الگوئی براي مديريت تغيير ات در معماري اطالعات سازمان از طريق تدوين بيانيه تغيير و استفاده از مدل هاي مرجع سيدابراهيم ابطحي عضو هيئت علمي دانشکده مهندسي کامپيوتر دانشگاه صنعتي شريف [email protected] چكيده دشواريهاي اجراي پروژه هاي معمااري ساامماني باه وياژه در دياوان ساالريهاي دولتي ايجاب مي کناد باراي تساهيل اجاراي برناماه ذارار ذامهاي تحليل وضعيت موجود و مطلوب و تدوين برنامه ذرار به ذوناه اي انجام و توصيف شوند که تکرار احتمالي آنها توسا معمااران آتاي ساممان ميسر باشد .در ايان مقالاه تجاارب ناشاي ام دو پاروژه باگر معماري سامماني و راه حلهاي ابداعي بکار ذرفته شده درآنها در جهت ارائه راه حلي براي دشواريهاي اجرائي رايج مطالعاه معمااري اعاعاا ساممان پيشنهاد شده است .اين راه حل شامل افگودن دو ذاام اباداعي يعني تدوين سياست نامه قبال ام تحليال وضاعيت موجاود تادوين و اجراي بيانيه تغيير در فاصله تحليل وضعيت موجود تا عراحي وضعيت مطلااوب و اساات اده نوآورانااه ام ماادلهاي مرجااد در جهاات نامگااراري استاندارد اشياء مورد مطالعه در اليه معماري براي همساني و معني دار بودن مستندا براي افراد عضو در ذروههاي کاري معماري است. كلمات كليدي معماري ساممان معماري اعاعا ساممان سياسات ناماه معمااري بيانيه تغيير مدلهاي مرجد الگوي اساتاندارد نامگاراري ذاروه هااي فرآيندي نمودارهاي مول ه اي. -1مقدمه اجراي پروژه هاي مطالعه راهبردي در ساممانها پا ام انتاااب ذوناه مناسب آن (نظير :برنامه ريگي راهبردي کسب و کار 1برنامه ريگي سامانه هاي اعاعا 2مديريت منابد اعاعاتي 3برنامه ريگي معمااري ساممان 4يا معماري اعاعا ساممان 5و انتااب روشاگان 6و چاارچوب مناسب و مدلهاي مرجد ديگر چندان دشوار بنظر نمي رسدو مي تاوان به تحليل وضعيت موجود پرداخت[ .]1سپ با تکيه بر بهترين تجارب موجود و مطالعا تطبيقي ام عريق تدوين ذروههاي فرآيندي مناساب وضعيت مطلوب (با پااليش همين ذروه بندي در وضعيت موجود) ماي توان وضعيت مطلوب را ترسيم و با توليد نمودارهاي مول ه اي حاصاله چارچوب سامانه هاي راه حل و نقشه هاي معماري وضعيت مطلاوب را توليد کرد و سپ برنامه ذرار را براي تحقق وضعيت مطلاوب ترسايم نمود[ . ]2اما در عمل تنگناهائي در اجراي اين پروژه ها وجود دارد کاه نيام به راه حال هااي ميااني اباداعي دارد کاه برخاي ام ايان ماوارد و پيشنهاداتي در اين ممينه موضوع اين مقاله است. -2دشواريهاي اجراي پروژه معماري و راهحلهاي پيشنهادي اولين دشواري تنگناي تحويل فرآوردها و کسب تأئيد کارفرما ياا ناا ر مربوعه است که راه حل تجربي حاصل ام اجراي چند پاروژه ضارور تاادوين سياساات نامااه اي 7در مااورد اجااگا و اشااکاو و نمونااه هااائي ام فرآوردها و جگئيا ذامها و روش ها و الگوهاي انجام کاار کاه پا ام توافق با کارفرما پروژه بر مبناي آن آغام شود را نشان ميدهد ..دشواري بعدي نحوه اعماو تغيير در وضعيت موجود است که در اين مقاله يا بيانيه تغيير 8به عنوان راه حل پيشنهاد مي شود که در بر دارنده تماام سطوح تغيير مجام در اليه هاي معماري و اولويات آنهاسات .دشاواري بعدي تعامل بين اعضاي ذروه معماري و مباني يکساان باراي توصايف نتايج نيامسنجي ها و نقشه هاي معماري است که ارتقاء سطح اسات اده ام مدلهاي مرجد به عنوان الگوهاي نامگراري اشياء ماورد مطالعاه هار اليه معماري به عنوان راه حل در اين مقاله پيشنهاد شده است. 2 -ISP : Information Systems Planning -IRM : Information Resources Management 4 -EAP : Enterprise Architecture Planning 5 -EIA : Enterprise Information Architecture 6 -Methodology 7 - Policy Document 8 - Change Manifest 3 -BSP : Business Strategic Planning 1 ام نظر ارمش افگوده اعاعاتي کاه در جرياان ذاردش فرآينادي تولياد ميشود در سطح ناموتري ارميابي کند اما تاش ماي کناد باا فاصاله سنجي