∆h_
∆hhp_u
L mp
Jeevan Jivvani Kala
by Vishnu Mahant
Shihol Ta. Petlad Dist. Anand M. 9998385365
«Úk{ ykð]r¥k : 2013
Lkf÷ : 1000
{qÕÞ Yk. :
SðLk SððkLke f¤k
rð»ýw {ntík
÷u¾f
rð»ýw {ntík
(M.Com., M.Ed.)
-: xkEÃk Mkuxªøk :-
Mayur’s
-: rð¢uíkk :-
yu{. yu{. MkkrníÞ«fkþLk
ÃkwMíkf «fkþf yLku rð¢uíkk
{nkðeh {køko, ykýtË
-: «fkþf :-
yu{. yu{. MkkrníÞ «fkþLk
ÃkwMíkf «fkþf yLku rð¢uíkk
{nkðeh {køko, ykýtË-388001
-: {wÿf :-
yÃkoý r«Lxhe, ykýtË
yÃkoý
«MíkkðLkk....
SðLkfuze þkuÄLkkhLku....
ík{kÁt SðLk «¼wyu ík{Lku ykÃÞwt nðu íku ík{u Sðku Aku fuðe
heíku íkuLkku ykÄkh ík{khk Ãkh Au. fkuE fnu fu ykÃkýk SðLkLkku ykÄkh
ykÃkýk {kíkk, rÃkíkk, økwÁS, ðze÷ku Ãkh Au. ¾kuxe ðkík Au. yu çkÄk
íkku ykÃkýk SðLkLku ½zLkkhkt MkkÄLkku {kºk Au. íku MkkÄLkku fuðe heíku
ðkÃkhðkt íkuLkku ykÄkh ykÃkýk Ãkh Au. òu ykÃkýLku ykÃkýk
{kíkkrÃkíkkLkk ðkíMkÕÞ, økwYSLkk ¿kkLk fu rþûkfkuLke rLkÃkqýíkkLkku fu
ykÃkýk ¼kEçknuLkLkk ÃÞkhLkku WÃkÞkuøk fhíkkt Lkk ykðzu íkku ykÃkýu
{qq¾o Aeyu. yk çkÄkt s ykÃkýe íkhVuý{kt nkuÞ ykÃkýLku MkwÄkhðk
íkhV nkuÞ Ãký òu ykÃkýu s MkwÄhðk íkiÞkh Lk nkuEyu íkku íku çkÄkt s
Lkfk{kt çkLke òÞ Au. yux÷u {khk fnuðkLkwt íkkíÃkÞo yu Au fu, ík{kÁt
SðLk fuðwt çkLkkððwt íkuLkku ykÄkh {kºk ík{u s Aku. ík{u Lk¬e fhku fu,
ík{khu ík{kÁt SðLk MkwtËh çkLkkððwt Au íkku ík{u çkLkkðe þfku Aku. nk, íku
fuðe heíku çkLku? íku «&™ ík{khk rË{køk{kt ykðu íkku íkuLkku sðkçk Au
WÃkhktík MkkÄLkkuLkku ík{kÁt SðLk çkLkkððk {n¥k{ WÃkÞkuøk fhku. {kíkk
rÃkíkkLkk ðkíMkÕÞLkku ÷k¼ ÷ku, ¼kEçknuLkLkk ÃÞkhLku yÃkLkkðku, rËfhk
rËfheLkk {kLkLku Ãkk{ku, økwYSLkwt ¿kkLk økúný fhku. rþûkfkuLke xfkuhLku
ÞkË hk¾ku, r{ºkkuLkk økwýLku yÃkLkkðku yk{ yk MkkÄLkkuLkku ¼hÃkqh
WÃkÞkuøk fhku.
ík{khk ÃkkuíkkLkk{kt y{wf ÃkkMkkt suðkt fu, WíMkkn, fkÞoÄøkþ
ðøkuhu rðfMku÷kt nkuðkt òuEyu. yk ÃkkMkkt fÞkt? yLku íku Ëhuf ÃkkMkkLku
fuðe heíku ½zðkt íkuLke f¤k {U yk ÃkwMíkf{kt Ëþkoðe Au. ÃkwMíkfLkwt Lkk{ Au
‘SðLk SððkLke f¤k’ íku Lkk{Lku MkkÚkof fhðk {U ¾wçk snu{ík WXkðe
Au. ykÃkLku yk ÃkwMíkf øk{þu. ykÃkLkwt SðLk ¼÷u ÃkÚÚkh nkuÞ Ãký òu
yk{kt Ëþkoðu÷kt ÃkkMkkt îkhk ík{khk SðLkLku Ãknu÷ Ãkkzþku íkku ykÃkLkwt
SðLk ÃkÚÚkh{ktÚke nehku çkLke sþu. íku{kt Ëhuf ÃkkMkkLku {U ‘{k¤k’ yuðwt
Lkk{ ykÃÞwt Au. yk{kt {U fw÷ yrøkÞkh {k¤k ykÃke Au. íkuLkwt {LkLk
fhòu. nk, {k¤k yux÷u fkuE {tºk-íktºk LkÚke Ãký SðLkLkk rðrðÄ
ÃkkMkkt Ãkh yrîíkeÞ ÷u¾ ykÃÞk Au. íku æÞkLkÚke {LkLkÚke ðkt[òu. ykÃkLkk
SðLk{kt íkuLku Wíkkhðk «ÞíLk fhòu. Mknus y½Y Ãkzu íkku ykrnMíkk
ykrnMíkk «ÞíLk fhòu. ykþk Au ykÃkLkwt SðLk yk ÃkwMíkfÚke {nUfe
WXþu, ÷ktçkw yLku MkkY SðLk Sðþku. òu ykÃk ykÃkLkk SðLk{kt yk
MkkÚkofíkk ÷kðe þfku íkku nwt yk ÃkwMíkf ÷ÏÞkÚke ÄLÞíkk yLkw¼ðeþ.
SðLkLke ©ucíkkLkku yÚko {Lkw»Þ s þkuÄu Au «kýeyku Lkrn.
{Lkw»Þyu Mk{s rð[khÚke {LkLke yÚkzk{ý xk¤ðe òuEyu íku {kxu yk
ÃkwMíkf WÃkÞkuøke Lkeðzþu. yk ÃkwMíkf{kt Mkðo©uc WËknhýku, yðíkýku
y™u rfMMkkyku ykÃkeLku íkuLke ½rLkck ðÄkhðk {U «ÞíLk fÞkuo Au. yk
ÃkwMíkf ðkt[ðkLkku Mk{Þ fkZþku íkku Lkef¤þu y™u íku ík{khku Mk{Þ ÔÞÚko
Lkrn òÞ íkuLke nwt ¾kºke ykÃkwt Awt. ykÃk©eLku nwt «u{Ãkqðof yk ðkt[Lk
ÃkehMke hÌkku Awt. yk fkuBÃÞwxh Þwøk{kt ÃkwMíkf ðkt[Lk ykuAwt ÚkE økÞwt Au
Ãký òu ykÃkýu nÞwo¼Þwo çkLkkððk EåAíkk nkuEyu íkku ykðkt ÃkwMíkfku
ðMkkððk y™u ðkt[ðk rMkðkÞ fkuE Aqxfku LkÚke. ykÃkýe çkÄe s ykðzík
fu f¤k {kºk SðLk SððkLke f¤k{kt s Mk{kÞ òÞ Au, yu yÃkuûkkyu
yk ‘SðLk SððkLke f¤k’ ÃkwMíkf ykÃkLkk nkÚk{kt {qfe hÌkku Awt. íku
Mðefkhþku íkuðe yÃkuûkk Au. íkku ykþk hk¾wt fu ykÃk Mkw¿k ðkt[f íkuLke
WÃkuûkk Lkrn fhku.
ykÃkýe ykswçkkswLke ÃkrhÂMÚkrík fu ðkíkkðhý, Mktòuøkku yLku
Mk{Þ ykÃkýu Äkheyu íku{ çkË÷kíkku LkÚke. {kxu ykÃkýu {wtÍðý
yLkw¼ðeyu Aeyu íkku þwt fhðwt? WÃkkÞ Au, ykÃkýu s ykÃkýwt SðLk
çkË÷ðwt yLku Mkðuo MkkÚku yLkwfw÷Lkíkk MkkÄðe. íkku SðLk fu{ çkË÷ðwt
íkuLke f¤k þe¾ðþu yk ÃkwMíkf ‘SðLk SððkLke f¤k’. íkuLkkt yrøkÞkh
[uÃxhku ykÃkLkk SðLkLku MkwtËh çkLkkðe Ëuþu. íkku yk MkkÚku rðh{wt Awt
fu,... ðeMk Þwt nuÃke ÷kEV yuLz çkuMx ÷f...
rð»ýw {ntík
®Mknku÷, íkk. Ãkux÷kË rs. ykýtË-økwshkík
99983 85365, 99981 99928
SðLk SððkLke f¤k
1
yLkw¢{rýfk
1
{k¤k Lkt. 1
yLkk{íkçk¤ fu¤ðku
32
WíMkkne çkLkku
3.
yufkøkú {n¥ðkfktûke çkLkku
73
4.
rðsÞíkk çkLkðkLke xuð Ãkkzku
117
5.
MðkÚko¼ÞwO SðLk Sðku
163
6.
Mk{Þ-íkf MkkÄíkkt þe¾ku
213
7.
fkÞoûk{íkk yÃkLkkðku
269
8.
[krhºÞðkLk çkLkku
346
9.
áZ y™u rLk¼oÞe çkLkku
394
10. heík¼kíkÚke fk{ fhku
452
11. ík{khe ÞkuøÞ fkhrfËeo çkLkkðku
514
1.
WíMkkne çkLkku
2.
..... AuÕ÷u ..... nwt fnwt Awt ík{Lku .....
547
ykLktËe {kýMk rðþu»ku fheLku WÃkÞkuøke {kýMk Au. íku
ÃkkuíkkLkwt {Lk Mktfzkðe Lkk¾íkku LkÚke yLku {kýMkku íkÚkk ðMíkwyku
rð»ku íku yÄko-yÄqhk rð[khku çkktÄíkku LkÚke. íku òýu Au fu Ëw:¾
½ýwt Au Ãký íkuÚke fktE Ëw:¾ yu s ®sËøkeLkku rLkÞ{ nkuðku òuEyu
Lkrn. íkuLku yu{ {k÷q{ Ãkzu Au fu Ëhuf ÂMÚkrík{kt {kýMk ykLktËe
nkuE þfu. ½uxktLkkt çkå[kt fqËu Au, Ãkûkeyku økeík økkÞ Au yLku
ykLktËÚke Qzu Au, fwhfwrhÞkt h{u Au, rçk÷kzeLkkt çkå[kt ykLktË
fhu Au yLku Mk½¤wt ðkíkkðhý Ëkuze hnu÷kt ykLktËÞwõík stíkwykuÚke
¼hkÞu÷wt hnu Au, Ëhuf Xufkýu ¾hkçk fhíkkt MkkÁt ykøk¤ Ãkzíkwt
sýkÞ Au yLku Ëhuf yr™ü{kt Ãký fktEf çkË÷ku {¤u íkuðe
þktríksLkf, Mktíkku»k«Ë ðMíkw nkuÞ Au.
zkp. {kþo÷ nk÷ ÃkkuíkkLkkt ËhËeykuLku yk™tËe hnuðkLke
Mk÷kn ykÃkíkku yLku fnuíkku fu, ËkfíkhLku íÞkt su fktE Ëðk {¤u
SðLk SððkLke f¤k
2
SðLk SððkLke f¤k
3
÷k¼sLkf Au. ßÞkhu çkeò MkËTøkwýkuLkku çkË÷ku {¤íkkt ðkh ÷køku
Au, íÞkhu ykLktËe Mð¼kðLkku çkË÷ku íkhík {¤u Au yu yuf yuðe
MkkIËÞoðÄof ðMíkw Au fu suÚke ½h þku¼eíkwt yLku {kunf çkLku Au,
ykhkuøÞLke yr¼ð]rØ ÚkkÞ Au. {LkLku ykLktË yLku çk¤ {¤u Au
íkÚkk ðkˤkt yLku WîuøkLkk ytÄfkhLke søkkyu íku ðzu ÓËÞ
«fkþ{kLk hnu Au.
‘çke{kh y™u Lkçk¤kt {kýMkkuLku {kxu ykLktËe hnuðkLke
çkkçkík ½ýe {n¥ðLke Au. Ãknu÷kLku íku ÃkwLkSoðLkLke þÂõík ykÃku
Au y™u çkeòLku ËhË fhíkkt ðÄkhu çk¤ ykÃke SððkLkku Mkt¼ð
Ãkqhku Ãkkzu Au. ykÚke ÃkrhÂMÚkríkLku yLkwfq¤, {LkLkwt MkðoÚke ðÄkhu
ykLktËÚke çktÄkhý ¾e÷ððwt yu MkkiÚke ðÄkhu yøkíÞLke çkkçkík
Au. su þÂõík {kLkrMkf rn÷[k÷Lkwt MðYÃk ÷u Au íku þhehLkk
fk{fks {kxu Ãký sYhLke Au. {kLkrMkf yMkhkuLke þhehLku Ãký
yMkh ÚkkÞ Au y™u yk™tËeð]r¥k Ëw:¾Lkwt rLkðkhý fhu Au yux÷wt
s Lkrn Ãký þheh{kt SðLk-[iíkLÞ ðÄkhu Au.
økB{ík yMkkÄkhý íkksøke ykÃku Au, ‘nMkku y™u Ãkwü
çkLkku’ yu fnuðík{kt Mkkhe rV÷MkqVe hnu÷e Au. nMkðk{kt þhehLku
{sçkqíke ykÃkðkLke y™u ®sËøke ÷ktçke fhðkLke þÂõík hnu÷e
Au, yu{ Ëhuf sý òýíkwt nkuík íkku {kýMkkuLkkt {kU WÃkh nk÷ su
rË÷økeheLke AkÞk AðkE hnu Au íku ½ýu¼køku Lkef¤e òík y™u
íkuLkk fhíkkt ykLktËe hnuðwt yu ðÄkhu yMkhfkhf Au. yk™tËe ÓËÞ
ËðkLkk sux÷ku s økwý ykÃku Au. ykhkuøÞ yu znkÃkýLke ÂMÚkrík
Au y™u ykLktËeÃkýwt yu íkuLkwt r[ö Au.
ykLktËLku íkku ík{khu ík{khe ÃkkMku s hk¾ðku; Lkrn íkku ÃkAe
Mðøko{kt Ãký ík{Lku íku {¤þu Lkrn.
¿kkLkLke ®f{ík ðÄkhðk {kxu ík{khk{kt znkÃkýÚke WíÃkÒk
Úkíkku ykLktË nkuðku s òuEyu. ykÃkýu ÷k÷[ku þe heíku rLkðkhe
þfeþwt? yk «&™Lkk W¥kh{kt yuf «rMkØ ÷u¾fu fÌkwt Au fu,
ykLktËe Mð¼kð yu s ðMíkw íkuLku {kxu sYhLke Au. Wãkuøke
SðLkLkku Q{hku yku¤tøkLkkh ÞwðkLk †e yøkh ÃkwÁ»kLku ykLktËe
Mð¼kðLku ÷eÄu yufkË Ëu¾eíke ykVík Ãký yuf ¾hk Mkw¾ Mk{kLk
ÚkE Ãkzu Au, yuf Ëku÷ík Mk{kLk ÚkE Ãkzu Au, su {kýMkLku Ëhuf
çkkçkíkLke Qs¤e y™u Mkw¾Þwõík çkkòw s òuðkLke xuð Ãkze Au,
su ½kMk{kt feŠík, Vq÷ku{kt MkqÞoLkku «fkþ, ÃkÚÚkh{kt WÃkËuþ yLku
Ëhuf çkkçkík{kt MkkÁt swyu Au, íku Ãku÷k nt{uþLkk ySýoÚke Ãkezkíkk
Wîuøk-suLku fkuE Ãký çkkçkík{kt MkkÁt {k÷q{ Ãkzíkwt LkÚke-íkuLkk
fhíkkt ykøk¤ Ãkze òÞ Au. íkuLke yk xuðÚke, íkuLkk ykLktËe
rð[khÚke íkuLkk [nuhk WÃkh nt{uþkt MkkIËÞo AðkE hnu Au y™u
íkuLke heík¼kík{kt Ãký MkwtËhíkk ykðu Au.
çkÄk MkËTøkwýku{kt ykLktËe Mð¼kð yu MkkiÚke ðÄkhu
5
SðLk SððkLke f¤k
4
SðLk SððkLke f¤k
5
fnu Au fu :
‘yk økh{ nðkLku nwt rĬkÁt Awt. fk¤k Ãkze sðwt yuLkku íku
rð[kh ykÃku Au, íkuÚke {kÁt Lkkf ËkÍeLku çk¤e òÞ Au y™u
{khk ytøkqXkLku ‘ç÷eMxh’ ÷køÞwt nkuÞ yu{ sýkÞ Au; íkÚkk
ßÞkt ßÞkt nwt òô Awt, íÞkt íÞkt {khu Ãkt¾ku ÷E sðku Ãkzu Au.’
nðu yuf LkkLke nMk{w¾e Akufhe fnu Au fu :
‘yk «fkþ{kLk WLkk¤kLkk rËðMkÚke {Lku su yk™tË {¤u
Au íkuLkwt yÄwO Ãký ðýoLk nwt fhe þfíke LkÚke.’
‘nwt íkku çkMk økkÞu s òô Awt, nwt MkwtËh Vq÷ [qtxwt Awt y™u
{Äwh MkwøktÄðk¤k ½kMk WÃkh hkýeLke {kVf Mkðkhe fÁt Awt.’
‘yk søkík{kt fkuE Wîuøk yøkh økwMMkku fhðk {kxu s
{kýMkkuLku WíÃkLLk fhðk{kt ykÔÞkt LkÚke.’ ÃkkuíkkÚke çkLke þfu íku
Mk½¤wt Mkw¾ yLku ykLktË ÃkkuíkkLke çknkhÚke íku{ ytËhÚke ykf»koðwt
yu Ëhuf sýLke Vhs Au yLku MkkiÚke ðÄkhu íkku íkuýu Mk½¤e
ðMíkwykuLke Qs¤e çkkòw íkhV òuðwt òuEyu. MkqÞoÚke «fkrþík
rËþkykuLku ÄwB{Mk, ðkˤkt yLku ðhk¤ ð¤øke hnu yu ykþk
su{ rLkhÚkof Au, íku{ ßÞkhu fkuE ykLktËe {kýMk ykðe, ¾hk
ytík:fhýÚke ‘økwz {ku‹Lkøk’ fnu, Aíkkt fkuE Ãký [nuhk WÃkh
f÷uþ, Wîuøk hnu yu yþõÞ Au. su fkuE ík{Lku {¤u íkuLke MkkÚku
ÂM{ík Mkrník ðkík fhðkLku [qfíkk Lkrn. Wãkuøke SðLk Mkw¾e s
nòhku ðiãkuLkku ÄtÄku Ëqh Úkkík. ykÃkýk SðLkÔÞðnkh{kt yuf
znkÃký¼hu÷k nuíkw íkhefu fk{ ykðu íku {kxu nMkðkLke þÂõík
ykÃkýLku yk™tË ykÃkðk {kxu yk yuf fwËhíkLke ÞwÂõík Au.
VuVMkkt{kt yLku ÃkuxLkk ðå[uLkk ÃkzËk{kt íkuLke þYykík ÚkkÞ Au.
r÷ðh (Þf]ík), Ãkux yLku çkeò ytËhLkk yðÞðkuLku íku yuf
ÍzÃkðk¤k yktËku÷Lk{kt {qfu Au fu su ðzu, ½kuzk WÃkh Mkðkhe
fhðkÚke su ykLktËsLkf yMkh ÚkkÞ Au y™u fMkhík {¤u Au,
yuðe s yMkh y™u fhMkík yuÚke ÚkkÞ Au. ÓËÞ yuÚke ðÄkhu
s÷Ëe [k÷u Au, fqËfk {khíkwt ÷kune íkuÚke þheh{kt Vhe ð¤u Au,
ïkMkkuåATðkMk ðÄu Au y™u yk¾k þhehLku økh{e yLku «fkþ
{¤u Au. nMkðkÚke ykt¾{kt «fkþ ykðu Au, ÃkhMkuðku ðÄu Au,
Akíke Ãknku¤e ÚkkÞ Au, ykuAk{kt ykuAk ðÃkhkþðk¤kt VuVMkktLkkt
rAÿ{ktÚke Íuhe nðk Lkef¤e òÞ Au y™u þhehLkk Mk½¤k Ä{oLkk
Ãkk÷LkÚke su ykhkuøÞLku MkwtËh Mk{íkku÷Ãkýwt ykðu Au, íku íku ykÃku
Au. yk {]Ëw-Lkkòwf Mk{íkku÷Ãkýwt su yuf Ÿ½ rðLkkLke hkrºkÚke,
¾hkçk ¾çkhÚke, Wîuøk yøkh ®[íkkÚke ¾Mke òÞ Au, íku ½ýe
ð¾ík yuf ¾hk ytík:fhýLkk nMkðkÚke ÃkqhuÃkqÁt Vhe {¤u Au.
yuf ykLktËe Ëkfíkh yøkh ðiã íkuLke Mk½¤e økku¤eyku fhíkkt
Ãký ½ýe ð¾ík Mkkhku ÚkE Ãkzu Au.
yuf LkkLke Ãký økwMMkkçkks Akufhe ¢kuÄLke WÃkh r[zkELku
6
SðLk SððkLke f¤k
6
SðLk SððkLke f¤k
7
½ýku Úkkuzku Au, Xtze ½ýe ðÄkhu Au yøkh nðk ½ýe Mkqfe Au,
hMíkk fkt íkku fkËððk¤k Au yøkh Äq¤ðk¤k Au, yu{ íkuyku fÌkk
fhu Au. yuf þkýku ÷u¾f ÷¾u Au fu, ykLktË yu Ëiðe yki»kÄ Au.
Ëhufu íku{kt MLkkLk fhðwt òuEyu. ¼Þtfh ®[íkk yLku WîuøkYÃke
SðLkLkk ykðk Mk½¤k fkxLku ykLktËLkk íku÷Úke MkkV fhe Lkk¾ðk
òuEyu. MkkV fhðkLkk fkøk¤ fhíkkt Ãký íku ðÄkhu yMkhfkhf
Au. Ëhuf {kýMku íkuLkkÚke MkkV Úkðwt òuEyu. f{kLk ðøkhLkwt økkzw
hMíkk WÃkhLkk Ëhuf ÃkÚÚkhÚke ykt[fk ¾kÄk s fhu Au. íkuLkk suðku
yk™tË ðøkhLkku {kýMk Au. ykLktËe {kýMk f{kLkðk¤e økkze
suðku Au y™u íku íkuðe økkzeLke ÃkuXu ¾hçk[zk{kt ¾hçk[zk hMíkk
WÃkh Ãký Ëw:¾e ÚkÞk rðLkk sE þfu Au íkÚkk Mkw¾fh nªzku¤kLkk
ykLktË rðLkk yu{kt çkeòwt íkuLku ¼køÞu s ÷køku Au.
Ãký nðu íkku LkðeLk heíku yLku ðÄkhu Mkkhe heíku Ä{oLke
çkkçkíkku ykÃkýu Mk{síkk ÚkÞk Aeyu. nðu økýøkýkxÚke ¾he
heíku ykÃkýu EïhLkku {rn{k økkíkk LkÚke Ãký WÃkfkhÚke økkEyu
Aeyu. Mk½¤k Mkkhk rð[kh y™u Mkkhk fk{Lku Mðk¼krðf heíku
ykLktËe Mð¼kð MkkÚku MktçktÄ nkuÞ Au. Ëwüíkk yLku Ëw:¾Lkk rð[kh
íku {Lkw»Þòrík õÞkt MkwÄe hkÏÞk fhþu? ykþk y™u ykLktË ðøkhLkwt
søkík fu ßÞkt ÃkkÃk y™u {]íÞw fkÞ{ hnuþu, yuðk søkík{kt
ykÃkýu hneyu Aeyu, yuðku ykøkún ykÃkýu õÞkt MkwÄe hkÏÞk
nkuÞ Au, Ëkuzíkk Ãkkýe{kt fktE Ëuzfk çkku÷íkk LkÚke, ÂMÚkh s¤{kt
s çkku÷u Au.’
ykÃkýu fËe ykf¤k fu Ÿ[kLke[k Úkðwt òuEyu Lkrn; yuf
íkku su çkkçkík{kt ykÃkýku WÃkkÞ Lk nkuÞ íku y™u çkeS su çkkçkík
rð»ku ykÃkýku WÃkkÞ nkuÞ íku. çkeò {kýMkLkk ËMk Ëku»k ¾ku¤ðk
fhíkkt ík{khku yuf Ëku»k ¾ku¤e fkZku.
ykÃkýu ykLktËe yLku Mktíkku»ke nkuEyu, íkku Mk½¤e Mk]rü
ykÃkýe MkkÚku nMku Au, nðk ðÄkhu Mkw¾fh ÷køku Au, ykfkþ
ðÄkhu [kuϾwt ÷køku Au, ÷e÷e s{eLk{kt fktE swËku s «fkh {k÷q{
Ãkzu Au, ð]ûkLkkt ÃkÕ÷ð ðÄkhu MkwtËh Ëu¾kÞ Au, Ãkw»Ãkku{kt ðÄkhu
MkwøktÄ {k÷q{ Ãkzu Au, ÃkûkeykuLkwt økkLk ðÄkhu {Äwh ÷køku Au yLku
MkqÞo, [tÿ íkÚkk íkkhk Mk½¤wt ðÄkhu MkwtËh Ëu¾kÞ Au.
yuf £uL[{uLku fÌkwt Au fu, yufkË çku þçËÚke s fkuE {kýMk
Mkw¾e Úkíkku nkuÞ Aíkkt fkuE çku þçË yuðk Lk çkku÷u, íkku íku ¾hu¾h
Ëwü {kýMk nkuðku òuEyu. ÃkkuíkkLke çk¥keÚke çkeòLke çk¥ke
Mk¤økkððk suðwt yk ¾kux ðøkhLkwt fkÞo Au. ykÚke çkeòLkku «fkþ
ÚkkÞ Au yLku ÃkkuíkkLkku ½xíkku LkÚke.
nt{uþkt [ez fhLkkhkykuLku Ëw:¾ ðÄkhu Lkshu ykðu Au íku{
ÃkzkuþeLkk sux÷k íku Mkw¾e nkuíkk LkÚke íku{Lku fËe nðk {kVf
ykðíke LkÚke. nðk çknw yøkðz¼hu÷e Au, ÃkðLk ½ýku Au fu
7
SðLk SððkLke f¤k
8
SðLk SððkLke f¤k
9
ykLktËe Mð¼kð ¾e÷ððkLkwt nòw ykÃkýu þeÏÞk LkÚke. Wîuøk,
®[íkk yLku ¼Þ yu {kLkðSðLkLkkt {nkLk Ëw~{Lk Au y™u su{
ykÃkýu Ã÷uøkLke Mkk{u ÚkEyu Aeyu, íku{ yu{Lke Ãký Mkk{u Úkðwt
òuEyu. yu ðkík yuf «ò íkhefu ykÃkýu nòw þeÏÞk LkÚke.
ykLktËe Mð¼kð ðøkh fkuE Ãký þkherhf, {kLkrMkf yøkh
Lkiríkf fkÞo yøkh Lkiríkf fkÞo yøkh r¢Þk çkLke þfu Lkrn, fkhý
fu ykLktË yu ykÃkýk SðLkLkwt Mkk{kLÞ çktÄkhý Au.
Ãký Mkkhk Mð¼kðLkkt {kýMkku íkku fktE ysçk «fkhLkkt s
[~{kt Ãknuhu Au fu, suÚke Ëhuf [es WÃkh «fkrþík Ëu¾kð ykðe
hnu Au, òqs ðMíkwykuÚke Ãký ÓËÞ ¾wþ ÚkkÞ Au, y™u ËÞkLkk
LkkLkk fk{Lkk «Mktøkku {¤ðkÚke Ãký WÃkfkhð]r¥k ¾e÷u Au.
ykÃkýu fux÷e ÍzÃkÚke SðLkLkku ûkÞ fheyu Aeyu ! Ë{
òÞ yux÷e ÍzÃkÚke ykÃkýu Ëhuf fk{{kt {tzâk hneyu Aeyu.
ík{u su Ëhuf {kýMkLku {¤ku, íku ðkÞËku fhíkkt {kuzku nkuÞ yLku
Ëkuzíkku nkuÞ yu{ {k÷q{ Ãkzu Au. [nuhkLke fh[÷e WÃkh
nËçknkhLke ÍzÃkLke AkÃk Ãkze hnu÷e sýkÞ Au, ykÃkýu Wãkuøke
{kýMk Aeyu, fk{ fhLkkhk Aeyu. ykÃkýu fk{ ðøkh {heyu
Aeyu, yux÷wt s Lkrn, Ãký su{ ð»kkuo síkkt òÞ Au íku{ ykÃkýu
ykÃkýe ÍzÃk ðÄkÞko fheyu Aeyu, ykÃkýkt ÞtºkkuLku ðÄkhu{kt
ðÄkhu økrík ykÃkeyu Aeyu y™u ®sËøkeLkku MkkuLkuhe Ëkuhku yux÷ku
fheþwt? ÃkkÃk y™u {]íÞw ykí{½kíkf Au yLku yk¾hu MktÃk{kt s
÷kuÃk ÚkðkLkku, «fkþ{kt s ytÄfkhLkku ÷kuÃk ÚkðkLkku, MkíÞ{kt s
¼q÷Lkku, ykhkuøÞ{kt s hkuøkLkku yLku ykLktË{kt s WîuøkLkku ÷kuÃk
ÚkðkLkku, yu þwt ykÃkýu òuE þfíkk LkÚke? fwYÃkíkk, hkuøk yLku
fwMktÃk WÃkh nt{uþkt rð[kh fhðkLke xuðLke rðÁØ ykÃkýu ykÃkýe
{kLÞíkk çkíkkðeyu Aeyu, íku{ ykÃkýu íkuykuLke Mkk{u Ãký fu{
Lk Úkðwt?
½ýk {kýMkkuLkk [nuhk WÃkh ®[íkk yLku yVMkkuMk {k÷q{
Ãkzu Au yLku íkuÚke ykÃkýku økt¼ehíkk¼Þkuo MkwÄkhku sýkE ykðu
Au. ðktfkt ð¤u÷kt þheh, ÞwðkðMÚkk{kt Äku¤k ÚkE økÞu÷k ðk¤,
¼khu Ãkøk÷kt yLku íkkðLke Lkkze suðe Wíkkð¤-yuÚke nk÷Lkk
þnuhe SðLkLkwt MðYÃk sýkE ykðu Au. ykhk{ ðøkhLkwt SðLk,
[kt[ÕÞ yLku yMktíkku»k, yu íkku ykÃkýk nt{uþLkk hkuøk suðk yLku
ykÃkýk s{kLkkLke ÃkqòLkkt ÷ûkýYÃk-ÚkE Ãkzâkt Au. ÓËÞûkku¼,
Wîuøk, rLkhkþ ÚkÞu÷e W{uËku, ŸÄe ð¤u÷e ykfktûkk yLku ô{h
Ãknu÷k ÷køku÷k ûkÞÚke ykÃkýkt ÷k¾ku {kýMkku Ëh ð»kuo {hý
Ãkk{u Au. ÃkkuíkkLkk ÷ûÞ{kt s {Mík hnuíkk, MðMÚk yLku ÃkkuíkkLke
Ëiðe þÂõíkyku{kt Ãkqýo rðïkMk ÄhkðLkkhk {nkí{kyku{kt su
WËkhíkkÞwõík ykLktËe Mð¼kð {k÷q{ Ãkzu Au y™u su Mð¼kð
{kLkðòríkLkkt MktfxLkku yxfkð fhLkkh {nkLk þÂõíkYÃk Au, íku
8
SðLk SððkLke f¤k
10
SðLk SððkLke f¤k
11
ËçkkE òÞ Au. yksLke sYrhÞkíkLku {kxu Ãkqhíkwt çk¤ ykÃkýLku
ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. su Ëw:¾ ykÔÞkt LkÚke íkuÚke ykÃkýLku
LkwfMkkLk ÚkÞwt Au!
‘yz[ý yøkh ykVík Äkhe ÷uðe Lkrn y™u su fËk[ Lk
Ãký çkLku íkuLke rVfh fhíkk Lkrn. n{uþkt ykLktË{kt hnuðwt.’
ÃkkÃkLke çkef y™u fÞk{íkLkk rËðMkLkk ºkkMkÚke
ÃÞwrhxLkkuLkwt SðLk Ëw:¾{kt s ÃkMkkh Úkíkwt yLku íku{Lkk WîuøkÚke
AkÞk íku{Lkk ðtþòu WÃkh Ãký Au. ySýoLkk hkuøkÚke Ãkezkíkk
÷kufkuLke çkLku÷e ykÃkýe «ò Au. ykÃkýu hkux÷ku f{kEyu Aeyu,
Ãký íku Ãk[kðe þfíkk LkÚke. ykÃkýu yu{ {kLkeyu Aeyu fu,
ykÃkýk ðkã{kt ykLktËLku yLkwMkhíkku íkkh LkÚke, Ãký ¾uËLku
y™wMkhíkku íkkh Au. ykÃkýu yu{ {kLkeyu Aeyu fu, MkkhkLke
ÃkkA¤ LkXkÁt nt{uþkt nkuÞ Au y™u MkuíkkLkLke ÃkqtAzeLkku ÍÃkkxku
Ëhuf ðMíkwLku ÷køku Au. fux÷kf {kýMkLke yk¾e ®sËøke WÃkh
yktíkh WîuøkLke AkÞk nkuÞ Au yLku íku{ktÚke {wõík Úkðwt yþõÞ Au
yu{ íkuyku Äkhu Au. MkwtËh rËðMkLke {ò íkuyku fËe ¼kuøkðe
þfíkk LkÚke.
{kºk {Xku{kt y™u çkeS çktrÄÞkh yufktík søkk{kt hne
¾wÕ÷e nðkÚke, MkqÞoLkk «fkþÚke, fwËhík yLku {Lkw»ÞòríkLkk
{nkLk Äçkfíkk yLku ðuøkðk¤k ÓËÞÚke Ëqh hnuíkk {kýMkku yk
çkÄku íkkýeyu Aeyu fu íku íkqxe òÞ Au. fwËhíke {kuíku {hðkLke íkku
ykÃkýLku VwhMkË s LkÚke. çkkuE÷h Vkxu íÞkt MkwÄe ykÃkýu Ëçkký
ðÄkÞuo s sEyu Aeyu. þhehLkk ykÃkýk çkË÷kÞu÷k çktÄkhýLku
yLkwMkhíkk hkuøkLke òík Ãký ykÃkýu çkË÷e Lkk¾e Au, ykÃkýk
çkkÃkËkËkLkk Äehu Äehu Úkíkk {kuíkLku çkË÷u ykÃkýu íkhík s Ãkze
sEyu Aeyu yLku ÓËÞLkk hkuøk yøkh {kÚku ÷kune [ze sðkÚke
{hý Ãkk{eyu Aeyu. ykÃkýe yk ¼Þtfh [k÷Lkwt s {]íÞwyu
Ãký yLkwfhý fÞwO Au.
‘fk{Úke {kýMk {híkkt LkÚke, Ãký fk{Lkk ftxk¤kÚke ÷kufku
{hu Au. fk{ íkku ykhkuøÞ ykÃkLkkh Au. {kýMk MknLk Lk fhe
þfu íkku íku fhíkkt ðÄkhu çkeòu ¼køÞu s ík{u íkuLkk WÃkh Lkk¾e
þfku. [ÃÃkwLke Äkh WÃkhLkk fkxLkk suðku fk{Lkku nË çknkhLkku
Úkkf Au. ÞtºkLku íkkuze Lkk¾Lkkh rn÷[k÷ LkÚke Ãký ½Mkkhku Au.’
ÃkkuíkkLkk {køko{kt ½ýkt Íuhe Vq÷ku yLku fktxkðk¤e zk¤eyku
Au yLku su Vq÷{ktÚke Ãkkuíku {eXwt {Ä yufXwt fhu Au, íkuLku ftxk¤ku
ykÃkLkkh yLkuf Sðzkt çkøkkzu Au, yuðe VrhÞkË fhðk Wãkuøke
{Ä{k¾ hnuíke LkÚke, Ãký íku íkku økwtßÞk s fhu Au y™u ßÞkt {Ä
{¤u íÞktÚke íku [qMku Au. ßÞktÚke íku Lk {¤u íkuLke ÃkkMkuÚke íku [k÷e
òÞ Au.
‘yksLke ®[íkkÚke Lkrn Ãký fk÷Lke ®[íkkÚke {kýMk
9
SðLk SððkLke f¤k
12
SðLk SððkLke f¤k
13
çkeS heíku nwt ½ýku Mkkhku Awt.’
Ãkrh©{ÃkhkÞý, íktËwhMík, {sçkqík yLku ÔÞkðnkrhf søkíkLku
{kxu ykhkuøÞÃkqýo y™u {sçkqík ÄkŠ{f rMkØktíkku ÷¾e þfu?
økwLkku fhðkLke fkuE ÷k÷[Lke Mkk{u ykÃkýu Úkíkk nkuEyu
íku{ su {Lk{kt Wîuøk fhu yLku {LkLku Ëçkkðe Ëu, íkuðe yMkhLke
Mkk{u ykÃkýu ÷zík [÷kððe òuEyu, fu{fu {LkLkk WîuøkLku ÷eÄu
ÃkuxLkk ÃkzËkLke Mðíktºk rn÷[k÷ yLku Akíke Ãknku¤e Úkíke yxfu
Au. þhehLkk {¤Lku Ãký íku yxfkðu Au, {øks íkhVLkk ÷kuneLkk
«Mkkh{kt íku rðûkuÃk Lkkt¾u Au yLku þhehLkkt WîuøkÚke ftX{k¤ yLku
ûkÞhkuøk WíÃkÒk ÚkkÞ Au. ûkÞLke Ãknu÷e ÂMÚkrík{kt VuVMkktLkk
WÃkhLkk ¼køk{kt su «ký½kíkf hð Mkt¼¤kÞ Au, íku fkuE {kuxe
ykVík yøkh WîuøkÚke ËçkkE síke {LkkuËþkLkk Ãkrhýk{{kt s
ÚkkÞ Au.
ykí{½kík fhLkkhkyku íku{ fhðk Ãknu÷kt ¾Ãke økÞu÷e
SðþÂõík, ¿kkLkíktíkwLke þÂõíkLke ¾k{e, ySýo, nË WÃkhktíkLkk
fk{Úke Úkíkku ftxk¤ku, ®[íkk, yz[ýku yLku WîuøkÚke Úkíke
ø÷krLk{kt s hÌkk fhu Au.
fwËhíkLkk yk¾k, y©ktík, þktík ÃkrhðíkoLk{kt ykLktË yu
s {wÏÞ Íhku Au, Mk]rüLkk {nkLk ½rzÞk¤{kt su [¤fíkkt [¢ku
[k÷u Au íkuLku økrík{kt {qfLkkh yu ykLktË s Au.
‘MktrÄðk Ë{ yLku çkeòt Mkkík ËhËku {Lku ÚkÞu÷kt Au, Ãký
MkezLke ÂM{Úk
‘{Lku ÷køkýe ÚkkÞ Au, Wîuøk ÚkkÞ Au, Ãký Eïhf]ÃkkÚke
fkuEÃký çkkçkík {kxu [erzÞkt fhíkku LkÚke.’
òpLk ðuM÷e
‘¼køÞLke f]Ãkk Aíkkt yk {kýMk Äúqsíkku çkuXku Au. ÃkkuíkkLkku
ykLktË íku {tË, þtfkþe÷ ÃkØríkyu ÷u Au. çkeS íkhV yk çkeòu
{kýMk ¼q¾u {hu Au yLku {]íÞwLku Mkk{u Q¼u÷wt òwyu Au, Aíkkt
Ãký nMku Au.’
ykr÷zÙf
‘fkuE Ãký fhkuz WÃkh, ®[íkkyku Víkun{tËe MkkÚku Ãkw÷ fËe
çkktæÞku LkÚke.’
YrVLke
‘ËwrLkÞkLkk Ëhuf yrLkü {kxu WÃkkÞ nkuÞ Au yøkh nkuíkku
LkÚke. òu WÃkkÞ, nkuÞ íkku {nuLkík fheLku ¾ku¤e fkZku yLku Lk
nkuÞ íkku íkuLke Ëhfkh fhíkku Lkrn.’
ÃkkuÃk
‘ykLktË WíÃkÒk fhLkkh Mkw¾e hnku.’
rð÷eMk
‘nt{uþ fkuE Lku fkuE Ãký Xufkýu «¼kík íkku nkuÞ s Au s
10
SðLk SððkLke f¤k
14
SðLk SððkLke f¤k
15
rfÕ÷k{kt íku MkðoÚke Mkw¾e {kýMk nkuÞ yu{ Ëu¾kíkwt.
ykðk WíMkkne ÷kufkuLku {kUyu s ík{u Mkkt¼¤þku fu, Mk½¤k
Ëuþku MkwtËh Au. Mk½¤kt r[ºk Wíf]ü, Mk½¤k Ãkðoík Ÿ[k yLku Mkðo
†eyku ¾qçkMkqhík Au yu{ íku{Lkku «þtMkf fnu Au. «¼w ! íku{Lku
Mkw¾e fhku. ßÞkhu ykðku {kýMk yuf ð»koLke Mk¾ík {nuLkík ÃkAe
ÃkkuíkkLkk ËuþLke {wMkkVheÚke ykðu Au, íÞkhu íkuLku Mkøkðzðk¤e
søkkyku, MkMíkkt ½h, Mkkhk ½hÄýe, MkwtËh Ëu¾kðku yLku Mkkhk{kt
Mkkhkt ¾kýkt {¤u Au, Ãký çkeòykuLke ÂMÚkrík íkuÚke Q÷xe nkuÞ
Au. íku nt{uþkt ÷qtxkÞ Au íku fþwt s ¾kíkku LkÚke. íkuLku ÷qtxe ¾kLkkh
½hÄýe {¤u Au, y™u ¾kðkLkku ¾kuhkf íkuLku yux÷ku [efýku ÷køku
Au fu íkuLkk Ëktík íkuLku [kðe þfíkk LkÚke.
r{rLkÞkÃkkur÷MkLkk yuf øk]nMÚkLku ÃkkuíkkLke {kr÷feLke
fux÷ef ËwfkLkku níke. yufðkh yk ËwfkLkkuLkku ykøkÚke íkÆLk Lkkþ
ÚkE økÞku. yk ykÃkr¥kÚke íkuLku yux÷ku Wîuøk ÚkÞku fu íkuLke {kLkrMkf
Ëþk çkøkzþu yu{ íkuLku sýkÞwt íkuLku ykLktË{kt ÷kððk íkuLkk r{ºkku
{nuLkík fhíkk, Ãký íkuLkku Ÿzku yLku y¼uã Wîuøk fþkÚke Ëqh
ÚkkÞ yu{ sýkÞwt Lkrn. íku ykÃk½kík fhðkLke íkiÞkhe{kt níkku.
ßÞkhu yk LkwfMkkLke ÚkE íÞkhu íku ½uh Lknkuíkku y™u íkuLke LkkLke
Mkkík ð»koLke AkufheLkku Lke[u {wsçk fkøk¤ ykÔÞku.
ðnk÷k rÃkíkkS,
yLku òøkúík Úkíkk «Ëuþku{kt yuf rfLkkhuÚke çkeò rfLkkhk MkwÄe
fkuE Lku fkuE Xufkýu Ãkûkeyku økkÞk s fhu Au.’
÷kUøkVu÷ku
‘ykLktËe {Lkw»Þku ÷ktçkwt SðLk ¼kuøkðu Au yLku ykÃkýku
«u{ íku{Lkk WÃkh ÷ktçkku ð¾ík MkwÄe hnu Au.’
çkkuðe
‘¾wþr{òs{kt yËT¼wík çk¤ hnu÷wt Au, íkuLke SðLkþÂõík
y¾qx Au. fkuEÃký òíkLkk «ÞkMk fkÞ{Lkk WÃkÞkuøke çkLkkððk
nkuÞ íkku Mk{kLk heíku yk™tËÞwõík nkuðku òuEyu, íku{kt ykLktË,
ykLktËLkwt ÷kðÛÞ y™u «fkþLkwt MkkIËÞo nkuðkt òuEyu.’
fk÷koE÷
‘Akufhkyku! Mkkhku ð¾ík ykðu Au, Mkkhku ð¾ík ykðu
Au. ykÃkýu Ëhuf †e-ÃkwÁ»ku íkuLku Ãkz¾u hnuðwt òuEyu.’
