Pe¤ öé×ÇeÖ `ì_vC ÅoDë àìÚ
ÕCpÊßpJ DÆ kClwÚC }Æ Pìûý×v íÆ (Lead)}wìv ÞìÖ ÜKaF
ÐhCk ÞìÖ ØwV }Æ}aF íwÆ éwìv pÊC . }ç p©Ö }ìÎ }ÆÝàaF pJ oଠ£Dh éë .}ç DNàç pRC Ôëpçq pJ ÝàÊàÎ DÆ}wìv
:}ç DOÇv ÜF HGv DƧoCàµÐëm éVolÛÖ éë àN }ñDV àç
Ùàh ûPÏÂ
íFCph íÆ |kpÊ
PµD×v ûÀ·¨
z
z
z
PÚDçm pN ØÆ
ÐñDwÖ }Æ }ëßo
ÐñDwÖ }Æ D×Úß à¡Ú
z
z
z
ÝáCßk íOëCßo ª·F íÎCß }ÚpÆ ¸¾o MDëDÇz íÆ `ìJ íÆ éìÚDKwä oßC Dì¡ëC .}ç DOÇv àç ÞìÖ íÚDJ oßC í_Ö ,kpÊ ,ÌÚo }ÚCpJ éwìv
.}ç DOÇv àç éwìv íåF ÞìÖ öDìzC íÆ Üwd û¢ñCr¾C ãlz lÖAok }v í®vß ûÁp¡Ö .}ç DNàç éwìv íåF ÞìÖ
? }ç íNDV íÆ }wìÆ bÚDV íÆ }wìv
éÚà×Ú DÆ Ùàh .}ç íNDV íÆ bÚDV íÆ }wìv ÞìÖ uC pÆ }Î oClÃÖ ív ê'àåN íÆ Ùàh pÆ àåGZ íñàv ív íÇÏç pJ Éo Dë íÏËÚC
DÚDV }Î ÝDèÆ }ìÎ}Æ bÚDV àÆ }aF éÆ ÕàÏ·Ö ÞìèÚ àÆ IA pÊC .}ç DOÇv DV DìÎ ÞìÖ ãDÊéFpWN Dë H®Ö ,ÍDOKvC ,pO¾k }Æ p_ÆC# íwÆ
.ÞëpÆ ÙྠàÆ Pe¤ öéG·Gz íÖDÃÖ }ÛJC àN }ç
z
? Þìç EDGvC DìÆ }Æ Pìûý×v íÆ }wìv ÞìÖ ÝàaF
àN Þë{åV ÝDë{KJ íÆ ÌÚo Dë kpÊ }v ÝßoCàëk íñàç íÆ ÌÚo }ÚCpJ pJ yp¾ pÊC .}ç kpÊ íÎCß }Ú'C }v ÌÚo íÛGÖ pJ }wìv }ÚCpJ HGv ÜëpN ÕDµ z
}^àåZ ª·F .}ç íNDVàç ÐhCk ÞìÖ ØwV }Æ uC kpÊ íÆ }wìv é·ëom }Æ xÚDv Dë DÊ}^DZ àÆ ÝàÚàÏåÆ Dë ÝàåNDç }ËÎ kpÊ }Æ }wìv éaF
.Þìç }NDGZ (C$Ú#) ÌÛÏëo íÆ ÝàÛëq oßC pë$ÛÖ íÆ ÝàìÆ{åÆ íñàç íÆ ÌÚo DÆ}wìv Dë ,í_Ö ,ÝDë{KJ íÆ ÌÚo }aF
.Þìç }OÇv pÆ }ìÎ }Æ }ÚDaF }v Pì×v íÆ }wìv àÆ ÝàaF }ÛJC ÜëlÎCß àV Þìç MDÖClÂC }wëC
.ÞìåÆo oßk }v p_vÔJ }ñàç |{äkC oßC `ÛìJ }ñàç }N{åÆC àÆ ÝàaF
.Þìñàäk oDF oDF åNDç }Æ ÙC }ìÎ }Æ }ÚpÆ ½D¤ àÆ íÊlÛÊ Dë kpÊ íÆ}wìv