تغييرا المم و ممکن و نحوه اعماو آنها براي ترسايم شاراي مطلوب براساس وضعيت موجودرا مشاص نمايد[ .]5بيانيه تغيير بيانگر الگوهاي عماومي تغييرپاريري سااممان اسات کاه در مرحلاه اجاراي معماري و استمرار تغييرا عي سالهاي بعد مي تواند مورد ارجاع و ياا بهنگامي واقد شود. -4نيازها و الگوهاي تغيير نيام به تغيير که امرومه ام آن به عنوان ضرور تغيير يااد مايشاود باا تحليل نقش ممان به عنوان تاريبکننده ذرشته و ساامنده آيناده (در ي نگاه بدبينانه) يا به فراموشاي ساپردن ذرشاته و ياا باه ياادآوردن آينده هميشه فرد و ساممان را در شرايطي قارار ماي دهاد کاه واجاد آمادذي پريرش تغيير مکرر به عنوان شرط المم استمرار حيا باشاند. 1 آنچه ام آن بعنوان رقص تغيير ياد ميکنند و آنرا "چالش هاي تغييار الگوي معماري بهبود يافته پيشنهادي ام ديگر دشواريهاي اجراي عملي پروژه هاي معماري ساممان در کشور با محدود ساختن حومه راه حل به پيشنهاد ساامانه هااي راياناه اي در ي اليه معماري و تهيه صور اولويت دار آنها توس کارفرما است که عماً معمار را در تنگناي عدم امکان پيشنهاد اصاح در ساير الياه هاا قرار مي دهد کهدر اين صور غنا باشيدن به سامانه هاي راه حال و امکان سنجي ت صيلي آنها و باممهندسي ضمني ساير اليه ها ام عرياق ذسترش بکارذيري سامانه هاي رايانه اي ي راه حال جبراناي و قابال توصيه است] [3و [.[4 -3بيانيه تغيير بيانيه تغيير سندي است که رويکرد و جهتذياري حرکات ام وضاعيت موجود به شراي مطلوب و حتي ديدذاه حاکم بر مادوساامي شاراي مطلوب را تبيين ميکند .اين سند باياد باا تکياه بار نتاايج حاصال ام مطالعه وضد موجود ساممان مطالعاا تطبيقاي شاناخت مجرياان ام جهتذيري فناوريهاي نوين و تجارب و دانش تاصصي ذاروه مجاري مطالعه معماري تهيه شاود .ناوع نگااه موجاود در ايان ساند نگااهي تاصصي ام منظر معماري اعاعا است که در ارميابي تحليلهاا باياد در نظر ذرفته شود .اين نگاه چند ساحتي ممکان اسات سااممان را ام نظر فن و شيوه اجرايي فرآيندهاي ماتلف در سطح بلوغ بسيار باال اما پايدار در ساممانهاي يادذيرنده" مينامناد بياان اباگاري در ماديريت تغيير است که سااممان را در شاراي ناپايادار تحاوال ساريد ح ا ميکند .مطالعه مورد نظر ما يعني معماري سامماني ام منظر راهباردي تغيير را در قالب تحليل فاصله وضعيت موجود تاا شاراي مطلاوب باه رسااميت ماي شناسااد و بااه آن اعتبااار ماي باشااد و آناارا بااا م هااوم "خودکارسامي مستمر" 2مي آميگد تا سااممان هميشاه واقاد در باين شراي موجود و مطلوب با ارتقاء اين دو مادو در مسايري تکااملي باه سمت دور نماي سامماني حرکت کند .تعميم تحليل فاصله به ماديريت تغيير در اين مقاله ام منظر ترسيم مساتمر باودن ايان فرآيناد پا ام تحويل نقشههاي معماري ساممان به عهده فرد يا ذروه مجري معماري در ساممان مي باشد. -5مديريت و رقص تغيير امرومه الگوهاي مديريت تغيير پ ام شکستن سد مقاومت هاي ايستا تبديل به موج ذسترده اي ام الگوهايي شده اند که ام تغيير نااذگير (باه علت ذرشت ممان) به سمت تغيير خود خواسته براي پيشي ذارفتن ام ممان تغيير جهت يافته اند .ساختمان هاي لرمان مقاوم در مناعقي که بطور مستمر مي لرمند نشانه هاي غلبه بار تغييارا ناخواساته و اراده تغيير خودخواسته براي سمتدهي به جهت و اثر تغييارا باه سامت صرفههاا و مناافد ذروهاي و فاردي اسات .رقاص تغييار راه حلاي در مديريت تغيي ر است که ساممان را آماده ذرر ام ذرشته بقا در حااو و س ر به آينده مي سامد .فراروشهاي راهبردي سامماني نظيار معمااري اعاعا ساممان درذامهاي عملياتي خود که ترسيمذرذارار ام شاراي موجود به مطلوب هستند ساممان را به استقباو آينده مي برناد و اذار 3-The Dance Of Change1- Continuous Automation ساممان دستاوردهاي مطالعه معماري را به هنگام درآورد هميشه نقشه هاي ذرشته حاو و آينده را دارد و اين تغيير پايدار را ميسر مي ساامد و وسيلهاي ماي شاود باراي سااممان در حرکات باه سامت ساامماني يادذيرنده که هدف ساممانهاي امرومي است .