{ufu u
økkuÕzÂM{Úk fnu Au fu íkuýu òuÞu÷k Mkw¾e{kt Mkw¾e {kýMkku{kt
^÷uLzMkoLkk rfÕ÷k{ktLkku yuf økw÷k{ Ãký níkku. íkuLku yuf Ãkøk
níkku. íku ¾kuze÷ku níkku yLku fuË{kt níkku. íkuLku ®sËøke MkwÄeLke
økw÷k{eLke Mkò ÚkE níke, ð¤e «¼kíkÚke Auf ytÄkÁt ÚkkÞ íÞkt
MkwÄe íkuLku fk{ fhðkLkwt níkwt. Aíkkt Ãký nt{uþkt íku Ëhuf [esLke
Mkkhe çkkòw s òuíkku yu{ sýkíkwt. íku nMkíkku yLku økkíkku íkÚkk
11
SðLk SððkLke f¤k
16
SðLk SððkLke f¤k
17
15 ð»koLke ô{hu ÷¾e níke. yufuzu{eLkkt ºký ELkk{ íkuýu {u¤ÔÞkt
níkkt. yLku íku ðeMk ð»koLkku ÚkÞku íku Ãknu÷kt íkuýu ‘{kMxh’ Lkku
E÷fkçk {u¤ÔÞku níkku.
søkík{kt {nkLk{kt {nkLk «rík¼kþk¤e LkhLkkheyku{kt
½ýktLke ô{h 40 ð»ko MkwÄe økE s LkÚke. WíMkknÚke «urhík
ÞwðkLkLku nk÷ su íkfku Au íku Ãknu÷kt fËe Lknkuíke. ÞwðkLk ÃkwÁ»kku
y™u ÞwðkLk †eykuLkku yk s{kLkku Au. íkuykuLkku WíMkkn íku íku{Lkwt
íkg Au. yk íkg ykøk¤ {tË yLku MkwMíkLku Lk{ðwt Ãkzu Au.
ÞwðkðMÚkk{kt rðÁØíkkÚke, rðÎLkÚke nXu Lkrn íkuðku WíMkkn
ð]ØkðMÚkk{kt Ãký hk¾ðk{kt ykðu íkku fux÷ku çkÄku WÃkÞkuøke ÚkE
Ãkzu? 25 ð»koLke ô{hLkk ÞwðkLkLkwt Mk{kLk ¼kðLkkyku MkkÚku su
ðsLk nkuÞ, íkuLkk{kt su þÂõík nkuÞ, íkuLkkÚke ËMkøkýwt ðsLk,
ËMkøkýe Mk¥kk 80 ð»koLke W{hu ø÷uzMxLkLku níke. ½zÃkýLkku
{rn{k íku WíMkknLkku {rn{k Au yLku Äku¤k ðk¤Lku su {kLk {¤u
Au Lku íku Lkçk¤k þhehLke Xtze yMkh Úkðk Aíkkt WíMkkne ÓËÞLku
÷eÄu {¤u Au, r{ÕxLku fÌkwt Au fu, ‘nwt ð]Ø, ytÄ yLku økheçk Awt
íkuÚke EïhLke þÂõík yøkh EåAkLku nwt ®LkËíkku LkÚke, íku MkkÚku nwt
ík÷{kºk ®n{ík yøkh ykþk Ãký Akuzíkku LkÚke. nwt ®n{íkÚke
MkeÄu {køkuo ÄMÞu òô Awt.’
ðurLkMkLkk zkus zuLzku÷kuyu 94 ð»koLke ô{hu fux÷ef
çk¤e økÞu÷e ík{khe ð¾khku òuðk nwt økE níke yLku
çkhVÚke ZtfkÞu÷e íku søkk ½ýe MkwtËh ÷køku Au. nwt ík{Lku ½ýk
[knwt Awt. {khe [q{e fçkq÷ hk¾þku !
r÷r÷ÞLk
rÃkíkkLku yk Ãkºk ðkt[íkkt nMkðwt ykÔÞwt yLku su {kýMk
xÙuLk{ktÚke fqËe Ãkze ykÃk½kík fhðk {ktøkíkku níkku, íku nðu {kuxuÚke
nMke Ãkzâku. íkuLkk WÃkhLkwt rË÷økeheLkwt ðkˤ yk ÃkºkLkk «fkþÚke
íkqxe økÞwt.
WíMkkne ÞwðkLkku MkqÞoLke Mkk{u s ÄMku Au y™u íkuLkku
ÃkzAkÞku ÃkkA¤ s hnu Au. íkuLke ÞwðkðMÚkk{kt ÓËÞ hkßÞ fhu
Au. Ãkwg ô{h{kt {øksLkwt hkßÞ [k÷u Au.
LÞwxLk 25 ð»koLkku ÚkÞku íku Ãknu÷kt íkuýu ÃkkuíkkLke fux÷ef
{kuxk{kt {kuxe þkuÄku fhe níke. 25 ð»koLke ðÞu ÕÞwÚkhu MkwÄkhkLkku
Ítzku VhfkÔÞku níkku. yu{ fnuðk{kt ykðu Au fu [uxMxLk 20
ð»koLke ô{hu su ftE fhíkku íku fkuE Ãký ytøkúus frð fhe þõÞku
LkÚke. ÂÔnxrVÕz yLku ðuM÷eyu ÃkkuíkkLkwt {nkLk ÃkwLkÁØkhLkwt fk{
íkuyku ykuõMkVzo{kt rðãkÚkeoyku níkk íÞkhÚke þY fÞwO níkwt. yLku
ÂÔnxrVÕz 24 ð»koLkku ÚkÞku íku Ãknu÷kt íku #ø÷uLz{kt íkuLkk fk{Lke
½ýe yMkh ÚkE níke.
rðõxh Ìkwøkkuyu fÁý hMkLku ÷økíke ÃkkuíkkLke yuf f]rík
12
SðLk SððkLke f¤k
18
SðLk SððkLke f¤k
19
çkøkzu Au, Ãký su Mkkhku nkuÞ Au íku Mk{Þ síkkt MkwÄhu Au. W¥kh
ÞwhkuÃkLke frXLkíkkLku-ffoþíkkLku su{ y¾kíkLkk «ðkn Lkh{ Ãkzu
Au, íkuðe heíku WíMkkn ðzu ðk¤ YÃkuhe ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe òwMMkkLke
òwðkLkeLku ykÃkýu xfkðe þfeyu. ô{h «{kýu ík{kÁt ð÷ý
fE íkhV Au? òwðkLke íkhV Au? íku{ Lk nkuÞ íkku fk{ {kxuLke
ík{khe ÷kÞfe rð»ku þf Au.
‘su {nuLkíkÚke ykÃkýLku ykLktË {¤u Au, íku ÔÞkrÄLkk
yki»kÄYÃk ÚkE Ãkzu Au-ðuËLkkLkwt rLkðkhý fhLkkh ÚkE Ãkzu Au.’
þuõMkrÃkÞh
‘{kýMkLke Mkå[kELkwt yuf s rLkýoÞkí{f «{ký yu Au
fu íku yuf rMkØktík {kxu ÃkkuíkkLkwt MkðoMð yÃkoý fhu Au. ð[Lk,
ÿÔÞ yLku çkeS çkÄe [eòu ykÃke Ëuðe, yu «{ký{kt Mknu÷e
Au, Ãký ßÞkhu {kýMk ÃkkuíkkLkk ËirLkf SðLk yLku fk{ÄtÄkLke
¼ux Ähu Au, íÞkhu MÃkü heíku {k÷q{ Ãkze ykðu Au fu, øk{u íku
MkíÞLke ½ýe yMkh íkuLkk WÃkh ÚkE Ãkzu Au.’
÷kpðu÷
‘ykÃkýu ykÃkýku WíMkkn ¾kuE ËEyu, íkuÚke MkkðÄ
hnuðkLkwt Au. fkuE Ãký çkkçkík {kxu ykÃkýLku Mkíkík þw¼ yr¼{kLk
hnuðwt òuEyu. su fktE WÒkík fhu íkuLku [knðkLku ykÃkýu fkurþþ
fhðe òuEyu. su çkkçkík ykÃkýk SðLkLku MktÃkr¥k{kLk çkLkkðu,
÷zkEyku Síke níke yLku 96 ð»koLke ô{hu íkuLku íkg {¤íkwt níkwt
íkuLku {kxu íkuýu Lkk Ãkkze níke. 80 ð»koLke ô{hu ðu®÷øxLk
rfÕ÷kykuLke ÞkusLkk ½zíkku níkku yLku íku WÃkh Ëu¾hu¾ hk¾íkku
níkku.
zkp. òuLMkLkLkku Mkkhk{kt Mkkhku økútÚk ‘÷kEÔÍ ykuV Ä
ÃkkuyuxTMk’ (frð[rhºk) íkuLke 78 ð»koLke ô{hu ÷¾kÞku níkku.
rzfkuyu ‘hkurçkLMkLk ¢qÍku’ «fx fÞwO íÞkhu íkuLke ô{h 58 ð»koLke
níke. 83 ð»koLke ô{hu LÞqxLku ‘r«LMkerÃkÞk’ WÃkhLke Lkðe rçkúV
÷¾e níke. 81 ð»koLke W{hu ÷¾íkkt ÷¾íkkt Ã÷uxku {hý ÃkkBÞku
níkku. rnçkúwLkk yÇÞkMkLke þYykík xku{ Mfkuxu 86 ð»koLke ðÞu
fhe níke. øku÷er÷Þkuyu økríkLkk rLkÞ{ku rð»ku ÷u¾ ÷ÏÞk íÞkhu
íkuLke ô{h ÷øk¼øk 70 ð»koLke níke. 80 ð»koLke ô{hu Ãký
rçkM{kfoLke fux÷e Mk¥kk níke? Ãkk{MxoLk Auðx MkwÄe ð]Ø Akufhk
suðku hÌkku níkku. 75 ð»koLke ô{hu çkeSðkh íku #ø÷LzLkku ðzku
«ÄkLk çkLÞku níkku yLku 81 ð»koLke W{hu íku {hý ÃkkÞku níkku
íÞkhu Ãký ðzku«ÄkLk s níkku. 77 ð»koLke ô{hu yktĤku yLku
þhehu Lkçk¤ku øku÷er÷Þku ½rzÞk¤Lkk ÷ku÷fLkk rMkØktíkLku
yLkwMkhe Ëhhkus fk{ fhíkku.
MkeMkhkuyu çkhkçkh fÌkwt Au fu, {kýMkku ÿkûkhMk suðkt Au,
su ÿkûkhMk ¾hkçk nkuÞ Au, íku ð¾ík síkkt ¾kxku ÚkE òÞ Au,
13
SðLk SððkLke f¤k
20
SðLk SððkLke f¤k
21
WíÃkLLk ÚkÞu÷wt yuf MkwtËh Ãkqík¤wt Au. yk rþÕÃke yux÷ku çkÄku økheçk
níkku fu, íku yuf LkkLkk fkíkrhÞk{kt hnuíkku y™u fk{ fhíkku.
{kxeLkku íkuLkku yuf Lk{qLkku ÷øk¼øk Ãkqhku ÚkÞku íkuðk{kt þnuh WÃkh
¼khu rn{ Ãkzâwt. íkuýu òÛÞwt fu, {kxeLke ðå[uLke Vkxku{ktLkwt Ãkkýe
Xhe sþu íkku MkwtËh hu¾kyku [qtÚkkE sþu : íkuÚke íkuýu ÃkkuíkkLkkt fÃkzkt
{kxeLke «rík{kLke ykòwçkkòw ðªxâkt. Mkðkh{kt íku {qyu÷ku
{k÷q{ Ãkzâku, Ãký íkuLkku rð[kh, ÏÞk÷, íkuLke fÕÃkLkk çk[e
økE yLku çkeò {Lkw»ÞLkk nkÚku ykhMk{kt íkuLku MÚkkÞe MðYÃk
{éÞwt.
WíMkkn þw»f yLku yhrMkf rð»kÞ yøkh ÄtÄk{kt LkðeLk
hnMÞ ykýu Au. ÞwðkLk «u{eyku{kt su{ ðÄkhu çkkhef ÷køkýe
yLku ðÄkhu íkeûý árü nkuÞ Au yLku ÃkkuíkkLkk «eríkÃkkºk {Lkw»Þ{kt
çkeò {kýMkkuLku Lk sýkÞ íkuðkt yLkuf MkËTøkwýku y™u MkkIËÞoLke
çkkçkíkku íkuLku sýkÞ Au, íku{ su {kýMk WíMkknÚke ÃkrhÃkqýo nkuÞ
Au, íkuLke ¿kkLkþÂõík ðÄu Au yLku çkeòLku {k÷q{ Lk Ãkzu íku MkkIËÞo
yLku {kunf økwý íkuLku sýkÞ íkux÷u Ëhßsu y™u òw÷{Lkku çkË÷ku
ð¤e òÞ Au.
rzfLMk fnu Au fu, íkuLke ðkíkkoyku{ktLke Mktf÷Lkkyku y™u
Ãkkºkku nt{uþkt íkuLkk{kt ykðe ¼hkíkkt yLku íkuyku íkuLku Mkqðk yøkh
ÍtÃkðk Ëuíkkt Lkrn. yuf r[ºk {kxu íku yuf {rnLkku ¼hkE ÃkuXku
ykÃkýk SðLkLku MkwtËh çkLkkðu íku{kt hMk ÷uðkLkku ykÃkýu «ÞíLk
fhðku òuEyu.’
rVr÷Ãk çkúwõMk
‘íkuLkk {LkLku ¿kkLkÚke íku yux÷wt Mk{]Ø fhu Au, íkuLkk WÃkh
þktrík yLku MkkIËÞoLke yuðe AkÃk Ãkkzu Au, yLku yuðk Wå[
rð[khkuÚke íkuLku Ãkku»ku Au fu ®LkËk, Wíkkð¤k rLkýoÞ, MðkÚkeo {Lkw»Þ
íkhVLke nktMke, ríkhMfkh yøkh íkku ßÞkt {kÞk¤wÃkýwt Lk nkuÞ,
íÞkt ykÃkðk{kt ykðíkk yr¼LktËLkLke íkuLkk WÃkh fktE yMkh
Úkíke LkÚke, yøkh íku su fktE swyu Au íku Mkw¾Úke ¼hu÷wt Au yuðe
íkuLke ykLktËÞwõík ©ØkLkku íkuÚke Lkkþ Úkíkku LkÚke.’
‘ykæÞkÂí{f rð[kh yLku ykæÞkÂí{f {Lkw»ÞkuLkku «Ëuþ
ßÞkt ÞkiðLk rLkíÞ Au, ßÞkt Ãkh{kLktË yu fkuE ûký¼tøkwh ð]r¥k
LkÚke Ãký yuf rLkíÞ ÂMÚkrík Au yLku ßÞkt ¼ÔÞ çk¤ su
MktfÕÃkþÂõíkLku yLktík SðLk ykÃku Au íÞkt hnu Au.’
E. Ãke. ÔneÃk÷
yuf W{Ëk ykËþoLku WíMkknÃkqðof ð¤øke hnuðk{kt fux÷e
çkÄe þÂõík hnu÷e Au? ykVíkku, ríkhMfkh, ®LkËk, nktMke, òw÷{,
Ãkrh©{, çke{khe, ½zÃkýLke Lkçk¤kE yu Mk½¤kt MkðkuoÃkhe
nuíkwÚke Äzfíkk ykí{kLku þwt fhe þfu?
ÃkurhMkLke øku÷he ze çkk ykxoMk{kt rþÕÃkeLke fÕÃkLkkÚke
14
SðLk SððkLke f¤k
22
SðLk SððkLke f¤k
23
[es LkÚke. ÃkÚÚkhLku íku n÷kðu Au yLku ÃkþwLku Ãký íku ðþ fhu Au.
Mkk[k rË÷Lke íku «rík¼k Au yLku íkuLkk ðøkh MkíÞLku Ãký sÞ
{¤íkku LkÚke.’
yu{MkoLk fnu Au fu, søkíkLkk EríknkMk{ktLke Ëhuf {nkLk
yLku MkðkuoÃkhe ûký fkuE WíMkknLke VíkunLkk Ãkrhýk{YÃk nkuÞ
Au. {nt{Ë ÃkAeLkk ykhçkku suykuyu Úkkuzk ð»ko{kt ÃkkuíkkLke SíkÚke
hku{Úke Ãký {kuxwt Mkk{úkßÞ MÚkkÃÞwt. íkuLkku EríknkMk ykLkwt áüktík
Au. íkuyku þwt fhu Au íku íkuyku òýíkk Lknkuíkk. yuf rð[kh WÃkh
Mkðkh ÚkÞu÷e LkøLk zuhkh ½kuzuMkðkh ÷~fhLku Ãký Ãkqhe Ãkze.
†eykuyu Ãký ÃkwÁ»kLke ÃkuXu ÷ze yLku hku{Lk ÃkwÁ»kku WÃkh Sík
{u¤ðe. íku{Lkkt MkkÄLkku òqs níkkt. íkuykuLke ¾kuhkfe Ãký ftøkk¤
níke. íku{Lkwt ÷~fh r{íkk[khe níkwt. íku{Lkk Ãkku»ký {kxu {ktMk
yøkh {ãLke sYh Ãkzíke Lkrn. sð ¾kELku íkuykuyu yurþÞk,
ykr£fk yLku MÃkuLk SíÞkt. çkeòykuLke ík÷ðkh fhíkkt ¾÷eVk
ô{hLke Vhðk sðkLke ÷kfzeÚke òuLkkhLku ðÄkhu ºkkMk ÷køkíkku.
su [zkELkwt fk{ ÃkqÁt fhðkLku yuf ð»ko òuEyu, íku
LkuÃkkur÷ÞLk çku yXðkrzÞk{kt fhe þõÞku. íkuLkwt fkhý íkuLkku WíMkkn
níkku. ykurMxÙÞLkku øk¼hkx{kt fnuíkk fu, ‘yk £u[{uLk {kýMk
LkÚke, íkuyku íkku Qzu Au.’ íkuLke Ãknu÷e ÷zkE{kt LkuÃkkur÷ÞLku A
Síkku {u¤ðe níke, 20 rLkþkLk ÷eÄkt níkkt, 55 íkkuÃkku yLku
yLku ßÞkhu íku çknkh LkeféÞku, íÞkhu íku {zk{w¾ku sýkÞku. íkuLkkt
Ãkkºkku hkrºkrËðMk íkuLke ÃkkMku ykðe ¼hkíkkt.
ø÷uzMxLk fnu Au fu, ‘su çkkçkíkLke sYh Au íku yu Au fu,
Akufhktyku{kt su òwMMkku nkuÞ íku òøkúík fhðku. fkuE Ãký heíku
fkuE Ãký ytþu, fktEf òýðkòuøk ytþ{kt. Ëhuf Akufhk{kt
søkík{kt MkkÁt fk{ fhðk {kxuLke Mkk{økúe nkuÞ Au. íku{kt s
Lkrn, suyku [Ãk¤ nkuÞ Au íku{kt s Lkrn, Ãký suyku {qZ{tË nkuÞ
Au yûkh sýkÞ Au, íkuyku{ktLkk Ëhuf Akufhkt{kt Ãký yk Mkk{økúe
nkuÞ Au. íkuyku{kt òu {kºk þw¼uåAk nþu, íkku íkuLke yMkhÚke íku{Lke
{tËíkk Äehu Äehu MkkV ÚkE sþu.
ykhMk yøkh fuLkðkMk WÃkh ÃkkuíkkLkku rð[kh {wfkÞ Lkrn
íÞkt MkwÄe íkuLku ykhk{ Lk {¤u, yuðku MkkIËÞo yLku YÃkLkk ykðuþLkku
fkheøkhLku Lkþku [zu Au, íÞkhu s f÷kLke {kuxk{kt {kuxe f]ríkyku
WíÃkLLk ÚkkÞ Au.
{ur÷çkúkLkLkk yuf MkqhLkkt yuf rððu[fu ð¾ký fÞko, íÞkhu
íkuýu sðkçk ykÃÞku níkku fu, ‘{U íkuLku {kxu ½ýku s Ãkrh©{ WXkÔÞku
Au. nwt yuf {rnLkku íkuLke ÃkkA¤ Ãkze Awt. Ëhuf Xufkýu nwt fÃkzkt
Ãknuhíke nkuô fu {khk ðk¤ Mkh¾k fhíke nkuô, íÞkhu Ãký nwt íkuLke
ÃkkA¤ s ÷køku÷e hnuíke.’
çkwÕðh fnu Au fu, ‘WíMkkn suðe [uÃke çkeS fkuE Ãký
15
SðLk SððkLke f¤k
24
SðLk SððkLke f¤k
25
fÕÞký {kxu ÔÞíkeík ÚkÞwt níkwt.
÷tzLk{kt ík{u øk{u íÞkt sþku íÞkt yuf {kýMk suýu fkuE
rþÕÃke ÃkkMkuÚke fËe rþûký ÷eÄwt Lknkuíkwt, íku {kýMkLke «rík¼kLkk
Wå[ M{hýMíkt¼ ík{Lku {k÷q{ Ãkzþu. þnuh{kt íkuýu 50 Ëuð¤
yLku 36 nku÷ çkktæÞk níkk. ÷tzLkLkk MkUx Ãkkì÷ fuÚkuzT÷Lkk ÃkwLkÁØkh
{kxu rð[kh {u¤ððkLku íku ÃkurhMk økÞku íÞkhu íkuýu fÌkwt níkwt fu,
÷wðúLke rþÕÃkþk†eLkk Ã÷kLk {kxu nwt {khku Ëun Ãký yÃkoý fÁt.
nuBÃxLk fkuxo yLku furLhktøxLkLkk {nu÷ku{kt, xuBÃk÷ çkkh{kt,
z› y he÷u L k rÚkÞu x h{kt , hku Þ ÷ yu õ Mk[u L s yLku {nkLk
feŠíkMíkt¼{kt, íkuLke rðh÷ fk{økehe òuðk{kt ykðu Au. økúerLk[
Ãku ÷ u M kLkw t íku ý u ¾÷kMkeyku L kw t rð©k{MÚkkLk çkLkkÔÞw t yLku
ykuõMkVzo{kt Ëuð¤ku yLku fku÷uòu çkktæÞkt. {nkLk ykøk ÃkAe ÷tzLk
Vhe çkktÄðkLke ÞkusLkk Ãký íkuýu fhe níke, Ãký Mk¥kkðk¤kykuyu
íkuLke Mkh¤ ÞkusLkkLkwt yLkwMkhý fÞwO Lkrn. MkUx Ãkku÷ fuÚkuzÙ÷Lkk
ÃkkuíkkLkk MkðkuoÃkhe fkÞo ÃkkA¤ íkuýu 35 ð»ko økkéÞkt. òufu íku
ykx÷wt çkÄwt SÔÞku y™u ÃkkA÷k SðLk{kt Mkkhe heíku íktËwhMík
níkku, Aíkkt çkkÕÞkðMÚkk{kt íku yuðku Lkkòwf níkku fu íkuLkkt
{kíkkrÃkíkkLku íkuLkk þheh rð»ku ½ýe ®[íkk hnuíke. íkuLkk {nkLk
WíMkknÚke íkuLkk þheh{kt çk¤ ykðíkwt nkuÞ yu{ sýkíkwt.
çkuËhfkheÚke {nkLk Síkku {u¤ðkíke LkÚke, ÷~fhLke
50,000 fuËeyku ÃkfzkÞk níkk yLku Ãkez{kuLx SíÞwt níkwt. yk
ÄMkkhk ÃkhÚke yuf ûkwr¼ík ykurMxÙÞLk MkhËkhu fÌkwt fu, yk ÞwðkLk
MkhËkh ÷zkELke f÷k rð»ku fþwt òýíkku LkÚke, íku íkÆLk yòý
Au, íkuLkkÚke fktE çkLkðkLkwt LkÚke, Ãký íkuLkk MkirLkfu yk ‘LkkLkk’
MkhËkhLku yux÷k WíMkknÚke yLkwMkhíkk fu ÃkhksÞ fu ykVík þwt
íkuLkwt Lkk{ Ãký íkuyku òýíkk Lkrn.
yu. yu[. fu. çkkuÞz fnu Au fu : ‘fux÷ktf {n¥ðLkkt áüktík
Au su{kt yÄwO ÓËÞ yLku ÃkqÁt ÓËÞ Ãkqhe nkh yLku ½ýe s MkhMk
Sík ðå[uLkku ¼uË çkíkkðe þfu Au.’
ykŠ÷ÞLMkLke Mkh¤ rLkËkuo»k fw{krhfkyu ÃkkuíkkLke Ãkrðºk
ík÷ðkh, Ãkrðºk ðkðxe yLku ÃkkuíkkLkk {nkLk fkÞo rðþuLke ©ØkÚke
fkuE hkò yLku hksîkhe Ãký su WíMkkn WíÃkLLk Lk fhe þfu íku
WíMkkn íkuýu yk¾k £uL[ ÷~fh{kt Ëk¾÷ fhe ËeÄku. íkuLkk WíMkkn
ykøk¤ çkeS çkÄe çkkçkík Lkh{ Ãkze síke. òu yk søkík{kt
Ëhuf {kýMk ßÞkt MkwÄe ÃkkuíkkLku ÷ELku LkkMku Lkrn íÞkt MkwÄe íkuLku
ÃkkuíkkLkk çk¤Lkku ÏÞk÷ ykðíkku LkÚke. WíMkkn yuf yLkwÃk{
þÂõík, yuf Ëiðe çkrûkMk Au. hks«fhýe ÃkwÁ»kku ËwrLkÞk WÃkh
yuLkk ðzu s Ëkuh [÷kðu Au.
‘yk Lke[u yk Ëuð¤ y™u þnuhLkku çkktÄLkkh r¢MxkuVh
huLk Au. suLkwt Lkuðwt ð»koLkwt SðLk ÃkkuíkkLku {kxu Lkrn Ãký MkkðosrLkf
16
SðLk SððkLke f¤k
26
SðLk SððkLke f¤k
27
½ýe ¾k{eyku {kxu Ëhøkwsh fhþu; Ãký MkðoÚke Ãknu÷kt yÇÞkMk
fhku, yÇÞkMk fhðku sYhLkku Au. rðãkÚkeo çkLke ík{u òu Ãkrh©{
Lkrn fhku íkku fkuE Ãký f¤k yøkh ÄtÄk{kt ËwrLkÞkLke øk{u íkuðe
«rík¼k ík{khk{kt nþu íku fk{{kt ykðþu Lkrn. yuf s fk{
WÃkh fkçkq {u¤ððk{kt {khkt ð»koLkkt ð»ko økÞkt Au.’
ßÞkt {kýMku Víkun {u¤ððe nkuÞ íÞkt íkuýu ÃkkuíkkLkk
þhehLkk yLku {LkLkk Mk½¤k WíMkknÚke fqËe Ãkzðwt òuEyu. íkuLke
yMkhLkku yk¾hu rðMíkkh ÚkÞku Au y™u íku yux÷u Ëhßsu ðæÞku Au
fu Ãknu÷kt su yMkh, {kºk Úkkuzk {nkLk çkwrØ{kLk ÃkwÁ»kkuLkwt ¾kMk
çk¤ økýkíkwt níkwt, íku nk÷ ykøkuðkLk «ò{kt ¾kMk ÷kûkrýf ÚkE
Ãkze Au. WíMkkn íku òøkúík SðLk Au. ÃkkuíkkLkwt rË÷ [nkÞ íku fk{
fhðkLkk ÃkkuíkkLkk þhehLkk Ëhuf íktíkwLkku íku Íøk{økkx Au,
[¤ð¤kx Au. yk WíMkknÚke rðõxh Ìkwøkkuyu ‘LkkuxÙzk{’ ÷¾íkkt
ÃkkuíkkLkkt fÃkzkt Ãkuxe{kt {qfe ËeÄkt níkkt. ÃkkuíkkLkwt fk{ ÃkqÁt Lk ÚkkÞ
íÞkt MkwÄe íku ÃkkuíkkLkwt fk{ Akuze þfu Lkrn yu {kxu íkuýu fk{ fÞwO
níkwt.
MkðoÚke ðÄkhu yLkwfq¤ MkkuçkíkeLkwt Lkk{ yuf {kýMku íkuLkk
çku Mkkuçkíke Mkrník fkøk¤ WÃkh ÷ÏÞwt. íku çkkçkík{kt íkuLke ÃkMktËøkeLkwt
fkhý íkuLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt íÞkhu íkuýu sðkçk ykÃÞku fu, ßÞkhu
íku fkuE Xufkýu ykðu Au íÞkhu Ëhufu òýu ‘xkìrLkf’ ÷eÄwt nkuÞ, Ëhuf
MkhËkhe ÷E þfkíke LkÚke, çkuËhfkheÚke Sðtík Ãkqík¤kt ½zkíkkt
LkÚke, çkuËhfkheÚke Ëiðe Mktøkeík økðkíkwt LkÚke, çkuËhfkheÚke
fwËhíkLkk çk¤ WÃkh fkçkq {u¤ðe þfkíkku LkÚke, çkuËhfkheÚke
ykí{k frðíð ðzu ÿðíkku LkÚke yLku çkuËhfkheÚke ðehLku Aksu
íkuðe Mk¾kðíkku fhðk ËwrLkÞk «urhík Úkíke LkÚke. [kÕMko çku÷ nkÚk
rð»ku ÷¾u Au íku{ WíMkknÚke {u{LkLkwt Ãkqík¤wt ÚkÞwt yLku ÚkeçMkLkk
fktMkkLkk ÍktÃkk ÷xfkðe Ëuðk{kt ykÔÞk. íku WíMkknÚke s
AkÃk¾kLkkLkku ¼khu Mkr¤Þku Ÿ[fkíkku, íku s WíMkknÚke çnk{k
xkÃkwLkk MkðkhLkk ÃkðLk{kt fku÷tçkMk WÃkh VhVhíkk Ÿ[k MkZLku
ÃkðLkLku yLkwMkhíkku fhðk{kt ykðíkku. MðkíktºÞLke ÷zkEyku su
Mk{þuhÚke ÷zkE Au, íku Mk{þuhku yk s WíMkknÚke ÃkfzkE Au.
MkwÄkhk {kxu {køko fhLkkhk çknkËwh ÷kfzkt fkÃkLkkhLke fwnkzeLku
Mk{íkku÷ hk¾Lkkh yk WíMkkn s Au. su øknLk ÃkkLkkt WÃkh r{ÕxLk
yLku þuõMkrÃkÞhu ÃkkuíkkLkk WíMkknÞwõík ÷u¾ ÷ÏÞk íkuLku n÷kðLkkh
yu WíMkkn s Au.
nkUhuMk økúer÷ fnuíkku fu, {nuLkíkLkwt Mkkhk{kt MkkÁt V¤ ÃkkuíkkLkk
fk{ {kxu WíMkkn ÄhkðLkkh Ÿ[k rË÷ðk¤ku fk{ fhLkkh Au.
MkkÂÕðLkeyu fÌkwt Au fu, ‘fk{ fhðkLke Mkkhk{kt Mkkhe
heík ykøkúnÚke {¤u Au. ík{u su fnku Aku íkuLke ík{Lku ÷køkýe Au
yuðe ¾kíkhe ík{u ÷kufkuLku fhe ykÃkþku íkku íkuyku ík{khe çkeS
17
SðLk SððkLke f¤k
28
SðLk SððkLke f¤k
29
÷~fheyu yuf Ãk¤Lke Ãký [uíkðýe ðøkh íku Mk{ÞLkk {nkLk{kt
{nkLk ÃkwÁ»kLkwt zkufwt Wzkðe ËeÄwt.
hkVu÷Lkk WíMkknÚke Exk÷eLkk Ëhuf f÷krðËLku «uhýk
{¤íke. íkuLke {ÞkoËkþe÷ {kunf heík¼kíkÚke E»Þko y™u
yËu¾kE Ëqh ÚkE síkkt. fkuE Lkk{e[k {kýMkLkwt SðLk Ëw~{Lk,
yøkh ®LkËk fhLkkh rMkðkÞ økÞwt nkuÞ íkku íku íkuLkwt níkwt.
£kÂLMkMk Ãkkfo{uLk nkhðzo{kt ßÞkhu íku rðãkÚkeo níkku, íÞkhu
íkuýu W¥kh y{urhfk{ktLkk £U[ yLku ytøkúuòuLkku EríknkMk ÷¾ðkLkku
rLkùÞ fÞkuo. y«rík{ áZíkk y™u ykøkún MkkÚku ÃkkuíkkLkwt SðLk,
ÃkkuíkkLke MktÃkr¥k, ÃkkuíkkLkwt MkðoMð íkuýu yk yuf fk{Lku yÃkoý
fÞkO. ÃkkuíkkLkk EríknkMkLke Mkk{økúe yufXe fhðk {kxu ßÞkhu íku
zufkuxkLkk ErzÞLMk{kt hnuíkku, íÞkhu íkuýu ÃkkuíkkLke íktËwhMíke Ãký
¾hkçke fhe Lkk¾e níke. Ãk[kMk ð»ko MkwÄe yufeMkkÚku Ãkkt[ r{rLkx
fhíkkt ðÄkhu ÷ktçkku ð¾ík íku ÃkkuíkkLke ykt¾kuLkku WÃkÞkuøk fhe
þfíkku Lknkuíkku; Aíkkt íkuýu ÃkkuíkkLke ÞwðkLke{kt su {nkLk nuíkw
rLkýeoík fÞkuo níkku, íku{ktÚke yuf íkMkw Ãký íku ¾MÞku Lknkuíkku. yk
rð»kÞ WÃkh Mkkhk{kt Mkkhku EríknkMk íkuýu hòq fÞkuo Au. ÔÞkfhý
WAeLkwt ÷uðkLku ®÷fLk yuf ð¾ík A {kE÷ Ãkøku [k÷eLku økÞku
níkku y™u íÞktÚke ½uh ykÔÞk ÃkAe yk ®f{íke ÃkwMíkfLkku yÇÞkMk
fhðk {kxu çkÄkt AkurzÞkt çkk¤e ËeÄkt.
sýLkku òýu Lkðku sL{ ÚkÞku nkuÞ íku{ ÷køku Au. íku {kýMk
ykíkwhíkk, òøk]rík, ykLktË yLku WíMkknÚke ¼hÃkqh hnu Au. íkuLke
MknkLkw¼qrík ðes¤eLkk [{fkhk suðe Au. ÃkkuíkkLke ÃkMktËøkeLkk
{kýMkLke «þtMkk fhíkkt çkeòyu fÌkwt fu, øk{u íku «Mktøk{kt Ãký íku
ÃkkuíkkLkk Mk½¤kt rË÷Úke {tze Ãkzu Au.
ÃkkuíkkLkk MkðoÚke r«Þ yku¤¾eíkk {kýMk rð»ku çkku÷íkkt
ºkeòyu sýkÔÞwt fu, Ëhuf çkkçkíkLku íku Mkkhk{kt Mkkhk MðYÃk{kt
÷kðu Au.
WíMkkn yu LkiMkŠøkf {Lkw»ÞkuLke f]ríkyku WÃkh yMkh
fhLkkh økwó y™u {eXe ð]r¥k Au. yLku íkuLkk ðzu s yuf [kuÃkzeLkku
ðkt[Lkkh yøkh Ãkqqík¤kLkku òuLkkh, f]ríkykuLku WíÃkÒk fhLkkhLkk
ykËþoLke Mk{eÃk ykðu Au. fkuE Ãký {nkLk f]rík íkhV ykÃkýLku
MknkLkw¼qrík nkuÞ íkku íkuLkk Wå[ ®[íkLkLke ÂMÚkrík{kt s ykÃkýu
hneyu Aeyu.
huíke WÃkh Ëkuhu÷k yuf rMkØktík{kt ykfeor{rzMk yux÷ku
÷eLk ÚkE økÞku níkku fu hku{Lk ÷~fhu MkkEhuõÞwMk ÷eÄwt íkuLke íkuLku
¾çkh Ãkze Lkrn. ¾U[u÷e ík÷ðkh MkkÚku hku{Lk rMkÃkkE íkuLkk WÃkh
ÄMke ykÔÞku íÞkhu íkuýu íkuLku yku¤ÏÞku Lkrn yLku huíke WÃkhLke
ykf]ríkyku òuE íkuýu fÌkwt : ‘íkkhku nkÚk WÃkkzðku shk çktÄ hk¾.
nwt yk rMkØktík fhe hnwt íÞkt MkwÄe {khe ®sËøke çk[kð.’ Ãký íku
18
SðLk SððkLke f¤k
30
SðLk SððkLke f¤k
31
çkeS yðMÚkk{kt su fktE fk{ Lk ÚkE þfu íku ÞwðkðMÚkkLkk
WíMkknÚke çkLke þfu Au. [kÕMko ®føMk÷e fnu Au fu, ÞwðkðMÚkkLkk
WíMkkn íkhV ÷kufku ÂM{ík fhu Au. yuðku WíMkkn ÃkkuíkkLkk{kt LkÚke
íku {kxu íkuyku økwó heíku rLk:ïkMk Lkk¾u Au y™u íku íku{ýu ½ýu
¼køku íku ÃkkuíkkLke ¼q÷Úke s ¾kuÞku Au yu{ íkuyku òýíkk LkÚke.
WíMkknÚke søkíku fux÷wt çkÄwt {u¤ÔÞwt Au?
hÂMfLk fnu Au fu , Mk½¤e f¤kLkkt Mkðku o í f] ü fk{
ÞwðkðMÚkk{kt ÚkÞkt Au.
rzÍhkÞ÷e fnu Au fu, su fktE {nkLk Au íku Mk½¤wt ÞwðkLkkuyu
fÞwO Au.
zkp. xÙ{çkw÷ fnu Au fu, søkíkLkwt fÕÞký «¼wLkk hkßÞ{kt
ÞwðkLkkuLkk nkÚk{kt Au... ‘y{]ík’{kt {ntík Ãkkuíku fnu Au fu ÞwðkLke{kt WíMkkn, yuðwt yuf Lkeh Au.
yu yuf þÂõík yÃkoíkw, yuðwt yu ÃkLkeh Au,
{¤u Mkw¾ çkeòt {kU½kt,
{kLkðeLkku ÃÞkh {kU½ku
íÞkhu WíMkkn Lkkt {q÷ íkku Mkk½kt Lku Mkk½kt.
yzøk WíMkkne ykðu Ÿ[u
‘{ntík’ íkLku Át[u fu Lkk Át[u
WíMkkn s íkLku ÷kðu Ÿ[u.
ytøkúus Ä{oÞkuÄ røkÕçkxo çkufuxLku fuË fhðk{kt ykÔÞku íÞkhu
MkuhuMkLk hksfw{khLkk {nu÷{kt íkuLku økw÷k{ íkhefu hk¾ðk{kt
ykÔÞku níkku. ynª íkuýu ÃkkuíkkLkk {kr÷fLkku rðïkMk {u¤ÔÞku;
yux÷wt s Lkrn, Ãký íkuLkk {kr÷fLke ¾qçkMkqhík AkufheLke «eík
Ãký íkuýu {u¤ðe. Äehu Äehu íku íÞktÚke LkkMke Aqxâku yLku #ø÷utz
økÞku. íku «u{kMkõík çkk¤kyu Ãký íkuLke ÃkkA¤ sðkLkku rLkùÞ
fÞkuo. ytøkúuS ¼k»kkLkk íku çku s þçË òýíke. yuf ÷tzLk yLku
çkeòu røkÕçkxo. Ãknu÷wt Lkk{ ÷uðkÚke íkuýu ÷tzLk síkk yuf ðnký{kt
søkk {u¤ðe yLku íÞkt ÃknkUåÞk ÃkAe {nkuÕ÷u {nkuÕ÷u íku çkeòwt
Lkk{ ‘røkÕçkxo’ ÷uíke Vhe. yk¾hu su {nkuÕ÷k{kt røkÕçkxo Ãkqýo
ykçkkËe{kt hnuíkku níkku, íÞkt íku ykðe. íkuLke ykòwçkkòwLkk
yMkkÄkhý xku¤kLku ÷eÄu íkuLkwt fwxwtçk çkkheyu ykÔÞwt. røkÕçkxuo
íkuLku òuELku yku¤¾e íkÚkk ‘røkÕçkxo’ yu r«Þ Lkk{ sÃkíke yk
ËqhÚke ykðu÷e hksfw{krhfkLku ÃkkuíkkLkk ½h{kt ÷E økÞku.
ÞwðkðMÚkkLkwt MkkiÚke ðÄkhu ËwŠLkðkh ykf»koý ÞwðkðMÚkkLkku
Q¼hkíkku WíMkkn Au. Mkk{u ykðe hnu÷ku ytÄfkh ÞwðkðMÚkk
òuíke LkÚke, {køko ðøkhLke Lku¤ nkuÞ yu{ íkuLku {k÷q{ Ãkzíkwt LkÚke.
søkík{kt rLk»V¤íkk suðwt fktE s LkÚke yu{ íku Äkhu Au y™u MkíÞ,
Wãku ø k y™u MkkI Ë Þo L ku çkt Ä Lk{w õ ík fhu íku ð k Þw ð kLkku {kxu
{kLkðòrík ykx÷k çkÄk MkifkÚke hkn òuíke çkuXe Au.
19
SðLk SððkLke f¤k
32
SðLk SððkLke f¤k
33
{ÞkoËk{kt hne ðÄkhu ð¾ík fk{ fhu Au, íku s ELkk{ Síke
sþu. yuf rËðMkLkku yuf f÷kf {u¤ðe y™k{ík Mk{ÞLkku Mktøkún
ÚkkÞ íkku {kýMkLke 70 ð»koLke {ÞkoËk{kt ÷øk¼øk íku ºký ð»ko
sux÷ku ÚkkÞ.’
suBMk økŠVÕzu fÌkwt Au fu, ‘rðr÷ÞBMk fku÷us{kt ßÞkhu nwt
LkðkuMkðku níkku, íÞkhu {U hkºkeyu íkÃkkMk fhe íkku økrýík{kt Ãknu÷e
søkk {u¤ððk EåALkkh {khku su yuf s nheV níkku íkuLke
çkkhe{kt, nwt sux÷ku ð¾ík {khku Ëeðku çkk¤íkku níkku íkuLkk fhíkkt
Úkkuzef r{rLkx ðÄkhu çk¤íkku Ëeðku {U òuÞku. íku Lku íku s ð¾íku
çkeò rËðMkLkk {w¾ÃkkXLke íkiÞkhe {kxu ðÄkhu ð¾ík økk¤ðk {U
rLkùÞ fÞkuo. {U íku{ fÞwO yLku {khk nheV fhíkkt Ÿ[u Lktçkhu nwt
ÃkkMk ÚkÞku. yk òqLke nheVkE {Lku Mkkt¼¤e ykðu Au íÞkhu {Lku
nMkðwt ykðu Au, Ãký yuf Úkkuzk ðÄkhu ð¾íkLkku Ãký MkËwÃkÞkuøk
ÚkkÞ íkku íkuLke fux÷e ®f{ík Au íku íkhV {kÁt su hMíku æÞkLk ¾U[kÞwt
íku {kxu nwt íku «MktøkLkku yk¼khe Awt. ykðk s Úkkuzk ðÄkhu ð¾ík,
æÞkLk, ykøkún yøkh çk¤Úke Ëhuf LkkLke-{kuxe ÷zkE yøkh
÷zík Síke þfkÞ Au.
suBMk su. fkuhçkx fnuíkku fu, òu nwt yu{ Mkkt¼¤wt fu {khk
nheVu ‘rhMx {þeLk’ (fktzkLkwt ÷økíkwt Þtºk) WÃkh 399 ð¾ík
fk{ fÞwO Au, íkku nwt ð¤e íkuLkkÚke fktE ðÄkhu fÁt. òu íku Ëkuhzwt
{k¤k Lkt. 2
yLkk{ík çk¤ fu¤ðku
ík{khkt {kíkkrÃkíkk yøkh rþûkf ík{Lku y{wf ðMíkw
þe¾ðk fnu Au íkuLkku þku WÃkÞkuøk nþu íku rð»ku ík{Lku ykùÞo ÚkkÞ
Au, fkuE ð¾íku ík{Lku íku s ðMíkwLke sYh Ãkzu íkuLku {kxu ¾he
søkk {u¤ððk{kt ËMk-ðeMk ð»ko [kÕÞkt òÞ, Ãký {kuzk fu ðnu÷k
ík{Lku su søkkLke sYh nþu íku s søkk {¤e ykðþu. ík{Lku òu
íku Lkrn {¤u íkku rþfkheLku hªA {¤u y™u íkuLke ÃkkMku çktËqf fu
økku¤e Lk nkuÞ yøkh ÃkðLkLke Mkk{uLkk Mk{wÿ rfLkkhu fkuE fuÃxLkLku
yu{ Mkkt¼hu fu íku ÃkkuíkkLkwt Ëkuhzwt y™u ÷tøkh ½uh ¼q÷e ykÔÞku
íkuLkk suðe ík{khe ÂMÚkrík Úkþu.
