‪ waqalat‬در دﻫﻠﻲ ﻧـﻮ )ﻫﻨـﺪ( اﺳـﺖ‪ .‬وي‬
‫ﻳﻜﻲ از اﻋﻀﺎي اﺻﻠﻲ ﻛﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﻧﺎمﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﭼﻨﺪزﺑﺎﻧﻪ )‪ (AINC‬ﻣﻌﺎون ﻣﺪﻳﺮ اﺟﺮاﻳﻲ آن اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪ Jose Maria Figueres‬ﻣﺪﻳﺮ ارﺷﺪ ﮔﺮدﻫﻤﺎﻳﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻗﺘﺼﺎد در ﺳﻮﺋﻴﺲ اﺳـﺖ‪ .‬وي ﻣـﺪﻳﺮ ﮔـﺮوه وﻳـﮋه‬
‫‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ )‪ (WRI‬ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ Michael Geist‬رﺋﻴﺲ ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در زﻣﻴﻨﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ در داﻧـﺸﮕﺎه اﺗـﺎواي‬
‫ﻛﺎﻧﺎداﺳﺖ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺸﺎور ﻓﻨﺎوري در ﺷﺮﻛﺖ ‪ Osler, Hoskin & Harcourt LLP‬ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬وي ﻋﻀﻮ‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻮﻳﺴﺎن‬
‫‪ Patrick Grossete‬ﻣﺪﻳﺮ ارﺷـﺪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ در ﺷـﺮﻛﺖ ‪ Cisco Systems‬اﺳـﺖ و ﻣـﺴﺌﻮل ﻳـﻚ ﺳـﻮﺋﻴﺖ‬
‫ﻓﻨﺎوريﻫﺎي ﻧﺮماﻓﺰاري ‪ Cisco IOSR‬از ﺟﻤﻠﻪ ‪ IPv6‬اﺳﺖ‪ .‬آﻗﺎي ‪ Grossete‬ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺄت ﻣـﺪﻳﺮه ﻓﻨـﻲ ﺗـﺸﻜﻞ‬
‫‪ IPv6‬اﺳﺖ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ‪ Cisco‬در اﻳﻦ ﺗﺸﻜﻞ را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ Rainer Handel‬در ﮔﺮوه ﺷﺒﻜﻪﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃـﺎﺗﻲ ‪ Siemens‬ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣـﺪﻳﺮ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬وي ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﭼﻨﺪ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻓﻨﻲ و ﻛﺘﺎﺑﻲ در ﻣﻮرد ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي وﺳﻴﻊ اﺳﺖ‪ .‬آﻗـﺎي ‪Handel‬‬
‫ﻋﻀﻮ ﻛﻤﻴﺘﻪ اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت ‪ ICANN‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ Tony Hain‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ رﺋﻴﺲ ﻓﻨﻲ ﺷـﺮﻛﺖ ‪ Cysco Systems‬اﺳـﺖ‪ .‬وي ﻳﻜـﻲ از اﻋـﻀﺎي ﺗـﺸﻜﻞ‬
‫‪ IPv6‬و ﻣﺪﻳﺮ ﻓﻨﺎوري ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪) IPv6‬آﻣﺮﻳﻜﺎي ﺷﻤﺎﻟﻲ( ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻣﻠﻲ ﻛﺎﻧﺎدا در ﺧﺼﻮص ﻫﺮزﻧﺎﻣﻪ و ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﺳﺘﻮن ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﺎت ﺣﻘـﻮﻗﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ در روزﻧﺎﻣـﻪ‬
‫‪ Toronto Star‬و ﻧﻴﺰ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﻛﺘﺎب درﺳﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻛﺎﻧﺎداﺳﺖ‪.‬‬
‫‪369‬‬
‫اﺗﺎق ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ )‪ (ICC‬ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ و ﻓﺮاﮔﻴﺮﺗﺮﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎري ﺟﻬـﺎن اﺳـﺖ‪ .‬ﻫـﺰاران ﺷـﺮﻛﺖ‬
‫ﻋﻀﻮ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن در ﺑﻴﺶ از ‪ 130‬ﻛﺸﻮر از ﻣﻨﺎﻓﻌﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‪ .‬ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻣﺘـﺸﻜﻞ از ﻛﻤﻴﺘـﻪﻫـﺎي ﻣﻠـﻲ‪،‬‬
‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ‪) ICC‬ﭘﺎرﻳﺲ( را از اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﻠﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪاي آﮔﺎه ﻣﻲﺳﺎزد‪ .‬ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﺪوﻟﻲ )ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪاي( ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ‪ ICC‬ﺑﺎدﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ICC .‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ راﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻲﻛﻨـﺪ‬
‫و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ آﻧﻬﺎ راﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ در ﻗﺮاردادﻫﺎي اﻟﺰامآور ﻣﻤﺰوج ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ (ITU‬ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺎم ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫دوﻟﺖﻫﺎ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ در اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮات را ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ ITU .‬داراي‬
‫‪ 189‬ﻛﺸﻮر ﻋﻀﻮ و ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ ‪ 500‬ﻋﻀﻮ ﺧﺼﻮﺻﻲ از ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺎﺑﺮات‪ ،‬ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ و ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺖ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻌﺘﺒﺮي از ﻗﺒﻴﻞ ﮔﺰارش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ (WTDR‬و ﭘﮋوﻫـﻪ ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‬
‫ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ (Telecommunication Regulatory Survey‬را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد‪ .‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزي اﻳﻦ‬
‫اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨﺎوريﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪي ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻛﻤﻚ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ ،‬اﻛﻨﻮن در ﺗﻌﺮﻳﻒ‬
‫اﺟﺰاي ﺳﺎزﻧﺪه زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻧﻮﻇﻬﻮر و ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻃﻼﻋﺎت و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﭼﻨﺪرﺳﺎﻧﻪاي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪ (ISOC‬ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔﺎﻋﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺳﺎل ‪ 1991‬ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‪ ،‬آﻣﻮزش و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﻫـﺪاﻳﺖ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ ISOC .‬ﺑـﺎ ﻫﻤﻜـﺎري اﻋـﻀﺎ و‬
‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻋﻀﻮ ﺧﻮد‪ ،‬ﻓﻬﻢ و آﮔﺎﻫﻲ در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺣﻔﻆ ﭘﺎﻳﺪاري‪ ،‬ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪370‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ‪ ISOC .‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮده در ﭘﺮوﺳﻪﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻣﻲﻛﻨـﺪ و ﭘﺎﻳﮕـﺎه‬
‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﮔﺮوه وﻳﮋه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IETF‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Robert E. Kahn‬رﺋﻴﺲ و ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺷﺮﻛﺖ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤـﻞﻫـﺎي ﭘﮋوﻫـﺸﻲ ﻣﻠـﻲ )‪ (CNRI‬اﺳـﺖ‪ .‬آﻗـﺎي‬
‫‪ Khan‬ﻋﻀﻮ ﭼﻨﺪ ﻣﺆﺳﺴﻪ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن و ﻛﻤﻴﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ‪ ICT‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ Daniel Karrenberg‬اﺧﻴﺮاً ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻘﻖ ﻋﺎﻟﻲرﺗﺒﻪ در ﺷﺮﻛﺖ ‪ RIPE NCC‬ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ Norbert Klein‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺎز ‪ Khemr‬اﺳـﺖ ﺗـﺎ ﻧـﺮماﻓﺰارﻫـﺎي‬
‫ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺎز ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ UNICODE‬را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ‪ .‬آﻗﺎي ‪ Klein‬ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣـﻨﻈﻢ ﻣـﺪﻳﺮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻲ ﻛـﺎﻣﺒﻮج را‬
‫راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ و وﻳﺮاﺳﺘﺎر ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﻲ ﺑﻪ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ و ‪ Khemr‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Wolfgang Klenwachter‬اﺳﺘﺎد ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري و ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ در ﺑﺨـﺶ ﻋﻠـﻮم‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ و اﻃﻼﻋﺎت داﻧﺸﮕﺎه آرﺗﻮس داﻧﻤﺎرك اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Markus Kumer‬ﻳﻚ دﻳﭙﻠﻤﺎت ﺣﺮﻓﻪاي اﺳﺖ ﻛﻪ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ وي را ﺑﻪ رﻳﺎﺳـﺖ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧـﻪ‬
