‫روﺷﻬﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي‬
‫ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي ﻋﺮﺿﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ‬
‫ﺑﺎ درﮔﺎه ﺧﺪﻣﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﻳﺮان‬
‫ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت ‪ ،‬وزارت ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت‬
‫ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﻨﻈﻴﻢ‪:‬‬
‫ﺗﻴﻢ ﻓﻨﻲ درﮔﺎه اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ اﻳﺮان‬
‫ﺷﻤﺎره ﺳﻨﺪ‪STD-001-01 :‬‬
‫ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﻨﻈﻴﻢ‪ 25 :‬ﻣﻬﺮ ‪1386‬‬
‫ﻧﮕﺎرش‪ :‬ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪1‬‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ ‪3 .............................................................................................................................................................................................................................................‬‬
‫ﺳﺮ آﻏﺎز‪4 ...........................................................................................................................................................................................................................................‬‬
‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻌﻤﺎري ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﺮا ‪4 ...................................................................................................................................................................................................‬‬
‫وﻳﮋﮔﻴﻬﺎي ﻣﻌﻤﺎري ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﺮا‪4 ..............................................................................................................................................................................................‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻬﺎي ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي ‪5 .........................................................................................................................................................................................................‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﭘﻴﻐﺎم رﺳﺎﻧﻲ)‪5 ........................................................................................................................................................................... (Messaging‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي وب ﺳﺮوﻳﺲ ‪5 ...........................................................................................................................................................................................................‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪6 .............................................................................................................................................................................................................CORBA‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺸﺘﺮك ﺳﺮوﻳﺲ )‪7 ..................................................................................................................................................................... (ESB‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي ‪8 ...................................................................................................................................................................................................................................‬‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺎﺧﺬ‪9 ...................................................................................................................................................................................................................................‬‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪2‬‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﻫﺪف از ﻃﺮاﺣﻲ و اﻳﺠﺎد درﮔﺎه ﺧﺪﻣﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﻳﺮان‪ ،‬ﺗﺴﻬﻴﻞ و ﺗﺴﺮﻳﻊ در اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻪ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم و ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ و ﺳﻮي اﻳﺠﺎد‬
‫دوﻟﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ واﺣﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ اﻧﺪﻳﺸﻴﺪه ﺷﻮد ﺗﺎ درﮔﺎه ﻣﺬﻛﻮر ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻣﻞ و ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎ‪،‬‬
‫ﺑﺎﻧﻜﻬﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ و ارﮔﺎﻧﻬﺎي دوﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺧﺬ ﺧﺪﻣﺎت و اراﺋﻪ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﺎﺷﺪ ‪.‬‬