ÃkkuíkkLke r{÷fík økw{kðu÷ yuf {kýMku fÌkwt Au fu, ‘25
ð»ko WÃkh {khk rþûkfu {khe ÃkkMku MkðuoLkku yÇÞkMk fhkÔÞku y™u
íku nwt þeÏÞku íkuÚke nðu {Lku yk™tË ÚkkÞ Au íku sYhLkwt Au. íkuÚke
{Lku Mkkhe søkk yLku ¼khu Ãkøkkh {¤e þfu yu{ Au.’
zurðz zzTr÷ rVÕz fnuíkku fu, ‘su ÃkkuíkkLkk «ríkMÃkÄeo fhíkkt
ðnu÷ku QXu Au y™u ÃkkuíkkLke ykhkuøÞþÂõík ¾{e þfu íkuðe
20
SðLk SððkLke f¤k
34
SðLk SððkLke f¤k
35
s ytøkúus fkh¾kLkk{kt Mk{íkku÷ hk¾Lkkh [¢Lkk ðuøk{kt
yuÂLsLkLke þÂõík yux÷e ¼he hk¾u÷e nkuÞ Au fu yuf rðþk¤
fu{Úke (EåAk {wsçk y{wf «fkhLke økrík ykÃkðk {kxu Ãkizk
WÃkh fhu÷e ÞkusLkk) íkuLku økrík {¤íkkt {eýLke {kVf Ãkku÷kË{kt
yuf, çku y™u ºký #[ Ÿzwt fktýwt íku Ãkkze þfu Au. «uûkfku yk òuE
rðM{Þkfw÷ ÚkkÞ Au.
yu{ fnuðkÞ Au fu 1833{kt fuøkLk Ãkwxkuf ykøk¤
yu{MkoLku yuf Mkkts økk¤e níke íÞkhu fk÷koE÷u yuf ík{kfw
ÃkeðkLke Lk¤e yu{MkoLkLku ykÃke, yuf Ãkkuíku Mk¤økkðe. çktLku sý
{æÞhkrºk MkwÄe çkkuÕÞk ðøkh çkuMke hÌkk. ÃkAe nkÚk{kt nkÚk
r{÷kðe Mkktsu su {ò MkkÚku íkuyku {éÞk níkk íku çkkçkík ÃkhMÃkh
yr¼LktËLk ykÃke Aqxk Ãkzâk. òÃkkrLkÍ fnuðík{kt fnu÷wt Au fu,
{qtøkk Mð¼kðLkk {kýMk ÃkkMkuÚke fktE Lku fktE Mkkt¼¤ðkLkwt {¤e
ykðu Au.
Ëhuf {nkLk ðõíkk ytËhÚke Mkkhe heíku òýu Au fu yuLkk
ykí{kLku ÚkLkkhku WÕ÷kMk ÃkkuíkkLkk ©kuíkksLkku ykøk¤ ÃkqhuÃkqhku
«ËŠþík fhðkLku íku fËe þÂõík{kLk Úkíkku LkÚke. su rËÔÞ ¼kðÚke
íkuLkk ykí{k{kt yíÞkLktË ÚkkÞ Au, íku ðkýe{kt Wíkkhðk{kt íkuLku
¼khu nkrLk Úkíke nkuÞ yu{ íku òýu Au. økútÚkkfkh Ãký f÷{
÷¾ðkLku yøkh ðýoLk fhðkLku Lkk Ãkkzu íkuðkt á~Þ íku òwyu Au.
yÄkuo f÷kf MkwÄe yuf Äkhe heíku fqãk fhu, íkku nwt íku fk{ f÷kf
MkwÄe fhðk fkurþþ fÁt. yk {kýMk søkíkLkku {nkLk{kt {nkLk
{w¬kçkks ÚkÞku.
rMkLkrMkLkkurMkrxxeLke yuf ÷kEçkúuheLkwt {kiLkLku ÷økíkwt yuf
Ãkqík¤wt, suLke yktøk¤e nkuX WÃkh Au íkuLke Ëhuf «uûkf WÃkh yËT¼wík
yMkh ÚkkÞ Au. ykt¾ íkuLkk WÃkh Xhu Au fu íkhík s íkuLke yMkh
sýkE ykðu Au. ðkýe{kt [ktËeLke ®f{ík nkuÞ íkku {kiLk{kt
MkkuLkkLke Au. ðkýe {kLkð Au, {kiLk rËÔÞ Au. ðkhtðkh òuðk{kt
ykðu Au fu, {kiLk{kt su Mk¥kk Au íku ðkýe{kt LkÚke.
yuf ðíko{kLkÃkºk «&™ fhu Au fu, nkEzÙkur÷f ¢uLk (¼khu
ðsLk Ÿ[fLkkh Þtºk) su yuf AkufhkLkwt h{ðkLkwt h{fzwt nkuÞ
íku{ fktE Ãký Ëu¾eíkk ©{ yøkh Mktfx ðøkh ½ýe s Ÿ[kE
MkwÄe Mkku xLk sux÷k çkkuòLkwt sçkhËMík, rðLkkþf ík¥ðkuÚke ¼hÃkqh
yuÂLsLk WXkðu Au yu{kt fktE rËÔÞíkk sýkíke LkÚke? ð¤e ßÞkhu
ykÃkýu ykøk¤ ðkt[eyu Aeyu fu yk sçkhËMík Þtºk WÃkhLkk
½ýk ¼khu çkkuòLke Açke ÷uðkÞ íÞkt MkwÄe íku íku çkkuòu WXkðe hnu
Au y™u ÃkAe fktE Ãký {w~fu÷eLkk Ëu¾kð ðøkh íkkfeËÚke íkiÞkh
fhu÷e ¼qr{fk WÃkh ½ýwt s Äe{u hneLku {qfe Ëu Au. íÞkhu
ykòwçkkòw Q¼k hnu÷k ÷kufkuLku ÚkÞu÷e {kLkrMkf yMkh yux÷e
økt¼eh nkuÞ Au íku {kiLkÚke s «fx ÚkkÞ Au. ÞtºkLku ÷økíkk yuf
21
SðLk SððkLke f¤k
36
SðLk SððkLke f¤k
37
yçks {kýMkLkwt fk{ fhðkLkkt MkkÄLk Ãkqhkt Ãkkzu Au. ËhufLkwt fk{
yk heíku ðøk¼øk 8 nòhøkýw t ÚkkÞ Au . yk heíku
3,50,00,000Lke ðMkíke{ktLkkt Ëhuf †e-ÃkwÁ»k yLku çkk¤fLku,
{ktËøkeÚke {wõík, ð†Lke sYh ðøkhLkk, {kºk Ëuðíkk yLku
ÃkkýeLkku ¾kuhkf ÷uíkk yLku 8000{kt yufLkk fk{ sux÷wt s ¾[o
fhkðíkk. sL{Úke s MktÃkqýo heíku ÃkrhÃkõð 30 hkS¾wþeÚke
fk{ fhLkkh økw÷k{ {¤u Au. ðhk¤Lkk yk yLkk{ík çk¤Úke s
ykÞ÷u o L z, MÃku L k, Ãkku x w o ø kk÷, xfeo , çkú k Íe÷, {u  õMkfku ,
yksuoÂLxLkk, ®nËwMíkkLk, s{ifk, [eLk yLku òÃkkLk MkkÚkuLke
ykiãkurøkf MÃkÄko{kt økúux rçkúxLkLkk MkðkuoÃkheÃkýkLke ¾kíkhe hne
þfu Au. su Ëhuf ÷zkE íku ÷zu Au, íku{kt íkuLkk ÷~fhLku MknkÞ
fhLkkh yLkk{ík çk¤ yk{kt hnu÷wt Au. LkuÃkkur÷ÞLkLku yk çkkçkíkLke
MkuLx nur÷Lkk{kt ½ýe {kuze ¾çkh Ãkze. ÃkkA¤Úke íkuýu fÌkwt níkwt
fu, ‘økúux rçkúxLku {Lku íkuLke ík÷ðkhÚke Lkrn Ãký íkuLke ºkkfkuÚke
SíÞku Au. íkuLke ÃkkuíkkLke ºkkfkuÚke íkuýu yk¾k ÞwhkuÃkLku LkkýkLke
{ËË ykÃke yLku íku ðzu s nwt ynª Awt.’ íkuLkwt fnuðwt ¾Át níkwt, Ãký
ºkkfkuLku ðuøk ykÃkLkkh Mxe{-yuÂLsLkku{kt ¾he Mk¥kk hnu÷e níke
yLku fku÷Mkk{ktÚke «fx Úkíke þÂõík ðkMíkrðf heíku s{kLkk
yøkkW AkuzðkLkkt ÃkktËzkt yLku ÚkzLkkt yufºk ÚkÞu÷kt MkqÞoLkkt
rfhýku{ktÚke «fx ÚkE níke. rÃkèLkk {kuxk ¾[o Aíkkt, ½ýkt ð»ko
Vq÷Lku [qtxðk síkkt MkwøktÄ økw{kðe Ëuðk{kt ykðu Au.
{kLkð{w¾{wÿk WÃkhLkwt Lkkòwf{kt Lkkòwf fk{ fkheøkh
r[ºkÃkx WÃkh ykýe þfu Lkrn. ðýoLk Lk ÚkE þfu yuðk fktEfLke
çkÄkLku ÷køkýe ÚkkÞ Au. Ãký fkuE Ãký frð ÷køkýeLku hòq fhe
þfíkku LkÚke. ËøkT¼qr{Lkku MkwtËh{kt MkwtËh ¼køk fËe r[ºk WÃkh
{qfe þfkíkku LkÚke. ÷u¾f ÃkkuíkkLkk Mkkhk rð[khLku ÃkkuíkkLkk
{øks{ktÚke çknkh ykýe s þfíkku LkÚke. MkwtËh MkwtËh ¼k»kk{ktÚke
íkuyku Qze òÞ Au yLku Ëþkoðk Ëuíkk s LkÚke. WMíkkËkuLke f]rík{ktÚke
íku{Lke rð»ku Mkq[Lkkyku {¤e ykðu Au y™u íkuyku ¾hu¾h su fktE
fhu yøkh fnu, íkuLkk fhíkkt íku{Lke f]ríkykuLkk yk Mkq[Lkkí{f
çk¤{kt íku{Lke {nkLk þÂõík hnu÷e nkuÞ Au.
yktMkw fktE Ÿzk{kt Ÿzku Wîuøk çknkh ykýe þfíkkt LkÚke.
þçËku Ãký íku{Lkk ÓËÞ{kt MkwtËh ¼kð «fx fhe þfíkk LkÚke.
yuðku yzMkèku fkZðk{kt ykÔÞku Au fu økúux rçkúxLkLkwt
ðhk¤çk¤ yçks {kýMkLkk yufºk çk¤ sux÷wt Au. fku÷MkkLke
¾kýku{kt fk{u ÷køku÷k {kýMkkuLke MktÏÞk 2 ÷k¾Lke Au. yk{ktLkk
çkhkuçkh 2/3 {kýMkku yuÂLsLk rMkðkÞLkk çkeò WÃkÞkuøkLku {kxu
fku÷Mkk ¾kuËu Au. yk heíku yuf yçks {kýMkLkwt fk{ fhðk {kxu
sYhe fku÷Mkk ¾kuËðk 66,666 {kýMkku hnu Au. 60,000
{kýMkku yuÂLsLkku çkLkkðu Au yux÷u 1,26,666 {kýMkku yuf
22
SðLk SððkLke f¤k
38
SðLk SððkLke f¤k
39
yLku ÃkAe ykhk{ ÷uðku yu íkuLke ÃkØrík níke.
Ãkqhk rË÷ yLku ÃkqhuÃkqhk ytík:fhýÚke fk{ fhðkLke xuð
ðzu s fkuE Ãký fkhrfËeo Lku ðÄkhu{kt ðÄkhu Víkun ¾kíkheÃkqðof
{¤e þfu yLku yk økwýku Ëhuf ÄtÄkLke íkiÞkheLke ÃkkA¤ hnuðk s
òuEyu. fMkkuxeLkk Mk½¤k «Mktøkku{kt áZ [krhºÞðk¤k {kýMkku
su ð¾íku ÃkðLk Mk¾ík ðkÞ Au y™u Ãkkýe íkkuVkLku [zu÷kt nkuÞ
Au, íku ð¾íkLkkt Mk{wÿ WÃkhLkkt {kuxkt ðnkýkuLkkt suðk nkuÞ Au.
çkeò {kýMkku {kA÷kt ÃkfzLkkh LkkLkk ðnký yLku {Aðk suðk,
{ktË÷k y™u yáZ nkuÞ Au. íkuyku y[kLkf MkÃkzkE Lk òÞ
yLku zqçke Lk òÞ íku {kxu íkuykuLku ÃkðLkLkk Ëhuf MkwMkðkx y™u
MkÃkkxk Ãkh æÞkLk hk¾ðwt Ãkzu Au. ðnký ÂMÚkh fkXe WÃkh Íq÷íkku
MkZ [Zkðu Au, yLku «ðkn «ríkfq¤ Aíkkt ÃkkuíkkLkk ½h íkhV
ÃkkAkt ð¤u Au.
{kýMkkuLkk MLkun yLku ykðuþ{kt Mkw¾ íkÚkk Ëw:¾ WíÃkLLk
fhðkLke fuðe yLkk{ík þÂõík hnu÷e nkuÞ Au ! òLkðhku Ãký
«u{ yLku WÃkfkhLkwt çk¤ yøkh íkuLke rðÁØLkk økwý «ËŠþík fhu
Au. yuLzÙkurf÷Mk yuf økwVk{kt MktíkkÞku níkku. íÞkt íkuLku yuf ®Mkn
÷tøkzkíkku {k÷q{ Ãkzâku. íku íkuLke ÃkkMku økÞku. Äehu hneLku íkuýu
íkuLkku Ãktòu WXkÔÞku y™u íkuLkk Ãktò{kt ÃkuMke økÞu÷ku Vk[h fkZe.
íku Ãkþw íkuLkku ½ýku yk¼kh {kLkíkwt sýkÞwt. yk çkLkkð ÃkAe fux÷uf
ÚkÞkt {]íÞw Ãkk{u÷k ðkuxLke LkiMkŠøkf þÂõíkÚke økúuxrçkúxLk sux÷e
ÍzÃkÚke Ëku÷ík ÃkuËk fhíkwt níkwt, íkux÷e ÍzÃkÚke íku ¾[o fhe þfíkku
Lkrn. ËuþLke ytËhLkk WãkuøkkuÚke, ËuþLkwt ÷~fh Ëuþ çknkh rðsÞ
{u¤ðe þfu Au. ykðk ¼tzku¤ MkkÚkuLke «ò íkuLke ytËhLkk yLkuf
Mk{wÿ MkkÚku LkkÞøkhkLke yufkË LkËeLke {kVf ÷zkELkk «ðkn{kt
ÃkkuíkkLke ykøk¤Lke Ëhuf [esLku Ëqh ðuhe Lkk¾u Au, {kºk ßÞkhu
íkuLku y{urhfLk MktMÚkkLkðkMkeykuLkk ÓËÞ{kt hnu÷k MðkíktºÞLkk
òwMMkkLkk suðwt ðÄkhu {kuxwt çk¤ Mkk{wt {¤u Au íÞkhu íku ÃkkAe nXu
Au y™u íku Ãký yuf yuheLkkt Ãkkýe ÃkðLkÚke ÃkkuíkkLke ytËh hneLku
Ãký ÃkkAkt QA¤u Au y™u LkkÞøkhkLke þÂõík Úkkuzku ð¾ík ykuAe
fhu Au íku {wsçk íku ÃkkAe nXu Au.
suýu ÃkkuíkkLkku yðfkþLkku Mk{Þ, Mkk[k rË÷Lkk yLku
ykøkúnÃkqðof yÇÞkMk{kt økkéÞku Au, íkuLku fkuE Ãký sYhe «Mktøku
WÃkÞkuøk fhðk suðwt ½ýwt yLkk{ík çk¤ yufXwt ÚkÞu÷wt {¤e þfþu.
nuLkLku ykÃku÷k W¥kh ÃkAe ðuçMxhu yu{ fnu÷wt sýkÞ Au fu, ‘òýu
fu {U fkuE Ãký ð¾ík su fktE òuÞwt, ðktåÞwt yøkh Mkkt¼éÞwt níkwt, íku
yuf ¼ÔÞ á~ÞLke {kVf {khe yktøk¤ íkhíkwt nkuÞ yu{ ÷køkíkwt
níkwt. {khu {kºk Ÿ[k ÚkE yuf ð@ ÷E íkuLke Mkk{u VUfðkLkwt s
çkkfe hnuíkwt, yÇÞkMk{kt ßÞkt MkwÄe ÃkkuíkkLku Úkkf ÷køkíkku sýkÞ
íÞkt MkwÄe ykøk¤Lkk fk{{kt ÃkkuíkkLke Mk½¤e þÂõíkyku ÷økkzðe
23
SðLk SððkLke f¤k
40
SðLk SððkLke f¤k
41
Akufhk íkhefu òýeíkku níkku. {uÍheLk ßÞkhu LkkLkku níkku íÞkhu
fktE Ãký rð[kh ðøkh íku òqøkxwt h{íkku níkku. zw{k íkuLke
çkkÕÞkðMÚkk{kt rLk{koÕÞ yLku Mkwhík økýkíkku. MkuLx ykuøkLMxkELk
ßÞkhu LkkLkku níkku íÞkhu íku ðne økÞku Au yu{ fnuðk{kt ykðíkwt.
{nkLk WÃkËuþf ÂÔnxVeÕz ßÞkhu LkkLkku níkku íÞkhu [kuhe fhíkku,
íkuLke {k ÃkeXwt [÷kðíke. «urMkzuLx Úkeh rLkþk¤Lkk ¾hkçk{kt
¾hkçk Akufhk íkhefu òýeíkku níkku. íku økwMMku Úkíkku íÞkhu rþûkfLku
Ãký ÷økkðe Ëuíkku. fkuE Ãký MkòÚke íku çkeíkku Lkrn. yufË{ íkuýu
ÃkkuíkkLkku {køko çkËÕÞku y™u Ãkkuíku ½ýku økheçk nkuðk Aíkkt £ktMkLkk
«urMkzuLx ÚkðkLkku íkuýu rLkùÞ fÞkuo. {nkLk ÃkwÁ»k{kt Ãký ðÄkhu
MktÃkqýo rðfkMk Ãkk{u÷k yLku ÃkrhÃkõð ÚkÞu÷k MkkÄkhý {kýMkku
s nkuÞ Au.
su ÃkkuíkkLkku Mkkhk{kt Mkkhku «ÞkMk fhu Au, íkuLku yýÄkÞko
ð¾íku yLÞ yLkk{ík þÂõíkLke, {øksLke Ãkhkðíkeo r¢ÞkLke
{ËË {¤u Au. ½ýk økrýíkþk†eyku fkuE økqt[ðý¼hu÷ku rMkØktík
rMkØ fhðkLkku «ÞíLk fhíkkt fhíkkt Ÿ½e òÞ Au, Ãký íkuyku
òøku Au íÞkhu íkuLke rMkrØ íku{Lku S¼Lku xuhðu ykðe økÞu÷e {k÷q{
Ãkzu Au. EVuMkhLkk {uËkLk WÃkh ykxuor{MkLkk {trËhLkk çkkhýktLke
çku çkkòwyu [[eoVkuhkuLku Mkk¾Lkk Q¼k MktøkeLk xufk {qõÞk íkuLkk
WÃkh ¼khu ykuíkhtøk {qfðkLku Ëhuf ®n{ík íku fhe [qõÞku níkku.
ð¾íku yuLzÙkur÷õMkLku Ãkfzðk{kt ykÔÞku yLku fku÷kurþÞ{Lkk
{uËkLk{kt støk÷e «kýeyku íkuLku Vkze ¾kÞ íkuðe heíku {qfðk{kt
ykÔÞku. íkuLkku ¼ûk fhðkLku yuf ®MknLku Akuzðk{kt ykÔÞku. íku
¼Þtfh øksoLkk MkkÚku {uËkLk{kt fqËe Ãkzâku, Ãký su yuLzÙkurf÷Mku
íkuLku Ëw:¾Úke {wõík fÞkuo níkku, íkuLku íkuýu yku¤ÏÞku yLku íkhík s
íkuLkk Ãkøk ykøk¤ íku ÷kz fhðk ÷køÞku.
{kýMk su fktE çkíkkðu Au íkuLkk fhíkkt íkuLkk{kt ðÄkhu {kuxwt
yLkk{ík çk¤ nkuÞ Au. ðÄkhu{kt ðÄkhu çkefý {kýMk{kt Ãký
ðehíð nkuÞ Au. yk ðehíð {nkLk yLku ¼khu íkÚkk òu¾{¼hu÷e
sYrhÞkík ð¾íku «fxe Lkef¤u Au. yMkkÄkhý ðehíðLkkt fk{
Ãký Ëhuf {kýMk fhe þfu íkuðkt nkuÞ Au.
økw{kðu÷kt ð»kkuoLke ÞkËøkehe ík{khu øk¤u ½txeLkk ÃkzLke
ÃkuXu ík{khu ÷xfðk Ëuðe òuEyu Lkrn. ßÞkt MkwÄe nk÷ òuðk{kt
ykðíke [eòu fhíkkt ðÄkhu Mkkhe [eòuLke ík{Lku EåAk Au, íÞkt
MkwÄe ík{khu su òuEyu íku {u¤ððkLke þÂõík ík{khe ykfktûkkLke
Mkå[kELkk «{ký{kt ykuAe yøkh ðÄíke nSÞu ík{khe ÃkkMku
yLkk{ík Au yu{ ík{khu òýðwt. nòhku ¾hkçk Akufhktykuyu
ÃkkuíkkLkk {køko íkÆLk çkË÷e LkkÏÞk Au yLku íkuyku Mkkhk y™u
WÃkÞkuøke {Lkw»Þ ÚkÞk Au. ‘£kLMkLkku fwþ¤ Ä{oøkwÁ yLku
hks«fhýe ÃkwÁ»k íkuLkk Mk{Þ{kt ‘MkwÄhþu Lkrn’ yuðk rhþuÕÞw
24
SðLk SððkLke f¤k
42
SðLk SððkLke f¤k
43
MktÃkkËLk fhðk síkkt íku ÃkrhÃkqýo ÚkkÞ Au. fkheøkh Ãkkuíku y÷øk
hne òÞ Au, Ãký ÃkkuíkkLkk fk{ ðzu yk¾k søkíkLke f÷kLkwt á~Þ
íku çkíkkðu Au. «uhýkLke-«kuíMkknLkLke ûkýku{kt, ðõíkk ðõík]íðLkk
MkðoÔÞkÃkf òwMMkk{kt ÿrðík ÚkE òÞ Au, ¼¤e òÞ Au. Ëuðku
ykÃkýLku MknkÞ Úkþu Ãký íku yøkkW ykÃkýu íku{Lku {køkuo [k÷ðwt
Ãkzþu. ÃkqhuÃkqhk MkíÞLku {køkuo ykÃkýu sðwt Ãkzþu, Lkrn íkku ÃkAe íku
ykÃkýk {køko WÃkh s ykÃkýLku Akuze Ëuþu.
½zef{kt Ÿ[u yLku ½zef{kt Lke[u síkk nðk{kLkLke ðå[u
Wîuøk y™u ykLktË, «kuíMkknLk yLku rLkhkþk, ykÃkýkt þkherhf
yLku {kLkrMkf ÃkrhÂMÚkríkLke LkðeLkíkk y™u Úkkf- yu ÂMÚkrík{kt
ykÃkýu ykÃkýku Mkkhk{kt Mkkhku ÞíLk hsq fhe þfeyu Lkrn.
ykLktËLkk Mk{Þ{kt WXkðu÷kt fkÞo WîuøkLkk Mk{Þ{kt ÚkE™u
ÃkMkkh Úkíkkt Úkíkkt ÃkrhÃkqýoíkkLku Ãkk{u Au.
zçkÕÞw su. rx÷uyu fÌkwtAu fu, yksu søkík{kt ðÄkhu{kt
ðÄkhu yËT¼wík y™u WÃkÞkuøke {Lkkíke þkuÄku su {køkuo nòhku
÷kufku [k÷e økÞu÷k y™u ð»kkuo MkwÄe su {køko WÃkh íku Ãkzu÷e Aíkkt
szu÷e Lkrn, íku s {køko WÃkh Ëu¾eíke heíku økwó Ãkze hne níke.
fwËhíkLkwt rðþk¤ yLkk{ík çk¤ òuE þfu íkuðe Lksh íkuLkk WÃkh
Ãkze Lknkuíke íÞkt MkwÄe íku økwó hne þfe níke.
ÃkuxÙkur÷Þ{Lkkt yøkrýík ÃkeÃk WÃkh [k÷íkkt [k÷íkkt
yuðk{kt íku Ÿ½e økÞku yLku Ÿ½{kt Ëuðeyu íkuLku fÌkwt fu, ‘íkkÁt
fk{ ÃkrhÃkqýo ÚkÞwt Au’ yLku íku òøÞku íÞkhu íkuLku íku{ s {k÷q{
Ãkzâwt.
Ä{ofkÞo {kxu «kýkÃkoý fhLkkh {kýMk ®sËøke{kt su
yMkh fhu Au, íkuLkk fhíkkt ðÄkhu {kuxe yMkh íkuLkk {]íÞwMÚkkLkÚke{]íÞw ðzu ÚkkÞ Au. fk÷koE÷ fnu Au fu, ‘íkwt su ÷zík ÷zíkku nkuEþ
íku{kt sux÷wt MkíÞ nþu íkux÷e íkuLkkÚke ðÄkhu Lkrn Ãký íkux÷e íkku
çkhkçkh Víkun ¾kíkheÃkqðof íkLku {¤þu. íku{ktLkk {kºk òqXkýkLkku
s ÃkhksÞ Úkþu. íkuLkku Lkkþ Úkþu y™u íkuLkku Lkkþ Úkðku s òuEyu,
Ãký íku{kt hnu÷wt MkíÞ fwËhíkLkk rLkÞ{Lkku s ¼køk Au. søkíkLke
MkLkkíkLkð]r¥k yLku økríkÚke íku MknkfkÞo fhu Au yLku íkuLkku ÃkhksÞ
ÚkE þfíkku LkÚke.’
yLkk{ík çk¤Lkku WÃkÞkuøk fheLku s fwËhík nt{uþkt fk{
fÞko fhu Au. ¼kiríkf yøkh ykæÞkÂí{f søkík{kt fkuE Ãký
[esLkku fËe Lkkþ Úkíkku LkÚke. ð]ûku yøkh ðu÷kyu fux÷kf s{kLkk
Ãknu÷kt MkqÞo{ktÚke su økh{e yLku «fkþ {u¤ðu÷kt íku Ãkqhíkk Ãkrhýk{
MkkÚku ykÃkýku Ëuðíkk ykÃkýLku ÃkkAkt ykÃku Au. ykøk÷k s{kLkkLkk
rð÷ÞÚke nk÷Lkk s{kLkkLkwt Ãkku»ký ÚkkÞ Au.
Ëhuf {kýMkLkwt Mkkhk{kt MkkÁt fk{ íkuLkk ÃkkuíkkLkk{ktÚke Ÿ[wt
yLku ykøk¤ ðÄe òÞ íkuðwt nkuÞ Au yLku yuf Wå[ ykËþoLku
25
SðLk SððkLke f¤k
44
SðLk SððkLke f¤k
45
òwyu Au, íku íkuLkk ¼køk{kt íkuLkk ykí{k{kt Vhe ð¤Lkkh ð¢
÷exeLkk ¾tz{kºk Au. ykÃkýu ÃkËkÚko Aeyu {Lku íkuLkku ÃkzAkÞku
ykÃkýu òuEyu Aeyu. yu{MkoLk fnu Au fu, {Lkw»ÞknkheLkku «¼w
Ãký ðuÃkkhe s nþu. yutz› zurðMkLke fnuðík{kt Ëu¾eíke ÷½wíkk Aíkkt
íku{kt MkíÞ hnu÷wt Au. íku fnuíkku fu Ãkh{uïhLke MkíÞþe÷íkkLke
fÕÃkLkk fhLkkh {kýMkLke íkw÷Lkk Ãký Ÿ[e ÚkkÞ Au, fkhý fu
ykÃkýu fuðk Aeyu íku ykÃkýLku ykÃkýk ykËþo çkíkkðe ykÃku
Au.
ÃkwLkhkðíkoLk, suLku ykÃkýu ‘xuð’ fneyu Aeyu, íkuÚke {¤íke
Mkøkðz yLku {Lkkuð]r¥kÚke ykÃkýLku ½ýkt yLkk{ík {¤u Au.
ðkhtðkhLkk {nkðhkÚke fkuE Ãký ÄtÄkLke heíkLkku suýu yLkw¼ð
÷eÄku Au íkuLku íku ÄtÄku Mknu÷k{kt Mknu÷ku ÷køku Au. yk heíkkuLkku su
ðÄkhu{kt ðÄkhu Mkt¼ð {¤u Au. òwËk òwËk ÄtÄk Wãkuøk{kt {kýMkku
su{ ðÄkhu Lku ðÄkhu Mkt¼ð {¤u Au. òwËk òwËk ÄtÄk Wãkuøk{kt
{kýMkku su{ ðÄkhu Lku ðÄkhu fwþ¤íkk {u¤ðu Au íku{ çkeòykuLke
nheVkE{kt ½ýe òíkLkkt fk{ Mktíkku»kfkhf heíku fhðkLkwt fkuE
Ãký {kýMk {kxu ðÄkhu Lku ðÄkhu {w~fu÷ çkLku Au. MkwÄkhk{kt ykÃkýu
su{ ykøk¤ ðÄeyu Aeyu, íku{ ‘Mkçk çktËhfk ðuÃkkhe’ ykuAk
Úkíkk òÞ Au. ykÃkýu su «{ký{kt W¥k{ Úkðk {køkíkk nkuEyu,
íku «{ký{kt rLkrùík nuíkw {kxu ykÃkýu ykÃkýe þÂõíkyku yufkøkú
s{kLkkyku MkwÄe {kýMkkuyu sz ytÄfkh{kt VktVkt {kÞkO, Ãký
ÃkuxÙkur÷Þ{ íku{Lku {k÷q{ Ãkzâwt Lknkuíkwt, íkuðe s heíku su MktËuþk
yuf Lkkòwf íkkh yuf r{rLkx{kt ÃknkU[kze þfu íku ÷E sðkLku
íkuykuyu Mk{wÿku yku¤tøÞk níkk. fku÷Mkku y™u ðes¤e ËwrLkÞkLke
ðuX{ktÚke {kýMkLku {wõík fhðkLku yLku íkuLke þÂõíkykuLkku rðfkMk
fhðk ËuðkLku rLk{koý ÚkÞk Au yu{ ðkhtðkh fnuðk{kt ykððk
Aíkkt nS nkÚk ÷kfzkt fkÃku Au yLku Ãkkýe ¾U[u Au.
þuõMkrÃkÞhu þkuÄ fhe Au íku {kxu Lkrn Ãký íkuýu ykÃkýe
òík ykÃkýLku çkíkkðe ykÃke Au, ykÃkýk{kt Lkrn þkuÄkÞu÷k
íku÷Lkk «Ëuþku suðwt yLkk{ík çk¤ Au íku íku ykÃkýLku çkíkkðe ykÃku
Au. ykÃkýu su Äkhíkk níkk yLku ykÃkýLku su ÷køkíkwt níkwt Ãký
ykÃkýu su fne þfíkk Lknkuíkk íku ykÃkýLku íku fnu Au, íku {kxu
ykÃkýu íkuLku «rík¼kþk¤e {kýMk fneyu Aeyu. «rík¼kþk¤e
{kýMk fwËhík ykøk¤ {kºk ykhMke Ähu Au. «Úk{ ykÃkýk{kt
su fktE nkuíkwt LkÚke íku ykÃkýu søkík{kt fËe òuE þfíkkt LkÚke.
ykÃkýe árüLkwt ðíkwo÷ yu s ykÃkýk {Lk WÃkhLkku {ÞkoËkYÃk
MkwtËh ½wB{x Au yLku {æÞ®çkËwÚke ¾MÞk ðøkh fkuE ðíkwo÷Lke ytËh
íku{ s çknkh çkeòt ðíkwo÷ Ëkuhe þfkÞ íkuLke {kVf ykÃkýk
rð[khLke økríkLkk «{ký{kt ðíkwo÷ yøkh {ÞkoËk {kuxkt yøkh
LkkLkkt nkuÞ Au. {kýMk Ãkkuíku y¾tz Au y™u su [eòu íku çknkh
26
SðLk SððkLke f¤k
46
SðLk SððkLke f¤k
47
çk¤, MkknMkLkk Lkk{Úke yku¤¾kíkk {kLkrMkf çk¤ yLku MkkiÚke
ðÄkhu ytík:fhýLkk Lkk{Úke yku¤¾kíkk Lkiríkf çk¤ MkkÚku ykÃkýu
SðLk{kt «ðuþ fheyu Aeyu.
ðku®þøxLk fnuíkku fu, ík{khe Akíke{kt ytíkhkí{k Lkk{Úke
yku¤¾kíkku MðøkeoÞ yÂøLkLkku ytøkkhku òøk]ík hk¾ku. ÃkkuíkkLkku
Mktnkh fhLkkh rþÞk¤k{ktÚke çk[ðkLkk yk©Þ íkhefu Ërûký
rËþk ¾ku¤ðkLku ÃkûkeLku su «uhýkÚke «kuíMkknLk ÚkkÞ Au, ßÞkhu
ÃkktËzkt ¾he Ãkzu Au yLku Vq÷ Lkkþ Ãkk{u Au íÞkhu ®sËøke
rLk¼kððk {kxu V¤ Ëkxðk MkkÁ r¾Mkfku÷eLku y™u {Ä yufXwt
fhe hk¾ðk {Ä{k¾Lku su ðzu Mkq[Lkk ÚkE ykðu Au, íkuLku {¤íkku
yk ytíkÞko{e WÃkËuþf Au. ykÃkýku øk{u íku Mkt«ËkÞ nkuÞ, øk{u
íku yr¼«kÞ nkuÞ íkkuÃký ykÃkýLku ÷køku Au fu, fkuE Ãký
fkhýÚke, fkuE Ãký Mkkhk fk{Lkku çkË÷ku {éÞk ðøkh hnuíkku
LkÚke. íku{ fkuE Ãký ¾hkçk fk{ {kxu Mkò ÚkÞk ðøkh hnuíke
LkÚke. Ëhuf sý òýu Au fu, íkuLkk SðLkLke ÃkkA¤ fux÷kf LkkLkk
yMkwh MktíkkE hnu Au, yk yMkwhku fkuE Ãký ð¾íku ykøk¤ ykðe
íkuLku çkËLkk{ fhðkLke íkf þkuæÞk fhu Au. Ëku»kárü, E»Þko,
ríkhMfkh, økwMMkku, ®LkËk, ð¢kuÂõík, [kze yLku ðuh yu yk yMkwhku
Au, ßÞkt MkwÄe Lkiríkf ykhkuøÞ yux÷wt çkÄwt yÄkuøkík ÚkE yk
stíkwyku yðLkík ykí{kLkk fe[z yLku Íuhe nðk{kt rðfkMk Ãkk{u
fhðe òuEyu. ÃkurxÙf nuLkúe fnuíkku fu, ‘{khu yuf s Ëeðku Au, su
ðzu nwt {khk {køkuo Ëkuhkô Awt y™u íku yLkw¼ðLkku Ëeðku Au.’
MkwÄkhk ðzu nt{uþkt ûkeý Úkíkkt síkkt çk¤Lke ¼híke støk÷e
heík¼kíkðk¤k Ãký òuhkðh {kýMkkuLkk yLkk{ík çk¤Úke nt{uþ
Úkíke Lk hnu, íkku Mkkhk{kt Mkkhku, Wå[ MktMfkhðk¤ku MkwÄkhku Ãký
yþõÞ ÚkE Ãkzu.
yu{ fnuðkÞ Au fu 1806Lke Mkk÷{kt ÞwhkuÃkLkku Ëhuf
n¬Ëkh hkò çkk÷ku níkku. LkøkhkuLkku yuÚke Lkkþ ÚkE òík, yøkh
õÞkhLkktÞu hË ÚkE økÞkt nkuík, Ãký íku{kt ¾uíkhku{ktÚke yLku
økk{zkt{ktÚke ¼híke ÚkE. yksu Lkøkhku yLku Ëhçkkhku Au yu
ÂMÚkrík Lkøkhku{kt ÷kufku ykððkÚke ÚkE Au. MkwÄkhkLkwt {nkLk
yLkk{ík çk¤ økk{zkt Au.
{kýMkku su fktE fhu Au íkuÚke Lkrn Ãký íkuyku suLke ykþk
ykÃku Au íku ¼rð»Þ hòq fhu Au, íkuÚke òrík {kxu ykþk hne þfu
Au. ykÃkýLku rLkhkþk{ktÚke çk[kððkLkku fwËhík, «MktøkkuÃkk¥k
ðku®þøxLk, ®÷fLk, ø÷uMxLk, ÷urLkLk, økktÄe yLku f{k÷ suðk
ÃkkuíkkLkk òríkçktÄwyku fhíkkt ½ýk Ÿ[k {kýMkku ykÃkýu {kxu
{kuf÷e ykÃku Au yLku íku çkíkkðe ykÃku Au fu, íkuýu íkuLke ¼kðLkkLkku
ÃkrhíÞkøk fÞkuo LkÚke.
SðLkþÂõíkLkk Lkk{Úke yku¤¾kíkk þkherhf yLkk{ík
27
SðLk SððkLke f¤k
48
SðLk SððkLke f¤k
49
{k÷q{ Ãkzu Au. fktE íku òýu Au íku yu s Au fu, su nkÚk íkuýu òuÞku
LkÚke, íkuLkk ðzu íkuLkk ÓËÞ WÃkh Mkwðýo rLkÞ{ ÷¾kÞku Au, íkuLkk
ykí{k{kt Lkfþku ÷xfkððk{kt ykÔÞku Au y™u íkuLkk nkÚk{kt
nkufkÞtºk {qfðk{kt ykÔÞwt Au. MkwfkLk WÃkh fËe Lkrn òuðk{kt
ykððk Aíkkt nt{uþkt íku søkk WÃkh hnuLkkhku yuf Lkkrðf Au.
®sËøkeLkkt y[ku¬Mk Ãkkýe WÃkh ÃkkuíkkLkwt ûký¼h ðnký
[÷kððk {kxu íkuLkk sL{ ð¾íku yuf ËuðËqík {kuf÷ðk{kt ykðu
Au, yu nt{uþkt íku òýu Au.
ytËhLkk yk økwóËuðLkku yðks Ëçkkðe ËuðkLku ykÃkýu
«ÞíLk fheyu íkkuÃký Mkkhkt fk{ku {kxu íku nt{uþkt nk Ãkkzu Au yLku
¾hkçk fk{ku {kxu íku Lkk Ãkzu Au. ykÃkýu yuLkk WÃkh æÞkLk
ykÃkeyu fu Lkrn, Ãký fkuE Ãký Mk¥kk íkuLkk rLkýoÞ{kt yuf yýw
{kºk Ãký VuhVkh fhe þfíke LkÚke.
ykhkuøÞ íkÚkk yLkkhkuøÞ{kt, MktÃkr¥k{kt íku{ ykÃkr¥k{kt,
÷kt[ yLku ÷køkðøk ßÞkt ÃknkU[e Lk þfu íÞkt, yk rLk{fn÷k÷
Lkkufh ykÃkýe MkkÚku Lku MkkÚku hnu Au. íku ðå[u fqËe ykðíkku LkÚke,
Aíkkt ykÃkýu su Ëhuf fk{ fheyu Aeyu, ykÃkýu su Ëhuf þçË
çkku÷eyu Aeyu, íkuLke íku íkw÷Lkk fhu Au yLku y{wf fk{ ¾Át fu
¾kuxwt íkuLkku VUMk÷ku ykÃku Au.
MkËTøkwý øk{u íku Mkt«ËkÞ{kt nkuÞ, øk{u íku òrík{kt nkuÞ,
Lkrn, íÞkt MkwÄe [krhºÞ{kt íku {tË Ãkze hnu Au. çkeS çkkòw
íkÃkkMkeyu íkku W¥k{ heíku økk¤ðk{kt ykðu÷k ¼qíkfk¤Lkk ¼ÔÞ
yLkk{ík çk¤Lkk ÏÞk÷Úke ykÃkýLku rðïkMk yLku çk¤ {¤u Au.
ykÃkýu su fktE MkkÁt fÞwO nkuÞ Au íkuLke ÞkËøkeheÚke ykÃkýLku
ÞkuøÞ ÞíLkku fhðkLke «uhýk yLku «kuíMkknLk {¤u Au.
yk¾e Mk]rü yufe yðksu ÄkŠ{f yk¿kkykuLke øksoLkk
fhe hne Au. yýw yýw Ãký Lkiríkf r{©ý{kt çkku¤kÞu÷k sýkÞ
Au. ÃkËkÚkoLkk Mð¼kð{kt Ãký fktE Lkiríkf ð]r¥kyku hnu÷e Au,
Ãkw»Ãkku{ktÚke Ãký íku sýkE ykðu Au, økúnku{ktÚke íku «fkþu Au,
støk÷{kt íku Qøku Au, ½kMk{kt íku økrík{kLk Au, Ãkkf{kt Ãký íkuLkwt
ykLktËsLkf yÂMíkíð sýkE ykðu Au. Ëhuf «fkhLke Mk]rü{kt,
WíÃkr¥k{kt, yá~Þ {nkLk þÂõíkÚke ykðu÷ku, znkÃkýLkku Úkkuzkuf
WÃkËuþ, MkkÄwíkk, þÂõík, ÞkusLkk ðøkuhu nkuÞ Au yLku ÃkkuíkkLkk
fhíkkt ðÄkhu Wå[ ðMíkw íkhV ÃkkuíkkLke ¼ÔÞíkkLkk {nkLk WíÃkkËf
íkhV íku árü fhkðu Au Ãký su{ ykÃkýu fwËhíkLkkt fk{ku{kt yk
Lkiríkf ð÷ý òuEyu Aeyu, íku{ {kýMk{kt yk {nkLk Lkiríkf
yLkk{ík çk¤ ½ýe yMkhfkhf þÂõík MkkÚku hnu÷wt ykÃkýu òuEyu
Aeyu.
Ãkkuíku õÞktÚke ykÔÞku Au yLku õÞkt sðkLkku Au yu rð»kÞLkk
¿kkLk ðøkh Ãkkuíku rLk:Mke{ Mk{wÿ Ãkh VUfkÞu÷ku Au yu{ {Lkw»ÞLku
28
SðLk SððkLke f¤k
50
SðLk SððkLke f¤k
51
‘¼rð»ÞLku {kxu ðíko{kLk{kt, fk÷Lku {kxu yks ÃkkuíkkLkwt
çk¤ yLkk{ík hk¾ðwt yLku ÃkkuíkkLke Mk½¤e þÂõíkykuLkwt yuf s
çkkçkík{kt MkknMk Lk fhðwt, yu zkÌkk {kýMkLkwt fk{ Au.’
MkðuoÂLxMk
‘Ëhuf çkkçkík{kt yuf ÄLkw»ÞLku {kxu çku ÃkýA íkiÞkh
hk¾ðe.’
[Š[÷
‘xqtfk{kt {kiLk þe¾ku. ík{khk{kt øk{u íkux÷wt znkÃký,
y¬÷ yÚkðk «nMkLkþÂõík nþu, íkkuÃký çknw ðk[k¤ÃkýkÚke
ík{u ÷kufkuLke Lksh{ktÚke Qíkhe sþku.’
çkLMko
‘{khe ®sËøkeLke yuðe yuf Ãký ¼q÷ yøkh {q¾oíkk LkÚke
su {khe Mkk{u ÚkE {khku yk™tË ÷E ÷uíke LkÚke, yøkh árü,
Mk{sþÂõík ykuAe fhíke LkÚke, {khe ®sËøkeLkk ¼qíkfk¤Lkku
Ëhuf «ÞíLk íku{kt hnu÷e MkíÞLke íku{ s Mkkhe çkkçkíkkuLke Ëhuf
«¼k, Ëhuf Íçkfkhku yk f÷k yLku íkuLke fÕÃkLkkLkk ¿kkLk{kt
{Lku MknkÞ Úkðk nk÷ Ãký {khe ÃkkMku Au.’
hÂMfLk
‘«¼w nt{uþkt AuÕ÷k yLkk{ík çk¤Lke íkhVuý{kt hnu Au.’
LkuÃkkur÷ÞLk
Ãk]ÚðeLkkt øk{u íku ¾tz{kt íkuLkwt ËþoLk ÚkkÞ, Ãký EïhLkwt Mkk{úkßÞ
Au yLku ÃkkuíkkLkk Ÿ[k{kt Ÿ[k ík¾ík WÃkhÚke íku íkuLkku çk[kð
fhþu, ËqhLke ¼qr{ WÃkh VUfkðk Aíkkt, {kLkð ytík:fhýLkk Íkt¾k
{uËkLk WÃkh ÷zík [÷kððk Aíkkt Ÿ[uLke Mk½¤e [eòu íkuLke
÷zík òuíke nkuÞ Au yøkh íkuLkk Ãkûk{kt Z¤u÷e nkuÞ Au. íkuLkku
nðk÷ku ËuðËqík ÃkkMku nkuÞ Au. {wÏÞ ËuðËqíkLkk ðkðxk íkuLke çkkòw{kt
nkuÞ Au y™u suLke nË LkÚke íkuðk ykfkþ{kt yLku y¼uã
ytÄfkhLke ykòwçkkòw MkËTøkwýLke Víkun{kt Míkkuºk, EïhLkk
{nu{kLkLkwt yLkwMkhíkk suLkk Mkqh {u¤ðkÞk Au íkuðe ðeýkyku ðzu
økðkÞ Au.
