ث:ا
ا داد :د.
رة وا
قا
ھو
روف دى ا
ا راق
دورا
ري ا
ا
وا$+,
,د ن و(
ا
ب او ,ان
ون $راق دور
د ن ؤ"" ت ا -
ا
ت ا
ظم ا; ظ
ون ا<$+
ا ",راد و -ر ا ",راد
' -$
ا
لا
ا -ر
ر وا
-ا Dر
ا " ر $Aق ا
وا : (%
$ا ($
و ذ ك و ود ا د د ن ا %ود ? ر ا
ا راق
Page 1 of 8
ا-
ھ " دة
' -$
وا
ر
ر ا دو
.أذو ت
و %د -ص
و? ب ا ظرة ا ",را
م ا - +,د .
رب ا - +,د
ا وم
ن .و اور ا Dر
ا " رة Eا طر ن و
ا -ر
ل
رة
د ن +درات ا و و " وى
%ط ع ا م وا را Aص ا -ر
دة ا دى و و,ت ا
ط %ا
ل ا - +,دي ا ر
ا
ما
رر ان ا دل ا
ورة ؤدي ا $A 8ق ا واء ن ا% ",رار ا " " وا ,ح ا,
اور ا Dر
- .دا. +
رض ا ط ق ا
و دد أ" ر ا -رف و( ف ا<رادة ا " "
%د ا 9ت ا درا" ت وا
ا
ر
ا ط%
:
+وا ن ا 9 ",ر وا %وا ن ا
ا ( %و( ف
ا -رف ا;
د وا" "
" %وم . $ؤ""
ظم دول ا رق ا,و"ط $و-ول ا 8ا
ا ظم ا %دة وا دام ا
"
و
ري وا(' و
ا -ر
رف 5دار ن وأ - +د ن أن ا
وإ
ود م ا دل
-ر ھ :
ا رة ا رى
ا
ا دور ا وھري $ؤ"" ت ا
،و
ء ظ م -ر
$
رة
دول او و ت - $ر ا " ",ا
م ،وأھم ھذه ا
.١
اھ
ا
ا ر%
– ا ر+
ھو ا ل ن دول
ن .اAرى ,ن ھذا ا دل ا
( .ا ض ،و س ھ ك
وا ذي "5س
ري ن ا دول
ط $ا %رن ا "
ري
ذ ر رF
ر ،و ن رار
ا,ز ت ا " " ا
ا - +,دي ا
$ا
د ،ا
ا - +,د $دء
$ت ا Aز
ا,ن و
ا ء ن
ا
ا9
%دھ وان دأ
ا
ت ا -ر ،و
ا -ر
ب ان
وا( H
%ط ،و
ا
اA,رى وا
ود ھذه ا ؤ"" ت ا
ا دو
زا
ون
ج ا 8د م
د م ا .ل ا
Aر
ا داً ان ا "ن ا -رف
ا دول اA,رى ا
.٢و( +وا ن -ر
د د ا ودة وا و
و
دأ Aط
ر
%ت و9م دأ و( +وا ن ا
اE. ",
وا -
وا ق . $
$9ن
ا " $.ك ن ا Dش ا
ا Aد ت ا
ا+ ,
ا
$
ً،و ن
اAرى
ب ا ( ً ان
ض ؤ"" ت ا دو
ا
ا زت .
د دھ
م
$
او ً,ان ز ل
ن+ل
وا ذي ؤدي
ھو ا ل
.ا واطن
ظم دول ا
%ق " وى "ا ودة وا و
" ا ذي
"ب
وا -
" ق ذ ره ن
-د ر وا" راد ا ( :
ٍن - A
ء
.
Hا و
م،و
Page 2 of 8
وا -
أ" EDل -در ا ط +ھذه و " Aرھ
ا دول ا ( ,ء وھذا ا ,ق
ا"$
ل ا %ط ت ا -
-Aص .
: ( $ا " وردة وا -درة :
م در
او ً,و9م ا $
ا . --A
ا طو $ا Kل وا
ا ودة و " وى ا و
ٍ 8$د "واء وا
+د
ؤدي ا 8ا .د ا ظ م ا
د 8$ا زا
$دان ا رق ا,و"ط $
ري وا -
اA,رى وا
ل % 8$و وا" %رار " ر ا $ا
ورة وا -درة $رول .
:
ا دة و ء ا %9ا
داً -در ا ط +وا زرا
و درو"
وا -ر
ا " %ل و روطH
ول ا د,ت ا
8$ا,
ون ا راق دو ?