منابد اعاعاتي اصلي اين تغييرا عبارتند امنيامهااي ا هااري تغييرعلاب تجاارب کارشناساي بهبود علب و بهترين تجارب موجود. -6توصيف نيازهاي اظهاري تغييرطلب در مطالعا سامماني ام عريق مصاحبه تکميل پرسشنامه و يا مباحاث مطروحه در جلسا برذگار شده باين نماينادذان کارفرماا و پيمانکاار ا هارا تغيير علبانه باش ميادي ام ذ تگوها را تشکيل مي دهناد .در تحليل اين نيامها بايد توجه نمود که بسياري ام تغييرا انجام شاده در عمر سامماني در ساممانهاي دولتي در کشور ما تغييرا سااختاري ياا تشکياتي و سامماني است و تغييرا محتاوائي باه وياژه تاصصاي در روشها و نحوه انجام فعاليت ها در اين ميان ومن چنداني ندارد .ام سوي ديگر فقدان يا کمبود اجماع ماديريتي -کارشناساي در ماوارد متعادد حتاي در سااطح ماموريات هاااي سااامماني عموما ساااممان را ام بهبااود چشمگير شيوه هاي انجام کاار جااري کاه ممکان و المم باوده اسات بامداشته است .هنوم در بسياري ام ساممانها ماموريت سااممان مااهيتي دو يا چند رذه دارد .در مورد بکارذيري فناوري اعاعا در ساممان نيگ روايت هاي متعدد و عموماً غيرکارشناسانه و يا غير رومآمد رايج است .و عموماً نگاه غالب ذسترش بکارذيري روشهاي انجام کار به کم رايانه بويژه در حومه هاي غير تاصصاي اسات کاه در واقعيات قلات مياگان آمادذي سامماني ريشه دارد .جايگاه معماري اعاعا در فراهم ساامي امکان اين تغييرا در سطح کارشناسي و عمليا ساممان ناا مشااص است که ريشه در قلت سواد تاصصاي فااوا در سااممان دارد .ميال باه تغيير در ساممان ها (بعلت تغييارا سااختاري مساتمر و عموماا کام نتيجه) عموماً نامو و يا رو به کاهش است .نمونه هائي ام ايان نيامهااي ا هاري تغيير علب به شرح مير است: کمبود ياا فقادان مناابد داده اي اعاعااتي و دانشاي در فرآيندهاي تاصصي و غير تاصصي و نيام باه تغييار در اين حومه ها.. کمباود ياا دشااواري پيونادهاي کاااري در درون و باارون ساممان تغيير در نحوه پيوند با همکاران. تقاضاي ضمني براي تغيير اشکاو انجام کار بادون توجاه کافي به آمادذي سامماني. ضرور ترويج نگرش سامانه اي در مجموعه مول ههاي نظام تاصصي فعاليت هاي سامماني. لگوم تجديد نظر در بيانياه و نحاوه تحقاق مأموريات اصالي ساممان و درج تغييرا ناشي ام حضور در عصر ارتباعاا و اعاعا . ضرور تغيير در است اده ام مدو ايستاي توسعه فاا و تکياه بر مدو پوياي توسعه فا. لگوم تغيير ديدذاه تصميمذيران ساممان ام جنبه هاي ابگاري فا بر مهندسي مجدد فرآيندها تغيير در چارچوب هاي بکارذيري فناوري اعاعا در حومه هاي تاصصي فعاليت ساممان و حرکت به سامت چاارچوب م هومي مطالعه بين المللي نوآوريهاي فني مبتني بر فاوا در اين حومه ها. -8جمع بندي دشواريهاي عمومی موجود مواردي ام دشواريهاي موجود ساممان هاا ام منظار معمااري اعاعاا ساممان که مورد ات اق و در مواردي اجماع معماران تحليل ذر است باه شرح مير است: وجااود مااواردي ام ذسساات فرآيناادي بااه ويااژه در فرآيندهاي تاصصي به علت عدم ک ايت پيش و پ فرآيندهاي داده اي اعاعاتي و دانشي پشتيبان. اجراي نااقص ميساتچره هااي داده اي اعاعااتي و دانشااي و قلاات پيوناادهاي دانشااي درون و باارون سامماني. پيوند واجد افگونگي غيار ارمش افاگا و فاقاد اعتمااد تاصصي کافي بين واحدهاي سامماني. قلت امکانا پيگيري روندهاي کاري سامماني و بروم عليعه تکامل معکوس به علات هاور شاواهد پايش ذيري ديوان ساالري بر فن ساالري در ساممان. قلت چرخاه هااي کااري ارمش افاگا و اصااح ذار و ان عاو سامماني در قباو کار مستمر جاري. عدم وجود يکپارچگي سامانه هاي اعاعاتي رايانه اي موجود ساممان. ناهمگوني و ناکارائي شبکه رايانه اي ساممان. -9الگوي دورگه 1راه حل سازي (پااليش دوسويه راه -7تجميع تجارب كارشناسی مكتوب بهبود طلب حلهاي فرآيندي و سامانه اي) در نگاهي باه تجاارب کارشناساي مکتاوب در رابطاه باا فعالياتهااي تاصصي ساممان ها موارد مير عموماً مشترک و قابل اشاره است: در مدو هاي چند اليه معماري انتااب ي مسير يکه و يکباره (ام باال به پايين و يا ام پايين به باال) براي رفد ايارادا بهباود و پاااليش لگوم تغيير در ميگان دانش تاصصي منابد انساني در حاومه هاي ماتلف فعاليت ساممان. 