‫در راﺳﺘﺎي ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻣﺬﻛﻮر‪ ،‬ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺳﺎزي و اراﺋﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﻪ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻴﺎن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي دوﻟﺘﻲ‬
‫ﺑﺎ درﮔﺎه ﺧﺪﻣﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﻳﺮان را اﻣﻜﺎﻧﭙﺬﻳﺮ ﺳﺎزد‪ ،‬ﻫﺪف اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺑﺘﺪا ﻧﮕﺎﻫﻲ اﺟﻤﺎﻟﻲ ﺑﻪ روﺷﻬﺎ‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ‬
‫و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎي ﻣﻄﺮح ﺟﻬﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﻧﺮماﻓﺰاري ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﻳﻜﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي‬
‫ﺑﺮﮔﺰﻳﺪه ﺑﺮاي درﮔﺎه ﺧﺪﻣﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ اﻳﺮان ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ‪ .‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺑﺮﮔﺰﻳﺪه ﺑﺎﻳﺪ داراي وﻳﮋﮔﻲﻫﺎﻳﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎد‪ ،‬واﺑﺴﺘﮕﻲ‬
‫ﻛﻢ‪ ،‬اﺳﺘﻘﻼل از ﭘﻼﺗﻔﺮم و ﻣﺒﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﭘﺮوﺗﻜﻠﻬﺎي ﻣﻄﺮح در دﻧﻴﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫در ﺧﺎﺗﻤﻪ‪ ،‬ﺧﻮاﻫﺸﻤﻨﺪ اﺳﺖ‪ ،‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎدات و ﻧﻈﺮات ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻪ ﺧﻮد را ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺑﻪ آدرس ‪ [email protected]‬ارﺳﺎل ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﺸﻜﺮ‬
‫ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت‬
‫وزارت ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪3‬‬
‫ﺳﺮ آﻏﺎز‬
‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﻧﺮماﻓﺰاري ﻣﻌﻤﺎريﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪدي وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻣﻄﺮحﺗﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻌﻤﺎري ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﺮا )‪(SOA‬‬
‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻌﻤﺎري ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﺮا‬
‫ﻣﻌﻤﺎري ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﺮا‪ ،‬ﺷﻜﻞ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﻘﺎﺿﺎ‪/‬ﭘﺎﺳﺦ در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ﻫﻤﮕﺎم‬
‫و ﻧﺎﻫﻤﮕﺎم اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﻄﻖ ﻛﻠﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺎژوﻻر اراﺋﻪ ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎﻳﻲ در اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻣﺼﺮف‬
‫ﻛﻨﻨﺪه )‪ (Client‬ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪاﻳﻦ ﻣﻌﻤﺎري ﻃﺒﻴﻌﺖ اﺗﺼﺎل آزاداﻧﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺳﺖ؛ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﺧﺪﻣﺖ‬
‫دﻫﻨﺪه و ﺧﺪﻣﺖ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﭘﻴﺎدهﺳﺎزيﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻧﺮماﻓﺰاري ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮﺳﻌﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺧﺪﻣﺖ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ‬
‫ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ را از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد ﮔﺮدآوري و اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬در اﻳﻦ ﻣﻌﻤﺎري ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺪون آﮔﺎﻫﻲ از ﻧﺤﻮه ﭘﻴﺎدهﺳﺎزي زﻳﺮﻳﻦ‬
‫ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪهﻫﺎ‪ ،‬از ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻳﻚ ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺤﺖ ﭘﻼﺗﻔﺮم ‪ .Net‬ﻳﺎ ‪ J2EE‬ﭘﻴﺎدهﺳﺎزي ﮔﺮدد‪ ،‬و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺑﺮدي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه از اﻳﻦ ﺳﺮوﻳﺲ‬
‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ روي ﻳﻚ ﭘﻼتﻓﺮم دﻳﮕﺮ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ زﺑﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺳﺎزي ﺛﺎﻟﺚ ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻌﻤﺎري ‪ SOA‬اﺳﺎﺳﺎ ﻣﻔﻬﻮم ﺟﺪﻳﺪي ﻧﻴﺴﺖ‪ ،‬وﻟﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎي ﺗﻮزﻳﻊﺷﺪه ﻣﺎﻗﺒﻞ ﺧﻮد ﺗﻔﺎوﺗﻬﺎ و ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ دارد ﻛﻪ اﻏﻠﺐ‬
‫ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻣﻄﺮح دﻧﻴﺎ آن را ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ و داراي ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺑﺰار ﻳﺎ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي را در اﻳﻦ‬
