Wax ku Beerashada Ciidda Magaalada Marka aad dooraneysid dhul aad cunno ku beerato, waa muhiim in aad tixgelisid ogaanshaha wixii horay dhulkaan loogu isticmaali jiray. Ciidda qaarkeed uma suubana in wax lagu beerto ha ahaato meel magaalada dhexdeeda ama banaankeedaba ah. Dhul loo istimaalay warshad ahaan, ganacsi ama dhul beeraad, iyo dhul laga guuray waa noocyada dhulalka in ay sumeysan yihiin ay dhici karto. Hadii aad u maleyneysid in ciidda dhulkaaga ay sumeysan tahay, warbixinta warqadaan ku qoran ayaa ku siineysa qaabab sahlan oo aad beertaada ugu diyaarin kartid ku abuurista cunno caafimaad qabta lana cuni karo adiga oo yareynaya saameynta ay ku yeeleanyso kiimikada ciidda magaalada la socota. Kiimikooyin noocee ah ayaa laga helaa ciidda? Halkeese ka yimaadaan? • Kiimikooyinka ciidda laga heli karo iyagoo heerkoodu sareeyo waxaa ka mida ah lead, cadmium, arsenic, polycyclic aromatic hydrocarbons, iyo batroolka waxyaalo xiriir la leh. Kiimikkoyinkaan qaarkood si dabiici ah ayaa ciidda looga helaa iyada oo uu heerkoodu hooseeyo (sida badanna waxaa loogu yeeraa heerarka hoose). • Qaar ka mid ah meelaha ay ka yimaadaan kiimikooyinkaan waxay isugu jiraan: o Kiimikkoyin ka daatay/qubtay warashado ama goobo ganacsi, beero ama guryo. o Kiimikooyin hawada lagu sii daayay oo dib ugu soo laabtay ciidda. o Kiimiko si sharci daro ah loo daadiyay. o U isticmaalidda kiimiko beer ama doogga/cowska deyrka guryaha ku yaal. • Warbixin ku saabsan taariikhda istimcaalka dhulka ka fiiri bogo internerka ee Minnesota Pollution Control (Ka Hortagga Wasakhda Hawada Minnesota) www.pca.state.mn.us/index.php/data/whats-in-myneighborhood/index.html Hadii ay ciiddu kiimiko leedahay, khudradda kiimikadii ma soo raaceysaa? Baaritaank ayaa hadda ku socda kiimikada raacda khudradda ciidda lagu beeray. Cilmibaarista la sameeyay waxay sheegeysaa in kiimikada qaarkeed ay soo raacdo khudradda laakiin xadigaasi waa ka yaryahay intii ciiidda markii hore laga helay. Hadii aad raacdo talada wax beerashada ee warqaddan ku qoran, uma eka in ay kiimiko badan soo raaci doonto khudradda lagu beeray beertaada. Marka aad qorsheynta iyo diyaarinta beertaada ku guda jirto... • • Ka samee beertaada khudradda meel ka fog meelaha ay ciideedu kiimikada ku soo ururto sida wadooyinka mashquulka ah, aasaaska guryaha iyo meelaha biya saqafka iyo masharaafku ku soo hooraan. Inta aadan dhulka qodin kahor si aad iskaga hubiso korontada, gaaska iyo tubooyinka biyaha ee dhulka ku duugan wac Gopher State One Call 1-800-252-1166. • • • • Isticmaal ciidda sare (topsoil) ee beerta oo illo lagu kalsoon yahay ka yimid adigoo u eegaya qotodheeridda xididada dhirta inta ay gaarayaan ee dhamaan dhirta ama abuurka aad dooratay. Hadii dhulka lagu goglo balaastic (liner) marka ciiddii hore laga xaaro oo ciidda cusubna laga sare mariyo waxay yareyneysaa khatarta ay dhirta xididadeedu kiimikada u soo qaadayaan. Ciidda muuqata iyo hareeraha beerta ku dabool xashka alwaaxda, ama dhirta dhulka lagu beero si looga hortago nabaadguurka, loona yareeyo dhirta aan la rabin ee iskeed u soo baxda (weeds) iyo si aad u yareyso ciidda ku soo gaareysa adiga. Isticmaaal beerta saxaaradaha lagu beero oo ciidda sare loo goglo blaastikada iyo ama weelasha wax lagu beero in aad wax kula beerto meelaha aysan suurtogal ahayn in la qodo. Ka fogoow alwaaxda daawada la mariyay sida alwaaxda wadadda tareenadu maraan hoosta laga geliyo ama alwaaxda awooda cadaadiska lagu daweeyay. Ku fikir in aad istimaacsho waxyaalo kale sida bulukeeti/laban ama alwaax aan la daweynin. Ku talagal in aad isticmaasho weelasha wax lagu beero marka aad beereyso dhirta xididadeedu aad u hooseeyaan sida yaanyada iyo rhubarb. Xididada dhaadheer ee ay dhirtani leedahay waxuu koriinshahoodu gaari karaa ilaa 48 inji (inches). Sidoo kale, isku day in aad isticmaasho nooca aan aadka u korin ee dhirta leh xididada dhaadheer. Baaritaanka heerka pH ka iyo nafaqada ciidda waxay kaa caawineysaa in aad fahamto sidii aad wax uga bedeli lahayd habka nafaqeynta ciidda hadii ay ciiddaada sare sidaasi u baahan tahay. Marka aad isticmaaleysid waxyaalo ciidda waxa looga bedalayo, ka digtoonoow waxyaalaha qaarkood sida maadooyinka