1- Hybrid شراي هر اليه معماري براي تحقق وضعيت مطلاوب واجاد خطرهااي پنهان چشمگيري اسات .بهماين دليال مناساب اسات ام يا روش تل يقي ام باال به پاائين و ام پاايين باه بااال باراي نهاايي ساامي تولياد معماري شراي مطلوب است اده ذردد .دليل ديگر است اده ام ايان روش ضرور تدوين مدو فرآيندي شراي مطلوب در آغام ترسيم اين شراي است .اين مسير با نقد مدو فرآيندي موجود و عراحي مادو فرآينادي سطح باال (در سطح خانواده هاي فرآيندي) آغام و در اداماه باا ترسايم ذروههاي فرآيندي وضعيت مطلوب اتصاو فرآيندهاي پايه براي تحقاق پوشائي همه فرآيندهاي وضعيت مطلوب انجام مي شود .سپ با بهبود اليه کسب و کار و اعاعا ( فرآيندها) موجوديت هاي اعاعاتي ماورد نيام مدو فرآيندي در اين اليه درج ذردد .سپ مدو ساامانه اي الياه کاربرد ترسيم و براساس آن نمودارهاي مول ه اي عراحي مي شاود .در اين ميان مول ه هاي عمومي و مشترک مناسب با مدو هاي مرجاد راه حل هم به نمودار مول ه اي افگوده خواهد شد .سپ با اداماه عراحاي اليه هاي داده و فناوري متناسب باا مادو فرآينادي و سيساتم بهباود خواهند يافت و سپ در حرکت ام پايين به باال نياممناديها و امکاناا اليه هاي پايين تر در اليه هاي باالئي درج ميگردد تا نقشه هااي المم و کافي هر اليه که مناسب مادو هااي ساامانه اي و فرآينادي وضاعيت مطلوب باشد بدست آيد .در مدو نهايي شده که واجد کليت راه حلهاي سامانه اي خواهد بود فرآيند اعاعا سامانه ها داده ها و فناوريها هم متناسب و همسام براي شراي مطلوب ترسيم شده اند. است اده ام الگوي دورذه دليل فني ديگاري بعناوان واجاد معناا باودن چارچوب هاي سامانهاي دارد که اجامه نمي دهاد باا هار يا ترکياب مول ه اي ساامانهاي نوخلاق کارد بلکاه باياد الگاماا مول اه اي درون سامانه اي و نيامهاي سامانه اي مول ه ها را هم ممان رعايت نمود. -10سطوح تغيير سطوح تغيير در معماري در ذروههاي فرآيندي فرآيندها و موجوديات ها با توالي به شرح مير پيشنهاد ماي شاود کاه انجاام آنهاا مشاروط و محدود به عدم ايجاد و ايف جديد در ساممان خواهد بود کاه ماديران عموماً ام آن است اده نمي کنند. الف -مدل فرآيندي :ايجاد مدو فرآيندي وضد مطلوب ام عريق بهبود مدو فرآيندي وضعيت موجود که بر اساس خاانواده هاي فرآيندي که تعداد معدودي فرآيند باا ساطح بنادي مديريتي اصلي و پشتيباني و کليدي است با اولويت هاي تغيير مير توصيه مي شود: الف -1-تغيير سطح خانواده فرآيندي. الف -2-تغيير ذونه خانواده فرآيندي ام اصلي به کليدي و بالعک . الف -3-بهبود يا ارتقاء پيوند بين خاانوادههااي فرآيندي. الف-4- درج خانواده هاي فرآيندي جدياد المم کااه بعنااوان پيشاابرنده باادون افااگايش و ايف سامماني شراي بهبود را فاراهم سامند. ب -گروههاي فرآيندي :بهبود ذروههااي فرآينادي با اولويت مير: ب-1- ب-2- ب-3- ب-4- - ح بيشاينه تاا حاد تماام ذروههااي فرآيندي موجود باراي بارآورد نيامهااي مدو فرآيندي. ايجاد ذروههاي جديد فرآيندي بمياگان کمينااه و در حااد نيااام ام چياادمانهاي جديد فرآيندهاي موجود. ايجااد ذروههااي فرآينادي جدياد بااه ميگان کمينه و در حاد نياام باه شارط عاادم ايجاااد و ااايف شااغلي و کاااري جديد. رعايت ضرور انطباق بيشينه ذروههاي فرآيناادي برذروههاااي عملکااردي يااا خدما سامانه اي وضعيت مطلوب. فرآيندها :بهبود فرآيندها نه ام عريق باممهندسي بلکاه ام عريق ابداع چيدمانهاي جديد