‫منظومة تحفة َّ‬
‫الحكام في نكت العقود واألحكام‬
‫للقاضي أبي بكر محمد بن عاصم األندلسي الغرناطي ت‪ 829‬هـ‬
‫بسم هللا الرحمن الرحيم‬
‫الحمد د د د د د د د د د د د‬
‫الد د د د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ثد د د د د د د د د د ددم ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ام ا اا د د د د د د د د د د د‬
‫آل د د د د د د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د د د د د د الم ب ا د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ا الر ا د د د د د د د د د‬
‫اب د د د د د د د د د ا اف لا د د د د د د د د د‬
‫آثد د د د د د د د د ددرت في د د د د د د د د د د ال ام د د د د د د د د د د ا لَ د د د د د د د د د د ن‬
‫مد د د د ددن المس د د د د د‬
‫ا د د د د ددت ف د د د د د اب د د د د د‬
‫اف د د د د د د د د د د د د ددم الم د د د د د د د د د د د د د د الما د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ا د د د د د د د د د ددم‬
‫ظم د د د د د د د د د د د اد د د د د د د د د د د د ار اح د د د د د د د د د د د‬
‫اا‬
‫حا د د د د د د د د د د د د د د د د الحدد د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫اس د د د د د د د د د د د د د د ددم‬
‫اك لم د د د د د د د د د د د ن َ د د د د د د د د د د ددت ب لا ا د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د د د س د د د د د د د د مد د د د د د د ددن ار ر ا ا د د د د د د د ددل‬
‫الحمد د د د د د د د د د د د ا ال ف د د د د د د د د د د د د ا ان ا د د د د د د د د د د د د ان‬
‫ا‬
‫‪ ‬ي ا د د د د د ددل ا َي د د د د د د ا د د د د د د ا د د د د د د ا ا د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ا اَ د د د د ددل الرسد د د د د د الم د د د د د د ا ل م احم د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د دد د د د د د ر مد د د د د د ا د د د د د د اسد د د د د د ا ا د د د د د ادرا‬
‫‪‬‬
‫ريد د د د د د د ددر ا احد د د د د د د د د م َ د د د د د د د د م د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ددددددد‬
‫د د د د د د ددم ن‬
‫مد د د د د د د ادن ال‬
‫د د د د د د د ر ال د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د ل َت ار ي د د د د د د د‬
‫الم ا د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ال ام ا د د د د د د د د د د المحمد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ب ام د د د د د د ب د د د د د د الا َ د د د د د د ا د د د د د ددم ا د د د د د د اال د د د د د د ردم‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د ادد د د د د د د د ددت ال د د د د د د د د د ا ا احد د د د د د د د د د م‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د د د د ددب م د د د د ددر رد د د د د د ا ا ا د د د د ددل‬
‫الرفد د د د د ا م د د د د د فد د د د د الا ا د د د د د‬
‫‪ ‬بد د د د د ا اَد د د د د ر‬
‫‪ ‬مد د د د د د د د د ددن م د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د لح ر اي د د د د د د د د د د ل ان‬
‫لد د د د د د د د د د ارثاد د د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د د ددل ر مد د د د د د د ددن م د د د د د د د د ادر الث ثا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د ددرا‬
‫ِ‬
‫القضاء وما َّ‬
‫ق ِب ِه‬
‫باب‬
‫يتعل ُ‬
‫ُ‬
‫م ار د د د د د د د د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د د د د د د ددر ل احد د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫ا اس حسد د د د د د د د ات فد د د د د د د د حر د د د د د د د د ال ا االد د د د د د د د‬
‫در اس د د د د د د د د ددَم‬
‫در ح د د د د د د د د د ا‬
‫ا ن يدد د د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د د د ا‬
‫ا يسد د د د د د د د د ا اح‬
‫ح دد د د د د د د د د د د د‬
‫ال َ د د د د د د د ددم فيد د د د د د د د د ا الد د د د د د د د د ا ار‬
‫ا ا لَ د د د د د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ال د د د د د د د د د د د د ي ب د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ددن ا م د د د د د د د د د د د د م‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬مد د د د د د ددن اف د د د د د د د ر اي د د د د د د د ا اسد د د د د د ددم ا ادَد د د د د د ددم‬
‫‪ ‬امد د د د د د ا اد د د د د د د ا د د د د د د ا لَ د د د د د د ا امد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د د ال د د د د د د ددب‬
‫فصل في معرفة أركان القضاء‬
‫ام د د د د د د د اح د د د د د د د‬
‫ف لمد د د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د ا ل‬
‫ام د د د د د د د د ددن ا لد د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د ددر‬
‫المد د د د د د ا ل َيد د د د د د ام د د د د ددن ا د د د د د د ا د د د د د د ا ا‬
‫ال َ د د د د د د د د د د د ددت ال ال د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫َي د د د د د د د د د‬
‫يسد د د د د د د د ا اح‬
‫مَد د د د د د د د د ال‬
‫ددددددددد‬
‫ال امسد د د د د د د د‬
‫ا ام ا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د ددن ا د د د د ا د د ددر ب د د د د اي د د د د ا‬
‫‪ ‬اما الد د د د د د د د د د د د د د د ددر ا ا د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ا‬
‫‪1‬‬
‫د د د د د ا امد د د د ددن ي د د د د د ا د د د د د د د د د د د ان ا د د د د د‬
‫المد د د د د د د د د د ل فيد د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر ن‬
‫الم د د د د د د د د د د د د د‬
‫ب لا را د د د د د د د د د د د د د‬
‫م ال د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا الد د د د د د ددم ايدد د د د د د ددن لمد د د د د د ددن َي د د د د د د د د د د د د د د ا ل‬
‫‪‬‬
‫ا ح لد د د د د د د د د د د ال مد د د د د د د د د د د م فيد د د د د د د د د د د ا ر اد د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اح د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د ال ي د د د د د د د د د ن‬
‫الم د د د د د د د د د د د د د د ل َي د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د ليم ن‬
‫‪ ‬فد د د د د د د ا د د د د د د د مد د د د د د د ا د د د د د ددن ال د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫َي د د د د د ف د د د د د ا د د د د د الم د د د د د ام ا د د د د د‬
‫ددددددددددددددد م‬
‫بد د د د د د د د د د د د د د ل م‬
‫الم د د د ا ل‬
‫الم د د د ر ح د د د‬
‫الحدد د ددم ف د د د ا‬
‫ح د د د د د د د َ ي د د د د د د د بم د د د د د د د ف د د د د د د د ال ر م د د د د د د د‬
‫لَ‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د در ام السد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د ددم ح د د د د ا ا د د د ددم ا د د د د‬
‫ح دددد‬
‫مد د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د سد د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ثامد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اي َبد د د د د د د د د د ا ح د د د د د د د د د د‬
‫لَ ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬الم د د د د د د د د د د د د د در‬
‫اك الم د د در‬
‫‪ ‬ف د د ددر ا امد د ددن ايس د د د اف د د د ا‬
‫دددددددد‬
‫اك ل را د د د د د د د د‬
‫‪ ‬امد د د د د د د ددن ل د د د د د د د د ر‬
‫فصل في رفع المدعى عليه وما يلحق به‬
‫ال ل د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د ام َ د د د د د د د د ب د د د د د د د د‬
‫ا امد د د د ددن َد د د د ددل يس د د د د د ر ا مي د د د د د ايح د د د د د‬
‫ام فد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د د‬
‫مددددددددددددد‬
‫ا‬
‫ددددددددددددد‬
‫د د د د د د د د د د د د درام‬
‫ا امد ددن ا د ددل ا امد د ادر ا الد ددم ايح د ددر ب د د‬
‫ا د د د د ادر ال ا د د د د د ن َ د د د ددل د د د د د ح احد د د د د‬
‫ا د د د د د د ددر ال د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫رافد د د د د د د د ب رسد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د د د الم َ د د د د د د د د د د ا لَ‬
‫َيد د د د د د د د مد د د د د د د د مد د د د د د د د ادد د د د د د د د ارا د د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د د ددن س د د د د د د د د د ا ن ل د د د د د د د د د س د د د د د د د د د ا اح‬
‫‪ ‬ف ل ا د د د دد د د د فيد د د د امد د د د ام د د ددن السد د د د‬
‫‪ ‬امث د د د د د ال د د د د د م ان اف ا د د د د د م د د د د د ا د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دددددددددد م‬
‫فصل في مسائل من القضاء‬
‫لد د د د د د د د د د ددي ا ب ل د د د د د د د د د د د‬
‫ل د د د د د د ن ا د د د د د د ادد ا‬
‫ال د د د د د ددَي ايس د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ال د د د د د ددم ا د د د د د د د ا د د د د د د د الحد د د د د د ددم ن ار د د د د د د د ا ا‬
‫‪ ‬حدد د د د د د د د ددم ا ان ا ا د د د د د د د د د ان الح د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د ا‬
‫لَ‬
‫ددددددددددد‬
‫اا‬
‫د د د د د بمد د د د د‬
‫احد د د د د د د د د د د د د د ادر‬
‫‪ ‬لم د د د د د د د د د د د د د د لر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د د د د د د ر م د د د د د د د ار د د د د د د د لَ د د د د د د د م‬
‫‪ ‬اي اَ د د د د د د د د ددم مد د د د د د د د د د م ب ر د د د د د د د د د د ال اَم د د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د ا حد د د د د د د د م‬
‫ام د د د د د د د لد د د د د د ددم ا ا د د د د د د ددت‬
‫د د ددم ن اي د د د د د ددن الا د د د الح ا د د د‬
‫م د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ف د د د د د د د د د د د د د د د د لَحدد د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫فد د د د د ال د د د د د‬
‫ايحد د د د ددم ال‬
‫ف د د د د د د د س د د د د د د د ا م م لد د د د د د ددك ا د د د د د د د ا د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د اس د د د د ددح ن بد د د د د د ال د د د د د د م ال مد د د د د د‬
‫َد د د د د د ددل م د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ن ار‬
‫د د د د د د د د مد د د د د د د د فد د د د د د د د َمد د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د د د‬
‫ا َم د د د د د د د ب د د د د د د د‬
‫د د د د د د ددر ال ا د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف دددددددد‬
‫ا د د د د د د ددح‬
‫لد د د د د د د د ا رحد د د د د د د د م‬
‫‪ ‬ف د د د د د د م د د د د د د حدم د د د د د د ب ا د د د د د ددر ال د د د د د د ا ا ا‬
‫‪ ‬فيمد د د د د َيد د د د د ام َد د د د د الحد د د د ددم ا د د د د د ا ام‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د د د د ا ان اد د د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ل ام د د د د د د د د ددن سد د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪2‬‬
‫دددددددددد‬
‫ا بحدمد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د دديي ن اي ا د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د ا احم د د د د د د د د د د ا‬
‫دددددددد‬
‫ا امد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ال د د د د د د د د ف ل‬
‫ا‬
‫م د د د د د د د ددر ا ثا د د د د د د د ددر‬
‫افَ اد د د د د د د د د م د د د د د د د ددن‬
‫ا ام د د د د ددن االد د د د د د ف د د د د د د ال د د د د د د م ا د د د د د د ا ا‬
‫الح اد د د د د د د د د د ددم‬
‫ار د د د د د د د د د د الحدد د د د د د د د د د ادم َي د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د ددر مس د د د د د د د ا ل د د د د د د د ن اس د د د د د د د ا ار‬
‫‪‬‬
‫ا ال د د د د د د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬فد د د د د د‬
‫ا ل دد د د د د د د د د د د د‬
‫م َد د د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د‬
‫ممد د د د د د ي اا د د د د ددر‬
‫دددددد‬
‫‪ ‬ا د د د د د د ا ال د د د د د درار د د د د د د ا مد د د د د د م الح ا د د د د د د‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د ل د د د د د د د د ر مد د د د د د د د بد د د د د د د د ا ا د د د د د د ددم‬
‫ظ ا د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ل د د د د د د د ددم‬
‫ددددددددد ح ددددددددد ا ا‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د د ا ااَ د د د د د د د د م ل د د د د د د د د امد د د د د د د ددن اي‬
‫ل م د د د د د د د د د الحدد د د د د د د د د ادم َي د د د د د د د د د يم د د د د د د د د د‬
‫فصل في المقال والجواب‬
‫ار‬
‫ا ام د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ددل د د د د د د د د د در ا‬
‫فَ لد د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د ن مد د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د اي ا د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د يدد د د د د د د ن ا ر د د د د د د د ن ال د د د د د ددم‬
‫دد د د د د د د د د د اار‬
‫ددددددددد‬
‫‪ ‬ل ا د د د د د د د د د د د د د د ددم درَا د د د د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د د اار‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د ا ار د د د د د د د د د‬
‫ن ايمد د د د د د د د د ن‬
‫ددددددد‬
‫بد د د د د ر ا د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د لحدم اسد د د د د د د ا ا د د د د د ددر ا ا ا د د د د د د د‬
‫‪ ‬ل ام د د د د د د د د د د د د د د ايم ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددددد ا ا‬
‫ظ د د د د د د ددم المد د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د الد د د د د د د د‬
‫َيد د د د د د د المد د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د د د ادر لَ امد د د د د د د د د د د د‬
‫ا ل د د د د د د د د ال د د د د د د د د ف د د د د د د د د اس د د د د د د د د‬
‫ي ددددددددددددددد‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د د د ا لَم د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ددب ل حدد د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫دددددددددددددددد‬
‫ح ثم د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د ددر‬
‫اف د د د د د د د د ددر‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫دددددددد‬
‫د د د د د د د د ددت ا د د د د د د د د درن‬
‫‪ ‬مد د د ددن ا د د د ددم ال د د د د ا ا‬
‫‪‬‬
‫َيد د د د د فد د د د د الحد د د د د ن ف‬
‫‪‬‬
‫ح ددددددددددد ر‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د ل رك لَ‬
‫ي دددد‬
‫د د د د د د د د د د د ال‬
‫دددد‬
‫ددددددددددد م‬
‫د د د د د د د د د مم د د د د د د د د د ايحسد د د د د د د د ددن‬
‫دد د د د د د د د د د ان ب ل‬
‫‪ ‬د د د د د د د د د د ادر ا لَ د د د د د د د د د ددم مد د د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫فصل في اآلجال‬
‫د د د د د د د د د د د د د الح د د د د د د د د د د د د د م ا‬
‫ل د د د د د د د د اس د د د د د د د د م‬
‫ددددددددددددد‬
‫بث ثد د د د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د د د د ددن ا يد د د د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫ادمثد د د د د د د د‬
‫المد د د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د ر ال د د د د د د د د ي لَ د د د د د د ددث امن‬
‫ان لد د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د اف‬
‫د د د د د د د د د د لمد د د د د د د د د د ي ن فد د د د د د د د د د‬
‫مث د د د د د د د د ددت‬
‫ث د د د د د د د د د د د د ت ا سد د د د د د د د د د د د ح‬
‫د د د د د د د د د د د ددر‬
‫فد د د د د د د سد د د د د د د‬
‫د د د د د د د لد د د د د د د ثم ايد د د د د د د‬
‫ث د د د د د د د د د د د ددم ثا ثد د د د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د د د اك ا ابد د د د د د د د د د د د د‬
‫فدددد ا‬
‫دددد‬
‫ث د د د د د د د د د د ددم َد د د د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د ا ر الم ااد د د ددر‬
‫رب د د د د د د د د د د د د سد د د د د د د د د د د د ا ا م‬
‫‪ ‬ام د ل د د د د د د د د ح د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ر د د د د د د ا فد د د د د د ب د د د د د د‬
‫مد د د د د د ادن ا حد د د د د د د م‬
‫الرس د د د ددي ان ن د د د د د ا الد د د د د امن‬
‫‪ ‬المد د د د د‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د د د د يم د د د د د د د د د د مر د د د د د د د د د د مس اب ا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫دددددد‬
‫م د د د د د د د د د د د د د لرب‬
‫‪‬‬
‫رسد د د د د د د د د ددم ا‬
‫‪‬‬
‫ددددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ااَ م د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د ددك ا د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ار في د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د‬
‫الي د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫لس د د د د د د د د د د د د د د د ر م ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د ددَ ام د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬م د د د د ددن د د د د د د ا ا ي د د د د د د م مس د د د د د د‬
‫ث د د د د د د د د د ددم ا َد د د د د د د د د د د ال اَد د د د د د د د د د د م‬
‫‪ ‬ب ددددددددددد‬
‫‪3‬‬
‫ا د د د د د ددر‬
‫دددددددددددد‬
‫فد د د د د د د د د د د د‬
‫سد د د د د د د د د د د د ا‬
‫ر‬
‫ل د د د د د د ددن م د د د د د د د ار د د د د د د د ب د د د د د د د ال ا ر ا د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د د ح د د د د د د د د د يد د د د د د د د د الد د د د د د د د د ام ا د د د د د د د ددل‬
‫بيد د د د د د د د د د د مَ د د د د د د د د د ددك ل د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ددن‬
‫احد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ر ال د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددد‬
‫ام د د د د د د د د د د د د ا‬
‫دددددددددددد‬
‫ال‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا مثَ د د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د د مَد د د د د د د د د ددك اسد د د د د د د د د د ادد ا‬
‫ث د د د د د د د د د د د د ل سد د د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ددن اث ا اد د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا َد د د د د د د د ا فيد د د د د د د د ل د د د د د د ددل ا د د د د د د د د ارين‬
‫الم د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬في د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د ا م ا‬
‫الم مد د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د‬
‫ددددددد ددددددد ا ددددددد ا‬
‫فصل في اإلعذار‬
‫د د د د د د د د د ار‬
‫د د د د د د د د د ا حدد د د د د د د د ددم اث د د د د د د د د ددت ا‬
‫د د د د د د د د ا د د د د د د د د ار د د د د د د ددر م ام د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ال د د د د د د د د ل د د د د د د ددل‬
‫الد د د د د د د د‬
‫الد د د د د د د‬
‫‪ ‬ث ثددددددددددددددد ا‬
‫د د د د د د د ن يد د د د د د د ا د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ال ث د د د د د د د د د د د د ددر فد د د د د د د د د د د د د د م ال د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د ا ا ا الم د د د د د د د د د د د ر‬
‫‪ ‬ب ددددددددددد‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ار لَ اسَس د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د د د د د د ن د د د د د د د ل حَ ت م د د د د د د ا د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫الَ د د د د د ددت فد د د د د د د الا سد د د د د د د م ا مد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ال َد د د د د د د ددت ف د د د د د د د د‬
‫فصل في ِخطاب القضاة وما يتعلق به‬
‫ثد د د د د د ددم ال‬
‫ددددددد‬
‫لَرس د د د د د د د م ن َ د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د‬
‫ال ا مد د د د د د د ال د د د د د د د ام َ د د د د د ددل د د د د د د د‬
‫دد د د د د اا ل‬
‫لد د د ددي ي د د د د د اد د د د د د د د د د‬
‫ا ا ام د د د د د د د د د ال‬
‫ددددددددد‬
‫ان ايم د د د د د د د د د ددت م‬
‫مث د د د د د د د د د‬
‫ددددددددددد‬
‫اَ ام د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ددددددددددد ا‬
‫امد د د ددن ام ا د د د ددل‬
‫ا ام د د د د ا ال د د د د ا اب د د د د‬
‫َد د د د د د د ددل د د د د د د د د د‬
‫الح ادد د د د د د د ددم ال د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫فد د د د د ا ا‬
‫ددددددددددددددد ر م ددددددددددددددد‬
‫ددددد ددددد‬
‫ام د د د د د د د فيد د د د د د د ال‬
‫يث د د د ددت ال د د د د‬
‫دد د د د د د‬
‫اح د د د د د ف د د د د د‬
‫المرا ا د د د د د ددل‬
‫َد د د ددل ال امح د د د د‬
‫مدددد‬
‫د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د حد د د د د د د د د ددم ا َد د د د د د د د د د‬
‫دددددد‬
‫م د د د د د د َد د د د د ددل ال د د د د د د‬
‫ي امد د د د د د د س د د د د د د ال سد د د د د د د‬
‫س دددددد ا‬
‫س د د د د د ال د د د د د ممد د د د ددن د د د د د‬
‫ار د د د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د د ددب‬
‫مد د د د د د د‬
‫د د د د ددل‬
‫دد د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اح د د د د م َد د د ددل ال‬
‫‪‬‬
‫ابد د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د ددن ال‬
‫دد د د د د‬
‫ا مي د د د د د د د د ام د د د د د د د د‬
‫د د د د ا لد د د ددم ا د د د د‬
‫بمثد د د د د د د د د ا اَ امد د د د د د د د د‬
‫الم يد د د د د د ا د د د د د د ادا د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫م اَمد د د د د د د د بد د د د د د د د ا ا ا د د د د د د ددل م َ امد د د د د د د د‬
‫‪ ‬ر‬
‫بد د د د د د د د د سد د د د د د د د د مد د د د د د د د د سد د د د د د د د د ر ا‬
‫‪‬‬
‫م اَد د د د د د د د ددم ا َ د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د الا د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د مد د د د د د د د ددن م د د د د د د د د د‬
‫بددددددددد‬
‫‪‬‬
‫د د د ددر ام احد د د د د ر حدمد د د د د ال َ د د د ددت ا د د د د د‬
‫ام د د ددن ام ا د د ددل‬
‫دت اب د د د د‬
‫اسد د د د ا‬
‫ي ال ري د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د دا ا‬
‫اس د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د ددن‬
‫الرس د د د د د د ادم َ د د د د د ددل مد د د د د د د اس د د د د د ددَ ام‬
‫َ ف د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د د د د ادر ن ا د د د د د د د د د د ا اف ا د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬الد د د د د د د ددم ا د د د د د د د د الر د د د د د د د د ا في د د د د د د د د ادَ ام د د د د د د د د‬
‫‪ ‬يم ا د د ددل لد د د د فد د د د دد د د د ر د د د د ب ل ا د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اد د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫م‬
‫ا اسد د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪4‬‬
‫ث د د د د ددم َ د د د د ددل ا ال د د د د د د‬
‫َ اا د د د د ددت‬
‫ل د د د د ددي‬
‫ا دد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د ام د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د د ال ا بد د د د د د د د د اار‬
‫ديي د د د د د د د د فد د د د د د د د ال يد د د د د د د د ن‬
‫مد د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫المر يد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ال ري د د د د د د د الد د د د د د ددي ا اي د د د د د د د ا‬
‫ال ري د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا د د د د د د د ددر‬
‫ا د د د د د د د ددر‬
‫ظ ا د د د ددر‬
‫ا ام د د د ددن َيد د د د د ا س د د د ددم ا د د د ددر ا د د د د د ا‬
‫ا ام د د د د د ددن ب ا دد د د د د د د ح لد د د د د د د افد د د د د د د ا ا د د د د د ددل‬
‫بح لد د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د ددر افاَ د د د د د د د د ددي ا ا د د د د د د د د د د‬
‫ردي د د د د د د د د‬
‫ان ايد د د د د د د ددن ام د د د د د د د د ا ح د د د د د د د د‬
‫ا م اَ د د د د د د د د ام د د د د د د د ددر‬
‫ا د د د د د د د د ن د د د د د د د در ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د د ثا ن‬
‫الا حد د د د ددْ مد د د د ددن َ د د د د د‬
‫ددددد‬
‫ا ددددد‬
‫د د د د د د د د لَ د د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د ددن ا رد د د د د د د افَ اي د د د د د د ا د د د د د د ر ا د د د د د د‬
‫ث د د د د د د د د ددت ال ا د د د د د د د د ددر ما د د د د د د د د د د م ا اَ د د د د د د د د ددل‬
‫ال‬
‫ا لد د د د د د د د‬
‫ا يد د د د د د د د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د د د د د د د د ا الم ا د د د د د د د د د د د د د د د ردر‬
‫د د د د د د د د د د د د ا دس د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د‬
‫اا‬
‫الد د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫ادح ال د د د د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د د د د ر الظ د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫سد د د د د يا ان اي د د د د د ا ا ا د د د ددن فد د د د د ام احد د د د د‬
‫ا ا امد د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددن ا ا ا‬
‫اي د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ب ا د د د د د د د د د ددرل ان ايسد د د د د د د د د د د ا‬
‫ال احم د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا االد د د د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د د د ادي‬
‫ا ي د د د د د د د د فد د د د د د د د ال لد د د د د د د د‬
‫ح رريد د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د د اار‬
‫اي د د د د د د د د د ا ف د د د د د د د د د مد د د د د د د د ددر ا ا س د د د د د د د د د ن‬
‫فيد د د د د د د د د سد د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د ا ا ا س ا ا د د د د د د د ددي‬
‫ب ا را د د د د د د د مد د د د د د ددن د د د د د د د د ر ام د د د د د د د يس د د د د د د د ا ابي‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د ا اَ اد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د‬
‫ر ا‬
‫ا د د د د ددن ان ا ردد د د د د د‬
‫د د د د د د د ددر ر الس د د د د د د د دا ر‬
‫الد د د د د د‬
‫‪ ‬لد د د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا ي ا د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د فيم د د د د د د د د د ا اي د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد ا‬
‫‪ ‬ال ا د د د د د د د ح د د د د د د ا‬
‫در ا ان د د د د د د ا اف د د د د د د ا‬
‫اك ا د د د د د د د د د د د د د د دريي م اد د د د د د د د د د د د د د د ردرا ين‬
‫‪ ‬اد د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬فيد د د د د د د احد د د د د د د فد د د د د د د ا ام د د د د د د ادرين ام ا د د د د د د د‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د ان اب ر ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ث د د د د د د د ددت ا د د د د د د د د د‬
‫ا مد د د د د د د د د ا اد د د د د د د د د ا ا‬
‫لل ابد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫‪‬‬
‫ر ب امد د د د د د د د د د ال امد د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د ا د د د ددن ا ا د د د د د‬
‫ا دد د د د د‬
‫ا ا بد د د د د‬
‫اح ث ام د د د د د د د د ال ام د د د د د د د د ح ل د د د د د د د د ا اَد د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د د د د د ن‬
‫ا‬
‫‪ ‬ال ا د د د د د د د د د د ددم ال ا د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫‪ ‬ام د د د د د د د ا ا يد د د د د د د د ب د د د د د د د ا د د د د د د د ادر ال ا امد د د د د د د د‬
‫ا َد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د ددي ا بد د د د د د د د د ر لم د د د د د د د د د ا‬
‫فصل في مسائل من الشهادات‬
‫بد د د د د د د د د د د د د د‬
‫رار‬
‫ا ال ا ام د د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د ب د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د ددت ا د د د د د د د د ا‬
‫دددددددددد‬
‫ب ددددددد‬
‫باب الشهود وأنواع الشهادات وما َّ‬
‫يتعلق بذلك‬
‫د د د د د د د د د د د د د د دا‬
‫ف ل ا ددددددد‬
‫‪ ‬لمد د د د د د د ي د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫ثاا د د د د د ددت‬
‫ا د د د د د د د د ددرا ا د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ادر‬
‫ا اَد د د د ددل الم د د د د د ر‬
‫‪ ‬مد د د د ددن ا د د د د ددر د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د د ادن الم د د د د د د د د د ردر ال اد د د د د د د د د د ا ال م امد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪5‬‬
‫َ د د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ا‬
‫اسد د د د د د د مد د د د د د د ا د د د د د ددم ا فيمد د د د د د د اسد د د د د د داَت‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د لك‬
‫‪‬‬
‫امد د د د د د د د د د د د د د د ا اسد د د د د د د د د د د د د د د راب‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د د د ا بد د د د د د د د د د ل ر ل ام ا د د د د د د د د ددل ا د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬فيد د د د د د ب ا د د د د د د ال ن فد د د د د د المد د د د د د ا د د د د د د‬
‫د دد د د د د د د د د د‬
‫ا ر د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ث ا د د د ددت ا د د د د د ايم د د د د د مد د د د د ا ا ا د د د ددل‬
‫ام اا د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د د ن ال ر ي د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫م د د د د د د د د ات اب د د د د د د د د ا ااد د د د د د د ددل م د د د د د د د د ا‬
‫ان ايمد د د د د د د د ن ا بد د د د د د د د ا ال د د د د د د د د ام الا ا د د د د د د د د‬
‫ل امد د د د د د د د ددن اد د د د د د د د ددرا ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د دمثد د د د ال د د د د‬
‫الحد د د ددم فد د د د ال‬
‫ا ا د د د د ا د د د د م د د د د ات ا د د د د ا ا د د د د‬
‫ال اح د د د د د ددب ن اي د د د د د د د م ا د د د د د د د ا ي ا ام د د د د د د د‬
‫اك ف د د د د د د ال ا اب د د د د د د م اَ د د د د د د ف د د د د د د‬
‫ددددددد ا‬
‫ار د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ا لد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر‬
‫ا ان ام ا د د د د د د ددل الحدد د د د د د ددم اف د د د د د د د ا ا َا د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د الد د د د د د د د د ر ا ر د د د د د د د د د اي ارمد د د د د د د د د‬
‫ل د د د د د د د د د د د د د ددك‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د ر ا د د د د ا ب د د د د ا د د د د ادر ال ا ام د د د د‬
‫‪ ‬مس د د د د د د د ف الا د د د د د د ددر د د د د د د د ا ف د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪ ‬م د د د الحدد د ددم الد د ددم ايم د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د‬
‫ا رم د د د د د د ل ام د د د د د د‬
‫‪ ‬فدددددد ددددددد ر حدددددد‬
‫فصل في أنواع الشهادات‬
‫ثد د د د د د د د د د د د د ددم ال د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د اْ‬
‫لدددددددددددددد‬
‫ا ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ا اَد د د د د د د ددل ال د د د د د د د د ن‬
‫اف د د د د د د د ال ر د د د د د د د م د د د د د د ادن الد د د د د د د د ر اراب ا د د د د د د د‬
‫ار د د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د م اارا ن اي ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د ادن ال ر د د د د د د د د د ي ن فد د د د د د د د د‬
‫ب ددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د د ددر ال م د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫مد د د د د د ددن د د د د د د د ان اي ار د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د‬
‫اَا م د د د د د د‬
‫ب س د د د د د د د د د د د ار‬
‫ان د د د د د د د د د ا الحد د د د د د د د د بد د د د د د د د د ا ايمد د د د د د د د د ن‬
‫مد د د د د ا د د د د د ا ا ال ر اد د د د د اف د د د د د اث اد د د د د ن اسد د د د د ا‬
‫ا مد د د د د‬
‫فد د د د د د د د د اث ا اد د د د د د د د د ن ح د د د د د د د د د ا اي َد د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د د د د د د د ف د د د د د د ب د د د د د د ال ا اد د د د د ددر‬
‫ا ددددددد‬
‫‪‬‬
‫ماَ ا د د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د د‬
‫ان الد د ددم اي ا د د د ر‬
‫د د د د د د ا د د د د د د َا د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د دد د د د د ر مد د د د د ار د د د د د لَمد د د د د‬
‫‪‬‬
‫ام اد د د د د د د د د د د‬
‫ال سد د د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د د لمحي‬
‫ظد د د د ددر‬
‫اا‬
‫‪ ‬ا اث د د د د د ن ا الد د د د ددل د د د د د ا د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د ددر ا د د د د د د د ا د د د د د د د ا م ا د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ار‬
‫ا ر د د د د د د د د د فد د د د د د د د د‬
‫ا ‪ ‬فد د د د د د د د د م اد د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د ا ن اد د د د د د د د د ا‬
‫فصل‬
‫د د د د د د د ح د د د د د د د ام د د د د د د د ا اسد د د د د د ددم‬
‫ث يددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د د ل امد د د د د د د د د ددن ا ام د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د ددن د د د د د د د ا د د د د د د د ي د د د د د د د‬
‫ال اد د د د د د د امد د د د د د د م ا د د د د د ددر الد د د د د د د ا ا ان‬
‫الم د د د د د د د د ل َي د د د د د د د د اي د د د د د د د د ال الا اسد د د د د د د د ادم‬
‫ا ا ايم د د د د د د د د ان ام د د د د د د د د د د د د د د د د د الم د د د د د د د د‬
‫ددددد ام‬
‫م د د د د د آ ا لَم د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د الم د د د د د‬
‫‪ ‬ام اار د د د د د د د د د د د د د د د د ن م د د د د د د د د د د د د د د د د ام امد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ار د د د د د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫ر د د د د د د د د د س د د د د د د د د د ر اح ي د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اف د د د د د د د د د د د د د د ات ا ر ا ا د د د د د د د د د د د د د د ن ف س د د د د د د د د د د د د د د ا ن‬
‫ل د د د د د ددك َ د د د د د ددت َ امد د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د سد د د د د د د ا‬
‫‪ ‬اب د د د د د ا ي ا د د د د ددل بس د د د د د ل م د د د د د ا د د د د د‬
‫‪6‬‬
‫لدددددددددد‬
‫‪ ‬ب اح د د د د د د د د‬
‫الظد د د د د د د د د د ردن ب د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا‬
‫فصل في التوقيف‬
‫ددددددددد‬
‫ث لثا د د د د د د د د د‬
‫الح د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ددم‬
‫ا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا با د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫الم َد د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د ا د د د د د د ددت م د د د د د د د ادن ا‬
‫ا ا د د ددت مد د د د اد لد د د د ر ا َد د د د امد د د د ا ا د د د د‬
‫مد د د د د د د الد د د د د د د دد د د د د د د ل رن ا د د د د د ددر الرحد د د د د د د‬
‫در‬
‫الم د د د م د ددن ان ا م د د اا‬
‫د د د فد د د ا ار‬
‫ا‬
‫د د د د د د ا ا مي د د د د د د ا با د د د د د د ر مد د د د د د ا د د د د د د‬
‫دد د د د د‬
‫ا دد د د د د‬
‫دد د د د د‬
‫بد د د د د د ا‬
‫د د د د ددت‬
‫ب ر د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ددت م د د د د د د د د د د د ي د د د د د د د د د د د‬
‫ا اح ثمد د د د د د د د د د ايدد د د د د د د د د د ن حد د د د د د د د د د ال ا ر اد د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ددددددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د د ددت ال د د د د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د ا د د د د د د د يس د د د د د ددر ال سد د د د د د د الد د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ددت الد د د د د د د ددث امن‬
‫الحدد د د د د د د ددم اي د د د د د د د د‬
‫د ل ا د د د د د د د د د د د د الر د د د د د د د د د د د د ان‬
‫المد د د د د د د د د د د د‬
‫الس د د د د د د د د د د د ددم ن د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫اف ا ا د د د د د د د د د د د د د د ايس د د د د د د د د د د د د د د اار‬
‫ل ا م اس د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ا د د د د د د د د د د د ددن ب د د د د د د د د د د د د د ا ف لمد د د د د د د د د د د د د ا ل‬
‫اك ام د د د د د د‬
‫اد د د د د د د ا‬
‫د د د د د د ان ا د د د د د د‬
‫ا دددددد‬
‫اليم ا د د د د د د د د د د د د‬
‫راب ا د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د َد د د د د د د د د د د د م ا‬
‫ا دددددددد‬
‫ال ا د د د د د د د د‬
‫اث ا ا د د د د د د د د ن ف د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ددت ال ا د د د د د د د د د ث د د د د د د د ددم ن ا ادد د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د ا لَ ا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د دا ن‬
‫َ د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د د د‬
‫م اس د د د د د د د د د الد د د د د د د د ددي ا‬
‫د ا د د د د د د د د ال د د د د د د د د ر ا د د د د د د د ددن ل د د د د د د د د ا‬
‫دددددد‬
‫‪‬‬
‫دددددددد ا‬
‫اي د د د د د د د ددي ا د د د د د د د د‬
‫الح ادد د د د د ددم‬
‫ا ي د د د د د د ب د د د د د د حدد د د د د ددم ا‬
‫د د د د د د د د ار فيمد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫‪ ‬افد د د د د د ا د د د د ددل ا د د د د ددن ا ا د د د د د د ام د د د د ددر‬
‫‪ ‬ل ا د د د د د م د د د د د ف د د د د د ب د د د د د ا د د د د ددي ال م د د د د د‬
‫د د د د د د د ددت ال ا د د د د د د د د ار ا ا د د د د د د د د ادح‬
‫‪ ‬اف ي د د د د د د د د‬
‫در‬
‫الحد د د د د د د د د يد د د د د د د د د ادر ي ا د د د د د د د ددت ال د د د د د د د د اا‬
‫‪ ‬ا ا‬
‫ا‬
‫ددددددددد‬
‫اك ا ا‬
‫‪ ‬لَ احد د د د د د د د د ر م د د د د د د د ددن ا‬
‫‪‬‬
‫اد د د د د د د د ا م د د د د د د ددن اد د د د د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د ددت‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ادن ال سد د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د ح د د د د د ر امد د د د ددن ايحدد د د د ددم ا د د د د د ادر ا ر ا د د د د د‬
‫‪ ‬با د د د د د د د د د ر م د د د د د د د د د يس د د د د د د د د د ا ام ال د د د د د د د د د‬
‫ن د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د ا ا اَ د د د د د د د د‬
‫دت‬
‫‪ ‬رد د د د د د د د ا‬
‫دت فد د ال د د م ددن د د الد د امن‬
‫‪ ‬ن دا‬
‫‪ ‬ث د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ام بد د د د د د د د د د د د ال ر د د د د د د د د د د د د ن‬
‫دت اف د د د د د د ا مسد د د د د د اح‬
‫‪ ‬ن ا اَد د د د د د ا ال د د د د د ا‬
‫‪ ‬ح د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ددل ا ر ا د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د اار‬
‫َي د د د د د د د م د د د د د د د الا اسد د د د د د ددم‬
‫‪‬‬
‫ب د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فصل‬
‫ددددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فصل‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪7‬‬
‫م ايم د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ددر‬
‫الح د د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د د ددن لَم ل ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د اراا ا د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ددددددد‬
‫اد د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د‬
‫افسد د د د د د د د د د د د د ن ل د د د د د د د د د د د د د م ال ا امد د د د د د د د د د د د د‬
‫ام ا د د د د د د د د د د د د د د د ا اس د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د ا ين‬
‫ا دددددددد‬
‫ا د د د د د د د د ال د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫م د د د د د د ا د د د د د د ادر ام ار ام د د د د د د مم د د د د د د د د د د د د‬
‫فصل في شهادة السماع‬
‫الحم د د د د د د د‬
‫‪ ‬فددددددد‬
‫ا‬
‫ا ماَ د د د د د د د د د د د د ددت ا د د د د د د د د د د د د د د ا الس د د د د د د د د د د د د ددم‬
‫الم د د د د د د د د د د د ار الم د د د د د د د د د ددي‬
‫الح د د د د د د د د د ددي‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د د ددر ال د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ف د د د د د د د د د د د د ا امَد د د د د د د د د د د ددك لمَد د د د د د د د د د د ددك ا د د د د د د د د د د د د‬
‫الس د د د د د د‬
‫احد د د د د ددب امد د د د د ددن د د د د د د ا مد د د د د د ادن ر‬
‫ا ا د د د د د د د د د د حد د د د د د د د د د م فد د د د د د د د د د ا يمد د د د د د د د د د‬
‫الرد د د د د د د د‬
‫سدددددددددددددد م‬
‫الر د د د د د د د‬
‫ار د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫حدددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫الر د د د د د د د د د د د ال س د د د د د د د د د د د ي ا ي د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ي د د د د د د د د م فيد د د د د د د د اب د د د د د د د د ا د د د د د د د د المد د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ا اَيد د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د دري ا‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د ادرر الد د د د د د د د ا ن م د د د د د د ددن ا ميمد د د د د د د د‬
‫‪ ‬يح ا د د د د ددر ام د د د د ددن ا د د د د د د الس د د د د ددم‬
‫دد د د د د ا‬
‫‪ ‬ي د د د د د د د د د ل د د د د د د د ددل ا َ د د د د د د د ددي ا ا د د د د د د د د د ا‬
‫امد د د د د د د د د ددن ل ل د د د د د د د د د د ب اح د د د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د د د ا ا‬
‫افم ل د د د د د د د د د د ددك د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫اك ال ا د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ال د د د د د د د ددم ي احر د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د دا ا‬
‫اك م ا ر د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬لَحدد د د د د د د د د د د د د ددم ف د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د د د ددر ا اس ا د د د د د د د د د د بح د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د د ا الس د د د د د د د د د د ا ام مد د د د د د د د د ددن ار ي د د د د د د د د د د‬
‫ا يد اا د د د د د د د د ددل ف د د د د د د د د د ب ا د د د د د د د د د ال ن ا اَد د د د د د د د ددل ‪ ‬مد د د د د د د د د د د د د د اب ا ال د د د د د د د‬
‫فصل في مسائل من الشهادات‬
‫ل‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د ددم د د د د د د د د د د د ادر‬
‫در‬
‫ان ي د د د د د د د د د د د د ا‬
‫َ د د د د د د د د د د د د ا م الم َ د د د د د د د د د د د د‬
‫اب د د د د د د د د د د د د د د د د ا ايم د د د د د د د د د د د د د د د د ان ا ا ابد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دت امد د د د د د د د د ددن اي َب د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د‬
‫درَد د د د د د د د د د ا‬
‫ان ااد د د د د د ددل‬
‫مد د د د د د د‬
‫السد د د د د د ددت ا د د د د د د ددر‬
‫ددددددد‬
‫بد د د د د د د ر ا‬
‫َ د د د د د ددل الم َد د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د ددر لَ ا د د د د د د د د ددم مد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د ددي ا اَ د د د د د ددل د د د د د د د م د د د د د ددن ا امد د د د د د د‬
‫ادددددددددددد‬
‫ي ر دددددددددددد ن‬
‫فد د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ب ل د د د د د د د د د د د ا ن م ا د د د د د د د د د د د ردر ا ا د د د د د د د د د د ددل‬
‫ا د د د د د د د د د د ا م ال د د د د د د د د د د ري ا د د د د د د د د ددر يي د د د د د د د د د د‬
‫اك‬
‫ا امد د د د د د د د د د د د د د يدد د د د د د د د د د د د د د ن ا‬
‫د د د د د د د ن ام ا د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ا ي د د د د د د د ا‬
‫ي اسد د د د د د ددم م د د د د د د د ا ا ام د د د د د د د ب د د د د د د د الا اسد د د د د د ددم‬
‫دددددددددددددد م‬
‫فد د د د د د د د د‬
‫ر ددددددددد ت‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫اددددددددد‬
‫َيد د د د د د د ال ا امد د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ارافد د د د د د د د الد د د د د د د د ا ايمد د د د د د د د ن الم د د د د د د د ددر‬
‫در‬
‫‪ ‬ث د د د د د د د د ددم د د د د د د د د د د ا ر مد د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د ا‬
‫دت اا د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬ا دددددددد‬
‫د د د د د د د در ان الحَ د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د ن ا امد د د د د د د د د د ا اليم اد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اب ا د د د د د د د د د د د د ا اح د د د د د د د د د د د د اك ا د د د د د د د د د د د د ادر‬
‫د د د د مَد د د ددك د د د د د ا‬
‫‪ ‬مدددد ا دددد ا فدددد‬
‫دت اب د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اث اد د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ل ا د د د د د د د د د د د د د د ادد د د د د د د د د د د د د د ا م فد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬م ا د د د د د د د د د د د ردر ا ا ا د د د د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫دت ا د د د د د ا ا ا ا د د د د ادب ارا ا د د د ددل‬
‫الحَ د د د د ا‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪8‬‬
‫ددد‬
‫ام د د د ا د د د ال ا د د د د ا د د ددن اب د د د‬
‫يمد د د د د د د د ددن ال ا مد د د د د د د د د ال اد د د د د د د د د ا ا امد د د د د د د د د‬
‫دددددددددددددد ال‬
‫ا دددددددددددددد‬
‫ادددددددددددددد‬
‫اك حد د د د د د ددم فد د د د د د د ال سد د د د د د د مَ اد د د د د د د ا م‬
‫ا‬
‫ال د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ح لد د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د ا ر اد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د لمد د د د د د د ددن د د د د د د د د ام في د د د د د د د د ال ا ر ا د د د د د د د د‬
‫باب اليمين وما يتعلق بها‬
‫د د د د د د ر افد د د د د د ا اَل ا ا د د د د ددل‬
‫فد د د د د د ربد د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د الد د د د د د د د د بد د د د د د د د د اف يد د د د د د د د د ا د د د د د د د ددر‬
‫اليم د د د د ن ب لا ا د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د امس د د د د ال م د د د د ا‬
‫د د د د د د د ددر امد د د د د د د ددن ااد د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬لي د د د د د د د د الد د د د د د د ددي‬
‫د د د د د د د ان ا ا د د د د د د د ت فد د د د د د د ا ا د د د د د ددر‬
‫ا ام د د د د د د د اي د د د د د د د اح د د د د د د د د د د د د د د د ان ايحَد د د د د د ددت‬
‫ا اب د د د د د د د د د د د د د د م ا يد د د د د د د د د د د د د د لَ ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ريد د د د د د د د د المسد د د د د د د د د احَت‬
‫م د د د د د د د د د د د د د د د مس د د د د د د د د د د د د د د د ا ب يد د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫اد امد د د د د د د د د د د د ا ي د د د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د د لَ ث د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ماَد د د د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د د د ر ايحَ ا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د د د د د ادمثد د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د د م الرَ د د د د د د د د د د د ن‬
‫ا د د د د د د د د د ايمد د د د د د د د د ن امد د د د د د د د د ا الا ا د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫امد د د د د د د د د ن ا اي د د د د د د د ددت ا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫لَ د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د الا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫دددددددددددددددد ا‬
‫ا ا دددددددددددددددد‬
‫لَ ايم د د د د د د د د د د د د د د د د ن اي ام د د د د د د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ب ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د ادن ال اد د د د د د د د د د ددر‬
‫ا ف د د د د د د ا ال د د د د د د ا د د د د د ددن ا د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د د ن ح د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد ا‬
‫ا د د د د د ددر‬
‫ا ددددددددد‬
‫مث د د د د د د د د د دت ل ا س د د د د د د د د د د ا امد د د د د د د د د ددن اا د د د د د د د د د ددل‬
‫اك ا اا د د د د د د د د د د د د ددل‬
‫ا مث د د د د د د د د د د د د ددت ل ا د د د د د د د د د د د د ددر ا‬
‫الب د د د د د د د د د د ل الس د د د د د د د د د د ي ب د د د د د د د د د د ان ح د د د د د د د د د د‬
‫ا ر ا د د د د د د د د د ال ايمد د د د د د د د د ن ح د د د د د د د ددت لَا ا د د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د ا د د د د د د د د لَ د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د ا ا‬
‫ايحَد د د د د د د د د ددت م دد د د د د د د د د ددر ح د د د د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د د د‬
‫دددددددد‬
‫را د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ام د د د د د د د ددن اسد د د د د د د د د ح ت‬
‫‪‬‬
‫َ د د د د د د د ددل فد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬في د د د د د د د د د د‬
‫بدددددددددد‬
‫د د د د د د د د د اليمد د د د د د د د د ن‬
‫ايد د د د د د د د د د د ن ال احَد د د د د د د د د ددت‬
‫‪ ‬م ا د د د د د د د د د د د د د د د د ر ا ال د د د د د د د د د د د د د د د د ار لَ د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫‪ ‬ا اَ د د د د د ددل ال د د د د د د د ار م د د د د د د د ا ا‬
‫ظم ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ايمد د د د د د د د د د د د د د ا م اح د د د د د د د د د د د د د د ي ا ر‬
‫‪ ‬فيد د د د د د د د د ا اح د د د د د د د د ردر ال ا د د د د د د د ددت ال امدد د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬ا م د د د د د د د ددر ا امد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ايم د د د د د د د د ن ام د د د د د د د د م ا الي اسد د د د د د د ددت ا ا َ د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د اح د د د د د د ر امد د د د د ددن ي د د د د د د ا م ا اي د د د د د د‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د د د د ا ان ام د د د د د د د د ددر ا اَ د د د د د د د د د د حد د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬فيمد د د د د د ايدد د د د د د ن م د د د د ددن ا د د د د د د المد د د د د د‬
‫د د ا المد د د‬
‫‪ ‬ام د د الد ددم ايد د ددن ف د د الحد د د‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫اب ا د د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د د ا م اا د د د د د د د د د د د د د د اا‬
‫‪ ‬ايس د د د د د د د د د ي ا َ ا د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ن اَ د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ال احَا د د د د د‬
‫ا ا د د د د د َد د د د ددل ال ا ا د د د د د ت د د د د د‬
‫ا ان اا د د د د د د د ددل ف د د د د د د د د ل لَ َد د د د د د د ددم ادا د د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬ايحَ د د د د د د د ددت امد د د د د د د د د‬
‫ا ددددددددد‬
‫ا ايس د د د د د د د د د اح‬
‫‪ ‬ل ا د د د د د د د د ددر بد د د د د د د د د د ل ا اح د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬ب احر د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د د ا احد د د د د د د د د د ا ا‬
‫‪ ‬ل د د د د د د د ددل ام د د د د د د د د د ر ا د د د د د د د ددم م ادَا د د د د د د د د د‬
‫الم دد د د د د د د ددر ال د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫البد د د د د د د د ددر امد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ا احَ د د د د د د د ددت‬
‫ا ف د د د د د س د د د د د ا ال ام د د د د د ر ايحَد د د د ددت ا ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪9‬‬
‫الم د د د د د د د د د د م ا‬
‫رَ د د د د د د د د د د ا امح د د د د د د د د د د ر ب د د د د د د د د د د ا‬
‫ا فد د د د د ار د د د د د الد د د د د ا ل اي د د د د د احَ د د د ددت‬
‫ا د د د د ددن ا د د د د د د ا احَ د د د د ددت ا د د د د ددن امد د د د د د ا‬
‫الرهن وما َّ‬
‫يتعلق به‬
‫باب َّ‬
‫بح د د د د د د د د ر المد د د د د د د ددرا ا ن‬
‫الد د د د د د د ددر ن ث د د د د د د د د ا‬
‫م د د د د د د د لد د د د د د ددم د د د د د د ددم ل د د د د د د د َي د د د د د د د ر ا د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د ن ا د د د د د د د د د د‬
‫ان ايد د د د د د د د د ددن‬
‫ال احد د د د د د د م د د د د د ددن ام مد د د د د د د ا ان اح ا د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د لمسد د د د د د د د د د د ا امد د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ددرل ان يد د د د د د د د د ان م د د د د د د د د د د د د د د د ددرا ا ن‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د د ر دد د د د د د د د د د د د د د د ل ا مر ب ر د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الم ا ا د د د د د‬
‫د د د د د ا فد د د د د ال د د د ددر ن ا د د د د د رال ا‬
‫ا ال د د د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د د د د م ر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د الد د د د د‬
‫ب دد د د د د د د د ا‬
‫الد د د د د ن بد د د د د م د د د ددن اسد د د د داَت‬
‫يد د د د د د د د د محد د د د د د د د د‬
‫اك لد د د د د د د‬
‫ا ا ا دد د د د د د د د‬
‫ل د د د د د ددم ايح د د د د د ددن‬
‫مد د د د د د د ا َد د د د د د د‬
‫د د د د د د ا ر د د د د ددن ال د د د د د د ن ح د د د د د د‬
‫ي ابد د د د د د‬
‫ا د د د ددرل مَ د د د ددك ال د د د ددر ن ح د د د د د‬
‫ايا د د د د د‬
‫الد د د د د ددر ن لَم د د د د د د م د د د د د د امد د د د د ددن ارا ا د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر ار د د د د د د د د ددن ايد ي د د د د د د د د د ان‬
‫بددددد مددددد ا ا ددددد‬
‫الد د د د ددر ن مح د د د د د‬
‫فد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا ا ابد د د د د د د د‬
‫‪ ‬ان احد د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د م ا را د د د د د د د‬
‫‪ ‬ل ام د د د د د د د ا د د د د د د ددر ف د د د د د د د‬
‫د د د د د د ددم ان في د د د د د د د م م د د د د د د د اَا د د د د د د د‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د ددمن‬
‫ا ال د د د د د د د م د د د د د د د ار د د د د د د د ار د د د د د د ددن اب ا د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا حد د د د د د د د د د د د د د ان اا د د د د د د د د د د د د د د ام‬
‫‪ ‬مم د د د د د د د د د د اس د د د د د د د د د د ي اح د د د د د د د د د د ر يمدد د د د د د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫ا بد د د د د د د د د د د د‬
‫ا دددددددددددد د ل دددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا ر فد د د د د د د د د ام ا ا د د د د د د د د‬
‫دددددددددد‬
‫دددددددددد‬
‫ال د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د‬
‫ا ددددد‬
‫د د د ددت ا د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د ال د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د ددن د د د ددر ن ار د د د ددن د د د ددر ال مد د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د ددن‬
‫َيد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫دددددددد‬
‫ب د د د د د د د دا ا‬
‫د د د د د د د د د مد د د د د د د د د ن‬
‫د د د د د د د ددرن‬
‫ا ددددددددد‬
‫مي د د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ايح د د د د د د د في د د د د د د د ادحَ د د د د د د د امد د د د د د ددن اراد د د د د د ددن‬
‫د د د د د د د ادر ا د د د د د د د ار مد د د د د د د د ا د د د د د د د د ا اف‬
‫‪ ‬في د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د ف مد د د د د ددن احر د د د د د د ال د د د د د د ايا د د د د د د‬
‫فصل في اختالف المتراهنين‬
‫ار د د د د د د ددن م د د د د د د ددرا ن‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د ار د د د د د د د ددن ن ا د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د ن يدد د د د د د د ن الحد د د د د د د ا د د د د د د د ر م اد د د د د د د‬
‫امد د د د ددن ارا ا د د د د ددن‬
‫ال د د د د د ح د د د د د ا د د د د د‬
‫ا اَد د د د د د د د د د ايد د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د د دثاد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د ن ر د د ددن د د د د ن ف د د د ح د د د ر ر د د ددن‬
‫‪ ‬م ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د د م اَا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫يم د د د د د د د د د الد د د د د د د د ددر ن ل ا د د د د د د د د ددر م ا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬حَد د د د ا د د ددت ال د د ددر ن د د د د ام د د ددن ارا د د ددن‬
‫‪‬‬
‫در ن دد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د ال د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د ادرا م د د د د د د د د د د د د د د ي د د د د د د د د د د د د د ددب‬
‫الضمان وما َّ‬
‫باب في َّ‬
‫يتعلق به‬
‫لحم د د د د د د د د د د د د د‬
‫س د د د د د د د د د د د د ردم ا ال د د د د د د د د د د د د د من ب ا‬
‫ا د د د د ا م د د ددن الم د د ددر فد د د د لم ا ا ا د د ددل‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا فد د د د د د د د د د ل د‬
‫ي د د د د د د د د د د ااب‬
‫‪ ‬دد د د د د د د د د د د د د د د اك بد د د د د د د د د د د د د د د ل يم ال ا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫در ب د د د د د د ا‬
‫‪ ‬مد د د د د ددن ا د د د د د د ا د د د د د د ا‬
‫‪10‬‬
‫ا ا دددددد‬
‫الحدد د ددم ا ح د د د ا د د د رال امد د ددن ا د د ددمن‬
‫ب د د د د د د د د راك اسد د د د د د د د ا فد د د د د د د د ال د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اح د د مد د ادن الم د ددم ن مد ددن ا د د‬
‫‪‬‬
‫دت في د د د د د د د د د د د ن ا ار‬
‫د د د د د د د د د د د من ر د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ثَ د د د د د د د د ام د د د د د د د ددن يم اد د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د ت‬
‫ا بد د د د د د د د ار ر د د د د د د د د ام د د د د د د ددن د د د د د د د ردم ا‬
‫ايسد د د د د د د د د ال د د د د د د د د ددم ن فد د د د د د د د د فس د د د د د د د د د‬
‫ا ادددددد‬
‫ا د د د د د د د د ددي مد د د د د د د د ددن د د د د د د د د د ال ر د د د د د د د د د ت‬
‫دددددددددد ر‬
‫بمد د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د دا ا د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د ا ب ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ان لَم ا د د د د د د د د د د د ن‬
‫ا ان د د د د د ددم ن ال د د د د د د د د د د د د ا م ام د د د د د د ا‬
‫دددددددددد‬
‫مد د د د‬
‫د د د د د د د د د ددم ن م د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا‬
‫َد د د ددل الحم د د د د‬
‫د د د ددرم م د د د د اح ام د د د د‬
‫ي د د د د د د د ال د د د د د د د من مد د د د د د ددن ام د د د د د د ددم‬
‫ال د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د م ب اح د د د د د د د د د‬