Wå[ rð[khku yLku Wå[ fkÞkuoÚke su yLkk{ík çk¤ WíÃkÒk
ÚkkÞ Au, íkuLke ¾qçke s fktEf swËe Au. ykÃkýk WÃkh íku{Lke su
yMkh hnu Au, su AkÃk Ãkzu Au íku ÃkkA¤Úke ykÃkr¥kÚke yLku {]íÞwÚke
Ãký ¼qtMke þfkíke LkÚke yLku Ëqh ËqhLkk ¼krð Mk{Þ{kt Ãký
Mkkhk fk{Lkk M{hýÚke yLku íkuLkk çkË÷kÚke ykÃkýk{kt su
WÕ÷kMk nþu íku ðÄþu yLku ykÃkýLku su ðuËLkkyku nþu íku f{e
Úkþu.
29
SðLk SððkLke f¤k
52
SðLk SððkLke f¤k
53
Mk{ÞLkku {nkLk{kt {nkLk ðõíkk y™u hksîkhe Lkh ÚkÞku níkku.
íkuLke ònuh fkhrfËeo {kºk 23 {kMk [k÷e níke, Ãký 23 ð»ko{kt
½ýk {nkLk ÃkwÁ»kku fhe þfu íku fhíkkt Ãký íkuýu ðÄkhu fk{ fhe
çkíkkÔÞwt. zâw{k fnu Au fu, nwt íkuLke MkkÚku Lk hÌkku nkuík íkku {kºk
yuf s rËðMk{kt yuf {kýMk fux÷wt fk{ fhe þfu y™u çkkh
f÷kf{kt fux÷wt fk{ fhe þfkÞ íkuLkku ÏÞk÷ {Lku fËe ykðe þfík
Lkrn. yk {kýMkLkku yuf rËðMk çkeò {kýMkLkk yXðkrzÞk
yøkh {rnLkk çkhkçkh níkku. íkuLkk Mku¢uxheyu fÌkwt fu, y{wf
çkkçkík yþõÞ Au yux÷u íku yufË{ íkuLke ¾whMke{kt fqËe Q¼ku
ÚkÞku y™u çkkuÕÞku : ‘yþõÞ ! {q¾koykuLkku yk þçË Vhe {khe
ykøk¤ çkku÷íkk Lkrn.’
ßÞkhu fxkufxeLkku Mk{Þ ykðu íÞkhu ÷zkELkku VUMk÷ku ykðu
íkuðku Vxfku suLkk ðzu ÷~fhLkku MkhËkh ÷økkðe þfu Au, íku ÷~fhLke
rhÍðo xwfze nkuÞ Au. yuÂLsLkLkwt ¼khu çku÷uLMk Ône÷ (Mk{íkku÷
hk¾™kh Ãkizwt) þÂõíkLke Mk{kLke heíku ðnU[ýe fhu Au yLku LkwfMkkLk
fhe çkuMku yuðk ykt[fkLku yxfkðLkkh yufÄkhe økrík rLkÞr{ík
fhu Au, ð¤e yufXk ÚkÞu÷k ðuøkLke økrík ðuøkLke {ËË ðøkh
rÃkMxLk (Þtºkku{kt Ãkkýe ¾U[ðk íkÚkk nzMku÷e çknkh fkZðkLkwt
Lk¬h ¼qtøk¤wt) ÃkkýeLku yxfkðLkkh Mkk{k çk¤Lkku «ríkhkuÄ fhu
Au. ík{khe yk¾e ®sËøke{kt ík{u su ¿kkLk, su yLkw¼ð, su
‘áZíkkðk¤k {kýMkLke MkkÚku Lku MkkÚku yuf yuðe þÂõík
hnu Au fu, su ðzu íku fkuE yÃk{kLkÚke økwMMku ÚkðkLke ykð~ÞfíkkÚke
{wõík hnu Au.’
E. Ãke. ÔneÃk÷
‘ßÞkhu feŠíkLkku Mkk{u Lkrn sE þfkÞ yuðku ¼híkeLkku
«ðkn SðLkLkk Ãkrh©{ku WÃkh Wßsð÷íkk MkkÚku Vhe ð¤u Au.
íÞkhu SðLkLkk Ãkrh©{ku fuðk ÷køku Au? ÃknkzLkkt Íhk{ktLkk
fktfhkLke {kVf, íkuLkk «ðkn{ktÚke økwó Mktøkeík «fx fhðk{kt
y™u íkuLkku «fkþ árüøkku[h fhðk{kt, íkuyku {ËËøkkh ÚkkÞ
Au.’
ykLkk fuÚkhkELk økúeLk
ßÞkhu fkuE {nkLk ðõíkkLkwt ¼k»ký ykÃkýu Mkkt¼¤eyu
Aeyu yøkh fkuE {nkLk rþü yøkh MktøkeLk [krhºÞðk¤k
{kýMkLku ykÃkýu òuEyu Aeyu, íÞkhu ykÃkýLku yuðe s ÷køkýe
ÚkkÞ Au fu íkuyku su fktE fhe çkíkkðu Au íkuLkk fhíkkt ðÄkhu íkuyku
fhe çkíkkðe þfu yu{ Au. íkuyku su fktE fhu Au yøkh fnu Au íku
ðzu íkuyku íku fhíkkt Ãký ½ýwt ðÄkhu fhe þfu yøkh fne þfu yu{
Au yuðe ¾kíkhe ykÃkýLku íkuyku fhe ykÃku Au.
[k¤eMk ð»ko MkwÄe r{hkçkkuyu ÃkkuíkkLkwt rðþk¤ ¿kkLk, f÷k
y™u {nkLk yLkk{ík çk¤ çkíkkÔÞwt Lknkuíkwt yLku íku ÃkAe íku ÃkkuíkkLkk
30
SðLk SððkLke f¤k
54
SðLk SððkLke f¤k
55
Ëkuhzk WÃkh [k÷Lkkh yuf òýeíkk {kýMku fÌkwt fu, ‘yuf
Lk¬e fhu÷k rËðMku Ëkuhzk WÃkh yuf Xu÷ýøkkze [÷kððkLkk
fhkh WÃkh {U Mkne fhe. yuf yøkh çku rËðMk yøkkW {khk
MkktÄk sfzkE økÞk yLku {U {khk zkuõxhLku çkku÷kðe fÌkwt fu,
y{wf rËðMku {khu Mkkò Úkðwt òuEyu yux÷k {kxu Lkrn fu nwt su
f{kðkLke ykþk hk¾íkku níkku íku ¾kuE çkuMkeþ, Ãký {khu yuf
{kuxe hf{ nkhðe Ãkzþu.
{Lku fktE MkkÁt ÚkÞwt Lkrn yLku zkuõxhu {Lku QXðkLke Lkk
Ãkkze. {U íkuLku fÌkwt fu, ík{khe Mk÷knLke {Lku þe sYh Au, ík{u
{Lku Mkkò Lk fhe þfku íkku ík{khe Mk÷knÚke þku VkÞËku?
ßÞkhu nwt íku søkkyu økÞku, íÞkhu íÞkt Ãký zkuõxhu ðktÄku
çkíkkÔÞku. òufu {khe ÃkeX yfzkE økE níke Aíkkt {khku ðktMkku
y™u økkze {U íkiÞkh fÞkO. økkzeLkk nkÚk {U Ãkfzâk yLku nt{uþ
{wsçk íku ÃkkAe Ëkuhzk WÃkh [÷kðe. ËkuhzkLku Auzu sE Vhe {U íku
ÃkkAe [÷kðe. yk fhe hÌkk ÃkAe Vhe nwt yfzkE økÞku. nwt yk
«{kýu økkze þe heíku [÷kðe þõÞku? {khe yLkk{ík MktfÕÃkþÂõík
ðzu.’
‘÷tzLk xkEBMk’Lkk ÃkurhMkLkk ¾çkhÃkºkeyu ÚkeMkoLku fÌkwt :
‘«urMkzuLx Mkknuçk ! ík{Lku rð[kh fhðkLkku ð¾ík Au Lkrn Aíkkt
ík{u ÷ktçkkt íkiÞkhe ðøkhLkkt ¼k»kýku fhku Aku íku ¾hu¾h yËT¼wík
[krhºÞ, su {kLkrMkf yLku Lkiríkf ÿÔÞ yufXwt fÞwO nþu, íku WÃkhÚke
nk÷Lkkt ík{khkt ¾hkt çk¤ yLku yMkhLkwt «{ký Lkef¤þu. ßÞkhu
ík{khe fkuE ð¾íku Mk¾ík fMkkuxe Úkþu íÞkhu íkuLkwt «{ký ík{Lku
sýkE ykðþu yLku íku ð¾íku ík{Lku Mktíkku»k yøkh ¾uË Úkþu. ík{u
su «{kýu ¼he hkÏÞwt nþu íkuLkk «{ký{kt íkuLkkÚke yuf ÃkiMkk¼kh
Ãký ðÄkhu Lkrn ík{khe rðãk yøkh {ËkoLkøke{ktÚke ík{u fktE
Ãký {u¤ðe þfþku. fkuE Ãký çkkhef MktÞkuøkku{kt ík{u ík{khk
yLkk{ík çk¤Úke Q¼k hne þfþku yøkh Ãkzþku.
1823Lkk [ku{kMkkLke yuf hkrºkyu çkkuMxLkLkk Ãknu÷k
çkuÂÃxMx Ëuð¤{kt yuf ÞwðkLk ÃkkËheyu ‘Ä{ofkÞoLkk Lkiríkf økkihð’
rð»ku WÃkËuþ ykÃÞku. yk WÃkËuþÚke Mk¼k{kt Ãk[kMk {kýMk{ktLkk
fkuELkk ÓËÞ{kt fktE Ãký hMk WíÃkLLk ÚkÞu÷ku sýkÞku Lkrn y™u
rLkhkþ ÚkÞu÷k WÃkËuþfu ÄkÞwO fu yk fk{{kt íkuLku ÃkqhuÃkqhe rLk»V¤íkk
{¤e, Ãký ©kuíkksLkku{ktLkk yuf «fkþfLku yu WÃkËuþ ¾hk rË÷Úke
yÃkkÞku níkku yu{ ÷køÞwt. íkuÚke íkuýu íku WÃkËuþ AÃkkÔÞku. íkuÚke
½ýk ÷kufkuLkwt æÞkLk ¾U[kÞwt y™u #ø÷ktz{kt íkuLke ½ýe Lkf÷ku
¾Ãke. hkuçkxo nku÷u íku ½ýk WíMkknÚke ðktåÞku yLku WÃkËuþf su íku
ð¾íku y«rMkØ ÞwðkLk níkku íku ykøk¤ síkkt Lkk{Lkk {u¤ðþu
yuðwt ¼rð»Þ ¼kÏÞwt. ºký ð»ko ÃkAe íkku çkúkWLk ÞwrLkðŠMkxeLkk
[qtxe fZkÞu÷k «urMkzuLx ðu÷uLz íkhefu íku òýeíkku ÚkÞku.
31
SðLk SððkLke f¤k
56
SðLk SððkLke f¤k
57
zku. zâwyuyu fÌkwt fu, ßðk¤k{w¾eLkk yÂøLkLke {kVf,
MðåAtË, Mðk¼krðf yLku ytËhLkk ÃkkuíkkLkk çk¤ MkkÚku yk¾hu
yÂøLk «ßðr÷ík ÚkkÞ íkku íkuÚke Lke[uLkkt ík¥ðLke ykíÞtríkf r¢Þk
{kºk sýkE ykðu Au. ðkˤ{ktÚke ðes¤eLke {kVf íku Lkef¤e
ykðu íkuÚke Ãký þwt? [qÃkfeËe¼Þko, þktík y™u rLk{o¤ ykfkþ{kt
½ýk rËðMkÚke rðãwíkçk¤ yufXwt Úkíkwt níkwt. ík{khk ÃkkuíkkLke ytËh
yÂøLk [uíkíkku hnuíkku Lk nkuÞ íkku yufkË «Mktøk ykðu íÞkhu ík{u íku
r¢Þk{kt, f{o{kt «fkrþík fhe þfku Lkrn.
yufktík ¼ÔÞíkk{kt Ÿ[u síkku, íkkuVkLk yøkh þktríkLke
rçk÷fw÷ Ëhfkh Lkrn fhíkku yLku {nkMkkøkhLkk {kºk Ÿzk
«ðknkuÚke s yMkh Ãkk{íkku çkhVLkku yuf rðþk¤ zwtøkh ykÃkýu
òuEyu Aeyu íÞkhu ykÃkýLku rðM{Þ yLku ¼ÞLke ÷køkýe ÚkkÞ
Au.
fuðk ËçkËçkk MkkÚku íku zwwtøkh ykøk¤ [kÕÞku Au, fuðe
Lkh{kþÚke íku íkuLkk {køkoLkk ÃkhÃkkuxkLku ¾Mkuze Lkk¾u Au ! Aíkkt
{sçkqík{kt {sçkqík ðnkýLku yuf #zkLkk fkux÷kLke {kVf íku
¼ktøke Lkk¾u Au ! yuf {nkLk ÃkwÁ»kLke áZ ðsLkËkh fkhrfËeo
yk WËknhýÚke ykÃkýLku ÞkË ykðu Au, Ãký hksËhçkkhe
[k÷Úke yk zwtøkh íkhe þfu Au - íkuLkk {køko{kt hne þfu Au, íkuLkwt
fkhý yu Au fu, íku zwtøkhLkku 7/8 ¼køk {kuòtLke Lke[u Au y™u
çkeLkk Au.’ £uL[ «òMk¥kkf hkßÞLkk «{w¾u sðkçk ËeÄku : ‘yk
heíku ík{u {Lku yr¼LktËLk ykÃke þfku Lkrn. MkkðosrLkf çkkçkíkku{kt
fkuE Ãký hksîkheyu ¼k»ký fhðwt yu {kuxku økwLkku Au, ¼k»kýkuLku
ík{u íkkífkr÷f íkiÞkhe ðøkhLkkt fnku Aku ! Ãk[kMk ð»koÚke nwt Ëhhkus
Mkðkhu Ãkkt[ ðkøku QXwt Awt yLku íkuLke íkiÞkhe fÞko fÁt Awt.’
{sçkqík nkÚkðk¤k ¾ký WÃkh fk{ fhíkk yuf {kýMku
ÃkÚÚkhLke yuf {kuxe Akx WÃkh nÚkkuzkÚke 40 ½k {kÞko, Ãký
rLk»V¤ økÞk. íku ÃkAe hkuçkxo ðkuxMkuo íkuLku fÌkwt fu, ‘ík{u íku Akx
ËMk ½kÚke Lkrn ¼ktøke þfku íkku Mkku ½kÚke Ãký ík{u íku ¼ktøke Lkrn
þfku yu{ nwt ÄkÁt Awt.’ Ãku÷k fk{Ëkhu fÌkwt : ‘nwt ¼ktøke þfeþ,
Ëhuf ½kLke yMkh ÚkkÞ Au.’ yLku íkhík s ÃkÚÚkhLkk ffzk ÚkÞk.
su nkUrþÞkheÚke yuf {kýMk ÃkkuíkkLke htøkÃkkxe WÃkhÚke Úkkuzkf
htøk ÷u, Úkkuzkuf ¼qhku, Úkkuzkuf ¼q¾hku yLku Äku¤ku ÷u y™u íkhík s
íku{ktÚke Sðíkwt y™u òøkíkwt MðYÃk Q¼wt fhu, su òuELku ykÃkýkt
ÓËÞ Äzfðk ÷køku yLku støk÷ku yøkh ¼ÔÞ yufktík{kt ykí{k
Ãkh su yMkh ÚkkÞ Au íkuðe s yMkh ÚkkÞ. íkku íku nkUrþÞkheÚke
ykÃkýLku ykùÞo ÚkkÞ Au. Ãký yk Ëu¾eíke MkVkE yLku
nkUrþÞkheLke íkÃkkMk fheþwt íkku {k÷q{ Ãkzþu fu, su [k÷w «ÞíLk
yLku ¾tíkÚke yk E»ÞkoÃkkºk þÂõík {¤e Au íku ÃkkA¤ ð»kkuoLkkt
ð»ko økk¤ðk{kt ykÔÞkt Au.
32
SðLk SððkLke f¤k
58
SðLk SððkLke f¤k
59
(«òMk¥kkfLke rn{kÞík fhLkkh) yLku fu¤ðkÞu÷k çkuLòr{Lk
£uLfr÷LkLkk fhíkkt ðÄkhu íkusMðe, ðÄkhu «þtMkk {u¤ðLkkh
çkeòu fkuý níkku? {økYh #ø÷uLzLkk hksîkhe {tz¤ku{kt
¢kuBðu÷, yuÕzLk, çkfo, fu®Lkøk yLku çkúkunku{ fhíkkt ðÄkhu Mk¥kk
çkeòwt fkuý {u¤ðe þõÞwt níkwt? Äehe yLku Ãkrh©{Þwõík
r¾÷ðýeÚke ðÄkhu÷k {nkLk {kLkrMkf yLkk{ík çk¤ rMkðkÞ
çkeò fÞk MkkÄLkÚke íku{ýu yk {kuxe Mk¥kk {u¤ðe níke?
{nkLk ðõíkkðuçMxhu fnu÷e yuf ðkíkkoLke suLku Ÿze yMkh
ÚkE níke yuðk yuf {kýMku íkuLku ÃkqAâwt : ‘ík{u íku ðkík õÞktÚke
{u¤ðe?’ sðkçk {éÞku fu, ‘14 ð»ko {U {khk {øks{kt íku ¼he
hk¾e níke yLku yks MkwÄe íkuLkku WÃkÞkuøk fhðkLkku «Mktøk {Lku
{éÞku Lknkuíkku.’
£uLfku-«rþÞLk ÷zkE ßÞkhu ònuh ÚkE, íÞkhu yu{
fnuðkÞ Au fu, ðkuLk {kuÕxfLku {æÞhkºkeyu søkkzðk{kt ykÔÞku
níkku yLku íku MktçktÄ{kt íkuLku ¾çkh ykÃkðk{kt ykðe níke. su
y{÷Ëkhu íkuLku søkkzâku níkku íkuLku íkuýu þktríkÚke fÌkwt : ‘{khe
ríkòuheLkk y{wf V÷kýk LktçkhLkk ¾kLkk{ktLkku fkøk¤ ÷uòu
y™u þnuLkþknLkk swËkt swËkt ÷~fhLku íku{kt sýkÔÞk {wsçk
íkkh fhòu.’ íkuýu ÃkAe ÃkkMkwt VuhÔÞwt, MkqE økÞku yLku Mkðkhu
nt{uþLku ð¾íku QXâku. yksu çkŠ÷Lk{kt Ëhuf sý W~fuhkÞu÷wt
ykòwçkkòwLkk íkkuVkLkLke íkuLku yMkh ÚkE þfíke LkÚke - yk ðkík
ÞkË hk¾ðk suðe Au. yk s heíku, {nkLk ÃkwÁ»kkuLkk [rhºÞLkwt
ðsLk yÚkðk çk¤ «kMktrøkf «uûkfÚke økwó hnu Au.
{kuçkkE÷Lkk y¾kík{kt su xkuŠÃkzkuyu xufw{MkuLku Úkkuzk ð¾ík
Ãknu÷kt s zwçkkzâwt níkwt, íkuLke ÄkMíke Aíkkt LkkifkMkiLÞLku ykøk¤
ðÄðk Vuhkøkxu fhu÷k íkkfeËLkk nwf{ rð»ku Eþkhku fhíkkt rçkúrxþ
Lkkifk MkiLÞðk¤k huhyuzr{h÷ nur{ÕxLku fÌkwt níkwt fu, {Lku yu{
sýkÞ Au fu, Lkrn Äkhu÷k MktÞkuøkku{kt Ãký ykÃkr¥k ¼hu÷ku
ÃkhksÞ VuheøkxLke [Ãk¤ árü yLku íkkfeËu rLkýoÞ fhðkLke
þÂõíkÚke rðsÞLkk YÃk{kt çkË÷kE økÞku.
yk þÂõíkyku ðzu, íku LkkifkMkiLÞ su fVkuze ÂMÚkrík{kt níkwt
tíku{ktÚke çk[ðkLkku {køko yufË{ òuE þõÞku. yk çk[kð
LkkifkMkiLÞkuLke ÔÞðMÚkk fhðkLkwt MktÃkqýo ÔÞkðnkrhf ¿kkLk nkuÞ
íkku s ÚkE þfu yuðku níkku. {kºk rMkØktíkkuLkwt ¿kkLk, fux÷ef
çkkçkík{kt EåAðk suðwt nkuðk Aíkkt íku øk{u íkux÷wt nkuÞ íkkuÃký
{w~fu÷eLkk Mk{Þ{kt íku ÔÞkðnkrhf ¿kkLkLke ¾kux Ãkqhe Ãkkze þfu
Lkrn. yk¾e ®sËøke [wMíkÃkýu fíkoÔÞ çkòððkÚke su ¿kkLk, su
fwþ¤íkk yLku su [krhºÞ {¤u Au, íku MkðoLkwt yLkk{ík çk¤ íkuLke
ÃkkMku níkwt yLku «Mktøk ykðíkkt íkuýu íkuLkku ½ýku WÃkÞkuøk fÞkuo.
£kt M kLkk íku ò u { Þ Ëhçkkh{kt MkkËk rhÃkÂç÷fLk
33
SðLk SððkLke f¤k
60
SðLk SððkLke f¤k
61
yMkkÄkhý þÂõík íkuLkk{kt ykðíke íkÚkk hýûkuºk WÃkh rhÍðo
(y™k{ík) ÷~fh yuðk MktfÕÃkçk¤ MkkÚku {qfíkku fu Ëw~{LkkuLkk
ÓËÞ{kt ÚkhÚkhkx Úkíkku.
su ð¾ík ÕÞwÚkh yLku íkuLkk yLkwÞkÞe hku{Lk Mkt«ËkÞLke
Mkk{u ÚkðkLkkt ÞwhkuÃk{kt Ãkøk÷kt ¼he hÌkk níkk, íku ð¾ík{kt s
yuf MÃkurLkþ rMkÃkkE EøLkurþÞMk ÷kuÞu÷kyu fuÚkkur÷f {íkLkku
«[kh fhðk {kxu suMÞwEx Mkt«ËkÞLke MÚkkÃkLkk fhe níke.
yk Mkt«ËkÞLkk yLkwÞkÞeykuLku {Lk nXe Lk òÞ yuðe
fkuE Ãký {w~fu÷e Lk níke, Lk ÃknkU[e þfkÞ yuðku fkuE Ãký Ëuþ
Lknkuíkku, Mkk{u Lk ÚkE þfkÞ yuðwt fkuE Ãký ¼Þtfh òu¾{ Lknkuíkwt.
®nËwMíkkLk, [eLk yLku òÃkkLk{kt íku{Lkk WíMkknÃkqýo WÃkËuþÚke
MktÏÞkçktÄ {kýMkku ÃkkuíkkLkku Ä{o íÞS íku{Lkk ÃktÚk{kt Ëk¾÷ ÚkÞk.
ÃkuhuøkwykELkk 2,00,000 yMk÷ ðíkLkeyku íku{Lkk Mkt«ËkÞ{kt
Ëk¾÷ ÚkÞk. W¥kh y{urhfk{kt MkuLx ÷kuhuLMkLkk y¾kíkÚke
ÃkLkk{kLke Mkk{wÿÄwLke MkwÄe íkuykuyu «ðkMk fÞkuo. ÕÞwÚkh yLku
÷kuÞu÷kLku fk{ fhðk {kxu ËwrLkÞk ½ýe {kuxe níke yLku
ÃkkuíkÃkkuíkkLku {køkuo íku{Lkk [krhºÞLkk yLkk{ík çk¤Úke íkuyku ¼khu
fk{ fhe þõÞk.
çkuLkr÷ rÃkLkfkux Lkk{Lkk yuf {kLkeíkk fkhfwLk rð»ku rshkzo
ßÞkhu çkku÷íkku, íÞkhu íku ðkhtðkh fnuíkku fu, nwt íkuLkwt ¼÷wt fheþ.
níkwt. ðkuLk {kuÕxf nt{uþLkk rhðks {wsçk Vhðk økÞku níkku.
yuf r{ºk íkuLku {éÞku. íkuýu íkuLku fÌkwt : ‘ MkhËkh! ík{u yk çkkçkíkLku
fktE økt¼ehíkkYÃk ykÃkíkk sýkíkk LkÚke. nk÷Lkk MktÞkuøkLke
ík{Lku ÄkMíke LkÚke?’
ðkuLk {kuÕxfu sðkçk ËeÄku fu, yk ð¾íkLkwt Mk½¤wt fk{ {U
fux÷kf ð¾íkÚke fhe hkÏÞwt Au y™u nk÷ su ÚkE þfu íku fhe
Lkk¾ðk{kt ykÔÞwt Au. 50 ð»koÚke {kuÕxf ykøkúnÃkqðof rðþk¤
yLkk{ík çk¤Lkku Mktøkún fhíkku níkku y™u íkf {kxu íku hkn òuíkku
níkku. íku ð]Ø ÚkÞku íÞkhu yk íkf íkuLku {¤e.
ßÞkhu LkuÃkkur÷ÞLk íkuLkku Lkfþku ¾wÕ÷ku fhu Au, íÞkhu íkuLke
ykt¾ LkiMkŠøkf þÂõíkÚke Vhíke sýkÞ Au. ßÞkhu [uÄ{ rððkË
þY fhðkLkku nkuÞ Au íku ð¾íku {kýMkku Mkkt¼¤u s, fkhý fu
íkuykuyu Mkkt¼¤ðwt s òuEyu. ½ýk ð»koLke Mkt¼k¤ÃkqðofLke
íkiÞkheÚke {u¤ðu÷e y™u yufXe ÚkÞu÷e þÂõíkðk¤ku {kýMk fk{
fhe çkíkkðu Au, y™u íku ð¾ík{kt ûkwÿ stíkwyku, suykuLku íkuLkk
{køko{ktÚke ¾Mke sðwt Ãkzu Au, íkuyku íkuLke yríkþÞ Mk¥kkÚke ykùÞo
Ãkk{u Au.
LkuÃkkur÷ÞLk fnuíkku níkku fu, rðLkkþ MkL{w¾ ykðeLku Q¼ku
hnu íku rMkðkÞ {uMkuLkk ÃkkuíkkLkwt ÃkkuíkkÃkýwt «fx fhíkku Lkrn yLku
ÃkAe {]íÞw Ãkk{u÷kykuLkku Ëu¾kð yLku {híkk rðïkMk ðzu ÷øk¼øk
34
SðLk SððkLke f¤k
62
SðLk SððkLke f¤k
630
yLku Mkkhk{kt Mkkhe heíku íku hf{ hkufku. f{LkMkeçkuLk ík{u íku hf{
økw{kðþku íkkuÃký ík{khe ÃkkMku yuf ÄtÄku yuðku Au fu ík{u ík{khku
rLkðkon Mkkhe heíku [÷kðe þfþku.’
‘«Úk{ ík{u Ãkkuíku s ík{khk r{ºk Úkkyku yux÷u çkeòyku
Ãký Úkþu.’
Mfku[ fnuðík
‘y{eh {kÚkwt Äwýkðu, yu Ãký {q¾oLku {kxu r{sçkkLke suðwt
Au.’
£uÂLf÷Lk
‘su {kýMk fktE Ãký fhe þfu íku hkò Au.’ fk÷koE÷
‘Mð{kLkLke ÷køkýe Ä{oÚke s {kºk çkeS ÃktÂõíkLke
÷køkýe Au. Mk½¤e òíkLkk Ëwøkwoý {kxu íku ytfwþ Mk{kLk Au.’
çkufLk
‘MkíÞ yu Mkk[k ytík:fhýÚke Mð{kLk yLku Mð«þtMkkLke
su yktíkh÷køkýe ÚkkÞ Au, íku {kýMkLku Úkíkk Ãkrðºk{kt Ãkrðºk
ykLktË{ktLkku yuf Au.’
Mke. MkkE{LMk
‘Mð{kLk, ykí{¿kkLk yLku ykí{rLkøkú n yk ºký
MkËTøkwýkuÚke {kýMkLkwt SðLk MkðkuoÃkhe Mk¥kk {u¤ðe þfu Au.’
xurLkMkLk
ykÚke çkuLk ßÞkhu 21 ð»koLkku ÚkÞku níkku íÞkhu {nkLk Lkkýkðxe
rshkzo íkuLku fktEf fnuþu yuðe íkuýu ykþk hk¾e níke. Ãký rshkzuo
çkeS ðkík fhe Ãký yu ðkík fhe Lkrn. íkuÚke õ÷kfuo ®n{ík Ähe
fÌkwt : ‘nwt ÄkÁt Awt fu nwt Mðíktºk Awt yLku nðu {khu fÞku {køko ÷uðku íku
çkkçkík ík{Lku ðkík fhðkLkku {khku rð[kh Au. nwt fÞwt fk{ ðÄkhu
Mkkhe heíku fhe þfeþ yu rð»ku ík{u þwt Äkhku Aku? íku ÷ûkkrÄÃkríkyu
sðkçk ËeÄku fu, ‘nwt ÄkÁt Awt fu ík{u Mðíktºk Aku y™u {khe Mk÷kn
yuðe Au fu, ÃkeÃk çkLkkðLkkhLku íÞkt sE ík{khu íku fk{ fhðwt.’
çkuLkLke ¾e÷íke ykþkyku ¼tøk fhðk suðe yk Mkq[Lkk níke,
Ãký íkuýu fÌkwt fu, ‘ík{khku ytík:fhýLkku ykøkún nkuÞ íkku nwt íku
fk{ Ãký fheþ.’ rshkzuo yu s sðkçk ykÃÞku fu, ‘{khku yuðku
s ykøkún Au.’ ®M«øk økkzoLk{kt Mkkhk{kt Mkkhk fkheøkhLku þkuÄe
fkZe çkuLku yk fk{Lke W{uËðkhe rLk{fn÷k÷eÚke fhe yLku íku
ÄtÄku þY fhðk Ãkkuíku íkiÞkh Au yuðku rhÃkkuxo fÞkuo. rshkzuo fÌkwt :
‘Mkkhe ðkík Au. ík{khkÚke çkLke þfu yuðkt Mkkhk{kt Mkkhkt ºký
ÃkeÃk çkLkkðku.’ ßÞkhu ÃkeÃk ykÃkðk{kt ykÔÞkt íÞkhu íku «Úk{
ÃktÂõíkLkkt níkkt yu{ rshkzuo fÌkwt yLku íkuLke ®f{ík ÃkqAe. çkuLku fÌkwt
: ‘nwt yuf zku÷hÚke rLkðkon fhe þfwt- íkuLke sux÷e s íkuLke ®f{ík
Au.’ ½ýwt s MkMíkwt rçk÷ fhòu.’ rshkzuo íku rçk÷Lkk ÃkiMkk ykÃÞk
yLku 2000 zku÷hLkku yuf çkeòu [uf ykÃke fÌkwt : ‘yk ÕÞku
35
SðLk SððkLke f¤k
64
SðLk SððkLke f¤k
65
rð»ku Ÿ[k rð[kh çkktÄðkLkwt þe heíku þe¾ðe þfwt?
su {kýMkLku ÃkkuíkkLku {kxu {kLk nkuíkwt LkÚke, íkuLku {kLk
ykÃkðk{kt V¤ LkÚke. {Lku {khe òík {kxu {kLk LkÚke, yu{
ËwrLkÞk òwyu íkku {Lku ZkUøke íkhefu Äfu÷e fkZðkLkku ËwrLkÞkLku
n¬ Au, fkhý fu {Lku ÃkkuíkkLku {khu {kxku Mkkhku yr¼«kÞ Lk
nkuÞ íkkuÃký çkeòLkk Mkkhk yr¼«kÞ {kxu nwt n¬ fÁt Awt. çkeò
{kxuLkk {kLkLkku ykÄkh su rMkØktíkku WÃkh Au, íku WÃkh s
Mð{kLkLkku Ãký ykÄkh hnu Au. LÞkÞLke íkw÷k Ëhuf ÓËÞ{kt hnu
Au. su LÞkÞkÄeþ ¾qLkeLku Mkò fhu Au, íkuLku Ãký ¾qLke {kLk ykÃku
Au, fkhý fu íkuLkku ytËhLkku Äehku Ãkzu÷ku Ãký ytíkhLkku yðks
íkuLku fnu Au fu, íku ¾Át Au.
®÷fLku fÌkwt Au fu, ík{u çkÄkt {kýMkLku Úkkuzkuf ð¾ík Auíkhe
þfku yLku Úkkuzkf ÷kufkuLku Mk½¤ku ð¾ík Ãký Auíkhe þfku, Ãký
çkÄk s ÷kufkuLku Mk½¤ku ð¾ík Auíkhe þfku Lkrn. ð¤e ykÃkýu
ykÃkýe òíkLku íkku fkuE Ãký ð¾ík Auíkhe þfeyu Lkrn. ykÃkýu
{kxu Mð{kLk {u¤ððkLkku íku{ ¼kuøkððkLkku hMíkku yuf s Au y™u
íku {kLkLku Lkshu òwyu, íkuLku {kxu þku rð[kh çkktÄðku? {khe
ÃkkuíkkLke økýLkk fhðk {kxu {khe ÃkkuíkkLke íkhV òuðkLkku søkíkLku
n¬ Au. ykÃkýe ÃkkuíkkLke ®f{ík ykÃkýk ÃkkuíkkLkk WÃkh ykÃkýu
Ãkkuíku s ÷økkðeyu Aeyu yLku íkuLkk fhíkkt ykÃkýu ðÄkhu ®f{ík
‘Mk½¤k MkËTøkwýkuLke [kðe Mð{kLk Au.’
òuLk nþo÷
‘MkkiÚke Ãknu÷kt ík{khe òíkLkwt MkL{kLk hk¾ku.’
rÃkÚkkøkkuhkMk
‘ykÃkýe òíkLku çkuykçkY fhLkkh ykÃkýu s Aeyu.’
su. S. nku÷uLz
‘{khk rMkðkÞ {khe òíkLku LkwfMkkLk fhLkkh fkuE s LkÚke.
nwt su LkwfMkkLk ¼kuøkðwt Awt íku {khe MkkÚku ÷ELku VÁt Awt yLku {khe
ÃkkuíkkLke ¼q÷Úke s nwt ¾he heíku Ëw:¾ ¼kuøkðwt Awt.’
MkUx çkLkkozo
‘ÃkkuíkkLke òíkLkku yrðïkMk íku ykÃkýe ½ýe ¾he
rLk»V¤íkkLkwt fkhý Au. çk¤Lke ¾kíkhe{kt çk¤ hnu÷wt Au y™u
suykuLkk{kt ÃkkuíkkLke òík{kt yøkh ÃkkuíkkLke þÂõíkyku{kt rðïkMk
LkÚke, íku øk{u íkuðk çk¤ðkLk Aíkkt Ãký Lkçk¤k{kt Lkçk¤k Au.’
çkkuðe
‘Ãkrðºk yLku ðksçke Mð{kLkð]r¥kÚke Ëhuf ð¾kýðk
ÞkuøÞ yLku ÷kÞf MkknMk WËT¼ðu Au.’
r{ÕxLk
yuf økheçk Mfku[ ðýfh nt{uþkt «kÚkoLkk fhíkku níkku fu,
íkuLku ÃkkuíkkLku ÃkkuíkkLkk rð»ku Mkkhku yr¼«kÞ ÚkkÞ, fu{fu ßÞkhu
nwt ÃkkuíkkLku ÃkkuíkkLkk MktçktÄ{kt Ëk¾÷ku Lk çkuMkkzwt íkku çkeòLku {khu
36
SðLk SððkLke f¤k
66
SðLk SððkLke f¤k
67
Mð{kLkLkku yuf f÷kf, nòh {q¾o òuLkkh yLku {kuxk
ÃkkufkhLkkt ð»koLkkt ð»ko fhíkkt Ãký ðÄe òÞ Au.
1757{kt rðr÷Þ{ rÃkèu zâwf ykuV zuðLkþkÞhLku fÌkwt
níkwt fu, {khk ðnk÷k W{hkð ! {Lku ¾kíkhe Au fu, nwt s {khk
ËuþLku çk[kðe þfeþ yLku íkuýu s ÃkkuíkkLkk ËuþLku çk[kÔÞku níkku!
ðku®þøxLk Ehe®ðøk fnuíkku fu, Mkkhe ÃkrhÃkõð ÚkÞu÷e yLku
þkMkLkÞwõík çkwrØþÂõíkLke Ëhuf Xufkýu ®f{ík ytfkÞ Au, Ãký
íkuLke {køkýe ÚkkÞ íku {kxu íkuýu ½uh MktíkkE hnuðwt òuEyu Lkrn.
ykøk¤ Ãkzíkkt yLku WØík {kýMkku Víkun Ãkk{u Au, ßÞkhu
ÃkkA¤ hnuíkk ÷kÞfeðk¤k {kýMkLkk n¬ çkuËhfkheÚke ¼w÷kE
òÞ Au. yuðe ðkík ykÃkýu Mkkt¼¤eyu Aeyu, Ãký yu{ ðkhtðkh
çkLku Au fu yk ykøk¤ Ãkzíkk {kýMkku{kt íkhík fk{ fhðkLkku
yLku [t[¤íkkLkku økwý nkuÞ Au. yk økwý rMkðkÞLke ÷kÞfkík yu
yuf fk{ Lkrn fhe þfu yuðe yMfÞk{ík Au. Ÿ½íkk ®Mkn fhíkkt
yuf ¼Mkíkku fqíkhku ½ýe ðkh WÃkÞkuøke ÚkE Ãkzu Au.
çkeòyku{kt ykÃkýLku yn{nr{fk yux÷u yk nwt s fÁt
Awt, yk {U fÞwO yuðwt ½ýe ð¾ík íku {kýMkkuLke fkuE Ãký [es
MktÃkkËLk fhðkLke þÂõík rð»kuLkku íku{Lkku rðïkMk {sçkqík heíku
çkíkkðe ykÃku Au. {nkLk ÃkwÁ»kkuLku nt{uþkt ÃkkuíkkLku rð»ku ½ýku
rðïkMk nkuÞ Au. #ø÷uLzLkk EríknkMk{ktLkk ÃkkuíkkLkk ÃkË rð»ku
çkíkkðe þfeyu Lkrn. ßÞkhu ík{u fkuE {tz¤{kt Ëk¾÷ Úkkyku
Aku, íÞkhu ÷kufku ík{khk{kt {kU y™u ykt¾ku swyu Au yLku ík{khku
ík{khu rð»ku þku yr¼«kÞ Au - ík{u ík{khe þe ®f{ík yktfku
Aku, íku òýðk íkuyku EåAk hk¾u Au. íkuyku òu íku{kt fktE n÷fkÃkýwt
òwyu íkku ík{u ík{khe ®f{ík ½ýe n÷fe yktfe Au fu Lkrn íku
íkÃkkMkðkLke íkuyku þk {kxu íkMËe ÷u? íkuyku òýu Au fu, ík{Lku
ík{khe òíkLkku ÷ktçkku Ãkrh[Þ Au yLku íkuÚke ík{khe ®f{ík íkuyku
òýu íkuLkk fhíkkt ík{u ðÄkhu Mkkhe heíku òýku Aku.
sLkh÷ ðwÕV ßÞkhu fuLkuzk QÃkzâku íku Ãknu÷kt íkuýu
Mðkr¼{kLkÚke su þu¾e fhu÷e, íku ftxk¤k MkkÚku Mkkt¼éÞk ÃkAe
rÃkxu ÷kuzo xuBÃk÷Lku fÌkwt fu, ‘nu ¼økðkLk ! ËuþLkwt yLku ËuþLkk
fkhkuçkkhLkwt ¼rð»Þ ykðk {kýMkLku {U õÞkt MkkUÃÞwt!’ íku ÞwðkLk
rMkÃkkEyu ík÷ðkh ¾U[e níke, xuçk÷ WÃkh ÃkAkze níke,
ykuhzk{kt ykòwçkkòw Vuhðe níke yLku Ãkkuíku {nkLk fkÞkuo fhþu
yu{ fÌkwt níkwt.
ðzk«ÄkLkLku MðÃLku Ãký ÏÞk÷ Lknkuíkku fu yk yntfkhe
ÞwðkLk {kýMk íkkðLke çke{khe{kt ÃkÚkkhe WÃkhÚke QXþu yLku
yçkúknk{Lke xufheyku WÃkh ÃkkuíkkLkwt ÷~fh ÷E sE rðsÞ
{u¤ðþu. yk Ëu¾eíkku MðrðïkMk íkuðe Sík {u¤ððkLke þÂõíkLke
¼rð»Þðkýe suðku níkku.
37
SðLk SððkLke f¤k
68
SðLk SððkLke f¤k
69
heíku MkneMk÷k{ík Au, Ãký ßÞkhu {kýMkLku ÃkkuíkkLku s ÃkkuíkkLke
Mk÷k{íke rð»ku þf nkuÞ íÞkhu íkuLku rð»ku çkeòykuLku þf ÷kððkLkku
ð¾ík ykðu yu{ fne þfkÞ. Lkiríkf yðLkrík nt{uþkt ÃkkuíkkLkk
½hÚke yøkh òíkÚke þY ÚkkÞ Au.
LkuÃkkur÷ÞLk çkkuLkkÃkkxo ßÞkhu yuf ûkwÿ ‘Mkçk ÷u^xuLktx’
níkku íÞkhu íku {kLkíkku níkku fu, søkíkLku Ãký Äúwòðu íkuðe íkuLkk{kt
þÂõík níke.
yk Wãkuøke søkík{kt ÃkkA¤ hnuíkk ÷kÞf {kýMkkuLke
y«rMkØ ¾qýkyku{kt þkuÄ fhðkLkku ð¾ík {kýMkkuLku nðu {¤íkku
LkÚke. ßÞkt MkwÄe yuf {kýMk Lkk÷kÞf sýkE ykðu íÞkt MkwÄe
íkuLke ÃkkuíkkLke økýíkhe {wsçk íkuLke ®f{ík íku yktfu Au. ËwrLkÞk
íkku ®n{ík íkÚkk {ËkoELku ð¾kýu Au y™u su ÞwðkLk {kýMk
ËwrLkÞk{kt nkuðwt yu yuf ÃkkÃk Au yuðk rð[khku MkkÚku VÞko fhu Au
íku íkuLku søkík rĬkhu Au.
Mfu®÷øku fÌkwt Au fu, Ãkkuíku þwt Au íkuLke {krníke {kýMk{kt
nþu íkku Ãkkuíku þwt Úkðwt òuEyu íku ðkík Ãký íku íkhík s òýe sþu,
íkuLku ÃkkuíkkLku {kxu rð[kh{kt MkL{kLk nþu íkku ÔÞðnkh{kt Ãký
MkL{kLk íkhík Úkþu, fkuE Ãký {kýMkLke yuðe áZ Mk{s nkuÞ fu
íkuLke ÃkkMku y{wf MkkÄLk Au yøkh Q¼kt fhe þfþu íkku íkuLke
ÃkkMku íku Au s yu{ Mk{sðwt. fkuMkÚku fÌkwt Au fu Lk{úíkk yu znkÃkýLkku
ðzoTÍð»koLku ¾kíkhe níke yLku íku{ íku fnuíkku Ãký ¾hku. fuÃ÷h
fnuíkku fu, {khk Mk{fk÷eLk {khkt ÃkwMíkfku ðkt[u fu Lk ðkt[u íkuLke
{Lku Ëhfkh LkÚke. ßÞkhu Eïhu {khk suðk yð÷kufLkfkh {kxu
6000 ð»ko ðkx òuE Au íkku yuf ðkt[Lkkh {kxu nwt Mkifku hkn
òuEþ íkku rVfh LkÚke. yuf íkkuVkLk{kt òwr÷ÞMk MkeÍhu ÃkkuíkkLkk
LkkrðfLku fÌkwt níkwt fu, zheþ Lkrn, íkwt òwr÷ÞMk MkeÍhLku y™u
íkuLkk MkËT¼køÞLku Ãký MkkÚku ÷E òÞ Au.
Wå[ ÃkËðk¤k {Lkw»Þku{kt Mkk{kLÞ heíku su yk çkÄwt nwt s
fÁt Awt yu{ òuðk{kt ykðu Au, íkuLke Ãký sYh Ãkzu Au. fwËhík
íkuðk {kýMk ykøk¤ su Wå[ ÷ûÞ hòq fhu Au íÞkt ÃknkU[íkkt
Ãknu÷kt íku ÷Úkze Lk Ãkzu íku {kxu fwËhík s íkuLku {kuxe ykþk ykÃku
Au, yLku íku {kxu s {kýMk ÃkkuíkkLkk {køko{kt ykøk¤ ðÄðk {kxu
ykøkún hk¾u íkuðe ÃkkuíkkLku ¾kíkhe hnu íku MkkÁ, Xef sýkÞ
íkux÷k «{ký{kt Ãký fwËhíku {kýMkLku yn{nr{fk ð]r¥k ykÃke
Au.