‫ﮔﺮوه ﻛﺎري راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻨﺼﻮب ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬آﻗﺎي ‪ Kummer‬از ﺳﺎل ‪ 1979‬در وزارت ﺧﺎرﺟﻪ ﺳﻮﺋﻴﺲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬
‫ﻣﻲﻛﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Latif Ladid‬رﺋﻴﺲ ﺗﺸﻜﻞ ‪ ،IPv6‬ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺄت اﻣﻨﺎي ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‪ ،‬رﺋﻴﺲ ﮔـﺮوه وﻳـﮋه ‪ IPv6‬ﻛﻤـﺴﻴﻮن‬
‫اروﭘﺎ و ﻣﻌﺎون رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ IPv6‬در آﻣﺮﻳﻜـﺎي ﺷـﻤﺎﻟﻲ و ‪ Supercomm EntNET‬اﺳـﺖ‪ .‬آﻗـﺎي ‪Ladid‬‬
‫ﻣﺤﻘﻘﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﭘﺮوژهﻫﺎي ‪ IST‬ﻛﻤﺴﻴﻮن اروﭘﺎﺳﺖ‪ .‬وي ﻋﻀﻮ ‪ ،3GPP(2) PCG‬ﻛﻤﻴﺘﻪ اﺟﺮاﻳـﻲ ‪ IEC‬و ‪ITU-‬‬
‫‪ T informal‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Patrice Lyons‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در دﻓﺎﺗﺮ ﺣﻘﻮﻗﻲ ‪ Patrice Lyion‬در واﺷﻴﻨﮕﺘﻦ دي‪ .‬ﺳﻲ‪ .‬ﻣﺸﻐﻮل اﺳـﺖ‪.‬‬
‫وي ﻋﻀﻮ ﻛﺎﻧﻮنﻫﺎي وﻛﻼي دﻳﻮان ﻋﺎﻟﻲ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه در اﻳﺎﻟﺖ ﻧﻴﻮﻳﻮرك و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﻠﻤﺒﻴﺎﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪ Don Maclean‬ﻳﻚ ﻣﺸﺎور ﻣﺴﺘﻘﻞ در ﺧﺼﻮص ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖﮔـﺬاري‪ ،‬اﺳـﺘﺮاﺗﮋي و راﻫﺒـﺮي ﻣﻠـﻲ و‬
‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ ICT‬در اﺗﺎواي ﻛﺎﻧﺎداﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Veni Markovski‬رﺋﻴﺲ اﺻﻠﻲ ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ در ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن اﺳـﺖ‪ .‬وي در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻫﻤﺎﻫﻨﮓﻛﻨﻨﺪه ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ﻛﺸﻮر ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن ﺧـﺪﻣﺖ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ و رﺋـﻴﺲ‬
‫ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺸﻮرﺗﻲ ‪ IT‬ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن و ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ‪ IT‬اﺳـﺖ‪ .‬آﻗـﺎي ‪ Markovski‬ﺑـﻪ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﭘﺎرﻟﻤـﺎﻧﻲ‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻮﻳﺴﺎن‬
‫‪ Jhon Mathiason‬اﺳﺘﺎدﻳﺎر رواﺑﻂ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ در داﻧﺸﻜﺪه ﺣﻘﻮق ﺷـﻬﺮوﻧﺪي و اﻣﻮرﻋﻤـﻮﻣﻲ ‪ Maxwell‬در‬
‫داﻧﺸﮕﺎه ﺳﻴﺮاﻛﻮز )‪ (Syracuse‬اﺳﺖ‪ .‬وي دراﻳﻦ داﻧﺸﮕﺎه در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ‪NGO‬‬
‫ﺗﺪرﻳﺲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬وي ﻣﺪﻳﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ آﻣﻮزش ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ و ﻳﺎدﮔﻴﺮي از راه دور )‪ (IEDL‬ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ Lee W. Mckinght‬داﻧﺸﻴﺎر داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺤﻘﻴﻖ در زﻣﻴﻨﻪ اﻃﻼﻋﺎت )داﻧﺸﮕﺎه ﺳـﻴﺮاﻛﻮز( اﺳـﺖ‪ .‬وي‬
‫داﻧﺸﻴﺎر ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻋﻠﻮم ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ در داﻧﺸﮕﺎه ‪ ،Tufts‬ﻋﻀﻮ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﮕﺮاﻳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﺨﺎﺑﺮات در ‪ MIT‬و‬
‫رﺋﻴﺲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪ Marengo‬ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن در ﺧﺼﻮص ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬وي ﻋﻀﻮ داﻳﺮه ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ اﺟﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬
‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﻫﻴﺄت ﻣﺪﻳﺮه ‪ CPSR‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪371‬‬
‫‪ Faryel Mouria-Beji‬رﺋﻴﺲ و ﻛﺎرﻣﻨﺪ ﻋﺎﻟﻲ رﺗﺒﻪ اﺟﺮاﻳـﻲ ﺳـﺎزﻣﺎن اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ ﺗـﻮﻧﺲ و اﺳـﺘﺎد ﺗﺤﻘﻴـﻖ در‬
‫داﻧﺸﮕﺎه ‪) ENSI‬ﺗﻮﻧﺲ( اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ Milton Muler‬اﺳﺘﺎد داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺤﻘﻴﻖ در زﻣﻴﻨﻪ اﻃﻼﻋﺎت )داﻧﺸﮕﺎه ﺳـﻴﺮاﻛﻮز( اﺳـﺖ‪ .‬وي ﻳﻜـﻲ از‬
‫ﻣﺪﻳﺮان و ﺑﻨﻴﺎنﮔﺬاران ﻣﺮﻛﺰ ﻫﻤﮕﺮاﻳﻲ و ﻋﻀﻮ ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺆﺳﺴﻪ اﻣـﻮر ﺟﻬـﺎﻧﻲ در داﻧـﺸﮕﺎه ﺣﻘـﻮق ﺷـﻬﺮوﻧﺪي و اﻣـﻮر‬
‫ﻋﻤﻮﻣﻲ ‪ Maxwell‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ George Sadowski‬ﻣﺪﻳﺮ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪ (GIPI‬اﺳـﺖ و ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺸﺎور ﻋﺎﻟﻲ ﻓﻨﻲ ﺑﺮاي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ‪ dot-Gov‬ﻣﺆﺳﺴﻪ ‪ USAID‬ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﺧﺼﻮص ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ )‪ (UNCTAD‬ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻳﻜﭙـﺎرﭼﮕﻲ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪﻣﺤﻮر در اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ UNCTAD .‬ﻫﺴﺘﻪ اﺻﻠﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﺧﺼﻮص ﺑﺮرﺳﻲ‬
‫ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻫﻢ در زﻣﻴﻨﻪ اﻣﻮر ﻣﺎﻟﻲ‪ ،‬ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاري و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﺎﻳـﺪار‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﻛﺎرﺑﺮد ‪ ICT‬در ﺗﺠﺎرت و ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﻲﻧﻈﻴﺮي را ﺑﺮاي ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬از اﻳﻦ‬
‫رو ‪ UNCTAD‬ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ﺻﻨﻌﺖ ‪ ICT‬در ﺗﺠﺎرت ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ UNCTAD .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫـﺎي اﺧﻴـﺮ ﺧـﻮد در‬
‫زﻣﻴﻨﻪ‪ ،ICT‬ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﻗﺎدر ﻣﻲﺳﺎزد ﺗﺎ از ﻧـﺮماﻓﺰارﻫـﺎي ﻣﻨﺒـﻊ ﺑـﺎز و آزاد ﺑﻬـﺮه ﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﺻـﻨﻌﺖ‬
‫ﺗﻮرﻳﺴﻢ‪ ،‬ﺗﺠﺎرت و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ارﺗﻘـﺎ دﻫﻨـﺪ‪ UNCTAD .‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻛـﺸﻮرﻫﺎ ﻛﻤـﻚ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋيﻫﺎي ﻣﻠﻲ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪ و ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻮﺳﻌﻪ ‪ ICT‬در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اﻗﺘﺼﺎدي ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در آﻓﺮﻳﻘﺎ )‪ (UNECA‬ﺷﻌﺒﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در‬
‫آﻓﺮﻳﻘﺎﺳﺖ‪ .‬ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ‪ UNECS‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ‪ 53‬ﻛﺸﻮر ﻋـﻀﻮ آن‪ ،‬ارﺗﻘـﺎي ﻳﻜﭙـﺎرﭼﮕﻲ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﻫﻤﻜﺎري ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻓﺮﻳﻘﺎﺳﺖ‪ ECA .‬ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﺷﺮﻛﺎي اﺻﻠﻲ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺑـﻴﺶ از ‪ 28‬ﻛـﺸﻮر‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪372‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫آﻓﺮﻳﻘﺎﻳﻲ در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋيﻫﺎي ﻣﻠﻲ ‪ ICT‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﺘﺎب ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ -‬اﻗﺘﺼﺎدي آﻧﻬـﺎ ﻛﻤـﻚ‬
‫ﻛﺮده اﺳﺖ و ﺑﺎ ﺷﻤﺎري از اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺟﻬﺖ آﻏﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎي اﺟﺮاﻳـﻲ ﻫﻤﻜـﺎري ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ UNECA .‬از ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫اﺳﺘﺮاﺗﮋيﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪاي و روﺳﺘﺎﻳﻲ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺑﺎ ﺟﻮاﻣﻊ اﻗﺘـﺼﺎدي ﻣﻨﻄﻘـﻪاي ﺟﻬـﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎي‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﻫﻤﻜﺎري ﻧﺰدﻳﻜﻲ دارد‪.‬‬
‫ﻛﻤﺴﻴﻮن اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ در ﻏـﺮب آﺳـﻴﺎ )‪ (UNESCWA‬ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬
‫اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ را از ﻃﺮﻳﻖ ﻫﻤﻜﺎري ﻣﻨﻄﻘﻪاي و زﻳﺮﻣﻨﻄﻘﻪاي ارﺗﻘﺎ ﻣﻲﺑﺨـﺸﺪ و ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ اﺻـﻠﻲ‬
‫ﺗﻮﺳــﻌﻪ اﻗﺘــﺼﺎدي و اﺟﺘﻤــﺎﻋﻲ در ﭼــﺎرﭼﻮب ﻧﻈــﺎم ﺳــﺎزﻣﺎن ﻣﻠــﻞ ﻣﺘﺤــﺪ در ﻣﻨﻄﻘــﻪ ﻏــﺮب آﺳــﻴﺎ ﻋﻤــﻞ ﻣــﻲﻛﻨــﺪ‪.‬‬
‫‪ UNESCWA‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﭘﺮوژهﻫﺎي ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎ و اوﻟﻮﻳﺖﻫـﺎي ﻣﻨﻄﻘـﻪ را ﻃـﺮحرﻳـﺰي‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ و ارﺗﻘﺎ ﻣﻲﺑﺨﺸﺪ‪ UNESCWA .‬ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮاي ﭘﺮوژهﻫﺎي ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن اﺟﺮاﻳﻲ‬
‫ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن داراي ﻳﻚ ﺑﺨﺶ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖﻫـﺎي‬
‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻋـﻀﻮ در ﻛﻨﺘـﺮل ﻓﻨـﺎوريﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎت و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻮﺳـﻌﻪ آﻧﻬـﺎ ﺷـﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫‪ UNESCWA‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ‪ ،ICT‬زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ و اﺑﺰارﻫﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ ﻣـﻲآورد و ﻣﻴـﺰان‬
‫آﮔﺎﻫﻲ را در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺻﻨﻌﺖ ‪ ICT‬در ارﺗﻘﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫـﺪ و ﺑـﻪ ﻳﻜﭙـﺎرﭼﮕﻲ ﻛـﺸﻮرﻫﺎي‬
‫ﻋﻀﻮ در اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ ICT‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ در ﺳﺎل ‪ 2001‬ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻮﻓﻲ ﻋﻨﺎن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ ﺗـﺎ ﺻـﻨﻌﺖ را‪ ICT‬در‬
‫ﺧﺪﻣﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﺮار دﻫﺪ‪ .‬اﻋﻀﺎي ﮔﺮوه وﻳﮋه ‪ -‬ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دوﻟﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺨـﺶ ﺧـﺼﻮﺻﻲ‪ ،‬ﺳـﺎزﻣﺎنﻫـﺎي ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔـﺎﻋﻲ و‬
‫ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ‪ -‬ﺑﺮ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ‪ ICT‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺰاره در ﺳﺎل ‪ 2015‬ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﺑـﺎ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻏﻴﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﮔﺴﺘﺮده را ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﭼﻨـﺪذيﻧﻔﻌـﻲ را در ﺗﻤـﺎﻣﻲ‬
‫ﻣﻨﻄﻘﻪﻫﺎي اﺻﻠﻲ و ﭼﻨﺪ ﺣﻮزه ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ داده اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮاي ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎزي ﻛﻨﺪ و ﺑﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬
‫اﺑﺘﻜﺎر ﻋﻤﻞﻫﺎي ﮔﺮوﻫﻲ را ارﺗﻘﺎ دﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ Stefaan Verhalst‬رﺋﻴﺲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در ﻣﺆﺳﺴﻪ ‪ Markle‬اﺳﺖ‪ .‬وي ﻣﺆﺳﺲ و وﻳﺮاﺳﺘﺎر ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ‬
‫ﻗﺎﻧﻮن و ﺳﻴﺎﺳﺖ ارﺗﺒﺎﻃﺎت )‪ (International Journal of Communications Law‬و ﻗـﺎﻧﻮن ارﺗﺒﺎﻃـﺎت در‬
‫ﺧﺒﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺗﺤﻮل )‪ (Communication Law in Transition Newsletter‬اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪ Raul Zambrano‬ﻣﺸﺎور ﻋﺎﻟﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖ ‪ ICT‬ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ در داﻳـﺮه ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤـﺪ‬
‫)‪ (UNDP‬اﺳﺖ‪.‬‬
ÎInternet
Governance: A Grand Collaboration
373
‫ﺳﺮيﻧﺎمﻫﺎ و ﻣﺄﺧﺬ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
ACRONYMS AND INTERNET REFERENCES
‫واژﻩ ﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﺳﺮيﻧﺎمﻫﺎ و ﻣﺄﺧﺬ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
ADB
AFDB
AFNOG
APC
APEC
APNG
APNIC
APRICOT
APT
ARIN
ASEAN
ASTA
ATIS
ATU
BTS
ccNSO
CENTR
CEPT
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
CERN
CERT/CC
CGIbr
CIS
VITEL
Asian Development Bank- www.adb.org
African Development Bank- www.afdb.org
African Network Operators' Group – www.afnog.org
Association for Progressive Communications –
www.apc.org
Asia-pacific Economic Cooperation – www.apec.org
Asia Pacific Networking Group – www.apng.org
Asian Pacific Information Center – www.apnic.net
Asian Pacific Network Internet Conference on Operational
Technologies – www.apricot.net
Asia-Pacific Telecommunity – www.aptsec.org
American Registry for Internet Numbers – www.arin.net
Association of Southeast Asian Nations –
www.aseansec.org
Anti-Spam Technical Alliance
Alliance for Telecommunications Industry Standards –
www.atis.org
Afracain Telecommunications Union – www.atu.org
United States Bureau of Transportation Statistics –
www.bts.gov
Country Code Names Supporting Organisation –
http://ccnso.icann.org
Council of European National Tpo-Level Domain Registries
– www.centr.org
European Conference of Post and Telecommunications
Administrations – www.cept.org
European Organisation for Nuclear Reasearch –
www.cern.ch
CERT Coordination Centre – www.cert.org
Comité Gestor da Internet no Brasil – www.cg.org.br
Center for Internet security – www.cisecurity.org
Inter-American Telecommunication Commission
(organisation of American States) – www.citel.oas.org
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
374
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
ENISA
ETNO
ETSI
EU
FAPESP
FIRST
FTC
GAC
GBDe
GNSO
IAB
IADB
IANA
IBASE
ICANN
ICC
ICPEN
ICRA
IDRC
IEEE
IESG
IETF
ILETS
Governance: A Grand Collaboration
DISA
DoC
EDIFICE
Council of Europe – www.coe.int
Computing Technologie Industry Association –
www.comptia.org
Data Interchange Standards Association – www.disa.org
United States Department of Commerce – www.doc.gov
European B2B forum for the Electronic Industry –
www.edifice.org
European Network and Information Security Agency
European Telecommunications Network Operators'
Association – www.etno.be
European Communications Standardization Institute –
www.esti.org
European Union – www.europa.eu.int
Fundação de amparo à Pesquisa do Estado de São Paula
– www.fapesp.br
Forum of Incident Response and Security Teams –
www.first.org
United States Federal Trade Commission – www.ftc.gov
ICANN's Government Advisory Committee –
www.icann.org/committees/gac
Global Business Dialogue on Electronic Commerce –
www.gbde.org
Generic Names Supporting Organisation –
www.gnso.icann.org
Internet Architecture Board – www.iab.org
Inter-American Development Bank – www.iadb.org
Internet Assigned Numbers Authority – www.ianna.org
Instituto Brasileiro de Análises Sociais e Econômicas –
www.ibase.br
Internet Corporation for Assigned Names and Numbers –
www.icann.org
International Chamber of Commerce – www.iccwbo.org
International Consumer Protection and Enforcement
Network – www.imsnricc.org
Internet Content Rating Association – www.icra.org
International Development Research Centre – www.idrc.ca
Institute of Electronical and Electronics Engineers –
www.ieee.org
Internet Engineering Steering Group –
www.ietf.org/iesg.html
Internet Engineering Task Force – www.ietf.org
International Law Enforcement Telecommunications
Seminar
ÎInternet
COE
CompTAI
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
ÎInternet
Governance: A Grand Collaboration
375
‫ﺳﺮيﻧﺎمﻫﺎ و ﻣﺄﺧﺬ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬
ISC2
ISO
ISOC
ISSA
ITA
ITAA
ITU
LACNIC
MIT
MINC
NANOG
NATIA
NBSO
NEPAD
NICI
NSF
OASIS
OECD
PIR
Registo.br
RIAA
RIPE NCC
RITS
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
RNP
SANOG
SilkNOG
TECF
TIA
International Systems Security Certification Consortium
Inc. – www.isc2.org
International Organisation for Standardization –
www.iso.org
Internet Society – www.isoc.org