‫در‬
‫د د د د د من ال د د د د د َد د د د ددل امد د د د ددن ا ادد د د د د اا‬
‫د د د د د د ل د د د د د د ا الم د د د د د د‬
‫مد د د د د ددن ب د د د د د د‬
‫د د د د د د ا ن ال د د د د ددم َ د د د د ددت ام د د د د ددن اي د د د د د ادم‬
‫د د د د د د ددل‬
‫ا د د د د د د د ا ب د د د د د د د من ال د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د د د ادر الحم د د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د م اد د د د د د د د ددل‬
‫د د د د د د د د د د د د ددر ا السد د د د د د د د د د د د د د ا ل ر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ن د د د د د د ا فد د د د د د الحد د د د د د ب د د د د د د من ان‬
‫د ددمن‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا‬
‫دددددددد م دددددددد‬
‫ا دددددد دددددد‬
‫د د د د د د ال د د د د د د‬
‫َ د د د د د د ددل ال يد د د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د ددن امد د د د د ددن‬
‫في د د د د د د ال د د د د د ددم ن ب د د د د د د‬
‫ح دد د د د د د د‬
‫ال د د د د د د ددم ي ا د د د د د د د درن‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د ا بمد د د د د د د د‬
‫‪ ‬الحد د د د د د د د ددم ان المد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ح رمد د د د د د د د د ا‬
‫دددددددددددددد مدددددددددددددد‬
‫‪ ‬م ا دددددددددددددد‬
‫‪ ‬ن م د د د د ت م د د د ددم ن لد د د ددم ايحد د د ددن ا ا د د د د‬
‫دددددددددد‬
‫دت م د د د د د د د د د د ر ا مد د د د د د د د د ددن‬
‫‪ ‬ث دددددددددد ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د ام َ د د د د ب د د د د ال د د د د من ح د د د د‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫د د د ددي ا ن ايح د د د د اا‬
‫د د د د د ام د د د ددر‬
‫‪ ‬با د د د د د د ر م د د د د د د اس د د د د د د ح فيم د د د د د د ا د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د د د د‬
‫ايس د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬لَ ا د د د د د د د د د د د ددم‬
‫‪‬‬
‫َي د د د د د د د د د ح م د د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اح د د د د د د د ادر م د د د د د د ددم ل د د د د د د ددم امر د د د د د د د‬
‫ا‬
‫‪ ‬دد د د د د د د د د ل م د د د د د د د د د ا الحد د د د د د د د ددم ب د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬لد د د د ددم ي د د د د د ت ب لحم د د د د د ب لم د د د د د س د د د د د ن‬
‫باب الوكالة وما يتعلق بها‬
‫د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ل امد د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د ددراف‬
‫ا م د د د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د د د د د د لَد د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫رر ر‬
‫ا د د د د د د ي ا د د د د د د ام‬
‫ا امد د د د د ددن َد د د د د ددل ا د د د د د ددب‬
‫ا د د د د د د د د د د د د ا لَ ام َ د د د د د د د د د د د د ان د د د د د د د د د د د د ا رد ا‬
‫ا اح ث امد د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د‬
‫ظ د د ددر‬
‫ا ال د د ددي ا ايم د د د د ا د د ددر امد د د د فيد د د د ا ا‬
‫ا ا لد د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د يم ام د د د د د د د د د د ددن اد د د د د د د د د د د د ار‬
‫ا ام د د د د ددن َ د د د د ددل م ا د د د د ددْ ردد د د د د د ا ال د د د د ددم‬
‫اك ا ا د د د د د د دا‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د م ل د د د د د د د ل امد د د د د د ددن د د د د د د د ا‬
‫لمر د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا الد د د د د د د د د د د ددي ا ن ا د د د د د د د د د د د د د ا ب ا‬
‫ر‬
‫‪ ‬افا ب د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د ار ا لَ ارامد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ام د د د د د د د د اس د د د د د د ددح ن الد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د ا‬
‫ب ر دددددددددددددد‬
‫الك ال د د د د د د د د د د د د د د ي‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ْ فد د د د د د د د ال مد د د د د د د د م م اا د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د دا ر‬
‫ام د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬بمثَ د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د‬
‫‪ ‬يا د د د د د د د د ر م‬
‫‪11‬‬
‫ن ب د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د اح ادد د د د د د د ددم‬
‫ث اد د د د د د د ن اف امد د د د د د د‬
‫امد د د د د د د م د د د د د د ادن ال د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ْ ل د د د د د د درار ا د د د د د د د د ر مد د د د د د ددن‬
‫ا اح د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د درار ا ا د د د د د د د ددل بم د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د م م ا اد د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د ددن ا اَ د د د د د د د ددل‬
‫ان ايد د د د د د د د د د د د ددن د د د د د د د د د د د د در ام لَم ا د د د د د د د د د د د د ادم‬
‫ر اام ان د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ددر افاَد د د د د د د د د د د د د‬
‫َيد د د د د د د‬
‫د د د د د ددت د د د د د د د م‬
‫ا ال د د د د د ددم ا د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د د ت امد د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د‬
‫ا ل د د د د د د د د د ددي ا ام د د د د د د د د د ددن ا داَد د د د د د د د د د د م ا ادد د د د د د د د د د د‬
‫ا ال ا د د د د د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د د د د د د الم ا دد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د ل امد د د د د ددن اح ا د د د د د د ادر ف د د د د د د ال د د د د د د د ا‬
‫ل اس د د د د د د د د د د د دا ر‬
‫ل د د د د د د د د د د د د ر امد د د د د د د د د د د د ادر‬
‫ا امد د د د د د د د د د ددن الد د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د د د ا ا ا الد د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د امد د د د د د ددن ا اَد د د د د د ددل م ي د د د د د د د رد د د د د د د د ا‬
‫دددددددددد‬
‫دددددددد‬
‫دددددددددد‬
‫ف د د د د د د د د د د ال ي د د د د د د د د د د م‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د ددن ال د د د د د م اف د د د د د ا ا د د د د ددر م ام د د د د د‬
‫الد د د د د د د د ددن ا ر ا د د د د د د د د د‬
‫ا د َددددددددد فددددددددد ل‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اا ا مد د د د د د د د ادن المم د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د م بد د د د د د د د لرر ا م د د د د د د ددن‬
‫د دددددددد ا‬
‫‪ ‬اد د د د د ددم م د د د د د د ار ام د د د د د د امد د د د د ددن ا د د د د د د ادم‬
‫‪‬‬
‫اك ا ا ا اَ د د د د د د د د د د د د د ا امد د د د د د د د د د د د ددن ا داَ د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫‪ ‬م د د د د د د د ددن ا ام د د د د د د د ددن ال د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د م‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د مد د د د د د د دد د د د د د د ن م د د د د د د ادن ال د د د د د د د د‬
‫‪ ‬بمد د د د د د د د د د د ت ام د د د د د د د د د ددن ا داَد د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د د د د د د د د ايحد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ا ن الا د د د د د د د د د د د د د د ا لَ د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ا ن دد د د د د د د د د د ادر اب د د د د د د د د د د ا ح د د د د د د د د د د ن‬
‫ا ان ايم د د د د د د د د د د د د د ددر الد د د د د د د د د د د د د د د امن الا َ د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا د د د د د د د د اْ ب د د د د د د د د لما ر‬
‫ا ام د د د د د د د د د د ددن الد د د د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د د م ا اد د د د د د د د د د د د‬
‫لَ ا د د د د د د د د د د د د د د لم ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د ت ا ا ا د د د د د د د د ن ا د د د د د د د ادر‬
‫مد د د د د د د د د ددن م ل د د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د د اك د د د د د د د د د د م‬
‫فد د د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫‪ ‬ث د د د د د د د د د د ا امد د د د د د د د د د ردرات مد د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د ا‬
‫اك اح ا د د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬مثَد د د د د د د د د د د د د م ا دد د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫‪ ‬ل ا د د د د د د د د د د ددم ن د د د د د د د د د د د ا ن رداَ د د د د د د د د د د د‬
‫ا مدددددد‬
‫‪ ‬د د د د د د د ن ل د د د د د د ال د د د د د ددب‬
‫دددددد ا‬
‫‪‬‬
‫دددددددد ا‬
‫ا د د د د د د ددن فد د د د د د د د ال‬
‫‪ ‬ل امد د د د د د د ددن اي د د د د د د د د‬
‫ثب د د د د د د د د ت ا د د د د د د د ددر ا ا ا د د د د د د د د‬
‫ِ‬
‫الموكل والوكيل‬
‫فصل في تداعي‬
‫ان د د د د د د د د ا ا د د د د د د ددل ب د د د د د د د ا امد د د د د د ددن‬
‫ام د د د د د د د د د د م د د د د د ا ان ايدد د د د ددن ام ا د د د د ددل‬
‫ان ايدد د د د د د د ددن ب د د د د د د د د لا ر ا د د د د د د د د د ر ال د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ال اَ ام د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫داَ د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ددددد ر‬
‫‪ ‬فد د د د د د د لا‬
‫ا‬
‫دددددددد م‬
‫دددددددد م‬
‫دددددددد‬
‫م د د د د د د د ح د د د د د د د ا اف د د د د د د د ا م د د د د د د د ا امن‬
‫ي ا د د د د د امد د د د د ايمد د د د د ن ا ا د د د ددل‬
‫امد د د د د د د احَ د د د د د ددت ل ام د د د د د ددن ا داَد د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬ام د د د د د د د د ا ا‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د د د د د ا م ا د د د د د د د د د د د‬
‫ان م د د د د د د د د ا‬
‫دددددددد‬
‫بد د د د د د د د د د د ا ايمد د د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬اف امد د د د د د د د د د د ايمد د د د د د د د د د د ن ا لد د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ليد د د د د د د د ا الحد د د د د د د ددم لا د د د د د د ددر م ا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اي د د د د د د د د د د د د د ادرم‬
‫‪ ‬فيمد د د د م د د د ادن‬
‫ديم ال ا ر ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ان ي د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ال د د ددب ل امد د د د ب د د ددت ا َد د د د‬
‫‪ ‬مد د د ددن ا د د د ددر ا ف د د د د ام د د د د ح د د د د ا د د د د ادب‬
‫م‬
‫‪ ‬بد د د د د د د د د د د لا ر ال دد د د د د د د د د د د ل ا دد د د د د د د د د د د‬
‫‪12‬‬
‫باب الصلح وما يتعلق به‬
‫ب ر دددددددددددددد‬
‫ال د د د د د د د د د د د د ددَي د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د ادمث د د د د د د ال اي د د د د د د ف د د د د د د ا د د د د د درار‬
‫ف دددددد‬
‫د د د د د د ا م اَا د د د د د د‬
‫ف د د د د د د ال ي د د د د د د‬
‫د ل د د د د د د د د ددَي ب ل د د د د د د د د د د‬
‫ب لد د د د د د د د د د ا‬
‫لم م فد د د د د د الم د د د د د د م‬
‫ال د د د د ددَي بد د د د د د ا‬
‫ال د د د د د م د د د ددن ا د د د ددن ا اَ د د د ددل ال د د د د د‬
‫ال ا مد د د د د فد د د د د ال د د د ددَي ل ايد د د د د ا اسد د د د داَت‬
‫ال د د د د د د ددَي ب ل د د د د د د د م ا د د د د د د د ا الا د د د د د د ددب‬
‫ا ان ايد د د د د د د د ددن ي د د د د د د د د ادب‬
‫م د د د د د د د ددن ام اد د د د د د د د د‬
‫المح د د د د د د د ر‬
‫لد د د د د د د‬
‫ال د د د د د ددَي َ د د د د د ددل ا‬
‫ن ا د د د د د الا د د د د د ات ا اَ د د د ددل ا ميد د د د د امد د د د د‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د د ددْ د د د د د د د د د‬
‫البدد د د د د د د ددر ا حد د د د د د د د د ا‬
‫لَ د د د د ال د د د ددَي ا م د د د ددن ا د د د د د اح ا د د د ددر‬
‫ر‬
‫د د د د د د ددَي رامد د د د د د د د‬
‫ا ا دددددددد ا دددددددد‬
‫ا يد د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د فد د د د د د د د د ا دد د د د د د د د د ر‬
‫ال ردد د د د د د د د د ت مد د د د د د د د د‬
‫ا ا ا دد د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫د د د د د د د د د ن ال د د د د د د د ددَي‬
‫ال د د د د د د ددَي ب سد د د د د د د د م امد د د د د د د د‬
‫الث امد د د د د د د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د د د د د د د ا ار‬
‫د د د د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د ان الد د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫ح ددددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د د د د ادن ا ا‬
‫ا ان اي د د د د ددت م د د د د د ال د د د د ددَي في د د د د د ي اَ د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ا احَد د د د د د د د د د فيمد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د ددَي ف د د د د د ال د د د د د ل اح د د د د د‬
‫ب‬
‫اح د د د د د‬
‫الم د د د د د د د د د د ددر ال ر د د د د د د د د د د ددي ا‬
‫ا‬
‫ال‬
‫َد د د د د د د د ددل ا‬
‫‪ ‬ل د د د د د د د د د لد د د د د د د د ددي ا‬
‫اك لَ م د د د د د د د د ر ف د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ر‬
‫‪ ‬اد د د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬في د د د د د د د د م د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ي د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫دددددددددددددد ر دددددددددددددد‬
‫دددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫َد د د د د د د د د د د د د ددل ال م د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫اس د د د د د د د د د د د د د د ا ر‬
‫الم يد د د د د د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د د د د د لَ‬
‫‪ ‬ا ا‬
‫‪ ‬مد د د د د د د بد د د د د د د ان ا د د د د د د ادر ار د د د د د د د ا ا ا د د د د د ددت‬
‫اك ا د د د د د ددر مر د د د د د د‬
‫‪ ‬مد د د د د ددن م د د د د د د اف د د د د د د ا‬
‫ددددددددددددددد‬
‫‪ ‬فح ل د د د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د د د ا مس د د د د د د د د د د د د د د ب‬
‫فصل‬
‫المد د د د د د د د د د د د ث ر‬
‫د د د د د د د د د د د د ن احر د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫اا‬
‫‪ ‬د د د د د ا ب د د د د د اي َ د د د د د‬
‫‪ ‬ب ا د د د د د د د ا د د د د د ددن ام‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫امد د د د ددن ا د د د د د ا ا د د د د د ادم‬
‫را د د د د د د د ا د د د د د د د ا ال د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د ا ا د د د د د د د ن ا ا د د د د د د د ادرر‬
‫ا ددددددد‬
‫در ل ام د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ار ا د د د د د د د د د د د د د ادي ا ا د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ن د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د ددر ل د د د د د د د ددل ا د د د د د د د د درار‬
‫‪ ‬ام د د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د‬
‫َد د د د د د ددم م د د د د د د د د ار ل د د د د د د د اي د د د د د د ددي‬
‫مد د د د د د د د د د ان اا د د د د د د د د ددر ال ارام د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مد د د د د د اام مبا د د د د ددل فد د د د د د ر‬
‫‪ ‬لَ ا د د د د د د د د د ن فد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ل‬
‫ددددددددددد ن‬
‫ال د د د د د د ا ر‬
‫الم د د د د د د د د د ار‬
‫ي م د د د د د د مد د د د د ددن ر‬
‫‪ ‬دد د د د د د ل سد د د د د د ا‬
‫دددددد ا‬
‫ام د د د د د د ا ا د د د د د ددب ا د د د د د د‬
‫‪ ‬الد د د د د ددم ا د د د د د د‬
‫‪ ‬ال د د د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د د ددم ا ر اد د د د د د د د د د د د لَمد د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ب ل د د د د ددر ف د د د د د ال د د د د د ن ل د د د د د ا‬
‫باب النكاح وما يتعلق به‬
‫بد د د د د د د د د د د د د د ر ال د د د د د د د د د د د د د د ي الردد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا ددددددددددد‬
‫ام د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ثد د د د د د د د د ددم ال د د د د د د د د د د ا ل‬
‫‪13‬‬
‫اح د د د د د‬
‫مب د د د د د د د د د د د‬
‫ماَ د د د د د د د د د د ا ارد د د د د د د د د د د ن‬
‫فد د د د د الد د د د د‬
‫ال د د د د د م فد د د د د ا‬
‫ددددد‬
‫ال د د د د د د د د بمد د د د د د د د د اد احد د د د د د د د‬
‫ف ل ر د د د د د د ددي‬
‫رب د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ر اا د د د د د د د د د الم د د د د د د د د د ا‬
‫ا ا مد د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ر ام ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د را ب لد د د د د د د د د د د د د ر م الس د د د د د د د د د د د ددب‬
‫ار د د د د د د د د د ددم‬
‫اي اب د د د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د مد د د د د د د سد د د د د د ردم‬
‫اك ا ح يد د د د د د د د د د د د ل‬
‫مد د د د د د د ف ر ا د د د د د د د‬
‫ا‬
‫د مد اي دي مَ د د يم ا در‬
‫الم د د د د ددر ال د د د د د ا م د د د د د ا د د د د د‬
‫ددددد ا‬
‫ا‬
‫يد د د د د د د د د د د د د د د ادر الردد د د د د د د د د د د د د د د ب لم ا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د د د د د ال الم ا اد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اا‬
‫ب اح اسد د د د د د د د د الم د د د د د د د ددر فد د د د د د د د د الم د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د ا م اد رم د د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬م د د د د د د ددن م د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د ا مس ا‬
‫دددددددددد‬
‫د د د د د د د ادح‬
‫‪ ‬ل د د د د د ددي ا ل ادثا د د د د د ددر احد د د د د د د مد د د د د د د ار د د د د د د د‬
‫‪ ‬ثا اثا د د د د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫ا‬
‫ين فد د د د د د ال د د د د د د ن‬
‫‪ ‬حد د د د د د م د د د د د ادن ال د د د د د در ا‬
‫‪‬‬
‫مس د د د د د د د د د د د د د د د د با د د د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا م د د د ن ف د ا د ارر‬
‫‪ ‬في د د د د د د د د د‬
‫ح م د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د ال د د د د د د د د‬
‫ب لم د د د د د د د د‬
‫دددددددددددددددد ل‬
‫فر ا د د د د د د د د د‬
‫َا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د د ان م د د د د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ين اسد د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬سد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ر ل د د د د د د د د د در ا‬
‫‪‬‬
‫س د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددب ا‬
‫ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫فصل في األولياء وما يترتب على الوالية‬
‫ٌ‬
‫در‬
‫در ‪ ‬م ادَ د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ددر في د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د اا‬
‫د د د د د د د د د د د يد د د د د د د د د د د د ن حد د د د د د د د د د ددر ا ادد د د د د د د د د د د اا‬
‫الس د د د د د د د د د‬
‫لَم لد د د د د د د د ددك ف د د د د د د د د د ن اف د د د د د د د د د ا‬
‫فد د د د د د د د د د د د د د رب ان اب د د د د د د د د د د د د د د ب ل ر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫لَ ا د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ا ا ليد د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫اب د د د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د د د ا اح لَ ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫المد د د د د د د د ا‬
‫در ال ا د د د د د د د د د ليسد د د د د د د ددت ا د د د د د د د د د‬
‫المح د د د د د د د ر ام ام د د د د د د د ا اد اح د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د ر ال د د د د د د د بمد د د د د د د اسد د د د د د د ا اح‬
‫ربد د د د د د د‬
‫فددددددددد ر‬
‫ا د د د د د د د د دا ر‬
‫ا ان ايمد د د د د د د د ددت ا‬
‫د د د د د د َ د د د د ددل ا د د د د د د حد د د د د د ا ال ر د د د د د د ا ر‬
‫ن ا د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د ا ال َد د د د د د د د د د ي ا ا د د د د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د الد د د د د ددم ا َد د د د د د د ان ا ا د د د د د ددل اف امد د د د د د د‬
‫الح د د د د د د د د د ب لا س د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د‬
‫ث بد د د د د د د د د د الردد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د اا ف د د د د د د د د د د اف ا د د د د د د د د د در ال اس د د د د د د د د د د‬
‫دددددددد‬
‫‪ ‬ب اح اسد د د د د د د د الد د د د د د د د ر فد د د د د د د د ال‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د م م د د د د د د د د ن ار د د د د د د د د ادي‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ان يس د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د ا لد د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د ل‬
‫ا ر‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د يم امد د د د د د د د د د د د د ددر ي ا ام د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ب ا د د د د د د د د د د ددر ن ف س د د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د د ادح‬
‫‪ ‬م ا د د د د د د د ن ا اا د د د د د د ددل ا ا ب د د د د د د د ال ا ام د د د د د د د‬
‫ظ د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ال ا دد د د د د د د د لَحد د د د د د د د ر فيد د د د د د د د ال ا‬
‫‪‬‬
‫ا اَد د د د د د ددل د د د د د د ددر ل م‬
‫ظر‬
‫ددددددد بددددددد ل ا‬
‫‪ ‬امد د د د د د د د َمد د د د د د د د ا َ ا مد د د د د د د د امد د د د د د د د اح امد د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ا َ ا م د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا اب د د د د د د د د د د ا َ ام د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫اك بد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ن ار ا‬
‫له اإلجبار وما َّ‬
‫ق به‬
‫فصل فيمن ُ‬
‫يتعل ُ‬
‫ُ‬
‫ٌ‬
‫ا بد د د د د د د ر د د د د د د د ا د د د د د د د م ا د د د د د د د‬
‫‪ ‬لد د د د د د د‬
‫المَ د د د د د د د د ددك ام د د د د د د د د د د‬
‫‪14‬‬
‫دددددددد ر‬
‫دك ف د د د د د د د د‬
‫اد ام د د د د د د د د ل د د د د د د د د لد د د د د د د د ا‬
‫يسد د د د د د د د د د د د د د د ا اح‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د د السد د د د د د د د د د د د د د در‬
‫د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د د د‬
‫ن‬
‫ا‬
‫دد د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د فيم د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا‬
‫در‬
‫ح ثم د د د د د د د د د د ا بدد د د د د د د د د د ا‬
‫ح ثمد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د د د د د د ا ن الث د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اس د د د د د د د د د‬
‫ا ثارد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ددر ا‬
‫رلد د د د د د د د د د‬
‫ب ف دد د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ت ل ا د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫ب دد د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫دد د د د د د د د د د د د د د د لبدر‬
‫د ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ال َ د د د د د د د د د د ي الد د د د د د د د د د د ار‬
‫ا ان رر د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د امد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ف سد د د د د د د د د د ال دد د د د د د د د د د‬
‫اف ام د د د د د د د د د د افس د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د د فس د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددددددد‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د د د د د ل ر م اَ د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د ددل ا اد د د د د د د د د د ادر‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د د د د د مس د د د د د د د د د د د ي م د د د د د د د د د د د اف ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اف ام د د د د د د َ د د د د د د ي ب د د د د د د ا ثب د د د د د د ت الس د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د در‬
‫‪ ‬اف ام د د د د د د د د د ا دد د د د د د د د ددت ب ا د د د د د د د د د ا المث د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ال د د د د ددمت ن البد د د د د ددر فد د د د د د الردد د د د د د‬
‫‪ ‬ادا د د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د ددر‬
‫اد د د د د د د د ا‬
‫بد د د د د د د د لحرام ال َ د د د د د د ددت ف د د د د د د د د‬
‫ا ددددددد‬
‫ا د د د د د د ددر‬
‫ف سد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬د ل د د د د د د د ددحيي مد د د د د د د د د ب ا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د يد د د د د د د د د د الردد د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د‬
‫فصل في حكم فاسد النكاح وما يتعلق به‬
‫ٌ‬
‫‪ ‬ف لا س د د د د د د د د في د د د د د د د د‬
‫م مد د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د ددْ ا د د د د د د د د د د ا‬
‫مد د د د د د د د د ددن ال د د د د د د د د د د ا‬
‫الحد د د د د د د در ا َ احد د د د د د د د ال ا الد د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د د د ا ر ا‬
‫لَ د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ن ا د د د د د د د د د د اس د د د د د د د د د د م‬
‫ددددد‬
‫السد د د د د ردر ا‬
‫ال ا د د د د د لَرد د د د د د ف د د د د د ر‬
‫الب د د د د د د د د ب لب د د د د د د د د د د د د د د د د ا ال ر د د د د د د د د ر‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ل ام امد د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د د د د ف ال د د د د د د ا لد د د د د ددي‬
‫اي س د د د د د د د د الردد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫بد د د د د د د د د د د د د د د د د ل ا بدد د د د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫اد د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ددرا‬
‫‪ ‬فا س د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د بم د د د د د د ددر المث د د د د د د د اب د د د د د د د ب د د د د د د د‬
‫ا د د د د اف اسد د د د‬
‫‪ ‬فد د د د دد د د د ر مد د د د م د د د ادن الردد د د د‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د د د ا ا ا ال د د د د د د د د ددي ا الد د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د د د د ب س د د د د د د د م الا س د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د د ددي ا ال د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د درار‬
‫د د د د د د ا ال د د د د د د ال س د د د د د د في د د د د د د م د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ددر ب د د د د د د د د د د ي اد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د د ا َ د د د د د د د ددل د د د د د د د د د م د د د د د د د د ادي‬
‫ر‬
‫د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د ددن م ل د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د دا‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا دددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا ددددد‬
‫ب م د د د د د د د د فد د د د د د د د د‬
‫فصل في مسائل من النكاح‬
‫ر د د د د د د د د ددي‬
‫ال د د د د د د د د د المد د د د د د د د ددر ح د د د د د د د د د‬
‫ي د د د د د د د د د ا رس د د د د د د د د د ا ح ل د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫بسد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د ددي ا َد د د د د د د د د م‬
‫د د د د د د د د د د د د د ا ر ال د د د د د د د د د د د د د ال ن ن ا د د د د د د د د د د د د د اا‬
‫لَ ا د د د د د د د د د د د د د د ا اب د د د د د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫‪‬‬
‫ددددد‬
‫َد د د د ددل ال د د د د د‬
‫ا ددددد‬
‫ام د د د د د د د د د ددن ي احد د د د د د د د د د ددم‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د د د د د ا الثرد د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ال د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د ل ال د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د ر اا‬
‫‪‬‬
‫‪15‬‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ير ب ام ل د د د د د د د د د د د د د د الثر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ف د د د د د د الم د د د د د ددر اب د د د د د د ا ال ا د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ايح د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د ل‬
‫ام د د د د د د د د د د لَ ام د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ا‬
‫لم ر ا اَد د د د د ددل‬
‫ان ا د د د د د ددل ال د د د د د ددم ن ب د د د د د د ا‬
‫ا حاَد د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ددي ا ال ا د د د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د د د ر‬
‫الم ح د د د د د د د د لَ د د د د د د د د ر ام د د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ايس د د د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د د د ا ا ن ا ا د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬مد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ل د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د د د اد ابد د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ددم د د د د د د د د د د د ادب‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د ف ل احم د د د د د د د ا د د د د د د ددي م ام د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د د د د د د د د د ددل حيد د د د د د د د د د د د د د ا ا ا الم د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫يد د د د د فد د د د د الم د د د د د ن مد د د د د ت ا ا د د د د د‬
‫‪ ‬اث د د د د د د د د د ددت الا س د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د‬
‫ا دددددددددد ا ا دددددددددد‬
‫ا مد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د ي ا د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ر‬
‫ال َد د ددت ف د د د ام د د د د د د ال س د د د ف د د د‬
‫فصل في تداعي الزوجين وما يلحق به‬
‫ال‬
‫ال د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د م م د د د د د د د د ا َا د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د ن ايد د د د د ددن ل د د د د ددك م د د د د ددن د د د د د د ال د د د د د د‬
‫امد د د د د د ا اليمد د د د د د ن ن د د د د ددن ال د د د د ددم ح ا د د د د ددر‬
‫در‬
‫ا ادد د د د د د د د د د د د اا‬
‫اب د د د د د د د د د د د د ا ا ايحَد د د د د د د د د د د ددت‬
‫فددددد‬
‫ف د د د د د م د د د د د د د د د د د ن َي د د د د د الا اسد د د د ددم‬
‫َ د د د د د د د د د د د ددل الردد د د د د د د د د د د د د‬
‫ان ا ار د د د د د د د د د د د د ادي‬
‫فددددد ا سددددد ا ح ددددد‬
‫الر ا د د د د د‬
‫ي ا ددددد ر‬
‫ا د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د‬
‫الحدد د د د د ددم ف د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ر م م د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د در‬
‫ح ث ام د د د د د د د ا د د د د د د د م د د د د د د د ا د د د د د د د ادد د د د د د ددر‬
‫ف دد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ايحَ د د د د د د د د د د د د د د د د ن الردد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د ا ا الا د د د د د د ا ل امد د د د د ددن د د د د د د ا ب ام د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ال ا د د د د د ددت ا مد د د د د د د ا َا د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د‬
‫دددددد‬
‫احَد د د د د د ددت ال‬
‫ال د د د د د د‬
‫فيم د د د د د د‬
‫ر دددددد‬
‫ددددددد‬
‫امد د د د د د د‬
‫د د د د د د د ن الد د د د د د ددم ايحَد د د د د د ددت‬
‫ان مد د د د د د د اح لا د د د د د د د فد د د د د د د‬
‫ا ارافد د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د ا د د د د د د د ر ام د د د د د ددر الردد د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د ل لَ ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د ايح ر د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د اح د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ثد د د د د د د د د د ددم يد د د د د د د د د د د د ن اب‬
‫ان‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د د د د د د ار‬
‫در‬
‫د د د د د د د د د د د ا ا م ا د د د د د د د د د د د اا‬
‫د د د د د د د د د د د د ا َد د د د د د د د د د د د ا م‬
‫دي الرفد د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف ددددددددد ا ا ا دددددددد ر‬
‫‪ ‬ب َ د د د د د د د د اح د د د د د د د د د د د د د د د ددر الا ا د د د د د د د د‬
‫د د د د ددي الحَ د د د د ددت فد د د د د د حَ لد د د د د د‬
‫‪ ‬امد د د د د د ي‬
‫‪ ‬ب امد د د د د د د د بد د د د د د د د ب د د د د د د د د ا اليمد د د د د د د د ن حد امد د د د د د د د‬
‫‪ ‬ل ام د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د م احر د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اد د د د د د د د د د د ادر ا م د د د د د د د د د د د م في د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ثار‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د د د د د د د الا س د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د‬
‫ددددددددددد‬
‫ال اَ امد د د د د د د د‬
‫‪ ‬ي د د د د د د ددب ارا د د د د د د د د اب د د د د د د د د‬
‫فد د د د د ال د د د د د ر ا اا د د د د ددل‬
‫‪ ‬في د د د د د ل د د د د د‬
‫‪ ‬مد د د د ددن ا د د د د د د ر مد د د د د د احَ د د د د د د اب د د د د د د ا ال اد د د د د د‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د د د مد د د د د د د د ا ا د د د د د د ددت بد د د د د د د د ل احَت‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د ا مد د د د د د د دد د د د د د د ن اف احَ د د د د د د د ل امد د د د د د د‬
‫‪ ‬ام د د د د د د د د د د ددر مثَ ا د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د مب د د د د د د د د د د د‬
‫دي اث د د د د د د د ددت الردد د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ر‬
‫فصل في االختالف في القبض‬
‫‪16‬‬
‫‪ ‬فد د د د ال د د ددب‬
‫ان مد د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د ا ااَا د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د د ل لَ د د د د د د د د د د د د د د اليم د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫الا د د د د د د د د د د الد د د د د ب د د د د د ا امد د د د د ا ا د د د ددل‬
‫ا د د د د ا ال د د د د فيمد د د د ا ا د د ددل م د د ددن اب د د د د ان‬
‫الا د د د د د د د د اليمد د د د د د د د د ن لَد د د د د د د د د ا اا د د د د د د د ددل‬
‫الد د د د د د د ف ا ال ا د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د‬
‫‪ ‬ايد د د د د د د‬
‫‪ ‬ا د د د د ددل ا د د د د د د ال د د د د ددر ار يد د د د د د اح اس د د د د ددن‬
‫‪ ‬ف د د د د د د ا ف د د د د د د ال د د د د د د ل ا ا د د د د د د ا ا د د د د د د‬
‫لد د د د د د ددل‬
‫الحاَ د د د د د د د ددل‬
‫لَ د د د د د د د د د‬
‫اد د د د‬
‫لَ د د د د الد د د د‬
‫د د د دا‬
‫ف د د د د د د د د د ح د د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د ا د د د د د د د ل ا د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫ن دد د د د ان ا د د د د احد د د د ا فد د د د الد د د د ايحد د د د‬
‫ث د د د د د د د ددم ال ا د د د د د د د د د ام ا د د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د د ا ‪ ‬ا ا د د د د د د ددب ا الحد د د د د د د د ان ممد د د د د د د د ر د د د د د د د د ا‬
‫فصل فيما يهديه الزوج ثم يقع الطالق‬
‫د د د د د د د د ام د د د د د د د رسد د د د د د ددَ ال د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د د ن ايدد د د د د د د د د د ددن ا ي د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د ددم ا‬
‫با سد د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د ا ان ا ا ايد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د د د د د ددن رايد د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا‬
‫ا م د د د د د د د د رس د د د د د د د د ال ا اد د د د د د د د د ح ا اس د د د د د د د د‬
‫ثد د د ددم ال ا د د د د ال ي د د د د ر ف د د د د ا د د د ددر ا ف د د د د‬
‫ا رس د د د د د د د د د د د د د لَث د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا مد د د د د د د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د د د د م د د د د د د د د ادن الثريد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬افد د د د د د د د د د د د ا ايسد د د د د د د د د د د د ي ا د د د د د د د د د د د د‬
‫ي اد د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د مس د د د د د د د د د د ا َْ م د د د د د د د د د د اب اي د د د د د د د د د د‬
‫در افاَ د د د د د د ام د د د د د د ا ا د د د د د د ا ا‬
‫‪ ‬مد د د د د ددن ا د د د د د د سد د د د د د ا‬
‫‪ ‬مد د ددن ام را د د د ال احَد د ددت ا اَي د د د ا د د د ا ا د د د‬
‫م د د د د د د ادن ال د د د د د د د ا فد د د د د د د ر‬
‫‪ ‬مسد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ددددددددد‬
‫ال د د د د د د د د ددر بد د د د د د د د د ار ي د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ددرل دس د د د د د د د د مد د د د د د د د ادن ال امحظ د د د د د د د د ر ‪ ‬لَ د د د د د ف د د د د د ال ا د د د د د ا اَد د د د ددل ال ام د د د د د ر‬
‫فصل في االختالف في الشوار المورد بيت البناء‬
‫ن ا ارا د د د د د د د د ددت ام د د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د ددل‬
‫ا‬
‫د د د د د د د د د د د د ر ل امد د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د ام اد د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د ددر ا ر ا د د د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د د لا‬
‫ا ان ايدد د د د د د د د ددن ب ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د ار ا د د د د د د د د د ا ا ا‬
‫فد د د د د سد د د د د البد د د د ددر ا م د د د ددن د د د ددر ا‬
‫ا‬
‫د د د د ددم ان ف د د د د د س د د د د د‬
‫ان م د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د البد د د د د د د د د ددر د د د د د د د د د د اار ا‬
‫‪ ‬ا ا َ د د د د د د د د د ددل ا د د د د د د د د د د د ليد د د د د د د د د د د سد د د د د د د د د د درَ ام‬
‫‪ ‬ام د د د الد د ددم اي د د د اب د د د ا ال ا د د د اف د د د ا الس د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د ا الد د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ادد د د د د د د د‬
‫افاَد د د د د د د د مد د د د د د د د‬
‫ان‬
‫دد د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د ا‬
‫دد د د د د د د د‬
‫م د د د د د ا اَا د د د د ددت ‪ ‬م ل ا د د د د د د د د د امرا د د د د د د د د د ال َد د د د د د د د د ادم ا اا د د د د د د د د ددت‬
‫فصل في االختالف في متاع البيت‬
‫ال د د د د د د د ددت في د د د د د د د د ا َا د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د ايمد د د د د د د ن‬
‫ف د د د د د د لا ا د د د د د د ال د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د د ب لرس د د د د د د د د د د د د د د د د د د د لحَ‬
‫ا ان ايدد د د د د د د د د د د ددن ا بد د د د د د د د د د د د د ر م ام د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الد د د د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د د د ددم ر ا د د د د د د د د د د د د اف اا د د د د د د د د د د د ددل‬
‫لس د د د د د د د د د د ردد ن‬
‫‪ ‬فيمد د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا امد د د د د د د د د د اد د د د د د د د د د اَ‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د د د د ا ل ا ا د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مث د د د د د د د د د الر د د د د د د د د د احاَا د د د د د د د د د ا ا اسد د د د د د د د د ادم‬
‫‪17‬‬
‫ا ا د د د د د د د د ددل ‪ ‬ام د د د د د د د د د ا ال ايمد د د د د د د د د د ن ا ب لد د د د د د د د د د الا ا د د د د د د د د د د‬
‫اك لَ د د د د د د د د د‬
‫م لد د د د د د د د ددك د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د حب م د د د د ددن د د د د ددر مد د د د د د ا د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ا ل امد د د د د د ددن ايحَد د د د د د ددت ام د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الضرر والقيام ِب ِه وب ِ‬
‫فصل في إثبات َّ‬
‫عث اْل َح َك َمْي ِن‬
‫َ‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ا ف د د د د د د د د ال د د د د د د د د‬
‫بسد د د د د د د ددم‬
‫ايث د د د د د د د د د د د ددت ا د د د د د د د د د د د د درار ب ل د د د د د د د د د د د د د‬
‫ل ا د د د د د د د ددت ا اث ا اد د د د د د د ددت‬
‫ا ان ا د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د‬
‫بد د د د د د د د اليم ن الد د د د د د د د ْ فد د د د د د د د الم ا ا د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د درار ا د د د د د د د د‬
‫ادد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ب‬
‫اك ار د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د لَمد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ان ا‬
‫ح ثم د د د د د د د ال ا د د د د د د د ث د د د د د د ددت ال د د د د د د د ادرر‬
‫ادد د د د د د د د د د لمَ ا م‬
‫د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫ا اي د د د د د د د د ادر ال د د د د د د د د د بمد د د د د د د د د اي د د د د د د د د د‬
‫ا ان ث د د د د د د د د د د د د د د ت ا د د د د د د د د د د د د د د ادرر ا ا د د د د د د د د د د د د د د اار‬
‫لح ادم د د د د د د د د د د د د د د د ن اب د د د د د د د د د د د د د د د ب ا ث د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ف ا‬
‫ر د د د د د د ددت‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د دراار ف د د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د م مد د د د د د د د اليمد د د د د د د د ن ر اد د د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د لر لَ َد د د د د د امد د د د د د ا ال احَ د د د د ددت ا مد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فرا د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د بدد د د د د د د د د د ر احد د د د د د د د د د‬
‫ا الد د د د ددم ايدد د د د ددن ال ا د د د د د ب د د د د د ا د د د د ددرل ا د د د د د ا ر‬
‫د د د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د د د ا ارف د د د د د د د د د د د لَ اح ادد د د د د د د د د د ددم‬
‫ن اي د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د‬
‫ا بد د د د د د د د د د د د ل‬
‫‪ ‬ل ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د ارف ا د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د د ددراار‬
‫‪ ‬ا ا مد د د د د د د د د د د د د د بم ا ا د د د د د د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د د د د ددرآن‬
‫‪ ‬ال اب د د د د د د د مد د د د د د ددن ا ر ام د د د د د د د ن د د د د د د د ام‬
‫ن د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د ال ن مد د د د د د د ددن ا َ ام د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د ب د د د د د د ا د د د د د د اح اد ام د د د د د د ايم د د د د د د ا ا ‪‬‬
‫د د د د د د د د د اار لَ د د د د د د د د د ا ن فيم د د د د د د د د د اف ا د د د د د د د د د ا‬
‫فصل في الرضاع‬
‫ا دد د د د د د ام د د د د ددن اح د د د د ددرم ا د د د د ددر ب ل اسد د د د د د‬
‫افد د د د د د د د د د ن اا د د د د د د د د ددر الد د د د د د د د د د ب لر د د د د د د د د د د‬
‫ايَد د د د د د د د د د د د د د د ا م ال د د د د د د د د د د د د د د د ا ب ل د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫رار م م د د د د د د د د د م د د د د د د د د د‬
‫اك ب د د د د د د د د د‬
‫دددددددددد ا‬
‫ي اسد د د د د د د د د د د د د د الردد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ب ل ا د د د د د د د د د د د د د د ال ن‬
‫ب د د د د د د د د د د د د د ث ا ا ن ن ايدد د د د د د د د د د د د ددن ا ل ام د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬افمثَ ا د د د د د د د د مد د د د د د د د ادن الر د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اف د د د د د د ا لد د د د د ددل افس د د د د د د الرد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د م د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د ا‬
‫بد د د د د د د د د د د‬
‫ار‬
‫اا د د د د د د د د‬
‫ا دددددد‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫ا ا ددددددددددد ن ا ا ا ددددددددددد‬
‫دد د د د د د د د د د د ا ن‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د د د د ددح ا ر د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د ددن ا د د د د د د ا د د د د د د ا د د د د د د اف ا د د د د د د ا َ امد د د د د د‬
‫ر د د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د د ادر د د د د د د د د د د د د ا ا ف د د د د د د د د د د د‬
‫فصل في عيوب الزوجين وما ُيرُاد به‬
‫مد د د د د د د ادن ال د د د د د د د ن ال د د د د د د د ام ال ا د د د د د د د ادرْ ‪ ‬الد د د د د ا فد د د د د الا د د د ددر ال يد د د د د ر ي اد د د د د اْ‬
‫اب د د د د د د د د د ا ث د د د د د د د د د ت ال د د د د د د د د د ا د د د د د د د د درار ‪ ‬ب د د د د د د ارف د د د د د د ا امد د د د د ددر ف د د د د د د الم د د د د د د ر‬
‫ا افد د د د د د د د د د د ددر ال د د د د د د د د د د د د‬
‫اك‬
‫بل‬
‫دددددددددددد‬
‫ر ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددل الد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا‬
‫‪‬‬
‫احد د د د د‬
‫َ د د د ددت فد د د د د ا ل د د د ددل ا د د د د د‬
‫ددددددددددددد‬
‫‪ ‬د ل ا د د د د د د د د د د د د د ر ال د د د د د د د د د د د د د ال‬
‫‪ ‬افاَ د د د د د ددي ا فد د د د د د د الحد د د د د د ددم بد د د د د د د م د د د د د د د‬
‫‪18‬‬
‫ح ددددددد‬
‫ددددددد‬
‫ال د د د د د د د‬
‫بد د د د د د د‬
‫ار‬
‫ا اَد د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د ددل مد د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د م‬
‫اب د د د د د د د د د د د د د د ا ا ايحد د د د د د د د د د د د د ددم بد د د د د د د د د د د د د د ل‬
‫دي دد د د د د د د د حرار‬
‫ال د د د د د د د د فد د د د د د د د ا د د د د د د د ر‬
‫د رلر د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫فدددددددد سدددددددد ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د الرسد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫يد د د د د د د د د ن ا ا د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د م مد د د د د ددن‬
‫يم ا د د د د د د ال ام د د د د د ددر ْ ا‬
‫ح د د د د د د د ا الد د د د د د ددن يم ا ا د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ار‬
‫ان اي د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ددت اث د د د د د د د د ا ا اام د د د د د د د د‬
‫د د د د د د ا امد د د د د ددن الد د د د د ددم ا د د د د د د‬
‫ما د د د د د د ا‬
‫الر د د د د م د د ددن ا د د د د ال د د د د‬
‫ال د د د د فد د د د ر‬
‫ا ار د د د د د د د د د د د ن ب د د د د د م د د د د د ا ا د د د د د‬
‫ال ا ث د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ب ل د د د د د د د د د د د د د د يم ال د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د د د د د د ا اد د د د د د د د د د د د د ادرْ ام د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د بسد د د د د د د د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الر د د د د د د د د‬
‫ا الا د د د د د د ددر فد د د د د د د د ال سد د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د داَ‬
‫ديم‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د د ادرْ د د د د د د د ا‬
‫اك فد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ن ال د د د د د د د د د ام‬
‫‪ ‬دد د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د ال‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫َد د د د د د ددل ا‬
‫ن د د د د د د د ام ال د د د د د د ددر‬
‫ظ دددددددددددد ر‬
‫دددددددددددد ا ب ل دددددددددددد ر د ل ر‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ال د د د د د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د الث ثد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫مد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر الم ا ر د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د ن ف سد د د د د د د د د د د د ا ن‬
‫ا مد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د در‬
‫‪ ‬ف ل د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د اليم د د د د د د د د د د ن م ا ام د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ن ا اَ ا د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اددددددددد‬
‫اب د د د د د د د د د د د د ا الد د د د د د د د د د د ددر ب د د د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د ا ل م د د د د د د اب د د د د د د امد د د د د ددر اح ا د د د د د د‬
‫اليسد د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا‬
‫‪ ‬د د د د د د د د د د د د د د ادر الحد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د ر‬
‫‪ ‬اف د د د د د د ا د د د د د د ا م د د د د د د ف د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ا ل د د د د د د د د ا آف د د د د د د د د مد د د د د د د ددن اب د د د د د د د د‬
‫‪ ‬د د د د د د د د د لا رن ثد د د د د د د د ردم ال ا د د د د د د د د ا ف ا د د د د د د د د‬
‫ب ا د د د د د د د د د د د د ددرل يم اثاد د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬احد د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ادر م د د د د د د د ددن ا م د د د د د د د ددل‬
‫در‬
‫الد د د د د د د ح د د د د د د د ال د د د د د ددم ا د د د د د د د ا بد د د د د د د اا‬
‫د د د د د د د د ارا ا د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د الد د د د د د د ددم د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د د د رال ا د د د د د د د د د اار‬
‫‪ ‬ال د د د د د د د ددم ار د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مد اد د د د د د د د د د د د د د د د ام فد د د د د د د د د د د د د د د د لر مسد د د د د د د د د د د د د د د د ب‬
‫ا امد د د د د د د د د ددن ل د د د د د د د د د د ا ل ايم د د د د د د د د د د ن ام ا ا د د د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د ا‬
‫لك ا‬
‫‪ ‬ل ا ا د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ر اراب ا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬الد د د د د د د د ل د د د د د د ددل اف ا د د د د د د د د ل امد د د د د د د د ا اا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د د د د د ا م ال ا د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ا ا اد د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د الد د د د د د‬
‫اك اي د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ال د د د د د د د د د د د‬
‫الا د د د اب د د د ف د د د الح د د د‬
‫ددد ا ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ادي‬
‫‪ ‬ل يد د د د د د د د د د د د د د د ا مسد د د د د د د د د د د د د د د ا ار‬
‫دد د د د د د د د ا د د د د د د د ادرر فد د د د د د د د ا سد د د د د د د د ل ايد د د د د د د د‬
‫فصل في اإليالء و ِ‬
‫الظهار‬
‫الحَ د د د د ددت‬
‫ا ا ا د د د د د د ا يد د د د د د م د د د د ددن اد د د د د د م ا‬
‫اي د د د د د د د د‬
‫ايا د د د د د د د د ال د د د د د د د د ح د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د م لَد د د د د د د د د د د د د د د د ا ل لَرسد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ح د د د د د د مد د د د د ددن ا د د د د د د م ارف د د د د د د ا د د د د د ددت‬
‫ال د د د د د د ر فد د د د د د ال ا َ د د د د ددت‬
‫َ د د د د ددل‬
‫‪ ‬الد د د د د د ددي ا ال د د د د د د د د ل د د د د د د د‬
‫‪19‬‬
‫اا ا د د د د د د د‬
‫مد د د د د د ددن ي د د د د د د د‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د المد د د د د د د د د ل‬
‫د د د د د د د د د ر اراب ا د د د د د د د د د‬
‫ال د د ددرك ا د د د ا لَ د د د ادرر‬
‫اك ح د د د‬
‫فد د د‬
‫ا‬
‫ظ ددددددددددد ر‬
‫اب د د د د د د د د د د د ا ااَ د د د د د د د د د د د م ف د د د د د د د د د د د ال ر‬
‫المد د د د د د د د د د د د د د ث ر‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د د د د د د المظد د د د د د د د د د د د د د ر ا‬
‫ر‬
‫م د د د د د د د ددن اب د د د د د د د د د ان د د د د د د د د د ام ار بد د د د د د د د د ل‬
‫اك ااي د د د د د د د د مد د د د د د د د الد د د د د د د د ظ د د د د د د د د ر‬
‫ادد د د د د د د د ا‬
‫ان ايدد د د د د د د د د د ددن مظ د د د د د د د د د د د ر‬
‫ثد د د د ددم ال د د د د د‬
‫فددددد ا‬
‫مددددددددددد ل‬
‫ددددد ا ا ا ددددد‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د ا ار اك ال د د د د د د د د رك لَ د د د د د د د د ا ل ام ا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مد د د ددن اب د د د د ا د د د ددر ح د د د د م م د د د د ا ا ا د د د ددر‬
‫‪ ‬ل امد د د د د د د ددن اد د د د د د د ددل ال د د د د د د د د ادر اك د د د د د د د د ر‬
‫‪ ‬م د د د د د ددن اد د د د د د د م ارف د د د د د د د د د د د د د د ا ال ام د د د د د د د ر‬
‫ال د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د َ د د د د د ددل ال ر د د د د د د د‬
‫ا‬
‫‪ ‬امد د د د د ددن ا اَد د د د د ددل ال د د د د د د ا ل ال د د د د د د ا د د د د د د ار‬
‫دد د د د د د‬
‫دت ا ال‬
‫‪ ‬ا دد د د د د د ا ا دد د د د د د‬
‫دددددد ا‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د د د د ا اا د د د د د د د د د د الم بد د د د د د د د د د ت ا‬
‫در‬
‫‪ ‬ام د د د ددن فد د د د د ا فد د د د د ال د د د د د ا ام د د د ددن اد د د د د اا‬
‫ايمَ د د د د د د د ددك الر ا د د د د د د د د د ا فيمد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا اار‬
‫فصل في اللِعان‬
‫ان ا َ ا ا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا ام د د د د د د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د د د د د د د ا ار د د د د د د د د د د د د د د د د ل سد د د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫يسد د د د د د د د ا ن ال د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د د د د ب احم د د د د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د ددل ا َد د د د د د د د ا ن‬
‫ث د د د د د د د د د د د ايا د د د د د د د د د د د‬
‫ا اي د د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ثب د د د د د د د ا ا يد د د د د د د ا اَ د د د د د ددل امد د د د د د د ا ا ابد د د د د د د‬
‫ا احَد د د د د د د د ددت ال ا د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د اراب ا د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د احمد د د د د د د د د ا ر ايد د د د د د د د د ال ر ا د د د د د د د د د‬
‫ددددددددددددددد ا‬
‫ا احي ا د د د د د د د د د د د د د د د ا ر ا د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫لح د د د د د د د د حدد د د د د د د ددم اي اد د د د د د د ددرن‬
‫ا ان اا د د د د د د د ددل اف ا‬
‫ا ا د د د د ا اد د د ددل ا د د د ددن م ل د د د دك ح د د د ددل ا ا د د د د‬
‫ب ل ددددددددددددددد ن‬
‫‪ ‬لد د د د د د د د د د د ا ف احد د د د د د د د د د در ارابد د د د د د د د د د د ا يمد د د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬م ا رمس د د د د د د د د د د د د د د اَ ا د د د د د د د د د د د د د د ن اد د د د د د د د د د د د د د د ا اب‬
‫ا ميسد د د د د د د د د د د ا ب ا ا د د د د د د د د د د د ن ا د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫الح د د د د د د د د د ا اي ا د د د د د د د د د ال ال د د د د د د د د د‬
‫ا ايس د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫الا سد د د د د د م د د د د ددن اب د د د د د د الرَ د د د د د د ن مد د د د د د‬
‫‪ ‬ث د د د د د د د د د ددم ا ا د د د د د د د د د ددم الرَ د د د د د د د د د د د ن اف ا ارا د د د د د د د د د د د‬
‫ا مد د د د د د د د د د ل ا س د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د ال اح د د د د د د د د د‬
‫ار د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا ال مد د د د د د د د د د م م ام د د د د د د د د د د‬
‫الحمد د د د د د د د د احمد د د د د د د د د اد د د د د د د د درن‬
‫ا سد د د د د د د د د ت ا‬
‫الح د د د د د د د ا د د د د د د د م د د د د د د د ا ا د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬ل ا د د د د د د د اار ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫يح د د د د ددرم ال ا د د د د د د‬
‫ان د د د د د د د د د د‬
‫ل د د د د ددل د د د د د د‬
‫بحدد د د د د د د د د ددم ال‬
‫ا اامد د د د د د‬
‫دددددددددد‬
‫ا ال د د د د د د د د د د ا ح د د د د د د د د د د ال ح د د د د د د د د د دريم اح د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ي احد د د د د د د د د د الردد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د د ادم‬
‫‪ ‬ي اح د د د د د د د د د د د د د د د م اَ د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا َ د د د د د د د د د د د د د د د ا ن‬
‫اب د د د د د د د د د ا الر اي د د د د د د د د د‬
‫مثَ د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ا‬
‫ا ان ا ا د د د د د د د د اب د د د د د د د د ا الرَ د د د د د د د د ن اا د د د د د د د د‬
‫ا الد د د د د د د ددي ا لَد د د د د د د ددت حريم مد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د‬
‫لم ر اب ا د د د د د‬
‫‪ ‬مد د د د ددن س د د د د د ا ا د د د د د ر ف د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫لم‬
‫الرد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ان د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ال َا د د د د د د د د د السد د د د د د د د دري‬
‫ن اح ا د د د د د د د د داَت د د د د د د د د ددر ا ال امر ي د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا يَ اح د د د د د د د د د د ال ا ال د د د د د د د د د د اح د د د د د د د د د د ال رايد د د د د د د د د د د‬
‫باب الطالق والرجعة وما يتعلق بهما‬
‫م د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪20‬‬
‫ا د د د د د ا ال د د د د د د ح د د د د د ا د د د د ددر احد د د د د د ا‬
‫اك بد د د د د د د د د ن م د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د ددن ا‬
‫م د د د د د د د د د د د مماَ د د د د د د د د د ددك ا م د د د د د د د د د د د َ د د د د د د د د د د د‬
‫ايمَد د د د د د د ددك الر ا د د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د الر د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د ددن ا د د د د ددر امد د د د د د ر ار د د د د د د ا ا د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ا امد د د د د د د ا د د د د د د د ا ا السد د د د د د در اف د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ا‬