‫ﻣﻌﻤﺎري اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺳﺎزد‪.‬‬
‫وﻳﮋﮔﻴﻬﺎي ﻣﻌﻤﺎري ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﺮا‬
‫•‬
‫اﺟﺰاي ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎ در ‪ SOA‬ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﭘﺮوﺗﻜﻠﻬﺎﻳﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ در ‪ SOA‬داراي ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان واﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﺑﺴﺘﺮ ارﺗﺒﺎﻃﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ‪ SOA‬ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﮕﻮﻧﻪاي ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻓﺎﻗﺪ واﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻠﻬﺎي ﺧﺎص و ﻻﻳﻪﻫﺎي زﻳﺮﻳﻦ‬
‫ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﻴﺮﻧﺪﮔﺎن ﺑﻪ دور از ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﺤﺘﻮاي ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﺎ واﺳﻄﻬﺎي آﻧﻬﺎ در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫•‬
‫ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﭘﻼﺗﻔﺮﻣﻬﺎي ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮده و ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻌﺎﻣﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪4‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎي ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي‬
‫ﭘﺲ از ﻣﺮوري ﺑﺮ ﻣﻌﻤﺎري ﻣﻄﺮح در ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺳﺎزي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎي ﺑﺮﺗﺮ ﺟﻬﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي‬
‫ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﻧﺮماﻓﺰاري ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ‪.‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﭘﻴﻐﺎم رﺳﺎﻧﻲ)‪(Messaging‬‬
‫در اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻃﺮﻳﻖ ارﺳﺎل و درﻳﺎﻓﺖ ﭘﻴﻐﺎم ﺻﻮرت ﻣﻲﭘﺬﻳﺮد ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺒﺪا ﻫﺮ آﻧﭽﻪ را ﻛﻪ از‬
‫ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﻣﻲﺧﻮاﻫﺪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﭘﻴﻐﺎم ﺑﻪ آن ارﺳﺎل ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﻧﻴﺰ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺒﺪا را در ﻗﺎﻟﺐ ﭘﻴﻐﺎم دﻳﮕﺮي‬
‫ﺑﺮاي آن ارﺳﺎل ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ارﺳﺎل ﭘﻴﺎم ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ)‪ (peer to peer‬و اﻧﺘﺸﺎري )‪ (publish and subscribe‬اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد‬
‫ﻛﻪ از ﺣﺎﻟﺖ اول زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﺒﺎدل ﭘﻴﺎم ﺑﻴﻦ دو ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و از ﺣﺎﻟﺖ دوم زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﻐﺎمﻫﺎ ﻣﺎ ﺑﻴﻦ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ رد و ﺑﺪل‬
‫ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ارﺳﺎل ﭘﻴﺎم ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮ ﻫﻤﺰﻣﺎن)‪ (asynchronous‬ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﭘﺬﻳﺮد در ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ‬
‫ﻣﻘﺼﺪ در ﻟﺤﻈﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﭘﻴﻐﺎم ﺑﻪ ﻫﺮ ﻋﻠﺘﻲ ) ﻣﺜﻼ وﺟﻮد ﻧﻘﺺ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﻲ و ﻳﺎ ﻋﺪم ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ در ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﺧﻮد (‬
‫ﻗﺎدر ﺑﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻪ آن ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬اﺧﺘﻼﻟﻲ در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻴﺎم رﺳﺎن ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻤﻲآﻳﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﺮارﮔﻴﺮي ﭘﻴﻐﺎمﻫﺎ در ﻳﻚ ﺻﻒ‬
‫)‪ (Message Queue‬ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺒﺪا ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ ارﺳﺎل ﻣﺠﺪد ﭘﻴﺎم ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻴﺰ اداﻣﻪ ﻛﺎر ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻴﺎم رﺳﺎن ﻣﻨﻮط ﺑﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﭘﺎﺳﺦ از ﻃﺮف‬
‫ﭘﻴﺎم ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫در ﺻﻮرت ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺟﻬﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ‪ -‬ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد ‪ API‬ﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮع ﺑﺮاي‬
‫ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﺰﺑﻮر و ﻣﻘﻴﺪ ﺷﺪن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺑﺮدي ﺑﻪ ‪ API‬اي ﻛﻪ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﺪ– ﻻزم اﺳﺖ آن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ‪ ،‬ﻳﺎ از ﻳﻚ ‪API‬‬
