|| puruśa sūktama || oma tacchama yorāvruṇīmahe | gātuma yagnāya | gātuma yagyapataye | daivī svastirastu naha | svastirmānuśebhyaha | ūrdhvama jigātu bheśajama | śama no astu dvipade | śama catuśpade | oma śāntiha śāntiha śāntihi || oma sahasraśīrśā puruśaha | sahasrākśaha sahasrapāta | sa bhūmima viśvato vrutvā | atyatiśṭhaddaśāngulama | puruśa evedagma sarvama | yadbhūtama yacca bhavyama | utāmrutatvasyeśānaha | yadannenātirohati | etāvānasya mahimā | ato jyāyāgśca pūruśaha || 1 || pādosya viśvā bhūtāni | tripādasyāmrutama divi | tripādūrdhva udaitpuruśaha | pādosyehābhavātpunaha | tato viśvanvyakrāmata | sāśanānaśane abhi | tasmādvirāḍajāyata | virājo adhi pūruśaha | sa jāto atyaricyata | paścādbhūmimatho puraha || 2 || yatpuruśeṇa haviśā | devā yagyamatanvata | vasanto asyāsīdājyama | grīśma idhmaśśaraddhavihi | saptāsyāsana paridhayaha | triha sapta samidhaha krutāha | devā yadyagyama tanvānāha | abadhnanpuruśama paśuma | tama yagyama barhiśi praukśana | puruśama jātamagrataha || 3 || tena devā ayajantaha | sādhyā ruśayaśca ye | tasmāta yagyātsarvahutaha | sambhrutama pruśadājyama | paśūgastāgaścakre vāyavyāna | āraṇyāna grāmyāśca ye | tasmāta yagyātsarvahutaha | rucaha sāmāni jagyire | chandāgmsi jagnire tasmāta | yajustasmādajāyata || 4 || tasmādaśvā ajāyanta | ye ke cobhayādataha | gāvo ha jagnire tasmāta | tasmājjātā ajāvayaha | yatpuruśama vyadadhuhu | katidhā vyakalpayana | mukhama kimasya kau bāhū | kāvūrū pādāvucyete | brāhmaṇosya mukhamāsīta | bāhū rājanyaha krutaha || 5 || ūrū tadasya yadvaiśyaha | padbhayāgma śūdro ajāyata | candramā manaso jātaha | cakśoha sūryo ajāyata | mukhādindraścāgniśca | prāṇādvāyurajāyata | nābhyā āsīdantarikśama | śīrśṇo dyauha samavartata | padbhayāma bhūmirdiśaha śrotāta | tathā lokāgma akalpayana || 6 || vedāhametama puruśama mahāntama | ādityavarṇama tamasastupāre | sarvāṇi rūpāṇi vicitya dhīraha | nāmāni krutvābhivadana , yadāste | dhātā purastādyamudājahāra | śakraha pravidvānpradiśaścatasraha | tamevama vidvānamruta iha bhavati | nānyaha panthā ayanāya vidyate | yagyena yagnamayajanta devāha | tāni dharmāṇi prathamānyāsana | te ha nākama mahimānaha sacante | yatra pūrve sādhyāha santi devāha || 7 || adbhayaha sambhūtaha pruthivyai rasācca | viśvakarmaṇaha samavartatādhi | tasya tvaśṭā vidadhadrūpameti | tatpuruśasya viśvamājānamagre | vedāhametama puruśama mahāntama | ādityavarṇama tamasaha parastāta | tamevama vidvānamruta iha bhavati | nānyaha panthā vidyateyanāya | prajāpatiścarati garbhe antaha | ajāyamāno bahudhā vijāyate || 8 || tasya dhīrāha parijānanti yonima | marīcīnāma padamicchanti vedhasaha | yo devebhya ātapati | yo devānāma purohitaha | pūrvo yo devebhyo jātaha | namo rucāya brāhmaye | rucama brāhmama janayantaha | devā agre tadabruvana | yastvaivama brāhmaṇo vidyāta | tasya devā asana vaśe || 9 || hrīśca te lakśmīśca patnyau | ahorātre pārśve | nakśatrāṇi rūpama | aśvinau vyāttama | iśṭama maniśāṇa | amuma maniśāṇa | sarvama maniśāṇa || 10 || || oma śāntiha śāntiha śāntihi ||
© Copyright 2026 Paperzz