MðrðïkMk yLkk{ík çk¤ çkíkkðu Au . fku E Ãký
fkÞo«MktøkLku ÃknkU[e ð¤ðk Ãkkuíku þÂõík{kLk Au, yu{ fkuE Ãký
{kýMkLku sýkðe ykÃkLkkh MðrðïkMk Au.
Lkiríkf árüyu rð[kh fhíkkt suyku ÃkkuíkkLke òík WÃkh
rðïkMk hk¾u Au, íku{Lkk WÃkh rðïkMk hk¾ðku yu MkkÄkhý
38
SðLk SððkLke f¤k
70
SðLk SððkLke f¤k
71
yu ðkík ¾he Au yLku íkuÚke {khu {khe ÷kEçkúuhe Mktfwr[ík fhðe
Ãkze Au íkÚkk {khu ½ýe [kuÃkzeyku LkÚke íku Ãký ¾Át, Ãký su fktE
Au íku ¾kMk fk¤SÚke ÃkMktË fhu÷e Au yLku ÞkuøÞ ¢{ yLku
ÔÞðMÚkkÚke {U íku ðkt[e Au, yu{ nwt ÄkÁt Awt. ½ýe ¾hkçk [kuÃkzeyku
ðkt[e sðkLku çkË÷u Úkkuze Mkkhe [kuÃkzeykuLkku yÇÞkMk fhe {U
yk Ÿ[k ÄtÄk {kxu íkiÞkhe fhe Au. nt økheçkeÚke þh{kíkku LkÚke
Ãký ÃkiMkk {kxu ËkMkíð y™u ÷kt[ suðkt n÷fkt fk{Úke þh{kô
Awt. nwt ¼÷u fkuE ÃkËðe WÃkh Lkrn [zwt Ãký nwt «{krýf íku hneþ.
½ýkÞu Ëk¾÷k WÃkhÚke {Lku {k÷q{ Au fu ¾hkçk heíkkuÚke ÚkÞu÷e
[zíkeÚke nwt fËk[ çknw ònuh{kt ykðwt ¾hku, Ãký çkÄk íkhVÚke
íku s fkhýÚke nwt ríkhMfkhLku Ãkkºk Ãký sYh ÚkE Ãkzwt.’
Mðk©Þ yu [krhºÞLkku ½ýku s MkhMk W¥k{ ytþ Au.
{kuxe {kuxe Víkunku íku ðzu {¤u Au. ËwrLkÞkLkk M{hý{kt hnuðkLkku
rËÔÞ n¬ su{ýu {u¤ÔÞku Au, íkuðk {kýMkku MkkÚku MktçktÄ òuzðkLkk
«Mktøk Ãký Mðk©ÞÚke s «kó ÚkkÞ Au.
Mð{kLk yLku MðrðïkMkÚke þÂõíkLkwt su ¼kLk ÚkkÞ Au, íku
çkeò fþkÚke Úkíkwt LkÚke. ÃkkuíkkLkk WÃkh ykÄkh hk¾Lkkh{kt su
Wå[ Mðkr¼{kLk «fkþu Au íku çkeò WÃkh xufku hk¾Lkkh yáZ
yLku rLkùÞ ðøkhLkkt {kýMkku òýíkkt LkÚke, íku{ òýe þfu Ãký
Lkrn. Mðk©Þe {kýMkLku hksÃkË {éÞwt nkuÞ íkkuÃký yu hksÃkËLkku
ytþ Au yLku {kýMkLke yuf þku¼k Au, Ãký fkuEyu Mðk©ÞLku
rĬkhðku Lkrn. çkeò çkÄk økwýku{kt Mðk©Þ ¾he {ËkoLkøkeLkku
{kuxk{kt {kuxku økwý Au. £kWzu ÷ÏÞwt Au fu, yuf ÍkzLku V÷ yøkh
Vq÷ ykðu íku Ãknu÷kt s{eLk{kt íkuLkkt {q¤ áZ [kUxðkt òuEyu.
ÃkkuíkkLkk {kLkLku ¾kíkh, yLÞLke Mk¾kðíkÚke yøkh yf{kMík{kt
Mðíktºk hnuðk {kxu {kýMku ÃkkuíkkLkk WÃkh ykÄkh hk¾íkkt-xxkh
hnuíkkt þe¾ðwt òuEyu. yk s ÃkkÞk WÃkh EåAðk ÷kÞf {kLkrMkf
rðfkMkLke E{khík çkktÄe þfkÞ.
su MðMkL{kLk ðzu, {kýMk n÷fkEÚke Ëqqh hnu Au y™u
yÃk{kLk {wõík hnu Au, íkuðe MðMkL{kLkLke ð]r¥k Ëhuf Þwðfu
hk¾ðe òuEyu.
òqXkLke ÃkkA¤ Ãkzíkk Lkrn, íkuLku su{ Lku íku{ hnuðk Ëku.
yuLke {u¤u yuLkku ytík ykðþu. ÷kÞ{Lk çke[h fnu Au fu, nwt Wå[
[rhºkLkku WÃkÞkuøk nS Ãký ðÄkhu fhe þfwt. Wå[ [rhºk WÃkhLkku
{khku rðïkMk XøkkEÚke fkuE WXkðe þfu yu{ LkÚke.
ss hkurçkLMkLk, su íkuLkkt fux÷ktf ¾hkçk heíku ÷¾kÞu÷kt
¾wþk{ík ykûkuÃkkuÚke ¼hÃkqh [kuÃkkrLkÞkt ðzu yk søkk MkwÄe [ze
økÞku níkku, íku çkku÷e QXâku fu, ‘r{. fhuLk ! {Lku ðnu{ Au fu
fkÞËkLke ík{khe ÷kEçkúuhe Mktfwr[ík Au.’ íku ðfe÷u þktríkÚke yLku
ssLke Mkk{u áZíkkÚke Lksh fhe fÌkwt : ‘Mkknuçk ! nwt økheçk Awt
39
SðLk SððkLke f¤k
72
SðLk SððkLke f¤k
ykLktË íkuLku LkÚke nkuíkku, Ãký hksÃkË {u¤ððkLke ÃkkuíkkLkk{kt
þÂõík Au íkuLkku s yk™tË íkuLku nkuÞ Au.
MkkiÚke Ãknu÷e {n¥ðLke çkkçkík yu Au fu ÃkkuíkkLku Mkk[wt ÷køku
íku fhðwt yLku òík WÃkh rðïkMk hk¾ðku.
yLku su{ hkrºk ÃkAe rËðMk ykðu Au íkuðe ¾kíkheÚke
{kLksu fu, yu{ fhðkÚke íkwt fkuE {Lkw»ÞLkku ÿkun fheþ Lkrn yLku
íkwt fkuE Ãký {Lkw»Þ ykøk¤ òqXku Ãkzeþ Lkrn.
MfwxhLkk Mkk[wfzk ÃkuxÙku÷ Mxkuf{kt su fk{ fheyu Aeyu
íkuLkk fhíkkt Mfwxh heÍðo{kt ykÔÞk ÃkAe ðÄkhu fk{ fhe ÷Eyu
Aeyu yk heÍðo (yLkk{ík çk¤) Lke þÂõík Au.
Ône÷ fhíkkt MÃkuhÔne÷ ykuAwt {qÕÞðkLk LkÚke. {kxu
SðLk{kt yLkk{ík çk¤ hk¾ku.
73
{k¤k Lkt. 3
yufkøkú {n¥ðkfktûke çkLkku
[kÕMko ®føM÷e fnuíkku, nwt {kÁt Ëhuf fk{ fhíke ð¾íku
ËwrLkÞk{kt íku ð¾íku çkeS fkuE [es nkuÞ s Lkrn yu{ {kLke íku
fk{ fÁt Awt. Mk¾ík Wãkuøk fhLkkhk Mk½¤k {kýMkkuLkwt yk hnMÞ
Au, Aíkkt Ãký ½ýkt {kýMkku ÃkkuíkkLke h{ík-øk{ík suðe çkeSºkeS çkkçkíkkuLke ykzu íku{ fhe þfíkkt LkÚke.
½ýk {kýMkku fkuE ¾kMk rð»kÞ{kt y«rík{ WMíkkË ÚkðkLku
çkË÷u ½ýk ÄtÄk{kt MkkÄkhý ÚkðkLkwt ÃkMktË fhu Au. ykðk {kýMkLkwt
ÔÞÂõíkíð y™uf ¼køk{kt ðnU[kE sE íku {nkLk ÃkwÁ»k ÚkE
þfíkk LkÚke. ykðk {kýMkLkkt ð¾ký ÚkkÞ Au, Ãký íkuykuÚke
«çkkuÄ {¤íkku LkÚke.
yuzðzo çkwÕðh r÷Lk fnuíkku fu, Wãkuøke SðLk{kt {Lku
yíÞtík hkufkÞu÷ku òuE y™u íku MkkÚku nwt fkuE rËðMk yÇÞkMk Lk
fhíkku nkuô y™u søkík{kt Vhíkku Lk nkuô yu{ òýe ½ýk {kýMkku
40
SðLk SððkLke f¤k
74
SðLk SððkLke f¤k
75
Ëhuf {nkLk ÃkwÁ»k {nkLk çkLÞku Au, Ëhuf Víkun{tË {kýMku
Víkun {u¤ðe Au, íku íku {kýMku y{wf ¾kMk rËþk{kt s ÃkkuíkkLke
Mk½¤e þÂõíkykuLkku WÃkÞkuøk fÞkuo Au íkuÚke s.
hMíkk WÃkh ßÞkhu yuf {kuxwt Mkh½Mk ÃkMkkh Úkíkwt nkuÞ,
{nkuÕ÷kyku WÃkh ÷kufkuLke nkhku økkuXðkE nkuÞ y™u çkuLz Ãkqýo
ykðuþÚke ðkøkíkkt nkuÞ, íÞkhu nkuhuMk økúer÷ {fkLkLkkt ÃkøkrÚkÞkt
WÃkh çkuMkíkku, ÃkkuíkkLke xkuÃkeLkwt {Úkk¤wt xuçk÷ íkhefu ðkÃkhíkku y™u
‘LÞqÞkufo rxÙçÞwLk’ {kxu yøkú÷u¾ ÷¾íkku. yk ÷u¾Lkwt yðíkhý
Xuh Xuh ÷uðk{kt ykðíkwt. yuf fzðk ÷u¾Úke økwMMku ÚkE yuf {kýMk
‘rxÙçÞwLk’ ÃkºkLke ykurVMk{kt økÞku y™u íkuLku yuf ÷ktçke ykuhze{kt
÷E sðk{kt ykÔÞku. ynª økúer÷ çkuXku çkuXku fkøk¤ íkhV {kÚkwt
Lke[wt Lk{kðe ÍzÃkÚke ÷¾íkku níkku. ‘ík{u økúer÷ Aku?’ yu{ fne
íku økwMMku ÚkÞu÷k {kýMku þYykík fhe. ÃkkuíkkLkk fkøk¤{ktÚke Lksh
çknkh fkZâk rMkðkÞ r{. økúer÷yu ÍzÃkÚke sðkçk ËeÄku : ‘nk,
S ík{khu þwt fk{ Au?’ íku AuzkÞu÷k {kýMku ÃkAe MkÇÞíkk,
¾kLkËkLke, çkwrØ yLku Mk½¤wt fkuhkýu {qfe ÃkkuíkkLke S¼Lke ÷økk{
Akuze ËeÄe. íku Ëhr{ÞkLk økúer÷ ÷¾u síkku níkku. ½ýe s
ykðuþ¼he þi÷e{kt, shk Ãký [nuhku çkË÷kÞk ðøkh yLku Ãku÷k
yrÄÃkríkLke ykurVMk{kt fkuE rËðMk XÃkfkLkku ðhMkkË Lkrn
ðhMkkððk{kt ykÔÞku nkuÞ íkuðku ykðuþÞwõík ðhMkkË 20 r{rLkx
{Lku ÃkqAíkk fu ykx÷e çkÄe [kuÃkzeyku ÷¾ðkLkku ð¾ík ík{u
õÞktÚke {u¤ðku Aku? ykx÷wt çkÄwt fk{ fhðkLke økkuXðý ík{u þe
heíku fhe þfku Aku? {U W¥kh ykÃÞku : fkuE ð¾íku Ãký òuEyu íku
fhíkkt ðÄkhu fk{ nwt fhíkku LkÚke yLku íkuÚke s nwt yux÷wt çkÄwt fhe
þfwt Awt. fkuE Ãký fk{ Mkkhe heíku fhðwt nkuÞ íkku íku ÃkkuíkkLke økò
fhíkkt ðÄkhu fhðwt Lkrn. yks íkku íku økò fhíkkt ðÄkhu fhþu
Ãký ÚkkfLke «ríkr¢Þk Úkþu y™u íkuÚke íku fk÷u Úkkuzwt fk{ fhe
þfþu. {U fku÷us Akuze yLku nwt ËwrLkÞk{kt Ãkzâku íÞkt MkwÄe ¾he
heíku yLku Mkk[k rË÷Úke {U yÇÞkMk fhðk {ktzâku Lknkuíkku, Ãký
íku ÃkAeLkk Mk{Þ{kt {U ðktåÞwt yLku nwt fËk[ fne þfwt fu {khk
Mk{ÞLkk ÷øk¼øk Mk½¤k {kýMkku sux÷wt s Mkk{kLÞ ðk[Lk {U
fÞwO níkwt. {U ½ýe {wMkkVhe fhe Au y™u ½ýwt òuÞwt Au. {U hksîkhe
çkkçkíkku{kt yLku SðLkLkk yLkuf Wãkuøkku{kt ½ýku ¼køk ÷eÄku Au
yLku yk çkÄk WÃkhktík {U MkkXuf ÃkwMíkfku «fx fÞkO Au. yk
ÃkwMíkf{ktLkkt fux÷ktf íkku MktþkuÄLkLku ÷økíkkt Au, yLku yu Mkðo Aíkkt
Ãký Mkk{kLÞ heíku fux÷ku Mk{Þ yÇÞkMk, ðk[Lk yLku ÷u¾Lk{kt
{U økkéÞku nþu yu{ ík{u Äkhku Aku? rËðMkLkk ºký f÷kf fhíkkt
ðÄkhu Lkrn yLku ßÞkhu Ãkk÷ko{uLx [k÷íke nkuÞ íÞkhu nt{uþkt
íkux÷ku Ãký Lkrn, Ãký yk ºký f÷kf{kt nwt su fktE fhíkku íkuLke
s WÃkh æÞkLk ykÃkíkku.
41
SðLk SððkLke f¤k
76
SðLk SððkLke f¤k
77
ykøk¤ Mk½¤kLkku ÃkhksÞ Úkíkku, Ãkhtíkw çkeS Ëhuf çkkçkík{kt íku
çkuËhfkhe çkíkkðíkku. ÃkkuíkkLkk r{ºkkuLke íku{s ¾[oLke Ãký íku
Ëhfkh hk¾íkku Lkrn yLku íku yux÷u MkwÄe fu 10,000 ÃkkIzLke
ykðf Aíkkt yLku fwxwtçk{kt fkuE Lk nkuðk Aíkkt Ãký ÃkkuíkkLke ÃkkA¤
íku çknwt {kuxwt Ëuðwt {qfe økÞku. ÃkkuíkkLke {n¥ðkfktûkkLke ykzu
ykððkLkk fkhýÚke ÃkkuíkkLkk «eríkÃkkºkLku (†eLku) Ãký íkuýu
ÃkkuíkLkk ÓËÞ{ktÚke Mk{q¤ W¾uze Lkk¾e níke, {qyk ÃkAeLke
feŠíkLke íkuLku rçk÷fw÷ Ëhfkh Lknkuíke, íkuÚke ÃkkuíkkLkwt yuf Ãký
¼k»ký ¼rð»ÞLke «ò {kxu {qfe sðkLke íkuýu Ëhfkh fhe Lkrn.
Mk¥kk {u¤ððk {kxu íkuýu ÃkkuíkkLke Mk½¤e þÂõíkykuLkku WÃkÞkuøk
fÞkuo yLku 25 ð»ko MkwÄe #ø÷ktzLkku fkh¼kh [÷kÔÞku, Ãký íku
rMkðkÞ çkeS fkuE Ãký çkkçkík íkhV íku shk Ãký òuíkku Lkrn. íku
ÃkkuíkkLkk ÷ûÞ íkhV s MkeÄku [kÕÞku síkku. MðÃLk{kt hnuðwt yøkh
íkfo-rðíkfo fhðkyu yuLkk{kt Lknkuíkwt. yuf s árü yuf s nuíkw
ykøk¤ yLku ykøk¤ yLku Ÿ[u Víkun íkhV sðwt yu s yuLkwt
¾kMk ÷ûký níkwt.
MkkÄLkku MkkÄkhý «fkhLkkt nkuðkt Aíkkt Ãký yMkkÄkhý
Wãkuøk yLku yuf s ð¾íku yuf s [es{kt ÃkkuíkkLkwt Mkðo ÷ûÞ
hk¾ðkÚke ÃkkuíkkLku Víkun {¤e níke, yu{ Vkuðu÷ çkfTMxLk fnuíkku
: áZíkkÚke yuf s ðMíkwLku yuf s ykþÞLku ð¤øke hnuðkÚke rðsÞ
MkwÄe ðhMkkÔÞk. ÃkAe íku økwMMku ÚkÞu÷k {kýMkLku ftxk¤ku ykÔÞku
y™u yufË{ íku ykuhze{ktÚke Lkef¤e sðk ÃkkAku VÞkuo. íÞkhu
Ãknu÷e s ðkh økúer÷yu Ÿ[u òuÞwt. ÃkkuíkkLke ¾whMke{ktÚke íku Q¼ku
ÚkÞku y™u Ãku÷k øk]nMÚkLku fnuðk ÷køÞku : ‘r{ºk ! síkk Lkrn,
çkuMkku, çkuMkku y™u ík{kÁt ÓËÞ ¾k÷e fhku, íkuÚke ík{Lku ÷k¼
Úkþu, íkuÚke ík{Lku MkkÁt ÷køkþu, ð¤e nwt su ÷¾ðkLkku Awt íku{kt íku
{ËËYÃk ÚkE Ãkzþu, {kxu sþku Lkrn.’
yuf s áZ ÷ûÞ íku Víkun{tË {Lkw»ÞkuLkwt ¾kMk ÷ûÞ nkuÞ
Au.
yuzu{ fnu Au fu ÷kuzo çkúkunk{{kt yLkuf þÂõíkyku níke
yLku ðfe÷ íkhefuLkk íkuLkk ÄtÄk{kt íkuLku Ãknu÷e søkk {¤e níke.
íku #ø÷ktzLkku ÷kuzo [kLMku÷h ÚkÞku níkku yLku rð¿kkLkLke íkuLku þkuÄku
{kxu ði¿kkrLkfkuyu íkuLku þkçkkþe ykÃke níke, Aíkkt yuftËhu íkuLkwt
SðLk rLk»V¤ níkwt. íku Úkkuzwt Úkkuzwt çkÄwt òýíkku níkku Ãký ÃkqÁt yuf
Ãký òýíkku Lknkuíkku. íkuLke ½ýe MkhMk þÂõíkyku nkuðk Aíkkt
EríknkMk yøkh MkkrníÞ WÃkh íkuLke fktE Ãký AkÃk hne Lkrn
y™u ÃkkuíkkLke feŠík økÞk ÃkAe Ãký íku ½ýwtÞ SÔÞku níkku.
ykLkkÚke íkÆLk Q÷xwt áüktík rðr÷Þ{ rÃkèLkwt Au. íkuLkk
áZ ÷ûÞÚke íku sýkE ykðu Au. hksîkhe MkðkuoÃkheÃkýk {kxu
íkuLkwt SðLk níkwt yLku íku {qyku Ãký íku{kt s. yuLkk Wå[ ykþÞ
42
SðLk SððkLke f¤k
78
SðLk SððkLke f¤k
79
ÃkkuíkkLkku ykþÞ ÃkrhÃkqýo fhðkLke ykøk¤ ©Øk nkuíke LkÚke, íku
Víkun Ãkk{e þfíkku LkÚke. yuf MkeÄk ÷ûÞÚke Ÿ[u yøkh Lke[u
yuf ðk¤ sux÷t Ãký ykÃkýu òu ¾MÞk íkku rLkùÞ yÄkuøkrík s
Úkþu.
yksu fkuE ÞwðkLk {kýMk fkuE søkk {køku íkku íku fE
fku÷us{ktÚke ykðu Au yøkh íkuLkk çkkÃkËkËk fkuý níkk, yu{
ÃkqAðk{kt ykðíkwt LkÚke, Ãký ík{u þwt fhe þfþku yu s {kuxku «&™
ÃkqAðk{kt ykðu Au. yuf s ÷kELkLke-yuf s òíkLke ¾kMk
íkk÷e{Lke sYh Au. {kuxe {kuxe ÃkuZeyku yLku {kuxkt {kuxkt
MkknMkku{kt suyku {wÏÞ {wÏÞ søkkyku WÃkh nkuÞ Au, íkuyku ¢{u
¢{u Lke[uÚke s Ÿ[u [zâk nkuÞ Au.
sLkh÷ økúuLx ÃkkuíkkLke MkkÚkuLkk sLkh÷ku fhíkkt yufkøkúíkkLke
yk f¤kLkku ðÄkhu «{ký{kt WÃkÞkuøk fhíkku, íkuÚke s íku rMkrð÷
ðkphLkku s÷Ëe ytík ykýe þõÞku. ðkp®þøxLkLkk [krhºÞ{kt Ãký
yk ÷ûký áZ ÂMÚkrík fhe hÌkwt níkwt yu{ sýkE ykÔÞwt níkwt.
çkkhef yLku ¾Át yð÷kufLk yu yufkøkúíkkLke þÂõík MktÃkkËLk
fhðkLkku yuf {køko Au. zkŠðLkLke yËT¼wík VíkunLkwt {wÏÞ fkhý
yk s níkwt.
Ëhuf «fkhLke {w~fu÷e nkuðk Aíkkt {kÚku ÷eÄu÷k fk{{kt
ykøkún hk¾ðkLke y™u Mk½¤e fMkkuxeLkk «Mktøkku{kt rLkhkþk
{¤u Au. ‘½ýe çkkçkíkku Lkrn, Ãký ½ýe yufrLkck’ yu fkufLkwt
Mkqºk níkwt.
MkkuÞLke yufkË Ëu¾kÞ Lkrn íkuðe yýe yÚkðk íkku yMíkhk
yøkh fwnkzeLke íkeýe Ãkkík¤e Äkh s MkkuÞLkk, yMíkhkLkk íku{s
fwnkzeLkk çkkfeLkk òzk ¼køkLku {kxu søkk fhu Au. yýe yøkh
Äkh rMkðkÞLkku íkuLkku çkkfeLkku òzku ¼køk rLkhÚkof s ÚkE Ãkzu.
yuf s fk{Lku ÃkMktË fhe íkuLke ÃkkA¤ s Mk½¤wt ÷ûÞ ykÃkðkðk¤ku
{kýMk s rðÎLkku{ktÚke ÃkkuíkkLkku {køko fhu Au y™u Víkun {u¤ðu
Au. yuf s rð[kh íkhV Mktfwr[ík ð]r¥k hk¾ðkÚke Ãký ykÃkýe
þÂõíkykuLkk rðfkMk{kt yz[ý ykðu Au. {kxu yuLkku ykÃkýu
íÞkøk fhðku òuEyu. {Lkw»ÞLkwt yükðÄkLkÃkýwt Ãký ykÃkýu íksðwt
òuEyu, fu{ fu yufkË LkËe su{ ÍÃkkxkçktÄ xufhe WÃkhÚke Lke[u
ðnu Au, íkuðku íkuLke ðkíkLkku «ðkn Ãký çkË÷kÞk fhu Au.
[k÷íkkt þe¾íkk fkuE çkk¤fLke Lksh ík{u fkuE ðMíkw WÃkh
Xuhðe þfku íkku Mkk{kLÞ heíku Ãkzâk ðøkh íku ÃkkuíkkLkk {wfk{u
ÃknkU[e sþu, Ãký íkuLkwt æÞkLk íkkuzþku fu íkhík íku Ãkze sþu.
suyku ÃkkuíkkLkk {køko{kt yk{íku{-yáZ-yÂMÚkh ÚkE
[kÕÞk fhu Au, íkuyku ÃkkuíkkLke {wMkkVhe Ãkqhe fhu íku Ãknu÷kt s
¼q÷k Ãkze òÞ Au. ÃkðLk[¬eLke ÃkuXu [k÷Lkkhk {kýMkku nt{uþkt
rLk»V¤ s òÞ Au. suLkk{kt áZ yLku rLkùÞkí{f nuíkw íkÚkk
43
SðLk SððkLke f¤k
80
SðLk SððkLke f¤k
81
zkWLkeLkk {kuxk ðnkýLke íkkuÃkku yufË{ çktÄ fhðk{kt ykðe.
ykÚke ÃkAe çkkfeLkkLke Mkt¼k¤ Mknu÷kEÚke ÷E þfkE.
MkwÔÞðÂMÚkík SðLk-ÃkAe íku øk{u íkuðwt økwýkuðk¤wt nkuÞ,
íkuLku øk{u íkuðk Mkkhk MktMfkh {éÞk nkuÞ, Ãký íku yuf y{wf
{wÏÞ {æÞ{køko{kt ðnuíkwt nkuÞ Au yLku ykí{kLke Mk½¤e økkiý
þÂõíkyku yuf s fuLÿ{kt ÷kððk{kt ykðu Au íkÚkk íÞkt íkuykuLkwt
ÞkuøÞ «fxefhý ÚkkÞ Au. fwËhík{kt þÂõíkykuLkku ÷økkh Ãký
r{ÚÞk ÔÞÞ ykÃkýu òuíkk LkÚke, fktE Ãký «khçÄ WÃkh Akuzðk{kt
ykðíkwt LkÚke. yÔÞðMÚkk{ktÚke Ãknu÷e s ðkh Mk]rüLkku fktX÷ku
VU f kÞku íÞkhÚke Ëhu f Mkku L ku h e íkkt í kýk {kxu yu f [ku ¬ Mk
ÞkusLkkLkwMkkh yuf y{wf {køko Lk¬e fhðk{kt ykÔÞku Au.
Ëhuf ÃkktËzwt, Ëhuf Vq÷, Ëhuf MVrxf yLku Ëhuf yýwLkku
Ãký ÃkkuíkkLkku yuf nuíkw Lk¬e ÚkÞu÷ku nkuÞ Au. Mk]rü{kt h[Lkk
{Lkw»ÞLke Au yLku íku{kt Ãký ykðku s nuíkw fktE Ãký þf ðøkh
sýkÞ Au.
Ÿ[wt rLkþkLk hk¾ðkLku ÞwðkLk {kýMkkuLku fnuðk{kt ykðu
Au, Ãký su rLkþkLk íkkfeLku ykÃkýu {khe þfeyu, íku s rLkþkLk
ykÃkýu hk¾ðwt òuEyu. Lkrn ½zkÞu÷k ykhMk{kt su rVhMíkkLke
ykf]rík òuE þfíkku LkÚke, íku{kt íku nÚkkuzk yLku xktfýkÚke fËe
fkuhe þfíkku LkÚke. ÄLkw»Þ{ktÚke Aqxu÷wt çkký ÃkkuíkkLkk {køko{kt
yLku ÷k÷[kuLku ðuXe ÷uðkLke þÂõík íkÚkk ®n{ík hnu÷e ykÃkýu
òuEyu Aeyu.
hMkkÞýþk†eyku fnu Au fu, ËwrLkÞkLke Mk½¤e r{÷ku yLku
Mxe{Úke [k÷íke økkzeyku [÷kððkLku òuEyu íkux÷e þÂõík yuf
yufh s{eLkLkk ½kMk{kt hnu÷e Au, Ãký ykÃkýu íkuLku Mxe{
yuÂLsLkLkk ‘rÃkMxLk hkuz’ Ãkh ÷økkzðe òuEyu, Ãký yk yufh
s{eLkLkk ½kMk{ktÚke íku þÂõík MkwMík Au yLku íkuÚke rð¿kkLkLke
árüyu íku «{ký{kt ®f{ík ðøkhLke Au.
òwËk òwËk {kýMkku yLku íkuyku su Víkun yøkh rLk»V¤íkk
{u¤ðu Au, íku{kt fux÷ku íkVkðík nkuÞ Au! ÃkkuíkkLke þÂõíkLkku yýwyu
yýw yufºk fhðkLke þÂõíkLkku s yk íkVkðík Au. ykðe þÂõík
{køko þkuÄe fkZþu yøkh {køko fhþu yLku yükðÄkLke-½ýe
çkkçkíkku WÃkh ÷ûÞ ykÃkLkkhku {kýMk íkku WÃkh[kurxÞk ¿kkLkðk¤ku
s nkuÞ Au.
zkp. {uÚÞw fnu Au fu, su {kýMk ÃkkuíkkLke þÂõík ½ýe
çkkçkík{kt rð¾uhe Lkk¾u Au, íku ÃkkuíkkLke þÂõík økw{kðu Au. íkuLke
þÂõík MkkÚku íkuLkku WíMkkn Ãký òÞ Au yLku WíMkkn ðøkh Víkun
Ãký þe heíku ÃkrhÃkqýo ÚkE þfu?
ÃkkuíkkLkk LkkLkk LkkifkMkiLÞ WÃkh ytøkúus ðnkýku íkkuÃkLkku
{khku [÷kðíkkt níkkt. íkuLke Ëhfkh fÞko ðøkh fku{kuzkuh {ufzkuLkkuyu
44
SðLk SððkLke f¤k
82
SðLk SððkLke f¤k
83
‘yk yuf s çkkçkík nwt fÁt Awt.’
MkUx Ãkku÷
‘søkík{kt znkÃký ¼hu÷e yuf s çkkçkík yufkøkúíkk Au.
þÂõíkykuLku ðuhe Lkk¾ðe íku yrLkü{kt yrLk»x çkkçkík Au.
ykÃkýk WzkWÃkýk{kt økúkBÞíkk nkuÞ fu ÷kr÷íÞ nkuÞ yu{kt fkuE
Vuh Ãkzíkku LkÚke. ykÃkýk fkuE h{íkLkk rð»kÞ yøkh ¼ú{ýkLku
su fkuE ¾Mkuzu yLku suÚke ykÃkýu ½uh sE ykøkúnÃkqðof MkkÁt fk{
fheyu, íku Ëhuf çkkçkík Mkkhe Au.’
yu{MkoLk
‘ík{khe ykt¾ ðzu ÃkkuÃk[kt MkeÄkt hk¾e ík{khe MkL{wf
ík{u òwyku.’
fnuðíkku
‘su {kýMk SðLk{kt yuf s [es {kxu «ÞíLk fhu Au íku
[esLku SðLk ÃkqÁt Úkíkkt MkwÄe{kt íku yð~Þ «kó fhe þfu Au,
Ãkhtíkw su {kýMk Ãkkuíku ßÞkt òÞ íÞkt Mk½¤e [eòu {kxu VktVkt
{khu Au, íku yk heíku íkuýu Q¼e fhu÷e Lkðe Lkðe ykþkykuLkk
V¤YÃku rLk»V¤íkk yLku Wîuøk s «kó ÚkkÞ Au.’
ykuyuLk {uhezeÚk
‘su{ su{ {kÁt ykÞw»Þ ðÄíkwt òÞ Au, íku{ íku{ {khe
Ãkqhe ¾kíkhe Úkíke òÞ Au fu {Lkw»Þ {Lkw»Þ{kt, çk¤ðkLk yLku
rLkçko¤íkk, {kuxk y™u LkkLkk{kt su ¼uË sýkÞ Au íku þÂõík-
Ãkkuíku fkuLku {khe þfþu íku òuðkLku yk{íku{ yÚkzkíkwt LkÚke, Ãký íku
íkku MkeÄwt rLkþkLk íkhV òÞ Au. ÃkkuíkkLku fÞku «fkþ ÃkMktË Au íku
òuðkLku ykfkþLkk çkÄk «fkþ íkhV ÷kun[wtçkfLke MkkuÞ ð¤íke
LkÚke. MkqÞo yktS Lkk¾u Au, ¾híkk íkkhk «fkþu Au, yLÞ íkkhkyku
Íøk{øku Au yLku íkuLku ÃkkuíkkLkk íkhV ¾U[ðk «ÞíLk fhu Au, Ãkhtíkw
íku MkkuÞ íkku ÃkkuíkkLke s «uhýkLku ð¤øke hnu Au yLku íkzfk{kt íku{
íkkuVkLk{kt fËe ¼q÷ fhíke LkÚke. íku íkku áZíkkÚke W¥kh íkhVLkk
íkkhk íkhV ð¤u Au, fkhý fu ßÞkhu Mk½¤k s{kLkk{kt çkeò
çkÄk íkkhk ÃkkuíkkLkk {nkLk {æÞ®çkËwLke ykòwçkkòw yrðhík
økríkyu [k÷u Au, íÞkhu yuf÷ku yk s íkkhku su fux÷ku Ëqh Au íku
{kýMk òýíkku LkÚke, íku ÃkkuíkkLkk 25000 ð»kko ðíkwo÷kfkh
«ðkMk{kt çkkËþkne økríkÚke ÔÞkðnkrhf heíku ÂMÚkh hneLku yuf
rËðMk Lkrn Ãký Mkifk MkwÄe [k÷u Au. yk heíku SðLkLkk {køko{kt
çkeò íkuòuhkrþ ykÃkýk ðnk÷k nuíkwÚke MkíÞ yLku fíkoÔÞLkk
ykÃkýk {køkoÚke ykÃkýLku Ëqh ÷E sðk «fkþþu, Ãký suLkku
«fkþ{kºk WAeLkku Au, íkuðku [tÿ yøkh su «fkþu Au Ãký {køko
çkíkkðíkk LkÚke íkuðk ¾híkk íkkhk, ykÃkýk nuíkwYÃk MkkuÞLku íkuLke
ykþkYÃk W¥kh íkhVLkk íkkhkÚke ¾Mkuzu Lkrn yu MktçktÄ{kt ykÃkýu
MkkðÄkLk hnuðwt òuEyu.
45
SðLk SððkLke f¤k
84
SðLk SððkLke f¤k
85
WÃk÷e ðkík Mkkt¼¤Lkkh yuf sýu fÌkwt fu, nwt ykþk hk¾wt
Awt fu ík{khk AkufhkLke «erík ðÄkhu {n¥ðLke çkkçkík WÃkh LkÚke,
Ãký ÄtÄk yLku ÃkiMkk WÃkh s Au. yu ðMíkwÂMÚkrík ík{Lku ÃkMktË
Lkrn nkuÞ.
hkuÚMk[kEÕzu sðkçk ykÃÞku fu, {Lku íkku ¾kíkheÃkqqðof íku
s ÃkMktË Au. íkuyku ÃkkuíkkLkwt íkLk, {Lk, ÓËÞ, ykí{k yLku Mk½¤wt
ÄtÄk{kt ÷økkzu yuðe {khe {hS Au yLku Mkw¾e ÚkðkLkku yu s
hMíkku Au. íkuýu yuf ÞwðkLkLku fÌkwt níkwt fu, øk{u íku yuf s ÄtÄku
Ãkfzku íkuÚke ík{u íku{kt ðÄkhu{kt ðÄkhu Víkun, ðÄkhu{kt ðÄkhu feŠík
{u¤ðe þfþku. ík{u yufe ð¾íku s ¼rXÞkhk, Lkkýkðxe, ðuÃkkhe
yLku fkheøkh Mk½¤wt Úkðk {køkþku íkku AkÃkk{kt LkkËkh íkhefu
ík{kÁt Lkk{ «rMkØ Úkíkkt ðkh ÷køkþu Lkrn.
÷ûÞLku ðuhe Lkk¾eLku ½ýe [eòu fhðe Lkrn. Ãký áZíkk
yLku ykøkún MkkÚku yuf s [es fhðe, íku yk Mk{Þ{kt sYhLke
yLku {n¥ðLke çkkçkík Au.
yk sçkhËMík WãkuøkLkk s{kLkk{kt su ÃkkuíkkLkku «ÞíLk
økw{kðu Au, íku Víkun {u¤ððkLke ykþk hk¾e þfu Lkrn.
su ÷kufku Víkun Ãkk{u Au yu rLk»V¤ òÞ Au, íkuyku ðå[u
íkuyku Ëhuf fux÷wt fk{ fhu Au íkuLkku íkVkðík nkuíkku LkÚke, Ãký fux÷wt
Mk{SLku fk{ fhu Au íkuLkku íkVkðík hnu Au. suyku ½ýe s Lkk{kuþe
ykøkún Au. yuf nuíkw Lk¬e fÞko ÃkAe, fkt íkku íkuLke ÃkkA¤ {hðwt
fkt íkku Víkun {u¤ððe yuðk yksuÞ MktfÕÃkku Au.’
Vkðu÷ çkfTMxLk
‘yuf «rík¼kLku yuf s rðãk yLkwfq¤ Úkþu.’
ÃkkuÃk
‘íkuýu íku fk{ Ãkqhk rË÷Úke fÞwO yLku íkuLku Víkun {¤e.’
ð]¥kktík
ÃkkuíkkLkk rð»ku yLku ÃkkuíkkLkk [kh ¼kEyku rð»ku çkku÷íkkt
LkuÄLk {uÞh hkuÚMk[kEÕzu sýkÔÞwt níkwt fu, VuLfVkuxo{kt y{khk
[khu {kxu Ãkqhíke søkk, Ãkqhíkku ÄtÄku LkÚke. nwt ytøkúuS {k÷Lkku
ÔÞkÃkkh fhíkku. yk¾wt çkòh suLku fçksu níkwt íkuðku yuf ðuÃkkhe
{khe ÃkkMku ykÔÞku. íku ¾hu¾h {nkLk ÃkwÁ»k níkku. íku yu{Lku
{k÷ ðu[íkkt òýu y{khk WÃkh {nuhçkkLke fhíkku nkuÞ yu{
níkwt. yuf ðkh fkuE Ãký heíku {U yuLku ¾hkçk ÷økkzâwt yLku íkuýu
ÃkkuíkkLkk Lk{qLkk çkíkkððk Lkk Ãkkze. yk ðkík {tøk¤ðkhu çkLke.
{U {khk rÃkíkkLku fÌkwt fu nwt íkku #ø÷ktz sEþ. nwt økwÁðkhu LkeféÞku.
su{ su{ nwt #ø÷ktzLke Mk{eÃk ykðíkku økÞku íku{ íku{ yu s {k÷
{Lku MkMíkku sýkðk ÷køÞku. nwt {uL[uMxh ÃknkUåÞku fu íkhík s {U
{khk Mk½¤k ÃkiMkk hkuõÞk. {k÷ yux÷ku MkMíkku níkku fu {Lku Mkkhku
LkVku {éÞku.
46
SðLk SððkLke f¤k
86
SðLk SððkLke f¤k
87
Au, Ãký {Ä ÷E sLkkh Sðzwt íkku {kºk {Ä{k¾ s Au.
ÞwðkðMÚkk{kt yLkuf ð»kkuoLkk yÇÞkMk yLku Ãkrh©{Úke ykÃkýu
øk{u íkux÷kt ®f{íke MkkÄLkku {u¤ÔÞkt nkuÞ íku fktE fk{ ykðíkkt
LkÚke. ykÃkýk ¼krð fk{fks rð»ku fkuE rLkrùík ÏÞk÷ ðøkh
òu ykÃkýu SðLkrLkðkon fheyu íkku øk{u íkuðk Mkkhk MktòuøkkuÚke
Ãký fkuE ykf»kof Ãkrhýk{ ykðe þfþu Lkrn. rðþk¤ yLku
¼ÔÞ rðMíkkh{kt íkuLkwt V¤ ykðe þfþu Lkrn.
fkuE nuíkw [kuϾku nkuðkLke þÂõíkLke ®sËøke WÃkh fux÷e
Mk¥kk nkuÞ Au? ßÞkhu fkuE Akufhku yøkh Akufhe fkuE nuíkwÚke
fk{Lke þYykík fhu Au íÞkhu íkuLkku yðks, Ãkkuþkf, Ëu¾kð yLku
Ëhuf rn÷[k÷ rLkrùíkÃkýu sýkÞ Au - çkË÷kÞ Au, su Wãkuøke
yLkuMkw¾e †eyku ÃkkuíkkLkku rLk¼kð fhu Au, íkuykuLku {nkuÕ÷k{kt
÷kufkuLkku xku¤k{ktÚke íku{Lkk Ëu¾kð ðøkuhu WÃkhÚke nwt íkhík s þkuÄe
ykÃkwt. Vkxâkíkqxâk yk÷ÃkkfkÚke ZtfkÞ Lkrn, huþ{Lke xkuÃke
su{kt ðÄkhku Lk fhe þfu, çke{khe yøkh Úkkf suLku AeLkðe Lk
þfu íkuðk Mð¿kkLk, Mð{kLk y™u Mktíkku»kLkk Ëu¾kð MkkÚku íkuyku
nhuVhu Au. ÃkkuíkkLku fÞu çktËhu sðwt Au yu su ¾÷kMke òýíkku LkÚke,
íkuLku {wMkkVhe {kxu ÃkðLk yLkwfq¤ sýkíkku LkÚke.
yuf s rð»kÞ WÃkh ÃkkuíkkLke þÂõíkyku yufkøkú fhðkÚke
Lkçk¤k{kt Lkçk¤wt «kýe Ãký fktEf fhe þfu Au, Ãkhtíkw yuf
MkkÚku rLk»V¤ òÞ Au, íkuyku Ãký {nkLk Víkun {u¤ððk çkLkíke
fkurþþ íkku fhu Au s. Ãký íkuyku yrLkÞr{ík heíku, su{ ykðu
íku{ {nuLkík fhu Au, yÚkkoíkT yuf nkÚku íkuyku y{wf h[Lkk fhu Au
yLku çkeò s nkÚku íkuLku íkkuze Ãkkzu Au. íkuyku y{wf MktòuøkLku
Ãkfze ÷E íkuLku íkfLkwt YÃk ykÃkíkk LkÚke, rLkËkuo»k ÃkhksÞ
yMkhfkhf rðsÞLkk YÃk{kt íkuyku Vuhðe þfíkk LkÚke. Ãkw»f¤
þÂõík yLku Ãkqhíkku Mk{Þ su VíkunLkku íkkýku-ðkýku Au, íku çktLku
MkkÄLkku Aíkkt ¾k÷e fktX÷ku íkuyku nt{uþkt VUõÞkt fhu Au yLku
SðLkLkku ¾hku íkkfku, Mkk[ku yLku Ãkqhku íkkfku fËe ðýkíkku LkÚkefËe íkiÞkh Úkíkku LkÚke.
SðLkLkku ¾hku nuíkw þku Au, íku ík{u íku{ktLkk fkuE Ãký yuf
{kýMkLku ÃkqAþku íkku íku fnuþu fu, þkLku {kxu nwt MkkiÚke ðÄkhu ÷kÞf
Awt, íku nwt nòw Ãký òýíkku LkÚke, Ãký Mkk[e, Mk¾ík {nuLkík Ãkh
{Lku MktÃkqýo ©Øk Au. {khe yk¾e ®sËøke MkðkhMkkts nwt ¾kuãk
fheþ, yLku nwt òýwt Awt fu {Lku fktE Ãký MkkuLkwt, YÃkwt yøkh ÷ku¾tz
íkku {¤þu s. fktE {¤u Au fu fu{, íkuLke íksðes nt{uþkt su {kýMk
hkÏÞk fhu Au íkuLku fktE Ãký {¤íkwt LkÚke. ykÃkýu su fktE
æÞkLkÃkqðof þkuÄeyu Aeyu íku s ykÃkýLku {¤u Au y™u fkuE ¾kMk
[esLke ykÃkýu ¾ku¤ fhíkk LkÚke íkku ykÃkýLku suðwtíkuðwt s {¤u
íkÚkk íkuÚke ðÄkhu {¤íkwt LkÚke. yLkuf Sðstíkw Vq÷Lke {w÷kfkík ÷u
47
SðLk SððkLke f¤k
88
SðLk SððkLke f¤k
89
ík{u Mknu÷kEÚke Ëuðíkk Mk¤økkðe þfþku.