براي فرآيندهاي پايه ياا درج قابليت جديد نظير خود کاري يا بهبود توالي فعاليتي درآنها با اولويت مير: اسااات اده بيشاااينه درحاااد تماااام ام -1فرآيناادهاي موجااود باار اساااس ماادو ذروههاي فرآيندي. ايجاد فرآيندهاي جديد به ميگان کمينه -2در حااد نيااام ام چياادمانهاي جديااد فرآيندهاي پايه موجود. ايجاد فرآيندهاي جديد به ميگان کمينه -3و در حد نياام حاصال درج فرآينادهاي پايه جديد که کار يا فعاليات مساتقل و جديد براي مجاري تلقاي نشاوند بلکاه شامل تغييرا در کل شکل يا محتاواي انجام فعاليت باشند. رعايت ضرور انطباق بيشينه فرآيندها -4بر قابليت ها يا خدما سامانه اي مدو سامانه اي وضعيت مطلوب. ث- - موجوديت ها :بهبود مدو داده اي باا پاريرش مياگان کمينه تغييرا در چارچوب مدو داده اي وضعيت موجود و داده ها و اعاعا در دسترس و قابل توليد سااممان باا اولويت مير توصيه ميشود: است اده بيشينه ام موجوديت هااي داده ث-1- اي مدو داده اي موجود. ايجاد موجوديت جديد به ميگان کميناه ث-2- حتي االمکان ام تل يق موجوديت هااي حاضر. ايجاد موجوديت هاي جديد باه مياگان ث-3- کمينااه ام عريااق بااه هنگااامي صاا ا موجوديت هاي حاضر. ايجاد موجوديت هاي جديد باه مياگان ث-4- کمينااه بااه شاارط امکااان ساانجي در دسترس بودن آنها. -11راه حلهاي تغيير اهداف راه حلهاي تغيير پ ام تعيين ساطوح تغييار بار مبنااي ارتقاء اليه هاي معماري ام وضعيت موجود به وضعيت مطلاوب در نگاهي بيشينه ذرا شامل مشاصا مير است که در جهت تحقاق آنها مجموعه جگئي کمينه اي به شاکل امکاان سانجي شاده در قالب راه حلهاي سامانه اي وضعيت مطلوب باياد پيشانهاد شاود. هدف کلي ارتقاء اليه هاي معماري اعاعا ساممان به شرح ميار پيش بيني مي شود: - ت -اهداف ارتقاءاليه ساامانه اي -کاه ماواردي ام آن عبارتند ام: - جداسااامي پيونااد پاارير اليااه هاااي سااامانه اي خودکارسامي اداري سامانه هاي دانش کااري و مدير ياري. فراهم سامي شراي ماديريت مناابد اعاعاا و دانش در ساممان. فراهم سامي امکان است اده ام سامانه هاي راياناه اي ارمشيابي و تحليل کارائي. - ذسترش است اده ام سامانه هاي راياناه اي باراي - مديريت فعاليت هاي تاصصي. ث -اهداف غنی سازي اليه داده اي -که ماواردي ام آن عبارتند ام: - شناسايي پيوندهاي کاري و محيطاي ممکان در داخل و خارج ساممان به منظور ذساترش حاومه هاي دسترسي به داده ها. تجميد داده هاي سامماني فراهم سامي امکاان و دسترسااي لحظااهاي بااه آنهااا و توليااد وضااعيت نماهاي تصاويري بار روي درذااه سااممان باراي نمايش مستمر و بهنگام شونده نتايج اسات اده ام محصوال سامماني. - جماد آوري داده هاااي مااورد نياام بااراي فاصااله سنجي ام وضعيت مطلوب ام باشهااي ديگار و شراي بين المللي و درج شاخص هااي وضاعيت نماي فاصلهياب بر روي درذاه ساممان. الف -اهداف ارتقاء اليه فرآيندي -کاه ماواردي ام آن عبارتند ام: - ش اف سامي ذردش کار و منجيره هاي فرآيندي. ارتقاءحجم کار تاصصي نسبت به کار اداري. ارتقااء نساابت هگينااه ممااان بااراي فعاليااتهاااي تاصصي به نسبت فعاليتهاي اداري. شا اف سااامي اعاعاااتي -فرآيناادي فعاليتهاااي باش ها به شکل لحظه اي. فراهم ساامي امکاان ماديريت و رد ياابي کاان پروژه ها بر اسااس ميساتچره هااي پاروژه اي و دپارتماني. ج -اهداف مناسب ساازي الياه شاالودهاي -کاه ب -اهداف ارتقاء اليه اطالعااتی -کاه ماواردي ام آن عبارتند ام: - جداسامي جريانهاي ذردش داده اعاع و دانش. شا ا اف ساااامي ذاااردش اعاعاااا ام عرياااق ساختارهائي نظير درذاه سامماني. نگهداري نقشه هااي دانشاي ساامانه نگهداشات دانااش ( )K-MAPبااه منظااور پيونااد دهااي کارودانش و تجميد دانشهاي جمد آوري شاده سامماني. نگهداري و به هنگامي پيشينه هااي اعاعااتي و دانشي ارمش افگا براي پروژهها.. - مواردي ام آن عبارتند ام: ايجاد ساختار اتصااو