Information Systems Security Association – www.issa.org
International Trademark Association – www.inta.org
Information Technology Association of America –
www.itaa.org
International Telecommunication Union – www.itu.int
Latin American and Caribbean Internet Adresses Registry
– www.lacnic.net
Massachussetts Institute of Technology – www.mit.edu
Multilingual Internet Names Consortium – www.minc.org
North American Network Operators' Group –
www.nanog.org
National Technical Investigators'Association –
www.natia.org
NIC BR Security Office, Brazilian Computer Emergency
Response Team – www.nbso.nic.br
New Paternship for Africa's Development – www.nepad.org
Nijmegen Institute for Cognition and Information –
www.nici.kun.nl
National Science Foundation – www.nsf.gov
Organisation for the Advancement of Structured
Information Standards – www.oasis-open.org
Organisation for Economic Co-operation and Development
– www.oecd.org
Public Interest Registry – www.pir.org
.br Internet registry Association of America –
www.registro.br
Recording Indusrty Association of America – www.riaa.com
Réseaux IP Européen Network Co-ordination Centre –
www.ripe.net
Rede de Informações para o Terceiro Setor –
www.rits.org.br
Rede Nacional de Ensino e Pesquisa – www.rnp.br
South Asian Network Operators Group – www.sanog.org
Network Operators Group for countries participating in the
Virtual Silk Highway –see www.silkproject.org
Trusted Electronic Communication Forum – www.tecf.org
Telecommunications Industry Association –
www.tiaonline.org
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
376
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
Governance: A Grand Collaboration
Telecommunication Technology Committee (Japon) –
www.ttc.pr.jp
UN/CEFACT United Nations Center for Trade Facilitation and Electronic
Business – www.unece.org/cefact
UNCITRAL
United Nations Commission on International Trade Law –
www.uncitral.org
UNCTAD
United Nations Conference on Trade and Development –
www.unctad.org
UNDP
United Nations Development Programme – www.undp.org
UNESCO
United Nations Educational, Scientifics and Cultural
Organisation – www.unesco.org
W3C
World Wide Web Consortium – www.w3.org
WCO
World Costums Organization – www.wcoomd.org
EIPO
World Intellectual Property Organisation – www.wipo.org
WTO
World Trade Organisation – www.wto.org
ÎInternet
TTC
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫واژه ﻧﺎﻣﻪ‬
‫‪ :Always-on‬دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ وﻗﺘﻲ ﺑﻜﺎر ﻣﻲاﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺟﺎي ﺑﺮﻗﺮاري اﺗﺼﺎﻻت ﻣﻮﻗﺘﻲ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ (dial-up‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬
‫داﺋﻢ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲﻣﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ دﻟﻴﻞ ﻛﻪ اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣـﺪاوم ﺑـﻪ آدرس ‪ IP‬ﻳﻜﺘـﺎﻳﻲ ﻧﻴـﺎز دارﻧـﺪ‪،‬‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ در دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ‪ always-on‬ﺑﻪ ﻓﻀﺎي آدرس ‪ IP‬ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﻴﺎز دارد‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ .Third-generation mobile network or service :3G‬ﻧﺴﻞ ﺳﻮم ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﻫﻤﺮاه‪ .‬اﺳـﻢ ﻋـﺎم‬
‫ﺑﺮاي ﺷﺒﻜﻪ‪ /‬ﺧﺪﻣﺎت ﻫﻤﺮاه ﺑﺮ اﺳﺎس ﺧﺎﻧﻮاده ‪ IMT-2000‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫واژهﻧﺎﻣﻪ‬
‫‪377‬‬
‫آرﭘﺎﻧـﺖ ‪Advanced Research Projects Agency Advanced Research Projects Agency‬‬
‫)‪ Advanced Research Projects Agency :(ARPANET‬ﺷــﺒﻜﻪ ﺳــﺎزﻣﺎﻧﻲ ﭘــﺮوژهﻫــﺎي ﺗﺤﻘﻴﻘــﺎﺗﻲ‬
‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و در اواﺧﺮ دﻫﻪ ‪ 60‬و اواﻳﻞ دﻫﻪ ‪ 70‬ﺗﻮﺳﻂ وزارت دﻓﺎع آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬
‫ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ آزﻣﺎﻳﺸﻲ در ﺷﺒﻜﻪﺳﺎزي ﮔﺴﺘﺮده ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﻨﮓ ﻫﺴﺘﻪاي ﻣﻘﺎوم اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ .American Standard Code for Information Society :ASCII‬ﻛﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﺗﺒـﺎدل‬
‫اﻃﻼﻋﺎت‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮاي ﻧﺸﺎن دادن ﻣﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ )ﺣﺮوف‪ ،‬ﺷﻤﺎرهﻫﺎ و ﻋﻼﻣﺖﮔﺬاري ﻻﺗﻴﻨـﻲ( ﺑـﻪ ﺻـﻮرت‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺷﻤﺎرهﻫﺎي دوﮔﺎﻧﻪ‪.‬‬
‫‪ .Asynchronous Transfer Mode :ATM‬ﻣﺪ اﻧﺘﻘﺎل ﻏﻴﺮﻫﻤﺰﻣﺎن‪ .‬ﻳﻚ ﻣﺪ اﻧﺘﻘـﺎل ﻛـﻪ در آن اﻃﻼﻋـﺎت در‬
‫داﺧﻞ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺪ اﻧﺘﻘﺎل‪ ،‬ﻏﻴﺮ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﭼﻮن ارﺳـﺎل ﺑـﺴﺘﻪﻫـﺎ از ﻳـﻚ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮ ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﻪ ﺻﻮرت دورهاي و ﻣﻨﻈﻢ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺎﻧﺪ )‪ :(Bandwidth‬ﻃﻴﻒ ﻓﺮﻛﺎﻧﺲﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻪ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺳﻴﮕﻨﺎلﻫﺎ اﺷﻐﺎل ﻣﻲﺷـﻮد‪ .‬در ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎي‬
‫آﻧﺎﻟﻮگ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻫﺮﺗﺰ )‪ (Hz‬و در ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ )‪ (bit/s‬اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻪ‬
‫ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺎﻧﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻴﺰان اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه در ﻳﻚ زﻣﺎن ﻣﻌﻴﻦ‪ ،‬ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﻛﺎﻧﺎلﻫﺎي ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺎﻧﺪ ﺑـﺎ‬
‫ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ‪» ،‬ﺑﺎﻧﺪ وﺳﻴﻊ )‪ « (broadband‬ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ‪ 1/5 -2/5‬ﻣﮕﺎﺑﻴـﺖ در ﺛﺎﻧﻴـﻪ ﻳـﺎ‬
‫ﺑﺎﻻﺗﺮ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪378‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﺑﻴﺖ )ﺷﻤﺎره دو دوﻳﻲ( )‪ :(Bit‬ﻳﻚ ﺑﻴﺖ‪ ،‬واﺣﺪ اوﻟﻴﻪ دادهﻫﺎي دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ و اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻴﺖﻫﺎ در ﻣﺒﻨﺎي دو ﺑـﻪ‬
‫ﺻﻮرت »‪ «1‬ﻳﺎ »‪ «0‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ :Bit/s‬ﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ‪ .‬ﺑﺮآورد ﺳﺮﻋﺖ اﻧﺘﻘﺎل واﺣﺪ داده )ﺑﻴﺖ( در ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ‪.‬‬
‫‪ :Kbit/s‬ﻛﻴﻠﻮ ﺑﻴﺖ )‪ 1000‬ﺑﻴﺖ( در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ‪.‬‬
‫‪ :Mbit‬ﻣﮕﺎ ﺑﻴﺖ )‪ 1000000‬ﺑﻴﺖ( در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ‪.‬‬
‫‪ :Gbit/s‬ﮔﻴﮕﺎﺑﻴﺖ )‪ 1000000000‬ﺑﻴﺖ( در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ‪.‬‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﺎﻧﺪ ﭘﻬﻦ )‪ :(Broadband access‬ﻓﻨﺎوريﻫﺎي اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ‪ .‬ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﺑـﺎ‬
‫ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺎﻧﺪ ﻛﺎﻓﻲ ﺟﻬﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺻﺪا‪ ،‬داده و ﺗﺼﻮﻳﺮ‪ ،‬ﺑﺪون داﺷﺘﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺘﻬﺎي ﻗﺒﻠﻲ‪.‬‬
‫ﻣﺮورﮔﺮ )‪ :(Browser‬اﺑﺰاري ﻛﻪ ﺻﻔﺤﺎت ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ وب )ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ‪ URLs‬ﻣﻌـﻴﻦ ﺷـﺪه( را از ﻳـﻚ ﺳـﺮور‬
‫‪ HTTP‬ﺑﺮ روي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺻﻔﺤﺎت ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه را ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑـﺎ زﺑـﺎن ﻣﺎرﻛـﺎپ ﻫـﺎﻳﭙﺮ ﺗﻜـﺴﺖ )‪(HTML‬‬
‫ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮدم ﻛﺎﺑﻠﻲ )‪ :(Cable modem‬ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺬاﺑﻲ را ﺑﺎ ﺳـﺮﻋﺖ ﺑـﺎﻻ‪ ،‬از ﺟﻤﻠـﻪ دﺳﺘﺮﺳـﻲ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻲ ﻛﺎﺑﻠﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد‪.‬‬