‫م ا َ د د د د د د د د د د د ا ار د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا ال د د د د د د د د د ددث‬
‫ر‬
‫ا اف د د د د د د د د د د د د د د ار في د د د د د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ان د د د د د د د د د د ددر‬
‫م د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د‬
‫ا فد د د د د د د د الم امرَ د د د د د د ددك د د د د د د د د‬
‫بد د د د د د د د د د د ن دد د د د د د د د د د د‬
‫الا ا د د د د د د د د‬
‫ا ا دد د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د‬
‫احد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫بد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د لث‬
‫ا د د د د د د د د د ا لحد د د د د د د د د ردر م ا ا د د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ا ا د د د د د د د ب ادَ ام د د د د د د د ا د د د د د د د م ا د د د د د د ددت‬
‫ا م ا دددددددددد مدددددددددد‬
‫ا ف دد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ال َ د د د د د د د د ب د د د د د د د د ل م ف د د د د د د د د ال د د د د د د د د ا‬
‫ا مد د د د د د د د د ت ال ا الد د د د د د د د د‬
‫امح د د د د د د‬
‫اح د د د د د د ا ح د د د د د د‬
‫ا ا ا دد د د د د د‬
‫ا دددددد ا ا دددددد‬
‫ال د د د د د د د ددرك م د د د د د د د ددن ال د د د د د د د د د ا‬
‫لد د د د د د د د د‬
‫ا ايَد د د د د د د د د د د د د ا م ال د د د د د د د د د د د د د‬
‫بل‬
‫ال د د د د د د م‬
‫د د د د د د د د د د د د دريي‬
‫ا اي د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د ددن اسد د د د د د د د د دددران‬
‫الم د د د د ادر‬
‫ا م د د د ددن امد د د د دري ا ام ا د د د ددل م د د د ددن ا‬
‫مد د د د د د د ال د د د د د ددم ايد د د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا دددددددد ا ا‬
‫ا ن ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ل ب ر د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫يم ا د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د لا ر‬
‫ب ا َا د د د د د د د د د ب اد د د د د د د د د فد د د د د د د د د المرا ا د د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د اديا امد د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مد د د د د د د د ددن اب د د د د د د د د د ا لَ د د د د د د د د د ا ا َد د د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا حدم ا د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا َا د د د د د مد د د د ددن اب د د د د د د د د د د ادر ا ا ا د د د د ددت‬
‫‪ ‬ا ا ام د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ا د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د‬
‫فصل في الخلع‬
‫ال َد د د د د د د د د د د د د د د سد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د د د ددي ا لد د د د د د د د د ا‬
‫ال َ د د د د د د ب د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫المر د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا اام د د د د د د د د ا‬
‫َد د د د د د د ا ا‬
‫د د د د د ددر‬
‫ال َد د د د ددت ف د د د د د م ا رَ د د د د د ا د د د د د ا ا د د د د ددي‬
‫ا م ل د د د د د د د د د د ددك ال د د د د د د د د د د ددي ا لد د د د د د د د د د د د بمَد د د د د د د د د د د د م‬
‫دد د د د د د د د د د امد د د د د د د د د ددن ايم د د د د د د د د د د ب ل ام د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫د د د د د د د د د د د د ال‬
‫ا‬
‫‪ ‬ف ف د د د د د د د د د د د د د د د ا ب لد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫احم د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ددددددددددددددد‬
‫ددددددددددددد ا‬
‫ددددددددددددد‬
‫‪ ‬ا د د د د د ا ا ا بد د د د د ال‬
‫الر د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د د ا ر‬
‫‪‬‬
‫اك ان م د د د د د د د د د د د د د ل بد د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫فصل‬
‫ٌ‬
‫‪‬‬
‫ا ا ددددددد‬
‫د د د د د فد د د د د المد د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د د ا ال ا امد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فصل‬
‫ٌ‬
‫ب ل يد د د د د د د د د د د د ت َ د د د د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د د ددحيي‬
‫ا ايمد د د د د د د د د د د د د ن‬
‫م د د د د د د د د د ات افََ ا د د د د د د د د د ا ر م اد د د د د د د د د ادر‬
‫المح د د د د د د د ر‬
‫ا امد د د د د د د ادر الد د د د د د ددي ا مد د د د د د د ادن ا‬
‫ن ال ا د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د ددي‬
‫ث لث ا د د د د د د د د د د د‬
‫لمد د د د د د ادر فد د د د د د ال د د د د د د ا فد د د د د د الا اس د د د د ددم‬
‫‪ ‬لد د د د د د ال د د د د ددث‬
‫‪21‬‬
‫ددددددددددددد م‬
‫لَبدد د د د د د ددر ف د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د د د د د د اَ ادد د د د د د د د د د د د د ل‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د د د د د د‬
‫دي‬
‫فد د د د د د ا ا ا د د د د د ر‬
‫امد د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د اد د د د د د د د د د د احد د د د د د د د د د د ا ار يد د د د د د د د د د د‬
‫دددددددد ا ادددددددد‬
‫دددددددد ا ادددددددد ب ادددددددد‬
‫ا اَ د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫البد د د د د د د د د د د د د د د ددر ات ا ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د د ا ن ا ا اَ ا د د د د د د د د د د د د ا اماَد د د د د د د د د د د د‬
‫المح د د د د د د د ر‬
‫ا ام اا د د د د د د د ا ال َ د د د د د د د ا اَد د د د د د ددل ا‬
‫ال َ د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫ا اَد د د د د د ددل ا ا د د د د د د د ر‬
‫ا امد د د د د د د د ددن ي ا رَ د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د ا ا اَ د د د د د د د د د‬
‫ث د د د د د د د د د ددم ي ا رَ ا د د د د د د د د د د د افحد د د د د د د د د د ددم ال د د د د د د د د د ددر‬
‫ا دد د د د د د د د د د‬
‫ا ان امد د د د د د د د د ددت ات ا د د د د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د د د د ارلد د د د د د د د د د د ليد د د د د د د د د د د ال امد د د د د د د د د د د‬
‫ل ا‬
‫فد د د د د د ال َد د د د د د ثاا د د د د ددت‬
‫ام د د د د د د ال د د د د ددث‬
‫ان ي د د د د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د‬
‫ددددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د اَا مد د د د د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د ددر ل ا ا د د د د د د د د د د د ا َ اد د د د د د د د د د د م‬
‫ا َا د د د د د د د د د د د د د‬
‫افد د د د د د د د د د د د د ا ا ن ال د د د د د د د د د د د ددث‬
‫دددددددد‬
‫ا اَد د د د د د د ددل‬
‫مث د د د د د د د د ح د د د د د د د د ا ا‬
‫اد د د د د د د ا ا د د د د د د ادر ال م د د د د د د ف د د د د د د ال م ي د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د‬
‫فرا د د د د د د د د د د د‬
‫ا ددددددددددد ا‬
‫د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د د ا ي سد د د د د د د ف سد د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د د د حد د د د د د د د د الد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د اسد د د د د د د د دا ا‬
‫مسد د د د د د د د د د د د ا ا ب‬
‫اك ال د د د د د د د د د د ددم يسد د د د د د د د د د د د‬
‫اا ا‬
‫ا اظ ا د د د د د د د ددر ال ا د د د د د د د د اد امد د د د د د د ددن ا اَ د د د د د د د د‬
‫اف د د د د د د د د د د د د لَريد د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬امد د د د د د د د د د د د ا َد د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مي د د د د د د ا ايم د د د د د د ن م د د د د د د ب د د د د د د ا ام د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ما د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ر دددددددددددددد ن حدددددددددددددد‬
‫‪ ‬ادد د د د د د ا ا اَ د د د د ددل الثرد د د د د د ب د د د د د د ا ا ن الد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الم د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫د د د د د د د د د د د د د ا اَد د د د د د د د د د د د ددل ا‬
‫ا حد د د د د د د ر‬
‫‪ ‬امد د د د د د د ا د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا الد د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د د د ا ايرا د د د د د د د د د د د د‬
‫اك ال َ د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ان ا اي د د د د د د د د د د ا حدد د د د د د د د د ددم ا‬
‫ا‬
‫‪ ‬م د د د د ددن م ل د د د د د د مد د د د د د فيد د د د د د لَد د د د د د ن ا افد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فصل‬
‫ٌ‬
‫ا د د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د د رك بد د د د د د د د د د د لَ ارامد د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د ال َد د د د د د د د د د د د ر ن اا د د د د د د د د د د ددت‬
‫‪ ‬ب ا َا د د د د د د د د د د د د د د د ي د د د د د د د د د د د د د د د ر ال‬
‫‪‬‬
‫اا‬
‫ا اظ ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫سد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د ادم ايس د د د د د د د د د اَ م‬
‫‪ ‬مم د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د ان‬
‫‪ ‬اا ا ا ان ار ا د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د ا م اَا د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د د د د مث د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددرل ا ا د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ب ا د د د د د د د د د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د د د لر‬
‫‪ ‬ا م د د د د د د د د د ر ا ا اَد د د د د د د د ددل امد د د د د د د د ددن اسد د د د د د د د د ادبا‬
‫‪ ‬امد د د د د ددن ا ا د د د د د د ا الب د د د د د د ا ن ب ب د د د د د د اح د د د د د د ا‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د د د د د ا اي د د د د د د د د د د د‬
‫ان ان اي د د د د د د د د د د د ار ا‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ا ام اد د د د د د د د د د د ا ا م بد د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬افد د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د ا رد د د د د د د د د د د د مرا ا د د د د د د د د د د د‬
‫فصل في التداعي في الطالق‬
‫ٌ‬
‫الد د د د د د ن ا َد د د د د د ا م د د د د ددن اب د د د د د د ال د د د د د د ‪‬‬
‫ر د د د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د د د د ا ل ار م‬
‫اليمد د د د د د ن ام ار د د د د د د الد د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د لا لَ د د د د د د د د د د د د د ا اس د د د د د د د د د د د د د اح‬
‫‪ ‬اب د د د د د د ا ا‬
‫ان ايدد د د د د د د ددن م ا د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ب لا اسد د د د د د د ددم‬
‫اي د د د د د د د د ددرم ال مي د د د د د د د د د ا ام ام د د د د د د د د د ا ادد د د د د د د د د د ا‬
‫يد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪22‬‬
‫َي د د د د د ال ا د د د د د‬
‫ا ان ايدد د د د د د د ددن‬
‫َاد د د د د د د د د د د د د‬
‫ايحد د د د د د‬
‫د د د د ددت م د د د د د ال د د د د د ا م‬
‫دددددددد ادددددددد ا دددددددد ا‬
‫د د د د د د د ا د د د د د د ددر د د د د د د د ا ا د د د د د د د‬
‫فددددددد ل‬
‫ا امد د د د د د ددن اد اس د د د د د د د ال ا د د د د د د د ا ثد د د د د د ددم ا َا د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د ن امد د د د د د د ددرت ل د د د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫المَ د د د د د د د ادب‬
‫ا ان يد د د د د د د د ا ااَ د د د د د د د ف د د د د د د د ا‬
‫ث د د د د د د د د مم د د د د د د د د ا ا ن‬
‫ال د د د د د د د د لَ د د د د د د د د‬
‫ا ح ث ام د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫َ ام د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د امن‬
‫دددددددددددد‬
‫د د د د د د د د د د د د ايمد د د د د د د د د د د د ن ا‬
‫ا ام د د د د د د د د ددن ي ا رَد د د د د د د د د د ا َا د د د د د د د د د د ار يد د د د د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫اف د د د د د د د د د د د د د د لا لَ ا د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ث د د د د ددم الد د د د د د ار‬
‫ال د د د د د د‬
‫د د د د د د اح د د د د د د‬
‫دك الم ا رَا د د د د د د‬
‫م د د د د د د ا ا د د د د د ددت مد د د د د ددن لد د د د د د ا‬
‫ا ا ي ا رَد د د د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د د د د ا السد د د د د د د د د د د د د د در‬
‫ا اديا امد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د ددر ا َا د د د د د د د د د د‬
‫ل د د د د د ددن ف د د د د د د الر د د د د د د ا امد د د د د ددر ا د د د د د د‬
‫ر‬
‫الحدد د د د د د د ددم ف د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د د د د د حرار‬
‫ا اي ابد د د د د د د د د د د د ا‬
‫فد د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا الد د د د د د د د د ددي ا‬
‫مد د د د د د د‬
‫د د د د ددر‬
‫‪ ‬اي د د د د د د ا امد د د د د د‬
‫‪ ‬ث ث ددددددددددددد ف ددددددددددددد‬
‫‪ ‬فددددد ل‬
‫‪‬‬
‫ا ل د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫ا ان اارا ا َ ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د اف اَ د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ي ددددددددددد‬
‫فصل‬
‫لَ ا د د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د ا ر د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ث د د د د د د د د د د د د د ددم ا ارا ال ا د د د د د د د د د د د د د د د ا لَ‬
‫دددددددددد‬
‫‪ ‬ا اَد د د د د د د د د ددل ا ا د د د د د د د د د د‬
‫الر د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د سد د د د د د د د د‬
‫ر د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ل امري ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د ا د د د د د د د ددت‬
‫ب ام د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ا ام ام د د د د د د د د د د د ا اا د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫م دددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ان ر ا د د د د د د د د د د د د د د ا لر ا د د د د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د د د در‬
‫ايد د د د د ال د د د د د ت فد د د د د الم د د د د د ر‬
‫‪ ‬فد د د د د‬
‫‪‬‬
‫لددددددددددددد‬
‫بددددددددددددد‬
‫ا اَي د د د د د د د د ال َد د د د د د د ددت ب ا د د د د د د د ددر الم اا د د د د د د د د‬
‫يد د د د د د د د د د‬
‫َد د د د د د د د د د‬
‫دددددددددد ا‬
‫دد د د د د د‬
‫الا سد د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د ددن ايم د د د د د ددت ا د د د د د د د ا‬
‫فسد د د د د د د مد د د د د د د الا سد د د د د د د فيد د د د د د د م امد د د د د د د‬
‫ا دددددددددد‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د د ا ن ال د د د د د د د د د د د ا الد د د د د د د د د د د ل‬
‫ر‬
‫لحمد د د د د د د د سد د د د د د د د ا ال د د د د د د د د ر ا ا د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ب ا‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د د ارت ال د د د د د د د د ار ا م د د د د د د د د رَا د د د د د د د ددت‬
‫‪ ‬افم د د د د د د د ال د د د د د د د مد د د د د د ددن ار د د د د د د د‬
‫فصل في الفسخ‬
‫ا افس د د د د د د د د د د د ف س د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د ا ف د د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددد ن‬
‫ا َ د د د د د د د د د د د د د د ن م اَا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫فصل في المراجعة‬
‫ر‬
‫يد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مس ا ا د د د د د ددي مد د د د د د ادن ال م د د د د د د ن الم اد د د د د ددر‬
‫لس د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د ا اا د د د د د د د د د ا م ا د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ب ر‬
‫‪‬‬
‫راف د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د ار ام د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫دددددددددد‬
‫ا د د د د د د م اَا د د د د د د‬
‫ا امحظ د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ددددد ا ا ددددد فددددد ا ا ا ددددد‬
‫ات الحم د د د د د ب لحم د د د د د ا اد د د د د ادرن‬
‫‪ ‬لددددددددددددد م‬
‫ا دس د د د د د د د د د د د د د د د د د لحد د د د د د د د د د د د د د د د ددر اا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬لا ا د د د د د د د‬
‫َيد د د د د د د م د د د د د ددن ا امد د د د د د د‬
‫‪ ‬ب ا َا د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪23‬‬
‫م اَ د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د‬
‫ا فم د د د د د د د‬
‫َي د د د د د د د مد د د د د د ددن‬
‫رث د د د د د د د مد د د د د د ددن اس د د د د د د د‬
‫د د د د د د ددر د د د د د د د‬
‫ايا د د د د د د د‬
‫اَ د د د د د د د د د د د د د د د د د ا م ال د د د د د د د د د د د د د د د د د ب ر د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ددددددددددددد‬
‫لَ‬
‫‪ ‬لم اا د د د د د د د ددل د د د د د د د د د ا اَ د د د د د د د ددل ا‬
‫ددددددددد‬
‫باب النفقات وما يتعلق بها‬
‫ُ‬
‫د د د د د د د د د د د د د ت ‪ ‬فد د د د د د د دد د د د د د د ر ح لد د د د د د د م د د د د د د ادن الحد د د د د د د ت‬
‫ا اي د د د د د د د د د د د د د‬
‫الا د د د د د د د ددر ا د د د د د د د ددرل ا ا د د د د د د د د ين ال ا الد د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ر لَ َ د د د د د د د د د ي ا د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ار دد د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ا م مد د د د د د د د د د‬
‫ا فد د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ب لد د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د د د‬
‫ل ا‬
‫ا ا ددددددد‬
‫الحدد د د د ددم ف د د د د د ال س د د د د د ا حدد د د د ددم ال ا ا د د د د د‬
‫ا م د د د د د د د د د ا اَ د د د د د د د ددل ا د د د د د د د د د ر م اَا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د د د د د ا ن ال ا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ن م اَا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬الد د د د د د د د الر د د د د د د د د ب لد د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب َ د د د د د د د د ددم المد د د د د د د د د د‬
‫ا اير د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د م اَ د د د د د د د د د ب امد د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د ددر مد د د د د د د د د ْ ث د د د د د د د ددت ال الد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اليمد د د د د د د د د د د ن ل امد د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د ا امد د د د د د د د د د د ا‬
‫ا اَد د د د د د ددل ا‬
‫ا ام د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ددن‬
‫د د د ددن ا ا د د د د‬
‫ددددددد‬
‫‪ ‬ا ام د د د د د د د د د د ايم د د د د د د د د د د ن ايس د د د د د د د د د د اح م ل د د د د د د د د د د‬
‫التداعي في َّ‬
‫فصل في َّ‬
‫النفقة‬
‫ٌ‬
‫‪ ‬اا ا د د د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د د ا ان ار ا د د د د د د د د د د د‬
‫الد د د ددم ا د د د د ا‬
‫ا امد د د ددن اي د د د د‬
‫ا ارا د د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د ا ل ا د د د د د د د د د د لَح د د د د د د د د د د ن‬
‫ام د د د د د الد د د د ددم ا د د د د ددن امرا د د د د د ا د د د د د اراف ا د د د د ددت‬
‫الحَد د د د د ددت‬
‫اف ار د د د د د د الا د د د د د د ال ا د د د د د د ام د د د د د د ا ا‬
‫حدد د د د د د ددم ام د د د د د د د ا اَد د د د د د ددل ي د د د د د د د ا ا ا د د د د د د ددت‬
‫فد د د د د د د ن ايد د د د د د ددن ا د د د د د د د ا ال ام د د د د د د د ا َا د د د د د د د‬
‫دك اليم د د د د د د د د د‬
‫ن ا اماَ د د د د د د د ددت فد د د د د د د د د ل د د د د د د د د ا‬
‫فد د د د د د د ن ايد د د د د د ددن مد د د د د د د ي حد د د د د د د ا ال ا د د د د د د د ا م‬
‫افح ال د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د م‬
‫يس د د د د د د د د ددر ا ا‬
‫د د د د د د د د ددن ال سد د د د د د د د ددم‬
‫د د د د د د د د در ا‬
‫م سد د د د د د د د ددر ام د د د د د د د د د ا اليم د د د د د د د د د ن‬
‫اليسد د د د د د د د د ر‬
‫لحمد د د د د د د د د ا اَ د د د د د د د ددل ا‬
‫ددددددددد ا ب ا‬
‫بد د د د د د د د د ر د د د د د د د ددت السد د د د د د د د دا ر‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د لا ا ل د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ا ال ايمد د د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د ا ي ب د د د د د د د ل اي د د د د د د د ا م د د د د د د د ا ا د د د د د د ددت‬
‫د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫الد د د د د د د د ددر لَ ايم د د د د د د د د د ن ف ام د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اث ا اد د د د د د د د د د د د د ددت ح د د د د د د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ادحدد د د د د د ددم م د د د د د د د ل ا س د د د د د د د ا ا د د د د د د د ا ثا د د د د د د ددت‬
‫اك م اَا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬فددددددددد ل‬
‫ل ددددددددد ددددددددد ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د ا ام بد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مسد د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ح لد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا ا م‬
‫د د د د د د د د د د الحد د د د د د د د د د م‬
‫م سد د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د ا الد د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د ا‬
‫ي دددددد دددددد ر‬
‫الا د د د د د د ب ل د د د د د د‬
‫ا ددددددددد ا ب‬
‫وغيرِه َّن من َّ ِ‬
‫فصل فيما يجب للم َّ‬
‫طلقات ِ‬
‫ق ِبها‬
‫الز ْو َجات من النفقة وما ُيْل َح ُ‬
‫ُ ُ‬
‫د د د د د لد د د د ددل ا ا د د د د د ‪‬‬
‫د د د د د د د د ا م د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د م ا ا د د د د د د د د د‬
‫سد د د د ددد ن ام د د د د د‬
‫ال سد د د د د د د د د د د د د د ا ا ا ر ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬لا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددد‬
‫ا ات احمد د د د د د د د د د د د يد د د د د د د د د د د د ا ت ا‬
‫م د د د د ل د د د د ن مد د د د د ات احم د د د د مد د د ددن ابا د د د د د‬
‫ا فد د د د د د ال ا فد د د د د د ا د د د د د د الس د د د د ددد ال افا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الحد د د د د ددم ب س‬
‫د د د د ددح‬
‫ح لد د د د د د اح د د د د ددر‬
‫‪ ‬اس د د د د اثن سد د د ددد ال ن ايمد د د ددت امد د د ددن ا َا د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د ار امد د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د ار ا اا د د د د د د د د د د‬
‫‪24‬‬
‫الحم د د د د د د‬
‫د د د د د ددل ا‬
‫ا ا م اس د د د د د د ا ا د د د د د د ام‬
‫ا ح د د د د د د د د د د د د د ات ا َا د د د د د د د د د د د د د ار ي د د د د د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د ا اَي د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د ا لَم ا َا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د ددي ا لَر د د د د د د ددي سد د د د د د ددد ال ب لا ا د د د د د د د‬
‫مر ا د د د د د د ال د د د د ددي ا د د د د د د مد د د د د د ا اَ د د د د ددل‬
‫د د د د د د د د ادر ا ر د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا اب د د د د د ا ا ابا د د د د ددل الد د د د د د ا د د د د د اْ بد د د د د د‬
‫ات احمد د د د د د د د د د‬
‫ا ان ا د د د د د د د د ددن امد د د د د د د د د د‬
‫اك ا‬
‫ا‬
‫اب د د د د د د د د د د ا ث د د د د د د د د د د ا اح د د د د د د د د د د ب لا ا د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ايدد د د د د د د د ددن ا ف د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د ا سد د د د د د د د ددَ ن‬
‫ف ي د د د د الا د د د ددر‬
‫اح د د د د‬
‫ا امد د د ددن ال د د د د م د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د ار‬
‫ب اح اس د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د ات ا ي د د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬ا سد د د د د د د د د د ر ا ا د د د د د د د د د د ر فد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ر‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د دح لد د د د د د د د د د ال يد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ر فد د د د د د د د د د ا س د د د د د د د د د د م‬
‫بد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬افاَ د د د د ددي ا م د د د د ددن س د د د د ددد ال ا ا م د د د د ددن اا ا د د د د د د‬
‫‪ ‬ا اَ د د د ددل ا يد د د د د الر د د د د د مد د د د د ا ا ا د د د ددل‬
‫‪ ‬الد د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د د ايسد د د د د د د د د د د اح‬
‫ددددددددددد ا‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د د د د د د ددل امد د د د د د د د د د د م مد د د د د د د د د د د الر د د د د د د د د د د د‬
‫بم بد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اح د د د د د د د ددل د د د د د د د د ادر سد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬يد د د د د د د د د د د ا ت ل د د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د د ب ل ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د افم ا د د د د د د د د ا ا د د د د د د د ددل‬
‫‪ ‬ف ددددددددددد ر‬
‫ددددددددددد بددددددددددد ا ددددددددددد ن‬
‫‪ ‬ا ا د د د ددن ا‬
‫‪ ‬م ا د د د د د د د د د لد د د د د د د ددل ا‬
‫ايسد د د د د‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د مد د د د د اسد د د د د ا اح‬
‫د د د د د د د د ال‬
‫دددددددد‬
‫السد د د د د د د د د د د د د ر ال مد د د د د د د د د د د د د ن المدد د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ر‬
‫فصل في الطالق باإلعسار بالنفقة وما يلحق بها‬
‫الد د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ددن‬
‫ن ا ا د د د د د د د د دا‬
‫ددددددددد‬
‫اب د د د د د د د د ا ام ال د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د الح د د د د د د د د د د د د م ان ا د د د د د د د د د د د د‬
‫اك م د د د د ددن اب د د د د د د ث د د د د د د ت مد د د د د د ا د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د ا ااد د د د د د د د د د ددل‬
‫ا َد د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د ددن ف َد د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د ن ا د د د د د د د ددن ال س د د د د د د د ددم‬
‫ا ا ا د د د د د د د د ال د د د د د د د د‬
‫اماَد د د د د د د ددت‬
‫ح دددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ارين‬
‫اسد د د د د د د د د د د ح‬
‫ا د د د د د د د د ددن دسد د د د د د د د د د ا ادمثَد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا دد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د ال ا د د د د ا د د ددن د د د د ا د د د د ا ا ا ا د د د د‬
‫د د د د د ادم ا ح د د د د د امد د د د ددن َ د د د د د‬
‫‪ ‬ادمث د د د د د‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د اا اد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د الحد د د د د د د د د د د م‬
‫اك‬
‫‪ ‬ا اددددددددددد‬
‫ا‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د ار ا د د د د د د د د د ب ا د د د د د د د د د ر ر اَد د د د د د د د ددت‬
‫‪ ‬ايم د د د د د د د د د د د د د د د ب‬
‫ام د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫ب‬
‫ظ ا د د د د ددر ‪ ‬افد د د د د د ا ا د د د د د د ا ا ا بد د د د د د ا الحد د د د د ددم ا د د د د د د ا ا ر‬
‫امد د د د ددن ا د د د د ددن ا د د د د د ام ا د د د د د ا‬
‫فصل في أحكام المفقودين‬
‫ا حد د د د د د د د ددم ام د د د د د د د د د‬
‫ا م د د د د د د د ددر فد د د د د د د د د المد د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ددر‬
‫بد د د د د د د د د ار‬
‫ال د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د امد د د د ددن الد د د د ددي ا ال د د د د د م د د د د د‬
‫احد د د د ددر‬
‫ي راد د د د د د د د د د د د د د د ايا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د ا د ددر احد ددر حدد ددم امد ددن ف د د ا اسد ددر‬
‫‪ ‬مم ا د د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د د ان ايد د د د د د د د د ان حدم د د د د د د د د اد لم سد د د د د د د ددر‬
‫‪25‬‬
‫ا ان ايدد د د د د ددن ف د د د د د د الحد د د د د ددر ف ل ام د د د د د د ر‬
‫في د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د ددم م ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د ا اد د د د د د ددل ا د د د د د د د ب ا د د د د د د ددر‬
‫ا ي اس د د د د د د د د ددم المد د د د د د د د د د ا اَ د د د د د د د د ددل امم د د د د د د د د د د‬
‫ددددددد م‬
‫د د د د د د د د فد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا ل‬
‫ا ا بد د د د د د د د ال‬
‫ا امد د د د د د د ددن ب د د د د د د د د ار‬
‫المسد د د د د د د ددَم ان ي ا د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د ا ا ال ا د د د د د د د الحدد د د د د د ددم ا د د د د د د د ادر‬
‫ا حدد د د د د د د د ددم ام د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د ار ال د د د د د د د د د ان‬
‫امد د د د د د د د د د ا ال اَد د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د ال امَ اح امد د د د د د د د د د‬
‫ا ان اد د د د د د د د د د د د د ات امد د د د د د د د د د د د د ن ال ام ح د د د د د د د د د د د ددم‬
‫ام د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د في د د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د د‬
‫اا‬
‫‪ ‬فد د د د د د د د د م لد د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د ال م د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ا ا د د د د د د ددح ال د د د د د د د د ب اس د د د د د د ددب ان اسد د د د د د د د ا‬
‫م دددددد‬
‫ال ي د د د د د د م‬
‫‪ ‬مد د د د د ددن ح د د د د د د ان ي د د د د د د‬
‫‪ ‬ا ا ا د د د د د د د د د د د ا اد د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ددن ا ف د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ل ام د د د د د د ددن ام ا د د د د د د ددل افم ا د د د د د د د د م مد د د د د د د د ا‬
‫الس د د د د د د د د د د ان ا اام د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د د د د اراب مد د د د د د د د د د ادن ر‬
‫در‬
‫‪ ‬م اب د د د د د د د د د د المد د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د رم د د د د د د د د د اا‬
‫‪ ‬فد د د د المد د د د ال ا د د د د حد د د ددم ام د د ددن اف د د د د‬
‫‪ ‬با د د د د د د د د ر م د د د د د د د د ا ا د د د د د د د ددر الم ا ام د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د ددن ال س د د د د ددم‬
‫ا د د د د د ادربْ ال د د د د د د م الد د د د د د‬
‫ن د د د د د ر ال د د د د د ف د د د د د م د د د ددن ف د د د د د‬
‫فصل في الحضانة‬
‫الح د د د د د د د لَح د د د د د د ددن ف د د د د د د د الح د د د د د د د ا‬
‫ل ا د د د د د د د د د د د د د د د يسد د د د د د د د د د د د د د د ا اف اسد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د ددرف ا لد د د د د د د د ددل الرس د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د‬
‫ا ادد د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ن م د د د د د د د د د د د ددن ات ال د د د د د د د د د د د ددرحم‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د ددل ا ث د د د د د د ر فد د د د د د الد د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫ا ح د د د د د د د م الح د د د د د د د ف د د د د د د د الم د د د د د د د ر‬
‫الم ا د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫ا م الد د د د د د د د د ددل ثد د د د د د د د د ددم م ا د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د‬
‫لَ د د د د د د د‬
‫ف م ا د د د د د د د د د د د د د د د اف الد د د د د د د د د د د د د د د افد د د د د د د د د د د د د د د م ا ا‬
‫ف‬
‫د د د د د د ددت ف ل ا م د د د د د د د ثد د د د د د ددم ا د د د د د د د د ا اا‬
‫ال ا ا د د د د د د د د د د د ددب ت اب د د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ددر ا ال ر د د د د د د د د د د ددح ال ر د د د د د د د د د د ددي ا‬
‫فد د د د د د‬
‫مددددددد‬
‫دد د د د د‬
‫ح دددددد‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ددن فد د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د د دا‬
‫ا دددددد‬
‫فددددددد ا ددددددد‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫ا حددددددددد‬
‫د د د د د د د د د ا الا د د د د د د د د د مس د د د د د د د د د ب ا‬
‫د د د د د د د د بد د د د د د د د ل د فمد د د د د د د د ن اسد د د د د د د د‬
‫ا د د د د د دا ا‬
‫ا د د د د د د ا م ال د د د د د د‬
‫ا دددددد‬
‫ل د د د د د د د ر ا د د د د د د د ا د د د د د د دا ا‬
‫س ددددددد‬
‫الم د د د د د د ر ا د د د د د د ن‬
‫ا اَ د د د د ددل ا‬
‫فر ال د د د د د د ا ل‬
‫لمح د د د د د د ن س د د د د د د ا‬
‫ب ا‬
‫اك مس د د د د د د د د ل اح د د د د د د د د ر الح د د د د د د د د ا‬
‫اف د د د د د د د د ا‬
‫ا يم ا د د د د د ال د د د د د ن مد د د د ددن د د د د د ار امد د د د ددن‬
‫ا د د د د د د د د د د د د ددرل ال د د د د د د د د د د د د ددن‬
‫‪ ‬ثد د د د د د ددم‬
‫‪ ‬ف اددددددد‬
‫ات امحد د د د د د د د د د د د د ادرم‬
‫اف د د د د د د د م امد د د د د د ددن ال د د د د د د د ا ا اس د د د د د د د‬
‫د د د د د د ددت اف د د د د د د د اا اب د د د د د د د اراس د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫احد د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د ا ل امح د د د د د د ن ل د د د د د د ا د د د د د د ا د د د د د د ا ا‬
‫اراا د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د ا ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫الس د د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د د امر د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫الح د د د د د د د د د د ددر ال َ د د د د د د د د د د ددت الر ي ا د د د د د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د ي ا م د د د د د د د ددن‬
‫‪ ‬دد د د د د د د د د ان سد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬با د د د د د د د د د د د د ا س د د د د د د د د د د د د ي ن ال ا د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ر ا د د د د د د د د د د رت د د د د د د د د د د اك س د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬مد د د د ددن ح د د د د د ن ا‬
‫‪26‬‬
‫د د د د د م م د د د د د اسد د د د د اددن‬
‫رم‬
‫مد د د د د د د د د د د د د د د ددن ل د د د د د د د د د د د د د د د د ل اح د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫باب البيوع وما شاكلها‬
‫اي د د د د د د د د د د د ا سد د د د د د د د د د د م‬
‫مد د د د د د د د د د د يسد د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د ا ف د د د د د د د د د د د د ا ثا ام د د د د د د د د د د ددر‬
‫ال ايد د د د د د د‬
‫ن ا ادد د د د د د‬
‫ال د د د د د ددرل الحد د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د مد د د د د د د د د ال د د د د د د د ددي ا لد د د د د د د د د د د د د د د د د د ث ر‬
‫ال د د د د د د ددرل ن دد د د د د د د د ن حرامد د د د د د د د اب ا د د د د د د د د‬
‫ا ا م د د د د د د د اي د د د د د د د ام د د د د د د د ا د د د د د د ددراد ا ام د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د د د د مسد د د د د د د د د د ا امد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫ا ا ددددددددددددد‬
‫ال اي د د د د د ف د د د د د ا‬
‫ب ا د د د د د د د د د د د ددر ا ثم د د د د د د د د د د د د ن ا‬
‫مد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا اح اد د د د د د د د د د د د د ان ال ميد د د د د د د د د د د د د‬
‫ا دددددددددد م‬
‫د د د د د د د د د د د د د ادر‬
‫‪ ‬م د د د د د د د ا ثر ار فد د د د د د د د ثا ام د د د د د د ددن ممد د د د د د د د ام ااد د د د د د د د‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د د د د ثا امد د د د د د د د د د ددن د د د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د د د د د ث ر‬
‫الم يد د د د د د د د د م اَ د د د د د د د د د ن‬
‫‪ ‬بد د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د‬
‫دددددددد مدددددددد‬
‫ا د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د ا‬
‫ار د د د د د د د ا فد د د د د د د د ال بد د د د د د د د لَ د د د د د د ددر ر‬
‫‪‬‬
‫م ا د د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د د‬
‫ددددددددد ا‬
‫ام اا د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د ا امحظ د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫فصل في بيع األصول‬
‫ددددد‬
‫ددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د سد د د د د د ا م ا دد د د د د د‬
‫د د د د د د ا الحد د د د د ددم‬
‫د د د د د ا م اَا د د د د د‬
‫دددددددددددد‬
‫ن ي د د د د د د د د د د د د د ار ال د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ال س د د د د د د د د ر‬
‫َد د د د د د د ددل ال د د د د د د د د ا‬
‫آ د د د د د د د ددر مد د د د د د د ددن ا ر‬
‫مد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ا ر‬
‫ف د د د د د د د د د الثرم د د د د د د د د د ر‬
‫ا بددددددددد ر‬
‫يس د د د د د د د د د د د د ي ب د د د د د د د د د د د د رال اب‬
‫ا ا د د د د د د د د د د ددر مد د د د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د د د ادر لَم د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د ددر لَب د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د د ا ا َ د د د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددد‬
‫ددددددددد‬
‫ا ار‬
‫لَم د د د د د د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب ا د د د د د د د ددرل فد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مم د د د د د ددن الد د د د د د د ا د د د د د ددر فد د د د د د د المد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ن ي د د د د د د د د د د د د د د د د ام ام ا د د د د د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال م د د د د د د د د ر‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د د م س د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د ا‬
‫ب ا د د د د د د د د د د د ددرل الم د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫‪ ‬لب د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ددددد‬
‫ان ا د د د ددر افد د د د د ا د د د ددل ا د د د ددن ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د د د دا‬
‫ال اي د د د د د د ام سد د د د د د د ا بد د د د د د د فد د د د د د د ال ا د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د ر ان راد د د د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د د د ر‬
‫ان ا د د د د د د د د د د د ار‬
‫فددددددددددد ا‬
‫يددددددددددد‬
‫الم د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د د ان ا ي د د د د د د د د د‬
‫الم يد د د د د د د د د بد د د د د د د د د لث امن‬
‫ا د د د د د د د ددرل ب د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ف ي د د د د د د د د د د ل ا َ د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د ددي ا ايح د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ار د د د د س د د د د ا د د د د ب د د د د لم ا اد د د د ادرن‬
‫د د د د د د د ار الث امد د د د د د ددر‬
‫فيمد د د د د ا د د د د د ا ا ر‬
‫ا د د د د د د د د د د ا بد د د د د د د د د د ل ا ا ام امد د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د فد د د د د د د د الد د د د د د د در ار ن يسد د د د د د د د ث ال‬
‫م د د د د د د د ار ا‬
‫ال د د د د د د ر ف د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫لد د د د د ددك مث د د د د د د ال د د د د د د ا ر‬
‫ا ابيد د د د د د مَ د د د د ددك د د د د د د ا‬
‫د د د د د د ا ب ل ر د د د د د دا‬
‫د د د د د د ا ام د د د د د د ن م اَا د د د د د د‬
‫‪ ‬فد د د د د د ا د د د د د د‬
‫ا اد د د د د د د د ددل‬
‫دس د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬سد د د د د د د د ددد ال د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪27‬‬
‫ددددد‬
‫ا د د د د د ا ال د د د د د‬
‫ر د د د د د د د د د ا ن ا د د د د د د د د د لَم د د د د د د د د د ار‬
‫ا ر ايد د د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د د د امت ام رافد د د د د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د ر ‪ ‬م د د د د د د د د د د د د د ار اي د د د د د د د د د د د د ادمن لَ م د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د ا ا د د د د ددرل ال د د د د د ف د د د د د ا‬
‫در ‪ ‬مَ ا د د د د د د د د د ام ال د د د د د د د د د ا فيم د د د د د د د د د ي د د د د د د د د د ار‬
‫ا ا ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ال ر د د د د د د د د د اا‬
‫روض من ِ‬
‫وسائر ِ‬
‫الع ِ‬
‫ِ‬
‫السَلع‬
‫الثياب‬
‫فصل في بيع ُ‬
‫‪‬‬
‫حدمد د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫ن دد د د د‬
‫بد د د د د ل ر‬
‫ايد د د د د ال د د د ددر‬
‫ف د د د د د د د د ن يدد د د د د د د ددن ام ي د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫ا ا اَد د د د د د د د د د د ددت‬
‫ان ايدد د د د د د د د د د د ددن م د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ام د د د د د د‬
‫ل ا‬
‫دددددد‬
‫اك‬
‫ال د د د د د د مد د د د د ددن ا‬
‫ا ا ا اَ د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددت الم د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ف‬
‫ب لم د د د د د د د د د د د‬
‫ا ابيد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د ددن يا رَ د د د د د د د ام د د د د د د د ي د د د د د د ددت ا د د د د د د ددداَ‬
‫ا اَ د د د د د د د ددل ان ا ا د د د د د د د د د‬
‫ال ايد د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ابيد د د د د د د مد د د د د د د ا د د د د د د د ا د د د د د د د ب رلر ا د د د د د د د‬
‫دت ا ا ا د د د د د د د د‬
‫د دددددددد ا‬
‫د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددت‬
‫‪ ‬اف د د د د د د د د ن اك د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا س د د د د د د د د د افم د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ام د د د د د د د ل اي د د د د د د د ا د د د د د د د ا ا د د د د د د ددب‬
‫ا اَ د د د د د د د ددل الحَد د د د د د د د د ا ال د د د د د د د ددل ا‬
‫‪ ‬مم ا د د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪ ‬ال د د ددم اي د د د ادمن‬
‫‪ ‬ف د د د د د ام د د د د د‬
‫ددددددددددد ف ددددددددددد‬
‫ح دددد‬
‫ام د د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫ال د د ددم د د د د ا ن الد د د د‬
‫ا د د د د د ادر ن ح د د د د د ا اام د د د د د‬
‫ال د د د د د ل ام ا د د د د ددل‬
‫‪ ‬ب د د د د د لث امن ال د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا دددددددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ام ح ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددد ي ادددددددددددد‬
‫ام د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د‬
‫ايظ ا د د د د د د د ددر ال ا د د د د د د د د د بد د د د د د د د د ر م امدد د د د د د د د ‪‬‬
‫د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د ي د د د د د د د د م امد د د د د د د ددن اظَ ام د د د د د د د د‬
‫فصل في بيع َّ‬
‫الطعام‬
‫ال اي د د د د د د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د د د د د د م ب ل د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫ال ي د د د د د د د د د د د لَ ر د د د د د د د د د د د ت ب د د د د د د د د د د د‬
‫ال ايد د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ا الا د د د د د د د ددب‬
‫ال د د د د د د د‬
‫بد د د د د د د ل‬
‫ا د د د د د د د د د د د د ددر م اد د د د د د د د د د د د د د ت‬
‫ا ار‬
‫ددددددد م ددددددد‬
‫مد د د د د د د د د د د د د د ا ر‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د د د د د د د د د د ادن الح د د د د د د د د د د د د د درام‬
‫ان ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م د د د د د ددث بمثد د د د د د د م ا ا د د د د د ددل اد د د د د د د ا اد د د د د د د‬
‫‪ ‬مم ا د د د د د مد د د د د الد د د د ددم ايد د د د ددن د د د ددن ا د د د د ددر‬
‫‪ ‬ح د د د د د د د د ا يد د د د د د د د ت ار د د د د د د د د ر ا امد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫دددددددد‬
‫د د د د د د د د د ل ا د د د د د د ددر‬
‫دددددددددد ب ر دددددددددد‬
‫امد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د ا امد د د د د د د د د د ا ا‬
‫ال د د د د د د بد د د د د د‬
‫فد د د د د د ا د د د د د د‬
‫ا ابيد د د د د د د د ام َد د د د د د د د م ب امد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا ‪ ‬مد د د د د د ددن س د د د د د د د ا د د د د د د د ا ن الد د د د د د ددن ي د د د د د د د ادب ا‬
‫فصل في بيع َّ‬
‫الن ْق َدين والحلِ ِي وشب ِه ِه‬
‫ٌ‬
‫ال د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫د د د د د د د ا الم ار ا اَد د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د بد د د د د د د ل‬
‫ال د د د ددرل ف د د د د ال د د د ددر ا د د د د‬
‫ف دد د د د‬
‫ابيد د د د د د د د امد د د د د د د د حرَد د د د د د د د ممد د د د د د د د ا ر د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫د د د د د د د م د د د د د د ال د د د د د د في د د د د د د ال د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا دس د د د د د د د د‬
‫مدددددددد‬
‫‪ ‬بدددددددددددد ل ن‬
‫ا‬
‫المثد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا ام ا د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ب د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬فبد د د د د د ل ر‬
‫‪28‬‬
‫دددددددد‬
‫دددددددد‬
‫ب ل ا د د د د د د د د د د د در ف لمب ا ال د د د د د د د د د د د د‬
‫ث د د د د د د د د د ن ي د د د د د د د د د د ا ارل‬
‫س د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ال ايد د د د د د فد د د د د د‬
‫اك ا ا د د د د د د‬
‫ا‬
‫فصل في بيع ِ‬
‫الث ِ‬
‫ق ِبها‬
‫مار وما ُيْل َح ُ‬
‫الم د د د د د د د ث ال ا د د د د د د ددر ‪ ‬ا د د د د د ال د د د د د‬
‫ايد د د د د د د الثرم د د د د د د د ر ا‬
‫ا ح د د د د د د ال د د د د ددم ا د د د د د د ا د د د د د د ح ا ام ااد د د د د د‬
‫ا َا د د د د د د د د د الا د د د د د د د د د مَ د د د د د د د د د اح د د د د د د د ددر‬
‫ف د د د د د د د د الثرم د د د د د د د د ر ا ا ا د د د د د د د د‬
‫ا ا ا دددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د د ا ار‬
‫بد د د د د د د د د د د‬
‫اك ان يس د د د د د د د د د د د اث ال‬
‫د د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ان ثَ د د د د د د ن ايدد د د د د ددن م د د د د د د اسد د د د د د د ث‬
‫في د د د د د ا د د د د ددرل م اا د د د د ددر‬
‫‪ ‬ام د د د د الد د د ددم ايدد د د ددن ب ل د د د ددرل لَا د د د د ا ا د د د د‬
‫ب ا د د د د د د د د د د د ددرل الم د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫‪ ‬لب د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب ام د د د د د د د د د د د د د د د ثم د د د د د د د د د د د د د د د ر م‬
‫ددددددددددددددد‬
‫دددددددددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا ايح د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ا ثاد د د د د ددر مد د د د د ددن د د د د د ددت ال د د د د د د ا ا اد د د د د ددل‬
‫‪ ‬ب ا د د د د د د د د د د د د د د ا ا اد د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ا‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د د د د د د ددن لثا امد د د د د د د د د د د د د د درات ا اد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫فد د د د‬
‫د د د د ر ال ا د د د ادرم ي د د د ادر ب لد د د د ا‬
‫فصل في الجائحة في ذلك‬
‫الد د د د د د ف الد د د د د د‬
‫ا دد د د د د د امد د د د د د ا يسد د د د د د ا‬
‫ال ا د د د د د د ددي ام د د د د د د د د م د د د د د د د ادن ال ا د د د د د د د د ا ي‬
‫فد د د د د ن ايد د د د ددن مد د د د ددن ا ا د د د د د مد د د د د ا ا ا د د د د د‬
‫ا ان ا د د د د ددن م د د د د ددن ا د د د د ددر اف د د د د د د الث ام د د د د ددر‬
‫ف د د د د د الب د د د د د ال ا د د د د د ف د د د د د ال ث د د د د ددر‬
‫الم د د د د د د د د ث ب د د د د د د د د لث امر‬
‫ا لح د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا ا‬
‫الا ا د د د د د د د د د د الحَد د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫دَ د د د د د د د د د د الب د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د من ل د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬افم اَ د د د د د د د د د د د ايسد د د د د د د د د د د ي امد د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د ا د د د د د د د ال د د د د د د د م اا د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الري د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د مث د د د د د د د د ر‬
‫المراس د د د د د د د داَ‬
‫د د د د د د د د د د د د د ددي‬
‫‪ ‬اد ا د د د د د د د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د د د د د د د ر ال‬
‫‪ ‬ف ل د د د د د د د د د لَد د د د د د د د ددث امن في د د د د د د د د د م اَا د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬مد د د د د د ا اَد د د د د د ا الثَد د د د د د ا فد د د د د د ا اَل الم اا د د د د ددر‬
‫الم د د د د د د ر‬
‫‪ ‬فد د د د د د الد د د د د د ا د د د د د د َ د د د د ددل ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ام د د د د د د د د اد لي سد د د د د د د ددم ن ال ا د د د د د د د د ا ر‬
‫‪ ‬ادد د د د د د د د د د ا ار ال د د د د د د د د د د ت م د د د د د د د د د د سد د د د د د د د د ددي ن‬
‫ديي د د د د د د ا ا ا د د د د د د‬
‫‪ ‬ن دد د د د د د ان مد د د د د د د د د د د ا‬
‫الرقيق وسائر الحيوان‬
‫فصل في بيع َّ‬
‫ايد د د د د د د د د الر د د د د د د د د د ا د د د د د د د ددَ السد د د د د د د د د ام‬
‫ا د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د دديي لَ ي د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ا ام‬
‫ا ا َد د د د د د د د اح ا د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د مد د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د ا ا َ د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د د‬
‫بددددددددددددد ن دددددددددددددد ل‬
‫بد د د د د د د د د د د‬
‫ا بددددددددددددد‬
‫ظ ا د د د د د د د د د ددر‬
‫ب امد د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د ا‬
‫الحَ د د د ددت‬
‫ال َ د د د ددت فد د د د د ال ا د د د د د م د د د د د‬
‫ا‬
‫ر‬
‫اث د د د ددت فد د د د د ال ا د د د د د ال د د د د د ا م‬
‫ا اح د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ح د د د د د د د ال د د د د د ددم د د د د د د د ادر افد د د د د د د ام ا امد د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د لم ي ا د د د د د د د د د د ام‬
‫ث د د د د د د د د د د فيم د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د‬
‫د ل د د د د د د د د د داَ‬
‫د د د د د د د د د د ادمث د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬م ا دددددددددد‬
‫‪ ‬ف د د د د د د د د لر ف د د د د د د د د ال مي د د د د د د د د ب د د د د د د د د‬
‫ا اب ا د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ل امد د د د د د ددن ايد د د د د د د د ن ب د د د د د د د ل‬
‫امد د د د د د د د د د اد د د د د د د د د د ا ن د د د د د د د د ددر‬
‫‪ ‬ا َد د د د د د د د د د ا م‬
‫اك الا اس د د د ددم‬
‫‪ ‬دد د د د د ان ا اَ د د د ددل البد د د د د فد د د د د‬
‫ا‬
‫‪29‬‬
‫ا د د د د ا ا اَد د د ددل ال َد د د ددم ب ام د د د د ا ا د د د ددل ا ف د د د د‬
‫ا فد د د د د د د دد د د د د د د بد د د د د د د م د د د د د ددن ا د د د د د د د ار‬
‫ا الد د د د د د د ددي ا ف د د د د د د د د ا د د د د د د د د ار م ا د د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د ددرل ا‬
‫د د د د د د د الد د د د د د ددث امن‬
‫ا ا ا ددددددد‬
‫ال ايد د د د د د د د د امد د د د د د د د د اد د د د د د د د د ار ن د د د د د د د ددت‬
‫الا سد د د د د ن ا د د د د د اد د د د د ا ا م د د د ددن حدمد د د د د‬
‫ا ايحَد د د د ددت الب د د د د د ام د د د د د ا د د د د د ال ا د د د د د‬
‫ا اح ثمد د د د د د د د د د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د م ف د د د د د د د د ال د د د د د د د د ا‬
‫اَا د د د د د د د د‬
‫اب‬
‫ال ا د د د د د د د م ال م د د د د د د د ن ف د د د د د د د المرد د د د د د د د‬
‫ا الد د د د د د ددم ا د د د د د د د ف د د د د د د د الح د د د د د د د ان درَ د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫ات احمد د د د د د د ا د د د د د د د اد د د د د د د ا ال‬
‫السد د د د ددي‬
‫ر‬
‫اد د د د د د ا الم د د د د دري ف د د د د د س د د د د د ا‬
‫ال ا د د د د ف د د د د ا ب د د د د امد د د د َد د د ددم ام اح د د د د‬
‫الب د د د د د د د ال د د د د د د د من اح د د د د د د ددل ي اب ا د د د د د د د‬
‫ام اا د د د د د د د د د د د د د ا ال ريد د د د د د د د د د د د د د لَ ر د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ث د د د ددم ب بد د د د د ر ا اَ د د د ددل ال ا مد د د د د الا ا د د د د د‬
‫ال احمد د د د د د د د‬
‫ا ف‬
‫ا ال احمد د د د د د‬
‫دد‬
‫د د د د د د د د ا بد د د د د د د د‬
‫ا دد د د د د د د‬
‫ال د د‬
‫ف د د س د د ال د د ا‬
‫اث د د د د ددت فد د د د د د اا د د د د د د م د د د د ددن‬
‫ا ا ا اح د د د د د د د د د ددر اك لد د د د د د د د د د د اث د د د د د د د د د ددت فد د د د د د د د د د د‬
‫الم رافد د د د د د د د‬
‫يث د د د د د د ددت ال د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د ا ن ال د د د د د د د د د د د ا الم د د د د د د د د د د د ادي‬
‫د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ن فد د د د د د د د د د ا يد د د د د د د د د د‬
‫بيد د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د اد ل د د د د د د د د د د‬
‫اسد د د د د د د د د د ث‬
‫ا ا د د د د د د ر ار اَ د د د د د د ن ام د د د د د د مد د د د د ددن د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د د ددي ا ي ا د د د د د د د ددل في د د د د د د د د لَ د د د د د د د ددحيي‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دت ا د د د د‬
‫ا د د د ددر ال ا د د د د ر ال احَد د د ددت ب ل اد د د د ر‬
‫الحَ د د د د ددت ا اَد د د د د ددل امد د د د د د د د د د د د ردرار‬
‫ايحَ د د د د ددت ا‬
‫م ام ا د د د د د د د د د د‬
‫ح دددددددددد‬
‫ا لد د د د د د د د د دا‬
‫اك ب ا د د د د د د د د د د د اف اح اس د د د د د د د د د ددن‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د د ددن ا‬
‫دي ب د د د د د د لر ا ا د د د د د ددت‬
‫ا َد د د د د ددل ا ا ا د د د د د د ر‬
‫ث د د د د د د د د ت َم د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ار‬
‫بد د د د د د د د ل َم الظد د د د د د د د ر ب ل ا د د د د د د د د ر اح د د د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د د د د د د ن ر ا‬
‫ب د د د د د د د د د د د د د ال ام ي د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫بمَد د د د د د د ددك م اَا د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ددر ا مد د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د د د د ث‬
‫لَردد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫د د د د د د د د د ار ا اَد د د د د د د د ددل ا د د د د د د د د د رال احمَ د د د د د د د د د‬
‫دي اي ا د د د د د د‬
‫ال د د د د ددم ايم ا د د د د د د ا اَ د د د د ددل ا ا ا د د د د د ر‬
‫دد د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د ددي اي د د د د د د د د د ا اَ د د د د د د د ددل ا‬
‫ا د د د د د د د درار ممد د د د د د د د ا يد د د د د د د د فيد د د د د د د د احد د د د د د د د‬
‫را ا د د د د د د د د د د د ددل‬
‫ان اا د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د ا ا ث د د د د د د د د د ر‬
‫مد د د د د د د د ددن رم د د د د د د د د ددم‬
‫الر ا د د د د د‬
‫ال ا َد د د د ددت ن ايدد د د د ددن مد د د د د ادن ا رم ر‬
‫اسد د د د د د د د ر‬
‫د د د د د د د د ا فد د د د د د د د ا َ ايد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د ال ا د د د د د د د م د د د د د د د ا ثرر ف د د د د د د د الد د د د د د ددث امن‬
‫ث ثد د د د د د د د د م د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د د ر ف سد د د د د د د د د ا ن‬
‫‪‬‬
‫ا ددددددددد ا ا ا‬
‫ظد د د د د د د د ددر ف د د د د د د د د د م ل د د د د د د د د دا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فصل‬
‫مد د د د د د د د‬
‫ان د د د د د د د د ال ف د د د د د د د د ف د د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د اد ادَد د د د د د د د د‬
‫الس د د د د د د د د د د ددب‬
‫ا دد د د د د د د د د د د ي‬
‫دد د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫َثد د د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اَد د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪30‬‬
‫الب ايد د د د د د د د د‬
‫ا ي اد د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د‬
‫مد د د د ددن ا د د د د ددر الحم د د د د د‬
‫َد د د د ددل ال د د د د ددحيي‬
‫ال َد ددت ف د د ال َ د د ف د د الد ددر ا د د ا ر‬
‫‪‬‬
‫ا ف د د د د د ال د د د د ددم ن ن ا د د د د د ال ا سد د د د ددَ‬
‫فصل في بيع الدين والمقاصة فيه‬
‫ٌ‬
‫‪‬‬
‫ال ي د د د د د د د‬
‫مم د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ا ا ام د د د د د د ا د د د د د د ام د د د د د د ح د د د د د د ر امد د د د د ددن‬
‫د د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د ددي ا ا د د د د د د د د د د د ام اي د د د د د د د د د د د‬
‫ا ف د د د د د ا ا د د د د د م ن ايدد د د د ددن مد د د د ددن ا د د د د ددر‬
‫اا‬
‫ي د د د د د د د ال د د د د د د د ن‬
‫د د د د د د د د د د د لَد د د د د د د د د د د د ن م اَ د د د د د د د د د د ددت‬
‫المثد د د د د د د د د د د ام َد د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ن في د د د د د د د ام د د د د د د د‬
‫ا بد د د د د د د د د د د ر‬
‫َ د د د د د د د ي ا ا دد د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د ددر د د د د د د د ن اب د د د د د د د ا م د د د د د ددن اسد د د د د د داَت‬
‫ا ان ايدد د د د د ددن مد د د د د ددن اس د د د د د داَم اب د د د د د د ا ا اام د د د د د د‬
‫ا ي ا ا د د د د ددل ال د د د د د ن مد د د د ددن ال د د د د د ن ف د د د د د‬
‫د د د د د د د د الد د د د د د د ددل‬
‫افمد د د د د د د د يد د د د د د د د د ن بد د د د د د د د‬