پارير شابکه اي باا امکاان ذسترش. تضمين سهولت و سرعت دسترساي باه خادما ساممان ام عرياق شابکه ساامماني باراي عماوم کاربران در داخل و خارج ساممان رده رده وضعيت وضعيت موجود مطلوب ناقص قابل قبوو 2ساو ناکافي قابل قبوو 4ساو سامانه هاي اعاعاتي ناقص مناسب 3ساو داده ها ناقص مناسب 1ساو شالوده نا کافي قابل قبوو 2ساو عنوان اليه -12تحليل فاصله و ترسيم جدول فاصله ياب با تحليل راهبردي انجام شده و نيامهاي و الگوهاي تغيير توصيف شده بعنوان تحليل فاصله 1ماي تاوان ام ت ااو ايان فاصاله در الياه هااي ماتلف معماري ساممان ياد نمود .رده بندي فاصله براساس ميگان و به نسبت اليه ها در جدوو فاصله سنجي درج مي شاود اماا دراينجاا باه امکانا بالقوه کاهش فاصله براي تحقق شراي مطلوب اشاره مي کنيم تا با توجه به آن بتوانيم مجموعه راه حلهائي که در شراي مطلوب ارائه ميکنيم ممکن قابل حصوو و واجد صرفه هاي اقتصادي باشد .ميل ما به کاهش فاصله در اسرع وقت با واقعيا سامماني بايد سامذار باشاد ولي در عين حاو نبايد بهبودهاي قابل ماحظه را به علت عدم لگوم يا امکان تحقق شراي مطلوب ايده آو ناديده شمرد. ارتقاء اليه اعاعاتي با تشايص سامانه هاي اولويت دار مرتب و تهياه يا توليد آنها در ممان قابل قبولي نمي تواند ميسر شود اما ارتقااء الياه فرآيندي با رعايت ماحظا سامماني و بسيار محافظه کارانه بايد عرح شود هرچند براي جبران فاصله سامانه اي موجود ساممان ام وضاعيت مطلوب با توجه به ساختار فن ساالر ساممان برخاورد محافظاه کاراناه توصيه نمي شود و با اتااذ راه حلي راديکاو با توجه به محدوديت هاي رايج مالي و مماني حتي مي توان در مواردي فرآيندهاي کاري سامماني را باه شاکل ضاامني ام عرياق سااامانه هااي اعاعاااتي راياناه اي بااام مهندسي نمود .براي توصيف فاصله در جدوو فاصله ياب ام ي فاصاله نماي مماني نسبي و تحليل تجربي است اده ماي کنايم تاا در عراحاي شراي مطلوب با جبران اين فاصله ها واقد بينانه برخورد کنيم .شراي مطلوب در اين جدوو برمبناي تحقق ميگان قابل قباوو ام ارتقااء الياه معماري توصيف شده لحاظ مي شود. فاصله كانديداي ارتقاء کسب و کار اعاعا زمانی تحقق كمينه عناوين وضعيت اليه ها :ناقص ،ناكافی ،قابل قبول ،مناسب ،عالی -13استمرار فرآيند تغيير همهي نيامهاي اعاعاتي ساممان در ي ذام پاسخ داده نميشوند و ام عرفي ساممان در ي ذام تبديل به سامماني نميشود که ام همهي مگاياي فناوري اعاعا بهره ميذيرد .به عبار بهتر نهتنها توليد و توسعهي سامانههاي مرکور در مدوهاي معماري با توصيف فعلي نياممند ي برنامهي اولويتبندي است بلکه حتي پ ام پايان اين برنامه ساممان بايد براي حرکت بعدي خود برنامهريگي جديدي کند. بسياري ام سامانههاي اعاعاتي وجود دارند که در مرحلهي اوو تنها ميتوان تصويري ساده بر اساس ي فرآيند دستي ام آنان ارائه کرد .با اينحاو اين امکان وجود دارد که پ ام عي ي دورهي مماني معين و بهبود ذردش اعاعا در وضعيت مطلوب و ارتقاء فرهنگ سامماني آنها قابليت اجراي پردامشهاي خبره و مبتني بر هوش مصنوعي را هم مثا پيدا کنند .در هر صور اين بر عهدهي ساممان خواهد بود که براي تحوال بعدي سامانهها برنامهريگي کند و پروژهي معماري تنها ميتواند به لگوم اجراي چنين پروژهاي در آينده اشاره کند. -14استانداردها و مدلهاي مرجع برخورداري ام مدلهاي مرجد به منظور ارائهي مدلهاي معماري سامماني روشي است که ميتواند در تضمين پيادهسامي موفق معماري سامماني نقشي کليدي اي ا کند .با اين حاو ذکر چند نکته در اين ممينه المم است .نکتهي ناست آنکه ي مدو مرجد لگوماً سندي است که تحت عنوان صريح مدو مرجد( )Reference Modelدر يکي ام ساممانهاي ب گر و معتبر مورد است اده و ارجاع قرار ذرفته باشد .نکتهي دوم آن است که اذر به مدو مرجد با تعريف فني و جگئيا عراحي آن نگاه کنيم اذرچه تعريف آن ام استاندارد مجگا 1- Gap Analysis خواهد شد اما در اين صور نيگ چنين مدلي کارکرد عمومي خود را ام دست ميدهد .