{kLkðòríkLkk Mk½¤k {nkLk ÃkwÁ»kku yufkøkúíkkðk¤k nkuÞ
Au. ÃkkuíkkLkk nuíkw ÃkrhÃkqýo ÚkkÞ íÞkt MkwÄe íkuyku yuf s søkkyu
ÃkkuíkkLkku «ÞíLkYÃke nÚkkuzku Xkufu Au. ðíko{kLk Mk{ÞLkk Víkun{tË
{kýMkku yuf s MkðkuoÃkhe rð[khðk¤k, yuf s áZ rð[khðk¤k,
yuf s ykðuþÞwõík nuíkwðk¤k nkuÞ Au. ½ýk {kýMkku [kuðeMk
¼k»kk{kt ðkík[eík fhu Au, Ãký íku{ktLke yuf{kt Ãký sýkððk
suðk rð[kh íku{Lke ÃkkMku nkuíkk LkÚke.
yÇÞkMk{kt íku{ s ÄtÄk{kt ÷kuZwt økh{ nkuÞ íku s ð¾íku
ykÃkýu ½k {khðku òuEyu, xeÃkðwt òuEyu, yux÷wt s Lkrn, Ãký
íku økh{ hnu íÞkt MkwÄe ½k {kÞko fhðk òuEyu.
y{urhfkLkk {nkLk rðîkLkku{ktLkku yuf fnu Au. íku rðîkLk
ÃkkuíkkLkk ÷urxLk ÃkkX {kxu Ëhhkus çku f÷kf økk¤íkku. yu s ÃkkX
yuf f÷kf yLku Ãk[kMk r{rLkx{kt fhðkLkku íkuýu rLkùÞ fÞkuo
yLku Víkun ÃkkBÞku. ÃkAe ßÞkhu íku ÃkkuíkkLkwt ÷urxLk þe¾ðk çkuXku
íÞkhu ykuAk ð¾ík{kt íku ÃkqÁt fhðk yuýu ÃkkuíkkLke Mk½¤e
þÂõíkykuLkku WÃkÞkuøk fÞkuo. nt{uþLkk «ÞkuøkÚke íkuLku {k÷q{ Ãkzâwt
fu íku yuf f÷kf y™u 45 r{rLkx{kt íku ÃkkX fhe þfíkku y™u
Aíkkt Ãký íku ð¾ík{kt ½xkzku Úkðk {ktzâku. rËðMku yk fk{{kt s
ÃkkuíkkLkwt Mk½¤wt ÷ûk hkufðkÚke íku s rð»kÞ íku ËkuZ f÷kf{kt þe¾ðk
çk¤ðkLk{kt çk¤ðkLk {kýMk Ãký ÃkkuíkkLke þÂõíkyku ½ýk
rð»kÞ{kt ðe¾uhe Lkk¾u Au íkku ÃkAe íku fktE Ãký fhe þfíkku LkÚke.
xeÃkwt Ãký nt{uþkt yuf s søkkyu Ãkzâk fhu Au. íkku íku Mk¾ík{kt
Mk¾ík ÃkÚÚkhLku Ãký fku¤u Au, Ãkhtíkw ÃkkýeLkku yufkË {kuxku Lku
Wíkkð¤ku ÄkuÄ íkuLkk WÃkhÚke ÃkMkkh ÚkE òÞ Au, íkkuÃký íkuLkwt
Lkk{rLkþkLk hnuíkwt LkÚke
þÂõíkykuLku yufkøkú fhðkLkku yLku íkuLku y{wf yuf s ¾kMk
hMíku ðk¤ðkLkku yk s{kLkku Au. yuf nkuMko Ãkkðhðk¤k yuÂLsLkLke
s søkk hkufu íkuðk yuÂLsLk{ktÚke ËMk nkuMko Ãkkðh fuðe heíku
{u¤ððk íku nk÷ Mkðk÷ Au. yk Mkðk÷Lkk rLkýoÞÚke s QzðkLkk
Mkðk÷Lkku Vz[ku Ãký ykðþu. yk s heíku, yuf ÔÞÂõík ÃkkMkuÚke
Ëþ sý sux÷wwt çk¤ sLkMk{ks {køku Au. yuf s çkkçkík-øk{u
íkku íku Akuz WAuhðkLke çkkçkík nkuÞ-Ãký Ãkqhe heíku òýLkkh yLku
çkeò çkÄk fhíkkt Mkkhe heíku fhLkkhLku sLkMk{ks W¥k{ økýu
Au. ÃkkuíkkLke Mk½¤e þÂõíkyku yufkøkú fhe yu fk{{kt ðkÃkheLku
íku Mkkhk{kt Mkkhk Akuz WAuhu Au, íkku íku {kLkðòríkLku WÃkfkhf
ÚkE Ãkzu Au.
÷kÞf nuíkw {kxu áZíkk yLku ykøkúnÚke ÃkkuíkkLke Mk½¤e
þÂõíkyku MkkÚku fk{ fhu Aíkkt ®sËøke rLk»V¤ òÞ yuðku fkuE
Ãký {kýMk LkÚke. rþÞk¤k{kt Ãký MkqÞoLkkt rfhýkuLku ykýþku íkku
48
SðLk SððkLke f¤k
90
SðLk SððkLke f¤k
91
‘{Lk’ þçËLkk yûkh {kºk çku. ík{u Mkkûkh nku fu rLkhûkh
nku, yk {LkLkku Ãkkh fkuý Ãkk{e þfu Au ! su ftE A fu LkÚke íku çkÄwt
s {LkLku fkhýu.
ykÃkýk {æÞfk÷eLk frð hksuyu økkÞwt :
{Lkwt fkhý fkuE Lk òýu fnwLku fneyu {ktze hu,
ðnk÷ÃkýkLke ðkík÷ze íkku nkuÞ MkËkÞu økktze hu.
{LkLku fkhýu íkku {kýMk ‘{kýMk’ fnuðkÞku. {LkLke MkkÚku
çkwrØ, M{]rík, fÕÃkLkk, yn{T, hkøk, îu»k, yk çkÄwt Mktf¤kÞu÷wt
Au. Vq÷Lku {Lk nþu ¾Át? Vq÷kuLke ËwrLkÞk{kt fkuE £kuEz LkÚke
ÃkkõÞku. {kuMk{ yu Vq÷Lkwt {Lk Au? {Lk Ëu¾kíkwt LkÚke, Ãký yu yËuÏÞwt Ãký hnuíkwt LkÚke. Ëu¾kE ykðu yuðe yuLke yËu¾kE nkuÞ
Au.
©e{tík nkuÞ, Ãký {LkLkku økheçkzku nkuÞ, SðLkku xqtfku
nkuÞ íkku yu ©e{tík nkuðk AíkktÞ r¼¾khe Au. r¼¾khe nkuÞ
Ãký {LkÚke {Mík nkuÞ, rsøkhLkku òøkehËkh nkuÞ, ykur÷Þku Lku
y÷økkhe nkuÞ íkku yuLkk suðku fkuE ©e{tík LkÚke.
{LkLkkt fkuE ÄkhkÄkuhý nkuíkkt LkÚke. yu fkuE Ãký
xkE{xuçk÷Lku økktXíkwt LkÚke.
õÞkhuf «MkÒkíkkLke ðå[u yu WËkMk ÚkE òÞ Au. õÞkhu
¼hWËkMkeLke ðå[u hý{kt íkhýwt Vqxu fu ÃkÚÚkh{kt Íhýwt Vqxu
÷køÞku. ÃkAe íku{ktÚke Ãký 5, 10, 15 yLku 30 r{rLkx ykuAe
ÚkE. WíMkkn ðÄíkk íkuýu ÃkkuíkkLkku «ÞíLk çkuðzku fÞkuo. yu{ fhíkkt
fhíkkt Úkkuzk s {rnLkk{kt ÃkkuíkkLkku ÃkkX íku yÄko f÷kf{kt fhe
hnuðkLke ÂMÚkrík{kt ykÔÞku. ÃkkuíkkLkku ÃkkX xqtf Mk{Þ{kt þe¾ðkLkku
«ÞíLk fhðk{kt íku yufkøkúíkkLke fktEf ®f{ík þeÏÞku níkku. ¿kkLk
{u¤ððk fhíkkt ykðe (yufkøkú çkLkðkLke) þÂõík {u¤ððe yu
ðÄkhu ®f{íke Au.
[kÕMko rzfLMk fnu Au fu, Ëhuf yÇÞkMk yLku Wãkuøk{kt
fk{ ÷køku íkuðku MkneMk÷k{ík, [ku¬Mk, ÷k¼fkhf yLku {u¤ððk
÷kÞf økwý æÞkLk ykÃkðwt yu Au. ¾kíkhe MkkÚku {khu fnuðwt òuEyu
fu rðLkeík, ÄiÞoÞwõík yLku ËhhkusLke {nuLkíkðk¤k æÞkLk rMkðkÞ
{khe ÃkkuíkkLke þkuÄ yøkh fÕÃkLkkþÂõíkÚke {kÁt fk{ rçk÷fw÷
ÚkÞwt nkuík Lkrn. íkuLke VíkunLkk hnMÞ rð»ku çkesu «Mktøku ßÞkhu
íkuLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt íÞkhu íkuýu sðkçk ËeÄku fu, su fk{{kt nwt
{khe Mk½¤e þÂõíkyku ðkÃkhe þfwt íku{ nkuÞ íku{kt yuf s þÂõíkLkku
nwt WÃkÞkuøk fhíkku LkÚke.
49
SðLk SððkLke f¤k
92
SðLk SððkLke f¤k
93
zk¤e ÃkhÚke çkeò rð[khLke zk¤e Ãkh {Lk fqËkfqË Lknª fhíkwt
nkuÞ Lku?
õÞkhuf Ãkrðºk MÚk¤{kt yu yÃkrðºk rð[kh fhu Au íkku
õÞkhuf WfhzkLke ðå[u yu WÃkðLkLkku rð[kh fhu Au. {w~fu÷e yu
Au fu {LkLku ¾kLkk{kt ðnU[kíkwt LkÚke.
õÞkhuf yu ÷k÷Lkku yu¬ku ÚkE òÞ Au, íkku õÞkhuf økw÷k{.
{LkLku fþwt Ãkrðºk-yÃkrðºk nkuíkwt LkÚke. õÞkhuf yuLku ¼k÷ku
Ãký ¼kUfkíkku LkÚke, íkku õÞkhuf MkkuÞLke yýe yuLku íkeh Mk{kýe
ðkøku Au.
õÞkhuf «ð]r¥k{kt Ä{Ä{íkwt nkuÞ Au íÞkhu rLkð]r¥k Ít¾u Au
yLku ykMkkyuþLke Ãk¤{kt «ð]r¥k õÞkhuf yu ykMkkyuþLkk ð]ûk
Lke[u çk¤Ë-Aqxâk økkzk suðwt Ãkze hnu Au.
{LkLkk yLkuf r{òs Au, yLkuf htøk Au. fk®[zk suðwt Au
{Lk.
yu rðËq»kfLke su{ ¾z¾zkx nMkíkwt nkuÞ Au íÞkhu, yuLku
Ãký ¾çkh Lk Ãkzu yu{, ykt¾Lku ¾qýu yuf yktMkw [{fíkwt nkuÞ Au.
ykfkþ suðk ykfkþLke ðkýe ßÞkhu ½uhkÞu÷kt ðkˤkuÚke
økqtøk¤kÞ Au íÞkhu yu y[kLkf ðes¤e ÚkELku ºkkxfu Au.
ðhMkkËLke MkkÚku yk¾wt {u½ÄLkw»k rLk[kuðe Lkk¾u Au yLku ÄkuÄ{kh
ðhMkkËLke ðå[u y[kLkf íkzfku Q½zu yu{ Úkkuzef ûkýku {kxu
ykLktËLkku fkuE ÷Þ ÷nuhkÞ Au.
{LkLkwt fkuE Ãkkfwt økrýík LkÚke. õÞkhuf yu suLku r[¬kh
[knu Au yuLkk «íÞu yux÷ku s r[¬kh rĬkh Ähkðu Au. y™u
íÞkhu rĬkhLke ðå[u Ãký ðnk÷Lke Mkhðkýe ðAqxu Au.
{LkLku fkuE zkçkwt-s{ýwt fu þwfLk-yÃkþwfLk Ãký õÞkt nkuÞ
Au!
õÞkhuf yu yufLke-yuf ðkík çkkuÕÞk fhu Au yLku õÞkhuf
yu Mkkð [wÃk[kÃk.
{kLkðeLkk {LkLku fkuE Erík©e LkÚke.
½ýe ðkh yu ¼qíkfk¤Lkk MðÃLk{kt Mkhe Ãkzu Au, íkku õÞkhuf
¼rð»ÞLke M{]rík{kt.
ykÃkýwt {Lk ykÃkýk nkÚk{kt Ãký õÞkt nkuÞ Au?
½ýe ðkh yu ¼qíkfk¤Lkk MðÃLk{kt Mkhe Ãkzu Au, íkku õÞkhuf
¼rð»ÞLke M{]rík{kt.
ykÃkýwt {Lk ykÃkýk nkÚk{kt Ãký õÞkt nkuÞ Au?
f]»ýLku {Lk MkkUÃke çkuXu÷e økkuÃke WîðLku fnu Au, ‘WÄk,
{Lk Lkknª ËMk-ðeMk.’
{Lk íkku yuf s Au. Ãký yu ðíkuo Au õÞkhuf yLkufLke su{,
õÞkhuf yufLke su{.
Lkh Ãknu÷kt ykÃkýu ðk-Lkh níkk. yux÷u íkku yuf rð[khLke
50
SðLk SððkLke f¤k
94
SðLk SððkLke f¤k
{Lk ÃkkuíkkLke Mk{sý yLku Mk]rü MkkÚkuLkwt MkøkÃký «økx fhu Au.
yk zkÌkwt z{Át {Lk Vhe ÃkkAwt Ãkkøk÷ ÚkE òÞ Au.
LkkrÞfkLke LkkÞf {kxuLke yuf WÂõík Au :
hkíku Ãkkøk÷, Mkðkhu þkýku, yu MkksLkLku fu{ ð¾kýku?
hkíku çkku÷fku, Mkðkhu [qÃk, yu MkksLkLkkt rðÄrðÄ YÃk.
yk ‘MkksLk’ suðwt s ykÃkýk {LkYÃke MðsLkLkwt Au.
õÞkhuf {Lk ©e{tíkLkk Vxðe {qfu÷k MktíkkLk suðwt nkuÞ Au, íkku
õÞkhuf ÍqtÃkzÃkèeLkk çkk¤f suðwt.
ykÄwrLkf søkíkLkk ºký-[kh {nkLk Mksofku økktÄe,
ykELMxkELk, £kuEz yLku fk÷o {kõMko. £kuEz yu {LkLke
ËwrLkÞkLkku fk¤eLkku yu¬ku.
yk {hSðkyu {LkLkk ËrhÞkLkku íkkøk ÷uðk {kxu ½ýeçkÄe
zqçkfeyku {khe.
Ãký {Lk íkku yíkkøk yLku y{kÃk. {LkLku Ãkk{ðwt yux÷u
y{kMkLke fk¤e hkíku fk¤k ík÷ þkuÄðk suðwt fÃkÁt fk{.
yuLkwt ¼kUÞíkr¤Þwt Lku yøkkMke yðkhLkðkh ðuþ, «Ëuþ Lku
WÆuþ çkËÕÞk fhu.
VkuEzLkk SðLkLke yuf ðkík Au. £kuEz yLku yu{Lkkt ÃkíLke
yuf Mkktsu yíÞtík rðþk¤ çkøke[k{kt ÃkkuíkkLkk ËefhkLku ÷ELku
Vhðk økÞkt. ytÄkÁt Qíkhíkwt níkwt.
95
çkøke[kLkk ËhðkLku fÌkwt fu, nðu çkøke[ku çktÄ fhðkLkku
Mk{Þ ÚkE økÞku Au.
Vq÷ku Ãký ykt¾ {ª[ðkLke íkiÞkhe{kt Au.
Ãkt¾eyku Ãký {k¤k{kt stÃke sðk {kxu ykðu Au.
ykðwt ðkíkkðhý níkwt íÞkhu çkøke[kLkku ËhðkLk Ëhðkò
Ãkh ykÔÞku-íkk¤k-[kðe MkkÚku.
£kuEzLke ÃkíLke [{fe økE. yu{Lkku Ëefhku yu{Lke MkkÚku
Lk níkku.
ykðk rðþk¤ çkøke[k{kt yuLku þkuÄðku Ãký õÞkt? yu
hzðk ÷køke.
£kuEzu ÃkqAâwt fu ‘íkU yuLku õÞktf sðkLke Lkk Ãkkze níke
¾he?’
ÃkíLkeyu MknsÃkýu fÌkwt fu, {U íkku yuLku Vwðkhk ÃkkMku sðkLke
Lkk Ãkkze níke.
£kuEz ÃknkUåÞk MkeÄk Vwðkhk ÃkkMku. yu{Lkku Ëefhku íÞkt s
h{íkku níkku.
ykÃkýwt {Lk Ãký yk £kuEzLkk Ëefhk suðwt s Au.
Lkk Ãkkzeyu íkku Ëkuzu Lku nk Ãkkzeyu íkku ðktfwt Ãkkzu.
ykÃkýu yuLku ÷kzÚke çkku÷kðeyu íkku çkktzwt swyu.
ºkkz Ãkkzeyu íkku ðuð÷wt ÚkE™u ykðu.
51
SðLk SððkLke f¤k
96
SðLk SððkLke f¤k
97
ykËþo yu {øks WÃkh nt{uþkt AÃkkíke {qŠík Au yLku yk
{qŠíkyku íkkhkykuLke {kVf r¼Òk r¼Òk nkuÞ Au íkÚkk íku{Lke s
{kVf rðþk¤íkk{kt, rðMíkkh{kt yufçkeòÚke swËe Ãkzu Au.
ykfkt û kkLkk «fkhÚke SðLkLke ¾he Víku n yøkh
rLk»V¤íkk Lk¬e ÚkkÞ Au.
Mkkhk{kt Mkkhku rçkr÷Þzo h{Lkkh, Mkkhk{kt Mkkhku ½kuzku
íkiÞkh fhLkkh, Mkkhk{kt Mkkhku økkze nktfLkkh, ðkuzo Y{{kt
(hks«fhýLkk LkkøkrhfkuLku çkuMkðkLke søkk- ykuhzku) çkuMke
hks«fhýLke ðkíkku fhðk{kt fwþ¤ {kýMk, W¥k{{kt W¥k{
òwøkkhe yøkh ðÄkhu{kt ðÄkhu ÷wå[ku ÚkðkLke {kýMk WíftXk
hk¾u, íkku íku ÃkkuíkkLkk ÄtÄk{kt «rMkrØ Ãký {u¤ðu. Ãký çkeò
{kýMkku MkkÚku Mkh¾kðíkkt íkuLke ðÄkhu{kt ðÄkhu Lkk{Lkk Ãký su
{kýMk yuf «{krýf ÄtÄku ÃkMktË fhu Au yLku rLk»V¤ òÞ Au,
íkuLkkÚke Ãký n÷fe hnuþu. rð[khkuLkk fkuE òËwÚke yøkh øk{u
íkuðk MkwtËh yLku ¼ÔÞ Ëu¾kð ykÃkíkkt Vq{íkktLkk þýøkkhÚke Lke[ku
{kýMk Ÿ[ku fu y«{krýf «k{krýf çkLke þfþu Lkrn.
fux÷kf ÷kufku ÃkkuíkkLkkt Ãkkzkuþeyku fhíkkt ðÄkhu Mkkhku
Ãkkuþkf ÃknuhðkLke, íku{Lkk fhíkkt ðÄkhu Mkkhk {fkLk{kt hnuðkLke
WíftXk Ähkðu Au. hrþÞkLke {nkhkýe yLku, suýu ÃkkuíkkLkk
hkßÞLkk Mk½¤k «rík¼kþk¤e ÷kufkuLku çkhVLkk {nu÷ çkktÄðk
{LkLke økrík yf¤ Au. yk yf¤ {LkLkwt økeík ½ýwtçkÄwt
fnu Au, Aíkkt fþwtÞ LkÚke fnuíkwt. {kLkðeLkk {Lk rðþu fkuE õÞkt
fËeÞ ÃkqýoÃkýu fne þõÞwt Au?
yux÷u s ynª Ãkqýo ÚkðkLke {Úkk{ý fhíkwt yk yÃkqýo
økeík hsq fÁt Awt :
þwt ¼eíkh fu çknkh, {LkLkku fkuE Lk Ãkk{u Ãkkh.
Mkð¤u {khøk yð¤wt [k÷u, yð¤u {khøk Mkð¤wt,
yøkrýík {khk {LkLku, fnkuLku, fu{ fneLku f¤ðwt!
yuf s ðeýk, rðÄrðÄ íkkh,
{LkLkku fkuE Lk Ãkk{u Ãkkh.
hkE suðwt yu nkuÞ AíkktÞ Ãknkz suðwt yu ÷køku,
A÷tøk {khu íkkuÞu Lk¼{kt ðkz suðwt yu ÷køku.
õÞkhuf fk¤{ªZ ÃkÚÚkh yu íkku,
õÞkhuf s¤Lke Äkh,
{LkLkku fkuE Lk Ãkk{u Ãkkh.
52
SðLk SððkLke f¤k
98
SðLk SððkLke f¤k
99
ykËþoÚke n÷fe Au yu{ íku {kLku Au. yk Mkkhku-yk Wå[økk{e
ykËþo «¼wLkk Mkðofk¤MÚkkÞe ð[Lk ðøkh çkeòwt þwt Au?
{køkkohux Vq÷h ykuMkku÷e fnu Au, fu {Lkw»Þ ÃkkuíkkLkk ykËþo
ÄkuhýLku ÃknkU[e þfíkku LkÚke. y{h ykí{kLkku yu Mð¼kð Au fu
yk Äkuhý su{ çk¤ðkLk Úkíkwt òÞ, Ÿ[u Lku Ÿ[u síkwt òÞ íku{
íkuLku ðÄkhu Lku ðÄkhu Ÿ[u ÷E sðwt. rVr÷Ãk çkúwõMk fnu Au fu ßÞkhu
{kýMkLku {k÷q{ Ãkzu Au fu ®sËøke yÄeo Au, íÞkhu ¾hku {kýMk
yÄeo ®sËøke økk¤e þfíkku LkÚke, Ãký çkeS yÄeo ®sËøkeLkk
SðLkLkk Wíf]ü yÄko ¼køkLkku rð[kh íkuLku ykÔÞk s fhu Au.
ßÞkuso yur÷Þx fnu Au fu, ßÞkt MkwÄe ykÃkýk{kt Ãkqhíkwt
[iíkLÞ nkuÞ íÞkt MkwÄe ykÃkýu ík]»ýkykuLkku, EåAkykuLkku fËe
íÞkøk fhe þfeyu Lkrn yu{ {Lku ÷køku Au. fux÷ef yuðe ðMíkwyku
Au fu su ykÃkýLku MkwtËh yLku MkhMk ÷køku Au, yLku íkuLku {kxu
ykÃkýu ík]»ýk hk¾ðe òuEyu.
yu{MkoLk fnu Au fu, MkkÄkhý ËuðíkkLkku ¼zfku fuhkuMkeLkLkk
ysðk¤kLkk {køko{kt ÃkzAkÞku Ãkkzu Au yLku ðesr¤f «fkþ
ykøk¤ fuhkuMkeLkLkwt ysðk¤wt ÃkzAkÞku Lkk¾u Au. økk{zkLkku
Akufhku Lkøkh{kt òÞ yLku Mxkuh, ÷kEçkúuhe íkÚkk nkEMfq÷ òwyu
Lkrn, íÞkt MkwÄe ÃkkuíkkLkk økk{zkLkk ðkíkkðhýÚke íku Mktíkwü hnu
Au. ð¤e íku íkuLkkÚke {kuxk þnuh{kt òÞ Lkrn íÞkt MkwÄe yk LkøkhÚke
yufXk fÞko, íkuLkk suðe ykAf÷e «f]ríkLke †eyku fux÷e çkÄe
nkuÞ Au ! rzÍhkÞ÷e fnu Au : ‘Ãký su fkuE ÞwðkLk Ÿ[wt Lkrn
òwyu íku Lke[wt s òuþu, yLku su ykí{kLkwt WœÞLk Ÿ[u Lkrn nkuÞ
íkuLkwt yÄ:ÃkíkLk Úkþu yu Lk¬e Au.’
rÚkÞkuzkuh Ãkkfoh fnu Au fu, Ãkkuíku fuðk {kýMk Úkðwt òuEyu
íkuLke ¼kðLkk Ëhuf {kýMkLku fux÷ef ð¾ík ÚkkÞ Au ! su Mk½¤k
{kýMkkuLku MkwÄkhðk «ÞíLk fhu Au íku{Lkk{kt, íku{Lkk ¾hk [krhºÞ
fhíkkt yk ¼kðLkk ðÄkhu Mkkhe nkuÞ Au. fkuE Ãký {kýMk ÃkkuíkkLke
òíkÚke yux÷ku çkÄku Mktíkwü nkuíkku LkÚke fu suÚke íku fËe Ãký ðÄkhu
¿kkLke, ðÄkhu Mkkhku yLku ðÄkhu Ãkrðºk Úkðk {køku Lkrn.
ykÃkýu fuðk Aeyu, ykÃkýu fuðk Ëu¾kEyu Aeyu yLku
ykÃkýu fuðk ÚkðkLke ykþk hk¾eyu Aeyu, íku Mk½¤kt ðå[u fux÷wt
¼q÷ ¾ðzkðLkkÁt ytíkh hnu÷wt nkuÞ Au !
nkuhuMk {kºk fnu Au fu, Wíf]üíkkLke fÕÃkLkk yu {LkLkku
MktËuþku ÷kðLkkh Ëqík Au, yLku ßÞkt íku ykhkuøÞ yLku Mðk¼krðf
Ëþk{kt nkuÞ, íÞkt nwt ykøkkne fÁt Awt fu fÕÃkLkk{kt Äkhu÷e ðMíkwyku
{¤e ykðþu s.
yu{MkoLk fnu Au fu, òu fkuE Ãký ¾hk nkUrþÞkh {kýMk
MkkÚku ík{u Mkk[k rË÷Úke ðkík fhþku, íkku ík{Lku {k÷q{ Ãkzþu fu,
íkuLke f]ríkLkkt øk{u íkux÷kt ð¾ký Úkíkkt nþu íkkuÃký íku ÃkkuíkkLkk
53
SðLk SððkLke f¤k
100
SðLk SððkLke f¤k
101
rË÷Lke su W{uË çkeòLkwt fÕÞký Ãknu÷wt Mk{su Au, íku
Ÿ[k{kt Ÿ[e nkuE þfu. hÂMfLkLkk rðsÞLkwt y™u y{urhfk íkÚkk
#ø÷uLz{kt Ëhuf MkÒkkheLkk ÓËÞ WÃkh £kÂLMkMk rð÷kzoLke su
{nkLk yMkh Au íkuLkwt hnMÞ yk Au, Aíkkt ËhufLkk {w¾{kt ÃkkuíkkLkwt
Lkk{ nkuðwt yu {kýMkLke ÞkuøÞ W{uË nkuE þfu Lkrn. yu{ íkku
suykuLkk ykËþo Wå[ y™u W{Ëk nkuÞ, íkuLkk fhíkkt ÍzÃkÚke
ËkuzLkkh fux÷kf ½kuzk yLku ELkk{ {kxu MÃkÄko{kt QíkhLkkhk
{kýMkku ðÄkhu «rMkØ nkuÞ Au íkÚkk «ò ðå[u h{kíke nkuzeLke
þhíkku{kt Qíkhu÷k ykøkuðkLk «ríkMÃkÄeoykuLkkt Lkk{ Ãký Ëhuf
sý òýu Au, Ãký su †e yøkh ÃkwÁ»ku yuf øk]nLku ykVík{ktÚke
çk[kððkLku yøkh íkku yu f Ãkw º kLku økheçk ÷ku f ku {kxu L kk
Wãkuøkøk]n{kt síkku yxfkððkLku yøkh s{eLk¼kzkLkk yøkh
fu˾kLkkLkk rLkÞ{ku MkwÄkhðkLku ÃkkuíkkLke ykþkLkku yLku fkuE fkuE
ð¾íku ÃkkuíkkLkk SðLkLkku Ãký ÃkrhíÞkøk fÞuo [u, íkuLkk MkËTøkwý
Úkkuzk s yøkh yufkË çku {kýMk s òýu Au.
¾he heíku WÃkhLkkt WËknhý, su{Lkwt MkL{kLk fhíkkt søkíkLku
ykLktË ÚkkÞ Au fu, íku{Lkk SðLk{ktÚke s {¤e ykðu Au, Ãkhtíkw
feŠík rðh÷ yLku økkiý {n¥ðLke ðMíkw Au. «¼w fu su ËunLke
Lke[u ÓËÞLke ytËh òwyu Au, su Mk½¤e W{uËkuLku Mk{su Au yLku
ykí{k su WíMkknLkku ÔÞÞ fhu Au, íkuLku «{krýfÃkýu ºkksðkÚke
íku Mktíkwü hnu Au. þnuhLkku Ëeðku økk{zkLkk ËeðkLku Íkt¾ku fhe Ëu
Au, yLku çkkuMxLk íku{ s LÞqÞkufo suðkt {kuxk þnuhLke hkuþLke
LkkLkk þnuhLke Ëeðkçk¥keLku Íkt¾e Ãkkzu Au.
ykÃkýe W{uËku ykÃkýe «khçÄLke ykøkkne fhu Au.
ÞwðkðMÚkkLke ykþkyku ®sËøke{kt fËe Ãký MktÃkqýo Úkíke LkÚke.
ðíko{kLk su Mk½¤kLke fçkq÷kík ykÃku Au, íku ¼rð»Þ ykÃke þfíkwt
LkÚke. ykÃkýu fk{ Akuze Lk ËEyu íku MkkÁ «¼w ykÃkýe ykðfLkku
fux÷kuf ¼køk yxfkðe hk¾u Au. ykÃkýe W{uËku{kt y{híðLke
ykøkkne ÷¾kÞu÷e Au.
çkwÕðh ÷¾u Au fu, ¼rð»Þ{kt feŠík ¾kíkheÃkqðof {¤þu
yu rð[khÚke r{üLku ykLktË MkkÚku ÃkkuíkkLku ytÄkÃkku økkéÞku yøkh
økur÷r÷ÞkuLku fu˾kLkk{kt Ãký ykLktË {éÞku, íkku suýu {Lkw»ÞkuLku
ÃkkuíkkLkk çktÄw íkhefu økÛÞk Au, suýu íku{Lkk fÕÞký {kxu Ãkrh©{
WXkÔÞk Au, suýu ÃkkuíkkLku {kxu feŠíkLke Ëhfkh fhe LkÚke yux÷wt
s Lkrn Ãký íkuLkku ÃkrhíÞkøk fÞkuo Au, suýu ÃkkuíkkLkk ¼krð fÕÞký
{kxu ÷kufkuLkk yÃkðkË yLku ®LkËk MknLk fÞkO Au yLku ÃkhkuÃkfkh
fhðkLkk WíMkkn{kt feŠíkLku Ãký ÷kík {khe Au, íkuLku ðÄkhu {sçkqík
y™u ðÄkhu Ãkrðºk yLkw{kuËLk fu{ Lkrn {¤u? íkuLkk Ëw:¾{kt
MkktíðLk ykÃkðk yLku íkuLke ykþkykuLku xufku ykÃkðk, feŠík fhíkkt
ðÄkhu çk¤ðkLk fkuE [es íkuLku fu{ Lkrn {¤e ykðu?
54
SðLk SððkLke f¤k
102
SðLk SððkLke f¤k
103
‘yuf s ðMíkw {kxu yk¾e ®sËøke yuf÷u nkÚku s yLku
ykøkúnÚke suýu «ÞíLk fÞkuo nkuÞ íkÚkk fkuE Ãký ytþu íku Lk {u¤ðe
nkuÞ yuðku fkuE Ãký {kýMk fËe ík{u òuÞku Au? òu {kýMk nt{uþkt
ykfktûkk Lk hk¾u íkku íku WÒkík Úkíkku LkÚke. fkuE Ãký {kýMk þkiÞo,
WËkhíkk, MkíÞ, ÓËÞLkwt Mkk[kÃkýwt yk MkËTøkwýkuLke ys{kÞþ
fhu Aíkkt íku{kt íkuLku ÷k¼ Lk {¤u íkuLkku «ÞíLk rLk»V¤ òÞ, yu{
çkLku Au?’
Úkkuhku
‘søkíkLkk Lke[u sðkLkk, yðLkík ÚkðkLkk, «rík¼kLke
Mkk{u ÚkðkLkk MkwMík «ÞíLkku Aíkkt, søkíkLku WÒkík fhðwt, søkíkLku
Ãkrðºk fhðwt, ÃkkuíkkLku {¤u÷e Eïhe çkrûkMk søkíkLkku WØkh
fhðku, yu «rík¼kLkwt Ãk]Úðe WÃkhLkwt Ä{ofkÞo Au.’
«rík¼kLkwt Ä{ofkÞo òøkúík hnuðkLkwt, òuðkLkwt, LkðSðLk
yÃkoý fhðkLkwt, çk[kððkLkwt, ÃkwLkÁØkh fhðkLkwt, Ãkkuíku su fktE
fhu Au íkuÚke su {kýMk Mktíkku»k {kLku Au íku ykøk¤ ðÄe þfþu
Lkrn.
yuV.zçkÕÞw.hkuçkxoMkLk
ík{khku ÄtÄku øk{u íku nkuÞ Ãký íku{kt Ãknu÷k ykððkLkku
«ÞíLk fhku, MkkÁt fhðk{kt fkuELku ík{khkÚke ykøk¤ Úkðk Ëuþku
Lkrn.
{kÃku Au, íkuLkk rð[kh {wsçk feŠík Lk {¤u íkku rLk»V¤íkk {¤e
yuðku ÏÞk÷ ¾kuxku Au.
feŠík yu þçËLkk yðks{kt ¿kkLkíktíkwLku çk¤ðkLk fhðkLkku
y™u ÓËÞLku økh{e ykÃkðkLkku òËw Au, íkku ÃkAe fkuý yu{
Mknu÷kEÚke fne þfþu fu feŠík ¾k÷e Lkk{{kºk Au? {nkLk yLku
þÂõík{kLk {]íÞw Ãkk{u÷kykuLkku rð[kh fhíkkt ÞwðkLkku MkwMíkeLkk
rçkAkLkk ÃkhÚke çkuXk ÚkE Ÿ[k yLku ÷ktçkk fhu÷k nkÚk MkkÚku
íku{Lke s {kVf Wå[ SðLk økk¤ðk «rík¿kk fhu Au.
òuLkk çkku÷
‘{kýMk MktÃkkËLk fhe þfu íkuLkk fhíkkt ÷ûÞ ðÄkhu ÷ktçkwt
nkuðwt òuEyu. Lkrn íkku ÃkAe Mðøko þk {kxu Au?’
hkuçkxo çkúkW®Lkøk
‘suyku ÃkkuíkkLke ÞkusLkkykuLke E{khík ykfkþLke Lke[u
h[u Au íkuyku íku ½ýe Lke[e h[u Au.’
Þtøk
‘Lke[k{kt Lke[k Ÿzký{ktÚke ðÄkhu{kt ðÄkhu Ÿ[kEyu
sðkLkku {køko Au.’
fk÷koE÷
‘ykÃkýu {n¥ðkfktûkk hk¾eyu Aeyu íku yuf÷e s
ykÃkýe {n¥kk Au.’
SLk Eßs÷ku
55
SðLk SððkLke f¤k
104
SðLk SððkLke f¤k
105
ð»koLkk Ãk[eMk zku÷h yLku ¾kuhkfe MkkÚku [kh ð»ko MkwÄe íkuýu Mk¾ík
fk{ fÞwO. ÃkizkLkk {æÞ¼køk{kt Mkk÷{kt ðun ÃkkzðkLkwt íkuýu yuf
Þtºk çkLkkÔÞwt. yk Þtºk íkuLkk þuXLku ½ýwt ÷k¼fkhf ÚkE Ãkzâwt.
þk¤k{kt Ëk¾÷ ÚkðkLkk çkk¤fkuLkk MkkÄkhý n¬Lke íkuLku
Lkk Ãkkzðk{kt ykÔÞkÚke, rËðMku ÃkkuíkkLkk ÄtÄkLkwt fk{ fhe þfu
y™u Mkktsu ÃkkuíkkLkku yÇÞkMk ykøk¤ ðÄkhðk{kt {ËËøkkh ÚkE
Ãkzu íkuðe þk¤k þkuÄe fkZðk íkuýu íksðes fhe. íku ð¾íku íkuðe
þk¤k Lknkuíke, Ãký íku ÞwðkLk Mðøkík fnuðk ÷køÞku : ‘òu fËe nwt
{khk ÄtÄk{kt ykçkkË ÚkEþ yLku {Lku sYh nkuÞ íku fhíkkt nwt
ðÄkhu r{÷fík {u¤ðeþ íkku W{uËðkh Akufhkyku, ÞwðkLk Þktrºkfku
y™u fkh¾kLkk{kt fk{ fhLkkhkyku Mkktsu ¿kkLk {u¤ðe þfu íkuðe
yuf MktMÚkk LÞqÞkufo{kt MÚkkÃkðk nwt «ÞíLk fheþ.’
íkuýu ÃkkuíkkLke W{uËðkhe Ãkqhe fhe íkux÷k{kt 1812Lke
÷zkELku ÷eÄu økkzeykuLkku ÄtÄku ¼køke Ãkzâku, Ãký íkhík s
fÃkzktLku {kxu íkÚkk íkuLke çkLkkðxLku {kxu {kuxe {køkýe Úkðk ÷køke.
fÃkzkt WÃkhLke Áðktxe fkíkhe Lkk¾ðkLkk yuf ÞtºkLke Ãkexhu þkuÄ
fhe, Ãký {køkýeLku ÃknkU[e ð¤kÞ íkux÷kt Þtºk íku çkLkkðe þfíkku
Lkrn. Mkkhk rçkz÷ MkkÚku íkuýu ÷øLk fÞwO. yk †eyu íkuLke yk¾e
®sËøke{kt yuf ®f{íke híLkLkwt fk{ fÞwO.
Mkw÷un ÚkE, rðËuþe {k÷ sÚÚkkçktÄ ykððk {ktzâku y™u
yk¾hu íku økÞku. íku ¼÷ku çkwëku {kýMk økÞku ! íkuLkk çkhV
suðk Äku¤k ðk¤Lkkt òw÷Vkt, íkuLkku þktík [nuhku, íkuLkku ½hzku ½kuzku
y™u yÚkzkíke Ãkxfkíke [k÷íke íkuLke økkze nðu ykÃkýu fËe
òuEþwt Lkrn. Ãkexh fwÃkh {]íÞw ÃkkBÞku Au. ÃkkxoLk fnu Au fu, yuf
ÃkkzkuþeLkk yk þçËku LÞqÞkufo þnuh yLku MktMÚkkLkk Mk½¤k ÷kufkuLke
÷køkýe çkíkkðe ykÃku Au. nzMkLkÚke økúux ÷uõMk MkwÄe yLku MkUx
ðkuhuLMkÚke yur÷ÚkurLkÍ MkwÄe ðkðxkyku yÄeo fkXeyu Wíkkhe
Ãkkzðk{kt ykÔÞk níkk. 1883Lke Mkk÷{kt yur«÷ {kMkLkk
y{wf rËðMku íku 92 ð»ko Ãknu÷k sL{ Ãkk{u÷k yuf MkkËk
LkkøkrhfLku ykx÷wt çkÄwt MkL{kLk þk {kxu ykÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt?
ÃkexhLkk çk[Ãký{kt íkuLkku çkkÃk LÞqÞkufo{kt xkuÃkeyku
çkLkkððkLkwt fk{ fhíkku yLku òuLk sufçk yuMxhLke ÃkkMkuÚke ÷eÄu÷kt
[k{zktLke Yðktðk¤e Mkkhe xkuÃkeyku çkLkkðíkkt íku þeÏÞku.
LÞqÞkufo{kt fktE ÄtÄku þe¾ðk Ëuðk {kxu íkuLku ÃkkuíkkLkk çkkÃkLku
Mk{òÔÞku.
yuf økkze çkLkkðLkkhLku íkuýu ÃkqAâwt : ‘ík{khu íÞkt
W{uËðkhLke fkuE søkk Au?’ íkuLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu, ‘ík{u yk
fk{ fktE òýku Aku?’ sðkçk {éÞku : ‘Lkk, Mkknuçk.’ ‘fk{
fhðkLke ík{Lku íkk÷e{ Au?’ ‘nk, Mkknuçk.’ ‘òu nwt ík{Lku hk¾wt
íkku ík{u ík{khk ð¾ík{kt MkkÁt fk{ fhþku?’ Ãkexhu nk Ãkkze yLku
56
SðLk SððkLke f¤k
106
SðLk SððkLke f¤k
107
1828{kt yuf ÷k¾ yLku Ãkkt[ nòh zku÷h ykÃke íkuýu
ºký nòh yufh s{eLk çkkÂÕx{kuh{kt ÷eÄe. çkkÂÕx{kuh yLku
ykurnÞku hu÷ðu çkktÄðkLkwt fk{ íku ð¾íku [k÷íkwt níkwt Ãkhtíkw
xufhkykuLkk MÚk¤Úke y÷øk hnuðk {kxu ÷kELkLku ðktf{kt
hk¾ðkLke sYhÚke ¾[o ½ýwt s ðÄe økÞwt. ykðk ðktfk hMíkk
WÃkh yuÂLsLk Lkrn [k÷e þfu yu{ Äkhðk{kt ykÔÞwt y™u íkuÚke
þuhnkuÕzhku yk ÞkusLkk Ãkzíke {qfðkLke ðkík fhðk ÷køÞk.
ÞkusLkk Ãkzíke Lkrn {qfðk {kxu fwÃkhu ykøkún fÞkuo yLku ykðk
hMíkk WÃkh [k÷e þfu íkuðwt yuÂLsLk çkLkkÔÞwt yLku yk heíku ftÃkLkeLku
LkkËkhe{ktÚke çk[kðe.
ßÞkhu íku 60 ð»koLkku ÚkÞku íÞkhu ÃkkuíkkLkkt swËkt swËkt
MkknMk{kt hkufkÞu÷e ÚkkÃký WÃkhktík íkuLke ÃkkMku 7 ÷k¾ zku÷h
ÚkÞk níkk. íkux÷k ð¾ík{kt Ëhuf ðkuzo{kt MkktsLke þk¤kyku
(hkrºkþk¤kyku) W½kzðk{kt ykðe níke, Lku þwt fhðwt íku çkkçkíkLke
þtfkyku{kt íku níkku, íkuðk{kt íkuýu ÃkurhMkLke yLkuf rðãk-nwÒkhLkwt
rþûký ykÃkLkkh þk¤kLke ðkík Mkkt¼¤e yLku íkuýu íku WÃkhÚke
ÃkkuíkkLke ÞkusLkk ½ze fkZe. frhÞkýkLkk ÃkkuíkkLkk sqLkk MxkuhLke
søkk WÃkh Mkkík ÷k¾Lku ¾[uo íkuýu þnuhLku çkrûkMk íkhefu ‘fwÃkh
ÞwrLkÞLk’ çkktÄe ykÃÞwt. íku ÃkAe yk MktMÚkkLku Mk¾kðík fhíkku
økÞku Au y™u íkuLke yk Mk¾kðíkLkku yktfzku ðeMk ÷k¾ zku÷h
ÃkexhLke {køkýe çktÄ Ãkze. ÃkAe íkuýu Ãkuxeyku çkLkkððkLkku «ÞíLk
fÞkuo Ãký íku{kt íkuLku Víkun {¤e Lkrn. íkuýu frhÞkýkLke yuf ð¾kh
¾heËe ÷eÄe yLku yuf ð»ko ÃkAe íku ykçkkË ÚkðkLke ÂMÚkrík{kt
níkku. íkuðk{kt yuLkk yuf òqLkk r{ºku fÌkwt : ‘nwt {khk AkufhkLku
{kxu MkhuþLkwt fkh¾kLkwt çkktÄwt Awt, Ãký nwt ÄkÁt Awt fu íku{ktÚke LkVku
{u¤ððkLkwt íkuLkkÚke yøkh {khkÚke çkLke þfu íkuðwt LkÚke, Ãkhtíkw
ík{u íku [ku¬Mk fhe þfku yuðk {kýMk Aku.’ r{. fwÃkhu fÌkwt fu,
‘nwt sELku òuEþ.’
íkuLke ®f{ík 2000 zku÷hLke níke. Ãkexh fwÃkhLke ÃkkMku
÷øk¼øk íkux÷e s hf{ níke. Mkhuþ fuðe heíku çkLkkððku íku rð»ku
íkuLku fþwt ¿kkLk Lknkuíkwt yLku íku {kºk yux÷wt s Mk{síkku fu
hrþÞk{ktÚke ykÞkík Úkíkk {k÷ MkkÚku Mkh¾kðíkkt y{urhfLk {k÷
íkÆLk f[hk suðku níkku, Ãký íkuýu 20 ð»ko MkwÄe fkhfwLk, rnMkkçk
hk¾Lkkh, ðu[ký fhLkkh yøkh ykzríkÞk ðøkh fk{ fÞwO. yLku
Ëh ð»kuo yk ÄtÄk{kt íkuýu 200 zku÷h ÃkuËk fhðk {ktzâk. íkuLkkt
{kýMkku ßÞkhu Mkkík ðkøku fk{ WÃkh ykðíkkt, íÞkhu þuXLkk nkÚku
s yÂøLk [uíkðu÷ku íkuyku nt{uþkt òuíkkt, çkÃkkuh Ãknu÷kt Mkhuþ Qf¤u
íku WÃkh íku ÃkkuíkkLke òíku ÃkqhuÃkqÁt ÷ûk ykÃkíkku y™u çkÃkkuhu íku
Mkhuþ ðu[ðk þnuh{kt Lkef¤e Ãkzíkku. Mkktsu íku [kuÃkzeyku xÃkk÷{kt
çkezíkku y™u çkk¤fku ykøk¤ ðkt[íkku.
