เนื้องอก
(Neoplasm)
นายแพทย ดร. ณตพล ศุภณัฐเศรษฐกุล
ภาควิชาพยาธิวิทยาและนิติเวชศาสตร
คณะแพทยศาสตร มหาวิทยาลัยนเรศวร
30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553
หัวขอบรรยาย
• ความหมายของเนื้องอก และชนิดของเนื้องอก
• ความแตกตางระหวางเนื้องอกธรรมดา และชนิดรายแรง
• ทฤษฎีการเกิดมะเร็ง
– ทฤษฎีสองขั้นตอน (initiator, promoter)
– ทฤษฎีหลายขั้นตอน (initiator, promoter, progressive)
– malignant
• สาเหตุของการเกิดมะเร็ง (สารเคมี, ไวรัส, รังสี)
• กลไกของการเกิดมะเร็ง
– การแบงระยะของมะเร็ง (grading and staging of tumor)
– การแพรกระจายของมะเร็ง
– อาการและอาการแสดงของโรคมะเร็ง
• การคนหาและปองกันโรคมะเร็ง
–
–
–
–
การตรวจรางกายประจําป
สัญญาณอันตราย
บัญญัติ 10 ประการในการปองกันมะเร็ง
การตรวจทางหองปฏิบัติการ (tumor marker)
Neoplasia
• Cellular proliferation : การเพิ่มจํานวน, ขนาดของเซลล และอวัยวะ
– Growth (Physiolosic proliferation) : breast, uterus, marrow
– Adaptation, reversible, non-neoplastic : hyperplasia
proliferative endometrium, benign prostatic hyperplasia
• Neoplasia = กอนเนื้องอกที่เกิดจากการเพิ่มจํานวนและขนาดของเซลล อันเปน
ผลเนื่องจากการกระตุน และแมวาไมมีสิ่งกระตุนแลว เซลลที่ผิดปกติก็ยังเพิ่มจํานวนอยู
ตลอด
• Neoplasm = A new growth = tumor = mass
– Malignant tumor = cancer = เนื้องอกชนิดรายแรง, มะเร็ง
– Benign tumor = เนื้องอกชนิดไมรายแรง, เนื้องอกธรรมดา
• Oncology = The study of tumors or neoplasms
Neoplasia
• Definition: “ A neoplasm is an abnormal
mass of tissue, the growth of which
exceeds and is uncoordinated with that of
the normal tissues and persists in the
same excessive manner after cessation of
the stimuli which evoked the change”
• Cause: “Heritable genetic alterations that
are passed down to the progeny of the
tumor cells” Æ “autonomous”
Benign and Malignant tumors
หลักเกณฑในการพิจารณา
• Differentiation (ลักษณะของเนื้องอกเมื่อเทียบกับเซลลปกติ)
• Anaplasia (เนื้องอกที่มีลกั ษณะรูปราง และการทํางานของเซลล และ
เนื้อเยื่อแตกตางไปจากเซลลตนกําเนิด)
• Rate of growth (อัตราการเจริญเติบโต)
• Local invasion (การรุกรานเนื้อเยื่อปกติขางเคียง)
• Metastasis (การแพรกระจายของเนื้องอกไปเจริญเติบโตในเนื้อเยื่อสวน
อื่นที่อยูหางไกลออกไป)
Benign & Malignant Tumors
Characteristics
Histology
(differentiation,
anaplasia)
Growth rate
Localization
invasion
Metastasis
Recurrence
Prognosis
Benign
Malignant
- Typical of
tissue of origin
- Well diff. with
no anaplasia
Slow
- Poorly diff.