‫‪ .country-code Top Level Domain :ccTLD‬داﻣﻨﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻي ﻛﺪ ﻛﺸﻮري‪.‬‬
‫‪ .Code Division Multiple Access :CDMA‬ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري ﺑﺮاي ارﺳﺎل دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ ﺳﻴﮕﻨﺎلﻫﺎي رادﻳﻮﻳﻲ ﺑـﺮ‬
‫اﺳﺎس ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ ﻫﺮ ﭘﻴﺎم ﺻﻮﺗﻲ ﻳﺎ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﻛﻞ ﺑﺎﻧﺪ رادﻳﻮﻳﻲ ﺑﻬﺮه ﻣﻲﮔﻴﺮد و ﻛﺪ‬
‫ﻳﻜﺘﺎﻳﻲ ﺑﻪ آن اﺧﺘﺼﺎص داده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ .Code Division Multiple Access 2000 :CDMA2000‬ﻧﺴﻞ ﺳـﻮم اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫـﺎي دﻳﺠﻴﺘـﺎﻟﻲ ﺗﻠﻔـﻦ‬
‫ﻫﻤﺮاه ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﻨﺎوري ‪ .Qulcomm‬ﻳﻜﻲ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي »ﺧﺎﻧﻮاده« ‪.IMT-2000‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﻠﻮﻟﻲ )‪ :(Cellular‬ﺳﺮوﻳﺲ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺒﻜﻪاي از اﻳﺴﺘﮕﺎهﻫﺎي زﻣﻴﻨﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻫﺮ‬
‫ﻳﻚ از اﻳﻦ اﻳﺴﺘﮕﺎهﻫﺎ ﻳﻚ ﺑﺨﺶ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ را در ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﻛﺎﻧﺎل )‪ :(Channel‬ﻳﻜﻲ از ﻃﻴﻒﻫﺎي ﻓﺮﻛﺎﻧﺴﻲ ﻣﺠﺰا ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ اﻳﺴﺘﮕﺎه زﻣﻴﻨﻲ ﺟﻬـﺖ اﻧﺘﻘـﺎل و درﻳﺎﻓـﺖ‬
‫اﻃﻼﻋﺎت از ﺗﺮﻣﻴﻨﺎلﻫﺎي ﺳﻠﻮﻟﻲ )ﻧﻈﻴﺮ ﮔﻮﺷﻲﻫﺎي ﻣﻮﺑﺎﻳﻞ( ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫واژه ﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﻛﺎرﺑﺮ – ﺳﺮوﻳﺲدﻫﻨﺪه )‪ :(Client-server‬ﻳﻚ ﻣﺪل ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻛﻪ در آن اﺗـﺼﺎل ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻳـﻚ ﻃﺮﻓـﻪ از‬
‫ﻛﺎرﺑﺮ ﺑﻪ ﺳﺮور ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫دﻳﺠﻴﺘﺎل )‪ :(Digital‬ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺻﻮت ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻋﺪاد ‪ 0‬و ‪ .1‬اﻋـﺪاد ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻳـﻚ ﺳـﺮي از‬
‫ﭘﺎﻟﺲﻫﺎ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ‪ ،‬ﻇﺮﻓﻴﺖ‪ ،‬ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮي را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫اﺗﺼﺎل )‪ :(Connectivity‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺮﻗﺮاري اﺗﺼﺎل ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺮاي ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻲ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫اﺗﺼﺎل ﺳﻮﺋﻴﭽﻲ )‪ :(Circuit-switched connection‬ﻳﻚ اﺗﺼﺎل ﻣﻮﻗﺖ ﻛﻪ ﺑﻨـﺎ ﺑـﻪ درﺧﻮاﺳـﺖ دو ﻳـﺎ ﭼﻨـﺪ‬
‫اﻳﺴﺘﮕﺎه ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺤﺼﺎري از آن اﻳﺠﺎد ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬اﻛﺜﺮ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي‬
‫ﺻﻮﺗﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻮﺋﻴﭻ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ‪packet-‬‬
‫‪ based‬ﻧﻴﺰ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪379‬‬
‫‪.Domain Name System :DNS‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎم داﻣﻨﻪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮ ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﻧﺎم داﻣﻨﻪﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ )ﻣـﺜﻼً‬
‫‪ (www.ipv6forum.org‬و آدرسﻫﺎي ‪) IP‬ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺒﻜﻪ(‬
‫‪ .Digital Subscriber Line :DSL‬ﺧﻂ اﺷﺘﺮاﻛﻲ دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ )ﺑﻪ ‪ SDSL‬ﻧﻴﺰ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ‪(.‬‬
‫ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ )‪ :(E-commerce‬اﺻﻄﻼﺣﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﺒﺎدﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت آﻧﻼﻳﻦ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد‬
‫و ﺧﺮﻳﺪار و ﻓﺮوﺷﻨﺪه از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ دور ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ايﻣﻴﻞ )‪ :(Electronic mail :E-mail‬ﭘﺴﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻲ‪ .‬ﺗﺒـﺎدل ﭘﻴـﺎمﻫـﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜـﻲ ﺑـﻴﻦ ﻧﻘـﺎط ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ‪.‬‬
‫اﻟﮕﻮي ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ )‪ :(End-to-end model‬دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً و ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي واﺳـﻂ‬
‫در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮ ﻗﺮار ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻛﺎرﺑﺮ ﻧﻬﺎﻳﻲ )‪ :(End-user‬ﻓﺮد ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷـﺪه از ﻃﺮﻳـﻖ ﻳـﻚ ﺷـﺒﻜﻪ )ﺑـﻪ‬
‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻳﻚ ﻛﺎرﺑﺮ( اﺳﺖ‪.‬‬
‫اِﺗﺮﻧﺖ )‪ :(Ethernet‬ﭘﺮوﺗﻜﻠﻲ ﺑﺮاي اﺗﺼﺎل داﺧﻠﻲ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ و دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ‪ .‬اﺧﻴﺮاً‪ ،‬اﺗﺮﻧـﺖ‬
‫ﮔﻴﮕﺎﺑﻴﺘﻲ در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﺗﺮﻧﺖ ﺳﺮﻋﺖﻫﺎﻳﻲ ﺗﺎ ﻳﻚ ﮔﻴﮕﺎ ﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ را اﻣﻜﺎنﭘـﺬﻳﺮ ﻣـﻲﺳـﺎزد‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪380‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫اﺗﺮﻧﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﭼﻨﺪ ﻧﻮع ﺳﻴﻢﻛﺸﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻔﺖ ﺳﻴﻢ ﭘﻴﭽﻲ ﺷﺪه‪ ،‬ﺳﻴﻢ ﺳﻪﻻﻳـﻪ و ﺣﺘـﻲ ﻛﺎﺑـﻞ ﻓﻴﺒـﺮ ﻧـﻮري اﺟـﺮا‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ .Frequency Division Multiple Access :FDMA‬ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﻛﻪ در ﻧﺴﻞ اول ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي‬
‫آﻧﺎﻟﻮگ )ﻳﻌﻨﻲ‪ AMPS ،NMT ،‬و ‪ (TACS‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺧﻂ ﺛﺎﺑﺖ )‪ :(Fixed line‬ﻳﻚ ﺧﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻛﻪ ارﺗﺒﺎط ﻣﺸﺘﺮك ﺗﻠﻔﻨﻲ را ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳـﺎزد‪ .‬ﺷـﺒﻜﻪ ﺧـﻂ ﺛﺎﺑـﺖ ﺑـﻪ‬
‫‪ PSTN‬ﻣﻌﺮوف ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻋﻨﻮان ‪ ،PSTN‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ را از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﻫﻤﺮاه ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ )‪ :(Frequency‬ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺗﻨﺎوب ﻳﻚ ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻫﺮﺗـﺰ اﻧـﺪارهﮔﻴـﺮي‬
‫ﻣﻲﺷﻮد )ﺑﻪ ‪ Hz‬رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ(‪ .‬ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ ﺟﻬﺖ اﺷﺎره ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪاي در ﻃﻴﻒ ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ رادﻳـﻮﻳﻲ ﻧﻈﻴـﺮ ‪1800 ،900 ،800‬‬
‫ﻣﮕﺎﻫﺮﺗﺰ )‪ (Mhz‬ﻧﻴﺰ ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود‪.‬‬
‫‪ :G8‬ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻫﺸﺖ ﻛﺸﻮر ﻣﻬﻢ ﺻﻨﻌﺘﻲ )ژاﭘﻦ‪ ،‬روﺳﻴﻪ‪ ،‬اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن‪ ،‬ﻓﺮاﻧﺴﻪ‪ ،‬اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ‪ ،‬آﻟﻤﺎن‪ ،‬اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه و‬
‫ﻛﺎﻧﺎدا(‬
‫‪ .General Agreement on Trade in Services :GATS‬ﺗﻮاﻓﻖﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻣـﻮرد ﺗﺠـﺎرت در ﻗﺎﻟـﺐ‬
‫ﺧﺪﻣﺎت‪.‬‬
‫‪ .generic Top Level Domain :gTLD‬داﻣﻨﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻي راﻳﺞ ﻧﻈﻴﺮ ‪ .com‬ﻳﺎ ‪.museum‬‬
‫‪ :Hotspot‬ﻧﻘﻄﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻲﺳﻴﻢ )‪Hotspot .(WLAN‬ﻫﺎ ﻣﻜﺎنﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ درآﻧﻬـﺎ‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻲﺳﻴﻢ ﻓﺮﺳﺘﺎده و درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﺷﻮد و دﺳﺘﺮﺳﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﺑﻲﺳﻴﻢ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻳﻚ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻟﭗ ﺗﺎپ ﺟﻬﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ در ‪ Hotspot‬ﻳﻚ ﻓﺮودﮔﺎه ﻳﺎ ﻫﺘﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ‪ :(H-ratio) H‬ﺟﻬﺖ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻛﺎرآﻳﻲ ﻣﺤﺪود ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺨﺼﻴﺺ آدرسﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲﺷـﻮد‪.‬‬