وا ذي "
دول ا
ر ا
,و ر .ا روط ا ط$و H
و
م
ا(
دة
ن +ل
Hا
وا "
ن د م ھذه ا رة وا"ط اد Aل ظ م Aطط ا
(A
ر ً وا" ً
او ً,ظ م ر وا(' H
ھذا ا ظ م ا -ر
ط$ب +روض -ر
دً ,
%ق ا راق
ا -رف ا - Aوا D-رة ن
دEAت
ر?ب
ب ان "Aر ا راق ط +ت Aراء
Hا رو
+د " ء ا 8ا,دارات ا -ر
" د ا
ا را +ا 9ر
ھذه ا ر $ا ر
ب ان و ر دى ا -رف ا را+
Hا ,ظ
H $ادى ا 8د ر ھذا ا -رح
دة
ھ :ا ,م ا
درا" ت " (
ا طف ا8
9ر ا ران و دھور
،وا راق ن ا دول ا
ا ز ت .ذه
ا ً ن 8$ا راق ا دأ وراً و( اK
وا
ا ء ا ( ري "$وات ا %د
وا ذي
ر و 8$ان ون ھذه اK
وي
8$ا %وا ن ا -ر
وا وا(
ا طورة ا - A
وج ا,
ا
ودة و و
م
"
وا ذة %وة ا (%ء د .
Aرات ا " طرة ا و
ص ا واد ا " وردة و ذ ك ا -درة )
" ر وا ودة
ون ذا +
ن م -د رھ Aرج ا راق ( و
ا واد ا " وردة و ھ
دور ا 9ل ا
5
ري
ا -ف ا واد ا " ورة $راق ) ?ذا- ، :
( ھذا ا
و $
%ط ت ا
ً 8$ر ل ا;
م " ؤ9ر ا
رة ا را+
ض ا دول ا ر
د$Aت ا و
ا
ودة ا ( :ا " ورة .و
ر
ا 8ا+رار
ا %وا ن ا د دة ا
و( ن ا ودة وا و
ا " $.ك ،وا ل
د
رّ 5و( ع ا - +د و
رو
8$ط ق ھذه ا رز
.و نوً5
ً
$ف ا دو
ا و+ت ا (ر وا
ا 8ا Aض " وى ا Aد ت ا
ا 9ل ا
ا
ا %9
ور
و $ $م 5ن
دد
"ا,
ر وا?,راق"
وا-دار ا را" م ا ط %
ا
$
س ا و+ت
%ون
ن ا %وا ن-A ،و -وان ا Eد
ب ا ,ه ا A 8طر إ Dء ا
ر ا ً +ل ا,
ل .ذه ا %وا ن " H ,ؤدي
زا
ر ا ط ة $. " $ك و دم ا ط 5
وا ( :ا رو( -A ،و -وان ا واطن ا را+
:
"وق ا " $.ك H 5
ظ م ا ",راد و
" ا
،ا
او ط
ري ا Aر
ف ا دول ا%$
و د د روط ا
$راق
ا Aرج وا ذي
ھو زء ن ا و
ا ز ت %وا ن
ون ا راق
"و
.
ل وا -ب ا -
د .م ،و+وا ن ا ,زام
س
ھذه ا ر $ھو
،زرا
ودة ا
وا ودة
.ود H
" ا 8و
"ن ا Aر ا "$
ا "$
و ود .
ورو . .%
ررا
.٣
أن ا
رة ن +ود ا دو وأ
د (و
ر
ظ
رر ن +ود س ا دو ا
س ا
ا 9ر ن +ود ا ر
ا
ت "8
وا
ن ا روض ان
Rا " ورد ،ا ,ان ا راق
دراً ذا 5ن أ5
ا
د "ا و
رة ا
و+ت رج
%دت
Page 3 of 8
H:ا ( 8و
ا ر
"
ظ
وز دة
ظ
" و ر" Fدور ا Dرف ا
ا
+طر ن ا م ا (
ا
ا
ا
رة ا
ا
ت" ;ي $د ھ
Rا
ر " وات ا %د
م ا دل ا
رة ا
ـ"
" ون
ر .
د ذا .