‫افم د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫حَ د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ر الد د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د الَ د د د د د د ا ن ف د د د د د د الحَ د د د د د د‬
‫امددددددددد‬
‫يم ثد د د د د د د د د د‬
‫اك فد د د د ال ا ر ا د د د د ن‬
‫فد د د د د د د د ا افد د د د د د د د ال د د د د د د د د ام ن ا د د د د د د د د‬
‫فددددددددددد ا ددددددددددد‬
‫ان يد د د د د د د د د د مد د د د د د د د ددن ام ي د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د ا ر دد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫امد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫ن‬
‫ر دددددددد ا‬
‫ا د د د د د د ددر‬
‫د د د د فيد د د د م د د ددن م ا د د د د مد د د د ا د د د د ا‬
‫ف ل ا د د د ددت فيد د د د د الس د د د ددمي د د د د د افا د د د د د‬
‫ا د د د د د د ن ا د د د د ددر ا ا د د د د د د م ا د د د د د د اي د د د د د د‬
‫ا دددددددددد‬
‫مم ث د د د د د د د د د د‬
‫ف ر دددددددددد ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ال َد د د د د د ددت ف د د د د د د د ا د د د د د د د ا ر م د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الحد د د د د د د ددم ا د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫ال ر د د د د د د دا‬
‫ا اَ د د د د د د ددت‬
‫الم د د د د د د د ار‬
‫ب اح د د د د د د د د احد د د د د د د د ا افد د د د د د د د ا ا ا ا د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د يد د د د د د د ن م د د د د د د مد د د د د ددن اس د د د د د داَت‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د ددرل م د د د د د د د مد د د د د د ددن اس د د د د د د داَت ا ابي د د د د د د د‬
‫امر د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا ا اَد د د د د د د د مد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫اا د د د د د د د ددر ب لد د د د د د د د د ن ا‬
‫د د د د د د د د د ال د د د د د د د ددث امن‬
‫ا د د د د في د د د د ا د د د ددر م د د د د ف د د د د ال ر م د د د د‬
‫ددددددد‬
‫م د د د د د د د د د د د د د د د ن ا د د د د د د د ا ب ام د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا ددددددددد‬
‫ا مد د د د ددن ا د د د د د ن‬
‫ا ابي د د د د د د د د د ب ا د د د د د د د د ددر د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ا ي د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا الا د د د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ددددددددددد‬
‫ا دد د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫المثاَد د د د ن اح د د د د‬
‫ام د د د د را ال ا د د د د ا ف د د د د ح د د د د‬
‫ث لث د د د د د د فد د د د د د ال َد د د د د د ال د د د د ددر‬
‫م اس د د د د د ي مد د د د ددن ا د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ا ا دددددد‬
‫الس د د د دا ر‬
‫ا اَ د د د د د د ددل ا د د د د د د د د ا ا‬
‫دددددددد‬
‫ا دددددددد‬
‫ن دد د د د د د د ان دد د د د د د د م امد د د د د د د ا د د د د د د د احد د د د د د د‬
‫ام اا د د د د د د د‬
‫ا ددددددد‬
‫في د د د د د د د ب د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ا الد د د د د د د ا د د د د د د د ا ا ا د د د د د ددر م ا د د د د د ددل‬
‫حَ د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ر ا ر د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ث لث ا د د د د د د د د د امد د د د د د د د د اسد د د د د د د د داَم ا د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اح د د د د د د د د‬
‫فصل في الحوالة‬
‫ل د د د د د ددم ايحد د د د د د د‬
‫ام ا د د د د د د ح الد د د د د د د ب ا د د د د د د د‬
‫ب رلر ا د د د د د د د د د ال َ د د د د د د د ددم م د د د د د د د ددن محد د د د د د د د د‬
‫ا ا ددددددددددددددددددددد‬
‫ان يح د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ر‬
‫‪‬‬
‫‪31‬‬
‫ب لد د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د بد د د د د د د د‬
‫بدددددددد‬
‫َي د د د د د د د د ف د د د د د د د د ال ام د د د د د د د د ر‬
‫لد د د د د د د د د د د ا ن احد د د د د د د د د د د‬
‫فيمد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫اح د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ا ن ف د د د د د د د د د‬
‫ا حد د د د د د د د د ب ا‬
‫ف د د د د د د د ال د د د د د د د م م د د د د د د د ح ل د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ث‬
‫ام د د د د د د د د د د د د ن الا د د د د د د د د د د د ددب‬
‫ا دددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ر ا د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د م د د د د د د د ددن اسد د د د د د د د داَت‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر اد ل ا د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د م‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددرل ال د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا الد د د د د د بد د د د د د ا د د د د د ادر ال ا ام د د د د د د‬
‫د د د د د د ا ح د د د د د د ر الد د د د د ددث امن‬
‫ب د د د د د د ا لي د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د بح د د د د د د د د د د در ا ب ا د د د د د د د د د د ددر اح د د د د د د د د د د در‬
‫‪ ‬ي د د د د د د د ا ارل الحَد د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د اس د د د د د د د د داَم ا د د د د د د د د ددر‬
‫فصل في بيع الخيار و ُّ‬
‫الثنيا‬
‫ٌ‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د د د ل ام ي‬
‫ايد د د د د د د د د د ال يد د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د‬
‫ب ايد د د د د د د د م‬
‫د ل د د د د د د د د ر فد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د رال د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د‬
‫ال ايد د د د د د د د د د د د د د ب لث يد د د د د د د د د د د د د د لا سد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د د د ار ا في د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د‬
‫مَد د د د د ددك امد د د د د ددن‬
‫ال د د د د د ددر لَث اي د د د د د د ر د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د ا ن ا ا د د د د د د د د د د د ا اب د د د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د د د‬
‫ددددد‬
‫ا ح ث امد د د د د ا د د د ددرل ا اَ د د د ددل ال د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددد‬
‫لَ د د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا الا د د د د د ددب‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د ددر ب ل د د د د د د د د د د د ددم ن لَم د د د د د د د د د د د د‬
‫اف اح اسد د د د د د ددن ال ا د د د د د د د ب ا د د د د د د د مس د د د د د د د ا‬
‫ال ي د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د ددرل د د د د د د د‬
‫مددددددد‬
‫فصل في بيع الفضولي وما ُيماثله‬
‫ٌ‬
‫‪ ‬ب ام َ د د د د د د د د ي د د د د د د د د السد د د د د د د ددد ت اح ل د د د د د د د د‬
‫ا ح د د د د د د د د د ددر ي د د د د د د د د د د ا ا اَي د د د د د د د د د د ام ل د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د الد د د د د ددث امن‬
‫ا َ د د د د د د د د د ا م ا ال ي د د د د د د د د د ان اا د د د د د د د د ددر امد د د د د د د د ددن ‪ ‬ب د د د د د د ا ال د د د د د د ب لمَد د د د د ددك‬
‫ا‬
‫‪ ‬ل س د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د دا س د د د د د د د د د م‬
‫الم ي د د د د د د د د ب د د د د د د د د‬
‫ان ايدد د د د د د د ددن د د د د د د د د ا‬
‫دت ا‬
‫اف ام د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د د ام ا ح د د د د د د د د د د ن‬
‫د د د د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د د ا ماَد د د د د د د د د د د‬
‫د د د د ا ال ايد د د د اح ا د د ددر‬
‫ا ا د د ددر ام د د ددن فد د د د‬
‫د د د د د ددر فد د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ام بد د د د د د د لا ر ف د د د د د د ا ال‬
‫ا ان اي د د د ددم مد د د ددن اب د د د د ان ام ا د د د ددل ا امد د د ددن‬
‫ن دد د د د د د د د د ان لمد د د د د د د د د ب د د د د د د د د د البد د د د د د د د د‬
‫ح‬
‫د د د د د د د د ددر ل ا د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د ددن م لد د د د د د د د د د‬
‫الحد د د د د د د د ددم ام د د د د د د د د د ال يد د د د د د د د د ام ب ا د د د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د م اَ د د د د د د د د د َ د د د د د د د ددل السد د د د د د د د د ا‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د د ا ا ا‬
‫ل د د د د د ال ي د د د د د م اب د د د د د ف د د د د د ال ام‬
‫ام ال ا د د د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د ْ‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪32‬‬
‫فد د د د د د د د د د ثا ام د د د د د د د د ددن احد د د د د د د د د د ا ا امثمد د د د د د د د د د ن‬
‫ا ا د د د د د د د ام اب د د د د د د د ا م د د د د د د د ا ا د د د د د د د ا ال د د د د د د د‬
‫بد د د د د د د د د د د د لم ي بد د د د د د د د د د د د‬
‫الد د د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د ددر‬
‫الا س د د د د د د ا ا د د د د د د‬
‫م د د د د د د ال اي د د د د د د ا‬
‫ا ال د د د د د د ا د د د د د د الد د د د د ددث امن‬
‫ف د د د د د د ل اي م د د د د د د‬
‫ا سد د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د ددر د د د د د د د د د د ر مد د د د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د ددم ي ا ر د د د د د ددر امد د د د د د د ر م د د د د د ددن ح لد د د د د د د‬
‫الر ا د د د د د د د‬
‫ام َسد د د د د د د‬
‫ا د د د د د ددم ا د د د د د د د ن ر‬
‫ام د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ا ل ل ام د د د د د د د د د د‬
‫اس د د د د د د ادد ات د د د د د ددن ا اَد د د د د د د ل امد د د د د د د ال ا د د د د د د د‬
‫ال َ ددت فد د السد ددد ال ا اَ ددل ال‬
‫دد ْ‬
‫اك امد د د د د د اسد د د د د د ا ا َ م د د د د ددن ا د د د د ددر ان‬
‫ادد د د د د د ا‬
‫الد د د د د د د بد د د د د د د ال ا امد د د د د د د‬
‫في د د د د د د د د د د د د د‬
‫ح‬
‫د د د د د د د د ددر لا س د د د د د د د د ددم ام د د د د د د د د ددر ك الد د د د د د د د د د‬
‫يم اد د د د د د د د د ال يد د د د د د د د د م اب د د د د د د د د د ن اب د د د د د د د د د‬
‫اك اح د د د د د د د د اماَ ا د د د د د د د د‬
‫ا اي ا د د د د د د د د م د د د د د د ددن ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫م رد د د د د د ا ن مد د د د د د ات ادمثد د د د د د مد د د د د د اسد د د د د د اددن‬
‫ف د د د ال ام د د د ت ا د د د ا د د د د ار ا م د د د اس د د د ا ا‬
‫ا اَيد د د د د د د د ا د د د د د د ددن ال د د د د د د ددم ايد د د د د د د ددن ا اماَد د د د د د د د‬
‫الم اح د د د د د د د د د د‬
‫لَا س د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬اب د د د د د د د د ا ال ايم د د د د د د د د ن ا د د د د د د د د ام د د د د د د د د ا اراد د د د د د د د د‬
‫فصل في بيع المضغوط وما أشبهه‬
‫ٌ‬
‫دت ا د د د د د امر د د د د د‬
‫ا امد د د ددن اب د د د د ف د د د د ا د د د ددر ح د د د د ر ا د د د ددر‬
‫‪ ‬بد د د د د لا ر امد د د د د اح د د د د ا‬
‫ان ثا ام د د د د د ددن‬
‫افد د د د د د د د د ل اي ن ا ا د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د ددر ا ام د د د د د د د ددن ‪ ‬بد د د د د د د ا ايحد د د د د د د الم د د د د د د د ا ار‬
‫ا‬
‫‪ ‬ث لث د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ا ممد د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د د‬
‫ال َ د د ددت فد د د د ال ايد د د د ل ا د د د د م ا ا د د د د‬
‫فصل في مسائل من أحكام البيع‬
‫َد د د د د د د د د ددل ا ي د د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د‬
‫ثدددددددددد‬
‫ف َ د د د د د د د د د ا اَد د د د د د د د ددل الس د د د د د د د د د ا يح ام د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د لَ امح د د د د د د د د د ر‬
‫ابيد د د د د د د د د ام د د د د د د د ددن‬
‫ا‬
‫د د د د د د د د ا يد د د د د د د د ح د د د د د د ددن ب ا د د د د د د ددرل ن‬
‫ين د د د د د د د د د ار م د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د در ا‬
‫ر‬
‫ا امد د د د د ا د د د د د ار ال امد د د د دري ا امد د د د د ب د د د د د‬
‫ف د د د د د د ن ايدد د د د د ددن ح د د د د د د ال ب د د د د د د ف د د د د د د ا ا‬
‫ا ام د د د د د د د ب د د د د د د د ال د د د د د د د ار ح د د د د د د د ل م ا د د د د د د د‬
‫د د د د د د د م د د د د د د ال د د د د د د ا ي د د د د د د م اَا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اح د د د د د د د د ددر لد د د د د د د د د د ا يد د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د د د د ا ار ا د د د د د د د د د امد د د د د د د د د اي ا د د د د د د د د د‬
‫المحظد د د د د د د د د د د د ر‬
‫لم د د د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د د ادن ا‬
‫م د د د د د د ا امح د د د د د د ن ا اي َ د د د د د د الد د د د د ددث امن‬
‫المر د د د د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د ددي ا ا ا اَ د د د د د د د د د د ددل ا‬
‫ر‬
‫ن د د د د د د د د مد د د د د د د د ات يد د د د د د د د ل ا م د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د ددن ثَث د د د د د د اي د د د د د د ام د د د د د د ب د د د د د د ح د د د د د د‬
‫ان د د د د د د د د د د د د د ال ارث د د د د د د د د د د د د د ان ا ب ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د ار بد د د د د د د د د د د د د ا اح ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ايد د د د د د د د د د د د د‬
‫المر د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ار ا ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ارسد د د د د د د ددم ن ا د د د د د د د ددل ب د د د د د د د د ال د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د ا اي د د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د د د د ا ا بر د د د د د د د د د د د د ا اَ امد د د د د د د د د د د ددت‬
‫لا د د د د د د د د د د ا ف د د د د د د د د د د ام الا د د د د د د د د د ادم ام ا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ابي د د د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ا اماَد د د د د د د د د د د‬
‫دددد‬
‫ا امد د د ددل امد د د ددن ا م د د د د مد د د ددن اب د د د د‬
‫ال َد د د د د د د ددت فيم د د د د د د د د ب ا د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د‬
‫ب امدد د د د د د د د د د الايدد د د د د د د د د د بدد د د د د د د د د د ايددد د د د د د د د د د ن ‪‬‬
‫فصل [ومن أصم أبكم العقود الخ]‬
‫ا ام د د د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د د ددم اب اد د د د د د د د د د د ادم ال د د د د د د د د د د د‬
‫بم ا ا د د د د د د د ددل د د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د د اف ا ام د د د د د د د ددت‬
‫اك ام د د د ددل ام اا ا د د د د د‬
‫افد د د د د ن ايد د د د ددن ام د د د د د‬
‫ا‬
‫اك لَ ام د د د د د د د د د د د د د ن ال د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫اد د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫يد د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د‬
‫ال ا ام د د د د د ددل ا د د د د د د د‬
‫اب د د د د د د د م اف د د د د د ددر ا اد د د د د د د ان ام د د د د د ددن لد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪33‬‬
‫يم اد د د د د د د د د د د د د‬
‫الس د د د د د د د د د د د دددران لَ م د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫فصل في اختالف المتبايعين‬
‫ا امد د د د د د د د ددن‬
‫دت ب د د د د د د د د د‬
‫ا اح ث ام د د د د د د د د د ا ااَد د د د د د د د د ا‬
‫ا ال د د د د د ددم اي د د د د د ددت امد د د د د د د يد د د د د د د ا ف لا سد د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د‬
‫ب لب د د د د د د د د د‬
‫اا‬
‫ث د د د د د د د ددم الم د د د د د د د د د ار‬
‫الر ا د د د د د د د د‬
‫ث د د د د د د ددم ل د د د د د د د د ر احد د د د د د د د اب د د د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د ا ا يح د د د د د ف د د د د د الا س د د د د د لد د د د ددل‬
‫ا ان اي د د د د د د ددت اف د د د د د د د لا لَ د د د د د د د ا د د د د د د د ار‬
‫س د د د د د ال َد د د د ددت ا د د د د د ا ا‬
‫ان ايدد د د د ددن ف د د د د د‬
‫امد د د د د د د د ي د د د د د د د د ت ا ا ا د د د د د د ددل الر ا د د د د د د د د‬
‫اح ثم د د د د د د د د الم ي د د د د د د د د ب د د د د د د د د ا َد د د د د د د ددت‬
‫ام د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ا ا ن ا ا د د د د د د ددل الم د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا م لد د د د د د د ددك‬
‫ا ان اي د د د د د د د ددت ف د د د د د د د د لا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د ا لَم د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا فد د د د د د ا د د د د د د ا ا د د د د د د‬
‫الا د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫دددددد ا‬
‫دددددد‬
‫الحَد د د د ددت‬
‫الا د د د د د ا د د د د د م د د د د د ار اب د د د د د ا ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د د ا لب د د د د د د د د فيم د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ا‬
‫اد لد د د د د د د د د د د د د د ر الر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الا د د د د د د د ددب‬
‫االا د د د د د د د د د د‬
‫الربد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫لَس د د د د د د د ددَ ا فيد د د د د د د د د ا َا د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫دددد ر‬
‫‪‬‬
‫اك د د د ددر‬
‫ام د د د د الد د د ددم ايدد د د ددن ف د د د د‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د د ب الم يد د د د د د د د د لس د د د د د د ددر ا َ د د د د د د ددت‬
‫اك ن الد د د د د د د د د د د د ددم اي د د د د د د د د د د د د ددت ال ام ي د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫د د د د د د ا ب د د د د د د ا د د د د د ددن ال سد د د د د ددم‬
‫ا ا ا ال د د د د د د‬
‫ابي د د د د د د امد د د د د ددن رر د د د د د د ا د ل د د د د د د ار ا ا د د د د د ددل‬
‫لَم د د د د د د د ار الا د د د د د د د بد د د د د د د امد د د د د د د ا اس د د د د د ددم‬
‫ا امد د د د د ددن يدد د د د د ددن بم د د د د د د ا د د د د د ددر ا د د د د د د ا ار‬
‫دت ا مد د د د د د د د د د د د د ددر اف ل ام د د د د د د د د د د د د د د م ر‬
‫احاَد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا اَد د د د ددل امد د د د ددن ب ا د د د د د‬
‫ا م د د د د د ال د د د د د ا د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪34‬‬
‫م د د د ا د د د ا ار ن دد د د ان فد د د ا د د د ر ال د ددث امن‬
‫امد د د د د د د د احاَا د د د د د د د د ا ا ادد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫فد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ال ايمد د د د د د د د ن ا ا د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د ا ن ح الا د د د د د د د الا سد د د د د د د ام ا د د د د د ددل‬
‫حدد د د د د د ددم ا سد د د د د د ددح ن ال د د د د د د د ا د د د د د د د اا د د د د د د د ا‬
‫ا ال د د د د د ب د د د د د الا د د د د د د ا د د د د د ا د د د د د ادر‬
‫اليم د د د د د د د د د د ن اا د د د د د د د د د د ا ا‬
‫اس د د د د د د د د د د ا اب د د د د د د د د د د ا ا‬
‫اك اد د د د د د د د د د د د ام ي ا د د د د د د د د د د د د‬
‫يمد د د د د د د د د د د د افد د د د د د د د د د د د ا‬
‫ب ا‬
‫ف د د د د د د ا ا د د د د د د ا اس د د د د د د ا اب د د د د د د ا الحَد د د د د ددت‬
‫اب د د د د د د د ال د د د د د د ددر ب د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د ام‬
‫لب د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا ال ايم د د د د د د د د د د ن س د د د د د د د د د د لك‬
‫لح د د د د د د د د د د د د د ف ال ام د د د د د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫اح د د د د د د ددل اي د د د د د د د د ا د د د د د د د د ال د د د د د د ددم اد د د د د د د د ا‬
‫فد د د د الا د د ددب فيمد د د د اي د د د د ا د د د د ا د د ددر‬
‫مس ا د د د د ادح ال د د د د ا ال د د د د ب د د د د ام د د د د ا ا‬
‫اح د د د د د د د ا ي د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د الد د د د د د ددم د د د د د د د‬
‫د د د د د د ر دا د د د د د ددب حدم د د د د د د ا د د د د د د اس د د د د د داَا‬
‫ا‬
‫د د د د د ددح ف د د د د د د د د د د د د د ر ف د د د د د د ف د د د د د د‬
‫اك اس د د د د د د د د د رار‬
‫ا اَد د د د د د د د ددل د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫فيد د د د د د د د د د د د د د د ادر اي د د د د د د د د اب د د د د د د د د ا الحَ د د د د د د ددت‬
‫ا اي د د د د د د د د د د د ا ال ايم د د د د د د د د د د د ن امد د د د د د د د د د ددن ا ي د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د الح د د د د د د د د د د د م‬
‫ا ان اي د د د د د د د د د د ددت اف‬
‫ب ا د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د اس د د د د د د د د دا ا د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د‬
‫د د د د د ا د د د ددن س د د د ددح ن مد د د د د‬
‫ا ا دد د د د د‬
‫در‬
‫الم د د د د د د د د د ا ار ال د د د د د د د د د ل امد د د د د د د د ددر ا ادد د د د د د د د د اا‬
‫م د د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د د ام لد د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ث ر‬
‫امد د د د د ال د د د ددم ايد د د د ددن ا د د د د د ا د د د د د ا الم ا د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د ايد د د د د د د د د د د ن ا ا ا د د د د د د د د د ددر‬
‫ال ايد د د د د د فد د د د د د الا د د د د د د ال ن ال د د د د ددن ا ا ا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د ا د د د د د د مد د د د د ددن ب د د د د د د‬
‫ا م د د د د د د ار‬
‫‪ ‬الم د د د د د د د ار ال د د د د د د د الم ي د د د د د د د م ا ا د د د د د د ددل‬
‫فصل في حكم البيع على الغائب‬
‫ل لدددددددد‬
‫الحدد د د د د د د ددم ا اَد د د د د د د ددل ال ي د د د د د د د د‬
‫اف ام د د د د د د د د د ددن ا اَ د د د د د د د د د ددل ثا ثاد د د د د د د د د د د ا ايد د د د د د د د د د د م‬
‫ددددددددد ل‬
‫ي د د د د د د د د د ر الحد د د د د د د د د م فد د د د د د د د د‬
‫اح لد د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د ن ا امد د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ب د د د د د د د د د د د ا ث د د د د د د د د د د د ت الم بد د د د د د د د د د د ت ا‬
‫د د د د د د د ادي‬
‫م د د د د د د د مد د د د د د د ادن ال د د د د د د د ن َي د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د لح د د د د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د د د د د د م د د د د د د د د ددن د د د د د د د د د د ر‬
‫ر مد د د د د د د د د د ا ا‬
‫الحد د د د د د د د ددم مثد د د د د د د د د الح لد د د د د د د د د الما د د د د د د د ددرار‬
‫فد د د د سد د د د‬
‫دددد‬
‫اس د د د د ح‬
‫مد د د د ا‬
‫ا ل د د د د د د د د الح د د د د د د د د ر ا د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د‬
‫الر د د د د د د د د‬
‫اي ا د د د د د د د د م د د د د د د ددن م د د د د د د د د‬
‫الم د د د د ددر‬
‫د د د د د مد د د د ددن مث د د د د د‬
‫د د د د ددر ا‬
‫َي د د د د ايم ا د د د د‬
‫م د د د د الحدد د د ددم ف د د د د ا د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ظ د د د د د ددر فد د د د د د د ب د د د د د د د ا فد د د د د د د ا د د د د د د د ار‬
‫ا‬
‫اح ا د د د د د د د د د د د د د د د د ا ل لد د د د د د د ددل ا احد د د د د د د د د م‬
‫ا س د د د د د د د د د د د د د د لَحدد د د د د د د د د د د د د ددم ا ا د َ د د د د د د د د د د د د د د‬
‫يدددددددددد ا دددددددددد‬
‫د لد د د د د د د د د د د د د د ن ال ا ابد د د د د د د د د د د د د د ال امد د د د د د د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د د د د ل ا ال د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د ادي‬
‫ا‬
‫ا اَي د د د د د د د د د د م ل د د د د د د د د د د‬
‫ددددد‬
‫فد د د د د د د د د د ن مد د د د د ا د د د ددر بد د د د د ال‬
‫البح د د د د د د د ددر‬
‫مثد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ر ار د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ديمن ا اَد د د د د د د ددل مس د د د د د د د د اف د ل ا ا د د د د د د د د ادر‬
‫فد د د د د د د د ا‬
‫المد د د ا‬
‫ال َ د ددت فد د د ال َ د ددي مد د د َ د ددم ا‬
‫ي د د د د د د َي د د د د د د م د د د د د د ال د د د د د د مد د د د د ددن م د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الم يد د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د د د دريم ثا ام د د د د د د د د د ددن ا‬
‫لمثد د د د د د د د د د د امدد د د د د د د د د د د ا مثد د د د د د د د د د د اث د د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫دت ا ا د د د د د د د د د د ا‬
‫ا امد د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ا‬
‫ب ا د د د د د د د د مد د د د د د د د ادن ال د د د د د د د دريم ام د د د د د د د د ال د د د د د د د د‬
‫دددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا ان ايدد د د د د د ددن ل د د د د د د د ا ْ ثَث د د د د د د د ا ا ا د د د د د د ددل‬
‫ا دد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د اد د د د د د د د د ْ ا اثم اد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب يمد د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د‬
‫اف امد د د د د د د ا د د د د د د د ا فد د د د د د د لر احد د د د د د د م ب ل ا د د د د د د د‬
‫ا اد د د د د د د د ا‬
‫الحد د د د د د د ددم امد د د د د د د د‬
‫ل د د د د د د ددن مد د د د د د د د اد د د د د د د د ار ا ي ا د د د د د د ددل الد د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د‬
‫َ د د د د د ددل ح د د د د د د د مد د د د د د د ا ا د د د د د د د‬
‫فصل في العيوب‬
‫ٌ‬
‫ظ ا د د د د د ددر ‪ ‬لَم د د د د د ار ا د د د د د ب د د د د د د د د د د د ان اس د د د د د ا ار‬
‫ا امد د د د د د م د د د د د ادن ا د د د د د د يد د د د د د ا ا ا‬
‫ف د د د د د د د د ن ايدد د د د د د د ددن الد د د د د د د ددي ا ال د د د د د د د د ا د د د د د د د د ث ر ‪ ‬فد د د د د د د د د د د ثا ام د د د د د د د د د ددن اف ا بد د د د د د د د د د د ايسد د د د د د د د د د د ر‬
‫‪ ‬ار ا ا ب يم د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د ل ام د د د د د د ددن د د د د د د د د ار الد د د د د د د د ال ام يد د د د د د د د‬
‫د د د د د ار ا د د د د درن‬
‫ا ان ايدد د د د د د ددن ا د د د د د د د ْ اب د د د د د د د الد د د د د د ددث امن ‪ ‬اد ل د د د د د ا د د د د ددن ا د د د د د‬
‫ف لم د د د د د د د د ار ال د د د د د د د د الر د د د د د د د د‬
‫اب‬
‫دددددد م ب ا دددددد‬
‫ا ر د د د د د د ال احا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪35‬‬
‫فد د د د د د د د ا راد د د د د د د د ر بد د د د د د د د امد د د د د د د د د اد د د د د د د د‬
‫يم د د د د د ا اَد د د د ددل ام د د د د د اسد د د د د ادبا‬
‫فددددد ا ددددد ا‬
‫ثد د د د د د د د ددم ال د د د د د د د د د‬
‫ااد د د د د د د د ددر‬
‫دَ د د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د ار ال د د د د د د د ا اب د د د د د د د اي َ د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د ا الا د د د د د د د ر ام ام د د د د د د د اس د د د د د د د ا ام ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د لَب‬
‫الرد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ددر‬
‫دد د د د د د د د د د من ا د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ا ال‬
‫ال د د د د د د ا د د د د د د م د د د د ددن د د د د د د الد د د د د د ر‬
‫السمسد د د د د د د د د د د د د د د ر سد د د د د د د د د د د د د د د ا ار‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ادر ر‬
‫دد د د د د د د د د ا ا‬
‫ا ح ث امد د د د د د د د د د د د د د د د د د د در ان د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د ددن ب ا د د د د د د د د ن فد د د د د د د د م يد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫با د د د د د د د ام د د د د د ددن الد د د د د د د ا د د د د د د د اب ا د د د د د د ددر‬
‫في د د د د د د د ا اَد د د د د د ددل ا د د د د د د د ي م د د د د د د د م د د د د د د د‬
‫اب د د د د د د د د ا ا‬
‫د د د د د د د د الم د د د د د د د د ا اب ا د د د د د د د د ا‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د د د د م ال مد د د د د د د د د د د د د د ل امد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ادر فد د د د د د د د ال امد د د د د د د د ث ر‬
‫اد لسد د د د د د د د‬
‫ي د د د د د د د د ال د د د د د د ددر ا اَ د د د د د د ددل ال ام د د د د د د د د ر‬
‫ح د د د د د د د د د د د د د د د ايدد د د د د د د د د د د د د د د ن لَ ام يد د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫‪ ‬لَ ا د د د د د د د د‬
‫فصل في ال َغْبن‬
‫ٌ‬
‫مد د د د د د د د ‪ ‬اف ا د د د د د د د د د ددر‬
‫اف‬
‫د د د د د د د د ار ف د د د د د د د د م‬
‫د د د د د د د دا ا‬
‫ان ا ا د د د د د د د د د د د ا ال ا امد د د د د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د ن ب لثَد د د د د د د د د اف امد د د د د د د د د ا ا ا ا د د د د د د د د د‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د‬
‫ب ام د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د ا ا ا ي اس د د د د د د د د د د د د د ب احد د د د د د د د د د د د د د م ‪ ‬ا الد د د د د د د د د ددي ا لَ د د د د د د د د د د ر مد د د د د د د د د ددن ي د د د د د د د د د د م‬
‫فصل في ُّ‬
‫الشفعة‬
‫ٌ‬
‫ا فددددد ا‬
‫ا مثد د د د د د د د د د‬
‫المد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د ددر‬
‫د د د د د ا مم د د د د د‬
‫ددددد‬
‫د د د د د د د د ددر ا ادا حد د د د د د د د د د ال حد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ب ل ا د د د د د د د د فيد د د د د د د د احد د د د د د د ددم‬
‫الحمد د د د د د د م الر اح د د د د د ددل الا ا د د د د د د د‬
‫ال د د د د د ددرن ا‬
‫فد د د د د د د د الثرمد د د د د د د د ر د د د د د د د د ا ن ا ا س د د د د د د ددم‬
‫ا مثَد د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ا ارك م د د د د د د د د د ادن الث ام د د د د د د د د ددر‬
‫ا ال د د د د د ددم د د د د د ددبي لَ د د د د د د د ر د د د د د د د ا ا ا ثا د د د د د ددر‬
‫ال اح د د د د د د د د د د د د د د د د ان درَ د د د د د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫فد د د د د د د الد د د د د د د ر الب د د د د د د د ال ا د د د د د ددر‬
‫ا اَ د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ن اح د د د د د د د د د ا‬
‫ددددددد‬
‫مد د د د د د د ل د د د د د ددم ا د د د د د ددحي فب يمد د د د د د د‬
‫د د د ت الم د د د ث ا د د د ا ا ر‬
‫ال َد د ددت ف د د د‬
‫ر‬
‫ال د د د د د د د د د ددرك لَ ي د د د د د د د د د د م ف د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د م‬
‫دددددددددد‬
‫ا‬
‫ال‬
‫بد د د د د د د د د د‬
‫َ دددددددددد ددددددددددد ا‬
‫د د د د د د د د د د د ام امد د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ب ا د د د د د ب ل د د د د د ا ف د د د د د ا د د د د د ام ا د د د د ددل‬
‫اك ال د د د د د د د د م‬
‫الم د د د د د د د د ر ف د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا ا ن ا‬
‫ظ ا د د د ددر‬
‫لَ د د د ددب ن ا د د د د ال د د د د‬
‫ا دددد ا‬
‫ف ددددددددد‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د ال ام د د د د د د د ر‬
‫ماَد د د د د د د ال د د د د د ددر‬
‫فددددد م ا ددددد فددددد ا ر دددددد ل ا ا ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا حد د د د د د د د د‬
‫ال ر د د د د د د ددي ا ب احد د د د د د د در ام ا د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د ااب د د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د د د‬
‫ن ار د د د د د د د د د الد د د د د د د د ددم اسد د د د د د د د ددم‬
‫ريد د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د ددت ا ا د د د د د د د د د د ا ر‬
‫‪‬‬
‫دددددددد‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د اك‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د ا في د د د د د د د د م اا د د د د د د د ددر‬
‫يس د د د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د د ا الم د د د د د د د د د د د م‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪36‬‬
‫فد د د د د د د د ال د د د د د د د د ال س د د د د د د د د ا‬
‫ا في د د د د د ا د د د د د‬
‫ال د د د د د ي‬
‫ال د د د د د د ر ال د د د د ددم ا د د د د د د ل ا د د د د د د ام ا د د د د د د ا ا‬
‫ا د د د د د ددن اح د د د د د در افحدم ا د د د د د د ا د د د د د د اب ا د د د د د د ا‬
‫ا ان د د د د د د د م د د د د د د د ار ف د د د د د د د ا ا د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د د د ددي ا ا سد د د د د د د د د ل بد د د د د د د د د م ل ام د د د د د د د ددن‬
‫در‬
‫دد د د د د د د لك ال د د د د د ددي ا ا مد د د د د د د ام د د د د د ددن د د د د د د اا‬
‫د ا ف د ال ر د ْ ي ا ددل ا ددن د ا‬
‫الرب د د د د د د د د د‬
‫ال َد د د د د د د د ددت ف د د د د د د د د د ا راي د د د د د د د د د ر‬
‫ا ال د د د د د د د د ددي ا لَ د د د د د د د د د د ي م د د د د د د د د ددن د د د د د د د د د د ر‬
‫ا ا اي د د د د د د د د د د د د ددي يد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا‬
‫ا اح ث ام د د د د ف د د د د ثا امد د د ددن ال د د د د ْ ا َد د د ددت‬
‫ن د د د د د د د ان م د د د د د د ا د د د د د د الد د د د د ددي ا‬
‫ا د د د د د د ددن ح د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫اب د د د د د د‬
‫يا د د د د د د د د ر م‬
‫ا امد د د د د ددن ال د د د د د د ال د د د د د د ا ام ام د د د د د د ا د د د د د د‬
‫فم د د د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د د د اف ا اَي د د د د د د د د د د د ال ا ر ا د د د د د د د د د د د‬
‫ال ر د د د د د د ْ ث ا د د د د د د ن فد د د د د د اَل م د د د د د د ا ار‬
‫ن دد د د د د د ان مد د د د د د ا د د د د د د ر ا د د د د د د ا ا امد د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د د ادرد لَ د د د د د د د د د د د د د د د ي ا ا بد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫مددددددددد ب ددددددددد‬
‫حددددددددد ر بددددددددد‬
‫يح د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د د د ار لب د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د د ددي ا لَبد د د د د د د د ن اي د د د د د د د ادم ان د د د د د د ددن‬
‫ايَد د د د د د ا م ال د د د د د د ي ا ح د د د د د د مد د د د د د ا د د د د د د ر‬
‫لمَ‬
‫ح ثم د د د د د د د د ال د د د د د د د د ي الد د د د د د د ددي ا ب د د د د د د د د ا‬
‫ا امد د د د د ا د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫افََ د د د د د د د د د ي ام د د د د د د د د د ايم د د د د د د د د د الا ا د د د د د د د د د‬
‫اس د د د د دا ا ا د د د د د ا ال اي د د د د د ا َد د د د د ادم الد د د د ددث امن‬
‫در‬
‫د د د د د د د دثا امن ا اَد د د د د د د ددل ا ب د د د د د د د د ل ْ ال ر د د د د د د د د اا‬
‫‪‬‬
‫ال ام د د د د د د د ف د د د د د د د ال ر د د د د د د د ت م اد د د د د د د ادر‬
‫الد د د د د د د د د د د د د ر الحد د د د د د د د د د د د ددم ب م د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د ا ا د د ا فد د ال د ددرك فد د ال ام د د ر‬
‫ظد د د د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د ا ارث ا د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د ددن يح ا‬
‫الحَ د د د د ددت‬
‫اف د د د د د لا‬
‫د د د د د د م د د د د د د ار امد د د د د د ا ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ي ا امد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ي د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د د ْ ح د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د ل ار‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د ددم ايم د د د د د د د د د د د د د د د م ا ا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د ا م اَ د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ب يد د د د د د د د د د د د د د ر لَ د د د د د د د د د د د د د د ي يح اد د د د د د د د د د د د د ددم‬
‫يم اد د د د د د د ان اي د د د د د د د ا م د د د د د د د مد د د د د د د ا د د د د د د ادر‬
‫ف د د د د د د ا د د د د د دا ا ت م د د د د د د ي د د د د د د ال ا ا ام د د د د د د‬
‫د د د د د ددب‬
‫ن اي د د د د د د دا ا م د د د د د د د با د د د د د د د ر ا ا‬
‫د د د د د د د د د ددن ال د د د د د د د د د د ي ح د د د د د د د د د د ر ب ر د د د د د د د د د د‬
‫َ د د د د د د ددل ال د د د د د د د د ي‬
‫مس ا د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د ددن د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د مد د د د د د د د‬
‫لم د د د د د د د د د ار م د د د د د د د ددن ال د د د د د د د ددث امن‬
‫ا حَ د د د د د د د‬
‫د د د د د د دا ر‬
‫دددددد م ا‬
‫ا ر دددددد‬
‫مد د د د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د ا الد د د د د د سد د د د د د‬
‫در‬
‫‪ ‬ا اف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ي مح ا د د د د د د د د د اا‬
‫الم د د د د د ار فيمد د د د د ا د د د د د ا ار‬
‫فصل في القسمة‬
‫دد د د د د د د د‬
‫ال س د د د د د د د د ادم فد د د د د د د د د ا‬
‫ثد د د د د د د د د‬
‫اف س د د د د د د د د د د د د د د ادم ال را د د د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د د ل يم‬
‫ام د د د د د ددن ا د د د د د ددل الا س د د د د د د ادم د د د د د د د اف ا د د د د د ددر‬
‫ا ا د د د د ا فد د د د‬
‫اك فد د د د ا د د د د‬
‫ادد د د د ا‬
‫ا ا ا ي د د د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ا ابد د د د د د ان د د د د د د ال اح د د د د ددر ال د د د د ددي ا ايم ا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا ر ددددددددد ا ددددددددد‬
‫سددددددددد ي فددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا مد د د د د د د د د حظد د د د د د د د د ن د د د د د د د د د مسد د د د د د د د د ا ادر‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ا ف د د د د د د د د اح د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د ي ا د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫امد د د د د د د د ا م د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا س د د د د ددم ا د د د د د د ا مد د د د د د‬
‫‪37‬‬
‫الم س د د د د د د د د د م‬
‫م ثددددددددد ا‬
‫ن ال ام د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د ان س د د د د ددم‬
‫د د د د د د د د ال سد د د د د د د د ادم ح د د د د د د د د س د د د د د د د د ا اح‬
‫سد د د د د د د د د د د د د ددم ال ف د د د د د د د د د د د د د د ال سد د د د د د د د د د د د د ددَيم‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ايظ ا د د د د د ددر ف د د د د د د د ا د د د د د د د م د د د د د د د حد د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د يم‬
‫ل د د د د د د د د ددن م د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫الم س د د د د د د د د ام د د د د د د د د د م اَا د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ادم ا‬
‫في د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ف ي د د د د د د د د د د ام ا د د د د د د د د د د د‬
‫ا م د د د د د د د د د ل احظ د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د‬
‫د د ددر مد د د د م د د د ادن ال د د د د م المم ا د د د د‬
‫فد د د د‬
‫المح د د د د د د د ر‬
‫ا ماَد د د د د د ددت ح د د د د د د ددل ا اَد د د د د د ددل ا‬
‫لمحظ ر‬
‫م د د د د د د د د ام يد د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د ن بد د د د د د د د د ا‬
‫اد د د د د ددر‬
‫امد د د د د ددن ااد د د د د ددل الا سد د د د د د ادم د د د د د د‬
‫الر ا د د د د د د د د د د د د د د ا ر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫س د د د د د د د د د د د د د ادم ر‬
‫ال ار د د د د د د د د د د د د‬
‫اد س د د د د د د د د د د د ادم ال د د د د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا اَ ا د د د د د د د د د د‬
‫سد د د د د د د د ادم ال ا د د د د د د د د م اَ د د د د د د د د ا اَد د د د د د د ددل‬
‫ر‬
‫اف د د د د د د ن ايدد د د د د ددن م د د د د د د رد ل امد د د د د ددن اح ا د د د د د ددر‬
‫ا ا ا ار ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫المح د د د ر ام د د د‬
‫اي سد د ددم ال د د د ا اَد د ددل ا‬
‫ادد د د د د د د ا ا الد د د د د د د الا س د د د د د ددم َ د د د د د ددل ال ر د د د د د د د ر‬
‫ددددددددد‬
‫ا اح د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ان الا سد د د د د د د د ددم لَ‬
‫ي د د د د د د د ادرك الا سد د د د د د ددم ا اَد د د د د د ددل ا ا د د د د د د د ر‬
‫ا ام د د د د د ددن ا ا د د د د د د د ل يد د د د د د د مد د د د د د د ا ا س د د د د د ددم‬
‫مثد د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د راك حد د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ار‬
‫دد د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د س د د د د د د د د د د ددم ا ا د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ايحد د د د د د ددم ال‬
‫ددددددد‬
‫اسد د د د د د د ي ا ام د د د د د ددن‬
‫الب ا د د د د د د د ددر‬
‫ا ان ااد د د د د د د د د ا ا امد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا‬
‫ا ان اا د د د د د د د د ا ي د د د د د د د د ا ا اَ د د د د د د د د م ب لا ا د د د د د د د د‬
‫الد د د د د د د ددر لَ سد د د د د د د د ادم ح د د د د د د د د يس د د د د د د د د ا اح‬
‫ال ا د د د د د د د د ن ام د د د د د د ددن اي د د د د د د د د م فيد د د د د د د د اب د د د د د د د د ا‬
‫ل س د د د د د د د د د د د د د ادم ال د د د د د د د د د د د د د د ت‬
‫المد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا س د د د د د د د د د ددم ا ر ا ثا ام د د د د د د د د د ددر‬
‫ا ا ا ددددددددددد‬
‫ا اح ث ام د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د ر ف ام د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد م‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ح د د د د د د د د د د ا الس د د د د د ا ف د د د د د ال ام د د د د د ر‬
‫س د د د د د د د د د د د د د د ا ابد د د د د د د د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د م بد د د د د د د د د د ل ا ن ف د د د د د د د د د د ي د د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫فيم د د د د د ا د د د د د ا ا ال ا د د د د د ان مد د د د د ادن ا ا د د د د د ار‬
‫م ادَد د د د د د د د د ددت ن ر اام ا د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا ا‬
‫امح د د د د د د ر ام د د د د د د ا د د د د د ددر الد د د د د ددن ح ا‬
‫ظد د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪38‬‬
‫ا اَد د د د ددل ا‬
‫م د د د ددن ا د د د د ددر ا د د د د د‬
‫ددددد‬
‫دددددد م ا دددددد ا ددددددا ا ر‬
‫د د د د د د ا اف د د د د د د ا ام ا د د د د د د‬
‫فد د د د د د س د د د د د ادم اف ام‬
‫ام د د د د د د اح ر‬
‫ظدددددد ا‬
‫ا د د د د د د ردي د د د د د د د ا ا د د د د د د د ام د د د د د ددن ام اد د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د د د د د ا ا بد د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫اف اب د د د د د د د د د د د د د د د ا ثب د د د د د د د د د د د د د د د ت لم ب د د د د د د د د د د د د د د د ت‬
‫لحد د د د د د د د د ار د د د د د د د د د ا ل ا د د د د د د د د د ظد د د د د د د د د ر‬
‫ح ددددد‬
‫د د د د درار حد د د د د م‬
‫ال د د د ددم يس د د د د ادم‬
‫د د د د د د د لر احل ال د د د د د ددرن ف د د د د د د الم د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د ددرر‬
‫ما د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ل‬
‫ري د د د د د د د ا د د د د د د د ا ا ي د د د د د د د ف د د د د د د د الد د د د د د ددث امن‬
‫آ د د د د د د د د الد د د د د د د د يا ر د د د د د د د د ام د د د د د د ددن اد د د د د د د د ا ر‬
‫ا ا اس د د د د د ددم ا ال د د د د د ددث ام ان ادر د د د د د د د ا ر ا د د د د د د د‬
‫مد د د د ددن ح د د د د د ا د د د د ددر ايس د د د د د ر مس د د د د د ا اح‬
‫ان د د د د د د د د د ا اسد د د د د د د د د اا ا د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د‬
‫دي ب ثب د د د د د د د د ت‬
‫د د د د د د د د امر ف د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د ر‬
‫ددددددد‬
‫ال د د د د د د د‬
‫ظد د د د د د ددر‬
‫اا‬
‫ام د د د د د د د ا ا‬
‫اف د د د د ل ام مد د د ددن سد د د د ادم ا ا د د د د م اح د د د د م‬
‫ا ام د د د د د د ا ام د د د د د د ر اي د د د د د ددي الا سد د د د د ددم ف د د د د د د‬
‫ا ا سد د د ددم ا د د د ددر الثمد د د ددر ا ر د د د د ال ا د د د د‬
‫ظ ا د د د د د د د ددر‬
‫الا سد د د د د د د ددم ل د د د د د د د د ار ا‬
‫ا اي د د د د د د د د‬
‫ا م د د د د د د د د د د د د د ال ارث د د د د د د د د د د د د د ن ب د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ال احَ د د د د د د د د د ا ي اسد د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د ان ا َ د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د ددر ام د د د د د د د د ددن اي س د د د د د د د د ددم ا ي ا د د د د د د د د د در‬
‫لَ ا ثيا د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫لك ال د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د د د ادر ال ا ي د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ال س د د د د د د د د د ر‬
‫اك ف د د د د د د د د ال ام د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د ددن ا ا د د د د د ددي فيمد د د د د د د ا د د د د د د د ا ا ر‬
‫ب احم د د د د د د د ا د د د د د د ددن افاَ د د د د د د ددم م د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ب ا د د د د د د د د د د د د د د د درَد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اَد د د د د د د ددل الد د د د د د د ددر‬
‫ا اَي د د د د د د د د ال ا ام د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫لَ س د د د د د د د د د د د د ددم ان م ا د د د د د د د د د د د د ددت ا ريا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ف د د د د د د ال ام د د د د د د ر‬
‫مد د د د د ددن ب د د د د د د‬
‫ن ال امد د د د د د د د د‬
‫‪ ‬الحدد د د د ددم ا مد د د د ددن ا د د د د ددر ام د د د د د ا‬
‫فصل في المعاوضة‬
‫ي‬
‫ا د د د د د د د د ا د د د د د د د د ال اي د د د د د د د د ب د د د د د د د د ل‬
‫مد د د ال د ددم ايد د ددن فد د د ا ا د د د ا ر ا ثا ام د ددر‬
‫ا ا د د د د د د ددي ب لم د د د د د د د ر اح د د د د د د د ي د د د د د د د ا ارل‬
‫ا دددددددددددددددددددددددد ن‬
‫س د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د لَم‬
‫ا د د د د د د مد د د د د د د دد د د د د د د ن م د د د د د د ادن ال د د د د د د د‬
‫دددددددددد‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ل ا فيد د د د د د د د ام ا د د د د د د د د فد د د د د د د د ر‬
‫ممد د د د د ا اَ د د د ددل ا ا د د د د د ر ام د د د د د ا ا د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د ال اح د د د د د د د د د د ان درَ د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فم د د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د ددم د د د د د د د د اب اار ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫لد د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د‬
‫لَم د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د ددح الر د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د يم م د د د د د د د د د‬
‫ا امح ال د د د د د د د د د‬
‫اب د د د د د د د د د ا اليمد د د د د د د د د ن ا د د د د د د د د د ل د د د د د د د ددم ايد د د د د د د د ددن‬
‫لد د د د د د د ممد د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫الا س د د د د د د فد د د د د د د‬
‫ر ا الم د د د د د د د د د د د د ب رلر ا د د د د د د د د د د د د ا افد د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا ي د د د د د د ح د د د د د د ال د د د د ددم ايد د د د د د ت ا ا د د د د د د‬
‫ا ثا ام د د د د د د د د د ددن ا ثا د د د د د د د د د د ادر م د د د د د د د د د د د اامد د د د د د د د د د د‬
‫ا د ا د د د د د د د ددت بمث د د د د د د د د الم د د د د د د د د‬
‫دددددددد‬
‫ا‬
‫ا م د د د د د د د د د ار ا د د د د د د د د د ا ام مد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ار ا‬
‫ب د د د د د د د د د د د د د لث امن ا ا ف د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د ددر‬
‫يا د د د د د د د ددر‬
‫مد د د ددن ا د د د د افا د د د د ا ابا اي د د د د ام د د د د افا د د د د‬
‫مد د د د د د ددن د د د د د د د افا د د د د د د د ام ي د د د د د د د ال د د د د د د د ن‬
‫ب ل د د د د د د د د د د د د د الحَ د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال‬
‫ددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا ددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ب لمثد د د د د د د د د د د د د د ا ا ثا د د د د د د د د د د د د د ادر ا اا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الم ي د د د د د د د د د‬
‫بح د د د د د د د د د‬
‫ايح د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ا‬
‫فصل في اإلقالة‬
‫فيمد د د د د د د د د د د د احد د د د د د د د د د د د‬
‫ماَد د د د د د د ا‬
‫ددددددد‬
‫ددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ان ايدد د د د د د د د د د د د ددن بمثَ د د د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ن دد د د د د د د د د د ان فد د د د د د د د د د ا‬
‫اي اَم د د د د د د فيم د د د د د د ام ا د د د د د ددل مد د د د د ددن ا ام د د د د د ددن‬
‫ب ل د د د د د د ا ال د د د د د ادر ادد د د د د د ل ا ا سد د د د د د‬
‫ل ام د د د د د د ددن د د د د د د د د ا د د د د د د د ادر ل امد د د د د د د د ا د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د دثا امن ا د د د د د د د د ددل ا د د د د د د د د ددت اا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اب ا د د د د د د د ا ممد د د د د د د دد د د د د د د ان فيد د د د د د د الم ا ام د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د فد د د د د د د د دد د د د د د د د حد د د د د د د د ح د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د ا ال ام ي د د د د د د د د ن اب د د د د د د د د ا ا ا ب ا د د د د د د د د‬
‫الم يد د د د د د د د د حد د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د د د ر بد د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪39‬‬
‫‪ ‬ن ال د د ددم ايد د د ددن ا ا د د ددل ال د د د د ار ا المد ا د د ددر‬
‫س د د د د د د د د د ر ا ت ل د د د د د د د د د فيم د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر‬
‫فصل في َّ‬
‫الت ْولِية والتصيير‬
‫ا لايد د د د د د د د د الم يد د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ت م اَا د د د د د د د د د ‪‬‬
‫اك م ا د د د د د د ددل‬
‫الد د د د د د ددي ا ف د د د د د د د ال د د د د د د د م ا‬
‫ال د د د د د ددرل فد د د د د د د ال د د د د د د د ر ن يا د د د د د د د اار ‪ ‬ا د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د لم د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د اار‬
‫ا د د د د د د د د رر ب د د د د د د د د ا م ا ا د د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د ام يد د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ال اح ا د د د د د د د د د ان ح د د د د د د د د د د‬
‫م ا ا ا دد د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ر ال د د د د د د د ن‬
‫اح د د د د د د د اي د د د د د د د‬
‫ا ثا امد د د د د د د د د د د د د د ددر م ا د د د د د د د د د د د د د د د ن ل اد د د د د د د د د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫ا ال د د ددي ا فد د د د المد د د د ا ال د د ددن فد د د د الد د د د ر امم‬
‫ام د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اي ا د د د د د د د د د د د د د د د ا ل د د د د د د د د د د د د د د د ام ا ل ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د ا ا اام د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د د د د‬
‫اك ا ف د د د د د د د د د د د د ا ان ي ا د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫ال ا د د د د د د د د ن‬
‫ال ا د د د د د د ددر فيد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د در اار‬
‫لم د د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د د ت ا ا د د د د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د ا د د د د د د د ا ا ا د د د د د ددل‬
‫ح د د د د د ددل د د د د د د ادر ا‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د ان لد د د د د د د مد د د د د د د ال د د د د د ددم ايحد د د د د د د ب ا د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د ا اد د د د د ادر م د د د د د با د د د د د ر م د د د د د اسد د د د دددن‬
‫در ال امد د د د د د د د د د د د‬
‫افا د د د د د د د د د د د د ر م د د د د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د د د د اا‬
‫‪‬‬
‫ال َد د د ددت ف د د د د ا د د د د ر ام د د د د اد لسد د د ددد ال‬
‫ا دددددددددد‬
‫‪ ‬ن الد د د د د د د د د ددم ايدد د د د د د د د د ددن ا‬
‫ام اا د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د د ر لَ د د د د د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫ر‬
‫ا ا د ل ا د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ر ‪ ‬ا ام يد د د د د د د د د د د د د ب ل ا د د د د د د د د د د د د د لَ امح د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ر‬
‫السلم‬
‫فصل في َّ‬
‫د د د د د ر الس د د د د داَم‬
‫فيم د د د د د د د د د د ا ا د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ددر لَ ر مد د د د د د د د د ا د د د د د د د ددت امد د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د ددرل ام د د د د د د يس د د د د د داَم في د د د د د د ان د د د د د د ادر‬
‫مد د د د د د د ددن اد د د د د د د د د ا ا ن ا ا ر ا ا د د د د د د د د ا‬
‫ظددددددد ا‬
‫ا د د د د د د ددرل ار الم د د د د د د د ان يح ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د ا ن ا د د د د د د د د د د د د د ادر اد د د د د د د د د د د د د د ل ا ام ن‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫لب د د د د د د‬
‫ممد د د د د د ي د د د د د د‬
‫ما د د د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫باب الكراء وما يتصل به‬
‫در‬
‫ا د د د د د د فد د د د د د الد د د د د د ر ا د د د د د د ا ال د د د د د اا‬
‫ب رلر ا د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ان يد اد د د د د د د د د د د د د د ادر با د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا مد د د د د د د ددن ارا ان ايح د د د د د د د د م د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د‬
‫در ا د د د د د د د اف امد د د د د د ددن‬
‫اح ث امد د د د د د د ح د د د د د د د ال د د د د د د اا‬
‫در د د د د د د د در ام‬
‫اك ن اب د د د د د د د د ال د د د د د د د اا‬
‫ادد د د د د د د د ا‬
‫ا د ددرل مد د د ف د د الد د د ر مد ددن اد د د الث ام د ددر‬
‫ال د د د د‬
‫ا ا د د ددر بد د د د‬
‫مد د د د د د د د د د احد د د د د د د د د‬
‫ن ا د د د د ا د د د د رل‬
‫احمد د د د د د د د د م م اَا د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ا ا د د د د ددرل ال د د د د د د فد د د د د د ا رحد د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د د د ادر‬
‫ب لد د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫م ا د د د د د ن ف د د د د د ال د د د د د د م‬
‫ف د د د د د ال د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫ا ا ا د د د د د د د د ا ا ال د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د ي د د د د د د ا د د د د د د ا م لد د د د د د ار د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫الم د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪40‬‬
‫في د د د د د د د د م ااد د د د د د د ددر‬
‫لددددددددد فددددددددد ا‬
‫ب اح د د د د د د‬
‫ا د د د د د ددل ا‬
‫د د د د د د د د د ار م د د د د د د د د ددل‬
‫دددددد‬
‫در‬
‫ال ا د د د د د د د د د د ب ل يد د د د د د د د د ددت ي ا د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د اا‬
‫فصل في كراء األرض وفي الجائحة فيه‬
‫دددددددد‬
‫ر دددددددد‬
‫د د د د د د د ادر‬
‫ا ر‬
‫د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ادر ال ا ا د د د د د د د د د‬
‫بمد د د د د د د د د‬
‫ب ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ان مد د د د د د د د د ادن ال ام د د د د د د د د د م‬
‫لمد د د د د د د د د د د د‬
‫احد د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د ادر ا ار‬
‫ان ا د د د د د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د د د د ا ار ب ام د د د د د د د د د د د د د‬
‫مد اد د د د د د ددر ر د د د د د د د اب د د د د د د د ا ن اح ا د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د ددت اب د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ددن الم اث د د د د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د د ار ا ر ب لسد د د د د د د د د د د ا‬
‫ا م د د د د د د د د د د د د ال الا ح د د د د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ايس د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د ار م د د د د د د د د د د‬
‫الد د د د د ددي ا ايس د د د د د د‬
‫ماَ د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د ار ف د د د د د د م ا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫الا سد د د د د د امد د د د د د دد د د د د د ار مثد د د د د د ام ار د د د د د د‬
‫الا ا د د د د‬
‫دددد‬
‫مد د د ددن ا د د د ددر ام د د د د ر‬
‫د ل د د د د د د د د د د د د د د الَ د د د د د د د د د د د د د د ان الَح د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫مد د د د ددن اس د د د د د ا ال ا د د د د ددر م ا ا د د د د ددل ا م د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ا ا ار د د د د د د د د د بحدد د د د د د د د ددم ال اب د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ا را د د د د د د د د ا د د د د د د د د ر ب د د د د د د د د ل ا ار‬
‫لَمد ا د د د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د د د د ا ل د د د د د د د د د ادر ر ا ار‬
‫ار د د د د د د د د د م ا ا د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د ر ف د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د د د د د ال سد د د د د د د د د حَد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫احد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ار مثد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د ددر ا بمث د د د د د د د د د د اد د د د د د د د د د ادر‬
‫بحسد د د د د د د د د‬