‫اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺤﺚ در ﻣﻮرد ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎي اﺧﻴﺮ ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ‪ IPv6‬در ﺻـﻮرت اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗﻌـﺪاد‬
‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺴﺒﺖ اﺷﺎره ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻫﺎﻳﭙﺮﻟﻴﻨﻚ )‪ :(Hyperlink‬ارﺗﺒﺎط اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ در ﻳﻚ ﺻﻔﺤﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻً از ﻃﺮﻳـﻖ ﻛﻠﻴـﻚ ﻛـﺮدن‪،‬‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻜﺎن دﻳﮕﺮي در ﻫﻤﺎن ﺻﻔﺤﻪ ﻳﺎ ﺻﻔﺤﻪ دﻳﮕﺮي را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ :Hz‬ﻫﺮﺗﺰ‪ .‬واﺣﺪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ ﻛﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﻴﻜﻞ در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫واژه ﻧﺎﻣﻪ‬
‫‪ .International Domain Name :IDN‬ﻧﺎم داﻣﻨﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ‪.‬‬
‫‪ .International Mobile Telecommunication-2000 :IMT-2000‬ﻧــﺴﻞ ﺳــﻮم )‪» (G3‬ﺧــﺎﻧﻮاده«‬
‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤـﺮاه ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ‪ ITU‬ﺗـﺼﻮﻳﺐ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﻃﻼﻋـﺎت ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﺑـﻪ وب ﺳـﺎﻳﺖ‬
‫‪ http://www.itu/imt‬رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ :(Internet‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪه و از ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )ﺑﻪ ‪ IP‬رﺟـﻮع‬
‫ﻛﻨﻴﺪ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺘﺼﺪي )‪ :(Incumbent‬ﻋﺮﺿﻪﻛﻨﻨﺪه اﺻﻠﻲ ﺷﺒﻜﻪ در ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺧﺎص ﻛﻪ اﻏﻠﺐ ﺗﺤﺖ اﻧﺤﺼﺎر دوﻟﺘﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ .Information and Communication Technologies :ICT‬ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت‬
‫‪381‬‬
‫ﻣﺎزه اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ )‪ : (Internet Backbone‬ﺧﻄﻮط ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از اﺗﺼﺎﻻت ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﻛﻪ ﻣـﺴﻴﺮ‬
‫اﺻﻠﻲ اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت را ﺷﻜﻞ ﻣﻲدﻫﺪ و ﺗﺮاﻓﻴﻚﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﺑﺎﻻ را در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺣﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي )‪ :(Interoperability‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دو دﺳﺘﮕﺎه ﺟﻬﺖ ﺗﻌﺎﻣـﻞ ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ‪ .‬اﻳـﻦ دﺳـﺘﮕﺎهﻫـﺎ ﻣﻌﻤـﻮﻻ از‬
‫ﻓﺮوﺷﻨﺪهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺮﻳﺪاري ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ .Internet protocol :IP‬ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪ .‬ﻓﻨﺎوري زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳـﻖ آن ﻛﻠﻴـﻪ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ اﻧﺠـﺎم‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺗﻠﻔﻨﻲ‪ Internet Protocol Telephony :IP‬ارﺗﺒﺎط ﺗﻠﻔﻨﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮوﺗﻜﻞ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‪ .‬ارﺗﺒـﺎط ﺗﻠﻔﻨـﻲ‬
‫‪ IP‬اﺻﻄﻼح راﻳﺠﻲ ﺑﺮاي ارﺳﺎل ﺻﻮت‪ ،‬ﻓﻜﺲ و ﺧﺪﻣﺎت دﻳﮕﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﻛﺎﻣﻼً ﻳﺎ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي‬
‫ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ‪ IP‬ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد )ﺑﻪ ‪ VoIP‬ﻧﻴﺰ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ(‪.‬‬
‫‪ .Internet protocol version 4 :IPv4‬ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻛﻨﻮﻧﻲ‪.‬‬
‫‪ .Internet protocol version 6 :IPv6‬ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﺟﺪﻳﺪ‪.‬‬
‫‪ .Intellectual property rights :IPR‬ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي‪ .‬ﺣﻖ ﻧﺸﺮ‪ ،‬ﺣﻖ اﻧﺤﺼﺎري و ﻋﻼﺋﻢ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻛـﻪ‬
‫ﺑﻪ اﺑﺪاعﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﺣﻖ را ﻣﻲدﻫﺪ ﺗﺎ ﻣﺎﻧﻊ از اﺳﺘﻔﺎده دﻳﮕﺮان از اﺧﺘﺮاﻋﺎت‪ ،‬ﻃﺮحﻫـﺎ و ﺳـﺎﻳﺮ اﺑـﺪاﻋﺎت آﻧﻬـﺎ ﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ از اﻳﻦ ﻛﺎر‪ ،‬اﻳﺠﺎد اﻧﮕﻴﺰه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري و اﺑﺪاﻋﺎت ﺟﺪﻳﺪي اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﻧﻬﺎﻳـﺖ در دﺳـﺘﺮس‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪382‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﻫﻤﮕﺎن ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬از ﺗﻮاﻓﻖﻧﺎﻣﻪﻫﺎي اﺻﻠﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﻣـﻲﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻛﻨﻮاﻧـﺴﻴﻮن ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬
‫ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي )‪ (WIPO‬در ﺧﺼﻮص ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﺻﻨﻌﺘﻲ )ﺣﻘﻮق اﻧﺤـﺼﺎري‪ ،‬ﻃـﺮحﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ و ‪،(...‬‬
‫ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺑﺮن )ﺳﻮﺋﻴﺲ( در ﺧﺼﻮص ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از آﺛﺎر ادﺑﻲ و ﻫﻨﺮي )ﺣﻘﻮق ﻧﺸﺮ( و ﺗﻮاﻓـﻖﻧﺎﻣـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت‬
‫ﺟﻬﺎﻧﻲ )‪ (WTO‬در ﺧﺼﻮص اﺑﻌﺎد ﺗﺠﺎري ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮي )‪ (TRIPS‬اﺷﺎره ﻛﺮد‪.‬‬
‫‪ .Internet Service Provider :ISP‬اراﺋﻪﻛﻨﻨﺪه ﺧـﺪﻣﺎت اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ‪ISP .‬ﻫـﺎ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ را ﺑـﺮاي‬
‫ﻛﺎرﺑﺮان ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اراﺋﻪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ )‪ (IAPs‬ﻧﻴﺰ ﺑـﺮاي ﺳـﺎﻳﺮ ‪ISP‬ﻫـﺎ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ‬
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ISP .‬ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺤﺘﻮاي اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺧﻮد را اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت آﻧﻼﻳﻦ‬
‫ﻧﻈﻴﺮ ايﻣﻴﻞ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .Information Technology :IT‬ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت‬
‫‪ .Information Technology Research :ITR‬ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت‬
‫‪ .Internet Exchange Points :IXPs‬ﻧﻘﺎط ﺗﺒﺎدل اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪ .Local Area Network :LAN‬ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﻠﻲ‪ .‬ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي ﻛﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻛﻮﭼﻜﻲ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷـﺶ‬
‫ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬اﻛﺜﺮ ‪LAN‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎنﻫـﺎ ﻣﺤـﺪود ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬اﻣـﺎ ﻳـﻚ ‪ LAN‬را‬
‫ﻣﻲﺗﻮان از ﻫﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪاي از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﻄﻮط ﺗﻠﻔﻦ و اﻣﻮاج رادﻳـﻮﻳﻲ ﺑـﻪ ﺳـﺎﻳﺮ ‪LAN‬ﻫـﺎ ﻣﺘـﺼﻞ ﻛـﺮد‪ .‬ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاي از‬
‫‪LAN‬ﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ روش ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪ وﺳﻴﻌﻲ )‪ (WAN‬را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣـﻲدﻫﻨـﺪ )ﺑـﻪ ‪ WLAN‬ﻧﻴـﺰ رﺟـﻮع‬
‫ﻛﻨﻴﺪ(‪.‬‬
‫ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺤﻠﻲ )‪ :(Local loop‬ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﻛﺮدن ﻣﺸﺘﺮك ﺑﻪ ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮﻳﻦ ﺳﻮﺋﻴﭻ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲﺷـﻮد‪.‬‬
‫اﻳﻦ ﺣﻠﻘﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎً از ﻳﻚ ﺟﻔﺖ ﺳﻴﻢ ﻣﺴﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﻨﺎوريﻫﺎي ﻓﻴﺒﺮ ﻧﻮري ﻳﺎ ﺑﻲﺳـﻴﻢ را ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﺧـﺪﻣﺖ‬
‫ﻣﻲﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫ﺧﻂ اﺻﻠﻲ ﺗﻠﻔﻦ )‪ :(Main telephone line‬ﺧﻂ ﺗﻠﻔﻨﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﺘﺮك را ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﻠﻔﻨﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬
‫اﺻﻄﻼح ﺑﺎ ﺧﻂ ﺛﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ .Mercado Común del Sur :Mercosur‬ﻳﻚ ﺗﻮاﻓﻖﻧﺎﻣﻪ آزاد ﺗﺠـﺎري ﺑـﻴﻦ آرژاﻧﺘـﻴﻦ‪ ،‬ﺑﺮزﻳـﻞ‪ ،‬ﭘﺎراﮔﻮﺋـﻪ و‬
‫اوروﮔﻮﺋﻪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺑﺎﻳﻞ )‪ :(Mobile‬در اﻳﻦ ﮔﺰارش‪ ،‬ﻣﻮﺑﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺳﻠﻮﻟﻲ و ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه اﺷﺎره دارد‪.‬‬
‫واژه ﻧﺎﻣﻪ‬
‫‪ .North American Free Trade Agreement :NAFTA‬ﺗﻮاﻓﻖﻧﺎﻣﻪ آزاد ﺗﺠﺎري آﻣﺮﻳﻜﺎي ﺷﻤﺎﻟﻲ‪ .‬ﺑـﺮاي‬
‫ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ‪ NAFTA‬ﺑﻪ ‪ www.nafta-sec-alena.org‬رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ .Network Address Translation :NAT‬ﺑﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ اﺟﺎزه ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻌﺪاد ﻣﺤـﺪودي از‬
‫آدرس ﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ‪ IPv4‬ﺑﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻴﻚ‪ ،‬اﺻﻞ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ را ﻣﺤﺪود ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺴﺘﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ :(Packet‬ﺑﻠﻮك ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از دادهﻫﺎ ﻛﻪ در ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳـﻚ واﺣـﺪ در ﻧﻈـﺮ‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫‪ .Next Generation Network :NGN‬ﻧﺴﻞ ﺑﻌﺪي ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ .Memorandum of Understanding :MoU‬ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ‪.‬‬
‫‪383‬‬
‫ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )‪ :(Packet-based‬ﺗﻜﻨﻴﻚ اﻧﺘﻘﺎل ﭘﻴـﺎم ﻛـﻪ در آن ﺑـﺴﺘﻪﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ از‬
‫ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺴﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ‪ relay‬ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﻴﺮ )‪ :(Peer to peer‬ﻣﺪل ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻛﻪ در آن دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮ ﻣـﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑﻄـﻮر ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ ارﺗﺒـﺎط‬
‫ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ و ﺗﺒﺎدل دادهﻫﺎ را ﺑﺪون وﺟﻮد ﻳﻚ ﺳﺮور اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ )‪ :(Penetration‬واﺣﺪ ﺳﻨﺠﺶ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً از ﻃﺮﻳـﻖ ﺗﻘـﺴﻴﻢ ﺗﻌـﺪاد‬
‫ﻣﺸﺘﺮﻛﺎن ﻳﻚ ﺧﺪﻣﺎت وﻳﮋه ﺑﺮ ﻛﻞ ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﺳﭙﺲ ﺻﺪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳـﻦ اﺻـﻄﻼح ﺑـﻪ‬
‫ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺨﺎﺑﺮات )در ﻣﻮرد ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺧﻂ ﺛﺎﺑﺖ( ﻳﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﻫﻤﺮاه )در ﻣﻮرد ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه( ﻳﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﺎﻣـﻞ ﻣﺨـﺎﺑﺮات )در‬
‫ﻣﻮرد ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺧﻂ ﺛﺎﺑﺖ و ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه( ﻧﻴﺰ اﻃﻼق ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ درونﮔﺴﺘﺮ )‪ :(Computing pervasive‬اﻳﻦ ﻣﻔﻬـﻮم‪ ،‬وﺿـﻌﻴﺘﻲ را ﺗﻮﺻـﻴﻒ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ‬
‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ در دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺎﻧﮕﻲ ﻳﺎ اداري )ﻣﺜﻼ ﻳﺨﭽﺎل‪ ،‬ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻟﺒﺎﺳﺸﻮﻳﻲ‪ ،‬اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ و‪ (...‬ﻟﺤﺎظ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ‬
‫اﺻــﻄﻼح ﺑــﻪ ﻣﺤﺎﺳــﺒﻪ ﻓﺮاﮔﻴــﺮ )‪ (Computing ubiquitous‬ﻧﻴــﺰ اﻃــﻼق ﻣــﻲﺷــﻮد‪ .‬ارﺗﺒﺎﻃــﺎت درونﮔــﺴﺘﺮ‬
‫)‪ (Pervasive communications‬ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺳﺖ ﻛﻪ رﻳﺰﺗﺮاﺷﻪﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻗـﺎدر‬
‫ﺑﻪ ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻣﻮرد ﻣﻜﺎن ﻳﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻮد(‪.‬‬
‫‪ :Phishing‬اﻗﺪام ﺑﻪ ﺟﻌﻞ ﻫﻮﻳﺖ ﻛﺴﻲ ﻳﺎ ﭼﻴﺰي ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻓﻬﻤﻴﺪن ﻛﻠﻤـﻪ رﻣـﺰ ﻳـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋـﺎت ﺷﺨـﺼﻲ و‬
‫ﺣﺴﺎس اﻓﺮاد ﻧﺎآﮔﺎه‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪384‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫ﭘﺮوﺗﻜﻞ )‪ :(Protocol‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﺸﺨﺼﺎت رﺳﻤﻲ ﻛﻪ ﻧﺤﻮه ارﺳﺎل دادهﻫﺎ )ﺑـﻪ وﻳـﮋه در ﺷـﺒﻜﻪ( را‬
‫ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .Public Switched Telephone Network :PSTN‬ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻠﻔﻦ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻠﻔـﻦ ﺛﺎﺑـﺖ را اراﺋـﻪ‬
‫ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬
‫‪ .Quality of Service :QoS‬واﺣﺪ ﺳﻨﺠﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﺒﻜﻪ ﻛـﻪ ﻛﻴﻔﻴـﺖ و اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﻳـﻚ اﺗـﺼﺎل را ﻣـﻨﻌﻜﺲ‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ QoS .‬ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺑﺮ روي ﺷﺒﻜﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ و ﻣﺜﻼ ﻣﻘﺪار ﻣﻌﻴﻨﻲ از ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺎﻧﺪ را‬
‫در زﻣﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ QoS .‬ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺎﻧﺪﻫﺎي ﻣﺘﻐﻴﺮ را ﺑﺮاي اﺑﺰارﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻨﺪ ‪ :(RFC document) RFC‬ﺳﻨﺪي ﻛﻪ ‪ IETF‬ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺻﻴﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .Radio Frequency Identification :RFID‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ردﻳﺎب رادﻳﻮﻳﻲ ﻛﻪ دادهﻫـﺎي ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻣﺸﺨـﺼﺎت‬
‫ﻛﺎﻻﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﺴﺘﺠﻮي آﻧﻬﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد‪ .‬ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻌﻤﻮﻻً از آن ﺑـﺮاي ﺟـﺴﺘﺠﻮي ﭘﻮﺷـﺎك و اﻟﺒـﺴﻪ‬
‫ﺑﺪون ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺧﻮاﻧﺪن دادهﻫﺎي ﺑﺎرﻛﺪ اﻗﻼم اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .Regional Internet Registries :RIRs‬ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪاي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‪.‬‬
‫ﺳﺮور رﻳﺸﻪ )‪ :(Root server‬ﻳﻚ ﺳﺮور ﻣﺮﻛﺰي ﻛﻪ دادهﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮ را ﺑـﺮاي داﻣﻨـﻪﻫـﺎي ﻣﺮﺗﺒـﻪ ﺑـﺎﻻ ذﺧﻴـﺮه‬
‫ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻳﻚ ﺳﺮور رﻳﺸﻪ ﻣﻲداﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﺪاﻣﻴﻚ از ﺳﺮورﻫﺎي ﻧﺎم‪ ،‬ﺣﺎوي اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺮاي ‪،.com‬‬
‫‪ .org ،.fr‬ﻳﺎ ﻏﻴﺮه ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻨﻬﺎ ‪ 13‬ﺳﺮور رﻳﺸﻪ وﺟﻮد دارد )ﺑﻪ ﺳﺮور ﻧﻴﺰ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ(‪.‬‬
‫‪ DSL .Symmetrical DSL :SDSL‬ﻣﺘﻘﺎرن‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ‪ DSL‬در آﻣﺮﻳﻜﺎي ﺷﻤﺎﻟﻲ‪.‬‬
‫ﺳﺮور )‪ (1) :(Server‬ﻳﻚ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻣﻴﺰﺑﺎن در ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه را در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖﻫﺎ ﻳﺎ‬
‫ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎ ارﺳﺎل ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ (2) .‬اﺻﻄﻼح ﺳﺮور ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﺮماﻓﺰاري اﻃﻼق ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﭘﺮوﺳﻪ ذﺧﻴـﺮه اﻃﻼﻋـﺎت را‬