.àç DOÏìåÆ ÙCoßk }Æ }ÛÏÇÚ PÚCk ãß }v ÜV }ÚàÏåÆ ãß üD¤à¥h Þìñàäk oDF oDF}ÚàÏåÆ }Æ }aF }ÛJC
}ÚDV éF àÆ }wìv }ÎCß }ÛÏÇÚ }vÝàKñDJ .íÚDJ ÕpÊ éÆ éÚ ÞëpÆ ÍD×·OvC íÚDJ C$Ûå^ }ìÎ }Æ }ÚDÇJ DÚDåÆ Dë Cnº ÓàÖoD¾ íÆ ÝàaF
.ÞìåÆo |'àåZ ÔåÆ ÐÚ DÆ íÚDJ |$Ûå^ ÈN `ÛÖ ÈëC }ÏèJ }v ÍD×·OvC }v §pº íÆ
.ÞìÎ pÆ °à¿eÖ ÞìÖ ÝàF# }Æ È_vÔJ Dë }¡ìz Cnº íÆ ÝàF# }Æ Üì^ }ñàç }ÏåÆ
.}çDN àç éwìv ÞìÖ ÝàNpJ oClÇ×Z íÆ ÌÚo ÞìÖ ÝàÛNpF ª·F .ÞëpÆ ÍD×·OvC ÜNpF ÅDJ }v}wìv
.ÞëpÆ éÚ ÍD×·OvC ÜNpF }ñàç }^à^ Dë }i_Z }ìÎ }Æ }ÚpÆ¢ìJ DÚDåÆ Dë }ÚpÆ °à¿eÖ DÚDåÆ
.}ç DNàç ÍD×·OvC DÆ (solder) ÍDåV oßC ÝàNpJ oClÇ×Z ,ÌÚo ÞìÖ ÜV Þìç íwëCÞërìZ íÆpÛç ª·F - ÞìNpF «DìOdC ÞìÖ ÝàÏ»¡Ö íeëp¿N}ÛJC
.}ç DOÇv àç éwìv ÞìÖ ÝßrìZ íòÆ }v ÞìÖ ÙC
}wìv ÞìÖ ÝàÖDÆ pËëk |pvßk oßC PÖpÖ íÆ Ýàë'DÊ ,êrëo ÌÚo ,êqDv ÐÚ ,íNCpì×·N .ÞìñÓ éÚ éwìv åNDv }ÛJC pJ íwJCß }v ÕDÆ
.Þìç }Nàç ãkDëq PèF MDÚD¥ÃÚ }ÎCß }Úàç }v
.Þìñàäk }v ÌÎC uDGÎ DÆ ÕDÆ
.}ç DOÇv àç éwìv ÞìÖ `ÛìJ }ÚCpJ ÞìåÆo oßk àÆ ÝàaF }v MDÖDÃÖ í¡ñCoA oßC êlëlWN
ÁßlÛ¤ DÆ Pëo }ñDWF }Æ uC . Hëp }Æ ÝàÆ{v oßC uDJ uA }Æ ÝßkDìÛF íÆ ÝàNoD×µ íÚCpJ üD¤à¥h ÞìñDaF }v }ÛÏìåÆ ÞìÖ í_Ö àÆ ÝàaF
.ÞëpÆ ÍD×·OvC
.oDF ÈëC ÞìÖ }ÛìèÖ üD¤à¥h Þëk àäk ÞìåÚC àN }ñA p²Ú Íàäk pJÝà_J }ÆíÆ{åÆ àÆ IA íåF HV àN Ýàç íÏåÆ ÝDìÆ{åÆ HV ÞìÖ ØvàÖ ÕpÊ
íÆ ÙC ÉàÎ oß é¡ìJ ÝDèV ÞëpÆ ÙྠàÆ Pe¤ öéG·z }ìÎ }Æ MDÖàÏ·Ö ÄÏ·OÖ }v ÐñDwÖ }ÎCß }Úàç ClìJ }v `ÛìJ íÛGÖ pJ }wìv
.Þìç }NpÆ åÇëo åÇëk
z
z
z
z
z
z
z
z
z
z
z
z
z
.àç ÅDJ }v pRC }Æ }wìv àV ÞìñÔåÆ Cnº íwëC àÆ ÙClÚDh }ÛJC