‫واﺣﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﻳﺎ ﻃﻮري ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻛﺎر ﺑﺎ ‪ API‬ﻫﺎي ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻳﻜﻲ از ﻣﻌﺘﺒﺮﺗﺮﻳﻦ و ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ ‪ API‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻼﺗﻔﺮم ‪JMS ، J2EE‬‬
‫)‪ (Java Messaging Service‬و در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻼﺗﻔﺮم‪Microsoft Message Queuing (MSMQ) ، .NET‬‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي وب ﺳﺮوﻳﺲ‬
‫ﻳﻚ وب ﺳﺮوﻳﺲ‪ ،‬ﺳﺮوﻳﺴﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ وب ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻮده‪ ،‬از ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻴﻐﺎم رﺳﺎﻧﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ - XML‬ﺑﺎ ﻳﻚ‬
‫دﺳﺘﻮر زﺑﺎن ﻣﻌﻴﻦ ‪ -‬اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده‪ ،‬واﺑﺴﺘﮕﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﭘﻼﺗﻔﺮﻣﻲ‪ -‬اﻋﻢ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ و زﺑﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺴﻲ‪ -‬ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ‬
‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺟﺴﺘﺠﻮي ﺳﺎده ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻋﺪم واﺑﺴﺘﮕﻲ وب ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎ ﺑﻪ ﭘﻼﺗﻔﺮﻣﻲ ﺧﺎص ‪ ،‬ﺗﻘﻴﺪ ﺑﻪ رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ ﻣﻌﻴﻦ ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻬﻮﻟﺖ در ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ آﻧﻬﺎ از ﻃﺮﻳﻖ وب ‪ ،‬آﻧﻬﺎ‬
‫را ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﺰد ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺟﻬﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﻧﺮم اﻓﺰاري ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪5‬‬
‫ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﺳﻪ ﻧﻘﺶ اﺻﻠﻲ در ﻣﻌﻤﺎري وب ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺳﺖ ‪:‬‬
‫ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ)‪ ،(Service provider‬ﻛﻪ ﺳﺮوﻳﺲ را ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﻧﻤﻮده و اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آن را از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺴﺘﺮ وب ﻣﻬﻴﺎ‬
‫ﻣﻲﺳﺎزد‪.‬‬
‫درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ)‪ ،(Service requester‬ﻛﻪ ﻫﻤﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ اﺳﺖ و درﺧﻮاﺳﺖ ﺧﻮد را در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﺖ‬
‫‪ XML‬ﺑﺮاي ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ ارﺳﺎل ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺤﻞ ﺛﺒﺖ ﺳﺮوﻳﺲ)‪ ،(Service registry‬ﻛﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻨﻄﻘﺎ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﺛﺒﺖ ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ‬
‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎي ﺧﻮد را در آﻧﺠﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده و درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ ‪ ،‬ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺧﻮد را در آﻧﺠﺎ ﺑﻴﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻌﻤﺎري ﻧﻴﺰ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎي ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻻﻳﻪ ﻫﺎي زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫ﻻﻳﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﺳﺮوﻳﺲ)‪ ،(Service transport‬ﻛﻪ وﻇﻴﻔﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﭘﻴﻐﺎﻣﻬﺎ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‬
‫ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺮوﺗﻜﻠﻬﺎي‪ SMTP ،FTP ،HTTP‬و‪ BEEP‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻻﻳﻪ ﭘﻴﺎم رﺳﺎﻧﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ‪ ،(XML messaging) XML‬ﻛﻪ وﻇﻴﻔﻪ آن ﻛﺪ ﻛﺮدن ﭘﻴﻐﺎﻣﻬﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﺖ ‪ XML‬اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳﺖ‬
‫ﻛﻪ ﻫﻢ ﺑﺮاي ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ ﻗﺎﺑﻞ درك ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻢ ﺑﺮاي درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻨﻨﺪه آن‪.‬‬
‫ﻻﻳﻪ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺳﺮوﻳﺲ )‪ ،(Service description‬ﻛﻪ ﻳﻚ واﺳﻂ )راﺑﻂ( ﻋﻤﻮﻣﻲ را ﺑﺮاي ﻳﻚ وب ﺳﺮوﻳﺲ ﺧﺎص ﺗﻌﺮﻳﻒ‬
‫ﻣﻲ ﻛﻨﺪ)‪.(WSDL‬‬
‫ﻻﻳﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﺮوﻳﺲ )‪ ،(Service discovery‬ﻛﻪ وﻇﻴﻔﻪ آن ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻛﺮدن ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎ در ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﺛﺒﺖ ﻣﺸﺘﺮك اﺳﺖ ﺑﻪ‬