$و ر(H
ا "وق
" ون $داً " ورداً و س
9
ر-
زة ;زا
ري و ب ان " Dل ھذه ا ر -ا
ول
ھدة
ذ %ررات ا و ا A,رة
و 8$ا راق ان " د ھذه ا %ررات ا
" -ب
H $-
آAر ا ط ف ،ا اذا م
رة د
ھ ك Dر ت
ا " 9ر $دAول ا 8ا راق
و" راً ( ھ " ر ا " ورد
د م ا H$ا
" وات ا %د
و
و س -د ر ا رول
ً
"وف ون
ا 8ا ظ
رة ا دو
' ا دول ات +د
را ً .و " ط
ض ا %ط ت ا -
8$ض ر . .:دف
ط %ا رق ا,و"ط م
د ا,ور
ا دل ا
وا
ا
د دة د دة ( ن ھذه
)ا ( ت
ر ،ا ,ان
و,ت ا - +د
ري
%ل %د ززت ا + ,ت ا
ث ا ط%$ت ا و
ا
ؤAراً +وداً
ا
ري وھ ا D$ا
تا
ت
وظ . :م ،
ا دل ا
دة وا " ك و +ا
ا9
دة ا ,ر
+ط ع ا و,ذ ا ,ر
" .ل ا دل ا
رة 8$
9ل "
ر
ا,و $ 8و
ط ا,ط"$
ر " وات
ر
ر
وا ر F
ا %ودة ن
" ززت ا واع
ر
ا %رن ا "
ادى ا 8روز +وة ا و ,ت
دة ا - +,د .
$
ط
(م ا " .ب
ھذا د م
ا
ي
8$ا" راد " A ً $رة
ر(ت ا و ,ت ا
ء ا 9ر ن
ري ا $ Aو %%ت
وھ ك ا,ن
ا
ا +ت
دي ر :س
او ا %رة ،و 9ل ذ ك دو ا -ن ا
$ن
H
ا د9ت
ر
ا راق ان رض +وداً
%ق ا
وا و ,ت ا
ّ ا - +ده وا"ط
ت ا - +دھ ا م ا 9 ",رات ا Dر
ر?م ن و ر ا وا ل ا" ",
رك و ذ ك ا دود ا
و ر " :ا " د "و
ا راق $9
%دان ا
وا ذي
%ق %و " ا دة
"ب.
ا ؤ رة راراً 5ن ا
م ( ٢٠٠١
و .دت واً ا - +د ً
ا,
$ $د و ط
ھو ا ل
ا ظ % ،د و دت ا دول ا D
ا
ا ل ن م ذ ك +ل ا Aس او ا
ر
ظم دول ا R $Aا ر
ا ؤ رات ا " %وا - A
ا (
ا " 9ر - 8$د ر %٥٠ن ا
H
ذاك "وف و ر ھذه ا 9 ",رات اKف ن رص ا ل و"
ا 9 ",رات ا Aر
ا ظ
وا زرا
ل ط , H +ج و و ر " $ذات ودة
.و ب
$واد Aل ا Eت ا -
ر ا راق" ذا ً و
ا
ل +ون ا 9 ",ر ا -
ب ان ون
R:
,زال
ر +آ"
$9
ل ا زا ن
9
H
ا
لا
ا
Hا ,ظ
ر ،و دم ا,
ر?م ن ا,ر ع ا -د
دة ن و .
م ا د,ت ا
ر ا " ٍو $و
ر
5ن ا
رة
رة ! ,ن ھ ك ا 9ر ن ا %ود 8$رأس ا ل و 8$ر
ل Aص " ب ا وارق ا %9
Page 4 of 8
و
"
$
ري وا - +,دي و 8$ا راق ان
وا ( ر
ن دول ا
م،
أ دور ا Dرف ا
ھذا ا
ر
ل .و
ا رب 8$ط ق ا .ل ا .
<
أ" " -
ء
" وى ا
أ .ر
ا
د 9 8$ف %ءات ا را
ر او ا -
Dرف ا
ر ،و 9ل ھذا ا دور
و
رة ا
%ت ا %ل وا
وھ
ررا
د,ت ا
ر و +م ا
أ دي و
زل و
ا دAول
ب.
و
.ھ سا
ا وا -ت و ودة
ا %ت أ م ا دل ا
ث .ا %م Vراءات -
لا
أن "5
ت
ظ
" "ت
:
رة ا
و
ا
.٤اد Aل ظ م ا
ر
ظم ا
ا
رة ا< رو
و(و
. W
.و د .و+ط
Page 5 of 8
- Aوا
ل ا - +,دي
.و %د أن ھذه
ل ا دول ا ر
ت ن ا دول ا ر
ا
ز تا
ر .
أ -ت
"و
و و
..
و ر ” وا, - ,ت
و $
و ود
,ن ھذه ا دول ا
د "( .طرة إ A 8ض +ودھ ا
ا;ورو
ر
,ر ط.