bacriminta ciidda ee bilaashka ah (free composts) oo aan baaritaan lagu sameyn kiimikadooda. Hadii aad u baahan tahay warbixin dheeraad ah kuna saabsan bacriminta ciidda iyo xashka geedaha jiridooda la saaro, fiiri boga internetka ee www.extension.umn.edu/distribution/horticulture/DG3296.html Si aad uyareyso fursadda aad kiimikada ciidda la socota afka uga qaadan karto... • • • • Si fiican u faraxalo/gacmahaaga u dhaq adiga oo isticmaalaya buraash Ciidda iyo boorka oo qofka marka aad beerta shaqo ka qabatid kadib kana fogoow in ciiddu dharkaaga afka iyo sanka uu ka qaato iyo kabahaaga soo raacdo marka aad guriga soo geleyso. ... waa sida ugu badan ee ay Ka ilaali caruurta yaryar in ay ku ciyaaraan ciid aan weli wax lagu beerin. kiimikadu dadka jirkooda ugu Sida badan caruurtu afka ayey geliyaan farahooda iyo waxyaalaha ay ku ciyaaraan taasi oo keenta in ay wasakhi afkooda iyo jirkoodaba gaarto. gudubto marka ay beeraha Si fiican u dhaq khudradda aad beerta ka soo goosatay inta aadan falayaan. cunin kahor. Ka tuur caleenta la socota khudraddaha caleemaha leh khudaarta xididleyda ahna si fiican uga xoq/ka diir xuubka sare. Sidee baan ciidda kiimiko uga baari karaa? Hadii aad qorsheynso in aad beerato dhul la isaga qaxay ama dhul horay u ahaan jiray dhul warshadeed, ciidda baaritaan ku samee inta aadan wax beeridda bilaabin raacna talooyinka ku wajahan dhulka noocaan oo kale ah. Wixii ah raadin warbixin dheeraad ah, eeg bogga internetka ee Environmental Protection Agency (Hay'adda Dhowridda Deegaanka ) Growing Gardens in Urban Soils (Wax ku Beerashada Ciida Magaalada ) ee www.cluin.org/ecotools/urbangardens.cfm Beer kasta uma baahna in baaritaan lagu sameeyo. Hadii aad jeclaan lahayd in aad hesho warbixin dheeraad ah kuna saabsan marka, waxa iyo habka in baaritaanka lagu sameeyo ay tahay, fadlan eeg dukumintiga University of Minnesota Extension Service ee Urban Gardens and Soil Contaminants ee www.misa.umn.edu/prod/groups/cfans/@pub/@cfans/@misa/documents/asset/cfans_asset_287228.pdf July 2012/Somali Ilo Dheeraad ah: Wax ku Beerashada Ciidda Magaalada: Wax ku Beerashada Ciidda Magaalada (Growing Gardens in Urban Soils) eeg www.clu-in.org/ecotools/urbangardens.cfm Beerashada Khudaarta: Buuga yar ee dadka billoowga ah (Vegetable Gardening: Handbook for Begeinners) eeg http://celosangeles.ucdavis.edu/files/97094.pdf Sustainable Urban Landscape Information Series (Silsiladda Macluumaadka Magaalo Wax Ku Beerasho La Xamili karo) eeg www.sustland.umn.edu/ Raised Bed Garden information (Macluumaadka Beerta Saxaaradaha Kor u Kacsan): Raised Bed Gardens (Beeraha Saxaaradda Kor u Kacsan) eeg www.extension.umn.edu/distribution/horticulture/M1254.html Container and Raised Bed Gardening (Wax ku Beerashada Weelasha iy Saxaaradaha Kor u Kacsan) ee www.extension.purdue.edu/new/ho-200.pdf Organic Pest Control (Kahortagga Cayayaanka Beeraha Dabiiciga ah): Insects (Cayayaanka) eeg www.extension.umn.edu/gardeninfo/components/info_insects.html#insectsfruits Organic Pest Control in the Vegetable Garden(Kahortagga Cayayaanka Beeraha Khudaarta ee Dabiiciga ah) ee http://county.wsu.edu/king/gardening/mg/factsheets/Fact%20Sheets/Organic%20Pest%20Control%20in%20the%2 0Vegetable%20Garden.pdf Topsoil and Compost (Ciidda Sare iyo Bacriminta Xashka Geedaha): Potting Mixes for Certified Organic Production (Dhoobada Qasan ee Shahaado u Heysata Dabiiciga ahaan) eeg https://attra.ncat.org/attra-pub/viewhtml.php?id=47 Start Composting in Your Backyard (Ka Billoow Deyrka Gurigaaga Bacriminta xashka geedaha) eeg www.pca.state.mn.us/index.php/living-green/living-green-citizen/yard-and-garden/start-composting-in-yourbackyard.html Root Depth (Qotodheeridd Jiridda): Vegetable Root Depth – To Gauge Watering Depth (Qotodheeridda Jiridda Khudaarta - Cabiridda Qotodheeridda Qoyaanka Ciidda) ee http://celosangeles.ucdavis.edu/files/121762.pdf Wixii warbixin dheeraad ah: La xiriir Waaxda Caafimaadka Minnesota, Qeybta Qiimeynta Dhulka iyo Talooyinka (Minnesota Department of Health, Site Assessment and Consultation Unit) Talefoon 651-201-4897, ama lambarka bilaashka lagu waca 1-800-657-3908 Email: [email protected] July 2012/Somali
© Copyright 2026 Paperzz