‫ﮔﻮﻧﻪ اي ﻛﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻧﺘﺸﺎر ﺳﺮوﻳﺲ ﺧﻮد در آﻧﺠﺎ ﺑﻮده و درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ ﻧﻴﺰ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺧﻮد را‬
‫در آﻧﺠﺎ ﺑﻴﺎﺑﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻻﻳﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻨﺎوري اﺳﺘﺎﻧﺪاردي ﺑﻪ ﻧﺎم ‪ UDDI‬اداره ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫وب ﺳﺮوﻳﺲ ﻫﺎ ﻳﻜﻲ از روﺷﻬﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﻣﻌﻤﺎري ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﺮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺒﺎدل اﺳﻨﺎد ﺳﺎﺧﺘﻴﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ اﻃﻼﻋﺎت‬
‫ﻣﺘﻔﺎوت را دارا ﺑﻮده و ﻗﺎدر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﺸﺨﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻴﻬﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد در اﺳﻨﺎد– ﻓﺮا دادهﻫﺎ ‪ -‬را ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻌﺘﺒﺮﺗﺮﻳﻦ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﻴﺸﺮو در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺴﻂ و ﺗﻮﺳﻌﻪ وب ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ و ﻧﻴﺰ ‪ framework‬ﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي آﻧﻬﺎ‬
‫ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز‪ Sun ،Microsoft :‬و‪ IBM‬ﻛﻪ ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺧﻮد از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه ﺑﺮاي اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪CORBA‬‬
‫اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻋﻼوه ﺑﺮ دارا ﺑﻮدن وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎي ﻣﻄﺮوﺣﻪ در ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي وب ﺳﺮوﻳﺲ‪ -‬ﻋﺪم واﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﭘﻼﺗﻔﺮم و ﺗﺒﻌﻴﺖ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ‬
‫ﻣﻌﻴﻦ‪ -‬در ﺑﺮﺧﻲ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ داراي ﺑﺮﺗﺮي ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪ CORBA‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردي ﺟﻬﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﺷﻲ ﮔﺮاﺑﻮده ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ ﺑﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن ﮔﺬرﮔﺎﻫﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺒﺎدل اﺷﻴﺎ‬
‫) ‪object‬ﻫﺎ( اﻣﻜﺎن ﻓﺮاﺧﻮاﻧﻲ ﻣﺘﺪﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ‪ ،remote‬ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﻧﻮع ﭘﻼﺗﻔﺮﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ روي آن ﻗﺮار دارﻧﺪ و ﻧﻴﺰ‬
‫ﻣﺤﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮي ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ آﻧﻬﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد‪.‬‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪6‬‬
‫ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ وﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺑﻴﻦ دو ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪ CORBA‬و وب ﺳﺮوﻳﺲ آن اﺳﺖ ﻛﻪ اوﻟﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ‪ object‬ﺑﻮده و ﺑﺮ ﺧﻼف ﻣﻮرد دوم ﻛﻪ در‬
‫آن ارﺳﺎل اﺷﻴﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﺎم ﻫﺎﻳﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﺳﺎﺧﺘﺎر ‪ XML‬ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد اﺷﻴﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺷﻜﻞ اوﻟﻴﻪ ﺑﻴﻦ ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪه و ﺳﺮوﻳﺲ‬
‫ﮔﻴﺮﻧﺪه رد و ﺑﺪل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ وب ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎ از ﭘﺮوﺗﻜﻞ ‪ SOAP‬ﺟﻬﺖ ﺗﺒﺎدل ﭘﻴﻐﺎم اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ در ‪ CORBA‬ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺒﺎدل اﺷﻴﺎ از ﭘﺮوﺗﻜﻞ‬
‫‪ IIOP‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ زﺑﺎن ﺗﻌﺮﻳﻒ واﺳﻂ در اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪ IDL‬ﺑﻮده و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﺎ ﺑﻴﻦ ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪه و ﺳﺮوﻳﺲ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﺑﻪ‬
‫واﺳﻄﻪ)‪ ORB(object request brokers‬اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺘﺮ ذﻛﺮ ﺷﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪ CORBA‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وب ﺳﺮوﻳﺲ ﻫﺎ ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ دارد ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ‬