ا و"ط .
ا راق.
،
و+
ا (ر ھو و(وع
ذا ن ا دث وآAر إ رازات -ر ا $و ت -ن ن
- .ا 9رھ ا 9رة $دل وا 9رھ
.
"وف " د 8$إزا
و - Aا زرا
-ر ا $و ت إ 9رة $دل ا %و
،و " ءل
ا
وا ل ( 8$ن ا" %رار وأ ن ا 9 ",رات ا ر
رة ا ,رو
ن ا 9ر و(و ت
ا;"واق ا
ل
ول دون ا " ب ا " $وا Aد ت
ا دول ا ر
ري ن ا دول ا ر
را
ر
رف H $دو و ,د وأن
ر" ت ا
(+ء " %ل و دل و ؤ"" ت - $ل
ز ز ا دل ا
? . %را
ل $
طو ر و و ر و" :ل ا %ل “ ر
و$Aق Aطوط د دة و و
ر
أ 9ر ن ? رھ
دل ا ر 8$ا
ري
وھ
ت ن دول ط .ا
" ا د دة ا " :دة
8$ا دول ن ض ا< راءات وا
واذي " د
وإزا
ث م ق
را ت و
ا Eد ا ر
'ا % $تا
ا - +,د
رة ا
و
ل
رك وا دود.
Eت ا<$+
وا .ا
ت ( .ن +م ط %ا
طو ر ا
ن وإ راءات ا
لا ر
ا: ,
د م ا +Eت ا ر
ز %$رارات ا - +,د ذات ا +E
ن ر ل ا;
و ظ ت ر ل ا;
ل
E Eھ م ؟؟ ذ ك ان
ا" راض Aط و,دة و ء ا %
ا
ا -Aو -و
ا " ت 9 ،م
ا را Rا
ة ا-A
.ا,ھ م
ا $و
ا
را:م ا
ن ا ؤ د ان ا
ذات ا +E
وا
ت ،ا
رة ا ,رو
ل ا ,رو
ظ
ا
رة ا دو
ظ
ا
رة ا دو
)(WTO
ا Aد
طرق ا %
%د
ت واواAر ا "
ل
ت
" :ر ا %ول وا و(و ت
ا ر
وا $
تا
.
و+
ق ا,ط ر ا ذي
ا
وا
ا در
ا A,رة
ا (ر ط
-وا .
ددا ؤطر " :ر
د
$رة ا ,رو ( ،ل
م.
اط ر " 8ظ
رة ا Aد ت
+د ا ,رو
رة ا ,رو
ا $و ت -
ور و H
ا
) (WTOا 8إ ( ح
رة ا
ا %ر ر ا -در ن
ر ، ١٩٩٩/٣/١٧ Fوا %دم ا 8ا
ث ذھب ھذا ا %ر ر ا 8ان " زو د ا Aد ت
$
رة
ا Aد ت )
" .ا
،ا8
ؤ9ر 8$
س – ( GATS
رة ا
.ا ,زام
وا و Eت ا %د ،دAول ا;"واق ،ا
د د ا و+ف ن
رة ا Aد ت ،و ن ھ
-وص ا +ا
دان ا ط $ت او ا ,زا ت ،
Page 6 of 8
ء % ,
$س
$س ا م
طرق ا %
ر ان ا+ ,
ا Aد ت Dض ا ظر ن طر % %د ، .و,ن ا وا ل ا ؤ9رة 8$ا زو د
A$د ت ھ
" ان ھ ك
ر ا د تا ,رو
،
،
اAص
ا< رو
رة ا ,رو
( ،ن .وم ا Aد ت ،و+د %رر ذ ك
( %ن ط ق ا+ ,
وى ا و+
ظم ھذه
ا ق ) H " 8$ا,ط ر ا %و
رة ا< رو
ط ق 8$
ت ،و ن 9م " :ل
ا %ول ا .وان
د ت رع +ون ا
.وإط رھ ا %و
-ت ا $و
-ف ا "
و(و ت %
ا $و ت وا
.$ا ّ ر ن
ط
) .
طوي 8$
ر و… ا ، Fو ق
و(و ت %
و د دا
ط و 8$ا "ط' ؟؟
ت زءا ن ا,
-تا
و,دة ا
ا زء ا A,ر
ن در ت "$م ا طور ا ر A
وان
ت و ط $ا 9
5ن ا $و ت وو" :ل ا د
وا
ا ر
اواAر
ر وا وا -ت و %س ا ن ا $و ت ا $ت ا -ر
را ن ط $ا "
وا(' ( $ ،ذا اذن ھ ا
.