‫بمث د د د د د د د د د د‬
‫فصل في أحكام من الكراء‬
‫د د د د د د فد د د د د د د ل اار‬
‫ال ا د د د د د ددر ن د د د د د ددر‬
‫مد ا د د د د د د د ددر لد د د د د د د د د اك ا اي د د د د د د د د ادمن امد د د د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د د د ن‬
‫د د د د د د د د د د ا م ا د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ا ا‬
‫در‬
‫المد اد د د د ددر ن م د د د د د ات الد د د د ددم ايحد د د د ددن دد د د د د اا‬
‫ح د د د د د د اا د د د د ددل الد د د د د د ار مد د د د د د ام ا اامد د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫الد د د د د د د ْ اد د د د د د د ان ال ا د د د د د د د ا ا ن ن‬
‫ف د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د ددر م ام د د د د د د د د د د ب لم د د د د د د د د د د‬
‫در‬
‫ا امد د د د د د د ددت ال ا د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د ال د د د د د د د د اا‬
‫ح لد د د د د د د ال ام د د د د د د د د د د د د د د المس ا ا د د د د د د ادح‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د م احمد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددن ابد د د د د د د د د د ددر‬
‫ف د د د د د د د ن ا د د د د د د ددن ا ار ا د د د د د د د ام ا د د د د د د ددل‬
‫ان ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددت ا ار‬
‫ر د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د ار‬
‫ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫ددددد‬
‫ا رد د د د د ادرت ف د د د د د الحد د د د ددر ف د د د د د‬
‫ا اح ثم د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د م اد د د د د د د ددت ف د د د د د د د د ل اار‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫ا د د د د د د د د د في د د د د د د د د د د لسد د د د د د د د ددر ال د د د د د د د د د اا‬
‫ظاَ امد د د د د د د د د‬
‫ا اَ د د د د د د د ددت د د د د د د د د د ا سد د د د د د د د د ا ن ا‬
‫ان ايد د د د د د د ددن ام د د د د د د ددن ال د د د د د د ددي ا ب لمد د د د د د د د م ن‬
‫دت د د د د د د د د در اار‬
‫د دددددددد ا‬
‫يد د د د د فد د د د د ال ا د د د د د ا‬
‫در‬
‫ت ال د د د د د د د د اا‬
‫اس د د د د د د د د ا‬
‫اسد د د د د ا ا ا ا د د د د د ا ال ام‬
‫لد د د د د د ف د د د د د د مد د د د د ددن د د د د د د ار امد د د د د ددن ف د د د د د د‬
‫ايمد د د د د د د د ت ا د د د د د د د د ا ا د د د د د د ددت ا سد د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ن الا د د د د د د د د د ددر ل امد د د د د د د د د ددن اد د د د د د د د د د ا اار‬
‫د د د د د د د د د س د د د د د د د د د ر احد د د د د د د د د د‬
‫ا ا ددددددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ظ د د د د د ددر‬
‫ل د د د د د ددل ال فد د د د د د د مد د د د د د د ا د د د د د د د ا ال ا‬
‫در ا ي ا ا د د د د د د د د د ددل‬
‫ب د د د د د د د د د د د افد د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د اا‬
‫بد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ثد د د د د ددم ال د د د د د د ار م د د د د د د ال د د د د د د مد د د د د ددن م د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اف امد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫يم د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫دي‬
‫ا اَ د د د د د د ددل ا ا ا د د د د د د د ر‬
‫‪41‬‬
‫ام د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫در‬
‫م ام د د د د د د ددن ا م د د د د د د د اا‬
‫با د د د د د د د د د د د ر م د د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د د لَ اح ا د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا ان اا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ال ال را د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ظ د د د د د د الم د د د د د د د‬
‫مد د د د د ددن اب د د د د د د ر د د د د د د اح ر‬
‫ان ا د د د د د د د د د د د اس د د د د د د د د د د د ا اح‬
‫فددددددددددد ل‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د م د د د د د د د ال د د د د د د د ار ح د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ح لا د د د د د د ال سد د د د د د فد د د د د د بد د د د د د‬
‫ا ا ددددددد‬
‫ا اامد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪ ‬ا ا دس د د د د د د د د د د د د د ام ال د د د د د د د د د د د د د ال ام د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د د د د د د ر ا الد د د د د د د د د د ار فد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د‬
‫ِ‬
‫المكتري‬
‫الم ْكرِي و َ‬
‫فصل في اختالف ُ‬
‫الا د د د د د لَمد د د د ددر امد د د د د ا الحَ د د د ددت ا مد د د د د‬
‫ا امد د د د د د د ا س د د د د د ددد ل المد د د د د د ددر مد د د د د د د اا د د د د د د د‬
‫ث د د د د د د د ددم د د د د د د د د د ر امد د د د د د د د د َيد د د د د د د د د احاَا د د د د د د د د د‬
‫ان يد د د د د د د د د د د د د د د د د ا س د د د د د د ددد ال ا ااَا د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د ف د د د د د د لد د د د د ددك د د د د د د الح د د د د د د لت‬
‫ان ايد د د د ددن فد د د د د الا د د د د د ر د د د د د الس د د د ددد ال‬
‫ان ايدد د د د ددن مد د د د ددن ب د د د د د سد د د د ددد ال اسد د د د د ادم‬
‫المد اد د د د د ددر‬
‫ا ح د د د د د د السد د د د د ددد ال د د د د د د ا ر‬
‫ال د د د د د د م د د د د ددن ب د د د د د د ا د د د د د د ا اامد د د د د د‬
‫اك حدم د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د د د ا‬
‫ال د د‬
‫ف د د ال د ددب‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫امد د د د د الس د د د ددد ال الد د د د د ا د د د د د اسد د د د داَا‬
‫فد د د د د ا‬
‫احاَا د د د د د د د د‬
‫ف ل س د د د د د د د د م م د د د د د د د د اد د د د د د د د د‬
‫فد د د د‬
‫‪‬‬
‫ح الا د د د د د د د د د د الا سد د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د سد د د د د د د د د د د‬
‫فسد د د د د د د د بد د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د د د ل امد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ح د د د د ال م د د د د ن‬
‫ف د د د د الس د د د د لت‬
‫دددد ا ا دددد ر‬
‫ن د د د د د ان الد د د ددم ا د د د د لم‬
‫الحَ د د د د د د ددت ن ال د د د د د د ددم ا د د د د د د د د‬
‫لَمد ا د د د د د د ددر‬
‫ا‬
‫ل د د د د د د د د د د د ر بد د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د ا ار د د د د د د د د د د د‬
‫ف د د ال د د ل امد ددن ‪‬‬
‫ام د د د د د د احَ د د د د د د ح د د د د د د‬
‫دددددد‬
‫فصل في كراء الرواحل والسفن‬
‫ال د د د د د د امن‬
‫فد د د د د د د د الر احد د د د د د د د ال د د د د د د د د ار السد د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫الم د د د د د د ددم ن‬
‫يم ا د د د د د د د ال د د د د د د د ف د د د د د د د ا‬
‫ا ح د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د ددر ل د د د د د د د د د د ر ار د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اَ د د د د ددل ال د د د د ددم ن‬
‫‪‬‬
‫اف د د د د د د د د د د د ا م ل د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د ار ا ام د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د فيد د د د د د د ا ا د د د د د ددر امد د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ن ا د د د د د ددم ا با د د د د د د د ر امد د د د د د د د د د د د د د ا ماَد د د د د د د‬
‫م اَ د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد ا ددددددددد‬
‫د د د د د د ن اح اس د د د د ددن‬
‫ال د د د د د د د د د ن‬
‫د د د د د د د د د ن ا د د د د د د د ددت السد د د د د د د د دا ر ‪ ‬ف د د د د د الس د د د د د ن ال اما د د د د د ردر لَ د د د د د‬
‫ا دد د د د د د د د‬
‫در‬
‫‪ ‬ف د د د د د د افد د د د د د ا ا د د د د د د ا الد د د د د د م د د د د د ادن ال د د د د د اا‬
‫ا د د د د ادر‬
‫ا د د د د ا ا اَد د د ددل الد د د د ادب اي ن ا د د د د‬
‫فصل في اإلجارة‬
‫ددددددددد‬
‫الم َ د د د د د د د د د م مد د د د د د د د ددن ا‬
‫ال ا ام د د د د د د د د د ا‬
‫ل ا د د د د د د د د د د د د د د ددر د د د د د د د د د د د د د د ددر م ادماَد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الا د د د د د د د د لَ مد د د د د د د د ح د د د د د د د د ا اَ د د د د د د ددت‬
‫ا ان ا د د د د د د د ددر الر د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ال ا ام د د د د د د د د‬
‫د د د د د د دا‬
‫ا ان ايدد د د د د د ددن ف د د د د د د د‬
‫فد د د د د ل لَ د د د د د م د د د ددن اب‬
‫ال ام د د د د د د د‬
‫د د د د د الحَد د د د ددت‬
‫ا د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪42‬‬
‫د د د د د اب د د د د د ا الا د د د د دراي ن احاَد د د د ددت‬
‫فددددد‬
‫ا اح الا د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د د درن ا َ د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د الرد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫اك فد د د د د د د د م د د د د د د د د ار د د د د د د د ادر د د د د د د ددر‬
‫ا‬
‫ا دد د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د ددن م د د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د ح ال ام د د د د د‬
‫الا د د د د د ا د د د د د‬
‫احاَا د د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د‬
‫الا د د د د د د د د ل د د د د د د ددر ن دد د د د د د د د ان سد د د د د د د د ا‬
‫اب د د د د د د د د د د د د ا ايم د د د د د د د د د د د د لم د د د د د د د د د د ددن د د د د د د د د د د د د ر‬
‫لمد د د د د ااَ د د د ددت‬
‫ال ا د د د ددت م د د د ددن مسد د د د د ا َك ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ي د د د د د د د د د د د د د د د بم د د د د د د د د د د د د د د ددب‬
‫د د د د د ا د د د د ددم ف د د د د د ا د د د د د‬
‫ف د د د د د لا‬
‫ا دد د د د د د د ام د د د د د ددن ا د د د د د ددم ان ا د د د د د د د اَا د د د د د د د‬
‫ات المثد د د د د د د د مثد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ار ال ام د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د دا‬
‫د د د د د فد د د د د ال د د د ددرر امد د د د د احَ د د د ددت د د د د د‬
‫بد د د د د د ل ر م د د د د ددن اف ار د د د د د د ا د د د د د ادر ال ا امد د د د د د‬
‫اب د د د د د د د ا د د د د د د د ايحَد د د د د د ددت المس د د د د د د د ا ر‬
‫ف د د د د ا د د د د ي ا ا د د د ددل ب د د د د اب د د د د ا ال احَد د د ددت‬
‫ا ان ا د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫مس د د د د د د د د د ا َ بم د د د د د د د د ددب ام د د د د د د د د د احَ د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اف د د د د د د د د د ا م ال د د د د د د د د د‬
‫يم د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددر اس د د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د د د ددن ب د د د د د د د ب د د د د د د د ا ال د د د د د د ددر يح ادد د د د د د ددم‬
‫ا د د د د د د د د د س د د د د د د د د د ا ا ا ا د د د د د د د د د م ال ا ام د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫امد د د د د د د د د ب ل ا د د د د د د د د د فد د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د ر‬
‫د د د د د د ا م اَا د د د د د د د‬
‫د د د د د د ا ام د د د د د د ا ال ا د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫بد د د د د د د د د ن‬
‫َا د د د د د د د د د‬
‫فصل في الجعل‬
‫ددددددددد‬
‫ا اَ د د د د د د د د دا م‬
‫ال د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫الد د د د د د د د ددي ا ايس د د د د د د د د د اح مم د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫لح ر لَ د د د د د د د د د د د د ددر ا ارر ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددددد ا‬
‫‪‬‬
‫‪ ‬ا ا ي احد د د د د د د د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د د د د د د د د ن ا د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫فصل في المساقاة‬
‫ن المسد د د د د د د د د د د د ا اَ د د د د د د د د د د ددل الم د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا الد د د د د د د ر الد د د د د د ددم ا د د د د د د د ادب ا ا د د د د د د د ا اح ا د د د د د د د‬
‫لح د د د د د د د د ا الم د د د د د د د د ث ب د د د د د د د د ل ر ا ام د د د د د د د د‬
‫ددددددد م‬
‫ام اا ا د د د د د د ددت ف د د د د د د د ام َد د د د د د ددت ا‬
‫امد د د د د د د د ايحد د د د د د د د اي د د د د د د د د م د د د د د د د ادن الث ام د د د د د د ددر‬
‫دد د د د د ل ر‬
‫فد د د د د م ا د د د د د فد د د د د ا ر‬
‫ا ان ي د د د د د‬
‫ا دددددددددد ا‬
‫ب ا د د د د د د د د ددرل‬
‫ا د د د د د ام د د د د د د د د د د ان ال د د د د د ا ر‬
‫اك ال م د د د د د د د د د د‬
‫ان اي ام د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ان ايد د د د د د د د د د ن م د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ر‬
‫ل ار ا ار‬
‫ا اح ث ام د د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د د ا ار ا‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د د د ددي امد د د د د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د د د د ار‬
‫ل ا امد د د د د د د د د د د د د د د ادث د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ار ا‬
‫اا‬
‫د د د د د د د د د د ب اد د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د ب ا د د د د د د ر ا ب ام د د د د د د ا د د د د د د ا د د د د د د‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪43‬‬
‫دد د د د د د ل ا ر ال د د د د د ددن ا اَد د د د د ددل م د د د د د د د د د د د در ام‬
‫اد ا د د د د د د د د د ا ر ال ام د د د د د د د د د ا اَد د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د ام‬
‫ا ا د د ددر ام د د د ي د د ددم مد د ددن ا د د د ال ر د د د د ا ر‬
‫الس د د د د د د دددر َ د د د د د د ددت م اا د د د د د د ددر‬
‫ا ا دد د د د د د د‬
‫ا اربد د د د د د د د د د د َ يد د د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د د د ا م اا د د د د د د د د د ددر‬
‫آ د د د د د د د د د د يم ث د د د د د د د د د د‬
‫ل د د د د د د د د د ددن د د د د د د د د د د‬
‫اابد د د د د د د د‬
‫م د د د د د د ددن د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ار‬
‫ف د د د د د د د د د ا ف لا سد د د د د د د د د ام د د د د د د د ددر ام د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د ددرل ال اي د د د د د‬
‫لس د د د د د امد د د د ددن ا م د د د د د ا‬
‫ابا د د د د د د ددل الد د د د د د د د ادمثد د د د د د د د اح د د د د د د ددر د د د د د د ددر‬
‫َي د د د د د د د ا د د د د د د د ا ا د د د د د د د‬
‫ا اَد د د د د د د ممد د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د ايح د د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د د د ا اح د د د د د د د د د ا‬
‫ن الد د د د د د د ددم ي د د د د د د د د ا ارل‬
‫ال د د د د د د د د ف لَ د د د د د د د د د‬
‫ظ د د د د د د د د د د ي اد رم د د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د ددن اح ر‬
‫ا دددددددددد‬
‫ا اح د د د د د د د ال د د د د د ددم ا د د د د د د د ا ا د د د د د د د ام د د د د د ددن‬
‫اف م د د د د د د د د َ ا د د د د د د د ددل ال د د د د د د د د م د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا ا امد د د د د د د د د د س د د د د د د د د د ادب ال د د د د د د د د د د افا د د د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د ل ي م د د د د د ا د د د د د ال د د د د د ال ا م د د د د د‬
‫ا ددددددد‬
‫ا دددد‬
‫فصل في االغتراس‬
‫د د د د د د د د د ار‬
‫ا‬
‫دد د د د د د د د‬
‫الحد د د د د د د د فد د د د د د د د‬
‫ل ام د د د د د د د ددن اف ا د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د ان ي امد د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د د د د ددي ا لَ مد د د د د د د د د د ممد د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د ددرل ب ايد د د د د ا د د د ددر ام د د د د د ال د د د د د ا ر‬
‫ا د د د د د د د د ددرل م د د د د د د د د د د اث د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د ار‬
‫اك ام د د د د د د د ا م د د د د د د د ا امن‬
‫ف ددددددد‬
‫ا‬
‫د د د د م د د د د د د د د ا ا د د د ددر م ا د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫ممد د د د د ددن ل د د د د د د الب ا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ددددددد‬
‫لد د د د د د ددل م د د د د د د د ا ا د د د د د د د ا ا د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د دا ر‬
‫لد د د د د د د د د ادر ر ا ار س د د د د د د د د د‬
‫مم ا د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د امد د د د د د د د ددر د د د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا ايا د د د د د د د د د د د الا س د د د د د د د د د ددم‬
‫ال د د د د د د ال ا ام د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د‬
‫َ امد د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ا ان ي ا د د د د د د د ددل بد د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د ا ار ‪ ‬ا د د د د د د د د د ددت م د د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د د ما د د د د د د د د د د ار‬
‫فصل في المزارعة‬
‫ن ا م د د د د د د د ا ال م د د د د د د د ف د د د د د د د الم ا اارا د د د د د د د‬
‫ن ا ار ا د د د د د ال د د د د د ار ا اَد د د د ددل سد د د د د ادب ام د د د د د‬
‫د لر د د د د د د ددت‬
‫اد‬
‫الس د د د د د د د‬
‫ددددددد‬
‫ددددددددددددد ر‬
‫ال ام د د د د د د د د د د د ددت ب ل ا د د د د د د د د د د د د د اد‬
‫ال د د د د د د د ر ال اَ د د د د د د د ام ام د د د د د د د ا د د د د د د د ر ا‬
‫ال د د د د د ددرل ان ا د د د د د ددرا د د د د د ددن ام مد د د د د د د ر‬
‫ال د د د د د ددي ا لَ ر د د د د د ددراد ام د د د د د د د ام د د د د د ددن ابا د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د د د د د د د ا ايد د د د د د د د د د د د ا ا مد د د د د د د د د د د د ا ر‬
‫ا احد د د د د د ار ر ا ار فيمد د د د د د ا د د د د د د ا ام د د د د ددر‬
‫ب ا د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د د د د د د د د ان ال د د د د د د د د اب د د د د د د د د ت‬
‫ا د د د د د ا ف د د د د د ال ا د د د د د ر ا د د د د د راك ال ابا د د د د ددر‬
‫ال د د د د د د د د د د ر لَ د د د د د د د د د د ر ف د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ددي ا‬
‫ددددد‬
‫ادمثد د د د د ام د د د د د فد د د د د ال‬
‫دددددددد ن ا ا ا دددددددد‬
‫ا ال َد د د د د د د ددت في د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ا لد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ر الح ارثاد د د د د د د د د‬
‫ا ار‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د ر ا‬
‫ال د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫ا ار‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د ا ا ام د د د د د د د د د د د‬
‫ا ددددددددددد ا ا ددددددددددد‬
‫ا ال ا امد د د د د د ال د د د د د د ام بد د د د د د فد د د د د د ا ا د د د د د د ا ل‬
‫ا د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د ب ل ا د د د د د د د د د د لَ ام د د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د د ددن ث د د د د د د د ن اف د د د د د د د ا امم ا ا د د د د د د د‬
‫د د د ددر ا‬
‫مد د د د د ا امد د د د د دد د د د د ان ا اَ د د د ددل مد د د د د‬
‫مث د د د د د ا ال د د د د د الا د د د د ددل مد د د د د ادن ال امحظ د د د د د ر‬
‫ا ابي د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ايس د د د د د د د د د د ي م اَا د د د د د د د د د د‬
‫يمد د د د د د د ا فيد د د د د د د مد د د د د د د ام اا د د د د د د د‬
‫اف رمد د د د د د د ال ا‬
‫بد د د د د د د ا ا ل د د د د د ددم ا د د د د د ددت الد د د د د د د اد د د د د د د ا ر‬
‫ا ال د د د د د د د ددم ايد د د د د د د د ددن اب د د د د د د د د د لد د د د د د د د د ثبد د د د د د د د د ت‬
‫ن دد د د د د د ان م د د د د ددن ح ايد د د د د د مد د د د د د ي ا ام د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ار ا ار ي د د د د د د د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د ار ا‬
‫ا امد د د د د د د د د د د ت ا ا د د د د د د د د د د د ن ا سد د د د د د د د د د د ح‬
‫‪‬‬
‫ث ا د د د د د د د د ن مد د د د د د د ددن ث ثا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د ال د د د د ددر م د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫اك د د د د د د د د د ر‬
‫ا فيد د د د د د د د د اي د د د د د د د د د ا د د د د د د د ددر ا‬
‫‪44‬‬
‫محد د د د د د د ددر‬
‫ل د د د د د ن ايم ا ا د د د د د‬
‫ا ا دددددددددد م دددددددددد ل ا‬
‫ا اح د د د د د د د د د د د د د د د ار ا ار‬
‫اف د د د د د د د د د د د د د د لا‬
‫در‬
‫د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د اا‬
‫ا ار ا د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫لَ م د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ا ف دددددد‬
‫ا د د د د د ددرد ف د د د د د د م د د د د د د‬
‫دددددددد ا بدددددددد ل ار‬
‫ا اا ددددددددد‬
‫ا م د د د د د د د د ر ام د د د د د د د د‬
‫ادد د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فص ٌل في الشركة‬
‫ْ‬
‫‪ ‬ا ف مد د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د‬
‫ا افس د د د د د ‪ 1‬ن ا ا ا د د د د ددت ا اَد د د د ددل ال د د د د د ر امم‬
‫اك ا م د د د د د د ا ا‬
‫ا ان ايدد د د د د ددن ف د د د د د د ال ا د د د د د د ن ا‬
‫ب ل ددددددددد م ددددددددد ا ح ددددددددد‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫ا ار امد د د د د د د د د د د د د ايمد د د د د د د د د د د د د ن ث د د د د د د د د د د د د اا‬
‫اد د د د د ا ا اي ف د د د د د ا د د د د ددت احد د د د ددر ي ا ام د د د د د‬
‫َ ا د د د د د د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د د د د د د ا مسد د د د د د د د د د د د د د ا ن‬
‫ايم ا د د د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د‬
‫المد د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د‬
‫ح ث ام د د د د د د د د اي د د د د د د د د رد ن ف د د د د د د د د ال ا ام د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د د ددر اي د د د د د د د د ف د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ادر‬
‫ا ام د د د د د د د د ددن لد د د د د د د د د د ا اح د د د د د د د د ددر ن ا ماَد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا اي سد د د د د د د ددم ن الد د د د د د د د ردرب اي حدد د د د د د د ددم مَ ا د د د د د د د د ا م‬
‫د د د د د د د اك ا اح د د د د د د د ا ا‬
‫ا د د د د د د د ن ال د د د د د د د‬
‫اك م ا د د د د د د د د د ددل‬
‫د د د د د د د د د د د لم ل د د د د د د د د د ددك د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د ن ف اَ ام د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا دد ن ا‬
‫اح د د د د د د د‬
‫ا د ددر‬
‫فددددددد ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اف ا د د د د د د د ددر‬
‫فدددد‬
‫ا رح د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د‬
‫‪‬‬
‫فصل في القراض‬
‫ددددددد ر‬
‫د د د د د د د م د د د د د د د امد د د د د د ددن ب د د د د د د د‬
‫ممد د د د د د د د د ي د د د د د د د د د فيد د د د د د د د د د د د د د د د د د ي اَ د د د د د د د ددم‬
‫ددددددد‬
‫ال د د د د د د د‬
‫اك ف د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د ال ا س د د د د د د د د د ار‬
‫دد د د د د د د د د ا‬
‫ا ال د د د د ددي ا لَ مد د د د د د فد د د د د د ا د د د د ددر السد د د د د دا ر‬
‫ا د د د د د د د د د ا ام مد د د د د د د د د ات ا ا امد د د د د د د د د ان فد د د د د د د د د‬
‫ر لد د د د د د د د د د د ددل د د د د د د د د د د د د حب الم د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫د د د د د د د دا‬
‫‪1‬‬
‫ف‬
‫س‬
‫ا ا ا د د د د د د د ددل ب د د د د د د د د م ا د د د د د د د د‬
‫ر ال ف‬
‫امد د د د ادر‬
‫ا اب د د د د اف د د د د ا الد د د ددث‬
‫د د د ددر ا د د د ددت ا د د د ددر ال د د د د د لد د د د د‬
‫‪‬‬
‫ايسد د د د د د د د د د ي ا َد د د د د د د د د د ل د د د د د د د د ددل ا ا د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ادر‬
‫ا د د د د د د د د ا د د د د د د د ددرل ا د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د‬
‫دددددددد‬
‫ا ام اح د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د مد د د د د د د ادن الد د د د د د د ردربي ا ان ايا د د د د د د د د د د د د د د ادر‬
‫د د د د ال د د د د ار ا ح د د د د ال اَ د د د ددت‬
‫ف دددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ن‬
‫د د د د د د د راك م ا ام د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د د د د د د الح د د د د د د د د د د د د ر ال د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ااَد د د د د د ددت‬
‫لدد‬
‫ا‬
‫د ددر‬
‫دد‬
‫ل ايسد د د د د د د د د د د د د د د د ا افد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د د د د اَد د د د د د د د د دا م‬
‫د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ار‬
‫م د د د د د د ددن ا د د د د د د ددر يم ا د د د د د د د د ال د د د د د د ددم ن‬
‫‪‬‬
‫اا‬
‫اا‬
‫ا ا ددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فس ا ت‬
‫‪45‬‬
‫دددددددددددددددد ر‬
‫ا افسد د د د د د د د د د د د‬
‫مسد د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا اد د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا اد د د د د د د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫اا ا د د د د د د د د د ال د د د د د د د د ددرك ا د د د د د د د د ددرل ا يا د د د د د د د د ددر‬
‫راثد د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا اد د د د د د د د د د د د د د د ا بد د د د د د د د د د د د د د د ل ا َت‬
‫د د د د م د د د د ادن ال د د د د ردربي ل امد د د ددن ا د د د د د ا مد د د د د ا‬
‫فد د د د د د د‬
‫د د د د د د ددح‬
‫امد د د د د د د ادر‬
‫يس د د د د د د د ا ثا‬
‫د د د د د د د د ددر مث د د د د د د د د د‬
‫الح د د د ددب‬
‫فد د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د ار‬
‫دد د د د‬
‫مث د د د د د د د د د‬
‫ددددد‬
‫الد د د د د د د د د ْ ا اَ د د د د د د د ددل الثرمد د د د د د د د د ر‬
‫اار سد د د د د د د ددد‬
‫م د د د د د د د ا د د د د د د د اسد د د د د د د ادد ا‬
‫ن دد د د د د د د د د د ان مد د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د ردب ا لَ بد د د د د د د د د د ر‬
‫ا دد د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د د ارل الم اح د د د د د د د د د ردب‬
‫مث د د د د د د د ال س د د د د د د د‬
‫اف د د د د د د د د ا‬
‫ددددددد‬
‫ا اس د د د د د د د‬
‫د د د د د د ا م اَ د د د د د د ال د د د د د د ال ا ال د د د د د د‬
‫اح دددددد‬
‫ح ث ام د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫مثَ د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫الحد د د د د د د ا د د د د د ددرل د د د د د ددح ال ح د د د د د ددي‬
‫ا‬
‫الم د د د د د د د ر‬
‫لح د د د د د د د الا د د د د د د ددب‬
‫فددددددد ا‬
‫يد اا د د د د د د د د د د د د ددل ب د د د د د د د د د د د د ددح ا‬
‫فد د د د د د‬
‫ل مددددددددد‬
‫باب َّ‬
‫التبرعات‬
‫ُ‬
‫‪ ‬م اد د د د د د د د د‬
‫ا فد د د د د‬
‫ا ا اي د د د د د ددي فد د د د د د د ال د د د د د د د م ا ااَ د د د د د ددت‬
‫لَ ب د د د د د د د د د د د د د د ر ال ر د د د د د د د د د د د د د د ر ي ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا اي د د د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د ددن ي احد د د د د د د د ردب‬
‫ف د د د د د د د اح د د د د د د ددي‬
‫‪‬‬
‫ددددددددددددد‬
‫مي د د د د د د م د د د د د د‬
‫اي د د د د د د ال ح د د د د د ددي‬
‫ا ا لَ د د د د د د د د د د ر ا ب د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د د ددب لَ د د د د د د د د د ر ام د د د د د د د د د‬
‫اا‬
‫ا م د د د د د د د د د د د د د ام ادد د د د د د د د د د د د د ادن ال ف د د د د د د د د د د د د د‬
‫ان يا د د د د د د د د د در م د د د د د د د د د ادر د د د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د حد د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د ر‬
‫ظد د د د د د د د د د د ددر الم احد د د د د د د د د د د د ردب‬
‫ب سد د د د د د د د د د د ددح ا ا‬
‫ا امد د د د د ددن لسد د د د د ددد ال ار اح د د د د د ددي اس د د د د د د ا‬
‫امد د د د د د ددن ا ي د د د د د د د امد د د د د د ددن ا اَي د د د د د د د حرب اس د د د د د د د‬
‫د د اي د د ال د د ار‬
‫ال َد ددت ف د د الم د د‬
‫اي ا د د د د د د د الد د د د د د ددث ام ان ن د د د د د د د د ن اَد د د د د د ددت‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د فس د د د د د د د د د ا‬
‫ددددددددد‬
‫ال ا د د د د د د د د د ن با د د د د د د د د د السد د د د د د د د داَت‬
‫ام د د ددن اس د د د داَت‬
‫فد د د د الح د د د د ان ال د د ددر‬
‫لَ ا د د د د د د د د د د د د د د د ن ا ل امد د د د د د د د د د د د د د ددن اس د د د د د د د د د د د د د د د ال‬
‫الد د د د د د د ر ح د د د د د د د الح د د د د د ددب لَ ر د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫اي د د د د د د د د د د ددي‬
‫بم د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اك ف د د د د د د د ال ب د د د د د د د ت د د د د د د د ر‬
‫ا مث د د د د د د د‬
‫ا‬
‫م د د د د ددن سد د د د د د ا د د د د ددر َيد د د د د د الح د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ان ي د د د د د د د د د د د د ا ان ال ا د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ار مد د د د د ددن اب د د د د د د الس د د د د د د ا‬
‫ابي د د د د د د د ح د د د د د د د ر امد د د د د د ددن با د د د د د د ددر ا َ د د د د د د د‬
‫اف ا الد د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د د د ر ا د د د د د د د د د د د افا د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ددت ل د د د د د د د د ددَ درا د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د ام‬
‫د د د د د د د د د د د د د م رري د د د د د د د د د د د د د افم اس د د د د د د د د د د د ددح‬
‫امد د د د د د د د ت ا ا َ د د د د د د ددي‬
‫ا د د د د د د د د ا حد د د د د د د د‬
‫لَمح د د د د د د ر‬
‫لد د د د د ددل ال ا د د د د د د الا د د د د د ددب‬
‫ا‬
‫ر‬
‫ن ا د د د د د د د د د ا ا الح د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د ر ب د د د د د د د د د‬
‫محد د د د د د د د د د ردب ل ب د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ام‬
‫امد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د راك ب د د د د د د د د يم مد د د د د د د ددن ا‬
‫د د د د د د د د د د ددر الح د د د د د د د د د ددب ر ن ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫دح اي الح د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دددددددد ر‬
‫ددددد‬
‫د د د د د م د د د د د حدد د د د ددم اح د د د د ددي‬
‫‪‬‬
‫ل ا س د د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د د ل امح د د د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫لَ ام د د د د د د د ت اث د د د د د د ددت حدد د د د د د ددم الحد د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫َ د د د د د د ددم سد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪46‬‬
‫ا دددددد‬
‫ا مد د د د د ددن‬
‫ادددددد‬
‫اح د د د د د د‬
‫دددددد ا‬
‫د د د د د د د ادر م اَ د د د د د د د د مد د د د د د د د‬
‫در‬
‫ا د د د د د د د ا امد د د د د د د َمد د د د د د د ا د د د د د د د ا ال ر د د د د د د اا‬
‫مد د د د ددن ف د د د د د الم ي د د د د د ح د د د د ددل ا‬
‫د د د د ددت‬
‫ا د د د د د ا ال د د د د د‬
‫ا ان ايمد د د د ددت مد د د د ددن ا د د د د د‬
‫د د د ددر‬
‫د د د ددر ا د د د د د ا د د د د د م ال د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ددت س د د د د د د د د د ادم فد د د د د د د د د د ح د د د د د د د د ددب‬
‫ا د د د د د د د دا ا ا د د د د د د د د‬
‫ا ا ر د د د د د د د د د د د د د د ا اب‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د د ددي ا اي د د د د د د د د د د‬
‫ثا ام د د د د د د د د د فد د د د د د د د د مثَد د د د د د د د د ث د د د د د د د ددم د د د د د د د ددت‬
‫‪‬‬
‫اد د د د د د ادر‬
‫ام د د د د د د ت ب ل د د د د د د ن المحد د د د د ددي‬
‫مَ ا د د د د د د د د د د د د د ب ا د د د د د د د د د د د د ددر ر ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب د د د د د د د ا اَد د د د د د ددل امح د د د د د د د ر لد د د د د د ددن ا د د د د د د ددل‬
‫ا ا د د د د د د د د ددر م مد د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د م د د د د د د د د ددي‬
‫‪‬‬
‫ح د د د د د د د د ددب‬
‫ام احَد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫لد د د د د د د س د د د د د د ادم ا ا د د د د د د د ال د د د د د ددم يسد د د د د د د‬
‫الصدقة والهبة وما يتعلق بهما‬
‫فصل في َّ‬
‫ام د د د د د د د د امد د د د د د د د ادر‬
‫د د د د د د د د د د د د د د لَم د د د د د د د د د د د د د در‬
‫‪‬‬
‫اك ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ل ا د د د د د د د د د د د م‬
‫اد د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫احد د د د د د د د د د د د د د لمد د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د ددي‬
‫لَم ا د د د د د د د د د د د د د ان بد د د د د د د د د د د د د لح‬
‫فد د د د د د د د د س د د د د د د د د د الم ا د د د د د د د د د ان د د د د د د د د د امر‬
‫ال د د د د د د د د ددر امح د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د د د د د د د د د د د ا ارح د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫ال َ د د د ددت ا ا د د د ددل د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫لح‬
‫بد د د د د ا‬
‫ل د د د د د د د د د م مد د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د الم ا د د د د د د د د د ن‬
‫ل د د د د د د ددب مد د د د د د د د ا د د د د د د د د اْ ب ل د د د د د د د د ر‬
‫دت ل ا د د د د د د ْ ر اد د د د د د‬
‫مد د د د د د َ د د د د ددل ال ا د د د د د ر‬
‫د د د د د د د د د ددر مد د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ددت ي ا د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫اف د د د د د د د ا ل د د د د د د د امد د د د د د ددن ا د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ددم ا‬
‫ر د د د د د د د د د لَمَ د د د د د د د ددك ال د د د د د د د ددي ا ايحس د د د د د د د ددن‬
‫ل د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د ار ا د د د د د د د د ددر ا ا اب د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ي د د د د د د د ا د د د د د د د ار ابد د د د د د د اب د د د د د د د ا حد د د د د د د ن‬
‫فد د د د د د د ن ا د د د د د د د ا لد د د د د د د حد د د د د د ددم ا ا د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د م اَ د د د د د د د د ل د د د د د د دري ا د د د د د د د ادر‬
‫لددددددددددددددد ا‬
‫ا احد د د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د د د يم لَ د د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ح‬
‫الا د د د د د ددب‬
‫د د د د د د د د د د د ددر ل د د د د د د د د د د د د د‬
‫لمد د د د د د د د د د د د د د ا ا ابد د د د د د د‬
‫الد د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د م د د د د د د د د ددن ا ا يد د د د د د د د د د‬
‫ل د د د د د د د د د ددل مد د د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د ددن ا مد د د د د د د د د د د ن‬
‫ا ا ددددددد‬
‫ا ان ايدد د د د د د ددن م د د د د د د د ا سد د د د د د ددد‬
‫ا ام د د د د ددن اي د د د د ددي ا ب د د د د د د مد د د د د د ا د د د د د ادب‬
‫اب د د د د د د د د د د د اح د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫يد ن د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا د د د د د د در ا‬
‫اف ا د د د د د د د د ددر‬
‫ال د د د د د د د د ددر‬
‫اد د د د ددر‬
‫د د د د د د د اا‬
‫مد د د د د د د د ددن ا ا ي د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د د د د ددك ال فد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ن ف اددددددددد ف ددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د المحب د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د ر د د د د د د د ادر‬
‫ددددددد ا ا‬
‫ح ددددددد‬
‫فصل في االعتصار‬
‫ا‬
‫د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د ا فيمد د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د‬
‫ا م مد د د د د د د د د د د د احد د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ا د د د د د د د ردم ان ال ف د د د د د د د‬
‫د د د د د د د م د د د د د د ا د د د د د ددر اَ د د د د د د ال د د د د د د ا ا‬
‫د د د د د ار ام د د د د د ا ام د د د د د ت ا امد د د د د ادر‬
‫ا‬
‫ا اف د د د د د د ددر ام د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د الح د د د د د د د ر‬
‫لد د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ن دد د د د د د د ن ا‬
‫د د د د د د د ر مد د د د د د ددن د د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د د د ر ااد د د د د د د د د ا ال د د د د د د د ددن ا َ احا د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د ا الرد د د د د د د د ا ا د د د د د د ددن ا د د د د د د د ادر‬
‫دددددددددد ر دددددددددد ب دددددددددد‬
‫لم د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪47‬‬
‫مد د د د ا‬
‫د د د د ر يد د د د‬
‫دد د د‬
‫ادد د د‬
‫دد د د‬
‫ل د د د د د د د د د د د د ي ا د د د د د د د د د د د د م امد د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د اار‬
‫دددددد ر‬
‫د د د د د د د د د د د د اي د د د د ددي ن مد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫م د د د ددن د د د ددر د د د د د بد د د د د دمد د د د د ا د د د د د‬
‫در‬
‫اك لم د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د د د اا‬
‫اي ا د د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫لد د د د د د د د د د د د د د د د ا افَ احد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د د د د د ددن م مد د د د د د د د د ددر ا ار لَم مد د د د د د د د د ددر‬
‫افم اح د د د د د د د د د د د د د د ا ل ا الي اسد د د د د د ددت اا د د د د د د د‬
‫الحد د د د د د د د د د د ف مد د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د ام‬
‫ا‬
‫الع ْمرى وما ُيْلحق بها‬
‫فصل في ُ‬
‫‪ ‬ب احد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د اح اد د د د د د د د اسد د د د د د د د اا اار‬
‫ابد د د د د د د د د ا َد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ال م د د د د د د د د ادر‬
‫د د د د د د د د د حي د د د د د د د د د م امد د د د د د د د ددر م د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ام َ امد د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د م مد د د د د د د د د اب د د د د د د د د د ا‬
‫ابي ا د د د د د د د د د د د د د د د م اس د د د د د د د د د د د د د د د ي لَم امد د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ا ا َ د د د د د د د د د د د د د د لَح د د د د د د د د د د د د د د ان ن ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ام‬
‫ا ام د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫حيد د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د د ا م المم د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الر د د د د د د د لم د د د د د د د ا د د د د د د د م اح د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ادر ا‬
‫در‬
‫د د د د د د د د د د لم د د د د د د د د د د ي ف د د د د د د د د د د ال ر د د د د د د د د د د اا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫امد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د در ان ب ل‬
‫ا‬
‫ا اَد د د د د ددل ال د د د د د د بم اح د د د د د د د د د د د د اسد د د د د ددم اح‬
‫ب ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د ا اار‬
‫‪‬‬
‫ب امسد د د د د د د د د د دا ل ا‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫مد د د د د د د د د ي د د د د د د د د د ي فَ د د د د د د د ددن ي اا د د د د د د د د اا‬
‫م د د د د د د ددن د د د د د د د د م افَ ث د د د د د د د د ان مد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د دريي‬
‫فصل في اإلرفاق‬
‫رفد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ر اح اس د د د د د د د د ددن لَ د د د د د د د د د د ر‬
‫ري د د د د د د د د د د د‬
‫اك ن حد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫الحد د د د د د د د فد د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا‬
‫الحوز‬
‫فصل في ُح ْكم َ‬
‫دك اسد د د د د د د د ا اح‬
‫د د د د د د ب احد د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د ن ايحد د د د د د د‬
‫‪ ‬ا د د د د د د د ادر سد د د د د د د د ان ف ل مَ د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د م فيد د د د د د‬
‫‪ ‬امد د د د د د الح د د د د د د ر د د د د ددن‬
‫ا ا ا ا د د د د د د د د د د د د د ددت ح د د د د د د د د د د د د د د م ي د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دت اح د د د د د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د د د د د ل اار‬
‫ا اث اد د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ح د د د د د د د د د د د د د ال ا ر د د د د د د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د د د د د‬
‫اليم د د د د د د د د ن ال د د د د د د د د‬
‫ا ايحَد د د د د د د ددت ال د د د د د د د د م ا‬
‫يث د د د د د د د د د د د ددت ال د د د د د د د د د د د د ف ا ا ا ال ل د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان يدد د د د د د د د د د د د د د ددن م د د د د د د د د د د د د د د د ي ل د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د ددن ال س د د د ددم‬
‫ال رسد د د د د د ل ا د د د ددر لد د د د د‬
‫دت ال د د د د د د د د ا مد د د د د د د د‬
‫المد د د د د د د د‬
‫ن اث ا د د د د د د د ا‬
‫دد د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫ا ابد د د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫الب د د د د د د د د د د د د د د لسد د د د د د د د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د ار‬
‫رف د د د د د د د د د د د لس د د د د د د د د ددَت‬
‫در ا م د د د د د د د د م اماَد د د د د د د د‬
‫ن ا ا د د د د د د ددل ال ر د د د د د د د اا‬
‫لد د د د د د د د د د د د اليمد د د د د د د د د د د د ن ال ر د د د د د د د د د د د د‬
‫اف امد د د د د د د د د د د د يم د د د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د د ال ام الد د د د د د د د د د د د‬
‫الثمد د د د د د د د ن فد د د د د د د د ا د د د د د د د د ال د د د د د د د د م‬
‫د د د د دديم ف د د د د د م د د د د د الح د د د د د‬
‫ح ددددددددددددددددد ب ي ددددددددددددددددد م ددددددددددددددددد‬
‫د لثم د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫ا د لح د د د د د د د د د د د ر ال ا د د د د د د د د د د د م ال م د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫الر د د د د د د د د د د د د‬
‫سد د د د د د د د د د د د ادب ر‬
‫‪48‬‬
‫ا اا د د د د د‬
‫سد د د د د د د د د ات ا د د د د د د د د د ن‬
‫الرس د د د د د د د د د د د د ان‬
‫ا رب د د د د د د د د د د د د ن ح د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د ن ايد د د د د د ددن بمثد د د د د د د س د د د د د ددد ال الد د د د د د د ار‬
‫ف د د د د د د د د د د بم د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا رب د د د د د د د د د د ن‬
‫ب اح اسد د د د د د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د د د د د ر م ا َ د د د د د د د د د د د ددت‬
‫ا مد د د د د د د د د د د د ر‬
‫الد د د د د د د د د د د د ر لد د د د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ر د اب د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫مثَد د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د ن‬
‫في د د د د د د د د د د د د د د د ب ل ا د د د د د د د د د د د د د د د م ب ل ي د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د ددر ا‬
‫‪‬‬
‫ب ل د د د د د د د د م ال د د د د د د د د ام ن ف د د د د د د د د الرَب د د د د د د د د‬
‫حد د د د د د د د د د ب ا د د د د د د د د د د ام ن فمد د د د د د د د د د ف مد د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ف دددد س دددد‬
‫م م اَد د د د د د د د د د د ددت‬
‫دد د د د‬
‫م د د د د د د د د د د اد امرد د د د د د د د د د د‬
‫ح دددد‬
‫ال د د د د د‬
‫ف ي د د د د د د د د د د ال ام د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫بد د د د د د د د د د ل ي ب ر د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ال د د د د د د د د ار د د د د د د د د ن‬
‫ف د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د ث ث د د د د د د د د د د د فم د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الد د د د د د د د د د د د د د د ل ل مد د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اا ح د د د د د‬
‫مددددد‬
‫الم د د د د د د د د د ل ا اَ د د د د د د د د د ان فيم د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ام‬
‫مد د د د د ارام د د د ددل البح د د د ددر بد د د د د م د د د ددن ا ا د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ا اسد د د د د د د د د دا ا د د د د د د د د د د ا م فيد د د د د د د د د د د د د د د د د د د در ام‬
‫ل ل د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د احد د د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ا ر ا د د د د د د د د د د د د مث د د د د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د د د د اد د د د د د د د د د د د د ا م‬
‫‪‬‬
‫الح د د د د د‬
‫فيم د د د د د اس د د د د د‬
‫َد د د د ددل ا‬
‫َم د د د د د اح د د د د د‬
‫ددددد‬
‫ام‬
‫فصل في اإلستحقاق‬
‫َ د د د د د د دا م‬
‫اس د د د د د د د ح ا د د د د د د د‬
‫د د د د د ددر َ د د د د د ددت ل ام د د د د د ددن امَ ا د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د‬
‫مد د د د د ددن‬
‫يمد د د د د ن فد د د د د‬
‫مد د د د د اسد د د د د ح‬
‫ددددد‬
‫ا ح ثم د د د د د د د ي د د د د د د د م د د د د د د د ل د د د د د د د ام د د د د د د د اف‬
‫ان يدد د د د د د د د د ددن ل د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ر د د د د د د د د د د ا‬
‫ا مدددددددد لدددددددد فدددددددد‬
‫ا‬
‫ددددددددددد‬
‫فددد سددد‬
‫ا‬
‫دددددددد ر دددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا اَد د د د د د ددل ال د د د د د د د د د د د د د د د ان ل د د د د د د د الم ي د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ي د د د د د د د د د د د ا ا َد د د د د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د ددت في د د د د د د د د د د د‬
‫الم د د د‬
‫‪‬‬
‫ددد‬
‫ددد‬
‫د د د د د د د د ددن حيد د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د‬
‫الح اد د د د د د د د د د د ددم‬
‫م ل دددددددددددد ن ا‬
‫ددددددددد ا‬
‫دت مَ د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد ا ن ث دددددددد ا‬
‫ن دد د د د د د د د د د د د ان ا اس د د د د د د د د د د ددمي م ر فد د د د د د د د د د د د‬
‫ا م د د د د د د د ار المثَد د د د د د د ام امد د د د د د د يسد د د د د د د ا اح‬
‫فدددددد ا‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د َ د د د ددل م د د د ددن بد د د د د م د د د د د ار د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د ن د د د د د د د ددل بم د د د د د د د د ي د د د د د د د د م د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا مد د د د د د د د لد د د د د د د د د د د د د د د د ن ا اَ د د د د د د د د اي د د د د د د د د ا‬
‫يد اا د د ددل ف د د د اح د د د ا ا د د د المس د د د اح‬
‫دددددددددد ا‬
‫ا دددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د ددن د د د د د د د ا بد د د د د د د ر‬
‫ددددد ا‬
‫فددددد سددددد ا‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د لَب د د د د د د‬
‫مد د د د د ددن الم ي د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د اماَ ا د د د د د د د‬
‫د د د د د ار ايح د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ح د د د د د د د د ادر فد د د د د د د د د الم‬
‫د د د د د د ددر‬
‫مد د د د د د ددن ح د د د د د د د ان‬
‫احد د د د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫ددددددددد‬
‫ا ددددددد‬
‫ا ث د د د د د د د د د ن حد د د د د د د د د‬
‫اف د د د د د د د ال ا د د د د د د د ادم ن ف د د د د د د د الح د د د د د د د‬
‫المحد د د د د د د د ر حد د د د د د د ددم‬
‫ب س د د د د د د د ادم ا اَ د د د د د د ددل ا‬
‫ا ب لح اي د د د د د د د د د د د د د د ا سد د د د د د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫‪‬‬
‫ا سد د د د د د د د د د د د د د ادب م د د د د د د د د د د د د د د د ر ام ل فد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ظ د د د ددم مد د د د د ا د د د د د ر فد د د د د ل ر حد د د د د‬
‫م ا‬
‫‪‬‬
‫الد د د د د د د د د د د د د د ددرر لَ ا ميد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪49‬‬
‫ب س ددددددددددددددد‬
‫اليسد د د د د ر مد د د د د اسد د د د د ح‬
‫ان ايدد د د ددن م د د د د د ا‬
‫مد د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د يم ب سد د د د د د د د د د ح‬
‫ايح د د د د د د د د‬
‫ن د د د د د د د د د ان ف د د د د د د د د م ا د د د د د د د د ن‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د د د د ددن اا َد د د د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د د د د لحدم ان‬
‫ا ان ايد د د د د ددن َ د د د د ددل ال ر د د د د ددي المسد د د د د د ا اح‬
‫ال َد د د د د ددت ف د د د د د د ا امس د د د د د ددك بم د د د د د د اب د د د د د د د‬
‫مد د د د د‬
‫المس د د د ددَم‬
‫ان ايد د د د ددن فد د د د د ال د د د د د‬
‫ا ان اي د د د د ددم مد د د د ددن ب د د د د د م د د د د د د د د د د سد د د د د ادم‬
‫ا م د د د د د د د ار حد د د د د د د مد د د د د د د سد د د د د د د ام د د د د د ددن‬
‫مد د د د د ددن لد د د د د ددْ ب د د د د د د‬
‫الم د د د د د د‬
‫ا ي ا دددددد ا‬
‫‪‬‬
‫ا َ ا م د د د د د د د الب د د د د د د د‬
‫بم د د د د د د د ل د د د د د د د ايح د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا سد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ادر بد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫مسد د د د د د د ك ب يد د د د د د د لمد د د د د د د فيد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ار د د د د د د ف د د د د د د ح د د د د د د مد د د د د د ادن الد د د د د ددث امن‬
‫د د د د د د د د ال س د د د د د د ددم ف لا س د د د د د د ددم اسد د د د د د د د ا اح‬
‫ب سد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د ل د د د د د مد د د د ددن د د د د د ا سد د د د ددم الم د د د د د م‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ممد د د د د د د د د ا سد د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د ا الد د د د د د د ددل بم د د د د د د د د اا ام د د د د د د د د‬
‫رمد د د د د د د د د ادن ا ا د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د لث امن‬
‫‪‬‬
‫ا امد د د د د د د د ا د د د د د د ددم ن المسد د د د د د د د ا ر ا د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د َيد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫‪‬‬
‫ل فيد د د د د د د د د د د م اَا د د د د د د د د د د د‬
‫اف د د د د د د د د د ددر ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د ا ام د د د د د ي د د د د د ا‬
‫فصل في العارية والوديعة واألُمناء‬
‫ا امد د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د د ار ار مسد د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫الم د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د ددم‬
‫ب دددددددددد ا‬
‫مد د د د د د د الم ا د د د د د د د ر فيد د د د د د د ا د د د د د د د حر د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫مس د د د د د د د د د ر احاَا د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د ل د د د د ددم يد د د د د ددن ممد د د د د د ي د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د د ل‬
‫لَم د د د د د د د د د ددر فيم د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د‬
‫دددددد‬
‫ادددددددددد‬
‫ددددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا دد د د د د د د د د د‬
‫بم د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ااَا د د د د د‬
‫ف د د د د د رر م د د د د د اس د د د د د ار ح د د د د د‬
‫َي د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ددددددددددددددا ب ل ر دددددددددددددد ا‬
‫ال د د د د د د د د ددر َيد د د د د د د د د د ال ر اد د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د الم د د د د د د د د د د لَم د د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫اك ف د د د د د د د مس د د د د د د د اف لم د د د د د د د ارد د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د ا‬
‫م د د د د د د د د د د د ددر ن ارادبد د د د د د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د د د د د احَ د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د ا ا اب‬
‫م د د د د د د د اار ام د د د د د د د اح د د د د د د د ل د د د د د د د‬
‫لَمسد د د د د د د د د د د د د ا ر ن بم د د د د د د د د د د د ددب ا اد د د د د د د د د د د ددل‬
‫ال د د د د د د‬
‫مد د د د د ددن ب د د د د د د الرد د د د د د د‬
‫ث دددددد‬
‫ي د د د د د د د د ددب‬
‫ا ان د د د د د د د د ددل في د د د د د د د د د بم د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د ار فد د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د مد د د د د د‬
‫م د د د د د د د د لد د د د د د د ددم يدد د د د د د د ددن لد د د د د د د ددك‬
‫اَ د د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د د ادمن الم د د د د د د د د ا م د د د د د د د د ظ د د د د د د د د ر‬
‫د د د د د د د د د د د د د ددم ن فيد د د د د د د د د د د د د د د لَسد د د د د د د د د د د د د د د ي‬
‫ال د د د د د د د ددر بد د د د د د د د د لم ا ام د د د د د د د ددن ا اماَد د د د د د د د د‬
‫د د د د د د م د د د د د د ا فيم د د د د د د اَد د د د د ددت‬
‫الا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د الرد د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د مس د د د د د د د د د ر‬
‫ا ل د د د د د د في د د د د د د ا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د ل لَم د د د د د د د د د د د د ددر اي د د د د د د د د د د د د د اب‬
‫مد د د د د د د يسد د د د د د د ر مد د د د د د د يمد د د د د د د ن ا د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الا اسد د د د د د د د د ددم ال ح د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب د د د د د د د د د د افا َ د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫م ا د د د د د د د د د د د ال‬
‫ال د د د د د د د د ر م د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اي د د د د د د د د د د ادم‬
‫ف د د د د د د ار د د د د د د ارر د د د د د د ام د د د د د د ا ال احَد د د د د ددت‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪50‬‬
‫ددددددددددد ي‬
‫ال‬
‫ددددددددددد ر‬
‫في د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ددي‬
‫ال د د د د د د د د د د ردربي دَد د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د د الد د د د د د د ددم ايدد د د د د د د ددن اي اب د د د د د د د د ا ر ا د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ا َ ا د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ددددددددددددد‬
‫ا ال‬
‫مد د د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫ا‬
‫ددددددد‬
‫ر‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د‬
‫الم ا دد د د د د د د د د د د د د‬
‫ا امَ د د د د د د د‬
‫مثَ د د د د د د د ف د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اف د د د د د د د ا ا د د د د د د د ف د د د د د د د الد د د د د د ددرر ن ا ر ا د د د د د د د‬
‫ليس د د د د د د د د ا ل د د د د د د د د د م د د د د د د د د اي د د د د د د د ددم ا‬
‫د د د د د د د د د د د د ددح ا ب لمد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا مراسد د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د لَ ا امد د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د ل د د د د د د د ددم‬
‫‪‬‬
‫ب اح د د د د د د د د د د د ادر ال ل د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د ددر د د د د د ال ام د د د د د‬
‫فددددد‬
‫بم لد د د د د د د د د د د د‬
‫المس د د د د د د د د د د د ر مد د د د د د د د د د ددثَ م المد د د د د د د د د د ددر ن‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د د د د د د د د د د د ا ل ا ي د د د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫الر د د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د ددرد‬
‫ا مثَ د د د د د د د را‬
‫‪‬‬
‫فيم د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د ح ل د د د د د د د الب د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د ددم ان ال د د د د د د د د د د د د د د ام ب د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ر د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د ددر مسد د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫ح مد د د د د د د د د د د د د د لَث د د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ل ا م بد د د د د د د د د د د ايمد د د د د د د د د د د ن‬
‫د د د د د د د م د د د د د ددن ب د د د د د د د اليمد د د د د د د ن م َ د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف سدددددا ن‬
‫َيد د د د د د د د د ا ا د د د د د د د ددر ال امد د د د د د د د د م ر‬
‫الم د د د د د د د ارد‬
‫‪ ‬ا ا ا ا الد د د د د د ددل ل د د د د د د د امد د د د د د ددن اح د د د د د د د‬
‫ا حد د د د د د د د ر ال احمد د د د د د د د م ال د د د د د د ددي ا اي د د د د د د د ادمن ‪ ‬ا اب د د د د د د د د د م اي د د د د د د د د د اد د د د د د د د د ي ا د د د د د د د ددمن‬
‫فصل في القرض وهو السلف‬
‫الا د د د د د د د د ددر‬
‫ددددددددد‬
‫ف ددددددددد‬
‫ددددددددد ر‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د ددر ن ا د د د د د د د د د د ددر ام ا ا د د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د ددي ا بد د د د د د د د د د د د د د د ل م ن د د د د د د د د د د د د د د ادر ا‬
‫ا ان ار م اس د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددَت ا اَد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فدددد ددددد ر دددد‬
‫اك دد د د د د د د د د د د ام ا ا د د د د د د د د د د د‬
‫حد د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د ا ا د د د د د د د ا ا د د د د د د د ا د د د د د د د اح د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ب ل بد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب ل ا اد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ت‬