‫ﺑﺎﻻﺗﺮ آن در ارﺳﺎل ﭘﻴﺎﻣﻬﺎ ‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺎﻧﺪ ﻛﻤﺘﺮ و ﻧﻴﺰ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﻴﺎﻣﻬﺎي ارﺳﺎﻟﻲ ﺑﺮ روي ﭘﺮوﺗﻜﻞ ‪ IIOP‬اﺷﺎره‬
‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬
‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺸﺘﺮك ﺳﺮوﻳﺲ )‪(ESB‬‬
‫ﻳﻜﻲ از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺸﺘﺮك ﺟﻬﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و اداره ﻛﺮدن ﭘﻴﻐﺎمﻫﺎي‬
‫ارﺳﺎل ﺷﺪه و ﻧﻴﺰ ﭘﻴﻐﺎمﻫﺎي درﻳﺎﻓﺘﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬در اﻳﻦ ﺷﻴﻮه ﻫﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺧﻮد را در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﭘﻴﻐﺎم ﺑﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ارﺳﺎل ﻛﺮده و‬
‫ﮔﺬرﮔﺎه اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲدﻫﺪ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ادارهﻛﺮدن ﭘﻴﻐﺎمﻫﺎي ارﺳﺎﻟﻲ از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺒﺪا ﺑﻪ‬
‫ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻘﺼﺪ و ﺑﺎﻟﻌﻜﺲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺸﺘﺮك ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ ادارهﻛﺮدن ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﭘﻴﻐﺎم‬
‫رﺳﺎﻧﻲ)ﻣﺜﻼ ‪ JMS‬درﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻼﺗﻔﺮم ‪ - (J2EE‬ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ‪ ESB‬ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ‪-‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺸﺘﺮك ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫از دﻳﮕﺮ ﻣﺰاﻳﺎي اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي اﻣﻜﺎن ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﭘﻼﺗﻔﺮمﻫﺎ و ﻣﻌﻤﺎريﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت ‪ -‬ﻣﺜﻼ‬
‫)‪ SOA (Service Oriented Architecture‬و )‪ EDA (Event Driven Architecture‬و ﻧﻴﺰ ‪ legacy system‬ﻫﺎ‪ -‬ﺑﺎ‬
‫ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺪون ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻋﻤﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮات ﮔﺴﺘﺮده در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ﺗﺤﺖ وب ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ‬
‫ﭘﻼﺗﻔﺮﻣﻬﺎي ‪ .NET‬و ‪ j2ee‬و ﻏﻴﺮه را ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و ﺣﺘﻲ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﭘﻼﺗﻔﺮﻣﻬﺎي ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ وب ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‬
‫)‪ – (legacy systems‬ﮐﻪ ﺗﻌﺪادﺷﺎن اﻧﺪك ﻫﻢ ﻧﻴﺴﺖ ‪ -‬ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺳﺎزي ﻧﻤﻮد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﺘﻀﻤﻦ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﭘﺬﻳﺮي ﺑﺎﻻ در ﺗﺒﺎدل ﭘﻴﻐﺎمﻫﺎ ﺑﻴﻦ ﻓﺮﺳﺘﻨﺪه و ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺑﺮوز‬
‫ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﻜﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻋﺪم ارﺳﺎل ﺻﺤﻴﺢ ﭘﻴﺎم از ﻣﺒﺪا ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﺷﻮد ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺸﺘﺮك ﺗﺎ ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از درﻳﺎﻓﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﭘﻴﺎم‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻘﺼﺪ آن را ﻣﺠﺪدا ارﺳﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﻮد ﺑﺎﻋﺚ ﺳﺎدهﺗﺮ ﺷﺪن ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺳﺎزي و ﻋﺪم ﻧﻴﺎز ﺑﻪ درﮔﻴﺮ ﺷﺪن ﺑﺎ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارﺳﺎل ﭘﻴﻐﺎم ﻣﻲﮔﺮدد ‪.‬‬
‫ﭘﻴﺎده ﺳﺎزيﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ ﺑﺮاي ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﺬﻛﻮر وﺟﻮد دارد ﻛﻪ دو ﻣﻮرد از آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﭘﻼﺗﻔﺮم ‪ J2EE‬ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت راﻳﮕﺎن ﻋﺮﺿﻪ‬
‫ﺷﺪه و ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﻄﺎﺑﻖ را ﺑﺎ ﻣﻌﻴﺎر)اﺳﺘﺎﻧﺪارد( ﻫﺎي ﻳﻚ ‪ ESB‬دارﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ‪ Apache ServiceMix :‬و ‪.Mule‬‬
‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ‪ Neuron ESB‬و ‪ ESB.NET‬ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ‪ ESB‬ﻫﺎي ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﺷﺪه در ﻣﺤﻴﻂ ‪ .NET‬ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪7‬‬
‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎي ﻓﻮقاﻟﺬﻛﺮ ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي دﻳﮕﺮي ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪﻫﺎي ﻧﺮماﻓﺰاري وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺑﺤﺚ در‬
‫ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ ﺧﺎرج از ﺣﻮﺻﻠﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪ اﺳﺖ ‪ ،‬ﻟﻴﻜﻦ از اﻫﻢ آﻧﻬﺎ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد‪:‬‬