.Þìç íOÆßo àÆ pçq }Æ }wìv ÞìñCnº oàJ påF }v Øì¡ÏìÆ oßC kÓà¾
,|$ÚC ,í^ßo oCk PëàÃN / UDÚC ØÎDv ÈÎDJ ,íÆp^ / ¹pÖ / PzàÊ DÆ përÛh / PzàÊ DÆ íñDÛÇZ pì»F ,p_Ö /ÝDìÏåJ íåÆàv -}ìÎ }Æ kÓà¾
.ÝDërGv êpç oCk }OJ oßC íÏåaÖ DÚà^
}v (pì×h) }^A , Cr_J ,Iàv ØëpÆ ,ÌÚ$J ,(Èìz ÈÏÖ) PFpz }Æ äkßk ,ØëpÆ xñA ,pìÛJ ÕpÚ ,íçk , äkßk ,pìÛJ -}ìÎ }Æ Øì¡ÏìÆ
.pìÛJ oßC(íÚßpÇìÖ) àìv }Æ |lìÖ ,(éÛÊDwÎ) Þìç íNàç ãpìºß íÛ_Z oßC pìÛJ ,é×ì ÞìÖ ÜVÞìñCnº íñàç íÛF
-pJ}e¿¤ }ÏÊC-
.Þìç }NpÆ EnV éwìvãkDëq }aF }ÎCß }Ûço `ìJ íÎDh :Þëk ÞìñCnº lÛÖ Pe¤ íÇÏç ÙDìÖok }Æ ÝàÚDåÆ àÆ ÝàaF
z
íä{F íÆ }wìv ÞìÖ Ùàh Dë ÌÛÛëpÇvC oDÆ ØçCp¾ íOe¤ }Æ IA pJ }ÚÓ àÆ ÝàaF }Æ ÍDv 2 oßC 1 ÞìÖ H®Ö }Æ ÍD¿¬C Pe¤
åaÆ }Ú IA ECàV }Æ ÝàÎCàv ÄÏ·OÖ }v |rñDV }Æ |p®h }çDZ }ç DNpÆ Ð¤Dd éÚà×Ú DÆ Ùàh }ìÎ }Æ bÚDV íÆ f®v íñàç
.}ç DOço ÄdÓ ãp®h ãkDëq DÆ MCpRC }Æ }wìv àÆ ÝàaF}Æ p×µ íÆ ÙDìÖok íÆ ãDÖ 36 oßC 9.Ýàç }ñk íåF
}wìv ÞìÖ ØwV}Æ ÝàaF }Æ ãDÖ 72}v ãDÖ 6 àÆ oDÆ ØçCp¾ íOe¤ }Æ IA pJ êp¨Dd íÆ oDF pç ÞìÖ H®Ö }Æ ÍD¿¬C Pe¤
.}çDNDV DìÎ éÚà×Ú DÆ Ùàh }Æ ÙC }ç DNDV DëDJ pRDOÖ }v |p®h ãkDëq àÆ ÝàaF ÜV .}ç DNàç DÛìÎ ãrñDV DÆ MCpRC }Æ ÅCoàh êoDåF íÆ
MÓCàv ÄÏ·OÖ }v |rñDV }Æ |p®h
ÕàÏ·Ö ÞìèÚ ÞìèÚ
‡
‡
‡
‡
‡
‡
‡
‡
‡
‡
ÝDç
: éaF DÆ IA DìÆ
‡
ÝDë{KJ ÞìÖ uC Dëàç Dço {åV `ÛìJ DÆ xV oßC àç Càç pì×·N }ÏèJ }v 1960 àV }ç DNDV pNCàOÖ Dë DOço ÞìÖ ÙDÇÖ }wëC .1
.}ç DOÇv àç ÐÖDz påÊ DÆ oCk éOzo Dë pòv íF }F íwÆ Dë ÍàÇvC êpJ ,p_Ûìv pòìÆ |# íñàÆÞìÖ uC?Ýàç íço {J
‡
ÕDÆ DÆ ¢ñCoA ß lëlWN ÍDeÎC í¾ ÞìÖ xV oßC àç Càç pì×·N }ÏèJ }v 1960 àV }ç DNDV pNCàOÖ Dë DOço ÞìÖ ÙDÇÖ }wëC .2