57
SðLk SððkLke f¤k
108
SðLk SððkLke f¤k
109
{ur÷çkúkLMk fnuíkku fu, MkíÞLku {U {khk nkÚk{kt Ãkfzâwt nkuÞ
íkku {khku nkÚk ¾ku÷eLku íkuLku Akuze Ëuðwt òuEyu, suÚke nwt Vhe íkuLku
Ãkfze þfwt.
rnhurf÷xMku fÌkwt Au fu, rðøkíkkuLke ykÃkýe ð]r¥k yLku
rð[kh fhðkLke ykÃkýe rðLkkþfkhf xuðku ykÃkýLku sfze hk¾u
Au. rLk{o¤ ykËþoLkk ykðuþLke ykÃkýLku ykð~Þfíkk Au.
½ýe s nkUrþÞkheÚke s Úkíkwt ðkZfkÃkLkwt fk{ nò{
yuBçkúkEMk Ãkkhuyu òuÞwt, íÞkhu íku Ãkkuíku Ëw:¾e søkíkLku Mktfx{wõík
fhe þfu íku {kxu íkuLku ðkZfkÃk fhLkkh íkçkeçkLkwt fk{ þe¾ðkLke
WíftXk ÚkE. ÃkkuíkkLkwt yk¾wt rË÷ yÃkoý fhu÷k yÇÞkMk yLku
Mkt¼k¤¼hu÷k {nkðhkÚke yk f¤k{kt QÚk÷ÃkkÚk÷ fhe þõÞku.
íkuLku {k÷q{ Ãkzâwt fu, nk÷ ÷kune ðnuíkwt yxfkððkLku ÷k÷[ku¤
fhu÷k Mkr¤ÞkÚke çktËqfLke økku¤eÚke ÚkÞu÷k ½k zk{ðkLkku yLku
ÃkAe íkuLkk Ãkh Qf¤íkwt íku÷ ÷økkððkLkku rhðks Au. ÷k÷[ku¤
íkÃkkðu÷k [ÃÃkwÚke ytøkAuËLk fhðk{kt ykðíkwt y™u þkherhf
ðuËLkkLke ÷køkýe çktÄ fhðkLke rðãk yòýe níke. Qf¤íkkt
íku÷, ÷k÷[ku¤ íkÃkkðu÷wt [ÃÃkw yLku ÷kuZkLkku Ãkkhuyu ÃkrhíÞkøk
fÞkuo, íkuLku Mkwtðk¤k, Lkh{ Ãkkzu íkuðk ÃkËkÚkkuo ðkÃkÞko yLku ½k
WÃkh Ãkkxk çkktÄe ÷kune ðnuíkwt yxfkÔÞwt. yk {kýMk ÷urxLk
òýíkku LkÚke rðîkLk zkuõxhku íkuLkku WÃknkMk fhðk ÷køÞk. £uL[
ÚkkÞ Au. ßÞkhu yk MktMÚkk ¾wÕ÷e {qfðk{kt ykðe íÞkhu çku nòh
ÞwðkLk †eÃkwÁ»kkuyu íku{kt Ëk¾÷ Úkðk yhS fhe. íÞkhÚke
fux÷ktÞ nòhku {Lkw»Þku WÃkÞkuøke SðLk økk¤ðk {kxu yk
MktMÚkk{kt sELku ÷kÞf ÚkÞkt Au. ykðk {kýMk {kxu hkßÞ Ãký
WÃkh sýkðu÷e heíku ÃkkuíkkLkku þkuf «ËŠþík fhu yu ðkMíkrðf Au.
ykËþoLkwt {n¥ð, íkuLku MktÃkkËLk fhðk {kxuLke fk¤S yLku
{nuLkíkLkwt yuf WËknhý {kºk Ãkexh fwÃkhLkwt sL{[rhºk Au.
fkuEÃký {n¥ðkfktûkk çknw Ÿ[e LkÚke. íkuLke ¼ÔÞíkk s íkuLke
þõÞíkkLke ykøkkne ykÃku Au.
rçk[h fnu Au fu, ykÃkýe ík]»ýkyku Mðøko{kt Mkw¾
{u¤ððkLke Au. su{ ½hÚke Ëqh ÚkÞu÷kt Akufhkt Ÿ½{kt hzu Au yLku
Ÿ½{kt zqMkfkt ¾kÞ Au íkÚkk íkuyku ÃkkuíkkLkkt {kíkkrÃkíkk {kxu zqMkfkt
¾kÞ Au yu{ Ãkkuíku òýíkkt LkÚke, íku{ ykÃkýk rLkïkMk Ãký
Eïh {kxu Au. ykí{kLkk yrLkðkoåÞ rð÷kÃk «¼wLku «kó
fhLkkh, WíftXk ÄhkðLkkh yLku ÃkkuíkkLke þe ðuËLkk Au yuðwt suLku
fkuE ÃkqALkkh nkuíkwt LkÚke, íkuðe «erík{ktÚke «fx ÚkkÞ Au.
{nkLk «rík¼kþk¤e {kEf÷ yuLsu÷kuLku fku÷urþÞ{Lkk
¾tzuh{kt yuf÷ku Vhíkku fkŠzLk÷ fkuŠLkMku òuÞku. ykðe heíku íku
hkufkÞu÷ku níkku íkuÚke ykùÞo Ãkk{íkkt þh{k¤ fkheøkhu W¥kh
ËeÄku : ‘{kÁt þe¾ðkLkwt [k÷w hnu íku {kxu nwt þk¤kyu òô Awt.’
58
SðLk SððkLke f¤k
110
SðLk SððkLke f¤k
111
íÞkhu fkuE Ãký fku÷us{kt «{w¾ íkhefu ÃkMktËøk fhðk{kt ykðu÷e
«Úk{ MkÒkkhe £kÂLMkMk E. rð÷kzoLkk ykí{kLkk Ÿzký{kt íkuLke
½ýe yMkh ÚkE. íkuýu ÃkkuíkkLkku ¼khu Ãkøkkh {qfe ËeÄku yLku rË÷Úke
{ãrLk»kuÄLkk ÃkûkLke rn{kÞík fhðk ÷køke. íku y™u íkuLke {kíkk
Úkkuzk ð¾ík{kt íkÆLk íktøk nk÷ík{kt ykðe Ãkzâkt. yuf rËðMku
íkuLku ðkŠ»kf 2,50,000 zku÷hLke LÞqÞkufo rMkxeLkk Lkku{o÷EÂLMxxÞwxLkk «urMkzuLxLke søkk ÷uðkLku {køkýe ÚkE. ð¤e
økheçke yLku ykVíkLke ÂMÚkrík{kt {qfLkkh r[fkøkku zçkÕÞw.
Mke.xe.Þw.Lkk «urMkzuLx ÚkðkLku Ãký íkuLke {køkýe fhðk{kt ykðe.
íkuýu çkeS søkk ÃkMktË fhe. ËMk ð»ko MkwÄe íkuýu økkzeyku{kt fk{
fÞwO. Mkhuhkþ hkusLkwt yuf ¼k»ký íku fhíke. yuf ð»ko{kt 20,000
fkøk¤kuLkku sðkçk ykÃkíke y™u yuf {rnLkk{kt ÷øk¼øk
2,000 {kE÷Lke {wMkkVhe fhíke. yk ËMk ð»ko{kt íkuýu y™uf
ÃkwMíkfku, MkUfzku [kuÃkkrLkÞkt, rLkçktÄku y™u ðíko{kLkÃkºkkuLku Ãkºk
÷ÏÞk. Mkk[k rË÷Lke {n¥ðkfktûkkÚke íku «uhkíke y¬÷ ¼hu÷e
heík, ÃkqhuÃkqhe yufkøkúíkk, þktrík y™u ykLktËe Mð¼kð, yu íkuLke
fk{ fhðkLke ÃkØrík níke.
MkkIËÞo [es Au, yu ytøkúus fkheøkhkuLku þe¾ððkLkk
«ÞíLk{kt òuLk hÂMfLku ÷øk¼øk ÃkkuíkkLke Mk½¤e r{÷fík ¾[eo
Lkk¾e níke.
rMkÃkkEyku fnuðk ÷køÞk fu, ‘ÃkkhuLku y{khe òuzu {kuf÷ku, yux÷u
y{u øk{u íku Ëw~{LkLke Mkk{u sEþwt y™u øk{u íku Úkkf MknLk fheþwt.’
yuf yý½z, yýøk{ku WíÃkLLk fhu íkuðk, ÞwÂõík ðøkhLkk
yk¤Mkw {kýMk{kt Ãký «u{Lke þÂõík fkuýu òuE LkÚke? íku Lk{ú
ðkýe{kt rLk{o¤, WíMkkne y™u ykøkúne çkLku Au, «u{ íkuLkk
ÓËÞLke ytËhLke frðíkk çknkh ykýu Au. yk yuf rð[kh, yuf
÷køkýe Aíkkt íkU fuðwt òËw fhu Au, ykÃkýu òuE þfeyu íkuðe fkuE
Ãký çkkçkíkLkku íku {kýMkLku MÃkþo ÚkÞku LkÚke, íkkuÃký íku íkÆLk
çkË÷kE òÞ Au. yk heíku yuf ykfktûkkÚke {kýMk íkÆLk çkË÷kE
òÞ Au, yuþykhk{ y™u MkwMíkeLku íku rĬkhíkku ÚkkÞ Au, Ãkrh©{
yLku ykÃkr¥kLku íku ðÄkðe ÷uíkku ÚkkÞ Au y™u ÃkkuíkkLkk rË÷Lkk
{kuxk{kt {kuxk ykðuþLku Mktíkwü fhðk {kxu hkßÞkuLku Ãký íku
n[{[kðe Lkk¾u Au. {kºk {n¥ðkfktûkkÚke ½ýk {kýMkku
«rMkrØyu yLku WÃkÞkurøkíkkLke ÂMÚkríkyu ÃknkUåÞk Au. ykfktûkk
ykøk¤ ðÄíke íkuLke EåAkykuLku ykfkþLke Ãku÷u Ãkkh ÷E òÞ
Au. òu WÆuþ çkhkçkh nkuÞ íkku, rðøkík{kt ®sËøke{kt çknw ¼q÷ku
nkuE þfu Lkrn. ík{khk nkÚk su fk{ fhu Au íkuLku ík{khk ÓËÞLkwt
«kuíMkknLk {¤ðwt òuEyu, Lkrn íkku fk{ Ë{ ðøkhLkwt Úkþu. ÓËÞ
fhíkkt nkÚk ½ýk ðÄkhu ykøk¤ ðÄe þfþu Lkrn.
1874{kt ykurnÞku{kt ßÞkhu {ãrLk»kuÄLke ÷zík [k÷e,
59
SðLk SððkLke f¤k
112
SðLk SððkLke f¤k
113
Äehu Äehu rLkhkþk MkkÚku Mkhfe Ãkzeyu Aeyu. ík{khe ÂMÚkríkLku
Ÿ[k{kt Ÿ[u rþ¾hu ÃknkU[kzðk nt{uþkt «ÞíLk fhku. SðLkLkwt
Ÿ[wt Äkuhý íkÆLk sYhLkwt Au.
çkfo fnu Au fu, ík{u {Lku Mktíkwü økw÷k{ çkLkkðku yLku nwt
ík{Lku yðLkík {kýMk çkíkkðeþ.
yuf hku{Lk ykÏÞkLk{kt yuðe ðkík Au fu E.Mk. Ãkqðuo
350{kt ¼rð»Þðu¥kkyu sýkÔÞwt níkwt fu, y{khk {trËh{kt
ÄhíkeftÃkÚke Ãkzu÷e çk¾ku÷{kt, hku{Lke {n¥kk suLkk ðzu s¤ðkE
hne nkuÞ, íku Lkk¾ðk{kt ykðu íkku íku ÃkwhkE òÞ. øk¼hkÞu÷e
{uËLke{ktÚke ÃkqhuÃkqhk çkghÚke Mkßs ÚkÞu÷ku {kfoTMk xŠfÞMk ½kuzk
WÃkh ykøk¤ ykÔÞku. íkuýu fÌkwt fu, yuf çknkËwh rMkÃkkE ËuþLke
feŠíkLkku yuf {nkLk{kt {nkLk yLku suLkk ðøkh Lk¼e Lk þfu
íkuðku Míkt¼ Au.
hku{, r«Þík{ hku{, {khe sL{¼qr{ ! íkLku {]íÞwÚke,
rðLkkþÚke çk[kððkLku, íkU su SðLk {Lku yÃkoý fÞwO Au, íku nwt
íkkhu {kxu yÃkoý fÁt Awt.
ÃkAe ÃkkuíkkLkk çknkËwh ½kuzkLku yuze ÷økkðeLku íkuýu AuÕ÷e
yLku xqtfe Mk÷k{ fhe íkÚkk Ÿze çk¾ku÷{kt íku fqËe Ãkzâku y™u
ÃkzíkktLke MkkÚku s çk¾ku÷ ÃkwhkE økE.
yuf {nkLk ÃkwÁ»ku fÌkwt Au fu, ßÞkhu nwt çkkÕÞkðMÚkk{kt
r{Mk rð÷kzo yøkh hÂMfLkLkk suðe {nkLk ykfktûkkyu,
íkuðe ykfktûkk hk¾Lkkh íku{ íkuLke ykswçkkswLkk MkðoLku Mkw¾ ykÃÞwt
Au. 13 {k ÷wE hkòLkk fÁýkhrník ÷ku¼Úke íkuLkk ÷øk¼øk
72 ð»koLkk y{÷{kt £ktMku ÃkkuíkkLkkt 10 ÷k¾ {kýMkku økw{kÔÞkt,
ßÞkhu íkuLkkÚke ºkeò ¼køkLkk ð¾ík{kt, Mk¥kk {u¤ððkLkk
LkuÃkkur÷ÞLkLkk ík]ó Lkrn ÚkE þfu íkuðk ÷ku¼Úke 50 ÷k¾ {kýMkku
økw{kÔÞkt.
ÃkkuíkkLkk nt{uþLkkt rð[khkuLke Ÿ[kEÚke ðÄkhu Ÿ[u {kýMk
fËe ÃknkU[íkku LkÚke. {kºk fkuE fkuE s ð¾ík ykfkþ{kt
WÕ÷kMkLke Ãkkt¾ku Ãkh Qzðwt íku çkMk LkÚke. ykÃkýu íkku nt{uþkt íÞkt
hnuðwt òuEyu. su Ÿ[kEyu çkeòyku «MktøkkuÃkk¥k yLkuf
{w~fu÷eyku MkkÚku sE þfu Au, íku Ÿ[kEyu su Mknu÷kEÚke hne
þfu Au, íku ¾hu¾hku {nkLk ÃkwÁ»k Au. ûkwÿ znkÃkýLke fnuðíkku
nt{uþkt ík{khk fkLk{kt Lkk¾e ík{khe Wå[ ykfktûkkyku, ík{khe
WíftXkykuLku Lkh{ Ãkzðk Ëuþku Lkrn. su økwó rLkMkhýeLkwt rþ¾h
ykt¾u fËe òuÞwt LkÚke, íku WÃkh ¢{u ¢{u ykþk ykÃkýLku ÷E
òÞ Au. ykþk ykÃkýLku su [es çkíkkðu Au íku ykÃkýLku {¤íke
LkÚke, Aíkkt ®sËøkeLku rðþk¤ árüyu òuíkkt ykÃkýu þe¾eyu
Aeyu yLku íkuÚke «ÞíLkLkku çkË÷ku ð¤e hnu Au.
ykþk ßÞkt ¾U[u íÞkt ykÃkýu sEyu Lkrn íkku ykÃkýu
60
SðLk SððkLke f¤k
114
SðLk SððkLke f¤k
115
çkÄktLku yuf yuðku ð¾ík ykðþu fu ßÞkhu feŠík {u¤ððkLke MkwtËh
¼ú{ýk yLku çknkhLkk Mk½¤k ÷k¼, ytËhLke þktrík ðøkhLkk
íkÚkk ËrhÿíkkLke, ÷k[kheLke {~fhe suðk {k÷q{ Ãkzþu. zkÌkk{kt
zkÌkk {kýMkkuyu Ãký ÃkkuíkkLkk ÓËÞ{ktÚke MðkÚko{Þ ykfktûkkyku
W¾uze Lkk¾ðk Mkt¼k¤ hk¾e Au. þuõMkrÃkÞh íku{kt Lku Ëwøkwoý{kt
yux÷ku ykuAku ¼uË òuíkku fu íkuLku MkËTøkwý økýðk {kxu íkuLkk Ëku»k
ykuAk økýkÞ yuðk MktÞkuøkkuLke sYh íku çkíkkðíkku.
yurþÞkLkk {kýMkku nòhku ð»koÚke íku{Lkk çkkÃkËkËkLkk
ð¾íkÚke [k÷íkk ykðu÷k n¤Lkk ÷kfzkÚke s{eLk ¾uzu Au y™u
ðktfk[qqtfk [kMkÚke Mktíkku»k {kLku Au. íkuðku Mktíkku»k Ãký ÞkuøÞ LkÚke,
íkuðe s heíku ík{khe þÂõíkLke çknkh nkuÞ yuðe EåAkÚke
¼h{kíkk Lkrn, íku{ su EåAkyku Ãkqýo fhðk {kxu ík{khe þÂõík
rçk÷fw÷ Ãkqhíke Lk nkuÞ íkuðe EåAkyku{ktÚke Ëw:¾ Ãkk{íkk Lkrn.
WÃkÞkuøke yøkh Mk¥kkðk¤k SðLkÚke Lkk{Lkk fkZðkLke ík{u
¾kíkheÃkqðof ykþk hk¾e þfku, Ãkhtíkw íku Ãký MðMkwÄkhýkLkk
rðþk¤ ÃkkÞk WÃkh ík{u ík{khk SðLkLke ÞkusLkk fhku íkku s.
ð¤e yu rLkÞ{ íkhefu rð¿kkLkLkk WMíkkËku L ke {kVf
{n¥ðkfktûkkLkk WMíkkËku Ãký Mktfwr[ík yLku ÃkûkÃkkíke ÚkkÞ yuðk
Mkt¼ð Q¼k ÚkkÞ Au. yLku zkŠðLk ßÞkhu ÞwðkLk níkku íÞkhu íkuLku
Mktøkeík yLku frðíkkLkku ½ýku þku¾ níkku, Ãký rð¿kkLk{kt ÃkkuíkkLkwt
níkku íÞkhu LkuÃkkur÷ÞLkLkwt SðLk {U ðktåÞwt nkuík íkku {kÁt SðLk
½ýwt s çkË÷kE òík. {khk{kt su fktE ðÄkhu{kt ðÄkhu ÚkE
þfðkLke þÂõík níke, íkuLkku ÃkqhuÃkqhku WÃkÞkuøk fhðkLke {Lku
ykfktûkk ÚkE nkuík.
{kýMkLke árü s Lke[e nkuÞ íkku íku Wå[ ðMíkwykuLke WíftXk
Ähkðe þfu Lkrn. su Ÿ[kEyu ykÃkýu ÃknkU[e þfeyu Lkrn íkuðe
Ÿ[kEyu sðkLke WíftXk y™u ík]»ýkyku íkuýu ykÃkýk{kt {qfe s
LkÚke. Ÿ[u Lku Ÿ[u sðk{kt SðLk ÔÞíkeík fhku. su fktE ykÃkýu
{u¤ðeyu Aeyu, íku ykÃkýLku SðLkþi÷Lkk Wå[{kt Wå[ rþ¾hu
su ðkíkkðhý{kt {nkLk ykí{kyku rLkðkMk fhu Au íÞkt sðkLku
ykÃkýLku rLk{tºký fhu Au. ykþk Ãký, ykþk Ãkqhe Ãkkzðe þõÞ
Au yu çkíkkðLkkh [es Au. SðLk økt¼ehíkk MkkÚku, Mkå[kEÚke
ykøkún MkkÚku ÔÞíkeík Úkðwt òuEyu, SðLk fktE yk¤MkwLke h{ík
yøkh rðLkkuË ykÃkLkkh y™u ÃkAe ¼q÷e sðkLkwt suðwt VkhMk
LkÚke. SðLk MkíÞ Au. su MkíÞ {kxu ykÃkýe ÃkqhuÃkqhe sðkçkËkhe
Au, íkuðwt MkíÞ Au yLku ykfkþ íkkhkÚke ¼hÃkqh Au íku fhíkkt Ãký
rðþu»k fíkoÔÞkuÚke ¼hÃkqh Au. ykÃkýu suLku {n¥ðkfktûkk fneyu
Aeyu, íku øk{u íkuðe rðþu»k ytþ{kt nkuÞ íkkuÃký íkuLku ðÄkhu fne
þfkÞ Lkrn, fkhý fu òu ík{u ík{kÁt «kóðÞ {u¤ðe þfþku
Lkrn íkkuÃký ík{u su «ÞíLkku fhþku íkuÚke ík{Lku Mkw¾ s {¤þu.
61
SðLk SððkLke f¤k
116
SðLk SððkLke f¤k
SðLk rLkøko{Lk fÞko ÃkAe þuõMkrÃkÞhÚke íkuLku ftxk¤ku ykðíkku
yu{ íkuLku {k÷q{ Ãkzâwt. íku fnuíkku fu, íkuLku ÃkkuíkkLke ®sËøke Vhe
økk¤ðk {kxu {¤u, íkku íku Ëhhkus frðíkk ðkt[u y™u Ëhhkus
frðíkk Mkkt¼¤u, suÚke ykðe çkkçkíkkuLke fËh fhðkLke ÃkkuíkkLke
þÂõík økw{kðe Ëu Lkrn.
òwr÷Þk ðkuzo nkuyu fnu Au fu, Ëhuf ®sËøke{kt fux÷ef
¾hu¾he ¾k÷e søkkyku nkuÞ Au fu su ykËþoÚke ¼hkðe òuEyu,
yøkh íku{ Lk ÚkkÞ íkku íku nt{uþkt rLk»V¤ y™u ÷k¼ ðøkhLke
hnuðe òuEyu.
rçk[h fnu Au fu, {kýMk ykfktûkk hk¾u Aíkkt «økríkLkku
Mk{Þ ykðu íÞkt MkwÄe íku Ãkqýo heíku Mktíkwü hne þfu. Qzðwt yLku
ykhk{ ÷uðku yu yuf s Mktíkku»k ð]r¥kLkku rð¼køk Au.
117
{k¤k Lkt. 4
rðsÞíkk çkLkðkLke xuð Ãkkzku
SðLkLkku Ãknu÷k{kt Ãknu÷ku yuf çkkuÄ yu Au fu ÃkhksÞ{ktÚke
rðsÞ {u¤ðíkkt þe¾ðwt. Lkh{ Ãkkze Lkk¾u íkuðe ykÃkr¥kÚke {kýMk
ßÞkhu ½ýku s Wîuøk Ãkk{u yLku {qtÍkÞ íÞkhu íkuýu ®n{ík yLku
Äehs Äkhý fhðkt òuEyu yLku rLk»V¤íkkLke-ÃkhksÞLke
ÂMÚkrík{ktÚke, ¼krð rðsÞLkkt ík¥ðkuLke þkuÄ fhðe òuEyu. suyku
Víkun Ãkk{u Au yLku rLk»V¤ òÞ Au, íkuyku ðå[uLkku íkVkðík
yk{ktÚke Lkef¤e ykðu Au. fkuE Ãký {kýMkLke íkw÷Lkk ík{u íkuLke
rLk»V¤íkk ðzu fhe þfku Lkrn íku rLk»V¤íkkLkku Ãký þku WÃkÞkuøk
fhu Au, íku ík{khu òýðwt òuEyu. rLk»V¤íkk{ktÚke Ãký íku fktE
økúný fhe þõÞku fu? íku{ktÚke íkuýu þwt þwt {u¤ÔÞwt?
fkuE Ãký ÞwðkLkLke Ãknu÷e rLk»V¤íkk nwt çknw hMk MkkÚku
íkÃkkMkíkku hnwt Awt. íku íkuLkk SðLkLkwt ËÃkoý Au, Víkun {u¤ððkLke
íkuLke þÂõíkLkwt íku «{ký çkíkkðe ykÃku Au. íku rLk»V¤ økÞku yux÷e
nfefík{kt {Lku fktE òýðk suðwt ÷køkíkwt LkÚke, Ãký íkuýu íkuLkk
62
SðLk SððkLke f¤k
118
SðLk SððkLke f¤k
119
fk{, ÃkkuíkkLkku nuíkw Ãkkh Ãkkzâku. ykðk ÃkhksÞLke Lkiríkf yMkh
½ýk rðsÞ fhíkkt Ãký ðÄkhu çk¤ðkLk nkuÞ Au. ykx÷k çkÄk
®f{íke «kýLkku ¼kuøk ykÃkðk{kt ykÔÞku yu ðkík ¾he Au, Ãký
íkuÚke òwzeykuLku MðkíktºÞ {éÞwt.
òwzkMkLkk ¼kEyku òuLkkÄLk yLku MkkE{Lku íkuLku íkuLkk
rÃkíkkLke fçkh{kt Ëkxâku y™u íkuýu ykht¼u÷wt fkÞo íkuykuyu ÃkrhÃkqýo
fÞwO. ßÞkhu MkkE{Lk {hý ÃkkBÞku, íÞkhu Ãknu÷ktLkk Mk{Þ{kt
òw÷{ ík¤u ËçkkÞu÷k-[tÃkkÞu÷k ÞnqËeyku Ãkqðo{kt MkðoÚke ykçkkË
÷kufku ÚkE Ãkzâk. Ëuð¤Lkku SýkuoØkh fhðk{kt ykÔÞku yLku
{ufuçkeÍLkkt Ãkhk¢{Úke, ÃkkuíkkLkk ÃkqðoòuLkk Ãkrðºk Mkt«ËkÞLkk
hûký {kxu Mkðo fktE fhðkLkwt, {hý Ãkk{ðkLkwt çk¤ ík{k{ ÷kufku{kt
ykÔÞwt.
hku{Lke ºkkMksLkf nfq{ík{ktÚke ÃkkuíkkLkk ËuþLku {wõík
fhðk{kt ÷ktçkk yLku {kÚkwt ðuøk¤wt {qfeLku fhu÷k rLk»V¤ ÞíLk ÃkAe
ðŠMkLs xkurhLMk yuðe þhíku MkeÍhLku þhýu ÚkÞku fu íkuLkk ÷~fhLku
fktE Ãký Eò ðøkh MðËuþ sðk Ëuðwt. A ð»ko MkwÄe íkuLku fuË
hk¾ðk{kt ykÔÞku. þnuLkþknLke Víkun çkíkkððk {kxu íkuLku çkuzeyku
Ãknuhkðe, hku{Lke fu˾kLkk{kt íkuLku {khe Lkk¾ðk{kt ykÔÞku,
Aíkkt ¾qçke yu níke fu økur÷f MkhËkhku{kt ðÄkhu{kt ðÄkhu çknkËwh
yLku W{hkð rË÷Lkku fÞku MkhËkh níkku yu{ ÃkqAðk{kt ykðíkwt
ÃkhksÞ Mk{Þu fuðe ð]r¥k Äkhý fhe? íkuýu ÃkAe þwt fÞwO? íku rLkhkþ
ÚkÞku? íku fktE AwÃkkððk ÷køÞku. íkuýu þwt yuðwt yLkw{kLk çkktæÞwt fu
íkuýu ÃkkuíkkLkkt ÄtÄk{kt ¼q÷ fhe níke Lku çkeò fk{{kt Ãkze økÞku
níkku? yøkh íkku íku Vhe òøkúík ÚkÞku y™u su rLkùÞ{kt ÃkhksÞLkwt
Lkk{ nkuíkwt LkÚke íkuðk rLkùÞ ðzu íku Vhe fk{u ÷køke økÞku?
nt£e zuðe fnuíkku fu, nwt yuf fwþ¤ nkÚk[k÷kfeLke rðãk
òýLkkh çkLÞku LkÚke íku {kxu EïhLkku yk¼kh {kLkðku òuEyu,
fkhý fu {khe ðÄkhu{kt ðÄkhu {n¥ðLke Mkq[Lkk rLk»V¤íkk{ktÚke
{¤e Au.
òwzkMk {uf÷eçkeyMkLke ÃkkMku {kºk ykXMkku rLk{fn÷k÷
{kýMkkuníkk, ßÞkhu Mkk{uLkk MkeheyLk ÷~fh{kt 20,000
{kýMkku níkk. yk ÂMÚkrík{kt ßÞkhu ÃkkAk nXðkLku íkuLku ykøkún
fhðk{kt ykÔÞku íÞkhu íkuýu fÌkwt fu, yu{ nwt fËe fheþ Lkrn. nwt
fËe ÃkkAku nXeþ Lkrn, ð¾ík ykÔÞu y{u y{khk ¼kEyku
{kxu {heþwt Ãký y{khe ykçkYLku f÷tf ÷økkððk ËEþwt Lkrn.
r{Mk Þtøk fnu Au fu, ÷zkE ½ýk ÍLkqLk MkkÚku [k÷íke
níke. Úk{kuoÃke÷e ykøk¤ 300 ðeh Lkhku su ÍLkqLkÚke ÷zâk
níkk íkuðe s yk ÷zkE níke, yLku íkuLkwt Ãkrhýk{ Ãký íkuðwt s
ykÔÞwt. òqzkMk yLku íkuLkk 800 {kýMkku hýûkuºk{ktÚke ÃkkAk
nXâk Lkrn, hýûkuºk WÃkh s {hý ÃkkBÞk, Ãký íku{ýu ÃkkuíkkLkwt
63
SðLk SððkLke f¤k
120
SðLk SððkLke f¤k
121
÷køkíke LkÚke.
nuLkúe ðkuzo çke[h fnu Au fu, ÃkhksÞÚke nkzfk{kt [f{fLke
yLku MLkkÞw{kt nkzfktLke fXýkE ykðu Au, íkuÚke {kýMkku yrsík
çkLku Au. ËwrLkÞk WÃkh su{Lkwt «¼wíð Au íkuðk ðeh Lkhku yk
ÃkhksÞLke ÂMÚkrík{ktÚke WíÃkLLk ÚkkÞ Au, ÃkhksÞÚke zhíkk Lkrn.
fkuE Ãký Mkkhk fk{{kt ík{khku ÃkhksÞ ÚkkÞ íÞkhu Mk{sðwt fu
nðu rðsÞ Mk{eÃk Au.
ykøkún yLku áZ rLkùÞLke ¾he fMkkuxe rLk»V¤íkk Au.
fkt íkku ®sËøke íkuÚke f[hkE òÞ Au yøkh MktøkeLk çkLku Au. fkuE
Ãký ¾kuxkLke þkuÄÚke, ¾Át þkuÄðkLke ð]r¥k ykÃkýLku ÚkkÞ Au
yLku Ëhuf Lkðk yLkw¼ðÚke ykÃkýLku fktE Lku fktE ¼q÷ sýkE
ykðe ykÃkýLku íku MkwÄkhðkLke yLku Mkt¼k¤Ãkqðof íkuÚke Ëqh
hnuðkLke íkf {¤u Au. yu heíku rLk»V¤íkk yu íkku yuf «fkhLkku
Víkun {u¤ððkLkku hks{køko Au, yu{ fkxoTMk fnu Au.
yu.çke.ykÕfkux fnu Au fu, ½ýu ¼køku ykÃkýe Ãkze
¼ktøku÷e r«Þ ÞkusLkkyku ykÃkýLku Mðøko{kt «ðuþ fhkðu Au yLku
ykÃkýLku yu{ {k÷q{ Ãkzu Au fu, ykÃkýe rLk»V¤íkk, ¾he heíku
rLk»V¤íkk Lkrn, Ãký Víkun s níke. su {kýMk Mkk[ku yLku
«{krýf Au íkuLkwt SðLk fËe Ãký rLk»V¤ Lkeðzíkwt LkÚke. su
fkÞo{kt, su Ãkûk{kt MkíÞ íku Ãkûk fËe rLk»V¤ Lkeðzþu Lkrn.
íkku ‘ðŠMkLs xkurhLMk’ rMkðkÞ çkeòLkwt Lkk{ fkuE Ãký ÷uíkwt Lkrn.
ÃkkuíkkLku çkk¤e {qfðkLkk Míkt¼ ykøk¤ rhz÷e yLku
÷urx{h Q¼k níkk. ÷urx{hu fÌkwt níkwt : ‘{kMxh rhz÷e ! rVfh
fhíkk Lkrn, {hË çkLkku, yksu #ø÷uLz{kt, «¼wf]ÃkkÚke ykÃkýu
yuðe hkuþLke «fx fheþwt su {Lku rðïkMk Au fu, fËe çkwÍkþu
Lkrn. íku s{kLkkLke yMkrn»ýw ð ] r ¥k Mkk{u MkU f zku WÃkËu þ
ykÃkðk{kt ykðu÷ Ãký ÷urx{hLkkt yk ð[LkLkk Ëhuf þçËLke
íkuLkk fhíkkt ðÄkhu yMkh ÚkE níke. ÷kufku{kt yux÷ku çkÄku økwMMkku
«fx ÚkÞku fu, çku ð»ko fuL{hLku çkk¤e {qfðk çkkË, çkeò Úkkuzk
WÃkh s yk «fkhLkku y{÷ fhðk{kt ykÔÞku yLku íku Úkkuzk {kxu
Ãký yu{ fnuðkÞ Au fu, íkuykuLkk WÃkh økwó heíku fk{ [÷kððk{kt
ykðíkwt. hkºkeyu íkuykuLku çkk¤e {qfðk{kt ykðíkk y™u yk
«fkhLkkt yLÞkÞ yLku rLkËoÞíkkÚke ÷kufku økwMMku ÚkE çk¾uzku fhþu
yuðe ÄkMíkeÚke yk Mk{Þu ykswçkksw MkirLkfku Ãký hk¾ðk{kt
ykðíkk.
ÃkkuíkkLkkÚke çkLkíkku Mk½¤ku ÞíLk fÞko ÃkAe Ãký fkuE ÞwðkLk
MktÃkqýo heíku rLk»V¤íkk Ãkk{u yLku Vhe Vhe yM¾r÷ík ®n{ík
yLku çkuðzk WíMkkn MkkÚku Vhe VheLku ÞíLk fhu yu{kt fktEf
¼ÔÞíkk, fktEf «kuíMkknf ík¥ð yð~Þ sýkÞ Au. rLk»V¤íkkÚke
su ÞwðkLk rLkhkþ Úkíkku LkÚke, íkuLkk ¼krð {kxu {Lku fktE ÄkMíke
64
SðLk SððkLke f¤k
122
SðLk SððkLke f¤k
123
ð[Lk ykÃÞwt y™u {fkLkLkk ¼kUÞíkr¤Þu çkkhýkt çktÄ fhe
y¾íkhk fhðk {ze økÞku. ÃkkuíkkLkkt nrÚkÞkh íkuýu Ãkkuíku s
çkLkkððkt Ãkzíkkt. ÃkkuíkkLkk íkkh Ãký íkuýu Ãkkuíku s ¾U[ðk Ãkzíkk.
fkhý fu íku ð¾íku [eòu ðu[kíke {¤e þfíke Lkrn. yk¾ku rþÞk¤ku
íkuýu Ãkkuíku nÚkkuzk XkufðkLkwt yLku ½zðkLkwt fk{ [k÷w hkÏÞwt yLku
yk¾hu íkuLkwt Þtºk Víkun{tË Lkeðzâwt.
r{. r{÷h suýu Úkkuzk s ð¾íkÚke r{rMkMk økúeLk MkkÚku
÷øLk fÞwO níkwt. íkuýu yk Þtºkku Ãkqýo fhðk, íkuLku {kxu Ãkuxtx yLku
ÂÔnxLkeLkk yzÄk ¼køkLkk ¼køkeËkh Úkðk {køkýe fhe. ÷kufku
yk yËT¼wík Þtºk òuðk ykÔÞk, Ãký íkuLku Ãkuxtx Lk {¤u íÞkt MkwÄe
íku çkíkkððkLku r{÷hu Lkk Ãkkze. fux÷kf ÷kufku hkºkeyu íku {fkLk{kt
ÃkuMke økÞk yLku SLk WÃkkze økÞk. yk ¼køkeËkhkuLku íkhík {k÷q{
Ãkzâwt fu, íku{Lkk Lk{qLkk WÃkhÚke çkLkkðu÷kt SLk çkòh{kt ðu[kíkkt
níkkt. r{. ÂÔnxLkeyu LÞqnuðLk{kt yuf fkh¾kLkwt W½kzâwt Ãký
íkuLke ÷ktçke çke{khe íkuLku ½ýe s Lkze yLku ÃkuxtxLke Yyu {ktzu÷k
Ëkðkyku{kt íkuLkk yLku r{. r{÷hLkk Mk½¤k ÃkiMkk ¾ðkE økÞk.
ÂÔnxLke Vhe {ktËku Ãkzâku yLku {ktËøkeÚke QXðkLke íkiÞkhe{kt
níkku íkuðk{kt íkuLkwt fkh¾kLkwt íkuLkkt Þtºkku yu fkZu÷k Y {kxu Lkk
Ãkkze. íku #ø÷uLz økÞku yLku íkuýu #ø÷uLzLkkt fkh¾kLkktðk¤kykuLkku
yk rð[kh Vuhðe LkkÏÞku íkÚkk íkuLkk fkpxLk SLkLke Vhe {køkýe
rLk»V¤íkk ykÃkýk{kt su ftE MkkÁt nkuÞ íkuLku ð¤øke Lkrn hnuðk{kt Au.
hu÷u rLk»V¤ økÞku, Ãký çknkËwhe¼Þko «ÞkMk yLku Wå[
[krhºÞ MkkÚku íkuLkwt Lkk{ nt{uþ {kxu òuzkÞu÷wt hÌkwt Au. fkuMkÚkLku
Víkun {¤e Lkrn, Ãký íkuLke Wå[ fkhrfËeo, íkuLkkt ykðuþ¼Þko
ð[Lkku yLku íkuLke ykËþo rLk{fn÷k÷e y™tík fk¤ MkwÄe hnuþu.
ykufkuLku÷Lku íkuLkk fkÞo{kt Víkun {¤e Lkrn, íkuLkku nuíkw Ãkkh Ãkzâku
Lkrn, Ãký íkuýu ðõíkk íkhefu, MðËuþkr¼{kLke Lkh íkhefu
MðkíktºÞLkk ÃkÞøktçkh íkhefu y{h feŠík {u¤ðe.
yk árüyu òuíkkt ÍuLkkuVLkLkkt 10,000 {kýMkku ÃkkAkt
nXâkt yu íku{Lke feŠíkLkku «fkþ yu÷ufTÍktzhLkk rðsÞ fhíkkt
Ãký ðÄe òÞ Au. Mkh òpLk {qh ¢qhLLkk íkhV ÃkkAku nXe økÞku
yu{kt ðkp®þøxLkLkk rðsÞ sux÷wt økkihð hnu÷wt Au.
Wí¢ktríkLkk Mk{Þ{kt ÃkkuíkkLkk ÃkríkLkk nkÚk Lke[u fk{
fhLkkh fux÷kf y{÷Ëkhkuyu yu{ fÌkwt fu fÃkkrMkÞkÚke Y òwËwt
Ãkkzðk{kt yux÷e {nuLkík yLku ¾[o ÷kðu Au fu Y MkwÄkhðkLkwt fk{
ykøk¤ ðÄkhðwt yu yþõÞ Au, íÞkhu r{MkeMk økúeLku fÌkwt fu,
{khk ÞwðkLk ÔnexLke MkkÚku yk MktçktÄ{kt ík{u ðkík fhku, íku øk{u
íku fk{ fhe þfþu.’
íku ÞwðkLku fÌkwt fu, ‘{U Y yøkh fÃkkrMkÞk fËe òuÞk LkÚke,
Ãký {khkÚke yk MktçktÄ{kt su fktE çkLkþu íku nwt fheþ.’ yuðwt íkuýu
65
SðLk SððkLke f¤k
124
SðLk SððkLke f¤k
125
fhe níke. íkuLke þkuÄÚke Ërûký{kt yøkkW fhíkkt YLke ÃkuËkþ
nòhøkýe ðÄe økE yLku Mkthûkf {íkðk¤kykuLkk fnuðk {wsçk
ÞwLkkExuz MxuxTMkLku yuf yçks zku÷h íkuÚke {¤ðk ÷køÞk.
SðLkLkk {nkLk ÞwØ{kt ÃkhksÞ Ãkk{u÷k ÷kufkuLku yk [rhºk{ktÚke
fuðwt «kuíMkknLk {¤u Au !
r{MkeMk Mxku fnu Au fu, yk søkík{kt Ãký ELMkkVLkku rËðMk
ykðþu yLku fkËð{kt f[zkíkk feŠík{kLk æðsLke {kVf Äq¤
Lke[u ËxkÞu÷kt Lkk{ «òykuLke árüyu feŠík {u¤ðíkkt sýkþu.
VkLkkuoE÷ nk÷{kt VUfðk{kt ykðu÷kt #zkt, çkíkkððk{kt ykðu÷e
yðøkýLkk y™u ríkhMfkhLke, økurhMkLk y™u rVr÷ÃMku rçk÷fw÷
Ëhfkh fhe Lknkuíke. ¼k»kýLkkt MÚk¤ku{kt {khðk{kt ykðíkkt
{nu ý kt yLku fhðk{kt ykðíkkt ríkhMfkhLkk Ãkku f khLke
zu{kuÂMÚkrLkMk, fhuLk y™u rzÍhkÞu÷eyu rçk÷fw÷ Ëhfkh fhe
Lknkuíke. {n¥kkLke þÂõík íkuyku òýíkk níkk yLku íkuyku {kLkíkk
níkk fu, yuðku ð¾ík ykðþu s fu ßÞkhu Mkki íku{Lku Mkt¼k¤þu.
yÃk{kLkÚke, yíÞtík WîuøkÚke, ÃkhksÞÚke ÚkÞu÷e òøk]ríkÚke ðÄkhu
¼ÔÞ ðõík]íð fhðkLkku íku{Lku ðuøk {¤íkku. MkkÄkhý {kLkrMkf
çktÄkhýðk¤k {Lkw»Þku su Ëu¾eíke nkhÚke nt{uþkt çkku÷íkk çktÄ
ÚkE òÞ, íkuðe nkhÚke yk {kýMkku{kt íkku yuðwt MktfÕÃkçk¤ WËT¼ð
Ãkk{íkwt fu ykuxLkku yLkw¼ð íku{Lku Úkíkku s Lkrn. Lkçk¤k,
Úkðk ÷køke. íku L kw t Ãku x t x íkku z Lkkh Mkk{u L kk yu f Ëkðk{kt
ßÞkuŠsÞkLke ßÞwheyu íkuLke rðÁØ [wfkËku ykÃÞku. yk [wfkËkLku
÷eÄu çkòh{kt Lkf÷e SLk ðÄkhu ykððk ÷køÞkt. yk¾hu
1807{kt íkuLkk ÃkuxtxLku AuÕ÷k ð»ko{kt yuf ËkðkLkku [wfkËku íkuLkk
÷k¼{kt ykÔÞku.
ss òpLMkLku [wfkËku ykÃkíkkt fÌkwt níkwt fu, ËrûkýLkk
hkßÞLke ytËhLkku ík{k{ ¼køk Lkçk¤ku Ãkzíkku síkku níkku yLku
íÞktLkk hneþkuLku WãkuøkLkwt fktE MkkÄLk Lkrn nkuðkÚke íkuyku çknkh
sðk ÷køÞk níkk, ßÞkhu yk ÞtºkLke þkuÄ ÚkðkÚke íku{Lkk {Lk{kt
rð[khku y™u {køkkuo WËT¼ÔÞk yLku yk¾k Ëuþ{kt ¾¤¼¤kx
ÚkE hÌkku. çkk¤fÚke íku ð]Ø {kýMk MkwÄe y{Lku yuLku ÷eÄu Wãkuøk
{éÞku Au, økheçkeÚke suyku Lkt¾kE økÞk níkk yLku MkwMíke{kt
zqçke økÞk níkk, íkuykuyu MktÃkr¥k íku{ s MkL{kLk {u¤ÔÞkt Au,
y{khkt Ëuðkt Lkef¤e økÞkt Au, y{khe ÚkkÃkýku ðÄe Au. y{khe
s{eLkkuLke ®f{ík ºký økýe ÚkE økE Au, ÃkkuíkkLkk ËuþçktÄwykuLkk
yLÞkÞLku ÷eÄu, rLkðkonLku {kxu ÂÔnxLkeLku yuf çkeò «fkhLkk
Wãkuøk{kt ÷køkðwt Ãkzâwt, Aíkkt søkíkLke {kuxk{kt {kuxe SLkku{ktÚke
yuf, íkuLkk Ëu¾íkk ÃkhksÞ{ktÚke WËT¼ð Ãkk{e. yuf Mkþõík
{kýMk yk¾k rËðMkLke {nuLkíkÚke yuf þuh Y MkkV fkZe þfu
íkuLku çkË÷u MkUfzku hík÷ Y MkkV fhe þfu íkuðe ÞkusLkk íkuýu WíÃkLLk
66
SðLk SððkLke f¤k
126
SðLk SððkLke f¤k
127
÷~fhLke ykøk÷e çkkswÚke ÃkkA÷e çkkswyu síkk hÌkk níkk yLku
hks«fhýe ÃkwÁ»kku ÃkkuíkkLku Ëuþ [kÕÞk økÞk níkk. ykÃkýe
«òLke òu¾{Lkk Mk{ÞLke ytÄkhe hkºke{kt ðes¤eLkk [{fkh
suðe íku nkh níke, suÚke ykÃkýk ÷~fh{kt rLkçko¤íkk õÞkt níke
íkuLkku yk¼kMk ykÃkýLku ÚkÞku níkku. hksfeÞ {n¥ðkfktûkk
ÄhkðLkkhkLkkt {w¾Lkwt íku yuf ËÃkoý níkwt.
suyku ËwrLkÞk{kt rLk»V¤ Lkeðzâk Au íku{Lku {kxuLkwt MÚkkLk
½ýu ¼køku Mðøko Au. ÃkkuíkkLkk yr¼«kÞ {kxu SðLk yÃkoý
fhLkkh, suykuyu rðsÞLku çkË÷u ðuËLkk s {u¤ðe Au íku{Lke,
rðsÞ{k¤k ðøkhLkk ðehLkhkuLke yLku su{Lkk VíkunLkk ztfk
ðkøÞk LkÚke íkuðk rðsuíkkykuLke ÃkkuíkkLkk {nkLk ÃkwÁ»kku íkhefu
søkík fËh Lk fhu íkku søkík yktĤwt s fnuðkþu.
fkuE Ãký SðLkLkk «kht¼{kt y¾tz heíku, yM¾r÷ík heíku
rðsÞ s {éÞu òÞ Au íkku íku Ãký òu¾{ ¼hu÷wt Au, Ãknu÷e
{nkLk SíkÚke MkkðÄ hnku, íku rLk»V¤ Ãký Lkeðzu. ÃkkuíkkLke Ãknu÷e
SíkÚke {kýMkLku nË çknkhLkku rðïkMk ykðu Au íkuLkkÚke ½ýk
{kýMkku ¾hkçk ÚkE økÞk Au. Ãkðoíkku{ktLkwt ykuf ð]ûk-íkkuVkLk{kt
íkuLke {økYh xku[ s{eLkLku ykðeLku yzu íÞkt MkwÄe Ĭu [zu Au,
Íku÷kt ¾kÞ Au, Ãký òu íku íkkuVkLk ÃkAe ÃkkAwt Q¼wt hnu Au íkku
ík¥ðkuLke MkkÚkuLke íkuLke MkUfzku ÷zkE{ktÚke Ãký íku {sçkqíke {u¤ðu
¾kuz¾ktÃkýðk¤k yLku Ëu¾eíke heíku søkík{kt ÃkhksÞ Ãkk{u÷k
{kýMkku fu suykuyu ÃkkuíkkLku rLkíÞ ríkhMfkh{ktÚke {wõík fhðkLkk
Sðíkkuz «ÞíLkkuÚke y{h fhe ËeÄk Au, íkuykuLkwt søkík fux÷wt
çkÄwt Éýe Au. søkíkLkk W¥k{{kt W¥k{ YÃkf {kxu çkuzVzo su÷Lkk
ykÃkýu yk¼khe Aeyu. ÃkkuíkkLkk çkkh ð»koLkk fu˾kLkkLke Ãknu÷kt
yøkh ÃkAe çkrLkÞLku fþwt s òýðk suðwt ÷ÏÞwt Lknkuíkwt.