‫‪COM+ ، JNBridge، Windows Communication Foundation (WCF)، .NET Remoting‬‬
‫‪ DCOMِ،‬و ﻏﻴﺮه‪.‬‬
‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎي وب و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ وﺟﻮد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻃﺮاﺣﻲ و ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي آﻧﻬﺎ و ﻧﻴﺰ ﺗﻌﺪد ﭘﻼﺗﻔﺮمﻫﺎ و‬
‫ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از آﻧﻬﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺑﻌﻼوه وﺟﻮد اﺑﺰارﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد در ﭘﻼﺗﻔﺮﻣﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ )اﻋﻢ از ‪ .NET ، J2EE‬و ﻏﻴﺮه( ﻛﻪ اﻣﺮ‬
‫ﻃﺮاﺣﻲ و ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎي وب را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ ،‬اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺠﺘﻤﻊ‬
‫ﺳﺎزي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ راه ﺣﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻟﻴﻜﻦ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ‪ ،CORBA‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺰاﻳﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وب‬
‫ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎ دارد‪ ،‬در آﻳﻨﺪه‪ ،‬اﻣﺮي دور از ذﻫﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲرﺳﺪ‪.‬‬
‫درﮔﺎه ﺧﺪﻣﺎت دوﻟﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﻳﺮان ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺪﺧﻠﻲ ﺑﺮاي اراﺋﻪ و ﻳﺎ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺳﺮوﻳﺴﻬﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي دوﻟﺘﻲ و ﻧﻬﺎدﻫﺎي‬
‫واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ آن‪ ،‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﺘﺎﻧﺪارد وب ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒﺎط و اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪهﻫﺎ و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه ﻣﻮﺟﻮد‬
‫در ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ را دارد‪ .‬در راﺳﺘﺎي ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف دوﻟﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‪ ،‬دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي اﺟﺮاﻳﻲ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎي ﺗﺎﺑﻌﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت‬
‫اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺧﻮد و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﺑﺮآورد ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺳﺨﺖ اﻓﺰاري و ﻧﺮم اﻓﺰاري‪ ،‬ﺳﻌﻲ در اﻳﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮي ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ وب‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﭘﻼﺗﻔﺮم ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي وب ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ در ﺣﻴﻄﻪ اﺧﺘﻴﺎرات ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪﮔﺎن )ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ(‬
‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ از ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎي ﻧﺮم اﻓﺰاري ﻣﺠﻮز دار‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي آزاد‪/‬ﻣﺘﻦ ﺑﺎز اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد‪ .‬ﭘﺲ‬
‫از ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎ‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﻣﻮﺛﺮ آﻧﻬﺎ در درﮔﺎه ﺧﺪﻣﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﻳﺮان‪ ،‬ﻣﻘﺘﻀﻲ اﺳﺖ ﻣﺴﺘﻨﺪات دﺳﺘﺮﺳﻲ و اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ‬
‫در اﺧﺘﻴﺎر درﮔﺎه اﻳﺮان ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪.‬‬
‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‪[ 1 ،‬‬
‫‪8‬‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺎﺧﺬ‬
Marina Fisher, Ray Lai, Sonu Sharma, Laurence Moroney. (2006). Java EE and .Net Interoperability:
Integration Strategies, Patterns, and Best Practices. Prentice Hall.
EthanCerami.(2002). WebServices Essentials (first Ed.). O'Reilly.
Inderjeet Singh, Sean Brydon, Greg Murray, Vijay Ramachandran, ThierryViolleau & Beth Stearns.
(2004). Designing Web Services with the J2EE™ 1.4 Platform JAX-RPC, SOAP, and XML
Technologies. Addison Wesley.
Tijs Rademakers & Jos Dirksen.(2007). Understanding ESB functionality: The world of Open-Source
ESBs. Open-Source ESBs in Action. Manning Publications.
http://www.ibm.com/developerworks/xml/library/ws-esbscen/
http://incubator.apache.org/servicemix/home.html
http://www.ddj.com/java/201200303
9
[ 1 ،‫] ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ‬