?àç Dço ÐZ
‡
UÔµ Dë éÛñD·Ö UÔµ ÄÏ·OÖ }v íÆDÚpçq íÆ }wìv DÆ íåNDv }Æ ÐìåÆ Dë ,íåNDv }ÆpåÊ ,ÜèF Dë íñDåF íwÆ }ÇvC .3
?}ç Dço ÐZ
‡
‡
?àç ÐÖDz DÚàç ÞìÖ kq íÆ }wìv ÞìÖ }Ï»¡Ö ãlëlÛwJ Dë ÕDÆ }Æ xV }ç DOÏÖ }v ¦iz ¼ÎDF íwÆ }wëC pSÆC .4
íÆ }Ï»¡Ö . êqDv ÜNpF Dë ÌÚ$Ïëß ,pì×·N ,lëlWNß PÖpÖ ,ܺßo ß ÌÚo ÞìÖ påÊ Þìç ÞìÎDSÖ éÚCoß é¡ìJ íÆ uC
. DÚpÆ ¸×V öDìzC íÛF íÆ }wìv oßC DÚDÛF êqDF ¢NA ,êpìÊ íçDÖ ,êqDv ÜNpF oßC êqDv }¡ìz xÃÛÖ Þìç ÞìÎDSÖ
ÞìÖ í_Ö Íàäk íÆ ÝDèV oßC Ýàç íNorÊ oDF oDF ÝDë'DÊ }v ÝDèV }ç DOço Hëp }Æ ãCpçDz ê{F íwëC íwÆ .5
?}ç DNDV àç ÐÖDz éwìv
oßC ÙClÚDh DÆ IA pÊC .Ýàç £ à¥iÖ }v MÓDd }ÎCß }ÚDV }ñDJ ÞìÖ í_Úàì×Æ £Dh íÆ IA àV }ç DOÇv åZàJ MÓCàv í¾D¨C }wëC oDÆ ØçCp¾ íOe¤ DÆ IA
oDÆ ØçCp¾ íOe¤ }ÛJC àN }ç CoCrÊ PÂß D¤Dh DåZC ÞìÖ ÈÎD×Ö éO¾Dë íÂpN ØìÚ Dë pënJ íÂpN Dë }ç DëA xJCß }v ÈÏÖ pìº íwÆ ÞìÖ íç ÍDd éaF Dë /
.ÞëpÆ ¸Ï®Ö àÆ
ÞìÖ Ùàh oßC }ç ÞìÖ kq íÆ |p®h }Æ ÅCoàh êoDåF íÆ}wìv éaF DÆ IA éÆ DÊ}ñDV DåW×v éë àN }ç ÞìÖ ÝDç ECàV DÆ ÍCàv íåF íwÆ ÓDF éVolÛÖ pÊC
oDÆ ØçCp¾ íOe¤ }ÛJC àN }ç ÞìèÚ ÜìÃë cp¬ íåZC àÆ IA ÞìÖ |oDF }Æ ÍCàv íwÆ}v ÞìÖ ÙC pÊC . íËìñDV íÆ bÚDV íÆ uC }ìÎ}Æ íÊkàVàÖ íÆ }wìv
.ÞëpÆ àËO¿Ê lërÖ pJ ÙC }v
àËO¿Ê }v oDÆ ØçCp¾ íOe¤ }ÛJC IA àN ÞìçDZ DÚpÆ ÍCàv íñàÆ IA ÄÏ·OÖ }v MDÖàÏ·Ö íòÊ íÆ ¢ìJ pJ ÝDèë pÊC
.Þìç }OÇv pÆ ÙྠàÆ ÕCpÊßpJ }Æ kClwÚC }Æ Pì×v íÆ }wìv ÞìÖ ÜKaF ÞìÖ Pe¤ öéG·z íÖDÃÖ }ÛJC IA Dë ÞëpÆ
#2576
7/2003
(Urdu)
Pe¤ öé×ÇeÖ `ì_vC ÅoDë àìÚ
ÕCpÊßpJ DÆ kClwÚC }Æ Pìûý×v íÆ (Lead)}wìv ÞìÖ ÜKaF