چنين مدلهايي در يکي ام سه حالت مير مورد است اده قرار ميذيرند[ ]6و [.]7 .1مماني که با مجموعه اي ام واحدهاي سامماني نسبتا مستقل مواجهيم که به صور تعريفشده و اشتراکي به فعاليت ميپردامند .در اين حالت ي مدو مرجد اشتراکي تعريف ميشود و ساممانهايي که ساممان مرکگي را پديد ميآورند براي تضمين تعاملپريري و دستيابي به من عت اشتراکي ام اين مدو تبعيت ميکنند. .2مماني که با ساممانهايي مواجهيم که بر اساس قراردادهاي حکومتي يا منافد ملي و جهاني بهصور فدراو اداره ميشوند .به عنوان نمونه دولت فدراو آمريکا يا کانادا ام آنجا که داراي ساختارهاي بامذشتي است که در آن حکومت مرکگي به صور متوالي در اياال و استانها شهرهاو حتي روستاها خود را تکرار ميکند به است اده ام چنين مدلهاي براي پيشذيري ام دوبارهکاري نياممند است. .3مماني که با کسبوکار و يا ساممانهاي مشابه مواجهيم که ممکن است حتي رقيب هم باشند اما شيوهي فعاليتشان بسيار به هم شبيه است .نظير بانکها فروشگاههاي منجيرهاي صنايد خودروسامي وپتروشيمي. -15مدلهاي مرجع عمومی ،قابليت ها و امكانات مدلهاي مرجد عمومي در قالب مدلهاي فراسامماني و ملي امرومه تدوين مي شوند و ذاهي ام آنها به عنوان چارچوب هاي يکپارچه معماري ياد مي شوند .مثا مدو "آندرو م اولي "1که مي توان ام آن با عنوان مدلي حاوي بيان تقدم بر عراحي وضعيت مطلوب ياد کرد[.]8 مدو مرجد "آندرو م اولي" در اين م اله است اده ام مدو مرجد به عنوان سامانه نام ذراري استاندارد موجوديت هاي سامماني پيشنهاد شده است و اين راه حل در مورد دو مدو مرجد فرآيندي و داده اي توصيف شده است. مدل مرجع كاري ()BRM مدو مرجد کاري جهت آسان سامي مدلسامي کارکردها شامل و ايف تيپ ذونه هاي سامماني است اده ميشاود .در مادلهاي FEAعناصار مدو مرجد کاري در ي ساختار سلسله مراتبي به شاکل ميار ترسايم ميشود: براساس اين مدو مدو کاري ساممان واجد حومه هاي کاري است کاه ام رشته هاي کار تشکيل شده و کارکردهاي فرعي وجود دارد کاه ايان رشته هاي کاري را محقق مي کنند .در مدو FEAحومه هااي کااري 6) Andrew Macaulay اصلي شامل خدما کاربران نحوه ارائه پشاتيباني و ارائاه خادما و مديريت منابد ملي مي باشد. صورت فعاليت هاي )(CRUD صورت فعاليت هاي سيستمی سازمانی ايجاد -16الگوي نام گذاري پيشنهادي مدل مرجع كاري در مدو مناسب سامي شده براي حومه کاري رشته کاري و براي رشته هاي کاري کارکردهاي فرعي استاراج ميذردد که براساس آن فرآيندهاي وضعيت موجود در قباو هر کارکرد فرعي استاراج و پ ام اعماو تغييرا پيش بيني شده در بيانيه تغيير ذروه بندي هاي فرآيندي و درج اجگاء فرآيندي ( EBPها) صور مي پريرد. خواندن بهنگامی تهيه مشاهده ت کي حذف حضور يافتن ذگينش تعيين دريافت بررسي رمرو کردن انطباق دادن درج جمد آوري تصويب فراخوان مستندسامي مشاص نمودن جستجو اصاح اعتبارسنجي سياستگراري الف) قواعد نامگذاري فعاليت ها در فرآيندها تکثير استاراج ويرايش مصاحبه نمودن نيامسنجي قواعد نامگراري در پيوند با مدو هاي مرجد به ماا امکاان ميدهاد کاه تحليل و عراحي معماري قابل توليد مجدد و بهنگامي شود. ثبت مونتاژ درخواست کردن عراحي کردن چاپ نمودن ارمشيابي اعام کردن تامين نمودن صدور کنترو برآورد کردن شناسايي کردن ايجاد کردن عبقه بندي اجرا کردن تشکيل دادن تنظيم بهبود و بهنگامي استقراريافتن مطالعه کردن توليد بامبيني انتااب نمودن ارساو نمودن بازه زماني سيستم يا سازمان موجوديت يا اطالع عمليات نحوه خواندن قاعده نامگراري عامت به معني اجباري بودن است. عامت به معني اختياري بودن است. بايگاني فعاليت هاي سازمانی عمليا مي تواند به صور سيستمي (ايجاد خواندن بهنگامي و به رومرساني و حرف) يا سامماني باشد که در جدوو مير صور عمليا (سيستمي يا سامماني) است اده شده در فعاليت ها آورده شده