‫ل د د د د د ددل الر د د د د د د د اب د د د د د د د م د د د د د ددن س د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د الد د د د د د د بد د د د د د د ل ا ر م د د د د د ددن م ال ابد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مدددد‬
‫د د د د ا ال ا د د د د ا ار‬
‫‪ ‬ل د د د د د د د د د د د د ام امد د د د د د د د د د د ددن اس د د د د د د د د د د د درَا‬
‫باب في العتق وما يتصل به‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د د د د د ر ال ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫ل د د د د د د د ددي فد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ر ال د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د ب لم د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د المد ااب د د د د د د د د‬
‫م د د د د د د د لَ د د د د د د د مد د د د د د ددن ا د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د ددن د د د د د د د د د د د ارد يا د د د د د د د د د د د م‬
‫ا د د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د ددن اس د د د د د د د د د د در ي امثر د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د ا م‬
‫ا ام د د د د د د د د د ددن بمد د د د د د د د د د د‬
‫الا د د د د د د لَسد د د د د در فد د د د د د مد د د د د د اح ا د د د د د د‬
‫ا حدمد د د د د د د د ادد د د د د د د د لح رر فد د د د د د د د ال ا د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫م ال د د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د د د د د د لحدم ن يدماَ د د د د د د د د د د د د‬
‫َيد د د د د د د فد د د د د د د اليس د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫بد د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫يد د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫ال َد د د د ددت ف د د د د د ا د د د د د ر د د د د د ا ا د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د د ار د د د د د د د ددن ا د د د د د د د ددم ن ا د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا مد د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ا َد د د د د د د ا م‬
‫د د د د د د د ا م د د د د د د د اب د د د د د د د‬
‫باب في الرشد واألوصياء والحجر والوصية واإلقرار والدين والفلس‬
‫‪51‬‬
‫ا دددددددددددد‬
‫راد د د د د د ددم‬
‫ظ د ددر‬
‫الر د د د ح د د د المد د د امد د د حس د ددن ال ا‬
‫ا د د د د د د د ددن م د د د د د د د د ام د د د د د د د د ار ل د د د د د د د د‬
‫ظ ا د د د د د د د د د ادر الر د د د د د د د د د د‬
‫ن ا‬
‫دد د د د د د د د د ا‬
‫در ا د د د د د د د ا‬
‫اك مد د د د د د ددن د د د د د د د ح د د د د د د د ا‬
‫اد د د د د د د د ا ا‬
‫بددددددددددد ل ح ل ددددددددددد ددددددددددد‬
‫ددددددددددد ا‬
‫ان ايمد د د د د ددت‬
‫ايد ا د د د د د د د د د د د د ال‬
‫ا د د د د د د ا د د د د د ددل ا اَد د د د د ددل‬
‫دددددددددددد ب دددددددددددد‬
‫الح د د د ددر م َ د د د د د ا د د د د د‬
‫فد د د د د ار د د د د د‬
‫ا‬
‫ا ايسد د د د د د د د ا د د د د د د د د ار فد د د د د د د د ال ر د د د د د د د د‬
‫الب د د د د د د د د د د ل الم‬
‫دددددددددد‬
‫ب‬
‫مدددددددددد‬
‫ف َددددددددد‬
‫فظ د د د د د د د د د ر الر د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د ددن ا د د د د د د ددن ال س د د د د د د ددم‬
‫اك ام د د د د د د ددر‬
‫ا‬
‫م ل د د د د د ددك د د د د د د د دد د د د د د د مد د د د د د د ا د د د د د د د ا ر‬
‫د د د د ددن م ا د د د د ددر د د د د ددل م د د د د ددن ا ا د د د د د د‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د ددن سد د د د د د د د د در ا اب د د د د د د د د د د ا الر د د د د د د د د د د‬
‫افيم اد د د د د د‬
‫امد د د د د د ال د د د د ددم ابد د د د د د م د د د د ددن د د د د د د‬
‫م َد د د د د د د ددن السد د د د د د د د دا ار ا د د د د د د د ددن الا د د د د د د د د ادر‬
‫ا دددددددد ب دددددددد‬
‫ا ف د د د د د د د د امد د د د د د د ددن‬
‫اي د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د بدد د د د د د د د د ر حد د د د د د د د د‬
‫ان ا د د د د د د د ددن د د د د د د د ددت ح ا د د د د د د د ددت ا‬
‫ر ا م د د د د د د د د ا اد احد د د د د د د ددت ثد د د د د د د ددم ام ا د د د د د د د ددل‬
‫م د د د د د لد د د د ددم ا د د د د در اح ر د د د د د ثد د د د د ادر ال د د د د د‬
‫ح د د د ددر امد د د ددن ا د د د ددل َ د د د د ا اسد د د ددح‬
‫ال م د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ام َي د د د د د د د د د م د د د د د د د د د‬
‫ان ا د د د د د د د د د د د ددن ظد د د د د د د د د د د د د را ا مد د د د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د د ددي‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ف ل د د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د ري‬
‫الس د د د ددن فد د د د د ال د د د ددي م د د د ددن مسد د د د د ن‬
‫ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د م لد د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫م اا د د د د د د ددر‬
‫اب‬
‫لد د د د د ددل َ د د د د د د ي اح د د د د د ددر فيم د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د د ل ب د د د د د د د د ل د اح د د د د د د د ددر ا ا د د د د د د د د‬
‫َي د د د د د د ف د د د د د د اف د د د د د د ر ال َ د د د د د د ي م د د د د د د ا ا‬
‫ا اَد د د د د د د ددل الر د د د د د د د د احمَ د د د د د د د د‬
‫دددددددد ا‬
‫در ام ا د د د ددل امد د د د د اف ا د د د د د‬
‫اح د د د د ا‬
‫مسد د د د د ا‬
‫ا ا ر ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا الر د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ثب د د د د د د د د ت م د د د د د د د د‬
‫ل ر دددددددد‬
‫َدددددددد‬
‫‪‬‬
‫ح ددددددددد‬
‫‪‬‬
‫م ااد د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د الح د د د د د د د د د‬
‫الس د د د د د د د د د د د د دا ر دَ د د د د د د د د د د د د د‬
‫ف ددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ددي مد د د د د د د د ددن ال د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫اب د د د د ا ال َ د د د د ي‬
‫اسد د د د د د د دا افد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د امد د د د د د د د اف ا د د د د د د د د‬
‫ف َ د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د ددي ا ال د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د ددن ارر‬
‫‪‬‬
‫ف الد د د د ال ا د د د د د ف د د د د ال د د د د د ا د د د د ا ار‬
‫ح ل دددددددددددددددد ا دددددددددددددددد ب ر دددددددددددددددد‬
‫ا اَ د د د د ددل السد د د د د د ي حد د د د د د ار فد د د د د د المد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د ددر‬
‫ددددددد‬
‫د د د د مد د د ددن‬
‫ا ب لددددددددددددددد‬
‫ف اددددددددددددددد‬
‫لد د د د د د د م د د د د د ددم‬
‫ظد د د ددر‬
‫د د د ددر ا ا‬
‫اب د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫حد د د د د افاَد د د د ددي ا ال اح د د د ددر‬
‫د د د د د اد د د د د ا‬
‫د د د د د د د د د ام ا بد د د د د د د د د الا ا د د د د د د د د د‬
‫س د د د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫ا اس د د د د د د د د ددَ ام الر د د د د د د د د د د ا الد د د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د ددل د د د د د د ا حدم د د د د د د بم د د د د د د ا د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ال د د د د د د د د‬
‫مثَد د د د د د د د اح د د د د د د ددر‬
‫ر‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د د د د ددر ا ف د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د م اثاد د د د د د د د ادر ال د د د د د د د دري‬
‫ا مد د د د د د د د د‬
‫ن د د د د د د د د ح الد د د د د د د د ا ال امح د د د د د د ددي ا َد د د د د د د د‬
‫ا‬
‫الس د د د د د د د ن‬
‫فيمد د د د د د د بد د د د د د د الحدد د د د د د ددم ل د د د د د ددل ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪52‬‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د ار د د د د د ا ال د د د د د امد د د د ددن اح ا د د د د ددر‬
‫ال د د د د د د ددي ا لَ امح د د د د د د د د ر م د د د د د د ددن ا ا َ د د د د د د ددْ‬
‫اب د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د د د د د د ب لس د د د د د د د د د ار‬
‫ال د د د د د د د د ن ا ث د د د د د د د د ر مد د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د‬
‫الد د د د د د د ددي ا ايد د د د د د د د د د ف مد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ن‬
‫ديمن اح ا د د د د د د د د د ار‬
‫د د د د د د د د د ا لَ ا د د د د د د د د د ر ف د د د د د د د د ا‬
‫المح د د د د د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ا اَا د د د د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د ليد د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د ادراف‬
‫را ا د د د د د د د د د د د ددل‬
‫ف َد د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د دا‬
‫ف د د د د د ال ر د د د د د ت ا د د د د د ا د د د د د ادر ال ا ام د د د د د‬
‫ا ظد د د د د د د د د ر السد د د د د د د د دا د د د د د د د د د ا الحَ امد د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د د ا ف َ د د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د د امر‬
‫ب لدددددددد‬
‫ا اَد د د د د د د ددل‬
‫م‬
‫د د د د د د د د ر م ام د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د ا ا اَد د د د د د د د ددل ح د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د‬
‫ا اي د د د د د د اف ال ا د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د ا د د د د د د‬
‫ظ د د د د د د ددر ال د د د د د د د د فد د د د د د د د الم د د د د د د د د ر‬
‫اا‬
‫ر‬
‫اي د د د د د د د د د د د د د د د د الردد د د د د د د د د د د د د د د د ا ل مد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ا ال َد د د د د د د د د د د ي د د د د د د د د د د د ر‬
‫ال د د د د د د د د ل ي د د د د د د د د ا د د د د د د ددر ام امد د د د د د د د‬
‫ا ا ا د د د د د د د د ددر ال د د د د د د د د د ا اب د د د د د د د د د ا ان ا د د د د د د د د د‬
‫ا ر د د د د د د د د د د د د د ا ن ااد د د د د د د د د د د د ددل اا ام د د د د د د د د د د د د د‬
‫اف د د د د د‬
‫ا د د د د د د امد د د د ددن د د د د در ام مد د د د ددن د د د د د‬
‫اك ا ا د د د د د د د د د د د د د ان ا ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د د د ا‬
‫در‬
‫ظد د د د د د د د د اا‬
‫د د د د د د د د د ال ا‬
‫د د د د د د د د د لي الد د د د د د د د ددي ا‬
‫در‬
‫ا د د د د د د د د د ر ال ا م د د د د د د د ددر ا مد د د د د د د د د ثام د د د د د د د د اا‬
‫در‬
‫لَ ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ان ا ا د د د د د د د د د د د د اا‬
‫ر‬
‫د د د د د د ام يد د د د د د ا ر د د د د د د ا ام د د د د ددن اح ا د د د د ددر‬
‫ا ح د د د د د د د ال د د د د د ددم اي ا د د د د د د د افا د د د د د د د ا ا د د د د د د در‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫يد د د د د د د د د الردد د د د د د د د د‬
‫ر دددددددددد‬
‫ظر‬
‫ابا د د د د د د د ددل بد د د د د د د د د ل ا‬
‫ا م د د د د د د د د د د ت ال‬
‫ب ل ددددد‬
‫فد د د د د حد د د د د ام د د د ددن اي د د د ددر‬
‫فد د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ال س د د د د د د د د ي ال ر د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د ادرر الر د د د د د د د د د د ايد ي د د د د د د د د د د ن‬
‫در‬
‫ام لد د د د د د د د د م ا د د د د د د د د اا‬
‫د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫اف رم د د د د د د د د د مد د د د د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫ا ان ا د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ب ام د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دددددددددد‬
‫فدددددد سدددددد‬
‫ام‬
‫الم د د د د د د د د د ر‬
‫م لددددددددد ا‬
‫د د د د د داَ اح ا د د د د د د ا اَا د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د ددي ام ا د د د د د د د د د د د ددل‬
‫ن اف ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫َد د د ددت َ ام د د د د‬
‫مد د د ددن د د د ددر اح د د د ددر في د د د د‬
‫د د د د د د د د ددن ال سد د د د د د د د ددم‬
‫لم ل د د د د د د د ددك ال ام د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا َد د د د د د د‬
‫ي ا د د د د د ددل ا ا د د د د د ددي بم د د د د د د‬
‫لد د د د د د د د د ددل َ د د د د د د د د د د بحدد د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫َ دد‬
‫‪‬‬
‫مد ددن م د د امد ددن ف د د اح د ددر م م د د‬
‫المح د د د د د د د ر‬
‫م اسد د د د د د ددح ا اَد د د د د د ددل ا د د د د د د د ا‬
‫ال د د د د د د ْ ف د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫بد د د د د د د د د ر‬
‫ا َ د د د د د د د د فد د د د د د د د د البدد د د د د د د ددر د‬
‫ل د د د د د د د د د د د د د ر ا حَ د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫ن مد د د د د د د ات مد د د د د د د ْ ا ل د د د د د د د ر ا ا د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪53‬‬
‫د د د د د د ال د د د د د د ت د د د د د د‬
‫ا د د د د ا ام د د د د‬
‫م د د ددن اب د د د د ان م د د د د ات الد د د د‬
‫ا د د د د د د د د د ان ا ا د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ا‬
‫ل د د د د د د د د د د د د د د د ر اد د د د د د د د د د د د د د درن ن ا د د د د د د د د د د د د د ددب ا‬
‫در‬
‫دت ال د د ددي ح د د د اا‬
‫الم د د د ن د د د ا‬
‫ف ددد ا‬
‫در‬
‫لم د د د د د َ د د د د د مد د د د ددن م ل د د د د د الد د د د ددن يح ا د د د د د اا‬
‫ل د د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د ادمن ام امد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د ددراار‬
‫ي َ د د د د د د د د د د د د م ال د د د د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د ا ر‬
‫ان اي د د د د د د د د د د ادم ان الم د د د د د د د د د د ا ن ا ا د د د د د د د د د د‬
‫فصل في الوصية وما َي ْجري مجراها‬
‫‪ ‬ا‬
‫ا د د د د د د د د د ادر‬
‫د د د د د د د د ددي‬
‫د د د د د د د د ددح‬
‫ف د د د ثَ د د د الم د د د ف د د د ا ال ف د د د ال امد د د ادر‬
‫ح د د د د د د د ددل م د د د د د د د ددن السد د د د د د د د د ي ال د د د د د د د د د ر ‪ ‬ن ا ا د د د د د د د د د ا ال رابد د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د د د د ددي م د د د د د د د د د م اَا د د د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ل ام د د د د د ددن ا امَ د د د د د ددك م د د د د د د د اي د د د د د ددي‬
‫ا‬
‫ل ا د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د ن لد د د د د د د د ددم ايس د د د د د د د د د ا‬
‫ا ال د د ددي ا م د د ددن ا د د د د ل ام د د ددن ا د د ددل الد د د د‬
‫بمد د د د د د د يماَ د د د د د ددك ح د د د د د ددل الث ام د د د د د ددر‬
‫ا ددددددد ا ا‬
‫ام اا ا د د د د د د د د د د د ددت لد د د د د د د د د د د د د ار ر ام ا د د د د د د د د د د د ددل‬
‫ا لَ د د د د د ا ا د د د د ددل ار ا د د د د د ام د د د د د اد د د د د ادر‬
‫ا َ د د د د د ادم مد د د د د د ْ ا د د د د د د‬
‫فد د د د د د الد د د د د د‬
‫دح احت ل ا ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ا ددددددددددددددددددددد ر‬
‫مد د د د د د د د ددن م ل د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د‬
‫ا ان‬
‫ف دد د د د د د د د د‬
‫ر‬
‫د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د الحد د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ن بد د د د د د د د‬
‫ا ان ايم د د د د د د ددت الم د د د د د د د د‬
‫فمد د د د د د د د د ل د د د د د د د ددم ليد د د د د د د د د م د د د د د د د ددن سد د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا ا د د د د د د د د ددل ا اَ د د د د د د د د ددل الحسد د د د د د د د د د‬
‫ا ان ايد د د د د د د ددن ا ر د د د د د د د د دد د د د د د د د ان د د د د د د د د ا‬
‫ح اس د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ر ا مد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د د د ل ر‬
‫الح د د د د د د د د د د د ان م اَا د د د د د د د د د د د‬
‫ان ايد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ا ارس د د د د د د ددم ا د د د د د د د د ا اار‬
‫فم د د د د د د د د د د د د د د د اح س د د د د د د د د د د د د د د د لمس د د د د د د د د د د د د د د د اح ر‬
‫ا‬
‫ان ايدد د د د د ددن ف د د د د د د م لد د د د د د د ا د د د د د د‬
‫ا اَد د د د د د د‬
‫امد د د د د د د َ د د د د د ددم د د د د د ددَ ف د د د د د د د ا د د د د د د د‬
‫ا اَ د د د د د ددل ا د د د د د د د‬
‫د د د د د ددر ام د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د م د د د د د ادن ال د د د د د د ر الي اس د د د د ددت ا د د د د د ددل‬
‫ا‬
‫ح د د د ددل ل احمد د د د د ا د د د ددي ال د د د ددم اي د د د ددي‬
‫ا لَ د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ان ن اس د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د ن ال احم د د د د د د د ا ان الد د د د د د ددم ايظ ا د د د د د د ددر‬
‫د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ارث ن ثاا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا الم‬
‫د د د د د د د د د د ايم د د د د د د د د د د ت ا اَ د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫مد د د د ددن ا د د د د ددر م د د د د د ا د د د د د ا ا ام د د د د د ا د د د د د اا‬
‫اليمد د د د د د د ن ا دد د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د ددن ام د د د د د ددن ا د د د د د ددن ا‬
‫ا ا لَم د د د د د د د د د د د د د د د د د د ار ب لمر د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اَد د د د د د ددل ا د د د د د د د ف د د د د د د د اح د د د د د د ددر ا ارفا د د د د د د د‬
‫ا اَي د د د د د مد د د د ددن ح د د د د د ن ا س د د د د د ال ام د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ددددددددددددد‬
‫ا ال د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د د د ار ب‬
‫ا د د د د د د د د د ا ل د د د د د د د د ددن ان م د د د د د د د د د ا َ د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د دا ا د د د د د د د د د د د د د د د ا ب ل د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫الر د د د د د د د د د د د‬
‫فاَ د د د د د د د د د د ددم ر‬
‫اد د د د د د د د د ادر اك ال ا د د د د د د د د د ا افاَد د د د د د د د ددن ي د د د د د د د د د ل ا‬
‫في د د د د د د د الر د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫ب ا د د د د د د د د د د د د د م اد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د د د د اا‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د لح د د د د د د د د د د د ددر ن افد د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫في د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د‬
‫ب لد د د د د د د‬
‫اك ا اماَ د د د د د د‬
‫مد د د د د ددن ا د د د د د ددر د د د د د د‬
‫دددددد ا‬
‫َدددددددددددد‬
‫دددددددددددد‬
‫ر د د د د د د د د د د د د ار‬
‫دد د د د د د د د ل ا ر‬
‫فد د د د د د د د الر د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د ا فد د د د د يس د د د ددر ا‬
‫ام د د د د د ت ا د د د د ددن حدم د د د د د اد ام د د د د د ت ا ا‬
‫فصل في اإلقرار‬
‫ا م ل د د د د د د د د د د ددك ام د د د د د د د د د د ددر اا د د د د د د د د د د ددر فد د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪54‬‬
‫ددددددد ا اا ددددددد‬
‫د د د د د د د د د د د د د ددح‬
‫ب ر دد د د د د د د‬
‫احَ د د د ددت ا ا د د د د د‬
‫ا ا دد د د د د د د د د د د د د د ا دد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د ار ف يد د د د د د د د د د د ا َا د د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د د د ددر ك الم د د د د د د د د د د د ددر ل ام د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ار‬
‫الم د د د د د د ادر‬
‫ا ان ايد د د د د د ددن ا ا د د د د د د د ر فد د د د د د د ا‬
‫اد د د د د د د د د د ددر‬
‫ل د د د د د د د د د د د ا ا ري د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د ا اد د د د د د د ايم د د د د د د د بدد د د د د د د ر حد د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫ددددددددد‬
‫د د د د د د د د ددن ال سد د د د د د د د ددم‬
‫ح ثمد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د درار فيد د د د د د د د د د لَ ا الد د د د د د د د د د‬
‫امد د د د د د د د د د ا ظ د د د د د د د د د د ر اسد د د د د د د د د د ا‬
‫ا حد د د د د د د د د ار‬
‫دد د د د د د د د‬
‫افد د د د د د د د د‬
‫ان ايدد د د د د د د ددن ل ا ا د د د د د د د د‬
‫ا دددددددد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د درار‬
‫يح اد د د د د د د د ددم‬
‫‪‬‬
‫دددددددد ت‬
‫اك ام د د د د د د د ا ا د د د د د د د ف د د د د د د د م ا اد د د د د د د ددر‬
‫اد د د د د د د د ا‬
‫اك م اَ د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ايد د د د د د د د د د د ددن ب ا د د د د د د د د د د ددر ا‬
‫ا ر ام د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ايدد د د د د د د د د د د د ددن ل د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د د د د لم ل د د د د د د د د د د د د د د د ددك د د د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫اس د د د د د د د د د ا‬
‫ا م د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د ا ن ب ا د د د د د د د د د ا‬
‫ال د د د د د د د د د د ددم بد د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د ان ا ال ايمد د د د د د د د د د د د ن‬
‫اك ارس د د د د د ادم ن ثاا د د د د ددت‬
‫مد د د د د د ال د د د د ددم ايد د د د د ددن ا‬
‫ا امد د د د د د د د د د ددن اا د د د د د د د د د د ددر ام د د د د د د د د د د دثا س د د د د د د د د د د د ا‬
‫ثد د د د د د د ددم ا اد د د د د د د ددل مد د د د د د د ددن اب د د د د د د د د ا ا ر ا د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د لا ا لد د د د د د د ن ال ا د د د د د ددم ا د د د د د ددل‬
‫ا ابي د د د د د د امد د د د د ددن اح د د د د د د ال مد د د د د ددن ال امد د د د د ددر‬
‫مد د د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د د د رار ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د ث د د د د د د د ت م د د د د د د د ب د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اك اح ال د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ان ا َ د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ا ام د د د د د د د د د د د ا اح د د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د د ادن ال د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا ح ل د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا م د د د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د د د ل مد د د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د د ددل‬
‫ا د د د د د د د ا ب د د د د د د د ف د د د د د د د افاَ د د د د د د د د ل ارام د د د د د د د‬
‫اف د د د د د ا ف د د د د د ال ا د د د د د ادر‬
‫ا د د د د د ادر ا د د د د د‬
‫اب د د د د د د د د د د د د د ممد د د د د د د د د د د د ددن بد ل د د د د د د د د د د د د د ر‬
‫ا دددددددددددددد ب ب دددددددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د ا ام‬
‫يم د د د د د مد د د د د ادن الثَ د د د د د‬
‫بحدد د د د ددم د د د د د م‬
‫ام د د د د د ا د د د د ددر افاَد د د د ددي ا في د د د د د مد د د د ددن امد د د د د ادر‬
‫اك د د د د د د د ددن ا يد د د د د د د د د ر‬
‫فد د د د د د د د د ن ايد د د د د د د د ددن ا‬
‫ال د د د د د د د د د ددر ر يحد د د د د د د د د د ادرم‬
‫لد د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د د ل ام‬
‫ف د د د د د د د د د د ل ام‬
‫ال ا د د د د د د د‬
‫ب دد د د د د د‬
‫د د د د د ددت‬
‫ممد د د د د د د د د ددن رث د د د د د د د د د د اد ال د د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د دد د د د د د ر حد د د د د د‬
‫ام د د د د د د د م د د د د د د د م‬
‫د د د د د د د د د د د م اسد د د د د د د د د د د ي‬
‫ال د د د د ددي ا بد د د د د د ل امحظ ر‬
‫د ا د د د د د د ددر‬
‫ددددددد ار‬
‫د د د د د د د د د د د ا م ا د د د د د د د د د ددل‬
‫دي ال ام د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د ا ال د د د د د د د ف د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د ر‬
‫بد د د د د د د د د د د د د د ل ام ال د د د د د د د د د د د د د د ا امر يد د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫الا د د د د ددب‬
‫ل لد د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا اَ د د د د د د د د د ددل دَ ام د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ن‬
‫فمد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د م د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د ددي ان ا اف د د د د د د د د ا م د د د د د د د د السد د د د د د د ددب ا‬
‫د د د د د د د د د ارين م د د د د د د د د د م َ اد د د د د د د د د‬
‫با د د د د د د د ددب‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫لَ د د د د د ن م د د د د د ال د د د د د ن اس د د د د د ا ا‬
‫د د د د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د د د ا اح د د د د د د د د د د د‬
‫َ اا د د د د د د د ددت‬
‫د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ارين فيمد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا اف ا‬
‫دت ال د د د د د د د د د د د د د ل ب ل د د د د د د د د د د د د د‬
‫ن ثاا د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪ ‬ل د د د د د د ددم بد د د د د د د د فد د د د د د د د ا د د د د د د ددت ا‬
‫لمد د د د د د ددن ‪ ‬م د د د ا د د د ار ايحَد د ددت ف د د د ف د د د الد د ددث امن‬
‫فصل في حكم المديان‬
‫ا ام د د د د د ددن َيد د د د د د د الد د د د د د د ن مد د د د د د د م س د د د د د ددر‬
‫دد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪55‬‬
‫اف ام َد د د د د د د د د د د د د د د ظَد د د د د د د د د د د د د د ددم‬
‫ددددددددددددددد ا ر‬
‫م س د د د د د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د درار‬
‫‪‬‬
‫ا م د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د ابد د د د د د د د د د ان ام د د د د د د د د د د ار‬
‫امد د د د د ددن ا اَ د د د د د ددل ا امد د د د د د د ا د د د د د د د اا د د د د د د د ا ا‬
‫‪‬‬
‫اف ا اب د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د‬
‫ف ا د د د د د د د د د د د د د د د ظد د د د د د د د د د د د د د د ر لميس د د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫الس د د د د د د ن َي د د د د د د اسد د د د د ددرام ا ا‬
‫ف ل د د د د د ددر‬
‫ر‬
‫لم د د د د د د د ا ا د د د د د د ددل مد د د د د د ددن ا د د د د د د د ا م م ا ر ا د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د د د د ات د د د د د د د د د د د د د د ا ا ا ل ا ر اد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ان د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د من فب د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ا اح ثمد د د د د د ا د د د د د د حد د د د د د ام د د د د ددن َد د د د د د‬
‫اف احبس د د د د د د د د م د د د د د د د د اار د د د د د د د ددت ا د د د د د د د د ر‬
‫السد د د د د د د د د ن فد د د د د د د د د ا ا سد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ران‬
‫ر‬
‫د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ب لحم د د د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د د د د‬
‫ا س د د د د د د د ددَ ا المد د د د د د د د د ي ن ار د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫اك ان د د د د د د د د د د د د د ا اار‬
‫ا اح د د د د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ال اح د د د د د د د د د د د د د ددب‬
‫لَمَد د د د د د د د د د د د د د در المد د د د د د د د د د د د د د د ا م‬
‫يد د د د د د د د د د م د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د‬
‫ا ال د د د د د د د د ددي ا‬
‫ا احد د ددب امد د ددن د د د ا ا اَد د ددل الم د د د لد د ددل‬
‫ا د د د د ددر ا د د د د د د الد د د د د د ا فر ام امد د د د د د ا ا د د د د د د ا ا‬
‫اك ب د د د د د د د د د د د من ان‬
‫م ردد د د د د د د د د د د ادن مد د د د د د د د د د ددن ا‬
‫ا ام د د د د د ددن الد د د د د د د ا ف د د د د د ددر افاَ د د د د د ددي ا ي د د د د د د ادمن‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د ددن ر ان ي احرَا د د د د د د د د د د د‬
‫محمد د د د د ال د د د د د‬
‫ا اَ د د د ددل حد د د د د‬
‫ب ا دددددد ت ا‬
‫ا اي د د د د د د ا ال د د د د د د‬
‫بم د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د الرسد د د د د د د ددم‬
‫ا‬
‫ال امد د د د د‬
‫ا د د د د د دا م‬
‫الي د د د د د د د د ن‬
‫د د د د د ددن ال احَ د د د د د ددت اد د د د د د د ا ا‬
‫ا ام د د د د د ددن د لد د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د در ام‬
‫ح د د د د د د د د د د اد د د د د د د د د ددم ارس د د د د د د د د د ددم‬
‫ا ا اسد د د د د د د د اا ا م د د د د د د ددن ب د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د ا م‬
‫د د د د د د د د ن ح د د د د د د د د الم د د د د د د د د م‬
‫اي اب د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا ددددددددد‬
‫مددددددد‬
‫ظد د د د د د د د د ر‬
‫ا ا‬
‫َي د د د د د د د ا ا د د د د د د د ا ا‬
‫ح د د د د د د ددل د د د د د د د ا ر‬
‫ا د د د د د د د د د د ا بد د د د د د د د د د ر بمد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د‬
‫ن ايد د د د د د د د ددن الد د د د د د د د د ن ايسد د د د د د د د د ار الا د د د د د د د د د ر‬
‫د د د د ت د د د ددن ف د د د د ال ا د د د ددر ال د د د د ن‬
‫لَس د د د د د د ن مد د د د د ددن اس د د د د د د‬
‫ب لا د د د د د د مد د د د د د ر‬
‫ي ا دد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ابي ا د د د د د د د د د د د د د د د َيد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب اح اسد د د د د المد د د د د لمد د د د د ال د د د د د ا د د د د ادر‬
‫لد د د د د د د د د د ددل ا ا ا ا ث د د د د د د د د د د د ت ال ا د د د د د د د د د د د د ا م‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د د د د د د اا‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د دا ا‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ار ب ل د د د د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د ددم ي د د د د د ت ب ل ر د د د د د امن لَم د د د د د س د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫رافد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫حم د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د رم لَمد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا يس د د د د د د د ا ن‬
‫‪‬‬
‫ا دددددد ا‬
‫ا اد د د د ددل ف د د د د د ال اح د د د د د ل ا ن مد د د د ددن ا اسد د د د ددم‬
‫اليمد د د د د د د د د د د ن‬
‫ا اي د د د د د د د د د ددي ا د د د د د د د د د ددت‬
‫ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اف د د د د د د د ن ا ا د د د د د د ددل ال اح د د د د د د د‬
‫ا دد د د د د ن‬
‫ام د د د د ددن دد د د د د د ان ب سد د د د د د‬
‫دي ا بد د د د د د الحد د د د د ددم‬
‫ا اَ د د د د ددل ا ا ا د د د د د ر‬
‫ف د د د د د د د د د د د د يسد د د د د د د د د د د د ا ن اب د د د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ال ارام د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د د د د د يم‬
‫م د د د د د د د د د د د د د د افي َ ا د د د د د د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د د د د د د لمَ ا ا م‬
‫الحد د د د د د د م‬
‫فد د د د د د د دد د د د د د د ر ام د د د د د د د ا بد د د د د د د امر ا‬
‫مث د د د د د د د ددت لَ د د د د د د د د ت ح د د د د د د د د ا ف د د د د د د د د‬
‫ا لدد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ددي ا ار الم س د د د د د د د د د ددر ‪‬‬
‫فصل في الفلس‬
‫‪‬‬
‫‪56‬‬
‫ل ارم د د د د د د د د د د د د د د د د با د د د د د د د د د د د د د د د د ر س د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫مم ا د د د د د د د د د س د د د د د د د د د ف ف د د د د د د د د د ا ا ثاد د د د د د د د ددر‬
‫ل الد د د د د د د د د ن‬
‫بم لد د د د د د د د د احد د د د د د د د د ا‬
‫ا ام د د د د د د د ددن ا‬
‫ان يد د د د د د د د د ددن لَ ارامد د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د ام د د د د د د د د ددر‬
‫ا اح د د د د د د د د ام د د د د د د د د ا اَي د د د د د د د د مد د د د د د د ددن د د د د د د د د ن‬
‫د د د د د د د د د د د ر الد د د د د د د د د د ددي ا ب د د د د د د د د د د د لم ادَت‬
‫ا‬
‫ا مد د د د د د د د د د ا اد د د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د د د م ا دد د د د د د د د د‬
‫ا ار ا ار المد ا د د د د د د د د د د د د ار ن ا د د د د د د د د د د د د ادر‬
‫احدد د د د د د د د ددم د د د د د د د د د ا ا ب د د د د د د د د د ا‬
‫ددددددددد‬
‫ام د د د د د د د د د ح د د د د د د د د د ا م د د د د د د د د د ار يح د د د د د د د د ددر‬
‫ا م د د د د د د د د د د د د د ال ارام د د د د د د د د د د د د د‬
‫اف د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا الد د د د ددي ا امد د د د ددن ار ب ا د د د د د‬
‫ال َد د د د د ددت ف د د د د د د سد د د د د ددَ ا اي د د د د د د‬
‫ا ا ا د د د د د د د د د فد د د د د د د د د ام را د د د د د د د د د د ل‬
‫اح د د د د د د د د ر ال ام اد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫الد د د د د د د د د د ا‬
‫مد د د د د د د د د لد د د د د د د د د ا مد د د د د د د د د َيد د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د ت ا ر ا د د د د د د د‬
‫ا َد د د د د د ددي‬
‫فم د د د د د د د مد د د د د د ددن‬
‫فيم د د د د د د د ب د د د د د د د م ا‬
‫اح د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د‬
‫اف اربد د د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د د د د افاَد د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د ددر‬
‫ثم ا د د د د د د د د د د د د د د د د د ف ا د د د د د د د د د د د د د د د د د مم ا د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ف سدددددد‬
‫‪‬‬
‫ارامد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د افاَد د د د د‬
‫فد د د د د الممد د د د د ت ف اَ امد د د د د‬
‫‪‬‬
‫ظ د د د د د ددر‬
‫م اح د د د د د د د يم اد د د د د د د م د د د د د ددن ا د د د د د ددر ا ا‬
‫م د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د ام ا د د د د د د د د د ددر ب ل د د د د د د د د د د ر‬
‫م د د د د د ا د د د د د ار‬
‫الدد د د د د د د د ر ا امدد د د د د د د د ‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د ا ا ام ا د د د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د د د ا اسد د د د د د د د د د د ادم‬
‫باب في َّ‬
‫ِ‬
‫وسائر الجنايات‬
‫الضَرِر‬
‫ُ‬
‫ا ان يدد د د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د د ا يا د د د د د د د د د ددر‬
‫يم اد د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د اد د د د د د د ن ال د د د د د د ردريي د د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د د د د ددن ث د د د د د د د د د د د د ما د د د د د د د د د د د د م‬
‫ا ان د د د د د د د د د د د د د د ار س د د د د د د د د د د د د د د ر ا ا د د د د د د د د د د د د د د ام‬
‫در‬
‫اف امد د د د د د د ددن اا د د د د د د د ددل د د د د د د د د ا ا ا ن ا د د د د د د د د اا‬
‫م د د د د د د د د د د د د لَ ا د د د د د د د د د د د د م ان م د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ن د د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د د د د د د د د د د ان م ال د د د د د د د د‬
‫ان يدد د د د د د د ددن م د د د د د د د د رد اف امد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ا م‬
‫م د د د ددن ا د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د ددر السد د د د د د د د د داَت‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د د د د ن ايدد د د د د د د د د ددن اي د د د د د د د د د ددر ب لم د د د د د د د د د د ف‬
‫ح د د د د ددل اث د د د د د د‬
‫ا د د د د د د ا ا اَ د د د د ددل الحد د د د د د‬
‫ان يد د د د د د د د د ددن لم د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫رم اد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا الد د د د د ددل ب د د د د د د ف د د د د د د افاَ د د د د د د ن ا اد د د د د د ادر‬
‫دددددددددددد ب ل دددددددددددد‬
‫ث لث د د د د د د د د د د د د ا‬
‫محد د د د د د مد د د د د د فيد د د د د د لَ د د د د د د ر ا د د د د د ادرر‬
‫مث د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا ر‬
‫ادد د د د د د د د ل رن الب د د د د د د د د‬
‫دددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ايم د د د د د د د د د د لد د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ر افد د د د د د د ا د د د د د ددل ا د د د د د ددن اح د د د د د ددر‬
‫اك د د د د د د د د د د د د د د د د د د د لحَ ب د د د د د د د د د د د د د د د د د د ل ام ن‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ددر ن اف ا د د د د د د د د د د ا‬
‫فد د د د د د د د د د لحدم ان‬
‫بد د د د د ر فد د د د د ن ا د د د ددل س د د د ددم‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د ل رن ب د د د د د د ل رن اف ام د د د د د د مد د د د د ددن م د د د د د د‬
‫افد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د د د ثاا اد د د د د د د د د د د‬
‫بح د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف َ د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د ب م ام د د د د د د د د د د ايا د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا‬
‫د د د د د ْ ا د د د د د ن ال د د د د د ا ر‬
‫‪‬‬
‫ا اَ د د د د د ددل ام د د د د د د د ام د د د د د ددن ا د د د د د د د ايحد د د د د د ددم‬
‫د د د د د د د د ان ا د د د د د د د ادي ا الس د د د د د د د ل د د د د د د د در ام‬
‫د د د د د د د ا لَ ل د د د د د د د ن د د د د د د د ات اس د د د د د د د اار‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د اا بد د د د د د د د د د د ا الد د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د ددر ر د د د د د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د د د د د ا م‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪57‬‬
‫َي د د د د د د د د د ب ل د د د د د د د د د‬
‫ال ا‬
‫ان‬
‫حددددددددد‬
‫ددددددددد‬
‫الس د د د د د د ان‬
‫ا د د د د د د ا ام د د د د د د ا د د د د د دريد د د د د د د ا ر‬
‫م د د د د د د د د د د د د د ا ا امد د د د د د د د د د د د د ا حد د د د د د د د د د د د ددم‬
‫ان د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ي ف ل‬
‫ا دد د د د د د د مد د د د د د د دد د د د د د د ان‬
‫فد د د د د د د ن ايد د د د د د ددن اب د د د د د د د ا‬
‫ددددددددددددددددددددددد‬
‫‪‬‬
‫لمد د د د د د د د د د ددن ل د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د د د‬
‫األشجار‬
‫فصل في ضرر ْ‬
‫ٌ‬
‫م د د د د د د ادن ا د د د د د د د ر ‪ ‬ا د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ار م د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د ر‬
‫ال د د د د د د د ار د د د د د د دا ا ‪‬‬
‫ال د د د د د د د اار اا د د د د د د د ا ا‬
‫د د د د د د د ا مد د د د د د د د د د د د د د‬
‫اَد د د د د د د د د د د ي ا د د د د د د د د د ددمر ‪‬‬
‫ارد د د د د د د د د د د د د ا ان ا ا د د د د د د د د د د د ددر ا ا د د د د د د د د د د د د ا ر‬
‫ا ح د د د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د د ان‬
‫م د د د د د د ددن د د د د د د ددن لد د د د د د د د بمَ د د د د د د ددك ا د د د د د د د د ا ار‬
‫اف د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د ا ا ا ل ر د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د م د د د د د د د د ا د د د د د د د د ادرا د د د د د د د ددن د د د د د د د د ا‬
‫ا ان ا د د د د ددن بمَد د د د د ددك ام د د د د ددن الي اسد د د د د ددت ال د د د د د د‬
‫فم د د د د لد د د ددر المَد د د ددك ا د د د د م د د د د ا ا ا د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ا‬
‫دد د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫دد د د د د د د د د د د د د ح‬
‫ليد د د د د د د د د د د د د د م ا د د د د د د د د د د د د د ادر‬
‫دددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د د را‬
‫ي ا د د د د د د د د د د د د د د ب سد د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا ا ا د د د د د د د د ادرت ح د د د د د د د ددل ا ا َ د د د د د د د ددت َد د د د د د د د د‬
‫ل َمد د د د د د د د د بد د د د د د د د د ان ا ا د د د د د د د د د ن ال د د د د د د د د د ا ر‬
‫‪‬‬
‫ظ ا د د د د ددر‬
‫ا الد د د د ددم اي د د د د ددم مد د د د ددن ح د د د د د ب ام د د د د د ا‬
‫م ردد د د د د د د د د د ادن ب د د د د د د د د د د اليم ن مد د د د د د د د د ددن ي م د د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د د د د د يد د د د د د د د د د د د ام فيد د د د د د د د د د د د لَم د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د د ددن د د د د د د د د ر د د د د د د د ا ايد د د د د د ددر ا د د د د د د داَ‬
‫د د د د د د د ر ام ا المث د د د د د د د د د د د د د د مث د د د د د د د لد د د د د د ددت‬
‫‪‬‬
‫الحد د د د ددم فد د د د د ال ريد د د د د حد د د د ددم ال د د د د د ر ‪ ‬فد د د د ا د د د د مد د د د د د د د‬
‫فصل في م ْس ِق ِط القيامِ َّ‬
‫بالضَرر‬
‫ُ‬
‫ا ا د د د د د د ادر ا ا د د د د د د د ام مد د د د د د ددر اح ا د د د د د د ددر ‪ ‬ام ا د د د د د د د ن د د د د د د د ام بمح د د د د د د د ال د د د د د د د ادرر‬
‫ا ا ا بد د د د د د د د د د د د د د د الحدد د د د د د د د د د د د د د ددم ب ل ي د د د د د د د د د د د د د د د م ‪ ‬ا د د د د د د د د د د د د د د د د ا ب ل ا د د د د د د د د فد د د د د د د د ا يد د د د د د د د م‬
‫ا ام د د د د ددن اار يد د د د د د ان امد د د د د د فيد د د د د د ا د د د د د ادرر‬
‫ي مد د د د د د د ددن م م د د د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د ددل اار الا د د د د د د د د ار ا‬
‫اف د د د د د د د د د ن اب د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا‬
‫م د د د ادن ا ا د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ان ايد د د د د د د ددن حد د د د د د د د ان ال د د د د د د د د م ب د د د د د د د د ‪ ‬ف لم د د د د د د ر ا‬
‫ا مد د د د د د د د د ال د د د د د د د ددم ا ال د د د د د د د د ردريي ام ا د د د د د د د د د ‪ ‬ل د د د د د د د د ر ب ام د د د د د د د د ا اد د د د د د د ددل الد د د د د د د ددن يم ا ا د د د د د د د د‬
‫فصل في ال َغ ْص ِب و َّ‬
‫الت َع ِدي‬
‫ا د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د ادرم م د د د د د د د د د اس د د د د د د د د د ا ا َ‬
‫ح د د د د د د د د د د د د ددر بح لد د د د د د د افد د د د د د د ن اَ د د د د د ددت‬
‫د د د د د ددم م د د د د د د اس د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الا د د د د لَ د د د د فد د د د ا د د د د ا ال اَ د د ددت‬
‫ال د د د ددرم ال د د د ددم ن امد د د د د َ د د د ددم ا د د د د د‬
‫بد د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د‬
‫دددددددد ر‬
‫‪‬‬
‫ا ال د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ا د لمَ د د د د د د ددك فد د د د د د د د‬
‫ا ايد د د د د د د د د ن الد د د د د د د ددر ف د د د د د د د د اس د د د د د د د د ح‬
‫ال د د د د د د ددر ب ل ا د د د د د د د د‬
‫الس د د د د د د ددَ ا‬
‫ا فد د د د د د د د ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪58‬‬
‫ا ا د د د د د ر م د د د د د ا امد د د د د بد د د د د ا ا د د د ددت‬
‫دد د د‬
‫ا اَ د د ددل الد د د د ا ا د د ددر ليد د د د امد د د د‬
‫د د د د د د د د د د د الم د د د د د د د د د د د ف‬
‫د لم ا ا د د د د د د د د د د در‬
‫لا لد د د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د د د ار ب ل د د د د د د د د د د د د ددم ن‬
‫ف س د د د د د د د د ال اي د د د د د د د د‬
‫ا اَد د د د د د د ددل ا‬
‫ام د د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د افاَد د د د د د د د د‬
‫دددددددد‬
‫ال د د د د د د د د د ا‬
‫ا م َ د د د د د د د د د د د د ددت ام ا ا د د د د د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د حب ر د د د د د د ادر فد د د د د د د ا ا د د د د د د د الد د د د د د د‬
‫ا‬
‫الم د د د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ل يم د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا ار اح د د د د د د د د ال ام ا ا د د د د د د د د‬
‫ا الد د د د د د د ددي ا‬
‫مد د د د ددن اب د د د د د ارف د د د د د الث د د د د د‬
‫ا‬
‫ان ايدد د د ددن ا ال ا‬
‫اف اح ث ام د د د ال د د د ا‬
‫ا َ امد د د د د د د د د د‬
‫د د د د ب ل د د د د ا اف د د د د‬
‫ا اَد د ددل امد د ددن ا د د د د د د ر‬
‫د د د د د د د ا ال ار د د د د د د د ا ام اد د د د د د د‬
‫فد د د د د د د ن ا د د د د د ددن اب‬
‫ح ثم د د د د د د د د د د ارحم ا د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د اد د د د د د د د د ددر‬
‫اك فد د د د د ال ام د د د د د حد د د د د ن د د د د د‬
‫ا‬
‫ا ان ا د د د د ددن ممد د د د ددن ل د د د د د ا د د د د د ن اف د د د د د‬
‫اح د د د د د د د د ن ا اد د د د د د د د د‬
‫ا اح د د د د د د د د‬
‫دددددددد ا‬
‫امد د د د د د د د ا اَ د د د د د د ددل ال ام د د د د د د د د ر ب ل د د د د د د د د‬
‫اح ددددددد‬
‫د د د د د د د اح ات ا ا َا د د د د د د د‬
‫ا ددددددد‬
‫د د د د ددن ال س د د د د ددم‬
‫فيد د د د د د ال احد د د د د د‬
‫ا احد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ن ا د د د د د د د د ددن‬
‫الا د د د د د د‬
‫م د د د د د ددن اا د د د د د ددل ال احد د د د د د د اف د د د د د د د ا ا د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د ال ايم د د د د د د د د د د د ن‬
‫لد د د د د د د د د د ا‬
‫ا د د د د د د د د د د د ا م ال احد د د د د د د د د د در دد د د د د د د د د د د ا لَم د د د د د د د د د د د ا م‬
‫ا ان ا د د د د د د د د د د د د ددن ا اد د د د د د د د د د د د د د ا ل ل د د د د د د د د د د د د ددك‬
‫دددددددد‬
‫فد د د د د د د د ار‬
‫حد د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د الا د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪ ‬ايسد د د د د د ار ال د د د د د د ام ا د د د د د د فد د د د د د سد د د د د د ا‬
‫‪ ‬مد د د د د د د دد د د د د د د ان م د د د د د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د‬
‫ددددد‬
‫فصل في االغتصاب‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د د لحد د د د د د د د د د د د د د ددر م ا د د د د د د د د د د د د د د د ادب‬
‫دت ال د د د د د د د د د ل ل د د د د د د د د د ا ر ا د د د د د د د د د‬
‫ن ثا د د د د د د د د د ا‬
‫يمد د د د د د الد د د د د د ْ َيد د د د د د فد د د د د د ا اامد د د د د د‬
‫ال ا ال د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د ر ح د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫مم د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د دي ي د د د د د د د د د د د ام د د د د د د د د د د د ا‬
‫ام د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ر ا د د د د د د د د احَ د د د د د د د د‬
‫ح ل د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د ام ح د د د د د د د د د‬
‫َ د د د د د د ددل الم د د د د د د د د ا ر‬
‫بدد د د د د د د د د ددر د د د د د د د د د د امل‬
‫ظ ا د د د ددر‬
‫ال ر ا د د د د ا ان احم د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د ا مثَ ا د د د د د د د د د د َيد د د د د د د د د د ا ا ابد د د د د د د د د د‬
‫ب ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا اَ ا د د د د د د د د د د م َ ا د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د سد د د د د د ا بد د د د د ددر ا ا د د د د ددر مس د د د د ددَ ام‬
‫‪‬‬
‫اك َيد د د د د د د د د ف مد د د د د د د د د‬
‫الحد د د د د د د د د امد د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د د د د د َ ايد د د د د د د د د د ن حدمد د د د د د د د د د اي د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب احم د د د د د د د د د لَ ر ا د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ب ل د د د د د در ن ال د د د د د د‬
‫ح د د د د د د د د د ت لا د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ح د د د د ال ا د د د د الد د د ددم اح د د د د ا د د د د‬
‫ب د د د د د د د د ا ري د د د د د د د د ال َد د د د د د د ددت د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫الا د د د د د د‬
‫ظد د د د د ددر‬
‫لحد د د د د د د د اسد د د د د د د د ا ب فد د د د د د د د ا اظ ا د د د د د د ددر‬
‫ف ا‬
‫دددد‬
‫فد د د د د د ل ام ر امد د د د د د ايم د د د د د د ل د د د د د د اح ا د د د د د د‬
‫ام د د د د د د د ددر ا احَ د د د د د د د ددت بد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د ال ر د د د د د د ايس د د د د د د ا ا د د د د د د م اَا د د د د د د‬
‫ا احَ د د د د د د د د د د د د د د د ال ا يد د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د ددر م‬
‫احَي د د د د د د د د د ب د د د د د د د د د ان ا ا د د د د د د د د د اد د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د ا ا مد د د د د د د د د د ايدد د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫ال د د د ددي ا ل د د د د د ا د د د د د ن‬
‫ا د د د د د ددت ا د د د د د ا ل م د د د د د اي د د د د ددم‬
‫حددددد‬
‫ف د د د د د د د د ل َت ا ري د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا ا لد د د د د د د ددك‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د ا م د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫حد د د د د‬
‫اح اسد د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫ب ل س د د د د د د د د د د د د د ح ل د د د د د د د د د د د د د ن لَم ا د د د د د د د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ال ام د د د ددر ا َد د د ددت م اا د د د ددر‬
‫‪59‬‬
‫افد د د د د د‬
‫ف دددد‬
‫سد د د د د د ل الحد د د د د د‬
‫دددد‬
‫اح د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد ا‬
‫ا ان ايد د د د د د ددن ام د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د اس د د د د د د د د د ا ب‬
‫حد د د د د د د اف ا د د د د د د د‬
‫ح لد د د د د د د د د د د اب د د د د د د د د د د د ا ا امد د د د د د د د د د د ن ال د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا ا د د د د د د د د ا ا ث د د د د د د ددم ن ال د د د د د د ددم ا اد د د د د د د ددت‬
‫اليمد د د د د د د د د ن احاَا د د د د د د د ددت‬
‫ا ان اا د د د د د د د ددل م د د د د د د د د ادن ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دي ا َبد د د د د د‬
‫اف اب د د د د د د ا احَ د د د د ددت فد د د د د د ا ا ا د د د د د ر‬
‫احَي د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا َد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ف لح د د د د د د س د د د د د د س د د د د د د ا ام د د د د د د احم د د د د د د‬
‫لسد د د د د ن ا د د د د د فد د د د د ل احَت‬
‫م د د د ددن ام د د د ددر ب ر‬
‫‪‬‬
‫ا ال د د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د د د ا ب لم اح ا د د د د د د د د د د‬
‫امد د ددن ح ل د د د ف د د د ال د د د ح د د د ال ا د د د ا‬
‫‪‬‬
‫السد د د د د د د ن اح اد د د د د د ددم‬
‫ر‬
‫بد د د د د د د د د ر‬
‫م د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ددر يحد د د د د د د د د ادب‬
‫‪‬‬
‫‪ ‬ا ل ا د د د د د د ا المثد د د د د د د م د د د د د د د اسد د د د د د د ا ا ات‬
‫فصل في دعوى السرقة‬
‫م د د د د د د د د ا اَد د د د د د د ددل امد د د د د د د ددر ان اسد د د د د د د د ادرا‬
‫اك ا اَ د د د د د د د ددل‬
‫فد د د د د د د د د ن ايد د د د د د د د ددن مد د د د د د د د د ي ا‬
‫فَ د د د د د د د ددي م د د د د د د د ددن اد د د د د د د د ددت لح لد د د د د د د د د ا ا‬
‫ا ان يدد د د د د د د د ددن م ا لب د د د د د د د د د امد د د د د د د د ددن د د د د د د د د د ا م‬
‫حدمد د د د د د د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د د د د د ددح ا د د د د د د د د د د د د د د ادرار‬
‫ي ا د د د د د د د د د د د د د الس د د د د د د د د د د د د د ر ب د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫ا ام د د د د د د د د د ددن اا د د د د د د د د د ددر ا ل د د د د د د د د د د د ا ار ا د د د د د د د د د د د‬
‫اا َد د د د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د د د اف د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د ال ن‬
‫ا د د د د د د د د د ام د د د د د د د د سد د د د د د د ددر ا ا د د د د د د د د ا ب د د د د د د د د‬
‫ح ثمد د د د د د د د السد د د د د د د د ر بد د د د د د د د لحدم د د د د د د د د‬
‫ال احد د د د د‬
‫الا د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا َد د د د د د د د د د ب لد د د د د د د د د د ا‬
‫فم ل د د د د د ددك ب ل د د د د د ددر‬
‫امد د د د د د د د د د ا‬
‫َيد د د د د د د د د د ا‬
‫ا دد د د د د د د ا‬
‫ر ا ا د د د د د د ال احد د د د د د فد د د د د د الد د د د د د ا ا د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د ددرم ا د د د د د د د د ا اَد د د د د د د ددل الح د د د د د د د د ال ن‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ادر ب ر د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا دد د د د د د د‬
‫بد د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فب ل د د د د د د اسد د د د د د ادر ا ف د د د د د د اليسد د د د د ددر ا ب د د د د د د‬
‫اا د د د د د د د د د ددر ب لس د د د د د د د د د ددرا ا د د د د د د د د د ددر ثاا اد د د د د د د د د د د‬
‫ددددددد ْ م ددددددد‬
‫‪‬‬
‫دددددددد‬
‫‪‬‬
‫ب د د د د د د د د د د ث د د د د د د د د د د بم د د د د د د د د د د ايس د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا ددددددد ا‬
‫د د د د د د د ب امد د د د د د د َد د د د د د د‬
‫ا د د د د د د دا ب د د د د د د د‬
‫ا ايسد د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ار فد د د د د د د د د م اا د د د د د د د د د ا ا‬
‫ددددددددد‬
‫ا س د د د د د د د د د ام ب ا د د د د د د د د ددر ا د د د د د د د د د‬
‫الب د د د د د د د د د د ل الحد د د د د د د د د ددر ف د د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د د م‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د دا ال م د د د د د د د د م د د د د د د ددن ا‬
‫ام د د د د ددن اثا د د د د ددر الا د د د د د د َيد د د د د د ا د د د د د د ا د د د د د د ا‬
‫ا اَد د د د د د د ددل ال د د د د د د د د د ر ثاد د د د د د د ددل م ا د د د د د د د ددت‬
‫ال د د د د ددرم َد د د د ددل ال ا د د د د د ام اد د د د ددل‬
‫فصل في أحكام الدماء‬
‫‪‬‬
‫ا م د د د د د د د ا لَ‬
‫مد د د د د د د ددن ا د د د د د د د د ار‬
‫َد د د د د د د د ي‬
‫ا ب لا س د د د د د د د د د د د ام‬
‫ا بدث د د د د د د د ددر م د د د د د د د ددن ال د د د د د د د ددت ال د د د د د د د د د ا ا‬
‫م ل د د د د د د د د د د د د ددك فيمد د د د د د د د د د د د د د ر ا ا د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ب د د د د د د د د د د د لَ‬
‫ا ددددددددددد‬
‫بم لد د د د د د د د د د د د د ال ا د د د د د د د د د د د د دريي المس د د د د د د د د د د د ددَم‬
‫د د د د د د د د د ن ا اَ د د د د د د د ددل ا رافد د د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د د د ا‬
‫ددددددددددد ا‬
‫ب د د د د د د د د د د د ام ا د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ا مس د د د د د د د د ان يم د د د د د د د د ر ا د د د د د د د ددت‬
‫ا‬
‫ب د د د د د د د د د د ث د د د د د د د د د د ت المد د د د د د د د د د ت الد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪60‬‬
‫ا ددددددد‬
‫با د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫دددددددد ف‬
‫ايحَ ا ا د د د د د د د د د د د د د د‬
‫َ د د د د د د د د د د د د ددل ال ا اد د د د د د د د د د د د د د ت‬
‫اَ د د د د د د د د د‬
‫ا يم د د د د د د د د د ن م م د د د د د د د د د ا اد د د د د د د د د د ا‬
‫ايحَ د د د د د ددت اث د د د د د د د ن د د د د د د د اف امد د د د د د د ا د د د د د د د ا‬
‫ل د د د د د د د د ددي فد د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د د ن‬
‫ال د د د د د د د د د د ا ال د د د د د د د د د ددرل ب د د د د د د د د د د المث اَي د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د م د د د د د د د د اح ر ام ا د د د د د د د ددل ب ل د د د د د د د د ل‬
‫د د د ددم ال د د د د م‬
‫ال د د د ددرل ف د د د د الم د د د د‬
‫ان لد د د د د د د د د د الد د د د د د د د د د م لَمد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا سد د د د د د د د د د د د د د د ام ا ا ا د د د د د د د د د د د د د د د ر الد د د د د د د د د د د د د د در ن‬
‫فد د د د د د د د د الد د د د د د د د د م ب سد د د د د د د د د م الحريد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ال ا دد د د د د د د د د د د ال سد د د د د د د د د د د د رلر د د د د د د د د د د د‬
‫ي د د د د د د د د د د د د د د ل ا د د د د د د د د د د د د د ددر المس د د د د د د د د د د د د د د ا م‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ف دددددددددددددد ا‬
‫ا د د د ددن ال س د د د ددم‬
‫ال د د د ددي ا ا فد د د د د امد د د د د‬
‫د د د د د د د ب د د د د د د د مسد د د د د د د ال د د د د د د د ْ‬
‫ال د د د د د د د د د ا اس د د د د د د د د د ا اح فد د د د د د د د دديمن د د د د د د د د د د‬
‫ددددددددد‬
‫ا د د د د د د د ددر د د د د د د د د د ا اَ د د د د د د د ددل ا‬
‫‪‬‬
‫مَ د د د د د د د د د د د د د د د ددك‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د ل د د د ددم يد د د د ددن م د د د ددن د د د د د ا ا د د د د د ْ‬
‫ب دد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫لس د د د د د د د ن ل د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددرا‬
‫َي د د د د د د د ف ر‬
‫ف د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ب ل اَ د د د د د د د د د الحرااب د د د د د د د د د‬
‫دددددددددددددد‬
‫ا دددددددددد‬
‫‪‬‬
‫ا ل د د د د د د د ام د د د د د د د ا اَد د د د د د ددل امد د د د د د ددن ا د د د د د د د ا ا‬
‫ا ا د د د د د د ددر احد د د د د د د د ا د د د د د د د د ال د د د د د د ددن ي د د د د د د د د ا ا‬
‫ل س د د د د د د د د د د د د د د حي‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫دد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ام د د د د د ف د د د د د الم د د د د د ا ل‬
‫ح د د د د د ا د د د د دا‬
‫ي د د د د د د د د د م د د د د د د د د ادن ال راابد د د د د د د د د‬
‫ال د د د د د د د د د‬
‫م ددددددددددددددد‬
‫اَد د د د د د د د د د د د د د د د ب احدد د د د د د د د د د د د د د د د م‬
‫ال د د ددَي فد د د د اك مد د د د ال د د د د اسد د د د ا ا‬
‫ا يد د د د د د د د د د ال مد د د د د د د د د د دد د د د د د د د د د ات ال ا د د د د د د د د د د‬
‫ا مد د د د د د د د د‬
‫اَ د د د د د د د ددت سد د د د د د د د درَ امت‬