ت اول و(و ت ا,ھ م
ور و ق ا $
"$
" :ل ا
ا و(و ت و را %
وAط 95ر ا ظ م ا %و
ن Aطر ا %
را ن ا -ف ا 9
را %
وا
ا
و(و
ظ.ر ان
$
$ا وط
(A
ا Aد ت )ا
$ت زو د
س( "واء
،ا ظ م ا دا ، $Aا
،وا ,زا ت ا<(
" $م ا ( :ا
" ،اد
( ھذا
+د . $طرق %
وھ ك
را ة
.وذ كا ") $
إذا
دد
ت ھذه ا; ط
رة
ت – ( GAATأم ا +ا
دى ا 9ر ن ا" Aدام ا-طEح ا
ل ا< رو
ا;
ا Aد ت )
رة ا< رو
ا ,رو
ا +E
ن اط ر ن ن ا ل وا
رة ا ,رو
ا -
طور
ھ .
%م
،وا ك ا ,رو
ا و+ت ا (ر
ط
ا ,رو
, :را
د +Eا
ل ا< رو
و .وم ا 9ر
ل Aص
8$رة ا,داء
وا Aد
ل ا ,رو
،وا Aد ت ا
،
و
،و د
وا
و
ا ,رو
وا
.م .
ن ان ا
.واداء وظ .وا ر ط
+دات ا
ل
5ة و .:Eو وظ .و .:E
ا 5ن ا ,رو
و ,ھو ا
-,طEح
; ، .
وا
، H $و( ن .وم ا,
،و ر
) ا را ت , ( E9دارة ا
ري و
ا رق
د " :ر ا ,ط ا,دار وا,
د ا 8ا ط اداء ا ل و H %وا ر+
ا ,رو
س – ( GATS
،و %وم ا,
$ق %ط +Eا :او ا ورد ز ون ،اذ
،
$رة
E-COMMERCEرد
? E-BUSINESSر ان ھذا Aط5
او" ط +وا ل ن ا
و,
(A
+ E
ا
ا (- :
وا راء وط$ب ا Aد
5ة +د
رة
و ] . %$ت %
و( ن . % :
و
" ق ا ,رة
ا,
ل ا 8ا,
ن ا .ر ا ط ا
ل ) ( business-to-businessو - Aر
، ( B2Bوا 9
ن ا,
ن ا,
ر
.
وھدف ا دل ا ,رو
ا لا
ز ا,
. (B2C
وھد $ .
دا
و" $ادارة
ن و+
رو(
رة ا ,رو
طر
ر.
9ل
:ا,
ل ) +E ( B2B
ا +Eا
ط ا ذي %وم Hا
رس ا
رة ا ,رو
واھ
% .د $ .ز :ن .
-ور
5ة ،ا
و ن ز ون )
%د Hا و+
ا دد
دى " Aد
+د
ل
،و
ن اط ر ن ن اط رات
ط .وو" $ا ز . +Eا ر ط
ط $ت ور? ت ا ز ون و
$راء او Aد ت
Page 7 of 8
. ،
ل و %ق ط $ت ا
+E
ا د د ن ا,
ث -ورة )
ل ا 8ا ز ون ) ، (business-to -consumerو - Aر
ث -ورة ) ( B2Cوھو ا .وم ا دارج $
ا ,ر ت ،وا رق
ا
رة ا ,رو
9ل ط :ن ر " :ن ،ا,و -: 8ن
ل ،وھد .
ا ز :ن )
:ا +E
ر او ط ب A$د
ن
ت
رو(
(
أذن ظ.ر ن ا رح ا - Aر ا Eه ان ا",
ا ,ر ت $وض وا
+د وا "و ق وا
وا ل 5 ،ذا +ت وزارة ا
رة ا را+
ا وك وا"ط ا و ل ا -ر
و .:Eاو
ا ؤ"" ت ا
ا $ت.
Page 8 of 8
8
و
ا ,رو
وو
ت
ا $و ت و ن EAل
وا راء " و ر 8$ا+,ل %٤٠ن ا و+ت وا .د
- , ًE9ل وا وض وا
+د وا داع ا
و ن EAل و . +ا Eرو
وظ " .ون (
ً ,م ا % -ت "ر
و ا - AاA,رى
،وط ً
$
W
ز . :او
و ءة وھذا ط ق 8$
ان 8" ,ا روط ا را %
.ذه
© Copyright 2026 Paperzz