- Anaplastic,
abnormal cell
size and shape
Rapid
Local, capsule
Infiltrative
No
Rare
Good
Yes
Common
Poor
Terminology
• Benign tumors: suffix -oma
– Gland
– Squamous cell
– Fat
Æ Adenoma
Æ Squamous cell papilloma
Æ Lipoma
• Malignant tumors: suffix -carcinoma, -sarcoma
– Gland
– Squamous cell
– Fat
Æ Adenocarcinoma
Æ Squamous cell carcinoma
Æ Liposarcoma
Terminology
• Malignant tumors with -oma:
•
•
•
•
Seminoma (germ cell tumor of testis)
Lymphoma (Malignant lymphoma)
Melanoma (Malignant melanoma)
Hepatoma (Hepatocellular carcinoma)
• Mixed tumor: Fibroadenoma
• Teratogenous: Teratoma (dermoid cyst)
Teratoma (dermoid cyst): hair, teeth, cartilage, sebaceous
http://www.med.cmu.ac.th/student/patho/Surapan/106.jpg
Characteristics of Cancers
• Autonomous
– ↑ Growth-promoting
– ↓ Growth-inhibiting
•
•
•
•
Immortal (Apoptosis ↓)
Angiogenesis
Loss of differentiation
Invasion/ Metastasis
Carcinogenesis
• Carcinogenesis:
– Initiation: genetic mutation
– Promotion: growth promotion
– Progression: development of malignant
behaviors
• Carcinogens:
– Complete carcinogen: initiation & promotion
– Incomplete carcinogen: promotion
Carcinogens
• Chemical:
– Benzo(a)pyrene (cigarette) Æ lung cancer
– Aflatoxin Æ hepatoma (liver)
– Nitrosamine Æ cholangiocarcinoma (liver)
• Radiation:
– UV light Æ skin cancer
– X-ray Æ leukemia, thyroid cancer
• Virus:
– EBV Æ lymphoma
Genetic Mechanisms of CA
• Altered expression of cellular genes
“somatic genetic disorders”
– Nonlethal genetic damage
• Proto-oncogenes
• Tumor supressor genes
– Clonal expansion
– DNA repair defect
– Acquire new mutations Æ malignant properties
Proto-oncogenes
Oncogenes Æ cancer cells
Proto-oncogenes Æ normal cells
Proto-oncogenes Æ mutation Æ oncogenes
Oncogenes Æ oncoproteins Æ promote
autonomous cell growth
• Categories: growth factors (PDGF),
receptors (EGFR), cytoplasmic signal
molecules (K-RAS), nuclear transcription
factors (c-myc)
•
•
•
•
Tumor Supressor Genes
• Growth inhibitory signals
– Rb gene: retinoblastoma, osteosarcoma
– P53: most human cancers
– BRCA-1/BRCA-2: breast & ovarian cancers
• 3% all breast cancer
• 80% familial breast cancer
• Evasion of apoptosis
– Bcl-2
Grading and Staging
• Grading: histologic characterization of
tumor cells and is basically a
determination of the degree of anaplasia
(grade 1, 2, 3, 4)
• Staging: location and pattern of spread of
a tumor within the host
– International Contre Center Æ TNM (tumor,
Node, Metastasis)
– American Joint Committee Æ Stage 0 - IV
http://www.prostate-cancer.org/education/staging/img/Dowd_GleasonScoreFig1.jpg
http://edoc.hu-berlin.de/dissertationen/kaiser-simone-2004-06-10/HTML/kaiser2_html_7fe064af.png
Invasion and Metastasis
• Invasion of extracellular matrix
• Invasion into vascular
• Vascular dissemination
– Lymphatic Æ lymph nodes
– Blood vessels Æ distant organs
• Tumor implantation
– Favoring location Æ homing
Effects of cancer on body
• Location & impingement on adjacent
structures
• Functional activity such as hormone
• Bleeding & secondary infections
• Initiation of acute symptoms (rupture,
infarction)
Effect of cancer on body
• Cachexia: overall weight loss and generalized
weakness
– Anorexia (loss of appetite)
– High metabolism by cancer cells
– Therapeutic effect Æ nausea, vomiting
• Pain: patient-controlled analgesia
• Fear, depression
• Paraneoplastic syndromes: venous thrombosis,
cushing syndrome, hypercalcemia
Downloaded from: StudentConsult (on 28 June 2010 07:07 PM)
© 2005 Elsevier
In Thailand
• สถาบันมะเร็งแหงชาติ <http://www.nci.go.th/index.html>
• ขอมูลจากสถาบันมะเร็งแหงชาติ ป 2008
(http://www.nci.go.th/File_download/Nci%20Cancer%20Registry/2008.pdf)
• มะเร็งที่พบมากที่สุดในผูชาย ไดแก
Colon and rectum (17.4%), Bronchus and lung (16.2%),
Liver and bile duct (10.5%),
• มะเร็งที่พบมากที่สุดในผูหญิง ไดแก
Breast (43%), Cervix uteri (16.4%), Colon and rectum (8.8%)
Risk factors
• Tobacco use:
– Lung, larynx, oral, esophagus, pancreas,
cervix, bladder
• Food:
– Low fiber, high calories, red meat Æ colon CA
– Antioxidants (Vit. A, E, C) Æ protective
• Alcohol:
– Liver, oral, esophagus
การคนหาและปองกันมะเร็ง
• สถาบันมะเร็งแหงชาติ (http://www.nci.go.th/index.html)
• การตรวจหามะเร็งระยะเริ่มแรก
http://www.nci.go.th/Knowledge/firststep.html
• ขอพึงปฏิบัติในการปองกันการเกิดโรคมะเร็ง
http://www.nci.go.th/Knowledge/do12.html
• ความรูทั่วไปเกี่ยวกับโรคมะเร็ง
http://www.nci.go.th/Knowledge/filedownload.html#07
References
• Kumar V., Abbas A. K., Fausto N., “Robbins and
Cotran Pathologic Basis of Disease, 7th edition.”,
Elsevier Saunders, 2005, p. 3-46.
• Kumar V., Cotran R.S., Robbins S.L., “Robbins
Basic Pathology, 7th edition.” Saunders, 2003,
p.3-31.