‫ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫ﻃﻴﻒ )‪ :(Spectrum‬ﻃﻴﻒ ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ رادﻳﻮﻳﻲ اﻣﻮاج ﻫﺮﺗﺰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ واﺳﻄﻪ ارﺳﺎل ﺑﺮاي رادﻳﻮي ﺳﻴﺎر‪ ،‬ﭘـﻴﺞ‬
‫رادﻳﻮﻳﻲ‪ ،‬ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﺎﻫﻮارهاي‪ ،‬ﭘﺨﺶ ﻫﻮاﻳﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺧﺪﻣﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫واژه ﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ :(Teledensity‬ﺗﻌﺪاد ﺧﻄﻮط اﺻﻠﻲ ﺗﻠﻔﻦ در ﻫﺮ ﺻﺪ ﻧﻔﺮ )ﺑﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ(‪.‬‬
‫‪ .Top Level Domain :TLD‬داﻣﻨﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻ‪ .‬ﻧﻈﻴﺮ‪.uk ،.ch ،.org ،.com :‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺨﺎﺑﺮات )‪ :(Total teledensity‬ﻣﺠﻤﻮع ﺗﻌﺪاد ﺧﻄﻮط ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺸﺘﺮﻛﻴﻦ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه در ﻫﺮ ﺻﺪ‬
‫ﻧﻔﺮ )ﺑﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذ رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ(‪.‬‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ .Transmission Control Protocol :TCP‬ﻳﻚ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻻﻳﻪاي ﻣﺨـﺎﺑﺮه ﻛـﻪ ﺧـﺪﻣﺎت ارﺗﺒـﺎﻃﻲ و اﺗـﺼﺎﻟﻲ‬
‫ﻣﻄﻤﺌﻨﻲ را ﺑﻴﻦ دو ﻣﻴﺰﺑﺎن اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺮوﺗﻜﻞ‪ ،‬اوﻟـﻴﻦ ﭘﺮوﺗﻜـﻞ ﻣﺨـﺎﺑﺮه اﺳـﺖ ﻛـﻪ در اﺑﺰارﻫـﺎي ‪TCP/IP‬‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪385‬‬
‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ )‪ :(Ubiquitous computing‬اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺷـﺒﻜﻪﻫـﺎي ارﺗﺒـﺎﻃﻲ آﺗـﻲ‬
‫اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻲﺳﻴﻢ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﺪون درﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺤﻞ ﻛـﺎرﺑﺮ اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ درونﮔـﺴﺘﺮ‬
‫)‪ (pervasive computing‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ .Uniform Dispute Resolution Policy :UDRP‬ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺣﻞ اﺧﺘﻼف‬
‫‪ .Universal Mobile Telecommunication System :UMTS‬اﺻـﻄﻼح اروﭘـﺎﻳﻲ ﺑـﺮاي ﻧـﺴﻞ ﺳـﻮم‬
‫ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﻳﺎ ‪ IMT-2000‬ﺑﺮ اﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ .W-CDMA‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ وب ﺳﺎﻳﺖ‬
‫‪ http://www.umts-forum.org‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ :Unicode‬ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺪﮔﺬاري ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﺮوف ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎً روش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛـﺪﮔـﺬاري ﺣـﺮوف ﻛﻠﻴـﻪ اﻟﻔﺒﺎﻫـﺎي‬
‫ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﻬﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ )‪ :(Universal access‬ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﻣﻌﻘﻮل و ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ اﺷﺎره دارد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳـﻦ‬
‫اﺻﻄﻼح‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮاي اﻓﺮادي ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ اﻣﻜـﺎن اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﻠﻔـﻦ ﺷﺨـﺼﻲ و ﻳـﺎ ﺧـﺪﻣﺎت ﻓﺮاﮔﻴـﺮ‬
‫ﺗﻠﻔﻦﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ را در ﻳﻚ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻌﻘﻮل از دﻳﮕﺮان دارﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ .Value Added Tax :VAT‬ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺮ ارزش اﻓﺰوده‪.‬‬
‫‪ .Voice over Internet Protocol :VoIP‬ﻳﻚ اﺻﻄﻼح راﻳﺞ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺗﻜﻨﻴـﻚﻫـﺎي اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪه‬
‫ﺟﻬﺖ ﺣﻤﻞ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺻﻮﺗﻲ ﺑﺮ روي ﺑﺴﺘﺮ ‪ IP‬ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬
‫‪386‬‬
‫راﻫﺒﺮي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫‪Governance: A Grand Collaboration‬‬
‫‪ÎInternet‬‬
‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﺮاﮔﻴﺮ‬
‫‪ .Wideband Code Division Multiple Access :W-CDMI‬ﻧﺴﻞ ﺳﻮم اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه زﻳـﺮ ﻧﻈـﺮ‬
‫‪ IMT-2000‬ﻛﻪ ﺑﺮاي اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر در ژاﭘﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ و در اروﭘـﺎ ﺑـﻪ ‪ UMTS‬ﻣﺮﺳـﻮم اﺳـﺖ )ﺑـﻪ ‪CDMA‬‬
‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ(‪.‬‬
‫‪ (1) :WHOIS‬ﻳﻚ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺛﺒﺖ ﻛﻨﻨﺪه و ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﺒـﺖ ﻧﮕﻬـﺪاري‬
‫ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﺣﺎوي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﻣﻮرد ﻛﺎرﺑﺮان‪ ،‬ﻣﻴﺰﺑﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺷﺒﻜﻪاي و داﻣﻨﻪﻫﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ اﺳـﺖ‪.‬‬
‫)‪ (2‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﻪ ﻧﺮماﻓﺰار اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺟﻬﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده را ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .Wireless Fidelity :Wi-Fi‬ﻋﻼﻣﺖ ﺗﻌﺎﻣﻞﭘﺬﻳﺮي ﻣﻴﺎن دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ داراي ﻣﺸﺨﺼﺎت ‪LAN‬ﻫﺎي ﺑﻲﺳـﻴﻢ‬
‫از ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﺑﺮق و اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ )‪ (IEEE‬ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ اﺻﻄﻼح ‪ Wi-Fi‬ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﺑﻪ ﻃﻮر اﺷﺘﺒﺎه ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫اﺻﻄﻼح راﻳﺠﻲ ﺑﺮاي ‪ LAN‬ﺑﻲﺳﻴﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ :WiMAX‬اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻲﺳﻴﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻛﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻲﺳﻴﻢ )ﺑﺮد ﻃﻮﻻﻧﻲ( ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ‪ 70‬ﻣﮕﺎﺑﻴﺖ در ﺛﺎﻧﻴﻪ و ﻣﺴﺎﻓﺖ ‪50‬‬
‫ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ را ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد‪ .‬از ‪ WiMAX‬در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اﺗﺼﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘـﻲ ‪ Backbone‬اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺑﻲﺳﻴﻢ )‪ :(Wireless‬اﺻﻄﻼح راﻳﺠﻲ ﺑﺮاي ﺧﺪﻣﺎت ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺳﻴﺎر ﻛﻪ از ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي ﺧـﻂ ﺛﺎﺑـﺖ ﺑـﺮاي دﺳﺘﺮﺳـﻲ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮك اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ .Wireless Local Area Network :WLAN‬ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻲﺳﻴﻢ‪ .‬اﻳﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﻪ ‪ Wireless LAN‬ﻧﻴـﺰ‬
‫ﻣﺮﺳﻮم اﺳﺖ‪ .‬ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻲﺳﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ آن ﻛﺎرﺑﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ اﺗﺼﺎل )رادﻳﻮﻳﻲ( ﺑﻲﺳﻴﻢ ﺑـﻪ ﺷـﺒﻜﻪ‬
‫ﻣﺤﻠﻲ )‪ (LAN‬ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺮاي ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﺳﻴﻤﻲ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ :World Summit on Information Society :WSIS‬اﺟﻼس ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ )ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ‬
‫ﻣﺘﺤﺪ(‪ .‬اوﻟﻴﻦ ﻓﺎز ‪) WSIS‬ژﻧﻮ‪ 10-12 ،‬دﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ (2003‬ﺑﻪ ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻲ دوﻟﺖ ﺳﻮﺋﻴﺲ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ .‬ﻓﺎز دوم )ﺗـﻮﻧﺲ‪-18 ،‬‬
‫‪ 16‬ﻧــﻮاﻣﺒﺮ ‪ (2005‬ﺑــﻪ ﻣﻴﺰﺑــﺎﻧﻲ دوﻟــﺖ ﺗــﻮﻧﺲ ﺑﺮﮔــﺰار ﺧﻮاﻫــﺪ ﺷــﺪ‪ .‬ﺟﻬــﺖ ﺑﺪﺳــﺖ آوردن اﻃﻼﻋــﺎت ﺑــﻪ آدرس‬
‫‪ http://www.itu.int/wsis‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ‪.‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