‫ا ددددددددد‬
‫ا‬
‫ا اَ د د د د د د د د د ددت يد د د د د د د د د د د مس د د د د د د د د د ددَم د د د د د د د د د د د‬
‫الحد د د د ددم بد د د د د ل ربي فد د د د د ال مد د د د د ا ا د د د د د‬
‫ا د د د د د د را ا اَ د د د د ددل ل د د د د د د الد د د د د د ا ار اث ا د د د د د د‬
‫د د د د د ددت مد د د د د د د د د د د د د د ادر فد د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫ف د د د د ال س د د د د الحدد د د ددم ا د د د د ت ال ي د د د د‬
‫ا د د د د د د ال ي د د د د د د ف د د د د د د ا د د د د د د ال ا ا د د د د د د‬
‫اَد د د د د د د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫احمَ ا د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اح د د د د د د د د د د‬
‫ث د د د د د د د د د د ت ا َ د د د د د د د د د د ب لا را د د د د د د د د د د‬
‫بح اس د د د د د د‬
‫ا د د د د د د اف ا ا ا ا د د د د د ددل ف د د د د د د ا ال ا‬
‫م د د د د د ددن م س د د د د د ددر م ادَ د د د د د ددت ح د د د د د د ردر ا اد د د د د د ددر‬
‫د ا د د د د د مد د د د ددن م د د د د د‬
‫د د د د د ن ن ا د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ن ا يددددددددددددد ر‬
‫م الد د د د د د د د‬
‫ددددددددددددد بددددددددددددد م‬
‫ا د د د د د د د د ار ال َ د د د د د د ددك‬
‫‪‬‬
‫ام د د د ددن د د د د د ي ا د د د ددل امد د د د د اح د د د ددب‬
‫دمد د د د مد د د د فد د د د حد د د ددم ا سد د د د ل اسد د د د‬
‫م د د د د د د ا ار ا د د د د د ددل في د د د د د د د د د د د د ان الم د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫َ د د د د ددل ال د د د د د د ا م ا د د د د د د م د د د د د ادن ا د د د د د د‬
‫ل د د د د ددت د د د د د د ر َ د د د د ددل د د د د د د الد د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دد د د د م‬
‫ب اح اسد د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د ار‬
‫د د د د د د د ا ا ا س د د د د د د ادمت‬
‫ا اد د د د د د د د ددل‬
‫دت را د د د د د د د د ددم‬
‫ا ا د د د د د د د د د ادر الد د د د د د د د د ا‬
‫فد د د د د د د د ال د د د د د د د د ر ث د د د د د د ددت ال د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ح لد د د د د د فد د د د د د دد د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د ال م د د د د د د ددي‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د ال رااب د د د د د د د د د د مد د د د د د د د د د ادن ال ب د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫با سد د د د د د د د د د د د د د د د ام لد د د د د د د د د د د د د د د د م ا ر اد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪61‬‬
‫د د د د د د ت م اي د د د د د د‬
‫ف د د د د د د د د رسد د د د د د د د ا‬
‫اح د د د د د د د د ال م حدد د د د د د د ددم ا د د د د د د د دديم ا ا د د د د د د د د‬
‫م اف د د د د د د د ف د د د د د د د حاَ د د د د د د د ف د د د د د د د اما د د د د د د ددر‬
‫اا د د د د د م د د د ددن ثَد د د د د‬
‫د د د د د ا الحد د د د ددم اح اس د د د ددن‬
‫دد د د د د ا ا اَ د د د ددل الم د د د د د ر م د د د ددن م ا د د د ددر‬
‫ف د د د د د د د ال د د د د د د د ن ا د د د د د د ددر مد د د د د د ددن م ل د د د د د د د‬
‫ظد د د د د د د د ددت افثرَثاد د د د د د د د ددت ف د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د‬
‫رَ ا‬
‫ا م دددددددددددددد ت‬
‫د د د د د د د د د د د د د د ب بد د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫ايحَد د د د د د د د د د د د ددت ال د د د د د د د د د د د د د د ر د‬
‫ددددددددددددد‬
‫ان ايمد د د د د د د د د د د د د ن د د د د د د د د د د د د د ا ا ا ادس د د د د د د د د د د د ددر‬
‫احد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ن يحَ د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫در ا امد د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د ا حدد د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ا‬
‫ا س د د د د د د د د د د د د د د د ر ا ت ا س د د د د د د د د د د د د د د د ام ال د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د د ال د د د د د د د د ْ ن بد د د د د د د د ظ د د د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ددن‬
‫‪‬‬
‫يمد د د د د د د دد د د د د د د ر فد د د د د د د اسد د د د د د د م ل‬
‫ا ا‬
‫ر امد د د ددت بد د د د د ل ا ن فد د د د د ال د د د د د ال ا َد د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د د الم د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د د اْ ا ا د د د د د د د د د د د ا ال ا د د د د د د د د د د در ات‬
‫‪‬‬
‫ايحَ ا د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د ددن حظ د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د د ا فر‬
‫ح د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ار ب امد د د د د د د د د د د ا ا َا د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫س د د د د د د ددب الحظد د د د د د د د‬
‫بح ثم د د د د د د د د ايس د د د د د د د د ب ل د د د د د د د ددر الا د د د د د د د د ا‬
‫َ د د د ددل ال د د د د د ت‬
‫فد د د د د ا ابد د د د د ال د د د د د‬
‫ار‬
‫د د د د د در ا‬
‫فصل في الجراحات‬
‫ف‬
‫د د د د د د ال د د د د د د ار ا مد د د د د د ف د د د د د د الا د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د ار ال ا ا د د د د د د د د الحد ام د د د د د د د د‬
‫فدددددددد‬
‫د د د ددت‬
‫ف د د د د د د د ار‬
‫ف د د د د الم‬
‫ا‬
‫د د د ددر ي د د د د ف د د د د الم د د د د ادح‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د ا الم ا َد د د د د د د د‬
‫د د د د ا ن م اَ د د د د د د د د ال د د د د‬
‫ا‬
‫د د د د د د د د ف د د د د د د د د ال د د د د د د د د ادم‬
‫د د د د د د د ددر‬
‫دددددد‬
‫د د د د د ددت ال د د د د د ددر‬
‫م د د د د ا د د د ددت لَ ا د د د د‬
‫حد ام د د د د د د‬
‫د د د د ال‬
‫ا دددد‬
‫دددددددددددددد حدددددددددددددد م م ددددددددددددددد‬
‫ا ا ا َد د د د د د د د د د د د د ا الحد امد د د د د د د د د د د د د ا ال يمد د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د د د ا يد د د د د د د د د د د ح لد د د د د د د د د د د السد د د د د د د د د د د ا ام‬
‫ا ايث د د د د د د د د ددت ال د د د د د د د د د د ار لَمد د د د د د د د د د‬
‫بمد د د د د د د د د د‬
‫ف د د د د د ا د د د د د ال د د د د د مد د د د ددن ا لد د د د د د ا م‬
‫ر‬
‫ددددددددد‬
‫ا د د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د الا د د د د د د د د د ل‬
‫ال د د د د د د د د د د الر ي د د د د د د د د د د في د د د د د د د د د د اا د د د د د د د د د ددل‬
‫ا اي د د د د د د د د د د د مَ د د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د د الم د د د د د د د د د د ا‬
‫فد د د د د د د د د الرَسد د د د د د د د د ن دمَ د د د د د د د ددت الد د د د د د د د د ادر‬
‫مد د د د د د د د د د د م ادَ د د د د د د د د د ددت‬
‫ف د د د د د د ا م د د د د د د م د د د د د د دد د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫يد د د د د د د د امد د د د د د د د ا ا د د د د د د ددر ف د د د د د د د د افا د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د د د د د د م َ مد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا مسد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د ال د د د د د َا د د د ددل ل ا ظ د د د ددم م د د د د ادح‬
‫ا‬
‫د د د ددت د د د ددر ام الد د د د د‬
‫د د د ددر ا د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د ادم‬
‫َا د د د ددل‬
‫ال ي د د د د د د د د د ف د د د د د د د د د الم م م د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دسد د د د د د ادر ف د د د د د د ار‬
‫د د د د د ل ا ظ د د د ددم ال د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫اك ا لد د د د د د ددل ال د د د د د د د م ي د د د د د د د دا‬
‫دددددددد ا‬
‫ر د د د د د د د د ال د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫فد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫دَيم‬
‫ف د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ام ب د د د د د د د د د ا اسد د د د د د د د د ا‬
‫اي د د د د د د د د د د د د د د د ار د د د د د د د د د د د د د د د ا ا ام ا امد د د د د د د د د د د د د د د‬
‫اث د د د د د د د ددت م د د د د د د د د ل الح د د د د د د د د ف اَ ام د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ال ظد د د د د ددم د د د د د د ا ا لد د د د د ددت‬
‫ثَ د د د د د د د د د‬
‫ا م د د د د د د د ددن ا د د د د د د د د دريي اليمد د د د د د د د د ن َ اد د د د د د د د د ا م‬
‫‪‬‬
‫ف د د د د د ال م د د د د د ام د د د د د الد د د د ددم ي د د د د د‬
‫د د د د د د َا د د د د د د‬
‫ب اح اسد د د د د د ال د د د د د د الد د د د د د‬
‫د د د د د د فد د د د د د احد د د د د د م د د د د د د ا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د ددت ال ا د د د د د د د ا ا د د د د د د د ن ا ا د د د د د د د ا ر‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪62‬‬
‫لَا د د د د د‬
‫اب ا د د د د د د د د ددر‬
‫لسد د د د د د د د ددم‬
‫ال د د د د د د د د د ا‬
‫فد د د د‬
‫ال د د د د ت دد د د د ا الد د د د‬
‫فد د د د د د د د د‬
‫ال د د د د‬
‫ا دد د د د‬
‫دد د د د د س د د د د ردن فيد د د د د م د د د ددن د د د د د‬
‫ايد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د ددر فد د د د د د د د د د ال سد د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ظر‬
‫ال د د ددت ف د د د ال د د ددت ا ا د د د ردم د د د د ل ا‬
‫د د د د د د د د ال مد د د د د د د د ا ا د د د د د د د د‬
‫دد د د د د د د‬
‫ف د د د ا د د د ادب‬
‫ا مددد‬
‫د ي د د د د د د د د د د د د د د د الر د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ددد‬
‫ددد ا‬
‫ب لس د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫اك اس د د د د د د اي‬
‫ر ا ا ت ا اَ د د د د د د د د ددل ثَ د د د د د د د د ددت الر ايد د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬فم د د د د د د ل د د د د د د مد د د د د ددن اب د د د د د د ا‬
‫باب التوارث والفرائض‬
‫ا ر ايس د د د د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د ددر‬
‫ا ددددددددد‬
‫مي د د د د د د د د د د د د د د د د رد د د د د د د د د د د د د د د د د ثا اثاد د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ب د د د د د د د د د د د ادم ا د د د د د د د د د د د ا‬
‫مد د د د د د د د د د د د د ما د د د د د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د ادر ا اسد د د د د د د د د د د د د د د ددب ا د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫م د د د د د لد د د د ددم ايدد د د د ددن ا د د د د د ب د د د د د ثال ف د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا ا اس د د د د د د د د د د د‬
‫ال ارثاد د د د د د د د د د د د د‬
‫فصل في ذكر الوارثين‬
‫د د د د د د د د ر مد د د د د د ددن ح د د د د د د د ل د د د د د د د الم د د د د د د د ار‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا‬
‫ال د د د د د د‬
‫ا د د د د د ددن ا ا د د د د د د ا د د د د د د اس د د د د د د ا‬
‫ا اا ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددن ا اا ل د د د د د د د د د د د د د د د د د د د رم‬
‫ا م ال ا د د د د د د د د د د د د د د ث د د د د د د د د د د د د ددم ال د د د د د د د د د د د د ددت‬
‫ا ا د د د د د د د د د د لَ ا ا د د د د د د د د د د ن ام د د د د د د د د د د ا اَد د د د د د د د د ددت‬
‫اك ام د د د د د د د د د ا ل د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د د ا ا‬
‫اب د د د د د د ددت مد د د د د د د د‬
‫الح د د د د د د‬
‫لح د د د د د د د د د‬
‫المس د د د د د د ددَم ن ايسد د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اك ام د د د د د د د د د الل ام د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ا ا‬
‫دد د د د د د د د د ا‬
‫ال د د د د د د د د د ددم ل د د د د د د د د د د رم ا د د د د د د د د د ددن ال د د د د د د د د د ددم‬
‫ا د د د د د د د د ا د د د د د د د ددن اب د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د ددت‬
‫ام د د د د د الد د د د ددم ا د د د د ددن د د د د د ا ادر ا د د د د د ف د د د د داَت‬
‫احد د د د د د د د ال د د د د د د د د فيمد د د د د د د د يدد د د د د د د د ن بد د د د د د د د ل ا‬
‫بح د د د د د د د د د‬
‫فصل في ذكر أحوال الميراث‬
‫ف د د د د د د الم د د د د د د ار‬
‫ا س ددددددددد ل‬
‫د د د د د د اا سد د د د د د ادم‬
‫ا‬
‫ال د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫ل د د د د د ددر‬
‫فصل في ذكر المقدار الذي يكون‬
‫الا د د د د د د د د د د ر َا د د د د د د د د د ددل ب د د د د د د د د د د راك في د د د د د د د د د د‬
‫بد د د د د د د د د د د د د ار ب ح يد د د د د د د د د د د د د‬
‫الم د د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ار ا‬
‫بم د د د د د د د د د اف ا د د د د د د د د د‬
‫لح د د د د د د د د د س د د د د د د د د ادم‬
‫ددددددددد‬
‫ا‬
‫ا د د د د د د ا د د د د د د ا ام ا د د د د د د ا ا‬
‫به اإلرث‬
‫مَد د د د د د د د الم د د د د د د ددر ك‬
‫ب يد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫فد د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الر د د د د د د د‬
‫ا امد د د د د د د ا فيد د د د د د د ا د د د د د د د ا فد د د د د د د ر‬
‫امد د د د د ددل حدد د د د د ددم لد د د د د ددك ا د د د د د د‬
‫مد د د د د د‬
‫د د د د د د د ا ا د د د د د د د ل د د د د د د د رم ال د د د د د د د ا ا ف د د د د د د د‬
‫فصل في ذكر حاالت وجوب الميراث‬
‫‪‬‬
‫ح ام د د د د د د د‬
‫ايح د د د د د د د الم د د د د د د د ار ح د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د م ا د د د د د د ددر‬
‫المد د د د د د د د ايحد د د د د د د د‬
‫سد د د د د د د د ادم ف د د د د د د د د الح د د د د د د د د ال ا ن م اماَ د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د ددت ار‬
‫م د د د د د د د د د ددن ال د د د د ددر‬
‫‪‬‬
‫م د د د د د د د د ا اَد د د د د د د ددل ا‬
‫‪‬‬
‫‪63‬‬
‫ددددد‬
‫ب ددددد‬
‫داَ ام د د د د د‬
‫ا ددددد‬
‫د د د د د د د د ا ام ال د د د د د د د د‬
‫فصل في ذكر أهل الفرائض وأصولها‬
‫ثد د د د د د د د د د ددم ال د د د د د د د د د د د ار‬
‫ل د د د د د د د د ال‬
‫ا ا‬
‫دددددددد‬
‫البس د د د د د د د د د د د‬
‫ا‬
‫د د د د د د د ددت ل ا م اس د د د د د د د د‬
‫اد د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ددن‬
‫د د د د د د د د د د د ددت‬
‫د د د د د د د د د ال د د د د د د د ددثمن ل ا ا د د د د د د د د د‬
‫الثَث د د د د د د د د د د د د د د د ن ح د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫م‬
‫فد د د د د د د د د‬
‫اراب د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د د د السد د د د د د د د د د د د د د د د د ا رم ا ا‬
‫ا مد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ددن م‬
‫دددددددددددددددددددددددددد‬
‫الم د د د د د‬
‫فد د د د د ن اي د د د د د ا د د د د ددن ال د د د د ددر‬
‫الرب د د د د د د د د د د د د د د لثَ د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د لثَثا ن‬
‫ا ا د د د د د د ب ل رد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ال د د د د د د د ددت الد د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د ددت ل د د د د د د د د رم ف د د د د د د د د ال د د د د د د د د ا‬
‫ا رم ان ح د د د د د د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ا ثم د د د د د د د د ددن بد د د د د د د د د د لرب‬
‫‪‬‬
‫س ددددد ا‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د ددر مَ ا د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د ت سد د د د د د‬
‫ل ا‬
‫ا ا سد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ال ا د د د د د د د د د د د ايح بد د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د د د د د د ددل ا ا‬
‫بد د د د د د ا ا د د د د ددن بد د د د د د ن ا د د د د ددن ح د د د د د د‬
‫د د د د د د د ا د د د د د د ا د د د د د د ا ااي د د د د د د ح د د د د د د ا‬
‫د د د د د د د د دا ا اد د د د د د د د د‬
‫لح د د د د د د د د د‬
‫ال ا د د د د د د د د د ب ا‬
‫ا د د د د د د د ددن ا ب ل اح د د د د د د د د د لَ د د د د د د د ددم ا افد د د د د د د د د‬
‫ا م دَ د د د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د د د د ن اح د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د د د ددن ا ا د د د د د د د د ددت ح بد د د د د د د د د د لب د د د د د د د د د د ا‬
‫رابد د د د د د د ددل ا رم اح ا اد د د د د د د ددت ب د د د د د د د د ا ا‬
‫حظ د د د د د د د د الس د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د د سد د د د د د د د د ادم حظ د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د ت د د د د ددَ ب د د د د د د ت ا د د د د ددن اف د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د ادم‬
‫فد د د د د د د د د د د ل‬
‫‪‬‬
‫ا م د د د د د د د د د د د د د د د فري ا د د د د د د د د د د د د د د د مثاَ د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫اك م اَ د د د د د د د د ا د د د د د د د د ا َ ا د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د ددر ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ار‬
‫ا ر ل د د د د د د د ددم ايحد د د د د د د د د م د د د د د د د ددن د د د د د د د د د ن‬
‫‪‬‬
‫امد د د د ددن ال د د د د د اح د د د د د‬
‫دددددددددددددد ن دددددددددددددد ا‬
‫بح د د د د د‬
‫ح ددددد‬
‫ن م‬
‫الثَد د د د د د د د د د د لَ د د د د د د د د د د در د د د د د د د د د د ادر ي بد د د د د د د د د د د‬
‫ل د د د د د د د ا د د د د د ددم فد د د د د د د ا س د د د د د ددم اك سد د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا مسد د د د د د د د د د د د د د‬
‫فدددددددد ا‬
‫ا ل د د د د د د د ددم ا د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د الرب د د د د د د د ب د د د د د د د ال د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د ددن ل ا د د د د د د د د د در ا‬
‫دددددددد‬
‫فصل في ذكر حجب اإلسقاط‬
‫ا ال د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫ددددد‬
‫م د د د د د ف د د د د د ال ا ام د د د د د‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪64‬‬
‫دددددددددد‬
‫د د د د ددت ا د د د د د ف د د د د د الحدد د د د ددم‬
‫اك لد د د د د د د د د د د اسد د د د د د د د د د د م‬
‫ا د د د د د د د ددر د د د د د د د ددن ال ا د د د د د د د د‬
‫رم افا د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د‬
‫لد د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د د ن‬
‫اد د د د د ا ا ا د د د ددن ا ا د د د د ب د د د د ا اَل يح ا د د د د‬
‫د د د د ا امد د د ددن م د د د د ات ف د د د د ا د د د د ا ا د د د د‬
‫ب ل د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د ددم م‬
‫فيمد د د د د د د د د ا ا ام د د د د د د د ددت ل ام ل د د د د د د د ددك د د د د د د د د د ا‬
‫ال د د د ددم د د د ددن ال د د د د ردم مد د د د د دد د د د د ن ادا د د د ددل‬
‫ا د د د د د د د د د د د د ل د د د د د د د د د د د د ا ايح د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ا د د د د د د د د د م د د د د د د د ددن ا د د د د د د د ددر ن ا ا د د د د د د د د د‬
‫ال دد د د د ن د د ددل فمد د د د اح د د د د ا ا د د د د‬
‫اا‬
‫س د د د د د د د د ادم السد د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د ا ا ثاد د د د د د د د د د ددر مد د د د د د د د د د ددن ث ا د د د د د د د د د د د ن‬
‫ا د د د د د د د د م م د د د د د د د د اس د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د ا ا‬
‫بم د د د د ددن لد د د د د د ال اح د د د د د د ا د د د د د د‬
‫اف اح بد د د د د د ا‬
‫ا ا د د د د د د د د د ا رم بمد د د د د د د د ددن يد د د د د د د د د د ن ف د د د د د د د د د‬
‫‪ ‬ا مد د د د د د د د ا‬
‫فصل في حجب النقل إلى فرض‬
‫ا س د د د د د د د د د د ار‬
‫‪‬‬
‫ا ا م د د د د د د د د د د فد د د د د د د د د ددر‬
‫اك ايح د د د د د د ام د د د د د د ا د د د د د د دران ال ا ال د د د د د د‬
‫دد د د د د د ا‬
‫السد د د مد د د ثا د ددل م د د ادن ال د د د ا ن الد د د‬
‫‪‬‬
‫در‬
‫ال د د د د د د مثد د د د د د ا ا امد د د د د د ام د د د د ددن د د د د د د اا‬
‫ظ ا د د د د د د د د د ددر‬
‫ا اا ا ب لثَ د د د د د د د د د د ن الد د د د د د د د د ددر ي ا‬
‫ن ا د د ددر ا ي ل د د د ام اد د ددل ا د د ددح‬
‫الس د د د‬
‫س د د د د د د د د ادم السد د د د د د د د د ا فد د د د د د د د د الب ايد د د د د د د د د‬
‫ل‬
‫فد د د د د د ل ا‬
‫ال س د د د د د د ددم امد د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫ا ام د د د د د د ددن ا‬
‫ا احد د د د د د د د د د د م د د د د د د د د د ددن لد د د د د د د د د د د ا ل د د د د د د د د د د در‬
‫ا‬
‫د د د د د ددت د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د د د ددت م د د د د د د د د ددن‬
‫مد د د د د د ا‬
‫ان ا د د د د د د د د د د ا ت‬
‫ا ماَ د د د د د د د د د الثَثا د د د د د د د د د ن الحدد د د د د د د د ددم اد د د د د د د د د د ا ا‬
‫الد د د د د د‬
‫م د د د د ددن‬
‫د د د د ددت لربد د د د د د ا اا د د د د د د‬
‫اي د د د د د د د ال ا د د د د د د د ا م د د د د د ددن ربد د د د د د د ل د د د د د ددل‬
‫د د د د د د د د ادر‬
‫ا م م د د د د د د د ددن ثَد د د د د د د د د لسد د د د د د د د د‬
‫ال اسد د د د د د د د‬
‫الد د د د د ْ ايحد د د د د السد د د د د ا بد د د د د‬
‫ا ال د د د د د د ا د د د د د ددن مد د د د د ددثَ م س س د د د د د د افا د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫الب د د د د د د‬
‫بل‬
‫‪‬‬
‫حد د د د د د د‬
‫بحد د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ام د د د د د‬
‫ددددد ت ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اح د د د د د د د د م اي د د د د د د د د‬
‫ا د د د د ا ال د د د ددر‬
‫ثَث ا د د د د د د د د د د د د‬
‫د د د د د د اب د د د د د د اح د د د د د داَ‬
‫فد د د د د د د الد د د د د د د اا د د د د د د ددراار‬
‫ددددد‬
‫د د د د ت د د د دا ا د د د د‬
‫ف د د د د د د د د د د د د ا ا ا ري د د د د د د د د د د د د‬
‫ا ام ام د د د د د د د ا سد د د د د د ددم ا ا د د د د د د د ا اف ر د د د د د د د ا‬
‫م د د د د د د د د ل د د د د د د د د ا د د د د د د د د درَ د د د د د د د ددم ا ا د د د د د د د د‬
‫ا حد د د د د د د د د د د د د د د ا م يدد د د د د د د د د د د د د د د ن مسد د د د د د د د د د د د د د د احا‬
‫فد د د د د د د د ددرا ت‬
‫ام د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د يا بس د د د د د د د د د‬
‫اد د د د ا د د ددن يح اد د د د ا ا‬
‫مد د د د د د ددت د د ددَ‬
‫امد د د د د ا ا الد د د د د‬
‫ا الد د د د د ا د د د ددن اد د د د د اسد د د د دا‬
‫ثمد د د د د ددن ا د د د د د ددحيي سد د د د د د ادب مد د د د د ددن ا د د د د د د‬
‫د د د د د د د د د د د د ددم ا ب د د د د د د د د د د د د د ا ن ا ا د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫اح ا د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا ح د د د د د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫ر‬
‫ا ا د د د د د ددر امد د د د د ددن اد د د د د ددر لد د د د د ددي ايح د د د د د د‬
‫ا ثَ د د د د د د م د د د د د د ابا د د د د د ددل د د د د د ددن ال د د د د د د ا ن ‪‬‬
‫د د د د د د د د د د د د د د د امد د د د د د د د د د د د د د د ا‬
‫فصل في ذكر حجب النقل للتعصيب‬
‫ل د د د د د ددن ا د د د د د ددر اح د د د د د د ر ا د د د د د د ن ا اف د د د د د د‬
‫ا ا ال د د د د د د د ا د د د د د د ددن مد د د د د د ددثَ م ف د د د د د د د الحدد د د د د د ددم‬
‫دت د د د د د د د د‬
‫ا د د د د د د د ددت ل د د د د د د د د رم د د د د د د د د د ا‬
‫دد د د د د د د د د د ا ي ا ر د د د د د د د د د د ان ا د د د د د د د د د د ت ا د د د د د د د د ددن‬
‫ب د د د ددت ا د د د ددن ن ا د د د ددن ا د د د د د ح ا د د د ددت‬
‫بد د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫ا سد د د د ددم اد د د د د د ا ادر‬
‫درا ين‬
‫ب ا دددددددددددددد ا‬
‫‪‬‬
‫مد د د د د ددن م د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د ا دد د د د د د د د د د د د د د د د ا ل ا د د د د د د د د د د د د د د ددر ا رم‬
‫د د د د د ام د د د د د د د د د د ت‬
‫مد د د د ددن ا د د د د د ال‬
‫‪‬‬
‫ب ي د د د د د د ف د د د د د د ال ا د د د د د د‬
‫د د د د اسد د د د‬
‫‪‬‬
‫ال ا د د د د فد د د د ال ر د د د د ا ن‬
‫اح د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د ن مس د د د د د د د ا ا‬
‫‪‬‬
‫ا ان مد د د د د د د د ب د د د د د د د د ا الممد د د د د د د د ت اراا ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د ات‬
‫‪‬‬
‫د د د د د د د د ن امد د د د د د د د ا د د د د د د د د ي ت ا ا د د د د د د د د‬
‫ب د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د ات ا‬
‫فصل في ذكر موانع الميراث‬
‫ال د د د د د د د د د د د د ددر الد د د د د د د د د د د د د ردر‬
‫ر ام ا ا د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪65‬‬
‫مث د د د د د د د د‬
‫اك الحد د د د د د د ددم فد د د د د د د د المراد د د د د د د در‬
‫ا‬
‫ان ايدد د د د د ددن د د د د د ددن ا ا د د د د د د فمد د د د د ددن اي د د د د د د‬
‫ي ا د د د د ددت الا س د د د د ددم امد د د د د د ا الحمد د د د د د ل د د د د ددل‬
‫د د د د د د د د د د ال ا م د د د د د د د د د د‬
‫ا م اَ د د د د د د د د د د ايم ا د د د د د د د د د د‬
‫دك بم د د د د د د د د د د م ايد د د د د د د د د د‬
‫ح لد د د د د د د د د د ال د د د د د د د د د ر‬
‫ا د د د د د د د د د د د د ر اف د د د د د د د د د د ددي ام ا‬
‫ان ايسد د د د د د د د د د د د ا‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ابد د د د د د ان ام د د د د ددن مد د د د د د ات ا د د د د د د م ا ا د د د د د ادر‬
‫ثاد د د د د د د د د د د ددل ب امب ل د د د د د د د د د د د د ا د د د د د د د د د د د ددر‬
‫ا ار‬
‫ا ان ا د د د د د د د د د د د د بد د د د د د د د د د د د ل ن ال ثا د د د د د د د د د د ددل‬
‫ايم ا د د د د د د د ا ر ل د د د د د د د امد د د د د د ددن اس د د د د د د د ا‬
‫ا امد د د د ا د د د د ا ا ا اَيد د د د فد د د د الحد د د ددم ا د د ددر‬
‫اف د د د د د د د ددت احظد د د د د د د د د د د د د د د د د ددر ثا د د د د د د د ددل‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ا د د د د د د د د د د ددن الَ د د د د د د د د د د د ن رث د د د د د د د د د د د ب رم د د د د د د د د د د د‬
‫مد د د د د د د د د د د ان السد د د د د ا ا د د د د ددل اس د د د د د م‬
‫مد د د د د د د د ا د د د د د د د د ي ن فد د د د د د د د ا ر اا د د د د د د د د ا ا‬
‫‪‬‬
‫ا ا امد د د د د د د د د د د د د د د د ا ام د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا د د د د د د د د د د د د د د د د ا ا‬
‫ا امد د د د د د ا ا د د د د د د ت ا م ا د د د د د د د د د د د د ا ا ا د د د د ددل‬
‫ب ل د د د د د د د د ا م د د د د د د د د دم د د د د د د د د ا د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا آل د د ا ا ح د ا ا د د ر‬
‫‪‬‬
‫الحمد د د د د د د د د د د د د د‬
‫‪‬‬
‫ا اَ د د د د ددل الرسد د د د د د‬
‫مد دد ر ار الَ د‬
‫‪‬‬
‫ب د د د د د د د د د د د د ددر م ا ا د د د د د د د د د د د د ددل‬
‫الم د د د د د د ل م احم د د د د د د‬
‫ا داَل ال د ر‬
‫‪‬‬
‫المرجع‪:‬‬
‫د ر محم ن ست ال ف ا ب‬
‫د ر ال‬
‫ا ب‬
‫د ر ال س ل ا ال‬
‫د‬
‫ار ال درا‬
‫ف‬
‫ار ال درا ل‪ 1411‬دا ‪1991‬م الم ن م د‬
‫م‬
‫ر ال س ل ا الم ن م د‬
‫ار ال در‬
‫ر ال ح ا ب‬
‫ر‬
‫ال اي‬
‫الحم‬
‫ا ا = ي ا ل ا َي ا ا ا ا ا‬
‫ا ا ام ا اا = ا اَل الرس الم ا ل م احم‬
‫ثم ال‬
‫آل ال ا الم ب ا = ف د ر م ا اس ا ا ارا‬
‫اب ا اف لا‬
‫ا الر ا = رير ا احد م َ م ا‬
‫م ان ال‬
‫آثرت في ال ام ا لَ ن =‬
‫ر ال‬
‫من المس = ب ل َت ار ي‬
‫ا ت ف اب‬
‫اف م الم الما ر = ال ام ا المحم الم ا‬
‫ظم ا د ار اح ام = ب ام ب الا َ ا م ا اال رم‬
‫اا‬
‫ا ا احد م‬
‫حا الحد م = ف ادت ال‬
‫اسم‬
‫‪66‬‬
‫من‬
‫ب‬
‫اك لم ن َ ت ب لا ا = ب‬
‫ا‬
‫س من ار ر ا ا ل = ب ا اَ‬
‫ا‬
‫الحم ا ال ف ا ان ا ان = من‬
‫ا‬
‫اح ل ر من م ار الث ثا‬
‫ِ‬
‫القضاء‬
‫باب‬
‫ُ‬
‫مر ر ا ا ا ل‬
‫الرف ا م ف الا ا‬
‫ر‬
‫م ب لح ر اي ل ان‬
‫ل‬
‫= ا ا ال را‬
‫وما َّ‬
‫ق ِب ِه‬
‫يتعل ُ‬
‫ارثا‬
‫م ار ب ل ر ل احد م = ال ي ب ا ن ا م م‬
‫ا اس حس ات ف حر ال ا اال = ا ر ال َ ت ال ال‬
‫در ح ار اسَم = من اف ر اي ا اسم ا ادَم‬
‫ا ن يد ان ا ا‬
‫ا لَ‬
‫ا يس ا اح ال َم في ا ال ا ار = ام ا اد ا‬
‫اي = ف الب يس ا اح ال امس‬
‫ا ا لَ‬
‫ح‬
‫فصل في معرفة أركان القضاء‬
‫ام‬
‫ف لم‬
‫الم‬
‫مَ ال‬
‫الم ا ل = َي‬
‫اح الم‬
‫امن ا ل م ا ر = من ا‬
‫ا ر ب‬
‫ا ل َي امن ا ا ا ا = اما ال ر ا ا‬
‫ا امن ي ا د ان ا = ا الم ايدن لمن َي‬
‫ال‬
‫ا ام‬
‫ا ام ا‬
‫اي ا‬
‫ا اا‬
‫ال‬
‫م ال ي ن‬
‫الم ل في ل ا ر ن = ا اح‬
‫الم‬
‫م ال ب ل ا ر ا = ا ح ل ال م م في ا ر ا‬
‫الم ل َي ب ليم ن = ف ا م ا ن ال ن‬
‫الم‬
‫الم ر ح الم ا ل = َي ف ا‬
‫الحدم ف ا‬
‫ا‬
‫ثام‬
‫بل م‬
‫ح‬
‫ام ا‬
‫َ ي بم ف ال ر م = اي َب ا ح‬
‫ح‬
‫ا ر ام الس لَ‬
‫م = المر‬
‫لَ ا‬
‫اك المر‬
‫= ف ر ا امن ايس اف ا‬
‫مح ا ا ما‬
‫م‬
‫ا ا س‬
‫اك ل را‬
‫= امن ل ر‬
‫فصل في رفع المدعى عليه وما يلحق به‬
‫ال ل = راف ب رس ا ر ال‬
‫ام ام َ ب‬
‫ا امن َل يس ر ا مي ايح = ف ل ا د في ام امن الس‬
‫ا ام ا ب‬
‫ام ف د = امث ال م ان اف ا م ا‬
‫ا رام = ا ا‬
‫م‬
‫الم َ ا لَ‬
‫م‬
‫ا امن ا ل ا ام ار ا الم ايح ر ب = َي م م اد ارا‬
‫ا ار ال ا ن َل ح اح = ا امن س ا ن ل س ا اح‬
‫‪67‬‬
‫فصل في مسائل من القضاء‬
‫الحدم ن ار ا ا‬
‫لَ‬
‫لي ا ب ل‬
‫ا ا = الم ا ا‬
‫ل ن ا اد ا = حدم ا ان ا ا ان الح اف ا‬
‫ال َي ايس ا‬
‫ا ح ل ا رح م‬
‫ام لم ا ا ت ف ا حد م = ف‬
‫اح ار‬
‫ن الا الح ا = لم‬
‫م ن اي‬
‫لر‬
‫م‬
‫م ا ا ف لَحد م = ف د ر م ار لَ‬
‫ال اَم‬
‫ايحدم ال‬
‫ف ال‬
‫بم = اي اَم م م ب ر‬
‫ف س ا م م لك ا ا ا = ف م حدم ب ا ر ال ا ا ا‬
‫اسح ن ب ال م ال م = فيم َي ام َ الحدم ا ا ام‬
‫ا‬
‫ا اح‬
‫ا َم ب‬
‫ا امن ا‬
‫افَ ا من‬
‫ا امن اال ف‬
‫= ف م ا ان ار‬
‫َل م‬
‫ن ار‬
‫ا بحدم‬
‫م ف َم = ل امن س ا‬
‫= يي ن اي ا ا م ا احم ا‬
‫ر ال ا‬
‫م َ‬
‫= ا الل ا ل‬
‫فل‬
‫ال‬
‫ا‬
‫مم ي اا ر‬
‫ال‬
‫مر ا ثار = ف‬
‫ال‬
‫م ا ا ا = ا ا ال رار ا م م الح ا‬
‫ل ر م ب ا ا م‬
‫الح ادم = ا‬
‫ار الحد ام َي ا‬
‫ظ ار‬
‫ح‬
‫ر مس ا ل ن اس ا ار = لم‬
‫ا ا‬
‫= اب ا ااَ م ل امن اي‬
‫ل م الحد ام َي يم‬
‫فصل في المقال والجواب‬
‫ار‬
‫ا امن ال ر ا‬
‫فَ ل‬
‫فن م‬
‫ب اار‬
‫ا ار‬
‫د اار = ل ا م درَا‬
‫= ن ايم ن‬
‫َي الم‬
‫ال‬
‫اي ا‬
‫= من ا م ال ا ا‬
‫م يد ن ا ر ن الم‬
‫= َي ف الح ن ف ب ر ا‬
‫د م اف ار لَ ام = ف لحدم اس ا ا ر ا ا ا‬
‫ف اس = ل ام‬
‫ا ل ال‬
‫ا ا‬
‫ايم ا‬
‫ظم الم‬
‫ال‬
‫ي‬
‫ال ا لَم = ا‬
‫ب ل حد م =‬
‫ح‬
‫ر‬
‫ي‬
‫ال‬
‫ح ثم ا مر ت ا رن = ف ل رك لَ‬
‫= ار ا لَ م م ان ال‬
‫د ان ب ل‬
‫افر‬
‫فصل في اآلجال‬
‫‪68‬‬
‫م‬
‫مم ايحسن‬
‫ل اس م‬
‫= ام د ل ح‬
‫الح م ا‬
‫م ان ا حد م‬
‫بث ث من ا ي م = ر ا ف ب‬
‫الرسي ان ن ا ال امن‬
‫ادمث ح ر ال ي لَث امن = الم‬
‫الم‬
‫ان ل م ا اف = ب يم مر مس اب ا‬
‫م د لرب لك ا‬
‫لم ي ن ف =‬
‫مث ت‬
‫ر‬
‫ف س‬
‫ث ت ا سح‬
‫ثم ثا‬
‫ف‬
‫ف ا‬
‫ثم َ‬
‫ف‬
‫ل ن م ار‬
‫ام ح‬
‫بي مَك‬
‫اح‬
‫ام ا‬
‫ا‬
‫= رسم ا‬
‫ار في ب‬
‫الي‬
‫ل ثم اي =‬
‫لس ر م ا‬
‫َ ام ا‬
‫ث ل اك ا اب = ااَ م‬
‫ا ر الم اار = من ا ا ي م مس‬
‫ثم ا َ ال اَ م‬
‫رب س ا ا م = ب‬
‫سا =ث ث ا رم‬
‫ر‬
‫ار‬
‫ب ال ا ر ا = ا مثَ ح مَك اس اد ا‬
‫ي ال ام ال = ث ل س امن اث ا ا‬
‫ا ن = ا َ ا في لل ا ارين‬
‫ل‬
‫الم‬
‫ا ر ال‬
‫= في ا ا م ا‬
‫الم م‬
‫ا‬
‫=ف‬
‫ال‬
‫ا‬
‫فصل في اإلعذار‬
‫ار = ب‬
‫ا حدم اث ت ا‬
‫ا ار ر م ام = ف‬
‫ال‬
‫ال‬
‫لل = م د ن د ل حَ ت م ا ا‬
‫ن ي ا ا = الَ ت ف الا س م ا م‬
‫ال‬
‫ال ث ر ف م ال‬
‫ا ا ا ا الم ر‬
‫ا ار لَ اسَس‬
‫= ال َت ف‬
‫ا مي‬
‫فصل في ِخطاب القضاة وما يتعلق به‬
‫ام‬
‫ا لم ا‬
‫بمث ا اَ ام‬
‫لَرس م ن َ = اح م َل ال‬
‫ثم ال‬
‫اب‬
‫م =‬
‫ال ا م ال ام َل‬
‫الم ي ا ادا ل‬
‫د اا ل = ن ال‬
‫اد‬
‫لي ي‬
‫مث اَ ام = م اَم ب ا ا ا ل م َ ام‬
‫ا ا ام ال‬
‫ا‬
‫ا=ر‬
‫ان ايمت م‬
‫ب س م سر ا‬
‫ا ام ا ال ا اب‬
‫امن ام ا ل = م اَم ا َ ال الا‬
‫الح ادم ال‬
‫ا‬
‫=‬
‫َل‬
‫‪69‬‬
‫ب‬
‫من م‬
‫ف ا ا‬
‫ام‬
‫في ال‬
‫يث ت ال‬
‫اح ف = ر ام اح ر حدم ال َت ا‬
‫امن ام ا ل‬
‫يت اب‬
‫المرا ا ل = اس ا‬
‫ي ال ر ا‬
‫َل ال امح م = ا ا الرس ام َل م اسَ ام‬
‫م ا حدم ا َ = اس َ ف مر ا‬
‫م َل ال‬
‫= من اح ار ن ا ا اف ا‬
‫م = الم ا الر ا في ادَ ام‬
‫س يا ام س ال س‬
‫بل ا‬
‫ممن‬
‫س ال‬
‫ل = يم ا ل ل ف د ر‬
‫م‬
‫= ا اس‬
‫حب‬
‫اا‬
‫ار‬
‫ثاات‬
‫ثم َل ا ال لي َ اا ت = لم ي ب‬
‫باب الشهود وأنواع الشهادات وما َّ‬
‫يتعلق بذلك‬
‫ح رري‬
‫المر ي = ا ا اال ااي‬
‫ا‬
‫ا‬
‫ا‬
‫اار‬
‫ال ا امن ا ا ال ا ب اار = ا ي ف ال ل ال‬
‫ف ال ي ن = اي ا ف مر ا ا س ن‬
‫يي‬
‫م ا‬
‫ال ري الي ا اي ا = في س ا ا ا ا ا س ا ا ي‬
‫ف لا‬
‫ال ري ا ا ر = ب ا را من د ر ام يس ا ابي‬
‫ار‬
‫ر ر السا ر‬
‫ف‬
‫ظار = د‬
‫ا امن َي ا سم ا ر ا ا‬
‫را‬
‫ا امن ب ا د ح ل اف ا ال = ا ن ان ا رد ال ا ا اَ ا‬
‫بح ل ال ا ر افاَي ا ا = ل ا ا ا ا ي ا‬
‫فيم ا اي‬
‫ان ايدن ام ا ح ردي =‬
‫ا‬
‫ح‬
‫ار ا ان‬
‫ا اف ا‬
‫ا ن ر ا = ال ا د‬
‫ا م اَ ام ر‬
‫اك ا ريي م ا ررا ين‬
‫ا َ ب ث ا ن = اد ا‬
‫الا حْ من َ‬
‫ا = في اح ف ا ام ارين ام ا‬
‫م‬
‫ا امن ا رد افَ اي ا ر ا = اب‬
‫ان اب ر ا‬
‫ا م ا اا ا‬
‫ث ت ال ا ر ما م ا اَل = ث ت ا‬
‫م ف لل اب‬
‫ام = م‬
‫لَ‬
‫ا ل ال‬
‫ر‬
‫ا ي اي ا الم ا رر = ر ب ام ال ام في ا ر‬
‫ا دس م = ف ا ن ا ا ا د ا ا ب‬
‫اا‬
‫= اح ث ام ال ام ح ل ا اَ‬
‫ال ا ا ا ا ا ا‬
‫الم ن‬
‫ادح ال ال ا ر الظ ن = ال ا م ال ا ر ا‬
‫ي ان اي ا ا ا ن ف ام اح = ام ا ا ي ب ا ار ال ا ام‬
‫س ا‬
‫‪70‬‬
‫ا ا امن ا ا ا‬
‫ال احم = ا ي ا ب ر لم ا‬
‫فصل في مسائل من الشهادات‬
‫اَ‬
‫ا اَل الم ر‬
‫ب رار = من ا ر‬
‫اي ا ال‬
‫ب ا رل ان ايس ا ا ال ا ام = م ان الم رر ال ا ا ال م ام‬
‫م ب ا ا ا ا ت ا ا = َ ا ال ا اف ا ا‬
‫ا ار = اس م ا م ا فيم اساَت‬
‫ارا ا‬
‫ا‬
‫لك‬
‫ام ا اس راب‬
‫لك =‬
‫ا من ا ا‬
‫= ا ا ب ل ر ل ام ال ا‬
‫دمث ال‬
‫الحدم ف ال‬
‫ا ا ا م ات ا‬
‫= في ب ا ال ن ف الم‬
‫ا ا‬
‫ا ب ا ار ال ا ام‬
‫ال احب ن اي م ا ا ي ا ام = ف د ر ا‬
‫اك ف ال ا اب م اَ ف = مس ف الا ر ا ف ر‬
‫د ا‬
‫د‬
‫ا ر م ا = م ات اب ا اال م ا‬
‫ا‬
‫ايم‬
‫ث ات ا‬
‫م ا ا ا ل = ان ايم ن ا ب ا ال ام الا ا‬
‫ام اا ا ال‬
‫ن ال ر ي ا = ل امن ارا ف ال ا‬
‫ان الم اي ا ر‬
‫ا ل ا ر = م الحدم الم ايم‬
‫ار‬
‫ا ان ام ا ل الحدم اف ا ا َا = ف ا رم ل ام‬
‫ا َا‬
‫ال ر ا ر اي ارم = ف د ر ح‬
‫فصل في أنواع الشهادات‬
‫ال‬
‫اَا م‬
‫ب س ار‬
‫ل ا ا = ماَ ا ا م‬
‫ثم ال‬
‫ا الح ب ا ايم ن‬
‫ا اَل ال ن = ان‬
‫ا اْ‬
‫اف ال ر م ان ال د ر اراب ا = م ا ا ا ال ر ا اف اث ا ن اس ا‬
‫ار ب م اارا ن اي ا = ف د ر م ار لَم ا م‬
‫ف اث ا ا ن ح‬
‫ف ب‬
‫اح‬
‫ال س د لمحي‬
‫ا اي َ =‬
‫ال ا ار = ا اث ن ا الل‬
‫ام ا‬
‫ا در‬
‫م ان ال ر ي ن ف = ا ر ا ا ا م ا ا‬
‫ب‬
‫ال ار‬
‫ال د ار = ا ر ف‬
‫ا ر ال م‬
‫من‬
‫ان اي ار ا ا ا = ف م اد ر ا ا ن ا ا‬
‫فصل‬
‫م آ ا لَم‬
‫ح ام ا اسم = ف الم‬
‫ث ي‬
‫ا ا ال ا ل امن ا ام = ام اار ن م ام ام‬
‫‪71‬‬
‫ظر‬
‫اا‬
‫ام‬
‫ن‬
‫= ر‬
‫ا ي‬
‫ال ا ام م ا ر ال ا ا ان‬
‫الم ل َي اي ال الا اس ام =‬
‫س ر اح ي‬
‫ار ن‬
‫= ا اف ات ا ر ا ا ن ف س ا ن‬
‫ف س ا لك َت َ ام‬
‫ا ي ا ل بس ل م ا‬
‫= اب‬
‫ا ا ايم ان ام د الم‬
‫ل الظ رن ب ا ا = ب اح‬
‫اي ي ا‬
‫فصل في التوقيف‬
‫ا‬
‫الح ادم‬
‫ا ي ب حدم ا‬
‫ا ار فيم ا ا‬
‫الح ا ا م =‬
‫ث لثا‬
‫= ب‬
‫ا ا با ار‬
‫ا ا‬
‫ا ا‬
‫الم َ = اف ا ل ا ن ا ا ام ر‬
‫ح ا ت م ان ا‬
‫ا ا ت م اد ل ر ا َ ام ا ا = ل ا م ف ب ا ي ال م‬
‫ت ال ا ار ا ا اح‬
‫م ال د ل رن ا ر الرح = اف ي‬
‫الح يد ار ي ا ت ال اار‬
‫ف ا ار‬
‫الم من ان ا م اار = ا ا‬
‫ا‬
‫اك ا ا ا‬
‫= لَ اح ر من ا‬
‫ا ا مي ا با ر م ا‬
‫لت‬
‫ا ب ا‬
‫ت = ا ا من ا‬
‫بر‬
‫ا اح ثم ايد‬
‫ا ت م ي = م ا م م ان ال س‬
‫ن ح ال ا ر ا = ف ح ر امن ايحدم ا ار ا ر ا‬
‫= با ر م يس ا ام ال‬
‫ا‬
‫ا ت ال‬
‫ن ر ا ا ا اَ‬
‫ت‬
‫د ا يسر ال س ال = ر ا‬
‫ال امن‬
‫من‬
‫ت ف ال‬
‫الحدم اي ا ت الث امن = ن ا‬
‫ام ب ال ر ن‬
‫د ل ا الر ان = ث‬
‫الم‬
‫ت اف ا مس اح‬
‫السم ن ا ا = ن ا اَ ا ال ا‬
‫اف‬
‫ل ا م اس‬
‫ا ان ا ن ب ا‬
‫اد ا‬
‫اك ام ا‬
‫ا‬
‫ا ا ايس اار = ح ا ا ل ا ر ا ح اار‬
‫ف لم ا ل = َي م الا اسم‬
‫اراا ا‬
‫ان ا = ب ب م ايم ار‬
‫فصل‬
‫الح ل ن لَم ل ا‬
‫اليم ا =‬
‫راب ا م َ م ا‬
‫اي‬
‫اث ا ا ن ف =‬
‫ا‬
‫ال ا‬
‫ا ت ال ا ثم ن ا اد = ا افس ن ل م ال ا ام‬
‫ا ن = ام ا ا اس ا ا ا ا ين‬
‫ا لَ ا‬
‫فصل‬
‫‪72‬‬
‫م اس الي ا َ ا ام‬
‫ال ر ا ن ل ا‬
‫دا‬
‫فصل في‬
‫= ا ال ا ال‬
‫ا‬
‫= م ا ار ام ار ام مم‬
‫شهادة السماع‬
‫الحم‬
‫=ف‬
‫ا‬
‫ا ماَت ا ا السم‬
‫الم ار المي‬
‫الحي‬
‫= ح‬
‫= الر‬
‫الرد‬
‫س م‬
‫ال ا ر ال‬
‫ال ا‬
‫ف ا امَك لمَك ا = ي م في اب ا‬
‫الس = ا اَي م‬
‫احب امن ا م ان ر‬
‫ا ا ح م ف ا يم = ا ارر ال ا ن‬
‫ا ر ا اس ا بح‬
‫ا = يح ا ر امن ا‬
‫ا‬
‫الر‬
‫ار ا‬
‫ال س ي ا ي‬
‫الم ا‬
‫ال ري ا‬
‫من ا ميم‬
‫السم‬
‫لل ا َي ا ا ا‬
‫ام ا الس ا ام من ار ي = ي‬
‫ا يد اا ل ف ب ا ال ن ا اَل = م اب ا ال‬
‫َي ال ا ام ا‬
‫فصل في مسائل من الشهادات‬
‫امن ل ل‬
‫افم لك‬
‫د‬
‫ل‬
‫َا م‬
‫ا‬
‫ال ا ا‬
‫ن‬
‫اك‬
‫ب اح ر ا ا ا = الم ي احر‬
‫ا ا‬
‫ن = لَحدم ف‬
‫ب‬
‫ا‬
‫اك م ا ر‬
‫الم ادر = اراف ال ا ايم ن الم در‬
‫الم َ ان ي ار = ثم ا ر م ب اا ار‬
‫ت ا ال‬
‫ان ا ا اب = ا‬
‫ر ان الحَ ا‬
‫اب ا ايم‬
‫ل‬
‫ت امن اي َب ال ا =‬
‫درَ ا‬
‫ان ا ا ل‬
‫الست ا ر = اب ا ا‬
‫م َل الم َ‬
‫بر ا = م ا‬
‫ن ا ام ا اليم ا‬
‫اك ا ار‬
‫اح‬
‫مَك د ا‬
‫اف‬
‫م در لَ ا م م ا‬
‫= اث ا ات اب ا ا ا‬
‫من ا ام = ل ا اد ا م ف ا‬
‫الي ا اَل‬
‫ف ا ا ا ي ر ن = م ا رر ا ا ال ال م ا ن‬
‫ت ا ا ا ا ا اب ارا ا ل‬
‫الحَ ا‬
‫ب ل ا ن م ا رر ا ا ل = ا‬
‫= ام ا ال ا د ا ن اب‬
‫ا ا م ال ري ار يي‬
‫اك‬
‫ا ام يد ن ا‬
‫ال‬
‫ا ي ا‬
‫ن ام ا‬
‫ي اسم م ا ا ام ب الا اسم =‬
‫ا =‬
‫د‬
‫ف ر ت‬
‫م =‬
‫‪73‬‬
‫يمدن ال ا م ال ا ا ا ام‬
‫ال‬
‫ا‬
‫= ا‬
‫اك حدم ف ال س مَ ا ا م‬
‫ا‬
‫ا م ار‬
‫ال‬
‫لمن ام في ال ا ر ا = ح ل ا ا ا م‬
‫باب اليمين وما يتعلق بها‬
‫ر اف ا اَل ا ا ل = ف امس‬
‫م ال ب اف ي ا ر = لي الي‬
‫م مس ا ب يد ن = امن اس ح ت‬
‫ف رب‬
‫ارا‬
‫اليم ن ب لا ا‬
‫ال م ا‬
‫ر امن اار‬
‫ان‬
‫ا ام اي‬
‫ا اب‬
‫اد ام‬
‫ا‬
‫ا ام‬
‫اليم ن‬
‫ا ا ت ف ا ا ر = َل ف ري المس احَت‬
‫اح د ان ايحَت = في ب ايد ن ال احَت‬
‫= م ا ر ا ال ار لَ‬
‫م ا ي لَ ا‬
‫ا ي في لَ ث = ا اَل ال ار م ا ا‬
‫ماَ ال ر ايحَ ا = ايم ا م اح ي ا ر‬
‫ظم ا‬
‫ادمث ال م الرَ ن = في ا اح رر ال ا ت ال امد ن‬
‫ا ا ايم ن ام ا الا ا = ا م در ا ام ا ا ر ا‬
‫= ايم ن ام م ا الي است ا ا َ‬
‫ام ن ا ايت ا ا‬
‫= ف اح ر امن ي ا م ا اي‬
‫لَ‬
‫ا الا ا‬
‫اليم ن = اب ا ان امر ا اَ ح ن‬
‫اا‬
‫ا‬
‫الم‬
‫لَ ايم ن اي ام م = فيم ايد ن من ا‬
‫ا الم‬
‫م ان ال ار = ام الم ايدن ف الح‬
‫ب ام‬
‫اب ا ب ا م اا اار‬
‫ار =‬
‫ا ف ا ال ا ن ا‬
‫ا = ايس ي ا َ ا م ن اَ‬
‫اليم ن ح‬
‫ا‬
‫مث ت ل ا س ا امن اا ل = ا ا َل ال ا ا ت‬
‫ال احَا‬
‫اك ا اا ل = ا ان اا ل ف ل لَ َم ادا ل‬
‫ا مث ت ل ا ر ا‬
‫الب ل الس ي ب ان ح = ايحَت ام ا ا ايس اح‬
‫ا ر ا ال ايم ن ح ت لَا ا = ل ا ر ب ل ا اح ا ا ا ل‬
‫ا لَ ر ا ا ا = ب احر ا م ا ا اح ا ا‬
‫ح‬
‫ايحَت م در ح ر ا = لل ام ر ا م م ادَا‬
‫ا اح‬
‫البدر ام ا‬
‫ا ف س ا ال ام‬
‫الر ن ث‬
‫الم م ا‬
‫الم در ال د ا = رَ ا امح ر ب ا‬
‫ال ا ل اي احَت‬
‫ا ا احَت = ا ف ار‬
‫ر ايحَت ا ا = ا ن ا ا احَت ا ن ام ا‬
‫الرهن وما َّ‬
‫يتعلق به‬
‫باب َّ‬
‫ا‬
‫بح ر المرا ا ن = ان اح ا‬
‫‪74‬‬
‫ا ا اب‬
‫من‬
‫ار ف‬
‫م ا را‬
‫م ان في م م اَا‬
‫ا ال م ار‬
‫ار ن اب ا‬
‫م لم م ل َي ر ا = ل ام‬
‫م ن ا = اف‬
‫ان ايدن‬
‫ال اح من ام م ا ان اح ا =‬
‫ال ا في لمس ا ام = ا ا ا ا ح‬
‫ال رل ان يد ان م را ا ن = مم اس ي‬
‫ف ر د ل ا مر ب ر = ا د ل‬
‫الم ا ا =‬
‫ا ف الر ن ا رال ا‬
‫ا ال ل م ر = ال‬
‫ف ال‬
‫ب ا‬
‫ان اا ام‬
‫اح ر يمدن‬
‫ا ب‬
‫ف ا ا ا ر فد ام ا ا‬
‫لَ‬
‫تا‬
‫ال ن ب من اساَت = ف ال‬
‫ا‬
‫ي مح ا ا ا = من ر ن ار ن ر ال م‬
‫م ا َ اك ل لم ايحن = ا ن‬
‫ا ر ن ال ن ح ي اب = َي‬
‫م امن ارا ا = ب‬
‫الر ن لَم‬
‫ب ا ا‬
‫من‬
‫رن‬
‫ا‬
‫مي ل ا ا ا‬
‫م ا ر ار ن ايد ي ان = ايح في ادحَ امن اران‬
‫ار ا ار م ا ا اف‬
‫ب م ا ا = في‬
‫الر ن مح‬
‫ف من احر ال‬
‫ايا =‬
‫ا رل مَك الر ن ح‬
‫ايا‬
‫فصل في اختالف المتراهنين‬
‫ن رن دن ف ح ر رن‬
‫ار ن مرا ن = ف‬
‫ف ا‬
‫ار ن ن ا = م ال‬
‫ال‬
‫ح م اَا‬
‫د ن يد ن الح ا ر م ا = يم الر ن ل ا ر م ا‬
‫امن اران‬
‫امن ارا ا ن = حَ ا ت الر ن‬
‫ال ح ا‬
‫ا اَ اي‬
‫ف دثا‬
‫ا ا ارا م ي‬
‫باب في‬
‫من‬
‫س رم ال‬
‫ا‬
‫ا ا من الم ر ف لم‬
‫الحدم ا ح ا رال امن‬
‫ب‬
‫راك اس ا ف‬
‫ا ي من‬
‫ا ا‬
‫الر ن د‬
‫= ا ا‬
‫ب = ف ا ا فل د‬
‫الضمان وما َّ‬
‫َّ‬
‫يتعلق به‬
‫ي ااب‬
‫لحم = د اك ب ل يم ال ا‬
‫ب ا‬
‫ا ا ا ل = من ا ا ار ب ا ا ا‬
‫من‬
‫ا من = اح م ان الم م ن من ا‬
‫ت في ن ا ار‬
‫ال =‬
‫من ر ا‬
‫ال ر ت = ثَ‬
‫بم‬
‫ا‬
‫ر= ا‬
‫‪75‬‬
‫ت‬
‫امن يم ا د ل‬
‫َل ال ي ر‬
‫م‬
‫ا ن امن ا ا‬
‫في ال م ن ب‬
‫ا ب ار ر امن رم ا =‬
‫ال‬
‫ايس ال م ن ف فس =‬
‫ا ا ب ام ان لَم ا ن = ا ا بم ح الم ي ا رن‬
‫ا ان م ن ال‬
‫ح رم ا‬
‫ا م ام ا = الحدم ان الم ا‬
‫م‬
‫م ن م اا = م ا‬
‫م َل الحم‬
‫رم م اح ام = ن م ت م م ن لم ايحن ا ا‬
‫ا‬
‫ي ال من من ام م = ث ات م ر ا من‬
‫ام َ ب ال من ح‬
‫ل م ب اح =‬
‫ال‬
‫ال‬
‫ي ا ن ايح اار‬
‫امر‬
‫َل امن ا اد اار =‬
‫من ال‬
‫ل ا الم‬
‫من ب‬
‫= با ر م اس ح فيم ا‬
‫ايس‬
‫ا ن الم َت امن اي ام = لَ ا م م‬
‫ا ا ب من ال‬
‫ل = َي ح م ب ل ال ا‬
‫اي ار الحم ب ل‬
‫م ال = اح ار م م ل م امر‬
‫ر ا الس ا ل ر = د ل م ا الحدم ب ا‬
‫ن ا ف الح ب من ان = لم ي ت ب لحم ب لم س ن‬
‫باب الوكالة وما يتعلق بها‬
‫اك ا ا ا‬
‫ا د ل امن ا ا راف = ف م ل ل امن ا‬
‫ا م ا ال د لَ ر رم = ا الي ا ن د ب لمر‬
‫ا ا ا ر‬
‫ر‬
‫ا ار ا لَ ارام‬
‫ا ي ا ام = افا ب‬
‫ا امن َل ا ب‬
‫ا‬
‫ا ا لَ ام َ ان ا رد ا = ا ام اسح ن ال ا‬
‫ا اح ث ام ال د ب‬
‫الك ال ي ب ر‬
‫=ف ا‬
‫ْ ف ال م م م اار‬
‫ظر =‬
‫ا الي ا ايم‬
‫ا ر ام في ا ا‬
‫ا ر‬
‫ا ا ل ا يم امن ا ار = بمثَ ا ب‬
‫ام ا ا‬
‫اح ادم‬
‫ا امن َل م ا ْ رد ا الم = يا ر م‬
‫ن ب ال ا‬
‫ال اَ ام‬
‫ث ا ن اف ام = اا ا م ان المم‬
‫ام م ان ال د‬
‫م ب لرر ا من‬
‫ال ْ ل رار ا د ر من = د ا‬
‫م اف ا ا ر م ام‬
‫ا اح ا رار ا ال بم ا = ا ن ال‬
‫م ما ا = ا د َ ف ل‬
‫ا امن ا اَل‬
‫الن ا ر ا‬
‫ان ايدن ر ام لَم ا ام = ام م ار ام امن ا ام‬
‫ر اام ان‬
‫ا‬
‫ر افاَ = ا اك ا ا ا اَ ا امن ا داَ‬
‫‪76‬‬
‫لَ‬
‫ت م = من ا امن ال د‬
‫َي‬
‫ا الم ا‬
‫ا ام ت امن ا د ا ا ا د = ب م د ن م ان ال د‬
‫ا لي ا امن ا داَ م ا اد = بم ت امن ا داَ ا ا‬
‫ا ال ا لَ د الم ا د = م ايح‬
‫ف اا‬
‫م‬
‫ا ام ل امن اح ا ار ف ال ا = ث ا ام ررات من ا ا‬
‫اك اح ا ر‬
‫ل اسا ر = مثَ م ا د‬
‫ل ر ام ار‬
‫ا‬
‫ا امن ال م ا د ا ا ا ال = ل ا م ن ا ن رداَ‬
‫ام‬
‫ا د امن ا اَل م ي رد ا = د ن ل ال ب‬
‫ا‬
‫ف ال ي م =‬
‫ا‬
‫ا ن ف ال‬
‫ا‬
‫ثب ت ا ر ا ا ا = ل امن اي‬
‫ِ‬
‫الموكل والوكيل‬
‫فصل في تداعي‬
‫م‬
‫م‬
‫ح ا اف ا م ا امن‬
‫ام ايم ن ا ا ل‬
‫احَت ل امن ا داَ‬
‫ان د ا ا ل ب ا امن = داَ م‬
‫ام‬
‫م ا ان ايدن ام ا ل = ا ر ي ا‬
‫ان ايدن ب لا ر ا د ر ال = ف لا ام‬
‫اليم ن ان م ا‬
‫ا ا ن الا ا لَ د = ام ا ا‬
‫ب ا ايم ن‬
‫ا ا ن ا‬
‫در اب ا ح ن = اف ا م ا‬
‫ا ان ايمر ال امن الا َ = اف ام ايم ن ا ل ام‬
‫= لي ا الحدم لا ر م ا‬
‫ا ا ا اْ ب لما ر‬
‫ال‬
‫ا امن ال‬
‫لَ ا‬
‫ا اد‬
‫ا ام ت ا‬
‫من م ل اي‬
‫د ل م ا ا = اي ارم‬
‫د لم ا د = فيم م ان‬
‫ن ا ار = من‬
‫يم ال ا ر ا‬
‫ان ي ا‬
‫ال ب ل ام ب ت ا َ‬
‫ا ر ا ف ام ح ا اب‬
‫اك م = ب لا ر ال د‬
‫باب الصلح وما يتعلق به‬
‫ل اد‬
‫م‬
‫َل ا‬
‫ال َي‬
‫ب ر = ل لي ا‬
‫اك لَ م ر ف ا د ر‬
‫ادمث ال اي ف ا رار = اد ا‬
‫ا م اَا = في م ا اي ا ل‬
‫ف ال ي‬
‫ف‬
‫ر‬
‫بل ا =‬
‫د ل َي ب ل‬
‫م ف الم‬
‫لم‬
‫ال َي ب ا‬
‫من ا ن ا اَل ال‬
‫ال‬
‫ال ا م ف ال َي ل اي ا اساَت = م ب ان ا ار ار ا ا ا ت‬
‫‪77‬‬
‫َل ال م م‬
‫م = اس ا ر‬
‫الم ي في لَ‬
‫=ا ا‬
‫اك ا ر مر‬
‫ال َي ب ل م ا ا الا ب = من م اف ا‬
‫ا ان ايدن ي اب من ام ا = فح ل ال ا ا مس ب‬
‫فصل‬
‫ن احر‬
‫اا‬
‫ا ب اي َ امن‬
‫ا ن ام را ا‬
‫المح ر =‬
‫ل‬
‫ال َي َل ا‬
‫الا ات ا اَل ا مي ام =‬
‫ن‬
‫ا ا‬
‫اْ‬
‫البدر ا ح ا‬
‫= با‬
‫ام ا ا ن ا ا ارر‬
‫لَ ر ال َي ا من ا اح ا ر = ا‬
‫َي رام = ا ان ار ا اي ا ا ار ل ام‬
‫اا‬
‫ا‬
‫ا ي ا ال ا ف ا د ر = ن ا م در لل ا رار‬
‫ن ال َي = ام َم م ار ل اي ي‬
‫ال رد ت م‬
‫ااا‬
‫ال ر‬
‫الم ث ر‬
‫ا‬
‫ا ا ا ام‬
‫ا ال‬
‫ال َي ب س م ام = ف م ان اا ر ال ارام‬
‫ال ا ر‬
‫ا ا ر الث امر = م اام مبا ل ف ر‬
‫م ان ال ار = لَ ا ن ف ال ل الم ار‬
‫ي م من ر‬
‫ح‬
‫ا ان ا ان ا ا = د ل س ا‬
‫ام ا ا ب‬
‫ا ان اي ت م ال َي في ي اَ = الم ا‬
‫= الم ا م ا ر ا لَم‬
‫ا احَ فيم ا‬
‫ا‬
‫ا‬
‫ال َي ف ال ل اح‬
‫اح = ب ل ر ف ال ن ل ا‬
‫باب النكاح وما يتعلق به‬
‫ب‬
‫ب ر ال ي الرد‬
‫ال‬
‫= ا‬
‫الم ر ال ر ي ا‬
‫ا‬
‫ال م ف ا‬
‫ف ال‬
‫فل ر ي‬
‫رب‬
‫ال‬
‫ر اا‬
‫اا م ب‬
‫ا ا را ب ل ر م‬
‫اي اب ف‬
‫ن = ثم ال ا ل‬
‫ام‬
‫اح‬
‫مب‬
‫ماَ ا ارد ن‬
‫= ا م اد رم ف ا‬
‫بم د اد اح = من م ا اا ا مس ا اح‬
‫الم ا = لي ا ل ادثار اح م ار‬
‫م‬
‫ر ام ا ار م = ثا اثا اف ل‬
‫ا‬
‫ين ف ال ن‬
‫السب‬
‫= ح م ان ال ر ا‬
‫اك ا ح ي ل = مس با ر ل‬
‫م ف ر ا = في ح م لَ‬
‫م م سم‬
‫فر ا‬
‫را‬
‫ا م د ن في ا ارر‬
‫د م اي ي مَ يم ا ر =‬
‫ب لم‬
‫ا = ف ال‬
‫الم ر ال ا م ا‬
‫َا‬
‫ا‬
‫يد ار الرد ب لم ا =‬
‫ا د ان م م ا‬
‫‪78‬‬
‫ين اس ا‬
‫ام ال ا ال الم ا ا = س ا ر ل ر ا‬
‫اا‬
‫ب اح اس الم ر ف الم ار = سب ا ا ا ا ار‬
‫فصل في األولياء وما يترتب على الوالية‬
‫ٌ‬
‫الس‬
‫يد ن حر ا اد اار = م ادَ ال ر في ا اار‬
‫لَم لك ف ن اف ا = ف اا ف اف ا ر ال اس‬
‫ف رب ان اب ب ل ر = ب اح اس ال ر ف ال‬
‫ال ا ا ا ا ا لي = ا ب م م ن ار اي‬
‫لَ‬
‫ا ر‬
‫= ان يس ا ال ا ا لل ال ل‬
‫اس ا اح لَ‬
‫اب‬
‫ا ر‬
‫ا ر‬
‫ا‬
‫ا يم امر ي ا ام‬
‫ليست ا =‬
‫المر ال ا‬
‫المح ر ام ام ا اد اح = ب ا ر ن ف س ا ا ا اح‬
‫ال‬
‫ا‬
‫ر ال بم اس ا اح = م ا ن ا اال ا ا ب ال ا ام‬
‫رب‬
‫ظر‬
‫ا ان ايمت ا ف ر ا ا ر = ال ا د لَح ر في ال ا‬
‫ظر‬
‫َل ا ح ا ال ر ا ر = ا اَل ر ل م‬
‫بل ا‬
‫ن ا ب ا ال َ ي ا ا = ام َم ا َ ا م ام اح ام ا‬
‫ا اب ا َ ام‬
‫ا اح الم ا َ ان ا ال اف ام = ا َ ا م‬
‫ا‬
‫اك ب‬
‫الح ب لا س ب ا‬
‫= ن ار ا‬
‫له اإلجبار وما َّ‬
‫ق به‬
‫فصل فيمن ُ‬
‫يتعل ُ‬
‫ُ‬
‫ٌ‬
‫ا بر‬
‫ث ب الرد المَك ام = ل‬
‫ا ما‬
‫ا‬
‫اد ام ل‬
‫يس ا اح‬
‫ن‬
‫ر=‬
‫لك ف‬
‫ا‬
‫ب ل ا بد ر‬
‫ا السر = ب ل ر م اَ ال اا ر‬
‫من ا = اف ا م ل ا ا ار ا ا ر‬
‫ال مس ي م اف ا‬
‫َ ي ب ا ثب ت الس ا‬
‫فيم ا ا ا =‬
‫ال‬
‫د‬
‫= اف ام‬
‫ح ثم ا بد ار ر ا‬
‫رل = اف ام ا دت ب ا ا المث‬
‫ح ثم ال ل‬
‫= ال مت ن البدر ف الرد‬
‫ا ا ن الث ب ف‬
‫ار‬
‫اس ا ت ل ا ف ال = ادا ب‬
‫اد ا‬
‫ا‬
‫ا ثار ب ر د لبدر = ب لحرام ال َت ف ا ر‬
‫ا ال َ ي ال ار = د ل حيي م ب ا ف س‬
‫دا‬
‫ي الرد د‬
‫=ف‬
‫ام‬
‫ا ان رر ال ا‬
‫فصل في حكم فاسد النكاح وما يتعلق به‬
‫ٌ‬
‫‪79‬‬
‫ف س ال د م م ا ا ا = ف لا س في‬
‫اف ام افس ا ْ ا ا = فا س‬
‫ال اب ا‬
‫م فس من ال ا = ف بم ر المث اب ب‬
‫الحر ا َ اح ال ا ال = ف د ر م م ان الرد ا اف اس‬
‫ا اح ا ر ا‬
‫لَ د ن ا اس م = ا ا ا ا الي ا ال ام‬
‫ا‬
‫ال ا لَرد‬
‫الب‬
‫ا ا ا ال‬
‫م ف‬
‫اي س الرد‬
‫را‬
‫الس رر ا‬
‫= ل ب س م الا س ا‬
‫ف ر‬
‫ا ال ر ر = ا ا الي ا ال ا رار‬
‫ب لب‬
‫ا = ا ال ال س في م‬
‫ل ام ام‬
‫ارب‬
‫ا = ر‬
‫ال ا لي‬
‫يا‬
‫ا‬
‫َل ال‬
‫ب م ف = ا‬
‫فصل في مسائل من النكاح‬
‫م اي‬
‫ر‬
‫من م ل‬
‫ان‬
‫اي‬
‫ال‬
‫ال‬
‫ر ي = ا ا ا َل‬
‫المر ح‬
‫ال‬
‫ا رس ا ح ل =‬
‫ي‬
‫ا‬
‫ا‬
‫بس ال ا الي ا َ م = ا ا ا الثر امن ي احدم‬
‫ا ر ال ال ن ن ا اا = ال بد ل ال ا ح ر اا‬
‫ل‬
‫ا اب‬
‫لَ‬
‫= ا ير ب ام ل الثر‬
‫ا ر‬
‫= ايس ا م ا ا ن ا ا ا‬
‫ا ف الم ر اب ا ال ا‬
‫دل ا‬
‫= من ا ا‬
‫ايح ب ل‬
‫ام لَ ام م م ا = ف اد اب الم اب‬
‫لم ر ا اَل =‬
‫ف ل احم ا ي م ام ا‬
‫ا ل ال م ن ب ا‬
‫ا حاَ الي ا ال ا اف ر = لل حي ا ا ا الم ر‬
‫الم ح لَ ر ام = ي ف الم‬
‫ن م ت اا‬
‫ا‬
‫= اث ت الا س ام ا ال‬
‫ا ا ا‬
‫ام‬
‫ال س ف = ي ا ا ال ف ر‬
‫َت ف ام‬
‫فصل في تداعي الزوجين وما يلحق به‬
‫ال‬
‫ف ن ايدن‬
‫ا اراف‬
‫م م ا َا = ف ا ر ام ر الرد‬
‫لك من‬
‫اا‬
‫ال = ف ل لَ ا‬
‫احر‬
‫ايح ر‬
‫ن ن الم ح ا ر =‬
‫ا اد اار = ثم يد ن اب ا ا م ا اار‬
‫ايحَت‬
‫ام ا اليم ن‬
‫اب ا ا‬
‫ف ف م د ن َي الا اسم =‬
‫‪80‬‬
‫ال ار‬
‫ان‬
‫اَا م‬
‫ان ا ار اي َل الرد = ف ا ا ا ري الرف لَ‬
‫الر ا = ب َ اح ر الا ا‬
‫ف ا سا ح يا ر‬
‫ا ال ا م د ل = ام ي ي الحَت ف حَ ل‬
‫الحدم ف د د ر م م = ب ام ب ب ا اليم ن حد ام‬
‫ا ا د ل م ا ر = ل ام ا ا ا ا م احر‬
‫ثار‬
‫م ا ادر = ا ار ا م م في‬
‫ح ث ام ا‬
‫ف ايحَ ن الرد = م الا س ال‬
‫ال اَ ام‬
‫اب‬
‫ا ا ا ا الا ا ل امن ا ب ام = ي ب ارا‬
‫ف ال ر ا اا ل‬
‫ال ا ت ا م ا َا = في ل‬
‫ال‬
‫ال‬
‫ال فيم ر = من ا ر م احَ اب ا ال ا‬
‫م ا ات ب ل احَت‬
‫احَت ال‬
‫ن الم ايحَت = ا ا‬
‫ا م د ن اف احَ‬
‫=‬
‫= ام ر مثَ ا ل مب‬
‫ام‬
‫ان م اح لا ف‬
‫ف ا ا ري اث ت الرد‬
‫فصل في االختالف في القبض‬
‫ان م‬
‫فل‬
‫ا ال‬
‫لَ‬
‫ا ااَا = ف ال ب‬
‫اليم ن = لَ‬
‫لَ‬
‫ال‬
‫ل ام‬
‫ا‬
‫ف ح ر ا ن‬
‫ال ف ا ال ا ا ال‬
‫ا‬
‫ال ب ا ام ا ال = اي‬
‫الا‬
‫ا ا ال فيم ا ا ل من اب ان = ال ا ال ر ار ي اح اسن‬
‫اليم ن لَ ا اال = ف ا ف ال ل ا ا ا ا‬
‫الا‬
‫ل ا ال‬
‫ن د ان ا اح ا ف ال ايح = اب ا‬
‫ثم ال ا ام ا ان ا ا = ا ا ب ا الح ان مم ر ا‬
‫فصل فيما يهديه الزوج ثم يقع الطالق‬
‫الحاَل‬
‫لل = ا ا م ان الثري‬
‫د ام رسَ ال‬
‫ف ن ايدن ا ي اسم ا = اف ا ايس ي ا‬
‫ي ا‬
‫با س ا ا ان ا ا اي = ف مس ا َْ م اب اي‬
‫ا ان ايدن راي ا ا ا ا ا = من ا س ار افاَ ام ا ا ا ا‬
‫ا م رس ال ا اد ح ا اس = من ام را ال احَت ا اَي ا ا ا‬
‫م ان ال ا ف ر‬
‫ثم ال ا ال ي ر ف ا ر ا ف = مس‬
‫ال ر ب ار ي‬
‫ا رس لَث ا =‬
‫ام‬
‫ا رل دس م ان ال امحظ ر = لَ‬
‫‪81‬‬
‫ف ال ا‬
‫ا اَل ال ام‬
‫ر‬
‫فصل في االختالف في الشوار المورد بيت البناء‬
‫البدر اار ا‬
‫ن ا ارا ت امن ا ال =‬
‫ا‬
‫ر ل ام = ا ا َل ا لي سرَ ام‬
‫ام ا‬
‫ف لا‬
‫ل ب ر ا ر ا = ام الم اي اب ا ال ا اف ا الس ا‬
‫ا‬
‫افاَ م‬
‫ا ان ايدن ب ام ار ا ا ا ا = ا ا ال‬
‫ان‬
‫ا‬
‫ف س البدر ا من ر ا = ا‬
‫م ان ف س م ا اَا ت = م ل ا امرا ال َ ام ا اا ت‬
‫ا‬
‫ا‬
‫فصل في االختالف في متاع البيت‬
‫ان م ال ت في ا َا = الم ا م ر ا اف اا ل‬
‫لس رد ن‬
‫ف لا ا ال‬
‫ام ايم ن = فيم ب ا َ د ر‬
‫ام ا َ ب لرس د لحَ = اف ا ل ا ا ا ام ا اَ‬
‫ا ان ايدن ا بد ر م ام = مث الر احاَا ا ا اس ام‬
‫اك لَ‬
‫ا ا ل = ام ا ال ايم ن ا ب ل الا ا‬
‫م لك ا‬
‫ا ا ل امن ايحَت ام د = حب من ر م ا‬
‫الضرر والقيام ِب ِه وب ِ‬
‫فصل في إثبات َّ‬
‫عث اْل َح َك َمْي ِن‬
‫َ‬
‫ايث ت ا‬
‫ا ان ا ن ا‬
‫رار ب ل‬
‫=‬
‫بسم‬
‫راار ف‬
‫ا‬
‫ا ف ال‬
‫ر ت‬
‫ل ا ت ا اث ا ات =‬
‫ب اليم ن ال ْ ف الم ا ا =‬
‫م م اليم ن ر ا‬
‫رار ا = ف لر لَ َ ام ا ال احَت ا م‬
‫ب‬
‫اد ا ا‬
‫بد ر اح‬
‫اك ار لَم = فرا ام‬
‫ان ا‬
‫ح ثم ال ا ث ت ال ارر = ا الم ايدن ال ا ب ا رل ا ا ر‬
‫اد لمَ ا م = ا ب ا ارف لَ اح ادم‬
‫ا ال ا ال‬
‫= اب ل‬
‫بم اي‬
‫ا اي ار ال‬
‫ن اي ا‬
‫ا ان ث ت ا ارر ا ا اار = ل ا ا ارف ا ا ا راار‬
‫لح ادم ن اب ب ا ث ن = ا ا م بم ا ا ل ال رآن‬
‫ف ا‬
‫ن ا ا ا ال ن من ا َ ام = ال اب من ا ر ام ن‬
‫ام‬
‫اا=‬
‫ا ام ب ا اح اد ام ايم‬
‫اار لَ ا ن فيم اف ا ا‬
‫فصل في الرضاع‬
‫ا د امن احرم ا ر ب ل اس = افمثَ ا م ان الر‬
‫= اف ا لل افس الرد‬
‫اف ن اا ر ال ب لر‬
‫‪82‬‬
‫ا‬
‫اا‬
‫ا‬
‫ايَ ا م ال ا ب ل =‬
‫من ا‬
‫د ا‬
‫اك ب رار م م م = ب ار ا ا ن ا ا ا‬
‫ان‬
‫ي اس الرد ب ل ا ال ن = ب ح ا ر‬
‫ب ث ا ا ن ن ايدن ا ل ام = من ا ا ا اف ا ا َ ام‬
‫َت ف ا لل ا‬
‫ر ام ار د ا ا ف = اح‬
‫فصل في عيوب الزوجين وما ُيرُاد به‬
‫م ان ال ن ال ام ال ا ارْ = ال ا ف الا ر ال ي ر ي ااْ‬
‫ا رار = ب ارف ا امر ف الم ر‬
‫اب ا ث ت ال‬
‫ال‬
‫= د ل ا ر ال‬
‫ا افر ال ب ل‬
‫اك ر ا ل ال ا ا ا = افاَي ا ف الحدم ب م‬
‫ال‬
‫يم‬
‫ح‬
‫ال ب ار = ا ا ارْ ا‬
‫ا اَ لل م م‬
‫اك ف ال‬
‫م=د ا‬
‫= ن ام ال ر‬
‫اب ا ا ايحدم ب ل‬
‫ري د حرار =‬
‫ال ف ا‬
‫م من =‬
‫َل ا‬
‫ا بل‬
‫الث ث ا‬
‫ا ا الرس = ف‬
‫يد ن ا ا = ال ن‬
‫د رلر‬
‫ف سا‬
‫ن ال ام‬
‫ظ ر‬
‫ر دل ر‬
‫ا‬
‫م ار الم ا ر‬
‫ال ن ف س ا ن‬
‫الم‬
‫يم ا ال ام ر ْ ا‬
‫ام‬
‫ح ا الن يم ا ا =‬
‫ا ار‬
‫مار‬
‫ا‬
‫ت اث ا ا اام = ف ل م اليم ن م ا ام‬
‫ان اي‬
‫= ن ا اَ ا ف‬
‫ما ا‬
‫ا امن الم ا‬
‫ا اا‬
‫ال‬
‫الر من ا ال = اب ا الر ب ا ا ا‬
‫ف ر‬
‫اب امر اح ا‬
‫اليس ر‬
‫ا‬
‫ا ار د ن ب م ا ا = ال ا ل م‬
‫ال ا ث ر = ار الح‬
‫ب ل يم ال‬
‫الم ر‬
‫ح ا ا ارْ ام ر = اف ا‬
‫ا م ف ا‬
‫بس ل ا = ا ل ا آف من اب‬
‫ن‬
‫ثم ال ا ا ف ا‬
‫الر ا الا ر ف ال س = د لا ر ر‬
‫ار من ا مل ا اَ = اح‬
‫ب ا رل يم اثا‬
‫ال‬
‫ال‬
‫ح‬
‫م الم‬
‫الم ا‬
‫ال‬
‫ا‬
‫ارا ا‬
‫ا ا‬
‫ب رال ا اار‬
‫بد اار = الم ار‬
‫د = مد ا ام ف لر مس ب‬
‫ا ا = ف ا م ال ا ال اا ا‬
‫‪83‬‬
‫الا‬
‫ف الح‬
‫ا ا = ال‬
‫اب‬
‫د ا ارر ف ا س ل اي = ل ي ا مس ا ار‬
‫فصل في اإليالء و ِ‬
‫الظهار‬
‫اك اي‬
‫اا‬
‫اي‬
‫ا امن ل ا ل ايم ن ام ا ا = ل ا ا اف ا‬
‫ر اراب ا‬
‫الم ل ا‬
‫ا ا = ال لل اف ا ل ام ا اا‬
‫ف ا‬
‫لك ا‬
‫الحَت = ح من ا م ارف ا ت‬
‫ا ا ا ا ي من ا م ا‬
‫ال ر ف ال ا َت‬
‫َل‬
‫اي =‬
‫ح‬
‫ايا ال‬
‫ف‬
‫اا ا‬
‫اك ح‬
‫ا‬
‫من ي‬
‫م لَ ا ل لَرس = الي ا ال د ل‬
‫ر اراب ا = ا ا ار اك ال رك لَ ا ل‬
‫الم ل‬
‫ال رك ا ا لَ ارر = من اب ا ر ح م‬
‫ظ ر = ل امن ال ال ار اك‬
‫ااَ م ف ال ر‬
‫ام ا‬
‫م ا ا ار‬
‫ر‬
‫اب ا‬
‫ا ال ام ر‬
‫الم ث ر = من ا م ارف‬
‫ا ا ا المظ ر ا‬
‫ال ر‬
‫َل ال ر‬
‫من اب ان ام ار ب ل ر =‬
‫ا ا‬
‫اك ااي م ال ظ ر = امن ا اَل ال ا ل ال ا ار‬
‫اد ا‬
‫ت ا ال‬
‫ا‬
‫ان ايدن مظ ر م ل = ا ا ا‬
‫ف ا‬
‫ثم ال‬
‫ا ا ا = اب ا اا‬
‫ايمَك الر ا ا فيم ا ا اار = امن ف ا ف ال‬
‫فصل في اللِعان‬
‫ا ا ام لَ‬
‫ام ا ار‬
‫يس ا ن ال‬
‫ا ام ب احم‬
‫الم ب ت ا‬
‫ا امن اد اار‬
‫ان ا َ ا ا = ا احم ا ر اي ال ر ا‬
‫ل س ار = ا احي ا ا ر ا ا ا‬
‫لح حدم اي ارن‬
‫ح ل ا َ ا ن = ا ان اال اف ا‬
‫ث‬
‫ايا = ا ا ا ال ا ن م لك ح ل ا ا‬
‫ا اي ا ال ب ل ن = ل ا ف احر اراب ا يم ن‬
‫ثب ا ا ي ا اَل ام ا ا اب = م ا رمس اَ ا ن اد ا اب‬
‫الح ا م ا ا ل‬
‫ا احَت ال ا اب اراب ا = ل ا اار ا‬
‫ن ا ا ا = ثم ا ام الرَ ن اف ا ارا‬
‫ا ميس ا ب ا ا‬
‫ا اام‬
‫الح ا اي ا ال ال = يحرم ال ا لل‬
‫ا ايس‬
‫ا‬
‫=‬
‫الرَ ن م‬
‫ان‬
‫الا س من اب‬
‫ا مد ل ا س اب ال اح = ا ال ا ح ال حريم‬
‫ار ا ا ال م م م ام = ي اح الرد الن ا ا‬
‫‪84‬‬
‫بحدم ال‬
‫اح‬
‫ام‬
‫اَ ا ن‬
‫ال راي‬
‫الحم احم ا رن = ي اح م اَ‬
‫اس ت ا‬
‫اب ا الر اي = ا يَ اح ال ا ال‬
‫مثَ ال ا‬
‫لم ر اب ا‬
‫ا ان ا ا اب ا الرَ ن اا = من س ا ا ر ف ا‬
‫لم‬
‫ا الي ا لَت حريم من ا = الرد د ان د ا‬
‫باب الطالق والرجعة وما يتعلق بهما‬
‫اا‬
‫اح‬
‫ال َا السري = ن اح ا اَت ر ا ال امر ي‬
‫م ان ال‬
‫ا ال‬
‫ح ا ر اح ا = من ا ر ام ر ار ا ا ا‬
‫ا‬
‫اك ب ن م ار‬
‫من ا‬
‫= ا ام ا ا ا السر ا اف ا‬
‫م ا َ ا ار‬
‫م مماَك ا م َ = ا الث‬
‫ا ام المر‬
‫=ا ا ا‬
‫ايمَك الر ا ا ف الر‬
‫ا ا ر‬
‫ر‬
‫ا اف ار في لَ ا = ا ن ال ا ل ر ب ر‬
‫ب لا ر‬
‫ان ر = يم ا ام ر‬
‫م ال‬
‫الا ا = ب ا َا ب ا ف المرا ا ل‬
‫ا ف الم امرَك‬
‫ا ا = ا ا ال‬
‫ب ند‬
‫اديا ام ا ا ا ا‬
‫= من اب ا لَ ا ا َل‬
‫اح‬
‫ب لث‬
‫= ا حدم ا ا ب‬
‫ا ا لح رر م ا ا ل ال‬
‫ار ا ا ا ت‬
‫ا ا ا ب ادَ ام ا م ا ت = ا ا َا من اب‬
‫ال‬
‫= ا ا ام ن‬
‫ا م ا م ا ام‬
‫ا‬
‫فصل في الخلع‬
‫ا ف ا = ف ف ا بل‬
‫ال َ س‬
‫ال َ ب ل م ف ال ا = احم ا‬
‫ا الي ا ل ا‬
‫ف‬
‫ا ا ا ب ال‬
‫ا م ت ال ا ال = ا‬
‫اا‬
‫الر‬
‫ال َ ب‬
‫امح ا ا ا = اب ا ر‬
‫اك ان م ل ب‬
‫ا ا ا اح ا ح ال م = ا‬
‫لَبدر ف ال‬
‫ل‬
‫ال رك من ال ا = ا ا‬
‫ا ايَ ا م ال‬
‫ا اي ال ا‬
‫بل‬
‫ا‬
‫الم ا‬
‫ال ا ام‬
‫م‬
‫فصل‬
‫ٌ‬
‫ريي = ب ل ي ت َل ال حيي‬
‫ا ايم ن‬
‫من اسدران = م اَ اد ل‬
‫الم ار = م ات افََ ا ا ر م‬
‫ا من امري ا ام ال من ا‬
‫المح‬
‫م الم ايدن َ ا ا ر = ا ام ار الي ا م ان ا‬
‫‪85‬‬
‫ا ار‬
‫ر‬
‫ال َت ف م ا رَ ا ا ا ي = ث لث ا‬
‫ا م لك الي ا ل بمَ م = لمد ار ف ال‬
‫فصل‬
‫ٌ‬
‫د امن‬
‫ا ا‬
‫البدر‬
‫ايم ب ل ام = ل الث‬
‫ا اح ا ار ي = ام‬
‫ا ا = مي‬
‫ب ا‬
‫ا اَ =‬
‫ات ا ا‬
‫ن ال ا ا ا ي‬
‫ا ف الا اسم‬
‫ف ا ا ا ري‬
‫ا َ اف لَري‬
‫ا ايم ن م ب ا ام‬
‫ر نح‬
‫ما‬
‫ام‬
‫ا ا ن ا ا اَ ا ا اماَ‬
‫المح‬
‫ا ام اا ا ال َ ا اَل ا‬
‫ا ا ح ر‬
‫ال َ‬
‫ا اَل ا ا‬
‫ر = ام ا ا‬
‫ا امن ي ا رَ ا ا ا ا اَ = ا ال م ال ا ايرا‬
‫اك ال َ‬
‫ثم ي ا رَ ا افحدم ال ر = ان ا اي ا حدم ا‬
‫ا = من م ل م في لَ ن ا اف‬
‫ا ان امت ات ا‬
‫= اد ا ا اَل الثر ب ا ا ن ال‬
‫الم ر‬
‫ر=‬
‫ا اَل ا‬
‫لي ال ام = ا ا م رك ب لَ ارام‬
‫ام ارل‬
‫ل ا‬
‫ال َ ر ن اات‬
‫ف ال َ ثاات =‬
‫ام الث‬
‫فصل‬
‫ٌ‬
‫م‬
‫ال‬
‫ان ي = ب ا َا ي ر ال‬
‫= ا ا ا اظ ا ر س ا‬
‫ي‬
‫ا ا ا اَا م‬
‫ام ايس اَ م‬
‫ام امر ل ا ا ا َ ا م = مم ا م ان‬
‫اف ا ا ن الث‬
‫ا َا = اا ا ا ان ار ا ا ا م اَا‬
‫مث ح ا ا‬
‫ا اَل = ا ا مث ا رل ا ا ا‬
‫ب لر‬
‫اد ا ا ار ال م ف ال م ي = ب ا ار‬
‫اس فرا = ا م ر ا ا اَل امن اس ابا‬
‫ا ا‬
‫ا ا ا ي س ف س ا = امن ا ا ا الب ا ن ب ب اح ا‬
‫ا ح ال ا اسا ا = اف ا اي‬
‫ان ان اي ار ا‬
‫مس ا ا ب = اف ا ا ام ا ا ا م ب‬
‫اك الم يس‬
‫اا ا‬
‫ال‬
‫ف لا‬
‫ا اظ ا ر ال ا اد امن ا اَ = افد م ا رد مرا ا‬
‫فصل في التداعي في الطالق‬
‫ٌ‬
‫ن ا َ ا من اب ال = ر‬
‫ال ا ل ار م َ ا‬
‫اليم ن ام ار ال ايح‬
‫لَ‬
‫ا اس اح = اب ا ا‬
‫‪86‬‬
‫ان ايدن م ا د‬
‫اي رم ال مي ا ام‬
‫ار‬
‫فل‬
‫ب لا اسم = َي ال ا‬
‫ام ا اد ا = ا ان ايدن‬
‫ا ا = لا ا م‬
‫ت م ال ا م‬
‫ا ا ا‬
‫َي من ا ام‬
‫ا امن اد اس ال ا ا ثم ا َا = اي ا ام ر ا م اَا‬
‫ا امحظ ر‬
‫ر=ث ث ف‬
‫ا ا ن امرت ل‬
‫المَ اب = ف ل‬
‫ا ا ف ا اا‬
‫ا ان يد ا ااَ ف ا‬
‫ث مم ا ن = لب ات الحم ب لحم ا ا ارن‬
‫ال لَ‬
‫ا‬
‫ا‬
‫ا ح ث ام َ ام ف ال امن = ي لَ ا في ا ر‬
‫= ا ان اارا ا َ ا ا اف اَ‬
‫ايم ن ا‬
‫ا‬
‫فصل‬
‫ا امن‬
‫اف لا‬
‫ثم ال ار‬
‫ي ا رَ ا َا ار ي = ثم ا ارا ال ا ا لَ‬
‫اليم ن = ا اَل ا ا‬
‫ا‬
‫لَ ا‬
‫ي‬
‫ن‬
‫= مس ا ا ي م ان ال م ن الم ار‬
‫اح ال‬
‫لس اف ا اا ا م ا ا‬
‫م ا ا ت من ا‬
‫لك الم ا رَا = ب ر‬
‫راف‬
‫ا ا ي ا رَ ال ا ا السر = ال‬
‫ار ام ا ا‬
‫ا اديا ام ا ال ر ا َا = م‬
‫ا َ ن م اَا‬
‫ل ن ف الر ر ا امر ا = ان ر ا ا لر ا اسر‬
‫اي ال ت ف الم ر‬
‫د حرار = ف‬
‫الحدم ف ال‬
‫ب‬
‫ف اس ر = ل م ل‬
‫ا اي اب ا‬
‫ا دس لحر اا ا = ا اَي ال َت ب ا ر الم اا‬
‫ا‬
‫= َ ي‬
‫م ل ن‬
‫ا‬
‫ا الي ا‬
‫فصل في المراجعة‬
‫د‬
‫ا م‬
‫ر ا‬
‫ا ا ا ال ا‬
‫ب ام ا‬
‫= ف ا ن ال‬
‫ا‬
‫ال ل‬
‫س الر‬
‫ر‬
‫لحم س ا ال ر ا ا ا‬
‫ل امري ا‬
‫=ب ا‬
‫رَا ت‬
‫ا م ا ت = ا ارت ال ار ا م‬
‫م اَ‬
‫ا ام ام ا اا = افم ال من ار‬
‫فصل في الفسخ‬
‫ا افس ف س ب ا ف = ب ا َا ا ف ال‬
‫الا س = ف ا فم رث من اس‬
‫ا امن ايمت ا ا‬
‫فس م الا س في م ام = َي من ر‬
‫ايا‬
‫‪87‬‬
‫ر‬
‫ا اَل ا‬
‫اَ ا م ال ب ر = لم اال‬
‫باب النفقات وما يتعلق بها‬
‫ُ‬
‫ا‬
‫لَ‬
‫ت=ف‬
‫ا اي‬
‫الا ر ا رل ا ا ين ال ا ال‬
‫=‬
‫ف ال د ر لَ َ ي ا‬
‫الحدم ف ال س ا حدم ال ا ا‬
‫=‬
‫اف‬
‫د ر ح ل م ان الح ت‬
‫ام‬
‫ا ا م م ار‬
‫ل ا‬
‫بل‬
‫ا‬
‫اا‬
‫= م ا ن ال ا ا ن م اَا‬
‫ام‬
‫ا اَل ا ر م اَا = ال الر ب ل ا ا ا ا‬
‫= ب َم الم‬
‫ا اَل ا ا ام ا ن‬
‫يسر ا ا‬
‫اليم ن ل ام‬
‫م اَ ب ام =‬
‫ا ام ا‬
‫ا اير ال ا‬
‫ا ا ر م ْ ث ت ال ال = ا ام ايم ن ايس اح م ل‬
‫التداعي في َّ‬
‫فصل في َّ‬
‫النفقة‬
‫ٌ‬
‫الم ا ا = اا ا ل ا اب ا ان ار ا‬
‫لَح ن = ف لا ا ل ام ا ال ايم ن‬
‫اراف ا ت = ا ا ي ب ل اي ا م ا ا ت‬