است. صورت عمليات سيستمی يا سازمانی ب) قواعد نامگذاري فرآيندها و گروه هاي فرآيندي با جمد بندي و ذروهبندي فعاليتهااي همگان و مارتب فرآينادهاي کاري سااممان ام عرياق ذاروه بنادي منطقاي فرآينادها ذاروههااي فرآيندي تعيين ذرديده است که در عين حاو اين ذروه بنادي منشااء شناسايي مؤل ه ها و اجگاء سامانه هاي کاربردي شده اند. منابع مدل مرجع داده اي ()DRM مدو مرجد داده اي مدلي براي ساده سامي عبقه بندي است اده مشترک و تبادو داده ها بين ساممانهاي همکار است که ساختار سلسله مراتبي مؤل ه هاي آن به شرح مير است. جاارب آن در ساااممان بااه آن نيااام دارد.تجربيااا آمومشااي نگارنااده و مديريت فني تدوين دو پروژه معماري اعاعا بگر []9و[ ]10مميناه سام پيشنهادهاي اين مقاله بوده است. -18مراجع و منابع بااراي اساات اده ام اياان ماادو و ساااماندهي بااه شناسااائي موجوديات هااي داده اي ساامماني و ساامانه اي قادم اوو قاعاادهاي عمااومي بااراي نامگااراري عمااومي بااراي نامگااراري موجوديت ها است که به شرح مير مي تواند پيشنهاد مي شود: الف) قواعد نامگذاري موجوديت هاي داده اي( Data :)Entity توصيفاتي عنواني يا کوته نوشته اي ارجاعي به سازمان يا سيستم باشد. عامت عامت عنوان موجوديت عنصري از سيستم يا سازمان با برچسيب که واجد رخداد است مي تواند باشد. نحوه خواندن قاعده نام ذراري به معني اجباري بودن است. به معني اختياري بودن است. مشخصات داده ها توصيفات به منظور يکسان سامي و همگن سامي نام موجوديت ها ام ي قاعده جهت نام ذراري آنها است اده ذرديده تا براي بهنگامي يا ايجاد موجوديت جديد مشکلي ايجاد نگردد .ي موجوديت نمايشي ام ي مکان رخداد شاص يا ي م هوم را نشان مي دهد که در مورد آن اعاعاتي درسيستم يا ساممان ثبت مي شود. -17نتيجهگيري و جمع بندي هر پروژه معماري اجراي يکه اي مي علبد که معماران بايد به آن اقدام نموده و با روشهاي ابداعي راه حلهاي بهبود علباناه اي را باه سااممان پيشنهاد کنند .نقش معماران در اين نوآوريها است اده انواع روشها ابگار و سبکها کاهش مستندا با تکيه بر تجارب معمار در تشايص ک ايت اعاعا جمد آوري شده است که نه فق مستندا بلکه در هر وهلاه اوو فهم معماران را کامل کند تا ام حجيم شدن مستنداتي که رومآماد کردن آن نا ممکن است بکاهد .ام سوي ديگر نوآوري در راه حل ها که در حومه کسب و کار ساممان مورد مطالعه واجد تغييرا ضمني باشاد ام ديگر مشاصاتي است که ي پاروژه معمااري باراي افاگايش تاوان [1] S.H Spewek, "Enterprise Architecture Planning” , Wiley ,1992. ][2 O,Rouke, Fisherman ”,Selkow, Enterprise Architecture Using the Zachman Framework”, Thomson Course Technology , 2003. [3] J.Macgovern,”A Practical Guide to Enterprise Architecture”, Pretice Hall , 2004. [4] M.V.Deberg, M.V.s>Bergen, “ Building Enterprise Architecture Practice”, Springer,2006. [ ]5فريبرم پاکسيما احمد مرآ نياا سايد اباراهيم ابطحاي "پاروژه تدوين معماري اعاعا معاونت توسعه مناابد انسااني و اماور مجلا ومار جهاد کشاورمي شرکت راهگشاي سامانه تهران .1382-1384 [ ]6سيد ابراهيم ابطحي علي فتح اللهي احماد مارا نياا "پاروژه تدوين معماري اعاعا سااممان پاژوهش و برناماه رياگي آمومشاي ومار آمومش و پرورش" شارکت راهگشااي ساامانه تهاران -1385 .1383 [7] --------, "FEA Consolidated Reference Model Document", May 2005. [8] -----------, "the Data Reference Model Version 20", Federal Enterprise Architecture Program, 2005. [ ]9سيد ابراهيم ابطحي "برنامه ريگي و ماديريت راهباردي فنااوري اعاعا با است اده ام فناوري معماري اعاعا " ماهنامه توسعه و کاربري فناوري اعاعا و ارتباعا ساو دوم شماره سوم مهرماه .1383 [10] Ion Gerton ,”Essential Software Architecture”,Springer,2006.
© Copyright 2026 Paperzz