‫ا امن اي‬
‫نا ا‬
‫ا ارا ف ا ل ا‬
‫ام الم ا ن امرا ا‬
‫الحَت = الر لَ ايم ن ف ام ر‬
‫اف ار الا ال ا ام ا ا‬
‫حدم ام ا اَل ي ا ا ا ت = ادحدم م ل ا س ا ا ا ثا ت‬
‫ل‬
‫ا َا = ف ل‬
‫ف ن ايدن ا ا ال ام‬
‫اك م اَا‬
‫ا‬
‫ن ا اماَت ف‬
‫لك اليم = اث ا ات ح ا ال ا‬
‫ا‬
‫ف ن ايدن م ي ح ا ال ا ا م = ا ام ب ح ل ا ا ا م‬
‫الح م‬
‫افح ال ال م ن ال سم = مس ل‬
‫م سر ام ا اليم ن ر ا = م سر ا ا الن ا ا‬
‫ر‬
‫ي‬
‫اليس ر = الا ب ل‬
‫لحم ا اَل ا‬
‫ا ب ا‬
‫ا ا ب ب ر ت السا ر = الحدم ب س ح ح ل احر‬
‫وغيرِه َّن من َّ ِ‬
‫فصل فيما يجب للم َّ‬
‫طلقات ِ‬
‫ق ِبها‬
‫الز ْو َجات من النفقة وما ُيْل َح ُ‬
‫ُ ُ‬
‫ا م ان ال‬
‫لل ا ا =‬
‫سد ن ام‬
‫ماا‬
‫ا ات احم ي ا ت ا‬
‫ال س ا ا ا ر ا‬
‫= لا‬
‫م ل ن م ات احم من ابا = اس اثن سد ال ن ايمت امن ا َا‬
‫السد ال افا = ف ار ام د ار ا اا‬
‫ا ف ال ا ف ا‬
‫ا ا م اس ا ا ام‬
‫الحم = ا س ر ا ا ر ف ا ر‬
‫ل ا‬
‫دح ل ال ي‬
‫ا ح ات ا َا ار ي = ف‬
‫‪88‬‬
‫ب‬
‫= رف ا سم‬
‫ا اَي د‬
‫من ا‬
‫ا اح‬
‫ا ا لَم ا َا = افاَي ا من سد ال ا ا من اا ا‬
‫م اا ال‬
‫ا الي ا لَر ي سد ال ب لا ا = ا اَل ا ي الر‬
‫م ا اَل = ال ام ايس اح‬
‫ا‬
‫مر ا الي ا‬
‫= لل ام م م الر‬
‫ار ا ر‬
‫ا ام‬
‫بم ب‬
‫ا اب ا ا ابا ل ال ا اْ ب = اح ل ار س‬
‫ا ان ا ن ام‬
‫اك ا‬
‫ا‬
‫ات احم = ي ا ت ل اا ا ب ل ا‬
‫ا اح ب لا ا = ا ا ا افم ا ا ا ل‬
‫اب ا ث‬
‫ب ا ن‬
‫ا ان ايدن ا ف ب ا سَ ن = ف ر‬
‫ا امن ال م ف ي الا ر اح = ا ا ن ا ايس د م اس ا اح‬
‫ف ار‬
‫= ما د‬
‫ا د ام ار‬
‫ب اح اس ا ا ات ا‬
‫ن‬
‫= ا‬
‫ال‬
‫لل ا‬
‫الس ر ال م ن المد ن‬
‫ين = ر‬
‫فصل في الطالق باإلعسار بالنفقة وما يلحق بها‬
‫ال‬
‫ن ا اا‬
‫اب ا ام ال‬
‫من ف َ = ا‬
‫الح م ان ا = ف ال ا‬
‫= ادمث‬
‫ا‬
‫اك من اب ث ت م ا‬
‫اس ح‬
‫ا ارين‬
‫ا ن دس ا ادمثَ‬
‫ان ا ا ا ا ا‬
‫ام ا ح امن َ‬
‫اا‬
‫م ا اا ل = ا ا ن ا ا ا ا اا ا‬
‫الح م‬
‫اك‬
‫ا‬
‫ا َ م ن ا ن ال سم = ا ا‬
‫ب ا ر ر اَت‬
‫ا ا ا ال‬
‫ح اماَت = ف ار ا‬
‫ام = ايم‬
‫ا ا ا ال‬
‫ب‬
‫ب ي را ايا‬
‫امن ا ن ا‬
‫ظ ا ر = اف ا ا ا ا ا ب ا الحدم ا ا ا ر‬
‫ا‬
‫ام ا‬
‫فصل في أحكام المفقودين‬
‫ب ار ال ر = ف ا ر احر حدم امن ف ا اسر‬
‫ا حدم ام‬
‫= مم ا ام اب ا‬
‫ا م ر ف الم ال‬
‫ا د امن الي ا ال م احر = ب ان ايد ان حدم اد لم سر‬
‫ا ان ايدن ف الحر ف ل ام ر = ف م ل ا ال ا ال م ر‬
‫في ا ا ال م م ا ا = ا ا ح ال ب اسب ان اس ا‬
‫م = من ح ان ي‬
‫ا ا ا ال ا ب ا ر‬
‫ا ي اسم الم ا اَل امم = ا ا ا ا ا من ا ف‬
‫م‬
‫‪89‬‬
‫ال ي م‬
‫ا ا ب ال‬
‫ا امن ب ار‬
‫ف ا ا ا ل = ل امن ام‬
‫المسَم ان ي ا = اف اراب‬
‫ب ا ا ال ا‬
‫ب ار‬
‫ا حدم ام‬
‫ام ا ال اَ م ا‬
‫ا ل افم ا م م ا‬
‫الس ان ا اام‬
‫م ان ر‬
‫الم في رم اار‬
‫الحدم ا ار = م اب‬
‫ال ان = ف الم ال ا حدم امن اف‬
‫ال امَ اح ام = با ر م ا ا ر الم ا ام‬
‫ال ام حم = ااربْ ال م ال ا ن ال سم‬
‫ا ان ا ات ام ن‬
‫ام ال في ن‬
‫اا‬
‫= ن‬
‫ر ال‬
‫ف‬
‫فصل في الحضانة‬
‫من ف‬
‫ا الا مس ب ا‬
‫فم ن اس‬
‫الح لَح ن ف الح ا = ا ح‬
‫بل د‬
‫ل ا يس ا اف اس =‬
‫ا ا رف ا لل الرس ال ا = ن ف ا م ر ا ا‬
‫ا اد ن من ات الرحم = ا رل ال ن ات امح ارم‬
‫لل ا ث ر ف ال د ر = ا ح م الح ف الم ر‬
‫ا ا‬
‫لَ‬
‫ف ا‬
‫الم ا ل = ا م الل ثم م ا ا‬
‫اف م امن ال ا ا اس‬
‫ف م ا اف ال اف م ا ا = ثم‬
‫ف ت ف ل ا م ثم ا ا اا = ف ا ت اف اا اب اراس‬
‫السن ا امر‬
‫اح‬
‫= ا‬
‫ر‬
‫ال ا ا ب ت اب ال ا‬
‫ا ر ا ال ر ح ال ر ي ا = الحر ال َ ت الر ي ا‬
‫ا ا م ال‬
‫ف ا‬
‫ا ا ا = ا ا ل امح ن ل ا‬
‫ل ر ا ا ا ا = اراا ا ال ر ا اا ا ا‬
‫م س‬
‫ا ي ا من‬
‫ن = د ان س‬
‫الم ر ا‬
‫ا اَل ا‬
‫فر ال ا ل = با‬
‫ا س ي ن ال ا‬
‫لمح ن س ا‬
‫ح ب ا‬
‫اك مس ل اح ر الح ا = ر ا‬
‫اف ا‬
‫ا يم ا ال ن من ار امن = من ح ن ا‬
‫رم = ف س ا م ا د‬
‫من ل ل اح‬
‫رت‬
‫باب البيوع وما شاكلها‬
‫م يس‬
‫اي‬
‫اسم =‬
‫ر‬
‫ااا‬
‫اك س ا‬
‫م م اس ادن‬
‫ا الحدم‬
‫ا‬
‫ا م‬
‫ا ثا امر = ا اح ا ان ال مي‬
‫ا ف‬
‫ا‬
‫ال اي ال رل الح‬
‫ن ا ا = م ا ثر ار ف ثا امن مم ام اا‬
‫د م الي ا ل ث ر = ف ثا امن ا ام ث ر‬
‫‪90‬‬
‫ادر‬
‫الم ي م اَ‬
‫=ب ا‬
‫د‬
‫= ار ا‬
‫ن‬
‫ال رل ن د ن حرام اب ا‬
‫ا ا م اي ام ا راد ا ام‬
‫ام اا‬
‫م‬
‫ا ام مس ا ام ار = ا ا ال ا‬
‫ا ا امحظ ر = ار ا ف ال ب لَ ر ر‬
‫اا‬
‫فصل في بيع األصول‬
‫ب ا رل ف ال‬
‫ا م اَا =‬
‫ال اي ف ا‬
‫= ممن ال‬
‫ب ا ر ا ثم ن ا‬
‫م‬
‫ا‬
‫م ال‬
‫ا ر ف الم‬
‫ن ي ار ال ا = ن ي ام ام ا ال‬
‫َل ال ا ال س ر = ب م س ا ال ا ال م ر‬
‫ب ا رل الم ر‬
‫من ا ا ر = لب‬
‫آ ر من ا ر‬
‫يس ي ب رال اب‬
‫= ان ا ر اف ال ا ن ا‬
‫ا ب ا‬
‫ا ا ر م ر ار لَم‬
‫= ا‬
‫ا ر لَب = ال اي ام س ا ب ف ال ا‬
‫ا‬
‫ر‬
‫ا ب ر = ال ر ان راد ا ب‬
‫ف الثرم ر‬
‫= ان ا ار ف ا ي‬
‫د ا ا َ ا ار لَم‬
‫الم ن د ان ا ي اي = ف ي ل ا َ لي ا ايح‬
‫ب لم ا ا ارن‬
‫الم ي ب لث امن = ار س ا‬
‫ا رل ب‬
‫ا‬
‫ا ام ن م اَا‬
‫ا ا ب ل ا ا ام ام ا ا ا = ف ا‬
‫ا ال‬
‫ف الر ار ن يس ث ال = سد ال‬
‫دس ا‬
‫ا‬
‫ار الث امر = ا ا ال‬
‫م ار ا‬
‫ال ر ف لك مث ال ا ر = ر ا ن‬
‫ا ابي مَك ا ا ب ل ر ا = ا ر اي اا‬
‫الم ر = م ار اي‬
‫ا ا ا رل ال ف ا‬
‫فيم ا ا ا ر‬
‫ا‬
‫امت‬
‫امن‬
‫لَم ار‬
‫ام راف‬
‫لَ م ر‬
‫م ال ر اار = مَ ا ام ال ا فيم ي ار‬
‫اا ا ا‬
‫روض من ِ‬
‫وسائر ِ‬
‫الع ِ‬
‫ِ‬
‫السَلع‬
‫الثياب‬
‫فصل في بيع ُ‬
‫اي ال ر‬
‫ف ن يدن ام ي‬
‫ان ايدن م ا‬
‫بل ر‬
‫ال‬
‫ن‬
‫اا‬
‫اا‬
‫=‬
‫ا = اف ن اك‬
‫اَت = ا س افم‬
‫ام = مم ا في‬
‫ل ا‬
‫اك‬
‫من ا‬
‫ا ا ا اَت الم ف = ام ل اي ا ا ا ب‬
‫‪91‬‬
‫حدم اب‬
‫ت ا اا‬
‫د ا‬
‫ات‬
‫ام‬
‫ف‬
‫ار‬
‫ا ابي د ر‬
‫ا امن يا رَ ام‬
‫ال اي‬
‫ب لم = ا اَل الحَ‬
‫ي ت ا داَ = الم اي امن‬
‫ا اَل ان ا ا = ف ام‬
‫ا الل ا‬
‫ح الم‬
‫ا ن ال‬
‫ا ار ن ح ا اام‬
‫ال ل ام ا ل‬
‫ابي م ا ا ب رلر ا = ب لث امن ال ا‬
‫ي ا = ا‬
‫ام ب‬
‫ا ام ح ا‬
‫ايظ ا ر ال ا د بد ر م ام = ا ب ي م امن اظَ ام‬
‫فصل في بيع َّ‬
‫الطعام‬
‫ال اي لَ م ب ل م = ان‬
‫ا ار = مث‬
‫ال ي لَ ر ت ب‬
‫ال اي لَ م ا الا ب = مم ا‬
‫م =ح‬
‫بل‬
‫ال‬
‫م ان الحرام‬
‫ا‬
‫بمث م ا ا ل ا ا ا‬
‫م الم ايدن ن ا ر‬
‫ا ي ت ار ر ا ام‬
‫دل ا ر‬
‫ام‬
‫ا ر م ا ت م ار =‬
‫= ا ام ا ا‬
‫ب‬
‫ال‬
‫ف ا‬
‫بر‬
‫ا = من س ا ا ن الن ي اب ا‬
‫ا ابي ام َ م ب ام ا‬
‫فصل في بيع َّ‬
‫الن ْق َدين والحلِ ِي وشب ِه ِه‬
‫ٌ‬
‫ال ر ا ف‬
‫اا‬
‫ا الم ار ا اَ = ب ل ا ن ب ل ا ر ف لمب ا ال‬
‫بل‬
‫ال‬
‫المث ث ن ي ا ارل‬
‫ال رل ف ال ر ا‬
‫ف = ا ام ا ا‬
‫ابي ام حرَ مم ا ر ا = ب ر س ا اا ا ا‬
‫ا‬
‫ال اي ف‬
‫في ال ا = فب ل ر‬
‫د م ال‬
‫ا‬
‫اك ا ا‬
‫فصل في بيع ِ‬
‫الث ِ‬
‫ق ِبها‬
‫مار وما ُيْل َح ُ‬
‫في ا رل م اار‬
‫الم ث ال ا ر = ا ال‬
‫اي الثرم ر ا‬
‫ا دس‬
‫=‬
‫م‬
‫ا ح الم ا ا ح ا ام اا = ام الم ايدن ب ل رل لَا‬
‫ب ا رل الم ار‬
‫مَ احر = لب‬
‫ا َا الا‬
‫ف الثرم ر ا ا ا = ب ام ثم ر م‬
‫ااا‬
‫ا‬
‫ا ايح‬
‫ب =‬
‫ف ا ار‬
‫ا‬
‫اك ان يس اث ال = ا ثار من‬
‫ف‬
‫ا‬
‫ان ثَ ن ايدن م اس ث = ب ا ا ا اد‬
‫ا ان ايدن لثا امرات ا ا = افم اَ ايس ي ام‬
‫ت‬
‫ف‬
‫ر ال ا ارم ي ار ب ل ا‬
‫‪92‬‬
‫=‬
‫ف‬
‫ا‬
‫اا‬
‫ال ا ا ال‬
‫ن‬
‫ا ا‬
‫اا ا‬
‫ال م اا‬
‫فصل في الجائحة في ذلك‬
‫ال ف ال =‬
‫الري‬
‫ح مث ر‬
‫المراساَ‬
‫ا د ام ا يس ا‬
‫م ان ال ا ا ي = اد ا د ل ا ر ال ي‬
‫ال ا ي ام‬
‫ف ن ايدن من ا ا م ا ا ا = ف ل‬
‫لَث امن في م اَا‬
‫ا ان ا ن من ا ر اف الث امر = م ا اَ ا الثَ ا ف ا اَل الم اار‬
‫الم ر‬
‫ف الب ال ا‬
‫ف ال ث ر = ف ال ا َل ا‬
‫ام اد لي سم ن ال ا ا ر‬
‫الم ث ب لث امر =‬
‫ا لح ا ا ا ا‬
‫ن = اد ا ار ال ت م سي ن‬
‫الا ا الحَ ب‬
‫من ل = ن د ان م‬
‫دَ الب‬
‫ا‬
‫يي ا ا ا‬
‫اي الر‬
‫الرقيق وسائر الحيوان‬
‫فصل في بيع َّ‬
‫ا‬
‫ا ا م يي‬
‫م‬
‫ال‬
‫م ال‬
‫ب ن دل‬
‫َ الس ام = ح الم ادر اف ام ا ام‬
‫ا ب لم ي ا ام‬
‫لَ ي م ا ام =‬
‫فيم ب د ل اَ‬
‫ا ا َ اح ا = ث‬
‫ااَ ل = م ا‬
‫ادمث ال ا‬
‫ا ب = ف لر ف ال مي ب‬
‫ا اب ا ر‬
‫ظ ا ر = ل امن ايد ن ب ل‬
‫ب ب ام م ا‬
‫ام اا ن ر‬
‫الحَت = ا َ ا م‬
‫ال َت ف ال ا م‬
‫ا‬
‫ر‬
‫اك الا اسم‬
‫اث ت ف ال ا ال ا م = د ان ا اَل الب ف‬
‫ا اح‬
‫ا‬
‫ا ا ا اَل ال َم ب ام ا ا ل ا ف = ا ر ال ا ال احَت ب ل ا رت ا‬
‫ر‬
‫اف‬
‫د‬
‫ا الي ا ف‬
‫ااا‬
‫الحَت ا اَل ام ررار‬
‫ب من ا ار = ايحَت ا‬
‫ح‬
‫م ام ا‬
‫ا ار م ا ا = ا ل ا‬
‫اك ب ا اف اح اسن‬
‫ا رل ا‬
‫الث امن = ا ان ايدن ا‬
‫ا ار ن ت = ا َل ا ا ا ري ب لر ا ا ت‬
‫ال اي ام‬
‫ث ت‬
‫الا س ن ا ا ا ا من حدم = ام ا ا ار‬
‫ا ايحَت الب ام ا ال ا = ب ل َم الظ ر ب ل ا ر‬
‫اليم ن ر ا‬
‫ا اح ثم د ل ا ا = ب ال ام ي‬
‫ا‬
‫اَا = ا ر ا مد بمَك م‬
‫م ف ال ا‬
‫اب‬
‫لَرد‬
‫َم‬
‫اح‬
‫اَا‬
‫اس ث‬
‫ال ا م ال م ن ف المرد =‬
‫ا‬
‫ا الم ا ف الح ان درَ = ار ا اَل ا رال احمَ‬
‫ات احم ا ا ا ال‬
‫= الم ايم ا ا اَل ا ا ا ري اي ا‬
‫‪93‬‬
‫السي = اي ي اي ا اَل ا‬
‫ر‬
‫اد ا المري ف س ا‬
‫ال ا ف ا ب ام َم ام اح = ا رار مم ا ي في اح‬
‫را ا ل‬
‫ال‬
‫الب ال من اح ل ي اب ا = ان اا‬
‫ام ا ا ث ر‬
‫ام اا ا ال ري لَ ر ر = من رم م‬
‫ثم ب ب ر ا اَل ال ا م الا‬
‫ا ب‬
‫ال احم ا‬
‫ا ف‬
‫ف س ال ا‬
‫الر ا‬
‫ا = ال ا َت ن ايدن م ان ا رم ر‬
‫اس ر‬
‫= ا ف ا َ اي‬
‫ال = ا ال ا م ا ثرر ف الث امن‬
‫من = ث ث م ان ال ر ف س ا ن‬
‫ا ال احم‬
‫اث ت ف ا ا‬
‫ا ا ا احر اك ل اث ت ف = م‬
‫يث ت ال‬
‫ا‬
‫ا ا‬
‫ان‬
‫الم راف = ا ا ا ا‬
‫ظر ف م ل ا‬
‫ا‬
‫فصل‬
‫ا ن ال ا الم اي = ا‬
‫م نف ا ي =د‬
‫بي م اد ل‬
‫ال ف ف ر‬
‫اس ث‬
‫اي‬
‫ا‬
‫اد ادَ الب اي‬
‫السب‬
‫ي‬
‫ر‬
‫= َث في ال ا‬
‫= ا ي ار ا‬
‫ا ا ر ار اَ ن ام من‬
‫ا الي ا ي ا ل في لَ حيي = من ا ر الحم‬
‫ال َت ف ال َ ف الر ا ا ر = ام را ال ا ا ف ح‬
‫ا اَل ال د‬
‫َل ال حيي‬
‫ا ف ال م ن ن ا ال ا سَ‬
‫فصل في بيع الدين والمقاصة فيه‬
‫ٌ‬
‫= ث لث ف ال َ الر‬
‫مم ا‬
‫ا ا ام ا‬
‫د‬
‫اف‬
‫اا‬
‫ا‬
‫ال ي ي ال ن = م اس ي من ا ر ا من ا ن‬
‫الث امن‬
‫ام ح ر امن = اا ر ب ل ن ا‬
‫امر‬
‫الي ا ا ام اي = ا ابي ب ا ر‬
‫ا ي ا ا الا ب‬
‫م ن ايدن من ا ر = ا‬
‫لَ ن م اَت =‬
‫اا‬
‫ا بر =‬
‫المث ام َ‬
‫ال ن في ام َ ي ا ا ا =‬
‫ا اَت‬
‫الحدم ا ا ا ا‬
‫ال ر ا الم ار‬
‫ف ال‬
‫ن ر ا‬
‫ا ر ام ا‬
‫ف ي من م ا م ا ا‬
‫ا ا ر ن اب ا من اساَت =‬
‫ا ان ايدن من اساَم اب ا ا اام = ف ل ا ت في السمي‬
‫ا ي ا ا ل ال ن من ال ن ف = ا ن ا ر ا ا م ا‬
‫ا‬
‫الل = مم ث‬
‫افم يد ن ب‬
‫فر‬
‫‪94‬‬
‫ا‬
‫افا‬
‫اي‬
‫السا ر‬
‫افم ا‬
‫حَ‬
‫ف ا ا ر ال‬
‫ف الَ ا ن ف الحَ‬
‫في ا ر م ف ال ر م‬
‫ام = ا‬
‫يم ث = م د ن ا ا ب ام‬
‫ا‬
‫ا ا = ا اَل ا ا ا‬
‫اك ف ال ا ر ا ن المثاَ ن اح = ب اح‬
‫اح ا اف ا ا ا ا‬
‫= اح يد ن م من اساَت‬
‫ف ا اف ال ام ن ا‬
‫= ن د ان د م ام ا اح‬
‫ف ا‬
‫ا‬
‫ان يد من ام ي ا ا = في ب‬
‫ام اا‬
‫ف ا ر ا ا اَ م ا = ا ال ا ا ا ا ر م ا ل‬
‫ا رل م من اساَت ا ابي = حَ د ر ا ر ال‬
‫ال َت ف ا ا ر م د = ث لث ا ام اساَم ا ح‬
‫فصل في الحوالة‬
‫اح‬
‫ح ب‬
‫ام ا ح ال ب ا لم ايح = ب ل‬
‫ب رلر ا ال َم من مح = َي ف ال ام ر ب‬
‫ل ا ن اح‬
‫فيم‬
‫اا‬
‫ان يح ا ر = ا‬
‫اح ال ا ن ف = ث ام ن الا ب ا‬
‫ا ح ب ا‬
‫ف ال م م ح ل ا = ر ا د م من اساَت‬
‫ف‬
‫ا الا ب‬
‫ف ا م اساَم ا ر = ي ا ارل الحَ‬
‫فصل في بيع الخيار و ُّ‬
‫الثنيا‬
‫ٌ‬
‫= ا ا ا َ ب ل ام ي‬
‫ال‬
‫اي ال ي ر‬
‫ب اي م = ف ا ر اد ل ا ال م‬
‫دل ر ف ا ا‬
‫في ا رل ال‬
‫رال‬
‫ا ب‬
‫ال ا = ا ا ا‬
‫ال اي ب لث ي لا س ا = ال ا ر ب ل م ن لَم‬
‫ا ال ب ا ار ال ا ام‬
‫د ار ا في اب ا ا =‬
‫ال ر لَث اي ر مَك امن = ب ا لي ا ح ر الث امن‬
‫ا ن ا ا ا اب ا ال ا = ا بحر ا ب ا ر احر‬
‫ا ح ث ام ا رل ا اَل ال‬
‫م لَ‬
‫ال‬
‫= اف اح اسن ال ا‬
‫ال رل‬
‫= م‬
‫ب ا مس ا‬
‫ال ي‬
‫فصل في بيع الفضولي وما ُيماثله‬
‫ٌ‬
‫ا ح ر ي ا ا اَي ام ل = ب ام َ ي السد ت اح ل‬
‫الث امن‬
‫ا َ ا م ا ال ي ان اا ر امن = ب ا ال ب لمَك‬
‫ا‬
‫‪95‬‬
‫ا ا سم‬
‫=ل س ا‬
‫الم ي ب‬
‫ان ايدن ات ا‬
‫اف ام ال ن م ا ح ن = ف ثا امن اح ا ا امثم ن‬
‫ا‬
‫ا َ ام ا ماَ = ا ا ام اب ا م ا ا ا ال‬
‫ال اا ر‬
‫ا ال اي اح ا ر = ب لم ي ب‬
‫ا ا ر امن ف‬
‫ال اي ا الا س ا ا‬
‫ا ام ب لا ر ف ا ال ر ف = م‬
‫ا ال ا الث امن‬
‫ا ان اي م من اب ان ام ا ل ا امن = ف ل اي م‬
‫ن د ان لم ب الب = ا س ل ا ر ر م‬
‫ح ر ل ا من م ل = ا الم ي ا رر ام ر من ح ل‬
‫الحدم ام ال ي ام ب ا = ام َس‬
‫الر ا‬
‫ام ان ر‬
‫ال ا م اَ َل الس ا = ام اب ال ا ل ل ام‬
‫ال ا‬
‫ال‬
‫ال ا اس ا ا ا ام ال ا = اس اد ات ن ا اَ ل ام‬
‫ْ‬
‫ل ال ي م اب ف ال ام ْ = ال َت ف السد ال ا اَل‬
‫اك ام اس ا ا َ من ا ر ان = م ر ا ن م ات ادمث م اس ادن‬
‫اد ا‬
‫في‬
‫ال ب ال ا ام = ف ال ام ت ا ا د ار ا م اس ا ا‬
‫ح ر لا سم ام ر ك ال = ا اَي ا ن الم ايدن ا اماَ‬
‫الم اح‬
‫يم ا ال ي م اب ن اب = لَا سم ا ر ا‬
‫ا‬
‫اك اح اماَ ا = اب ا ال ايم ن ا ام ا اراد‬
‫ا اي ا‬
‫من ا‬
‫فصل في بيع المضغوط وما أشبهه‬
‫ٌ‬
‫امر‬
‫ا امن اب ف ا ر ح ر ا ر = ب لا ر ام اح ات ا‬
‫ان ثا امن‬
‫اف ل اي ن ا ا ا امر ا امن = ب ا ايح الم ا ار‬
‫ال َت ف ال اي ل ا م ا ا = ث لث ا ا ا ممن ا ا‬
‫فصل في مسائل من أحكام البيع‬
‫ا‬
‫َل ا ي ف ث = اح ر ل ا ي ب‬
‫ف َ ا اَل الس ا يح ام = ا اح‬
‫ا ار ا ام اي ا‬
‫المحظ ر‬
‫ابي امن‬
‫ا لَ امح ر = لم ا م ان ا‬
‫ا ي ح ن ب ا رل ن = م ا امح ن ا اي َ الث امن‬
‫ار م ان ال ر = ف ي ا َل المر‬
‫ين‬
‫را‬
‫ا اا ا ر‬
‫ر‬
‫م ات ي ل ا م‬
‫ا ام ا ار ال امري ا ام ب = ن‬
‫ام ب ح‬
‫ف ن ايدن ح ال ب ف ا ا = من ثَث اي‬
‫ا ام ب ال ار ح ل م ا = ان‬
‫‪96‬‬
‫ال ارث ان ا ب ا‬
‫د م ال‬
‫ا ي م اَا = اي ار ب ا اح ا‬
‫المر‬
‫ار ا ام‬
‫=‬
‫ال َت فيم ب ا ال ا‬
‫ا‬
‫ب ام ال اي ب ايد ن = ارسم ن ا ل ب ال ن‬
‫فصل [ومن أصم أبكم العقود الخ]‬
‫ا امن ا‬
‫بم ا ا ل‬
‫اف ن ايدن ام‬
‫اك لَ ام‬
‫اد ا‬
‫ال ا امل‬
‫م افر ا‬
‫اب‬
‫= ا اي ا ال‬
‫ا م اب اد ام ال‬
‫ا اَ امت‬
‫ا ا بر‬
‫ر ا اف ا امت = ام‬
‫ا‬
‫اك امل ام اا ا = لا ا ف ام الا ام ام ا‬
‫ن ال ر = يم ا السدران لَ م ر‬
‫ا ي ال = ابي د ا ا اماَ‬
‫ا‬
‫ا ان امن ل = ا امل امن ا م من اب‬
‫فصل في اختالف المتبايعين‬
‫ت ب ا امن = م ا ا ار ن د ان ف ا ر الث امن‬
‫ا اح ث ام ا ااَ ا‬
‫ا الم اي ت ام ي ا ف لا س ا ا = ام احاَا ا ا اد ا ا ا ا‬
‫ال ا ب لب ثم الم ار = ف ا ا ال ايم ن ا ا ر‬
‫الر ا = ا ن ح الا الا س ام ا ل‬
‫ثم ل ر اح اب ر‬
‫ا ا ا يح‬
‫ا ان اي ت اف لا‬
‫ان ايدن ف‬
‫ف الا س لل = حدم ا سح ن ال ا اا ا‬
‫ا ا ار‬
‫لَ ا ار = ا ال ب الا‬
‫اليم ن اا ا ا‬
‫س ال َت ا ا ا = اس ا اب ا ا‬
‫يم اف ا‬
‫اك ا ام ي ا‬
‫ام ي ت ا ا ا ل الر ا = ب ا‬
‫اح ثم الم ي ب ا َت = ف ا ا ا اس ا اب ا الحَت‬
‫ام‬
‫ا ا ا ن ا ا ل الم‬
‫ام = اب ال ر ب ا‬
‫ا م لك = لب ا ا ال ايم ن س لك‬
‫ا ان اي ت ف لا‬
‫ام‬
‫ا لَم‬
‫الا ن = لح ف ال ام ا‬
‫الم‬
‫ا‬
‫اف ا‬
‫اا‬
‫= اح ل اي ا‬
‫الحَت = ف الا ب فيم اي‬
‫الا ا م ار اب ا ا‬
‫د ا لب فيم ا ا ا = مس ا اح ال ا ال ب‬
‫الرب = ام الم‬
‫اد ل ر الر‬
‫ر‬
‫لَسَ ا في ا َا = ر دا ب‬
‫الا ب‬
‫ر‬
‫‪1‬‬
‫ف‬
‫س‬
‫ر ال ف‬
‫ل م اب ا ا‬
‫‪97‬‬
‫ن‬
‫اا‬
‫ا ا ر‬
‫‪1‬‬
‫ام ا ا‬
‫ي‬
‫اح ا‬
‫حدم ا اساَا‬
‫= ا‬
‫م ل ا‬
‫ح ف در ف‬
‫االا‬
‫اك اس رار‬
‫ر = ا اَل‬
‫اك ر‬
‫ام الم ايدن ف‬
‫ا‬
‫ا‬
‫ا ب الم ي د لسر ا َت = في ار اي اب ا الحَت‬
‫ف‬
‫اك ن الم‬
‫ا‬
‫ا ب‬
‫ا ا ا ال‬
‫ابي امن رر ا‬
‫اي ت ال ام ي = ا اي ا ال ايم ن امن ا ي‬
‫الح م‬
‫ا ن ال سم = ا ان اي ت اف‬
‫د ل ار ا ا ل = ب ا ف اسا ا ا ا ا‬
‫ا‬
‫لَم ار الا ب ام ا اسم = ا ا د‬
‫ا امن يدن بم ا ر ا اار = الم ا ار‬
‫ت ا مر اف ل ام م ر = م ار‬
‫احاَ ا‬
‫ن سح ن م‬
‫ال ل امر ا اد اار‬
‫ام ل ام ث ر‬
‫ا م ال ا‬
‫ا اَل امن ب ا = ام الم ايدن ا ا ا الم ا‬
‫ا ا ا ايد ن ا ا ا ر = ف ا من ب ا م ار‬
‫ال اي ف الا ال ن الن ا ا ا = الم ار ال الم ي م ا ا ل‬
‫فصل في حكم البيع على الغائب‬
‫ظر ف ب ا ف ا ار‬
‫ل ل الحدم ا اَل ال ي = ا‬
‫اف امن ا اَل ثا ثا ا اي م = اح ا ا ل لل ا احد م‬
‫ل = ا س لَحدم ا ا د َ‬
‫ي ر الح م ف‬
‫ا ا اَي م ل‬
‫الم‬
‫ف ن ا ام‬
‫اح ل = ي ا‬
‫ا‬
‫= د ل ن ال ا اب ال ام‬
‫ب ا ث ت الم ب ت ا‬
‫م اي‬
‫اي = اد ل ا ال‬
‫م م ان ال ن َي‬
‫ن م ا ر ب ال‬
‫ام ال لح ر = ف‬
‫البحر‬
‫ر م ا ا ل من ر = مث ال ر ار‬
‫ا‬
‫فيمن ا اَل مس اف د ل ا ا ار‬
‫الحدم مث الح ل الما رار = ا‬
‫ف س اس ح‬
‫الم ا‬
‫م ا = ال َت ف ال َي م َم ا‬
‫ا ل الح ر ا ل ال = ي َي م ال من م‬
‫الم ي‬
‫من م‬
‫اي ا‬
‫الر = م ان ال ريم ثا امن ا‬
‫الم ر = لمث امد ا مث اثر‬
‫من مث‬
‫ر ا‬
‫َي ايم ا =‬
‫َل ح م ا ا‬
‫م الحدم ف ا‬
‫اا ا‬
‫الحدم ام‬
‫ا = ا ام ب ف ات ا ا ا‬
‫ل ن م ا ار ا ي ا ل ال = ب ا‬
‫فصل في العيوب‬
‫ٌ‬
‫‪98‬‬
‫م ان ال ريم ام ال‬
‫ا ام م ان ا‬
‫فن‬
‫ام‬
‫ظ ا ر = لَم ار ا ب د ان اس ا ار‬
‫يا ا ا‬
‫ايدن الي ا ال ا ث ر = ف ثا امن اف ا ب ايس ر‬
‫ل امن ار ال ال ام ي = ار ا ا ب يم ر‬
‫ار ا رن‬
‫الث امن = اد ل‬
‫ا ان ايدن ا ْ اب‬
‫ان ا‬
‫ف لم ار ال الر‬
‫= ب يم ال ا ال ا ا ا‬
‫ا ان ايدن ل ا ْ ثَث ا ا ا ل = اف ام ا ا ف لر اح م ب ل ا‬
‫ا د ا ا ْ ا اثم ا = ف ا را ر ب ام د ا‬
‫ا ر ال احا = ف‬
‫اب‬
‫مب ا‬
‫دَ‬
‫ثم ال‬
‫ا ا ر = با‬
‫ا‬
‫يم ا اَل ام اس ابا‬
‫ا‬
‫امن ال ا اب ا ر‬
‫يم م‬
‫ا اَل ا‬
‫الم ار ال ا اب اي َ = في‬
‫ام ا الا ر ام ام اس ا ام ا = اب ا ا‬
‫الم ا اب ا ا‬
‫ال ا = ال ا م ال م ل ام‬
‫د لَب الرد‬
‫ا ار ف ال ام ث ر‬
‫د من ا ام ا ال ر = اد لس‬
‫الر ا اَل ال ام ر‬
‫ال ر = ي‬
‫ال ا من‬
‫السمس ر س ا ار = ح ايد ن لَ ام ي ار‬
‫ا ار ر‬
‫ار ف م ا ا‬
‫ا ا = لَ ا اف‬
‫ا ح ث ام ر ان‬
‫فصل في ال َغْبن‬
‫ٌ‬
‫امن ب ا ن ف م ي‬
‫ب ام‬
‫ا ان ايد ان ا‬
‫ا ا ا ي اس ب‬
‫م = اف ا ر ان ا ا ا‬
‫ا ا = ال ا ن ب لثَ اف ام‬
‫احد م = ا الي ا لَ ر من‬
‫ال ا ام‬
‫اا ا ا‬
‫يم‬
‫فصل في ُّ‬
‫الشفعة‬
‫ٌ‬
‫ا مم ر = ف‬
‫اف ا‬
‫ال ر ي ا ب احر ام ا‬
‫ف ااب ل ا‬
‫ا مث ر ا ادا ح ال ح = ا‬
‫الم ب ل ا في احدم = ا ح ن ار الم اسم‬
‫الحم م الر احل الا ا = ب ا ب ل ا ف ا ام ا ل‬
‫ال رن ا‬
‫اك ال م‬
‫الم ر ف‬
‫ا‬
‫ف الثرم ر ا ن ا ا سم = ا ا ن ا‬
‫ظار‬
‫ا مثَ م ا ارك م ان الث امر = لَ ب ن ا ال‬
‫ا ا‬
‫ا الم بي لَ ر ا ا ا ثار = ف ري م ا ت ا ا ا ر‬
‫ف ال ام ر‬
‫ال اح ان درَ ال ر = ماَ ال ر‬
‫ف ال ر‬
‫الب‬
‫ال ا ر = ف م ا‬
‫‪99‬‬
‫ف ا ر‬
‫د ل اار‬
‫ن اح ا =‬
‫ا اَ ح‬
‫= د اك ال ي‬
‫م لم ا حي فب يم‬
‫ت الم ث ا ا ا ر = ا ا ب ل ا في م اار‬
‫ال َت ف‬
‫ر‬
‫ال رك لَ ي م ف ا ال م = يس ح ام ا الم م‬
‫د ا = ال ر الم ا ل ا ام ا ا ا‬
‫َ‬
‫ب‬
‫ال س ا‬
‫ا في ا‬
‫ف ال‬
‫ا اب ا ا‬
‫الا ا‬
‫َ ام الث امن‬
‫ال‬
‫ا‬
‫ام ام ا ا ا = ا ن احر افحدم ا‬
‫م ار ف ا ا = افََ ي ام ايم‬
‫ا ان‬
‫ا الي ا ا س ل ب م ل امن = اسا ا ا ا ال اي ا‬
‫د لك الي ا ا م امن اار = ثا امن ا اَل ا ب ل ْ ال ر اار‬
‫= ال ام ف ال ر ت م ا ار‬
‫ا ف ال ر ْ ي ا ل ا ن ا‬
‫الرب = ال ر الحدم ب م‬
‫ال َت ف ا راي ر‬
‫ا الي ا لَ ي من‬
‫ا ا اي ي ي‬
‫ر=‬
‫ا‬
‫ا اح ث ام ف ثا امن ال ْ ا‬
‫ن د ان م ا‬
‫الي ا‬
‫ف ا ا ا ف ال رك ف ال ام‬
‫ظ ا‬
‫ا ا = ا ا ا ارث ا الن يح ا‬
‫الحَت‬
‫َت = اف لا‬
‫م ار ام ا ا‬
‫ي ا ام‬
‫اب = ا م اَ‬
‫ر‬
‫ا يا ر م = ب‬
‫انح‬
‫= ا ي ل ا ْ ح ا ب ل ار‬
‫ا امن ال ال ا ام ام ا‬
‫فم ار اف ا اَي ال ا ر ا = ا ا م ايم م ا ا‬
‫ال ر ْ ث ا ن ف اَل م ا ار = يم ا ان اي ا م م ا ار‬
‫ن د ان م ا ر ا ا ا ام = ف ا ا ا ت م ي ال ا ا ام‬
‫ال ارد لَ ي ا ا ب = ن اي ا ا م با ر ا ا ب‬
‫م ب‬
‫يح‬
‫حرب‬
‫ي ر لَ ي يح ادم‬
‫= ن ال ي ح ر ب ر‬
‫م‬
‫= َل ال ي‬
‫م ار لب‬
‫ن اي ام ان ن = مس ا‬
‫ح م ا ر = من‬
‫لم ار من الث امن‬
‫ا ر‬
‫ا حَ‬
‫ا الي ا لَب‬
‫ايَ ا م ال ي ا‬
‫لمَ = ا ال س‬
‫م ا ار‬
‫ح ثم ال ي الي ا ب ا‬
‫الم ار فيم ا ا ار = ا اف ال ال ي مح ا اار‬
‫ا ام ا‬
‫فصل في القسمة‬
‫م‬
‫ال س ام ف ا‬
‫ث‬
‫= ار ا‬
‫الم س م‬
‫اف س ام ال را ب ل يم = س ي ف م ث ا‬
‫‪100‬‬
‫اف ار‬
‫امن ا ل الا س ام‬
‫ن ال ام ا‬
‫اف‬
‫اك ف ا‬
‫اا‬
‫اد ا‬
‫ا ا ا ي اب‬
‫م ا ا ا = ا ف اح ل ا ي ا ا‬
‫ال ا ان سم‬
‫ال اح ر الي ا ايم ا = ا سم ا ا م‬
‫ا اب ان‬
‫س ا اح = ايظ ا ر ف ا م ح‬
‫ال س ام ح‬
‫= ا م حظ ن‬
‫= امد ا م‬
‫سم ال ف‬
‫ا م ل احظ ن‬
‫ر م م ان ال‬
‫ف‬
‫ال سَيم = ل ن م ال‬
‫ال =‬
‫م المم ا‬
‫مس ا ادر‬
‫ال يم‬
‫الم س ام د م اَا‬
‫ا ام ا‬
‫ف ي ام ا‬
‫= في ا‬
‫ا الس ا ف ال ام ر‬
‫ح‬
‫المح ر =‬
‫ا ماَت ح ل ا اَل ا‬
‫لمحظ ر =‬
‫م ام ي ال ا ن ب ا‬
‫ار =‬
‫امن اال الا س ام‬
‫ر‬
‫س ا اب ب ل‬
‫م ب ل ا ن ف ي ار‬
‫ا اَل ا‬
‫الر ا ا ر = من ا ر ا‬
‫س ام ر‬
‫= فيم ا ا ا ال ا ان م ان ا ا ار‬
‫ال ار‬
‫اد س ام ال‬
‫ا اا‬
‫م ا‬
‫ا ا اَ ا = م ادَت ن ر اام ا‬
‫س ام ال ا ر م اَ ا اَل = امح ر ام ا ر الن ح ا‬
‫ظا‬
‫اف ن ايدن م رد ل امن اح ا ر = ف س ام اف ام م ا ا ا ا ر‬
‫ا ا ا ار ا م ا = ام اح ر‬
‫ظ ا ا اف ا ام ا‬
‫المح‬
‫ا اَل ا‬
‫اي سم ال‬
‫اد ا ا ال الا سم َل ال ر‬
‫ا اح د ان الا سم لَ‬
‫ي ارك الا سم ا اَل ا ا‬
‫ر ام = ا ري ا ا‬
‫امن ام ا‬
‫ما ا ا بر‬
‫ر=‬
‫= اف اب ا ثب ت لم ب ت‬
‫ر = لح ار ا ل ا ظ ر‬
‫ح‬
‫رار ح م‬
‫ا امن ا ا ل ي م ا ا سم = الم يس ام‬
‫مث ا راك ح ا ار = د لر احل ال رن ف الم ر‬
‫ا ا ا رر‬
‫د م سم ا ا ر = م ا د ل‬
‫اس ي ا امن = ري ا ا ا ي ف الث امن‬
‫ايحدم ال‬
‫ا ان اا ا ا ام ا‬
‫الب ا ر = آ ال يا ر امن ا ا ر‬
‫ا‬
‫ا ان اا ا ي ا ا اَ م ب لا ا = ا ا اسم ا الث ام ان ادر ا ر ا‬
‫ا ر ايس ر مس ا اح‬
‫الر لَ س ام ح يس ا اح = من ح‬
‫ال ا ن امن اي م في اب ا = ان ا اس اا ا ا ا‬
‫ل س ام ال ت = امر ف ا ا ا ري ب ثب ت‬
‫الم‬
‫‪101‬‬
‫ا سم ا ر ا ثا امر = ام ا ا‬
‫ااا‬
‫ا اح ث ام ا ب ر ف ام م = اف ل ام من س ام ا ا‬
‫ا ام ا ام ر اي ي الا سم ف =‬
‫ل ا في ام ا‬
‫ال ا = مم ا اَل ا ا ر‬
‫ا ا سم ا ر الثمر ا ر‬
‫ظر‬
‫اا‬
‫ال‬
‫م اح م‬
‫ف ر‬
‫ام ا ا‬
‫ظ ا ر = ا ا ن ا ا ي فيم ا ا ا ر‬
‫ا اي‬
‫الا سم ل ار ا‬
‫ا‬
‫ا م ال ارث ن ب ا = ب احم ا ن افاَ م م‬
‫ن ب ا درَ‬
‫ال احَ ا ي اسم ا ان ا َ =‬
‫ا اَي ال ا ام‬
‫ا ا ر امن اي سم ا ي ا ر = ا اَل الر‬
‫لك ال‬
‫لَ ا ثيا = لَ سم ان م ات ا ريا‬
‫د ا‬
‫ا ف ال ام‬
‫ا ار ال ا ي ف ال س ر = من ب‬
‫اك ف ال ام ن ال امد = الحدم ا من ا ر ام ا‬
‫اد ا‬
‫فصل في المعاوضة‬
‫ي‬
‫=ف‬
‫ا ال اي ب ل‬
‫ا‬
‫ا ر ا ثا امر = الم‬
‫م الم ايدن ف ا ا‬
‫ا ا ي ب لم ر اح ي ا ارل = من ا‬
‫ا ن = من‬
‫س لَم‬
‫= بل‬
‫ا م د ن م ان ال‬
‫ماَ ا‬
‫ف ال اح ان درَ = ا‬
‫فصل في اإلقالة‬
‫ر‬
‫ال ر‬
‫فم ا‬
‫اب اار ا‬
‫افا ا ابا اي ام افا‬
‫افا ام ي ال ن‬
‫الحَ‬
‫يا ر‬
‫ال‬
‫ان ايدن بمثَ‬
‫فيم اح = ب لمث ا ا ثا ار ا اا‬
‫ل ا‬
‫الم ي‬
‫ح الر = بح‬
‫لَم‬
‫ايح ف ا‬
‫ف ال يم م ا امح ال = ا ن د ان ف ا ل‬
‫اب ا اليم ن ا لم ايدن = اي اَم فيم ام ا ل من ا امن‬
‫= ب ل ا ال ار اد ل ا ا س‬
‫ل مم ا‬
‫الا س ف‬
‫ر ا الم ب رلر ا ا اف = ل امن ا ار ل ام ا ا‬
‫ا ا ي ح الم اي ت ا ا = ثا امن ال ا ت اا‬
‫اام = اب ا ا مم د ان في الم ا ام‬
‫ا ثا امن ا ثا ار م‬
‫ف د ح ح‬
‫ا د ات بمث الم =‬
‫ا‬
‫ا م ار ا ا ام م ا ا ار ا = ا ا ال ام ي ن اب ا ا ا ب ا‬
‫الم ي ح‬
‫ب لث امن ا ا ف ا‬
‫= الم ر ب ا‬
‫‪102‬‬
‫سر ا ت‬
‫ل فيم ا ر = ن الم ايدن ا ا ل ال ار ا المد ار‬
‫فصل في َّ‬
‫الت ْولِية والتصيير‬
‫اك م ا ل‬
‫م ا‬
‫لم ا ا اار‬
‫ا ت م اَا = الي ا ف ال‬
‫ا ل اي الم ي‬
‫ر ن يا اار = ا ن ا‬
‫ال رل ف ال‬
‫م اا ا ا‬
‫ر ال ن‬
‫ا رر ب ا م ا ا = ال اح ا ان ح‬
‫ال ا ر‬
‫في ام ي ال ا ن = اح اي‬
‫ال َت ف ا ر ام اد لسد ال = ا ثا امر م ا ن ل‬
‫= ن الم ايدن ا‬
‫ر لَ‬
‫ام اا ا ال‬
‫ا‬
‫ر‬
‫ر = ا ام ي ب ل ا لَ امح‬
‫ف ال‬
‫ا ا دل‬
‫ا ر‬
‫السلم‬
‫فصل في َّ‬
‫ال‬
‫ر‬
‫ر‬
‫ر الساَم = ا الي ا ف الم ا ال ن ف ال ر امم‬
‫فيم ا ا‬
‫ام‬
‫ال ر لَ ر م ا ت ام = اي ا ا ل ام ا ل ا‬
‫م ا ما ار‬
‫ا ا رل ام يساَم في ان ار = م‬
‫لب ا ا اام‬
‫من اد ا ا ن ا ا ر ا ا ا = مم ي‬
‫الم‬
‫ا رل ار‬
‫ان‬
‫ظ ا=ف‬
‫يح ا‬
‫ا ان ي ا‬
‫ال ا ن‬
‫اك ا ف‬
‫ا‬
‫في‬
‫ا ا ن ا ار اد ل ا ام ن = ال ا ر‬
‫باب الكراء وما يتصل به‬
‫ا‬
‫ر اار‬
‫ف ال ر ا ا ال اار = لم ح ت ا ا‬
‫ا‬
‫ام ا ا ا ا ل‬
‫اا را‬
‫ب رلر ا = ح ل ار ا‬
‫ان يد ا ار با ر = م ا ن ف ال م ف ال ر‬
‫ا‬
‫ا من ارا ان ايح م ا ا ا = د ان ل م الم ايح ب ا ا‬
‫اح ث ام ح ال اار ا اف امن = ا ا ا ار م با ر م اسدن‬
‫ال اار ر ام = افا ر م ان ال اار ال ام‬
‫اك ن اب‬
‫اد ا‬
‫في م اار‬
‫ا رل م ف ال ر من ا الث امر = ا ا ا ا ا ال‬
‫ي‬
‫ن ا ا رل = ح‬
‫ل ف ا‬
‫احم م م اَا =‬
‫ال‬
‫اارب‬
‫م د اح‬
‫ا ا ا رل ال‬
‫ا ا م ل ار ب‬
‫ار م ل‬
‫ف ا رح = ب اح‬
‫ال م ا ار = ال ا ب ل يت ي ا ال اار‬
‫بل‬
‫فصل في كراء األرض وفي الجائحة فيه‬
‫ا ر‬
‫ال ا‬
‫ار‬
‫ر‬
‫‪103‬‬
‫الم‬
‫= الا س ام د ار مث ام ار‬
‫ام ر‬
‫الا ا‬
‫الَ ان الَح م‬
‫ال ا ر م ا ا ل ا م‬
‫ا ار ال ا ا = من ا ر‬
‫بم‬
‫ب ام د ان م ان ال ام م = د ل‬
‫ا ار ا ار لم اح = من اس ا‬
‫= ا ا ار بحدم ال اب‬
‫ان ا ن ا ا ار ب ام‬
‫ا را ا ر ب ل ا ار‬
‫اب ا ن اح ا =‬
‫مد ار ر‬
‫لَمد ار‬
‫ف ت اب من الم اثر = ا الر ر ا ار‬
‫د ار ا ر ب لس ا = ال ر ف‬
‫ار م ا ا‬
‫اح ال ار مث ال ر‬
‫ا م ال الا ح ا ام ر =‬
‫ايس ال ار م ماَ = بحس م ال س حَ‬
‫الي ا ايس‬
‫ر ا بمث ا ار‬
‫ال ار ف م ا = بمث‬
‫فصل في أحكام من الكراء‬
‫في د لسر ال اار‬
‫ال ا ر ن ر‬
‫ف ل اار = ا‬
‫ظاَ ام‬
‫مد ار ل اك ا اي امن ام = ا اَت ا س ا ن ا‬
‫اليم ن = ان ايدن امن الي ا ب لم م ن‬
‫ام ا ا‬
‫ا ما‬
‫ت ر اار‬
‫ت ال اار د ا‬
‫المد ار ن م ات الم ايحن د اار = اس ا‬
‫ح اال ال ار م ام ا اام = اس ا ا ا ا ا ال ام ي ف ال ا ا‬
‫= ل ف من ار امن ف‬
‫ال ْ ا ان ال ا ا ا ن ن‬
‫ف امر م ام ب لم = ايم ت ا ا ا ت ا س‬
‫ا امت ال ا ا َ ال اار = ا ن الا ر ل امن ا ا اار‬
‫س ر اح‬
‫ح ل ال ام‬
‫ا المس ا ا اح = ا ا‬
‫ظر‬
‫م احم ن ابدر = لل ال ف م ا ا ال ا‬
‫ا‬
‫ف ن ا ن ا ار ا ام ا ل = ب اف ا د اار ا ي ا ا ل‬
‫ام‬
‫ان ا ن ا ت ا ار = ب اف ام ال ار‬
‫ف ال‬
‫ر لَ ار = ثم ال ار م ال من م‬
‫= يم‬
‫ا ر ارت ف الحر ف‬
‫ا اح ثم ال ا م ات ف ل اار = ا اَل ا ا ا ري م امن ا م اار‬
‫ظ الم‬
‫با ر م اب ا لَ اح ا = من اب ر اح ر‬
‫ان ا اس ا اح‬
‫ا ان اا ا ا ال ال را = ف ل‬
‫= ا ا دس ام ال ال ام ر‬
‫ا ر ا ال ار ف ال‬
‫ِ‬
‫المكتري‬
‫الم ْك ِري و َ‬
‫فصل في اختالف ُ‬
‫‪104‬‬
‫ا‬
‫لَ ار‬
‫الا لَمدر ام ا الحَت ا م = ف م ال ار ح ا ا‬
‫ا ام ا سد ل المد ر م اا = ح لا ال س ف ب ا اام‬
‫ام السد ال ال ا اساَا‬
‫ثم ر ام َي احاَا = ف ا‬
‫ا سد ال ا ااَا = ف ل س م م اد‬
‫ان يد‬
‫احاَا‬
‫الح لت = ف ح ال م ن ف الس لت‬
‫ال ف لك‬
‫س‬
‫السد ال = ح الا الا س اب‬
‫ان ايدن ف الا ر‬
‫ل ام‬
‫ان ايدن من ب سد ال اس ام = فس ب م‬
‫اا ر‬
‫السد ال ا ر المد ار = ن د ان الم ا لم‬
‫اح‬
‫ا اام = لَمد ار‬
‫ال من ب ا‬
‫الحَت ن الم ا‬
‫ا‬
‫اك حدم ام ا ا‬
‫اد ا‬
‫ف ال‬
‫ف ال ب‬
‫ال‬
‫م ا ار‬
‫=ل رب‬
‫ام احَ ح‬
‫ل امن =‬
‫فصل في كراء الرواحل والسفن‬
‫ال امن‬
‫ن اح اسن‬
‫ف الر اح ال ار الس ن = ا اَل ال م ن‬
‫ال ن‬
‫الم م ن = م اَ‬
‫يم ا ال‬
‫ا‬
‫ف ا‬
‫ا ح مد ر ل ر ار = اف ا م ل ال ار ا ام‬
‫ن ا ت السا ر = ف الس ن ال اما رر لَ ا ر‬
‫ا‬
‫ا ار = ف‬
‫الب اي ن ا‬
‫ا ا ا اَل ا‬
‫فصل في اإلجارة‬
‫اف ا ا ا ال م ان ال اار‬
‫في‬
‫ا ا ر ام ا‬
‫ا ماَ‬
‫ر ام‬
‫اب ا الا راي ن احاَت‬
‫الر ا رن ا َ‬
‫الم َ م من ا‬
‫=ا‬
‫ال ا ام ا‬
‫ل ا ر ر م ادماَ = ن ام ا با‬
‫الا لَ م ح ا اَت = ف‬
‫ا ان ا ر الر ا ا ال ا ام = ا اح الا‬
‫الر ا ا‬
‫ا ال ام‬
‫ا ان ايدن ف‬
‫=ا ا‬
‫اك ف م ار ار ر‬
‫من اب الحَت =‬
‫ف ل لَ‬
‫ا‬
‫ا ان ايدن م د احاَا = ار ال ام ا ال ام ا ا ا‬
‫ف الرر ام احَت‬
‫ح ال ام ف =‬
‫الا ا‬
‫الا‬
‫ل‬
‫اب ا ايم‬
‫ال ا ت من‬
‫ار‬
‫ر ن د ان س ا = ب ل ر من اف ار ا ار‬
‫ايحَت المس ا‬
‫لمن ر = اب ا‬
‫لم ااَت = ف ا ي ا ا ل ب اب ا ال احَت‬
‫مس ا َك ا‬
‫ي بم ب = ا ان ا ا د ا ا‬
‫ال ا ام‬
‫ر‬
‫‪105‬‬
‫= مس ا َ‬
‫ف لا‬
‫ا م ف ا‬
‫اَا = اف ا م ال‬
‫ا د امن ا م ان ا‬
‫يم ف‬
‫ف‬
‫ات المث مث ا‬
‫= ا‬
‫فصل في الجعل‬
‫بم ب ام احَ‬
‫ب ن َا‬
‫ا ر اس ا‬
‫ا ا َ ا م = ل ن ب ب ا ال ر يح ادم‬
‫ال‬
‫ا‬
‫الي ا ايس اح مم ا = ا س ا ا ا ا م ال ا ام‬
‫لح ر لَ ر ا ارر ا‬
‫= ا ا ي اح ا م ن ا‬
‫د ا‬
‫فصل في المساقاة‬
‫ن المس ا‬
‫ا ال ر الم ا اب‬
‫لح ا الم ث‬
‫ام اا ا ت ف‬
‫ام ايح اي‬
‫ف ما‬
‫ا ان ي‬
‫ف‬
‫ر‬
‫اَل الم ر = ام ب ل ا ف ا ا‬
‫ا م اَا‬
‫ا ا ا اح ا = ا ام ا ال ا‬
‫ب ل ر ا ام = د ل ا ر ال ن ا اَل م ر ام‬
‫م = اد ا ا ر ال ام ا اَل ال ام‬
‫ام َت ا‬
‫م ان الث امر = ا ا ر ام ي م من ا ال ر ا ر‬
‫د ل ر = ا ا السدر َت م اار‬
‫ا ر‬
‫ا ام ان ال ا ر = ا ارب َ ي اف ا م اا ر‬
‫آ يم ث‬
‫اك ال م = ل ن‬
‫اي ام ا ا‬
‫ا ا ان‬
‫ا ار‬
‫ب ا رل ان ايد ن م ا ا ر = من‬
‫ا‬
‫ل ار ا ار = ف ا ف لا س امر ام‬
‫ا اح ث ام ا ا ار ا‬
‫لس امن‬
‫= ا رل ال اي‬
‫ا ا ا ي ام د ار‬
‫اا‬
‫ااب‬
‫ام ا‬
‫ل ا ام ادث ر = ابا ل ال ادمث اح ر ر‬
‫ا ار ا‬
‫ب اد ا ا ا = ا اَ مم َي ا ا ا‬
‫ام ل ايح‬
‫ب ا ر ا ب ام ا ا = ب ا اح ا‬
‫ا‬
‫ال ف لَ د ن الم ي ا ارل = ا ا ام س اب ال‬
‫ظ ي اد رم = ب ل ي م ا ال‬
‫من اح ر‬
‫ا‬
‫اك ام ا م ا امن‬
‫ف‬
‫ا‬
‫ا اح الم ا ا ا امن = ا‬
‫م ا ا ر م ال‬
‫اف م َ ا ل ال م ا ا ا = ا‬
‫فصل في االغتراس‬
‫افا‬
‫ال ا م‬
‫ل امن اف ا =‬
‫ار‬
‫ا‬
‫ام ان ي ام‬
‫الح ف‬
‫ا الي ا لَ م مم ا م ا =‬
‫‪106‬‬
‫ممن ل الب ا‬
‫= ا ايا الا سم‬
‫ا‬
‫لل م ا ا‬
‫ال ال ا ام‬
‫َ ام‬
‫اا ا‬
‫ا ا رل ب اي ا ر ام‬
‫ا رل م اث‬
‫ال ا ر = ل ار ر ا ار‬
‫د ل ار = مم ا ال ا د‬
‫ا ا ان ي ا ل بد ر ا ا ار = ا ت م ح‬
‫فصل في المزارعة‬
‫ن‬
‫د لر‬
‫ال‬
‫ال‬
‫س‬
‫امر‬
‫ا ا ار‬
‫ر‬
‫ما ار‬
‫من ث ن اف ا امم ا ا‬
‫ا ا ام‬
‫اا‬
‫ال ام ب ف ا ا ا ل‬
‫ا م ا ال م ف الم ا اارا = ا ار‬
‫ن ا ار ا ال ار ا اَل س اب ام = ا‬
‫الس = ا ال ا ام‬
‫ت اد‬
‫ر = ا ا ا ب ل ا لَ ام ار‬
‫ال امت ب ل ا اد‬
‫ر ال اَ ام ام ا ر ا = م ا ام د ان ا اَل م ر ا‬
‫رل ان ا را ن ام م ر = مث ا ال الا ل م ان ال امحظ ر‬
‫الي ا لَ ر راد ام امن ابا = ا ابي م ايس ي م اَا‬
‫ا اح‬
‫يم ا في م ام اا‬
‫ا اي ا ا م ا ر = اف رم ال ا‬
‫ا اح ار ر ا ار فيم ا ا امر = ب ا ا لم ا ت ال ا ا ر‬
‫ب ا د ام د ان ال اب ت = ا الم ايدن اب ل ثب ت‬
‫ا ا ف ال ا ر ا راك ال ابا ر = ن د ان من ح اي م ي ا امر‬
‫ال ر لَ ر ف‬
‫ي ا = ار ا ار ي ال ار ا‬
‫= ا ام ت ا ا ن ا س ح‬
‫ال‬
‫ادمث ام ف ال‬
‫ا ال َت في‬
‫ن ا ا ا = م ال ر م ا ل ن ايم ا ا‬
‫ا ل ال ر الح ارثا = محر ث ا ن من ث ثا‬
‫ر‬
‫اك‬
‫ال ا ر ا م ر = ا في اي‬
‫ا ار‬
‫ار ا‬
‫ا ا م ل ا ا اار = ا ار ام ايم ن ث اار‬
‫ار ا ار ا ار ا = ا ا ا اي ف ا ت احر ي ا ام‬
‫ا اح‬
‫اف لا لَ م اليم ن = َ ا ن ا مس ا ن‬
‫فص ٌل في الشركة‬
‫ْ‬
‫ا رد ف م ا ف ا ام = ا ف م ا‬
‫اا‬
‫‪1‬‬
‫الرب اي حدم مَ ا ا م‬
‫ا افس‬
‫ن ا ا ا ت ا اَل ال ر امم = ا اي سم ن ر‬
‫اك ا اح ا ا‬
‫ن ال‬
‫اك ا م ا ا = ا‬
‫ا ان ايدن ف ال ا ن ا‬
‫اك م ا ل‬
‫ب ل م ا ح ا اا =‬
‫لم لك ا‬
‫‪1‬‬
‫ف‬
‫س‬
‫ر ال ف‬
‫فس ا ت‬
‫‪107‬‬
‫ا ا ن ف اَ ام‬
‫ل ا ر‬
‫ا ب ل ار‬
‫ا م ر ام = من ا‬
‫ايم ا = ا ا ن ا ا ر‬
‫اد ا ا ا م ا‬
‫ف ا‬
‫ا = اح‬
‫الم ا َ ا ا‬
‫ح ث ام اي رد ن ف ال ا ام = اف ا ر ا رح‬
‫راك م ا ام‬
‫ا ام اح‬
‫اح ر اي ف ا ا ار = ف ا اب اف ا الث‬
‫ر ا ت ا ر ال‬
‫ا امن ل ا احر ن ا ماَ = ف‬
‫فصل في القراض‬
‫ال‬
‫ر = ل ايس ا اف‬
‫م امن ب‬
‫ب‬
‫ي اَم = ال ار‬
‫مم ي في‬
‫الح‬
‫ر ال‬
‫ن = من ا ر‬
‫يم ا ال‬
‫ام ار‬
‫ل‬
‫ر‬
‫اَا م‬
‫من‬
‫ا ا ايس ي ا َ لل ا ا = ا افس مس ا‬
‫ا اا‬
‫الربي ا ان ايا ار‬
‫ا رل ا‬
‫ا ار = ب م ان ر‬
‫ااا‬
‫ال ار ا ح ال اَت‬
‫م ن ااَت = ف‬
‫ال‬
‫ار ا‬
‫ار‬
‫ال ا س ار = ا اد‬
‫اك ف ار‬
‫د ا‬
‫ا الي ا لَ م ف ا ر السا ر = اا ا ال رك ا رل ا يا ر‬
‫ا ا ام م ات ا ا ام ان ف = راث ا ا ا ا ا ب ل ا َت‬
‫ر لل حب الم ا ا =‬
‫الربي ل امن ا ا م ا‬
‫م ان ر‬
‫ا اا الب ما‬
‫ار مث = ل م‬
‫ر مث‬
‫=ف‬
‫الحب‬
‫ف ا‬
‫باب َّ‬
‫التبرعات‬
‫ُ‬
‫ا ف = ما‬
‫ح‬
‫ام ار‬
‫فس ا‬
‫ال ا ن با‬
‫م ا ااَت = ف الح ان ال ر‬
‫يس ا ثا‬
‫الساَت‬
‫امن اساَت‬
‫ا ا اي ي ف ال‬
‫لَ ب ر ال ر ر ي ا = لَ ا ن ا ل امن اس ال‬
‫ال ْ ا اَل الثرم ر = ال ر ح الحب لَ ر ر‬
‫ا اي‬
‫ا امن ي احرب‬
‫اار سد اف ا = اي ي ان ي ا ان ال ا ا‬
‫ف اح ي م ا اس اد ا = بم د‬
‫ار من اب الس ا‬
‫ر‬
‫اك ف ال ب ت‬
‫ن د ان م حرب ا لَ ب ر = ا مث‬
‫ا‬
‫ا د ام اي ارل الم احرب = من س ا ر َي الحب‬
‫ا اس = ابي ح ر امن با ر ا َ‬
‫مث ال س‬
‫اح‬
‫ا م اَ ال ال ا ال = اف ا ال ال د ر ا افا‬
‫‪108‬‬
‫ح ث ام = ت ل َ درا اا ام‬
‫ا ال ا‬
‫ال ا = م رري افم اسح‬
‫مثَ ف ا‬
‫ر‬
‫ام ت ا ا َي‬
‫الح ا رل ح ال ح ي = ا ا ح‬
‫ا‬
‫لَمح ر‬
‫الا ب‬
‫الم ر = لل ال‬
‫لح الا ب‬
‫ا‬
‫ف ا‬
‫ا ر‬
‫= ن ا ا ا الح ل ر ب‬
‫يد اا ل ب ح ا‬
‫ا ام‬
‫حب ل ب‬
‫اي ال ح ي ف مي م = م ر‬
‫ا ا = ام ا ا راك ب يم من ا‬
‫ا ا لَ ر ا ب‬
‫اا‬
‫اي ب لَ ر ام = د ر الحب ر ن ا ا‬
‫رح اي الح ا د‬
‫ا م ام اد ان ال ف =‬
‫حدم اح ي‬
‫م‬
‫ان يا ر م ار ا ف =‬
‫ف م ح ا ال‬
‫ظر الم احرب‬
‫ب سح ا ا‬
‫ر = لا س‬
‫ب ل امح ر‬
‫اث ت حدم الحب‬
‫= لَ ام ت‬
‫اح‬
‫ا امن لسد ال ار اح ي اس ا = ا‬
‫ا من ا‬
‫ا‬
‫امن ا ي امن ا اَي حرب اس = ار م اَ م َم س‬
‫ال ار = ا ا ام َم ا ا ال ر اار‬
‫اي‬
‫ال َت ف الم‬
‫الث ام ان ن د ن اَت = من ف الم ي ح ل ا ت‬
‫اي ا‬
‫حب‬
‫ا ا ال = الي ا اي‬
‫ا ان ايمت من ا‬
‫را‬
‫ر = ثا ام ف مثَ ثم ت‬
‫ا م ال‬
‫ات س ام ف حب = ل س ام ا ا الم يس‬
‫الصدقة والهبة وما يتعلق بهما‬
‫فصل في َّ‬
‫ا اا ا‬
‫ا ا ر ا اب‬
‫اك ام‬
‫اد ا‬
‫ام‬
‫ام ار = ام ت ب ل ن المحي‬
‫لَم ر = مَ ا ب ا ر ر ا‬
‫ل ا ارح م‬
‫ا ل ا م = ال ا ار‬
‫ام احَ‬
‫اار‬
‫اح لم ا ا ا = ب ا اَل امح ر لن ا ل‬
‫ا‬
‫لَم ا ان ب لح ا ي = ا ا ر م م ب م ي‬
‫ار‬
‫لح ال َت ا ال‬
‫ف س الم ا ان امر = ب ا‬
‫م من ا الم ا ن‬
‫اا ن = ل‬
‫ال ر امح م‬
‫ل ا ال يم لَ ر = ل ب م ا اْ ب ل‬
‫يد ن‬
‫ا اح ح ر ل‬
‫ا‬
‫ا = د ارا‬
‫م َل ال ا رت ل ا ْ ر ا = اف ا ل امن ا‬
‫‪109‬‬
‫ر‬
‫اا‬
‫ا ما‬
‫لَمَك الي ا ايحسن‬
‫ر م ات ي ا ن = ر‬
‫ار ا ر ا ا اب‬
‫ا ا اب = ل ا ال‬
‫الا ب لم‬
‫ل‬
‫ال ا ا من ا ا ي = اف ا ر ال ر من ا ا ي‬
‫ا ار اب اب ا ح ن‬
‫لل م ن ن ا م ن = ي‬
‫ا ان ايدن م ا سد ا ا = ف ن ا‬
‫ا ل حدم ا ا‬
‫م اَ ل ري ا ار‬
‫م ا اب = م‬
‫ا امن اي ي ا ب‬
‫= ن ف ا ف لك ال ف‬
‫اح ب‬
‫اب‬
‫فصل في االعتصار‬
‫ا‬
‫ر ا فيم ا ا = ا ا ا‬
‫ر ادر‬
‫ا ا‬
‫ا ا ر= ح‬
‫ا م م اح‬
‫ر من د ر‬
‫ا رم ان ال ف ف الح ر = ن د ن ا‬
‫د م ا ر اَ ال ا ا = ف‬
‫ر اا ا الن ا َ احا‬
‫ار ام ا ام ت ا ام ار = ال ا الرد ا ا ن ا ار‬
‫ا‬
‫المحب ا‬
‫ا اف ر ام‬
‫ر ي‬
‫م ا‬
‫ل‬
‫ل م د‬
‫= لم‬
‫ر‬
‫ا‬
‫ب‬
‫= من ر‬
‫ا‬
‫ب دم ا‬
‫ل م ا اار‬
‫ي ا م ام ا اار = اك لم‬
‫ر = ل ا افَ اح اي ا ر‬
‫اي ي ن م‬
‫الع ْمرى وما ُيْلحق بها‬
‫فصل في ُ‬
‫اح ا اس اا اار‬
‫اب ا َ ا‬
‫ال م ار = ب اح ا ا‬
‫حي م امر م = ام َ ام د ل م م اب ا‬
‫ابي ا م اس ي لَم امر = من م مر ا ار لَم مر‬
‫ا ا َ لَح ان ن ا = افم اح‬
‫ا ل ا الي است اا‬
‫الح ف م ل ال ام‬
‫ا ام ال‬
‫ا ا ام = ا‬
‫ام ر ان ب ل ريي‬
‫حي م ا م المم =‬
‫ا‬
‫اسم اح‬
‫الر لم ا م اح = ا اَل ال بم اح‬
‫ار ا‬
‫لم ي ف ال ر اار = ب ام ار‬
‫فصل في اإلرفاق‬
‫ا‬
‫ر اح اسن لَ ر = ب امسا ل ا‬
‫رف‬
‫ف رف‬
‫=‬
‫اك ن ح ا‬
‫الح ف‬
‫ا‬
‫ا‬
‫الحوز‬
‫فصل في ُح ْكم َ‬
‫ري‬
‫‪110‬‬
‫م ا اار‬
‫ار‬
‫د لسَت‬
‫ب اح = ا ار س ان ف ل مَ اك اس ا اح‬
‫ن ايح‬
‫اا‬
‫م في‬
‫ا ا ا ا ت ح م ي = ام الح ر ن‬
‫ي فَن ي اا اار‬
‫ا اث ا ات اح ا ب ل اار = م ي‬
‫ح ال ا ر = من م افَ ث ان م ا ا‬
‫ا‬
‫اليم ن ال = ن ا ا ل ال ر اار ا م م اماَ‬
‫ا ايحَت ال م ا‬
‫يث ت ال ف ا ا ا ال ل = ل اليم ن ال ر‬
‫ا ان يدن م ي ل = اف ام يم ل ال ام ال‬
‫ا ن ال سم =‬
‫ال رس د ل ا ر ل‬
‫ن اث ا ات ال ا م =‬
‫الم‬
‫الب‬
‫م‬
‫د لسب‬
‫ا د لح ر ال ا‬
‫ا رب ن ح‬
‫ال م‬
‫الثم ن ف ا‬
‫يم ف م الح‬
‫=ح‬
‫ا اب ب‬
‫د لثم ن = ف ال‬
‫ا اا‬
‫ب ي م‬
‫س ات ا ن‬
‫الرس ان‬
‫الر‬
‫م ال م ن = س اب ر‬
‫م م اَت = ب اح اس ا م ر م ا َت‬
‫مر‬
‫ا‬
‫ف ن ايدن بمث سد ال ال ار = ال ر ل ار‬
‫ر د اب ن‬
‫ا رب ن =‬
‫ف بم‬
‫مثَ م ح ب ل‬
‫= م دن بلي بر‬
‫في ب ل ا م ب ل ي ن = ال ر ا ا ال ار ن‬
‫= ب ل م ال ام ن ف الرَب‬
‫ح ال‬
‫ف س ا‬
‫ب ا ام ن فم ف‬
‫الح فيم اس‬
‫م‬
‫م اد امرد ف ي ال ام = ح‬
‫ام‬
‫ث ث فم = اا ح‬
‫ف ال‬
‫َل ا‬
‫= م َم اح‬
‫ال ل ل م ب‬
‫الم ل ا اَ ان فيم ا ام = ا اسا ا ا م في ر ام‬
‫م ارامل البحر ب من ا ار = ل ل ا ب احر‬
‫فصل في اإلستحقاق‬
‫َ ا م = ا ر ا مث ام ا ا م‬
‫الم‬
‫اس ح ا‬
‫من ر َ ت ل امن امَ ا = من‬
‫اماَ ا‬
‫اب ر‬
‫ا ار ايح‬
‫م اس ح = ف س ا‬
‫يم ن ف‬
‫َل من ب‬
‫ا ح ثم ي م ل ام اف = ف‬
‫ر ا = ف ن ل بم ي‬
‫ان يدن ل م‬
‫ام ل ف‬
‫ر‬
‫= ا اَل ال‬
‫‪111‬‬
‫م ار‬
‫م ا‬
‫د ان ل الم ي‬
‫ف س‬
‫ا‬
‫ا‬
‫ت في‬
‫الم‬
‫=م‬
‫=‬
‫ا‬
‫ح‬
‫ي ا ا َل‬
‫ار ف الم‬
‫ر‬
‫ا‬
‫ا م ل ن ا اَ اي ا = من ح ان‬
‫ا ث ن ح‬
‫المس اح = اح‬
‫يد اا ل ف اح ا ا‬
‫= اف ال ا ام ن ف الح‬
‫ا ن حي ا ال‬
‫المح ر حدم‬
‫ا‬
‫مل ن ا‬
‫الح ادم = ب س ام ا اَل ا‬
‫اا‬
‫ا = ا ب لح اي ا س ا م‬
‫ا ن ث ات مَ‬
‫ن د ان ا اسمي م ر ف = ا س اب م ر ام ل ف‬
‫ظم م ا ر ف ل ر ح‬
‫ا م ار المثَ ام ام يس ا اح = م ا‬
‫الرر لَ ا مي‬
‫لَب من الم ي = ب س‬
‫ف ا‬
‫ان ايدن م ا اليس ر م اس ح = ا َ ا م الب بم ل ايح‬
‫م ل ال يم ب س ح = ا س ار ب‬
‫ن د ان ف م ا ن ايح = مس ك ب ي لم في‬
‫م ان الث امن‬
‫ا ان ايدن اا َ ف لحدم ان = ار ف ح‬
‫ال سم ف لا سم اس ا اح‬
‫ا ان ايدن َل ال ر ي المس ا اح =‬
‫ال َت ف ا امسك بم اب = ب س مم ا س م ا‬
‫ا سم الم م‬
‫م المسَم = ف ل من‬
‫ان ايدن ف ال‬
‫س ام = ف ا ب ا الل بم اا ام‬
‫ا ان اي م من ب م‬
‫ا م ار ح م س امن = رم ان ا ا م ب لث امن‬
‫ا ام ي ا بم‬
‫من لْ ب =‬
‫الم‬
‫اي ا ا‬
‫فصل في العارية والوديعة واألُمناء‬
‫ا ام اس ار ار مس ا ا = ا ام ا م ن المس ا ر ا‬
‫م‬
‫َي‬
‫الم ا م =‬
‫الم‬
‫ب‬
‫ا‬
‫افر ا‬
‫ل في م اَا‬
‫م الم ا ر في ا حر = ا‬
‫ال‬
‫مس ر احاَا = ف رر م اس ار ح ا ااَا‬
‫= َي ا‬
‫م لم يدن مم ي‬
‫ا ب لر ا‬
‫ف ل لَم ر فيم ا = م‬
‫الر َي ال ر ا‬
‫ا مس ر‬
‫ال ف الم لَم ر = م احَ‬
‫الرد‬
‫اك ف مس اف لم ارد =‬
‫اد ا‬
‫ا ل في ا‬
‫ا ا ا اب‬
‫م ر ن ارادب = م اار ام اح ل‬
‫الم‬
‫‪112‬‬
‫ال من ب الرد ث = لَمس ا ر ن بم ب ا ال‬
‫ا ان ل في بم ي ب = ف ل لَم ر اي اب‬
‫ال ار ف = م يس ر م يم ن ا‬
‫م‬
‫ال‬
‫م لم يدن لك‬
‫اَ‬
‫اي امن الم ا م ظ‬
‫م ن في لَس ي‬
‫= ب افا َ الا اسم ال ح‬
‫ر‬
‫ر = م ا ال ي ال‬
‫= ال ر م ا ي في‬
‫ال ر ب لم ا امن ا اماَ = اي ام‬
‫الا‬
‫م ا فيم اَت = ف ار‬
‫م الم ايدن اي اب‬
‫ا ر ا = اف ا ا ف الرر ن ا ر ا‬
‫ا ام ف ال ا َ ا = ليس ا ل‬
‫م اي م ا‬
‫ح ا ب لم‬
‫= ا مراس‬
‫ال‬
‫د ا ا ال‬
‫ر‬
‫لَ ا ام‬
‫لم‬
‫الم ا د =‬
‫م ال ار‬
‫بم ل‬
‫مثَ ف ا امَ = ب اح ار ال ل‬
‫ا‬
‫الربي دَ ال‬
‫ر‬
‫ارر ام ا ال احَت‬
‫المس ر مثَ م المر ن = ف‬
‫ال ام‬
‫ر‬
‫َي ا ا ر ال ام م ر‬
‫م ا ل ا ي ا ا ر = فيم‬
‫الر د ا ال رد = ف ح ل الب‬
‫ا مثَ را‬
‫= ا ا م ان ال ام ب‬
‫ح م لَث ب‬
‫ال ا ل ا م ب ايم ن = ا ر م ر مس‬
‫من ب اليم ن م َ = ا ا ا ا الل ل‬
‫م اي‬
‫ا ح ر ال احم م الي ا اي امن = ا اب‬
‫فصل في القرض وهو السلف‬
‫م‬
‫ال‬
‫ب ل ر ال ا‬
‫= لل الر‬
‫لي ف ال ر ال‬
‫ال‬
‫م‬
‫ب لم‬
‫لَ‬
‫الم ارد‬
‫ن‬
‫امن اح‬
‫ا ي ا من‬
‫ف‬
‫الا ر‬
‫ر = ف در‬
‫اك د‬
‫ا ر ن ا ر ام ا ا = ح م ا‬
‫الي ا ب ل م ن ار ا = ا ا ا‬
‫اا ا‬
‫ا ان ار م اسَت ا اَ = ل ام امن اسرَا‬
‫باب في العتق وما يتصل به‬
‫= بل ب‬
‫ف سا ن‬
‫ا ال ا ا ار‬
‫ام ا ا‬
‫اح ا‬
‫ل‬
‫ب لا ا ت‬
‫اب‬
‫المد ااب = م ال ب ل ا ر من م ال اب‬
‫من ا ال = م ال ب لحدم ن يدماَ‬
‫‪113‬‬
‫من س‬
‫اَا م‬
‫ح امن ارد يا م = َي ف اليسر‬
‫امن اسر ي امثر = ب ا م ا‬
‫ا‬
‫ا‬
‫رام‬
‫م ا م = يد ن ا م اب‬
‫ا امن بم‬
‫الا لَسر ف م اح ا = ال َت ف ا ر‬
‫ا ا‬
‫ا حدم اد لح رر ف ال ا ر = ا ام ار ن ا م ن ا‬
‫باب في الرشد واألوصياء والحجر والوصية واإلقرار والدين والفلس‬
‫م ل ال‬
‫ظر = اب‬
‫الر ح الم ام حسن ال ا‬
‫= لل َ ي اح ر فيم ا‬
‫ار ل‬
‫ا ن م ام‬
‫ظ ا ار الر‬
‫ن ا‬
‫= ب ل ب ل د اح ر ا ا‬
‫ا‬
‫ح ار ا ا = َي ف اف ر ال َ ي م ا ا‬
‫اك من‬
‫اد ا ا‬
‫ا = ا اَل الر احمَ‬
‫بل حل‬
‫ا‬
‫ان ايمت‬
‫اح‬
‫ا ا ل ا اَل = مس ا‬
‫= ا ا ر ام‬
‫ب‬
‫ال‬
‫ايد ا‬
‫ف ار‬
‫الح ر م َ ا‬
‫ا‬
‫ا ايس ا ار ف ال ر‬
‫= ثب ت م‬
‫=ح‬
‫م ا ار‬
‫ار ام ا ل ام اف ا‬
‫ا الر‬
‫لر‬
‫ي من ال‬
‫َ‬
‫ف الح‬
‫الب ل الم‬
‫ب م = م اار ا‬
‫السا ر دَ‬
‫فَ = ف‬
‫فظ ر الر ا‬
‫ل م م‬
‫ن ا ن ال سم = من ر‬
‫اك امر‬
‫ا‬
‫ظر‬
‫د م ا ا ر = اب ا ال َ ي‬
‫م لك‬
‫من ر ا ا‬
‫ن م ا ر ل من ا ا = اسا اف ا ا‬
‫ام اف ا‬
‫ا ان ايدن سر ا اب ا الر = ف َ الي ا ال من ارر‬
‫اب‬
‫ام الم اب من‬
‫افيم ا = ا ب ل ف ا‬
‫م َن السا ار ا ن الا ار = ف ال ال ا د ف ال د ا ا ار‬
‫ا ف امن ا ب‬
‫بد ر ح‬
‫ال‬
‫اي‬
‫ان ا ن ت ح ا ت ا‬
‫بر‬
‫= حل ا‬
‫= ا اَل الس ي ح ار ف الم‬
‫= ح افاَي ا ال اح ر‬
‫ا ا‬
‫ل = سب‬
‫ام ا ب الا ا‬
‫ر ا م ا اد احت ثم ام ا‬
‫م لم ا ر اح ر ث ار ال‬
‫= ا اسَ ام الر ا ال‬
‫ح ر امن ا ل َ ا اسح = ح ل ا حدم بم ا‬
‫ال‬
‫= مثَ اح ر‬
‫ال م ال ام َي م‬
‫ر‬
‫‪114‬‬
‫مر‬
‫=ف‬
‫ان ا ن ظ را ا م‬
‫لَ ي = ا مد‬
‫ام ا ال‬
‫ف ل اس ري = ن ا ح ال ا‬
‫السن ف ال ي من مس ن = فيم ب‬
‫ر‬
‫ا ف‬
‫م اثا ار ال ري‬
‫ال امحي ا َ‬
‫الس ن‬
‫الحدم لل ر‬
‫ظر‬
‫ي الرد ابا ل ب ل ا‬
‫امن اح ا ر =‬
‫اح ار ا ال‬
‫ا م ت ال‬
‫ر‬
‫الي ا لَ امح ر من ا ا َْ =‬
‫ب لس ار = ف ح امن اي ر ب ل‬
‫م‬
‫اب‬
‫= ف ا ا ال س ي ال ر‬
‫ال ن ا ث ر م ان ال‬
‫ايد ي ن‬
‫الي ا ايد ف م ال ن = ف ام ارر الر‬
‫ام ل م ا اار‬
‫اب‬
‫فيمن اح ا ار =‬
‫ا لَ ا ر ا‬
‫الم ر‬
‫المح ر = اف رم من م ل ا‬
‫ا د م ا اَا ا‬
‫لي‬
‫ا ا‬
‫ا اراف = ف س‬
‫را ا ل = ا ان ا‬
‫ام اَ اح ا ا اَا‬
‫ا ا ي ام ا ل‬
‫ا‬
‫ن اف ا‬
‫اح ر في َت َ ام‬
‫فَ ب ا‬
‫ف ال ر ت ا ا ار ال ا ام = ب ام‬
‫ا الحَ ام = من ر‬
‫ا ظ ر السا‬
‫ا ا ف َ ب امر م = لم لك ال ام‬
‫ن ال سم‬
‫ر م ام = ي ا ل ا ا ي بم‬
‫ا اَل‬
‫بل‬
‫= لل َ بحدم ا‬
‫ا ا ا اَل ح د ل‬
‫= من م امن ف اح ر م م َ‬
‫د م ا‬
‫ا اي اف ال ا‬
‫المح ر‬
‫اا‬
‫ظر ال ر ف الم ر = م اسح ا اَل ا‬
‫ا‬
‫ال ت‬
‫اي الرد ا ل م = ال ْ ف‬
‫ا ا ال َ ي ر = ا َ ف البدر د‬
‫ا ر ام ام = ل ر ا حَ‬
‫ال ل ي‬
‫اَ‬
‫بر‬
‫اا‬
‫ا ا ار ال ا اب ا ان ا = ن م ات م ْ ا ل ر ا ا‬
‫ا ر ا ن اال اا ام = من اب ان م ات ال ا ا ام‬
‫ا د امن ر ام من‬
‫ان ا ا ا م ا ا ا‬
‫اف = ا‬
‫ان ا ا = ل ر ا رن ن ا ب ا‬
‫د ا‬
‫اك ا ا‬
‫ت ال ي ح اار‬
‫ال ا‬
‫الم ن ا‬
‫لي الي ا‬
‫ظ اار = ف ا‬
‫ا ر ال ا مر ا م ثام اار = لم َ من م ل الن يح ا اار‬
‫لَ ا‬
‫ر‬
‫ان ا ا اار = ل‬
‫‪115‬‬
‫اي امن ام ام ا راار‬
‫اح‬
‫م ال ال ا ا ر‬
‫ام ي ا ر ا امن اح ا ر = ي َ‬
‫الم اي ا افا ا ا ر = ان اي ام ان الم ا ن ا ا‬
‫فصل في الوصية وما َي ْجري مجراها‬
‫ف ثَ الم ف ا ال ف ال ام ار = ا‬
‫ا ار‬
‫ي‬
‫ح‬
‫ح ل من الس ي ال ر = ن ا ا ا ال راب ا ف ا م ر‬
‫ا ي م م اَا = ا م ان ال ر الي است ا ل‬
‫ال ا‬
‫ا‬
‫ا ل امن ا امَك م اي ي = ح ل ل احم ا ي الم اي ي‬
‫ا‬
‫ن لم ايس ا = ا لَ‬
‫ل ا اب‬
‫ان ن اس ا‬
‫ايم ت ا اَ‬
‫ا الم‬
‫ا الي ا من ا ل امن ا ل ال =‬
‫بم يماَك ح ل الث امر = ال ن ال احم ا ان الم ايظ ا ر‬
‫ا ا ا‬
‫ام اا ا ت ل ار ر ام ال =‬
‫ب ال ارث ن ثاا‬
‫ا لَ ا ا ل ار ا ام ا ار = من ا ر م ا ا ا ام ا اار‬
‫اليم ن ا د‬
‫ف ال‬
‫ا َ ام م ْ ا = ا ا ن امن ا ن ا‬
‫ا رح احت ل ا ال ا ا = ا ا لَم ار ب لمر‬
‫ا ان‬
‫من م ل ا ا ا ا = ا اَل ا ف اح ر ا ارفا‬
‫ف الح = ا اَي من ح ن ا س ال ام‬
‫ر‬
‫ف‬
‫ا ان ايمت الم ا ن ب = ا ال ا ال ار ب‬
‫فم ل م لي من س = ا ا ل ن ان م ا َ‬
‫ا‬
‫ا بل‬
‫ا ا ل ا اَل الحس = ا ا ا ا‬
‫الر في ب‬
‫ا ان ايدن ا ر‬
‫د ان ا = فاَ م ر‬
‫ح اس ا = ا ار اك ال ا ا افاَن ي ل ا‬
‫ر ام‬
‫الح ان م اَا = في الر ب ل‬
‫دل ر‬
‫ا اا‬
‫ا م اار‬
‫ان ايدن ا ا ارسم ا ا اار = ب ا م ا‬
‫فم اح س لمس اح ر = ا د لح ر ن افر‬
‫ا‬
‫اك ا اماَ‬
‫ان ايدن ف م ل ا ا اَ = من ا ر‬
‫ا‬
‫َ‬
‫ار‬
‫=ر‬
‫ام َم َ ف‬
‫ا‬
‫ا اَل ا‬
‫ر ام‬
‫= د ل ا ر ف الر ب ر‬
‫ام ت ا ن حدم اد ام ت ا ا = ا ف يسر ا احَت ا ا‬
‫فصل في اإلقرار‬
‫ا م لك امر اا ر ف =‬
‫‪116‬‬
‫ح‬
‫ا ا‬
‫ا‬
‫ل ل م اا ل‬
‫ا ام ل ار ف ي ا َا = ا م‬
‫ا ار ام ر ك الم ر ل ام = ا ا ب ف افاَ د ل‬
‫اف ا ف‬
‫الم ار = ا ار ا‬
‫ا ان ايدن ا ا ر ف ا‬
‫ار = اب ممن بد ل‬
‫ا ا ري‬
‫ل‬
‫بد ر ح = ا ا ام ا ب ب‬
‫ا ا ايم‬
‫ارام‬
‫ال ا ار‬
‫ر‬
‫بحدم‬
‫م ان الثَ‬
‫ن ال سم = يم‬
‫ح ثم ا رار في لَ ا ال = ام ا ر افاَي ا في من ام ار‬
‫اك ن ا ي ر‬
‫ام ا ظ ر اس ا ا رار = ف ن ايدن ا‬
‫م‬
‫ال ر ر يح ارم‬
‫ا ح ار يح ادم = ل ب‬
‫اف‬
‫ت‬
‫ت = ف ل ام ال ا د ب د‬
‫ان ايدن ل ا ا ا‬
‫اك اح ال = ف ل ام ممن رث اد ال‬
‫ا ان ا َ‬
‫ا ا‬
‫ا ام ا اح م ان ال د ر = ف د ر ح الي ا ب ل امحظ ر‬
‫د ار‬
‫ار‬
‫اك ام ا ا ف م ا ادر = ام م م‬
‫اد ا‬
‫م اس ي ا م ا ل‬
‫اك م اَ =‬
‫ا ان ايدن ب ا ر ا‬
‫ا ان ايدن ل ار ا ر ام = ام ا ال ف ا ا ا ري ال ام‬
‫لم لك ن = ب ل ام ال ا امر ي ن‬
‫ا‬
‫اس ا = الا ب لَ ن م ال ن اس ا ا‬
‫ا ح ل ال ا ال‬
‫در ا ا اح‬
‫ف ام ا ن ب ا ا = ل ل‬
‫ام‬
‫ال م ب ا ان ا ال ايم ن = ا اَل دَ ام ال ا ن‬
‫َ اا ت‬
‫م‬
‫اك ارس ام ن ثاات = فم ا‬
‫م الم ايدن ا‬
‫ا امن اا ر امثا س ا = ا ا ي ان ا اف ا م السب ا‬
‫ثم ا ال من اب ا ا ر ا = با ب‬
‫ارين م م َ ا‬
‫ف لا ا ل ن ال ا م ا ل =‬
‫ارين فيم ا ا اف ا‬
‫ا‬
‫ا ابي امن اح ال من ال امر = ن ثاا ات ال ل ب ل‬
‫=لمب ف اتا‬
‫م ب رار ا‬
‫ا ام ث ت م ب لمن = م ا ار ايحَت ف ف الث امن‬
‫فصل في حكم المديان‬
‫ا ر‬
‫ا امن َي ال ن م م سر = اف ام َ ظَم‬
‫ظر‬
‫رار = اف ا اب ف ا ا ا‬
‫م سر ا‬
‫ظ ر لميسر‬
‫ا م م ا اب ان ام ار = ف ا‬
‫‪117‬‬
‫امن ا اَل‬
‫ال‬
‫ان‬
‫ا اح ثم‬
‫الس ن َي اسرام ا ا‬
‫اا ا ا = ف ل ر‬
‫ا ام ا‬
‫ر‬
‫ات ا ا ا ل ا ر ا = لم ا ا ل من ا ا م م ا ر ا‬
‫ب من فب ا ا = ح ل ا ر م َي ا ا ا ا‬
‫ا ب ر بم ا‬
‫ا ح امن َ = ا‬
‫اف احبس م اار‬
‫الس ن ف اا س‬
‫ر‬
‫ت ا ر = ن ايدن ال ن ايس ار الا ر‬
‫ت ن ف ال ا ر ال ن‬
‫ا ران =‬
‫لَس ن من اس‬
‫م ر‬
‫ابي ا َي‬
‫يا‬
‫ا ار‬
‫الم لم ال‬
‫اح‬
‫ب لحم = ب ل ا‬
‫ا‬
‫ا =‬
‫ا سَ ا الم ي ن ار‬
‫اك ان ا اار = ب اح اس‬
‫ا اح ام‬
‫ا‬
‫ال احب لَمَر الم ا م = لل ا ا ا ا ث ت ال ا ا م‬
‫رم لَم‬
‫= حم‬
‫ي من ا‬
‫ا الي ا‬
‫ا احب امن ا ا اَل الم لل = ا ا ا ام‬
‫ار ب ل‬
‫ا ر ا ال ا فر ام ام ا ا ا ا =‬
‫اك ب من ان = لم ي ت ب ل ر امن لَم‬
‫م رد ان من ا‬
‫م اا‬
‫ااا‬
‫س ن‬
‫ا يس ا ن‬
‫ا امن ال ا فر افاَي ا ي امن = اف ن ا ا ل ال اح‬
‫ا ن راف‬
‫ا ا ا ا ا ن ر ان ي احرَا = امن د ان ب س‬
‫محم ال‬
‫ا اَل ح ال ام = ا اَل ا ا ا ري ا ب الحدم ا ا‬
‫ب ا ت ا ا ا م = ا ال ف ال اح ل ا ن من ا اسم‬
‫ا اي ا ال‬
‫بم ا ا‬
‫ا‬
‫ا امن‬
‫ح‬
‫اي اب‬
‫اا‬
‫اليم ن‬
‫ا‬
‫ا اي ي ات‬
‫الرسم الي ن =‬
‫د ل ن ال احَت ا ا ا = ف يس ا ن اب اا ا ا‬
‫ال ارام‬
‫ر ام = د ان ا يم‬
‫ام ارسم‬
‫اس اا ا من ب ال ا ا م = م افي َ ا ب لمَ ا ا م‬
‫الح م‬
‫ن ح الم م = ف د ر ام ا ب امر ا‬
‫مث ت لَ ت ح ا ف = ل ارم با ر س‬
‫ا ل ا ي ا ار الم سر = مم ا س ف ف ا ا ثار‬
‫فصل في الفلس‬
‫=‬
‫ل ال ن‬
‫بم ل اح ا‬
‫ا امن ا‬
‫ان يدن لَ ارام ف امر = ا‬
‫ا اح ام ا اَي من ن =‬
‫ا‬
‫ايم‬
‫ل ر ن اف ا ا‬
‫ر اف ا ل ا ن اح ر‬
‫اك د لحَ ب ل ام ن‬
‫ر الي ا ب لم ادَت = ال ا‬
‫‪118‬‬
‫ا ر الساَت‬
‫ا م ا ا = م ل ا م َي رم ا‬
‫ما‬
‫ام ت ا ر ا اح‬
‫ا ار ا ار المد ا ار ن ا ار = ا َي‬
‫احدم ا ا ب ا‬
‫فم من م‬
‫= فيم ب م ا‬
‫ام ح ا م ار يح ر = اف ارب ف افاَ م ا ر‬
‫ا م ال ارام اف ا = ثم ا ف ا مم ا‬
‫ا الي ا امن ار ب ا م ا ار = ا الل ب ف افاَ ن ا ا ار‬
‫بل‬
‫ال َت ف سَ ا اي ف س = ث لث ا‬
‫ا ا ا ف ام را‬
‫اح ر ال ام ا‬
‫باب‬
‫ُ‬
‫ف‬
‫المم ت ف اَ ام‬
‫م ا ا اس ام‬
‫د ل ارام = ف افاَ‬
‫ال ر ا ام = ا ا ام ا‬
‫في َّ‬
‫ِ‬
‫وسائر الجنايات‬
‫الضَرِر‬
‫ظر‬
‫مح م في لَ ر ا ارر = م اح يم ا من ا ر ا ا‬
‫مث ا ا ا ر = م ل ام ا ر ب ل ر‬
‫اد ل رن الب‬
‫ف ن ايدن اي ر ب لم ف = د ل رن ب ل رن اف ام من م‬
‫ح ل اث = اف ا ال‬
‫ا ا ا اَل الح‬
‫ثاا ا‬
‫ْ ا ن ال ا ر‬
‫ا ان يدن ا ا اف ا يا ر = بح ا‬
‫الريي‬
‫يم ا = ف َ د ل ب م ام ايا‬
‫ا ام ا ن ر‬
‫امن ث ما م = ا اَل ام امن ا ايحدم‬
‫ا ان ار س ر ا ا ام = د ان ا اي ا الس ل ر ام‬
‫اف امن اال ا ا ا ن ا اار = ا لَ ل ن ات اس اار‬
‫م لَ ا م ان م ا‬
‫ا اا ب‬
‫ن د ان ا‬
‫د ان م ال = ال ا‬
‫ن‬
‫ان يدن م رد اف امن ا ا م = ا ر ر ا‬
‫ام ا ريد‬
‫ف لحدم ان =‬
‫ان يدن لم‬
‫ا ا‬
‫ا ا ام‬
‫من ا ر ب ر ف ن ال سم = م‬
‫ال‬
‫= لمن ل ال‬
‫ان ا ي ف ل‬
‫= َي ب ل‬
‫ح‬
‫ا ال‬
‫ال ا ا م‬
‫الس ان‬
‫ا ر‬
‫ا حدم‬
‫األشجار‬
‫فصل في ضرر ْ‬
‫ٌ‬
‫ر = ا ا ار م ا ا ر‬
‫من ا‬
‫ا د م د ان ا‬
‫ال اار اا ا ا‬
‫ف ن ايدن اب ا ال ار ا ا = ا م‬
‫ا ح د ان اَ ي ا مر = ارد ا ان ا ا ر ا ا ا ر‬
‫من ن ل بمَك ا ا ار = ا‬
‫‪119‬‬
‫لي م ا ار‬
‫اف ا د ام ا ا ا ل ر =‬
‫د م ا ارا ن ا =‬
‫ف ار‬
‫ح‬
‫ا‬
‫ي ا بس ا‬
‫را‬
‫ا ان ا ن بمَك امن الي است ال = ا ا ا ارت ح ل ا ا َت َ‬
‫فم لر المَك ا م ا ا ا ر = ل َم ب ان ا ا ن ال ا ر‬
‫م ان ا ا ر‬
‫الحدم ف ال ري حدم ال ر = ف ا م‬
‫فصل في م ْس ِق ِط القيامِ َّ‬
‫بالضَرر‬
‫ُ‬
‫ا ا ار ا ا ام مر اح ا ر = ام ا ن ام بمح ال ارر‬
‫ا ا ا ب الحدم ب ل ي م = ا ا ب ل ا ف ا ي م‬
‫ظ ار‬
‫ا امن اار ي ان ام في ا ارر = ا الم اي م من ح ب ام ا‬
‫ي من م م = م رد ان ب اليم ن من ي م‬
‫ح ل اار الا ار ا‬
‫اف ن اب اب ب ا ا = ف ي ام في لَم‬
‫م م اس‬
‫ان ايدن ح ان ال‬
‫م ب = ف لم ر ا‬
‫ا م ال م ا ر‬
‫الريي ام ا = ل ر ب ام ا ال الن يم ا ا‬
‫فصل في ال َغ ْص ِب و َّ‬
‫الت َع ِدي‬
‫ا اير ا اَ‬
‫ا‬
‫اي ارم م اس ا ا َ = من د ر‬
‫مث لت‬
‫ر بح ل اف ن اَت = ر ام ا المث‬
‫ح‬
‫ا ام ب ا ا ت‬
‫ف ا ا ال اَت = ا ا ر م‬
‫الا لَ‬
‫= ا اَل ال ا ا ر لي ام‬
‫ال رم ال م ن ام َم ا‬
‫الم ف‬
‫من ا‬
‫ر‬
‫ب = د لم ا ا ر‬
‫ا د لمَك ف ا ال ن = لا ل ال ا ار ب ل م ن‬
‫ا ايد ن الر ف اس ح = ف س ال اي ا اَل ا‬
‫ال ا‬
‫السَ ا = ام ا ف افاَ‬
‫الر ب ل ا ا ف ر‬
‫ا م َت ام ا ا ام‬
‫ا = مم ل دي ي ام ا‬
‫احَ‬
‫حب ر ار ف ا ا ال = ام ا ا ر ا‬
‫ا‬
‫ح ل ال‬
‫= ا ام ح‬
‫الم‬
‫ل يم ا‬
‫ا الي ا‬
‫من اب‬
‫ا ار اح ال ام ا ا = ايس ار ال‬
‫ارف الث ا‬
‫= م د ان م‬
‫فصل في االغتصاب‬
‫ام ا ف س ا‬
‫ا ال‬
‫ا لحر م ا اب = ا ا مثَ ا َي ا ا اب‬
‫ن ثا ات ال ل ل ا ر ا = ب ا‬
‫ا ا اَ ا م َ ا‬
‫‪120‬‬
‫يم ال ْ َي ف ا اام = ا ا س ا بدر ا ا ر مسَ ام‬
‫اك َي ف م‬
‫الح ام‬
‫ال ا ال اس ر ح‬
‫ا‬
‫ا َ ام = ا‬
‫ب ل ا اف = ا َ اي ن حدم اي‬
‫ان ايدن ا ال ا‬
‫ظر‬
‫ر = ب لر ن ال‬
‫اف اح ث ام ال ا ا اَل امن ا‬
‫الا‬
‫ف ن ا ن اب ا ال ار ا ام ا = ح ت لا‬
‫ب احم لَ ر ا‬
‫لح اس ا ب ف ا اظ ا ر‬
‫ح ثم ارحم ا م ار = ف ا‬
‫ح ن‬
‫اك ف ال ام‬
‫ا‬
‫الم اح ا‬
‫= ح ال ا‬
‫ب ا ري ال َت‬
‫ا ان ا ن ممن ل ا ن اف =‬
‫ا اح‬
‫ا‬
‫اح ن ا اد = ف ل ام ر ام ايم ل اح ا‬
‫ام ا اَل ال ام ر ب ل‬
‫= ام ر ا احَت ب ا‬
‫اح ات ا ا َا = اح ال ر‬
‫اح ا‬
‫الا في ال اح ن ال سم = ا احَ‬
‫= احَي‬
‫من اا ل ال اح اف ا ا‬
‫ايس ا ا م اَا‬
‫ال ا ي ا ر م‬
‫ب ان ا ا اد‬
‫ا ام د ل ال ا ال ايم ن = ا ال ا ا م ايد ن‬
‫ن ا ن = الي ا ل ا ن ح اح اسن‬
‫ا اح ل ا‬
‫ا د ت اا ل م اي م‬
‫ا ا م ال احر د ا لَم ا م = ح‬
‫ا ان ا ن ا اا ل لك = ف ل َت ا ري ا ا ا لك‬
‫َل الم ا ر = ب ل س ح ل ن لَم ا ر‬
‫ف ار‬
‫س ل الح‬
‫بدر امل = اف‬
‫ح اا‬
‫ال ام ر ا َت م اار‬
‫ظار = ف‬
‫ال ر ا ا ان احم ا‬
‫ف الا‬
‫اس ا ب = اف اب ا احَت ف ا ا ا ري ا َب‬
‫اح‬
‫ا‬
‫= احَي ا ام د ا ا َ‬
‫ا ان ايدن ام‬
‫ح اف ا‬
‫ح ل اب ا ا ام ن ال = ف لح س س ا ام احم‬
‫لس ن ا ف ل احَت‬
‫ا ا ا ا ا ثم ن الم ا اد ت = من امر ب ر‬
‫ا ان اال م ان ا‬
‫اليم ن احاَا ت = ا ل ا‬
‫فصل في دعوى‬
‫ا مل‬
‫ا المث م اس ا ا ات‬
‫السرقة‬
‫م ا اَل امر ان اس ارا = ا الم ا ن ا ا ب لم اح ا‬
‫اك ا اَل = امن ح ل ف ال‬
‫ح ال ا ا‬
‫ف ن ايدن م ي ا‬
‫ام ا‬
‫فَي من اد ت لح ل ا ا = ا َ ب ل ا َي ا‬
‫الس ن اح ادم‬
‫ا ان يدن م ا لب امن ا م = فم لك ب ل ر‬
‫ر‬
‫‪121‬‬
‫حدم ا ب ح ا ارار = من ا ر يح اب‬
‫ي ا الس ر ب ار = ا‬
‫ا ا ب‬
‫ا امن اا ر ا ل‬
‫اا َ ا ف اف‬
‫بر‬
‫ا ار ا = ر ا ا ال اح ف ال ا ا‬
‫ا اَل الح ال ن‬
‫ا ا ال ن = ال رم ا‬
‫سر ا ا ا ب = ف ار ب ر‬
‫ا د ام‬
‫ح ثم الس ر ب لحدم‬
‫= فب ل اس ار ا ف اليسر ا ب‬
‫ال رم َل ال ا ام ال = اا ر ب لسرا ا ر ثاا ا‬
‫فصل في أحكام الدماء‬
‫ال اح‬
‫ْم‬
‫الا ا م ا لَ‬
‫َي‬
‫من ا ار‬
‫=ا‬
‫ث‬
‫=ب‬
‫ا‬
‫بم ايس ا‬
‫ا با ال‬
‫ب ام َ‬
‫=ا ا ب‬
‫ا ب لا س ام ب لَ ا‬
‫ا بدث ر من ال ت ال ا ا = ا ايس ا ار ف م اا ا ا‬
‫م لك فيم ر ا ا ا = ا س ام ب ا ر ا‬
‫بم ل ال ا ريي المسَم = الب ل الحر ف ن م‬
‫من ا‬
‫ن ا اَل ا راف = ا ا ال م‬
‫اي ا‬
‫َي ا ا ا‬
‫ب‬
‫ام ا ا‬
‫ا = امن اثار الا‬
‫ا مس ان يم ر ا ت = ا اَل ال د ر ثال م ا ت‬
‫ا‬
‫ب ث ت الم ت ال = ايحَ ا ا َل ال ا ا ت‬
‫اَ ا يم ن م م ا اد ا = ا ل ام‬
‫ا اَل امن ا ا ا‬
‫اف ام ا ا = ا ا ر‬
‫ايحَت اث ن‬
‫لي ف ا ا ا ا ن = ا س ام‬
‫ال ا ال رل ب المث اَي = ف ال م‬
‫ا ا م اح‬
‫ال رل ف‬
‫ان ل‬
‫ف ا‬
‫ح‬
‫اح ا الن ي ا ا‬
‫ا ا ا ر الر ن‬
‫ب س م الحري‬
‫ر ام ا ل ب ل ل = ال ا د ال س د رلر‬
‫م ال م = ي ل ا ر المس ا م‬
‫الم‬
‫ال م لَم ا = ال ا اس ا اح فيمن‬
‫ا اَل ا‬
‫ل س حي = ا ر‬
‫الي ا ا ف ام‬
‫مس‬
‫ب‬
‫ال‬
‫ا ن ال سم =‬
‫ن ا ير‬
‫ْ = م لم يدن من‬
‫مَك = ب‬
‫اا‬
‫ف‬
‫ار‬
‫لس ن ل‬
‫ام ف الم ا ل = َي ف ر‬
‫‪122‬‬
‫م ال‬
‫ب م‬
‫ا اْ‬
‫ا ار ال َك‬
‫را‬
‫ال‬
‫م‬
‫ال َي ف‬
‫ا ي‬
‫ا ا‬
‫م ان ال رااب = ف ال ب ل اَ الحرااب‬
‫ي‬
‫م‬
‫ي ا ل ام احب‬
‫اَ ب احد م = امن‬
‫اك م ال اس ا ا = دم م ف حدم ا س ل اس‬
‫ال م د ات ال ا = م ا ار ا ل في ان الم‬
‫ا ا ا س امت‬
‫ا م اَت سرَ امت = ب اح اس الم ار‬
‫= َل ال ا‬
‫ا اَت ي مسَم‬
‫الحدم ب ل ربي ف ال م ا ا = لت‬
‫ا را ا اَل ل ال ا ار اث ا = ا ا ار‬
‫= ف ال‬
‫ت م د ار ف ال‬
‫م ا م ان ا‬
‫ر َل‬
‫ال ا‬
‫ت رام ا ال‬
‫ال ا‬
‫ر ث ت ال‬
‫ت م اي‬
‫ف ال س الحدم ا ت ال ي = ح ل ف د‬
‫ال مي ف‬
‫ال ي ف ا ال ا ا = ا‬
‫رس ا‬
‫ا‬
‫= ا ال رااب م ان ال ب‬
‫اَ لَ‬
‫احمَ ا‬
‫ا‬
‫اح ث ت ا َ ب ل ا ر ا = با س ام ل م ا ر ا‬
‫بح اس = اح ال م حدم ا يم ا ا‬
‫ا اف ا ا ا ال ف ا ال ا‬
‫من م سر م ادَت ح رر ا ادر = م اف ف حاَ ف اما ر‬
‫ا الحدم اح اسن‬
‫ن ن ا ن = اا من ثَ‬
‫د ا من م‬
‫م م ادَت‬
‫د ا ا اَل الم ر من م ار = ا من‬
‫يم د ر ف اس م ل‬
‫ف ال ن ا ر من م ل = ا ا‬
‫= ر امت ب ل ا ن ف ال ال ا َ‬
‫ظت افثَرثات ف ا‬
‫رَ ا‬
‫ب ب ا م ت = ا اْ ا ا ا ال ا ر ات‬
‫ا‬
‫= سب الحظ ف الم ار‬
‫ايحَت ال د ر د‬
‫ان ايم ن ا ا ا ادسر = ايحَ ا امن حظ م ا فر‬
‫اح‬
‫ن يحَ = ح ا ار ب ام ا ا َا‬
‫ب ل ر الا ا‬
‫َل ال ت‬
‫ا حد م ار ا ام = بح ثم ايس‬
‫ا س ر ا ت ا س ام ال = ف ا اب ال‬
‫ف ا م م‬
‫ار‬
‫اي ال ْ ن ب ظ ر = ر ا‬
‫فصل في الجراحات‬
‫ف‬
‫ال ار ا م ف الا ا =‬
‫ار ال ا ا الحد ام =‬
‫ف‬
‫ت ر ي ف الم اح = ا‬
‫‪123‬‬
‫در‬
‫افا‬
‫ي ام ا ا ر ف‬
‫ا مَم‬
‫ا ا مس‬
‫ال َا ل ل ا ظم م‬
‫ا‬
‫اح‬
‫ف ار‬
‫ف الم‬
‫ا‬
‫ر‬
‫د ا الم ا َ =‬
‫ال‬
‫ا ن م اَ‬
‫ا‬
‫ف ال ام =‬
‫ت ر ام ال‬
‫ر ا‬
‫دسر ف ار ال ظم ا ا لت‬
‫= ا‬
‫ام‬
‫ل ا ظم الر َا ل‬
‫= ثَ ال ي ف الم م م‬
‫ت ال ر حد ام‬
‫اك ا لل ال م ي د ا‬
‫ال ا = د ا‬
‫م ا ت لَ ا‬
‫ال د‬
‫ر ال‬
‫ح ممد =ف‬
‫َيم‬
‫ا ا ا َ ا الحد ام ا ال يم = ف د ام ب ا اس ا‬
‫ار ا ا ام ا ام‬
‫ا ام ا ي ح ل الس ا ام = اي‬
‫ف اَ ام‬
‫ا ايث ت ال ار لَم بم = اث ت م ل الح‬
‫ف ا‬
‫من ا ل ا م = ا من ا ريي اليم ن َ ا ا م‬
‫ر‬
‫= ف ال م ام الم ي‬
‫ل‬
‫لَا‬
‫ال‬
‫ا ا ف الا‬
‫الر ي في‬
‫ال‬
‫اا ل = ب اح اس‬
‫ف اح م ا‬
‫ا اي د مَ ف الم ا =‬
‫ف الرَس ن دمَت ال ادر = ا ا ت ال ا ا ا ن ا ا ا ر‬
‫ظر‬
‫لسم‬
‫اب ا ر = ال ت ف ال ت ا ا رم د ل ا‬
‫ف ال ا‬
‫ال م ا ا‬
‫ف =‬
‫ال ت د ا ال‬
‫ال‬
‫د س رن في من‬
‫اي ال ر‬
‫ال‬
‫ا‬
‫= ام‬
‫ال‬
‫ف ا‬
‫ف ال س = د ي الر‬
‫ر ا ا ت ا اَل ثَت الر اي = فم ل من اب‬
‫باب التوارث والفرائض‬
‫ا ر ايس ا‬
‫مي‬
‫ا = ب ام ا‬
‫ر‬
‫رد ثا اثا = م ما ار‬
‫فصل في ذكر الوارثين‬
‫َا‬
‫اب‬
‫ب لس ا‬
‫ا‬
‫اك اس اي‬
‫ا‬
‫ا ا ا اس‬
‫ال ارثا‬
‫د ر من ح ل الم ار = ا ا ار ا اسب ا‬
‫ا‬
‫ال ا ل ان ا ا = م لم ايدن ا ب ثال ف ا‬
‫ال‬
‫اك ام الل ام ا ا ا‬
‫ا ن ا ا ا اس ا = د ا‬
‫ا اا ا ن ا اا ل رم = ال م ل رم ا ن ال م‬
‫ا م ال ا ثم ال ت = ا‬
‫ا ا لَ ا ا ن ام ا اَت = ام الم‬
‫= اح‬
‫اك ام ا ل ال‬
‫اد ا ا‬
‫‪124‬‬
‫ت‬
‫ا ن اب ا ا ا‬
‫ا ن ا ادر ا ف اَت‬
‫ال فيم يد ن ب ل ا‬
‫اب ت م‬
‫المسَم ن ايس ا = بح‬
‫ا ار ا‬
‫فصل في ذكر أحوال الميراث‬
‫بم اف ا‬
‫س ام‬
‫لح‬
‫اا س ام = لل‬
‫الح ف الم ار‬
‫ا‬
‫ا ا ام ا ا ا‬
‫ا=لر‬
‫ا س ل ال‬
‫لح‬
‫ا‬
‫فصل في ذكر المقدار الذي يكون به اإلرث‬
‫مَ الم ر ك‬
‫ب ي‬
‫الا ر َا ل ب راك في = ف‬
‫الر‬
‫ب ار ب ح ي الم = ا ام ا في ا ا ف ر‬
‫امل حدم لك ا‬
‫ا ا ل رم ال ا ا ف = م‬
‫فصل في ذكر حاالت وجوب الميراث‬
‫داَ ام‬
‫الم ار ح ح ام = ت ار‬
‫ايح‬
‫ب‬
‫م ا ر = م ن ال ر‬
‫الم ايح‬
‫ا‬
‫ا ام ال‬
‫س ام ف الح ال ا ن م اماَ = م ا اَل ا‬
‫فصل في ذكر أهل الفرائض وأصولها‬
‫م ف ال ا ام‬
‫البس ا ا = س ا‬
‫ثم ال ار‬
‫ا‬
‫= ال ت ال‬
‫ل ال ت ل ا م اس‬
‫ا لم ا‬
‫الرب ب ال ن م‬
‫م=‬
‫ت‬
‫ا ان‬
‫الثمن ل ا ا ف = ا ا‬
‫اراب = ت‬
‫الثَث ن ح‬
‫ا ت ل رم ف ال ا =‬
‫ا رم‬
‫ان ح‬
‫الس ا رم ا ا‬
‫ا من م = ا‬
‫ا‬
‫ا‬
‫الم‬
‫ا‬
‫س ام حظ‬
‫َ ب ت ا ن اف‬
‫الثَ لَ ر ار ي ب‬
‫= ل ا م ف ا سم اك س ا‬
‫= ا ا ن ل ار ا‬
‫ت ا ف الحدم‬
‫ام‬
‫اك ل اس م‬
‫= فل‬
‫ا ن ال ر‬
‫ف ن اي‬
‫الرب د لثَ د لثَثا ن = ا م فري ا مثاَ ن‬
‫اك م اَ ا ا َ ا‬
‫ا ثمن ب لرب ا ر مَ ا = ا ا ر ا‬
‫تس =‬
‫ب ل رد‬
‫اا‬
‫ا ر ن ال ا‬
‫فصل في ذكر حجب اإلسقاط‬
‫ا ال = ل ن‬
‫ل ا‬
‫ااس ا‬
‫رم افا‬
‫ال ا ايح ب ا ا ال ا ا = اد ا ا ا ن ا ا ب ا اَل يح ا‬
‫با ا ن ب ن ا ن ح‬
‫= ا امن م ات ف ا ا ا‬
‫‪125‬‬
‫دا‬
‫ا‬
‫لح‬
‫ال ا ب ا‬
‫ا ن ا ب ل اح‬
‫ا ااي‬
‫ح‬
‫ا = بل‬
‫ا ا ا = فيم‬
‫لَ م ا اف = ال م‬
‫امم‬
‫ا‬
‫ا ا امت ل ام لك‬
‫ا‬
‫ن ال رم م د ن ادا ل‬
‫ل ا ايح‬
‫اا‬
‫ا م دَ ال ن اح‬
‫= ا‬
‫ا امن ا ات ح ب لب ا = ا ا من ا ر ن ا ا‬
‫رابل ا رم اح ا ات ب ا ا = ال د ن ل فم اح‬
‫اا‬
‫حظ الس ف ا ار = س ام الس ا ف ال ا‬
‫ا ر لم ايح من ن = ا ا ا ا ثار من ث ا ن‬
‫م م اس ا ا ا ا‬
‫ن ا= ا‬
‫ا مس‬
‫بمن ل ال اح‬
‫ح‬
‫بح‬
‫امن ال اح‬
‫ا‬
‫= اف اح ب ا‬
‫ا ا ا رم بمن يد ن ف = ا م ا ال اس اح م اي‬
‫فصل في حجب النقل إلى فرض‬
‫ا س ار = ال ْ ايح الس ا ب‬
‫ا ا م فر‬
‫اك ايح ام ا دران ال ا ال = ا ال ا ن مثَ م س س افا‬
‫د ا‬
‫اب اح اَ‬
‫الس م ثال م ان ال ا ن ال = الب ب ل‬
‫ال مث ا ا ام امن د اار = ح بح ف ال اا راار‬
‫ا سم اد ا ادر‬
‫تا‬
‫ظ ا ر = ام‬
‫ا اا ا ب لثَ ن الر ي ا‬
‫ن ار ا ي ل ام ال ا ح = ا ا ال ر‬
‫الس‬
‫ت ا ا‬
‫ف ا ا ا ري‬
‫س ام الس ا ف الب اي = ثَث ا‬
‫ف لا ل ت‬
‫م ا = ا ام ام ا سم ا ا ا اف ر ا‬
‫ال سم ام ا‬
‫ا امن ا = م ل ا درَ م ا ا‬
‫ا اح من ل ا ل ر = ا ح ا م يد ن مس احا‬
‫فرا ت‬
‫ان ا ا ت = ام ا ا يا بس‬
‫ا ت من‬
‫ت‬
‫ا ماَ الثَثا ن الحدم اد ا ا = م‬
‫ال من ت لرب ا اا = ام ا ا ال‬
‫اي ال ا ا من رب لل = ثمن ا‬
‫ا ا ن يح ا ا ا‬
‫َ‬
‫ا ال ا ن ا اسا‬
‫حيي س اب من ا‬
‫ا م من ثَ لس‬
‫ار = م ا ب ا ن ا ا‬
‫اح ا ا ح ا‬
‫ا ا ر امن ار لي ايح‬
‫= ر‬
‫ام ا ب ا ارا ين‬
‫ا ثَ م ابا ل ن ال ا ن =‬
‫فصل في ذكر حجب النقل للتعصيب‬
‫‪126‬‬
‫ا‬
‫ل ن ا ر اح ر ا ن ا اف = من م‬
‫ب ي ف ال ا‬
‫ا ا ال ا ن مثَ م ف الحدم = ا ا ا د ا ل ا ر ا رم‬
‫ام ت‬
‫ال‬
‫ت‬
‫= من ا‬
‫ا ت ل رم د ا‬
‫اس‬
‫د ا ي ا ر ان ا ت ا ن = ال ا ف ال ر ا ن‬
‫اح‬
‫ب ت ا ن ن ا ن ا ح ات = ب ن مس ا ا‬
‫=‬
‫ب ا ب ا ا ات ا‬
‫ن ام ا ي ت ا ا‬
‫فصل في ذكر موانع الميراث‬
‫ا ات‬
‫ال ر ر‬
‫الر ر ام ا ا = ا ان م ب ا المم ت اراا ا‬
‫ال ا م‬
‫مث‬
‫اك الحدم ف المرار = ا م اَ ايم ا‬
‫ا‬
‫ك بم م اي‬
‫ان ايدن ن ا ا فمن اي = ح ل ال ر‬
‫ا ر افي ام ا‬
‫ي ا ت الا سم ام ا الحم لل = ان ايس ا‬
‫اب ان امن م ات ا م ا ا ار = ايم ا ا ر ل‬
‫امن اس ا‬
‫ثال ب امب ل ا ر = ا ام ا ا ا ا اَي ف الحدم ا ر‬
‫ا ار‬
‫ا ان ا ب ل ن ال ثال = اف ت احظ در ثال‬
‫ا ن الَ ن رث ب رم = م د ان الس ا ا ل اس م‬
‫ا ا ام ا ام ا ا ا ا = م ا ي ن ف ا ر اا ا ا‬
‫ب ر م اال‬
‫ا ا ا ل = الحم‬
‫ا ام ا ا ت ا م ا‬
‫= ا اَل الرس‬
‫ا م دم ا‬
‫بل‬
‫ا آل ا ا حب ا ا ي ر = م د ر ار الَ‬
‫‪‬‬
‫الم‬
‫ل م احم‬
‫ا اَل ال ر‬
‫المرجع‪:‬‬
‫د ر محم ن ست ال ف ا ب‬
‫د ر ال‬
‫ا ب‬
‫د ر ال س ل ا ال‬
‫د‬
‫ار ال درا‬
‫ف‬
‫م‬
‫ار ال درا ل‪ 1411‬دا ‪1991‬م الم ن م د‬
‫ر ال س ل ا الم ن م د‬
‫ر ال ح ا ب‬
‫ار ال در‬
‫ر‬
‫‪127‬‬