{]íÞw ykðk {kýMkku WÃkh fktE Ãký Sík {u¤ðe þfíkwt
LkÚke. huøÞw÷MkLku rhçkkðe rhçkkðe, rLkËoÞÃkýu {khe Lkk¾ðk{kt
ykðu Ãký søkík WÃkhÚke fkÚkuosLku W¾uze Lkk¾ðkLku íkuLkk s
òwMMkkyu hku{Lku «kuíMkknLk fÞwO níkwt. ykurMxÙÞLk ¼k÷kyku ðzu
rðõ÷hez Ãkzâku yu ðkík ¾he Au, Ãký MðexTÍ÷uoLz Mðíktºk ÚkÞwt,
yu ðkík Ãký ¾he Au. ðku÷uþLkk xwfzk fhðk{kt ykÔÞk, Ãký
yuLku s Ãkrhýk{u Mfkux÷uLzLkk xwfzk ÚkE þõÞk LkÚke. ®÷fLk
¾qLkeLku nkÚku {kÞkuo økÞku, Ãký íkuÚke íkuLkwt fk{ Lkh{ Ãkzâwt Lkrn.
Ä{o {kxu SðLk yÃkoý fhLkkh ÃkkuíkkLke ®sËøke{kt ÃkkuíkkLkku
yðks yøkh f÷{Úke ÃkkuíkkLkku Mkt«ËkÞ ykøk¤ ðÄkhe þfu
Au, íkuLkk fhíkkt ËMkøkýku íku ÃkkuíkkLkk {]íÞwÚke ðÄkhe þfu Au.
su fËe rLk»V¤ síkku LkÚke íkuLku yÄeo Ãký Víkun fËe {¤íke
LkÚke. çkw÷hLkk ykøk¤ ÚkÞu÷e nkh, ytËhytËh ÞwØ{kt ÚkÞu÷k
{nkLk rðsÞ Mk{kLk níke, fkhý fu íkuÚke çkefý {kýMkku
67
SðLk SððkLke f¤k
128
SðLk SððkLke f¤k
129
yLku ík]ý WÃkh Ãký VUfu Au, íkuLkkÚke Ãký Mktfx{kt íkuLke MknLkþe÷
{qŠíkLku ÓËÞ{kt Äkhý fhLkkhLku, yk ÃkrðºkíkkLkk «fkþLku øk{u
íkuðk Íkt¾k yLku çk¤ ðøkhLkk rfhýLke Lkk Ãkkze þfkíke LkÚke,
yLku yk rfhý søkíkLkk n÷fk{kt n÷fk ¼køk WÃkh Ãký
MðøkeoÞ feŠíkLkku «ðkn Akuzu Au.
ÃkhksÞ{ktÚke rðsÞ fuðe heíku {u¤ððku yLku ykÃkýk
rðûkuÃkkuLku ykøk¤ ðÄðkLkkt ÃkøkrÚkÞkt fuðe heíku çkLkkððkt íku s
VíkunLkwt hnMÞ Au.
ÃkAe ËqhÚke su ¼ÔÞ sýkíkwt níkwt íku nkÚk{kt ykðíkkt hk¾kuze
{k÷q{ Ãkzâwt, íkuLke þe rVfh?
VheÚke ykøk¤ ÄMkku, ÷zðk{kt s {n¥ð hnu÷wt Au, V¤{kt
LkÚke.
rLkùÞ MkkÚku, áZíkk MkkÚku, çkzçkz fÞko ðøkh Ëw:¾ MknLk
fhðwt yu{kt Ãký fktEf ¼ÔÞíkk, fktEf rËÔÞíkk hnu÷e Au fu suÚke
rLkhkþk Ãký Víkun fhíkkt ðÄkhu MkwtËh sýkÞ Au. ðkhtðkh Víkun
{¤ðkÚke ykÃkýLku søkíkLke yuf s çkksw sýkE ykðu Au.
íkuÚke íkku ykÃkýk økwýkuLke ðkík fÌkk fhLkkhk r{ºkku s ykÃkýe
ykswçkksw ¼uøkk ÚkkÞ Au yLku Ëw~{Lkku fu su{Lke ÃkkMkuÚke s
ykÃkýu ykÃkýe ¾kuzku òýe þfeyu íku{Lku íku [qÃk fhe Ëu Au.
su Lkðe ËwrLkÞk fku÷tçkMku þkuÄe fkZe níke, íÞktÚke ºkeS
Au. òu¾{ Ãkzðk{kt LkÚke, Ãký Ãkzâk ÃkAe Lkrn QXe þfðk{kt
Au. søkíkLkkt Mk½¤kt {kuxkt fk{ ®n{íkÚke ÚkÞkt Au yLku søkíkLkk
{nkLk{kt {nkLk rðsÞ, ÃkhksÞ {éÞk ÃkAe {éÞk Au. ykÃkýu
su su Mkw¾-ytøkík Mkne-Mk÷k{íke, ÔÞÂõíkMðkíktºÞ, fkÞËkLku
yLkwMkhíkwt MðkíktºÞ ¼kuøkðeyu Aeyu, íku MktfxLke þk¤k{kt ½ýku
÷ktçkku yLkw¼ð ÷eÄk ÃkAe ykÃkýLku {¤u Au. ÷zkEyku yLku
ºkkMkLkk s{kLkk ÃkAe yuf «ò íkhefu Q¼k hnuðkLkku ykÃkýLku
n¬ «kó ÚkÞu÷ku Au.
yuðk fux÷ktf {Lkw»Þ nkuÞ Au fu su{Lku «khçÄYÃke
rðãwíkLkk ÍÃkkxk ÷køku Au. Ãký íkuÚke íkuyku Ãkrðºk çkLku Au yu{
çkwÕðh fnu Au. íku{Lkk SðLk{ktÚke íku{Lke Mk½¤e ÷e÷kuíkhe ÷E
÷uLkkh, íku{Lkku ¼Ãkfku yLku økkihð Äq¤{kt {u¤ðLkkh y™u
SðLk{kt ÃkhksÞLkku Vxfku ÷økkðLkkh ík¥ðkuLke ðå[u r[hkÞu÷k
ÓËÞu Ãký íkuyku Q¼k hnu Au yLku ËÞk fhíkkt ¼ÔÞíkkLkk Míkt¼
rðþuÞ sýkÞ Au. fux÷ktf {Lkw»Þ yuðkt nkuÞ Au fu rMkÍh íkuLkk
ËeðkLk¾kLkk{kt su økkihðÞwõík Ãkøk÷u [k÷u íkuLkk fhíkkt ðÄkhu
økkihðÞwõík Ãkøk÷u íkuyku MktfxkuLkk {køko{kt [k÷u Au. su ðMíkwyku
yuf÷e s òuðk{kt ykðu íku n÷fe yLku ríkhMfkhÃkkºk ÷køku, íku
Ãký íku{Lkk MktMkøko{kt ykðíkkt ÷øk¼øk MkL{kLkÃkkºk yLku rËÔÞ
çkLke òÞ Au yLku su {nkLk Ãkrðºk «¼w ÃkkuíkkLkku «fkþ {uËkLk
68
SðLk SððkLke f¤k
130
SðLk SððkLke f¤k
131
níkku, íkuLkk WÃkhÚke søkíkLkk {kuxk{kt {kuxk ¾tzLkwt Lkk{ Ãkzâwt.
Ãký ykÚke SLkkuykLkk ¾÷kMkeLkwt SðLk rLk»V¤ økÞwt níkwt íku{kt
ðMkLkkh fhkuzku {kýMkkuLku ÃkqAku. fku÷tçkMkLkwt SðLk rLk»V¤ økÞwt
níkwt fu fu{ yu çkkçkík ËwrLkÞkLkk {nkLk «òMk¥kkf hkßÞLku ÃkqAku.
Mkkík{k [kÕMkLkwt hkßÞ òpLk ykuV ykfoLku ÷eÄu níkwt, Ãký Yykt{kt
íkuLku Sðíke çkk¤e {qfðk{kt ykðe íÞkhu [kÕMku shk Ãký nhfík
÷eÄe Lknkuíke. òpLk ykuV ykfoLkwt SðLk þwt rLk»V¤ Lkeðzâwt níkwt?
nkÚkkunkÚkLke ºký rËðMkLke ÷zkE{kt {kuxk EhkLke ÷~fh
Mkk{u yuf LkkLkk ½kxLkku çk[kð fhíkkt r÷ykurLkzkMk yLku íkuLkk
ºký {kýMkku ¼÷u {he òÞ Ãký íku{Lke nkh íku «òLke SíkYÃku
Ãkwhðkh Úkþu, økeíkku yLku ðkíkkoyku{kt íku{Lkkt økwýøkkLk Úkþu yLku
íkuyku Úk{kuorÃk÷e ykøk¤ nXe s økÞk yLku Mku÷ur{Mk yLku Ã÷kuxk
ykøk¤ nkÞko íku {kxu s {kºk ÍVo rMkMk yLku íkuLkk {kuxk ÷~fhLku
ÞkË fhðk{kt ykðþu.
÷~fhÚke ÷ËkÞu÷wt ytøkúus ðnký çkfoLknuz ßÞkhu nðkLkk
ËçkkýÚke zqçke síkwt {k÷q{ Ãkzâwt, íÞkhu nkuzeyku †eyku yLku
çkk¤fkuLku ÷E síke níke. íku ð¾íku ÷~fhLkk y{÷Ëkhu ÃkkuíkkLkk
{kýMkkuLku Úkku¼e sðk fÌkwt níkwt. íku{Lkk ÃkøkLke ykòwçkksw Ãkkýe
Ÿ[u Lku Ÿ[u [zðk ÷køÞwt íÞkt MkwÄe íkuyku ÃkkuíkkLke søkkyu s
hÌkk yLku ßÞkhu Ãkkýe f{hÃkqh ykÔÞwt, íÞkhu íkuykuyu ÃkkuíkkLkk
MkVh Ëhr{ÞkLk íkuLku çkuze Ãknuhkðe MðËuþ ÷E sðk{kt ykÔÞku
níkku. økwMMku ÚkÞu÷k ÷kufkuyu yk Mkk{u íkfhkh WXkðe níke yLku
òufu íkuLke r{ºk hkýeyu íkuLku Akuze {qõÞku, íkkuÃký Ãkrù{ íkhV
yux÷uÂLxf íkuýu Vhe yku¤tøÞku íÞkhu íkuLku Vhe fLkzðk{kt ykÔÞku
níkku. rMk¥kuh ð»koLke ðÞu yk [kuÚke yLku AuÕ÷e MkVhLkkt ÷ktçke
{wËíkLkkt Mktfxku ÃkAe yk¾hu MÃkuLk ÃknkU[íkkt íkuLku ykLktË ÚkÞku.
íkuLku fktEf çkË÷ku, íkuLkk rLkðkonÃkqhíkwt Ãký fktEf {¤þu yuðe
íkuLku ykþk níke, Ãký íkuLke Mk½¤e VrhÞkËku rLk»V¤ økE. ykÔÞk
ÃkAe íku fux÷kf {rnLkk MkwÄe økheçke{kt, yuf÷ku, «ký½kíkf
hkuøkÚke ÃkÚkkheðþ hÌkku. {]íÞwLkk Mk{eÃkfk¤{kt Ãký r¼¾khe
fhíkkt Ãký íkuLke ¼qtze Ëþk níke. {kÁt çkËLk ÷E ðu[ðk{kt ykÔÞwwt
Au, {kÁt ÃkkuíkkLkwt ½h Ãký hÌkwt LkÚke yLku ¾kðk-ÃkeðkLkk ÃkiMkk
Ãký {khe ÃkkMku LkÚke yu{ íkuLku fnuðwt Ãkzâwt níkwt. yk ð¾íku Aqxe
síkk ïkMk MkkÚku, yMkhfkhf MkkËkE¼hu÷k yk rËÔÞ þçËku íku
çkkuÕÞku níkku : ‘{U SLkkuykLkk ðíkLkeyu Ëqh Ãkrù{kt EÂLzÞk ¾tz
yLku xkÃkwyku þkuÄe fkZâk.’ 1506k {u {kMkLke 20 {e íkkhe¾u
íku ðk÷kzkur÷z{kt {hý ÃkkBÞku. ‘«¼w nwt {khku ykí{k íkLku MkkUÃkwt
Awt,’ íkuLkk AuÕ÷k þçËku níkk. yuf ¼q÷e sðkÞu÷k r¼¾kheLke
{kVf yk heíku fku÷tçkMkLkwt {]íÞw ÚkÞwt. ßÞkhu Mkurð÷Lkku yuf
yÚkkýwt ðu[Lkkh, su yuf ðnký WÃkh çkeS ÃkËðeLkku y{÷Ëkh
69
SðLk SððkLke f¤k
132
SðLk SððkLke f¤k
133
‘yu{ fnuðkÞ Au fu Mkðkuo¥k{ {Lkw»Þ íku{Lkk Ëku»k ðzu íku{Lke
¼q÷ku ðzu s ½zkÞ Au.’
þuõMkrÃkÞh
‘suyku fkuE {nkLk Ä{ofkÞo fhíkkt {hý Ãkk{u Au, íkuykuLku
rLk»V¤ ÚkÞu÷k fne þfkÞ Lkrn.’
çkkÞMk
‘rLk»V¤íkkyku rðsÞLkk Míkt¼ Mk{kLk Au.’
‘ykÃkýe {kuxk{kt {kuxe feŠík fkuE rËðMk rLk»V¤ Lkrn
sðk{kt hnu÷e LkÚke, Ãký ykÃkýu Ëhuf ð¾íku Ãkzeyu íku ð¾íku
Q¼k ÚkE sEyu yu{kt hnu÷e Au.’
økkuÕzÂM{Úk
‘ykÃkr¥k nehkfýe Mk{kLk Au - su ðzu Eïh ÃkkuíkkLkkt
sðkrnhLku ykuÃk ykÃku Au.’
÷uxLk
‘Eïh«eíÞÚkuo suykuLke Ãkzíke ÚkkÞ Au, íkuyku LkûkºkYÃku
«fkþe Lkef¤u Au.’
çkuLk òuLMkLk
‘Lkrn ¼qtMkkÞ íkuðk ¼qíkfk¤Lkk yðþu»k ðzu WLLkík ÚkE,
ykÃkýu fktE Ãký Wå[ík{ MktÃkkËLk fhe þfeyu íkku íku ¼qíkfk¤Lku
Ãkqhe heíku økw{kðu÷ku, Ãkqhe heíku rLk»V¤ økÞu÷ku ykÃkýu {kLke
Ãkxk Akuze ËeÄk. ð¤e sçkhËMík Íku÷kÚke ðnkýLkku yðþu»k
¼køk zqçke økÞku íÞkt MkwÄe íkuykuyu ÃkkuíkkLkk fkhíkqMkLke Ãkuxeyku
Ÿ[e yØh Ãkfze hk¾e. yk Ëu¾eíkk ÃkhksÞ{kt rðsÞ Lknkuíkku
yu{ ík{u fne þfþku? [krhºÞ yu çk¤ Au yLku þkherhf
rLkçko¤íkk WÃkh íku rðsÞ {u¤ðu Au.
Ëuð¤Lkk yuf ¾tzuh{kt ßÞkt MkwÄe ðuËe nkuÞ íÞkt MkwÄe Ä{oLkkt
økt¼eh ík¥ðkuLku ytík:fhýÚke {kLkLkkh {kýMk su{ {~fheÚke
íkuLku f÷trfík fhe þfu Lkrn, íku{ çkeS çkÄe çkkçkík{kt rAÒkr¼Òk
ÚkÞu÷e Aíkkt, ËþkLke Ëeðk÷kuLke Vkx{ktÚke zkurfÞkt fhLkkh rËÔÞ,
ÃkqßÞ¼kð WíÃkLLk fhu íkuðk «u{ðk¤e ®sËøkeLkku íku ríkhMfkh
fhe þfu Lkrn.
ík{khk Mk½¤k {kLkrMkf yLku þkherhf çk¤Lkk WÃkÞkuøkLkwt
Ãkrhýk{ xefkfkh ËwrLkÞkLke árüyu ¼÷uLku Mkðoheíku rLk»V¤
sýkÞ, Ãký ík{u su fktE fÞwO Au íkuLke íkw÷Lkk Mkðo¿k yLku LÞkÞe
«¼wLku ºkksðu ÚkkÞ Au yLku ík{Lku íkuLkku ðksçke çkË÷ku {éÞk
ðøkh hnuíkku LkÚke.
ík{khk fk{Lke MðøkoLkk [kuÃkzk{kt LkkUÄ hnu Au.
¼q÷fýk søkíku òuÞu÷ku Wå[ MkËTøkwýkuLkku WíMkð Ëuðku
Qsðþu, íÞkhu ík{kÁt fk{ íku{Lkku yuf {n¥ðLkku rð»kÞ ÚkE
Ãkzþu.
70
SðLk SððkLke f¤k
134
SðLk SððkLke f¤k
135
y¾kzkLke Äq¤Úke ~Þk{ ÚkE òÞ Au, Ãkhtíkw yuðk{t s yufË{
yuf ð]Ø rðËuþe {kýMk fXuhk WÃkh ÚkE y¾kzk{kt fqËe Ãkzu Au.
çktLku nheVkuLke ðå[u, W½kzu {kÚku yLku W½kzu Ãkøku íku Q¼ku hnu Au
y™u ÷zðkLkwt çktÄ fhðkLku íku{Lku fnu Au. yu ðkík Mkkt¼¤íkkt s
yuÂLsLk{ktÚke su{ ðhk¤ Lkef¤u íku{ rðþk¤ ©kuíkk{tz¤{ktÚke
íkuLkk «íÞu rVxfkhLkku yðks Lkef¤u Au yLku íku ÃkAe yuðku Ãkkufkh
QXu Au fu, ‘çkwZTzk, Lkef¤e ò.’ Ãký Äku¤k ðk¤ðk¤ku íku Vfeh
suðku {kýMk íÞkt Lku íÞkt s Ãkqík¤kLke {kVf Q¼ku hnu Au.
òuLkkhkyku øksoLkkÞwõík çkq{ {khu Au fu, ‘yuLku fkÃke Lkk¾ku,
yuLku fkÃke Lkk¾ku.’ yLku íku {Õ÷ íku Mkw÷un fhLkkhLku fkÃke Lkkfe
íkuLkk {zËk WÃkh ÷zu Au.
Ãký íkuÚke þwt ÚkÞwt? yk rðþk¤ y¾kzk{kt yøkkW {hý
Ãkk{u÷k nòhku {kýMkkuLke ®sËøke MkkÚku Mkh¾kðíkkt yuf økheçk
çkwëk VfehLke ®sËøkeLke þe ®f{ík? íku y«rMkØ {kýMk {he
økÞku Ãký íkuLkk {hýÚke hku{ þwrØ{kt ykÔÞwt, fku÷kurMkÞ{
(hku{LkkuLke h{íkøk{íkLke søÞk){kt Vhe fËe Ãký ykðkt
Lkk{kuþe¼hu÷kt {Õ÷ ÞwØ ÚkÞkt Lkrn, yux÷wt s Lkrn. Ãký
þnuLkþknLkk Ëhuf «ktík{ktÚke yk rhðks Lkef¤e økÞku.
su {kýMk Mkkhk{kt Mkkhku ÞíLk-ÃkkuíkkÚke çkLkíkwt Mk½¤wt fhu
Au, íku rLk»V¤ síkku LkÚke. òufu xefkfkhku íkuLke yðøkýLkk fhþu,
þfeyu Lkrn.’
÷kuøkVu÷ku
‘ÃkhksÞ þwt Au? yu yuf «fkhLkwt rþûký Au, fktE Ãký
ðÄkhu Mkkhe ðMíkw, Mkkhe ÃkrhÂMÚkrík íkhV sðkLkwt íku Ãknu÷wt
ÃkøkrÚkÞwt Au.’
ðuLzu÷ rVr÷ÃMk
‘yuf {nkLk fkhrfËeoLkwt Auðx, rLkhkþk{Þ nkuÞ íkkuÃký
{kLkðeþÂõíkykuLke íku yuf rLkþkLke Au.’
«khçÄ ¼÷uLku íkuLkkt Mk½¤kt þh {khk Ãkh Akuzu, Ãký {khku
ykí{k Zk÷Lke {kVf íku Mk½¤kt Íe÷e þfþu yLku çkeòt ðÄkhu
Mkk{u Ãký íku xfe þfþu.
«khçÄ {kÁt LkÚke, íku{ nwt «khçÄLkku LkÚke.
‘ykí{kLkku rðsÞ fhLkkh fkuE LkÚke.’
zÙkÞzLk
‘fux÷ef ð¾ík yu{ çkLku Au fu suyku rLk»V¤ òÞ Au,
íkuyku s Mkk[k{kt Mkk[wt SðLk økk¤u Au.’
{kÞhLk nuLVkuzo rðÞkuLk
çku nheV {Õ÷ y¾kzk{kt Ëk¾÷ ÚkÞk yLku Ëk¾÷ Úkíkkt
s þnuLkþknLku íku{ýu fÌkwt : ‘MkeÍh ! suykuLkwt {]íÞw Mk{eÃk Au,
íkuyku íkLku Lk{Lk fhu Au.’ ÃkAe íkuýu {hrýÞk ÚkE, Ãkqhk ÍLkqLkÚke,
÷ktçkk ð¾ík MkwÄe ÷zu Au. íkuykuLkkt {w¾ ÃkhMkuðkÚke ¼eLkkt yLku
71
SðLk SððkLke f¤k
136
SðLk SððkLke f¤k
137
yuðe heíku fkuEfLkk Ëku»k þkuÄe fkZu Au yLku ÃkkuíkkLkk ºkksðu
íkku÷u Au yLku {LkVkðu íku{ çkku÷u Au.
fkuE Ãký {kýMk rLkíkktík økwýðkLk LkÚke íku{ fkuE {kýMk
ÃkqýoÃkýu MkËku»k LkÚke.
{kýMk yux÷u s økwý-yðøkwý, íkus-AkÞk, ÄqÃk-Aktð.
{kýMk{kt rðhkuÄe ¼kðku ¼hu÷k s nkuÞ Au.
fkuEfu íkku yux÷u MkwÄe fÌkwt fu ÃkkuíkkLku rLkËkuo»k {kLkðk suðku
fkuE Ëku»k LkÚke.
Mkk[ku r{ºk yu fuð¤ ð¾ký LkÚke fhíkku Ãký Ëku»k Ãký
çkíkkðu Au.
Ãkhtíkw yu{kt xefk, ®LkËk fu fqÚk÷e Lknª Ãký ykí{eÞíkk
Au yLku ykÃkýk {kxuLkwt rník®[íkLk Au.
ytøkúuS frðíkkLke yuðe Ãký çku ÃktÂõíkyku ÞkË ykðu Au
fu, su{kt fÌkwt Au :
‘‘çkeòLke çkkçkík{kt {q¾koyku Ãký zkÌkk nkuÞ Au yLku
ÃkkuíkkLke çkkçkík{kt Mktíkku Ãký ¼q÷ fhe þfu Au.’’
òu fu yu{ Ãký fnuðkÞwt Au fu, ‘Mk{hÚk fku Lknª Ëku»k
økwMkktE.’ yuf [eLke fnuðík Au fu, ‘rLkËkuo»k ÃkÚÚkh fhíkkt MkËku»k
nehku Mkkhku.’ {kýMk{kt Ëku»k nkuðku yu Mðk¼krðf Au Ãký Mkk[ku
{kýMk yuf ðkh òøkúík
Ãkhtíkw MkðoþÂõík{kLk yLku MkËk LÞkÞe «¼wLkk ºkksðu íkuLke
{nuLkíkLkwt çkhkuçkh ðsLk Úkþu. fkuE Ãký fkhý ðøkh su{
Ãkrhýk{ LkeÃksíkwt LkÚke, íkuðe s heíku Mkk[k rË÷Lkk ykøkúne
{Lkw»ÞLku yk¾hu Mkkhku çkË÷ku {éÞk ðøkh hnuíkku s LkÚke.
su Ëku»kku ykÃkýu çkeò{kt òuEyu Aeyu yu
ykÃkýk{kt LkÚke yu ¾kMk òuðwt òuEyu
{kýMkLke yuf ÔÞkÏÞk yuðe Ãký fhe þfkÞ fu yu MkËku»k
«kýe Au.
{kýMk ðÞ{kt {kuxku Úkíkku òÞ íku{ íku{ þiþðLke rLkËkuo»k
yðMÚkk yu økw{kðíkku òÞ Au. {kuxk ¼køkLkk MksofkuLke yuf
{LkkuÔÞÚkk yu Ãký Au fu nwt {khe {wøÄíkk, rLkËkuo»kíkk fE heíku
VheÚke «kó fÁt !
ykÃkýu {kýMkkuLkk nktrMkÞk Ãkkzeyu Aeyu.
yk Ëwü, yk Mkkhku, yk ¾hkçk, yk «Ãkt[e, yk
¾wþk{ríkÞku, yk ¾xÃkxe ðøkuhu.
Ëku»kËu¾wyku, ðktfÃkkzwyku ÄkzÃkkzwykuÚke Qíkhíkk LkÚke
nkuíkk.
çkeòLkku hsfý sux÷ku Ëku»k nkuÞ íkku yu Ãknkz suðzku
Ëu¾kÞ Au yLku ÃkkuíkkLkku Ãknkz suðzku Ëku»k hsfý sux÷ku ÷køku
Au.
Ëku»kËu¾wyku y{kMkLke fk¤e hkíku fk¤k ík÷Lku þkuÄe fkZu
72
SðLk SððkLke f¤k
138
SðLk SððkLke f¤k
139
{kxu rLk{koý ÚkÞk nku íku s Úkþku, íkku ík{u Víkun Ãkk{þku. íkuLkkÚke
çkeòt fktE Úkðk ÞíLk fhþku, íkku ík{u Ëhuf{kt rLk»V¤ yLku
Lkk÷kÞf Lkeðzþku.’
rMkzLke ÂM{Úk
‘su «{ký{kt ík{u ík{kÁt fíkoÔÞ fhðk Äkhíkk nþku íkku íku
«{ký{kt ík{khk{kt þwt Ãkkýe Au íku sýkE ykðþu, Ãký ík{kÁt
fíkoÔÞ þwt Au? Mk{ÞLke sYrhÞkík.’
økuxu
‘Wå[ fkÞkuo fhku. yk¾ku rËðMk {kºk íkuLkk MðÃLk{kt hnuþku
Lkrn. ykÚke SðLk, {]íÞw yLku søkík-Mkðo yuf {nkLk, {Äwh
yLku ¼ÔÞ Mktøkeík çkLkþu.’
[kÕMko ®føM÷e
Ëhuf {kýMk{kt y{wf fkÞo fhðkLke ÞkuøÞíkk nkuÞ Au.
y{wf {kýMk{kt y{wf fkÞo fhðkLke ÷kÞfkík nkuÞ Au íkku y{wf
{kýMk{kt çkeòwt fkÞo fhðkLke ÷kÞfkík nkuÞ Au. ð¤e MktÏÞkçktÄ
{kýMkku yuðk Ãký nkuÞ Au fu suykuLku fktE nuíkw nkuíkku LkÚke yLku
su{Lkk{kt fktE Ãký fhðkLke ÷kÞfkík nkuíke LkÚke. su fk{
fhðkLke {khe ÷kÞfkík Lknkuíke yuðwt fk{ fhðkLkk çku «Mktøk
{khu ykÔÞk níkk. yu f ð¾ík {khku íkt ç kq íkku z Lkkh yu f
WXkðøkehLke MkkÚku {khu ÷zkE ÚkE níke. {U íkuLku fÌkwt fu, ‘[kÕÞku
‘ÃkkuíkkLke þÂõíkyku fux÷e Au íku Ãkþwyku Ãký Mkkhe heíku
òýu Au. hªA QzðkLkku «ÞíLk fËe fhþu Lkrn. Ãkkt[ Mkr¤ÞkLkk
ÍktÃkkLke ys{kÞþ fhíkkt ÷tøkzku ½kuzku çknw rð[kh fhþu yLku
Ÿze yLku Ãknku¤e ¾eý òuE fqíkhku «uhýkÚke s ÃkkAku ð¤e
sþu, Ãkhtíkw {kýMk s yuf÷wt yuðwt «kýe Au fu su fwËhíkLke íkuLku
y{wf {ÞkoËk{kt hnuðkLke MÃkü yk¿kk Aíkkt ÃkkuíkkLke {q¾oíkkLku
÷eÄu fwËhíkLke rðÁØ ðíkoLk fhu Au. ËwhkøkúnÚke íku {ÞkoËk çknkh
sðk «ÞíLk fhu Au yLku su íkhV íkuLke çkwrØLkwt ð÷ý LkÚke. íku
íkhV ÃkkuíkkLke Mk½¤e íkËçkehkuLkku íku {q¾oíkkÚke WÃkÞkuøk fhu Au.’
ÂMxVLk
‘fkuE Ãký Wãkuøk, ÃkAe íku xkuÃk÷eyku çkLkkððkLkku,
íkhðkhku, Lknuhku, Ãkqík¤kt yøkh fkÔÞ çkLkkððkLkku nkuÞ-su ðzu
{kýMkLku fk{ yLku Mkw¾ {¤u Au íku Wãkuøk {kxu sL{ðwt yu
{kýMkLkwt {kuxk{kt {kuxwt ¼køÞ Au.’
yu{MkoLk
‘ÃkkuíkkLkwt fk{ Lk¬e Úkðk {kxu su hkn òuE çkuMke hnu Au,
íku {hþu yLku íkuLkwt fk{ yÃkqýo hne sþu.’
÷kpðu÷
‘fwËhíkÚke su fktE ík{u nku íku s hnuðk «ÞíLk fhku. ík{khe
ÃkkuíkkLke çkwrØð]r¥kLkku {køko Akuzíkk Lkrn. fwËhíkÚke ík{u suLku
73
SðLk SððkLke f¤k
140
SðLk SððkLke f¤k
141
rðÁØ ½ýku ÷ktçkku ð¾ík ík{u Víkun MkkÚku ÷zík [÷kðe þfþku
Lkrn. {kíkkrÃkíkk, r{ºkku yøkh ykVíkLku ÷eÄu, Lk øk{u íkuðkt
fk{ fhðkLke Vhs ÃkzðkÚke ík{khk ÓËÞLke yr¼÷k»kkyku
ËçkkE sþu, Ãký Auðxu ßðk¤k{w¾eLke {kVf ÃkkuÃkzk{kt hnu÷ku
yt Ë hLkku y ÂøLk Vkxe Lkef¤þu yLku íku Ú ke ËçkkE hnu ÷ e
ðõík]íðþÂõík, Mktøkeíkf÷k yøkh fkuE Ãký {Lkkuøk{ WãkuøkLku
÷økíke þÂõík«rík¼k «fx ÚkE ykðþu, su þÂõíkLkku ÃkrhÃkqýoíkk
MkkÚku y{÷ fhe þfðk ík{Lku ykþk Lk nkuÞ íkuLkkÚke ík{u MkkðÄkLk
hnku. ¾k{eðk¤kt íku{ s yÄqhkt nkuÞ yuðkt Mk½¤kt fk{kuLke fwËhík
yðøkýLkk fhu Au. íkuðkt fk{Lku íku fËe Víkun{tË Úkðk Ëuþu Lkrn.
{uÚÞw ykLkkuoÕzLke ÃkuXu y{u Ãký fneþwt fu, ‘fkÞËku Lkrn
òýLkkh ¾k÷e {øksðk¤k ðfe÷ Úkðk fhíkkt çkqxLku ç÷ufªøk
fhðkLkk yøkh Íkzw {khðkLkk fk{{kt Ÿ[k Lkeðzðwt yu ðÄkhu
MkkÁt Au.’
hkush ykþk{ fnu Au fu, ‘fÞk Mk{Þ yLku fE ðMíkw {kxu
Ãkkuíku ÷kÞf Au íku çkkçkíkLkwt ¿kkLk Lkrn nkuðkÚke fux÷kf {kýMk,
suykuLku {kxu økheçk hnuðwt yu s MkkÁt nkuÞ Au, íkuykuLku ÄLkðkLk
ÚkðkLke EåAk ÚkkÞ Au, ð¤e suyku økkzwt Vuhððk {kxu ÷kÞf
nkuÞ Au, íkuykuLku Ëhçkkh{kt Ëk¾÷ ÚkðkLke EåAk ÚkkÞ Au, suyku
ÃkkuíkkLkk WÃkh fkçkq hk¾íkkt þeÏÞk LkÚke, íkuykuLku þuX ÚkðkLke
ò, Lkrn íkku ynª Lku ynª íkwt Ãkqhku ÚkE sEþ’ Ãku÷kyu sðkçk
ËeÄku fu, ‘íkkhk suðk {U ½ýkÞu òuÞk Au’ yu{ fne íkuýu {khk
{kÚkk WÃkh Vxfku ÷økkÔÞku y™u Ÿ[feLku {Lku økku[h{kt VUfe
ËeÄku. ßÞkhu nwt {ktz {ktz Q¼ku ÚkÞku íÞkhu s {Lku ÏÞk÷ ykÔÞku
fu yk fk{ {kÁt Lknkuíkwt. nðu nwt çkeò «MktøkLke ðkík fheþ. nwt
fËe ËkY Ãkeíkku LkÚke, Ãký yuf ð¾ík {khku ðkã ðøkkzLkkh
íkkðÚke MkÃkzkÞku yLku {hý ÃkkBÞku. yk «Mktøku ®n{ík ykýðk
{kxu þh{kíkkt þh{kíkkt {U ËkY ÃkeÄku. Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt fu {Lku
fkuE ðkíkLkwt ¼kLk hÌkwt Lkrn.
Mkkh : su fk{ fhðkLke ÷kÞfkík Lk nkuÞ, íku fhku Lkrn,
fkhý fu ík{u òu íku fhþku íkku Ãkrhýk{ Lknuh{kt zqçkfkt ¾kðk suðwt
ykðþu.
òu ík{Lku ík{kÁt ÞkuøÞ MÚkkLk {éÞwt nþu íkku ík{khk
Wãkuøk{kt ík{khe Ëhuf þÂõíkLke Mkt{rík íkÚkk MknkÞíkk {¤þu.
ík{khk ðÄkhu{kt ðÄkhu yLkw¼ðLku yLku Ár[Lku fuLÿMÚkkLku
÷kðLkkh ÄtÄku çkLku íÞkt MkwÄe ÃkMktË fhku. ykÚke íku{Lku {LkÃkMktË
ÄtÄku {¤þu yux÷wt s Lkrn, Ãký ík{khe fkheøkhe y™u WãkuøkLkwt
¿kkLk fu su ík{khe ÚkkÃký Au íkuLkku çknw {kuxku WÃkÞkuøk ík{u fhe
þfþku.
ík{khe ð]r¥kLku yLkwMkhku : ík{khe ÃkkuíkkLke ykfktûkkykuLke
74
SðLk SððkLke f¤k
142
SðLk SððkLke f¤k
143
ÄtÄku fu su íkuLku Ãkqhku ykðzíkku LkÚke, íku fhðk síkkt çkqx çkLkkððkLkwt
fk{ su íkuLku ykðzu Au, íku Ãký íku økw{kðu Au. hks«fhýLku ÞkuøÞ
{kýMkku fk÷çkqx XkufðkLkku ÄtÄku fhu Au, íÞkhu òuzk MkeððkLku
÷kÞf {kýMkku fkUøkúuMk{kt çkuMke ÚkkøkzÚkeøkz suðwt fk{ fhu Au.
WÃkËuþ fhðku yu suLkwt fk{ LkÚke íku WÃkËuþLkk fk{Lku ÷sðu Au.
yuf {kýMk ÃkkuíkkLke «f]ríkLku yLkwMkhíkk ÄtÄkLku ÷eÄu suðku
ÚkkÞ Au, su fktE WLLkrík {u¤ðu Au, íkux÷ku çkeò fþkÚke Úkíkku
LkÚke Lku íkux÷e WLLkrík çkeS fkuE Ãký heíku«kó fhe þfíkku LkÚke,
íkuÚke íkuLkk MLkkÞw y™u þheh {sçkqík ÚkkÞ Au, íkuLkwt ÷kune ðÄkhu
s÷Ëe Vhíkwt ÚkkÞ Au, íkuLke çkwrØ íkeûý çkLku Au. íkuLke íkw÷LkkþÂõík
MkwÄhu Au. MktþkuÄLkLke íkuLke «rík¼kþÂõík òøk]ík ÚkkÞ Au, íkuLke
çkwrØLkku WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. ®sËøkeLke þhík WÃkh íku Ëkuzíkku ÚkkÞ
Au, íkuLke {n¥ðkfktûkk òøk]ík ÚkkÞ Au, íku {hË Au yLku íkuLku
{hËLkku ¼køk ¼sððkLkku nkuELku ÃkkuíkkLke {hËkLkøke çkíkkðe
ykÃkðkLke Au yuðe íkuLku ÷køkýe ÚkkÞ Au. {Lkw»Þ íkhefu su Wãkuøk
fhíkku LkÚke íku {kýMk {hË nkuÞ yu{ íkuLku ÃkkuíkkLku Ãký ÷køkíkwt
LkÚke. Wãkuøk ðøkhLkku {kýMk yu {kýMk LkÚke. nkzfkt yLku
MLkkÞw L kk Ëku Z Mkku hík÷Lkk çkku s {kºkÚke, {øksðk¤e
¾kuÃkhe{kºkÚke {kýMk {kýMk rð[kh fhíkkt, {hË íkhefu fk{
fhíkkt, {hËLke {kVf {køko fhíkkt yLku [krhºÞ íkÚkk fíkoÔÞÚke
yLku þuXkE fhðkLke EåAk ÚkkÞ Au, su{Lku þe¾ðkLke sYh Au
íkuykuLku þe¾ððkLke ð]r¥k ÚkkÞ Au yLku suyku fkhfwLk ÚkðkLku
÷kÞf nkuÞ Au íkuykuLku ÃkkËhe ÚkðkLke EåAk ÚkkÞ Au.’
{kLkðòríkLku òýu ÄhíkeftÃkLkku ykt[fku ÷køÞku nkuÞ yLku
yufçkeòLke søkk çkË÷kE økE nkuÞ, íku{ søkíkLkku yÄkuo ¼køk
ÃkkuíkkLku yýøk{íkk ÄtÄk{kt Ãkzu÷ku Au. yuf ËkMke ÚkðkLke
÷kÞfkíkðk¤e çkkE rþûkýLkwt fkÞo fhu Au yLku su rþûkf ÚkðkLku
÷kÞf Au íku fkuXkh Mkk[ðu Au. Mkkhk ¾uzqík Úkðk {kxu suyku ÷kÞf
nkuÞ Au íku fkÞËkLkwt ¾qLk fhu Au, ÃkkuíkkLkk ¼krð{kt fktE WÒkrík
Au, yu{ Ëhuf {kýMkLku ykðk rð[kh-ykðe ðuËLkk ÚkÞk fhu
Au. su ÷kufkuyu økúef yLku ÷urxLkLkku yÇÞkMk fhðku òuEyu íkuðk
Akufhkyku fkh¾kLkk{kt ÃkkuíkkLkkt Ëw:¾ hzâk fhu Au, yLku su
÷kufkuyu ¾uzqík yøkh LkkrðfLkku ÄtÄku fhðku òuEyu, íkuyku
fku÷usLkk yMkkÄkhý çkkuòÚke ftxk¤e f[f[ fÞko fhu Au. su
÷kufku ¼ªíkku yøkh ÃkkrxÞkt Äku¤íkk nkuðk òuEyu, íkuyku fuLkðkMk
WÃkh xÃkfkt Ãkkzu Au. økÕ÷kLke ÃkkA¤ yuðk fkhfwLk Q¼k hnu Au
fu su ¼hðkLkku ðkh Ãkfzðku yu ríkhMfkhLku ÷kÞf fk{ Au yu{
økýu Au yLku çkeò ÄtÄkLkk rð[kh{kt-MðÃLk{kt ÃkkuíkkLkwt fk{ ¼q÷e
òÞ Au. yuf Mkkhku {ku[e økk{zkLkk ÃkuÃkh{kt Úkkuzef frðíkkyku
÷¾u Ayu yLku íkuLkk r{ºkku íkuLku frðLkwt WÃkLkk{ ykÃku Au. f÷{Lkku
75
SðLk SððkLke f¤k
144
SðLk SððkLke f¤k
145
Ãký Ãknu÷wt MkkÁt fk{ {¤u íku ÷E ÷uòu. ík{khe þÂõík yLku ík{khk
fk{Lke ðå[u ytíkh ðÄkhu nkuÞ, íkkuÃký íku WÃkh æÞkLk ykÃkíkk
Lkrn. òu ík{khk Ãkrh©{{kt ík{khe {hËkLkøkeLkku WÃkÞkuøk
fhþku, íkku ík{Lku íkuÚke Ãký ðÄkhu MkkÁt fk{ fhðk {kxu {¤þu.
çkwrØrð»kÞf SðLkLkku Ãkrh©{ WXkððkLku ÃkkuíkkLkk{kt Ãkqhíkwt çk¤
Au fu Lkrn íkuLke fkuE Ãký rËðMk íkÃkkMk Lkrn fhðkÚke su ÞwðkLk
Äe{u Äe{u Ëuðk{kt ykðe Ãkzâku Au yLku fku÷usLkk SðLk {kxu
íkuLkk{kt su fktE ykhkuøÞ, íkuLkwt su fktE þheh nkuÞ Au íkuLkku suýu
¼kuøk ykÃÞku Au, íkuLkku Ëu¾kð rË÷økehe ¼hu÷ku ÚkE Ãkzu Au.
«Úk{Úke s fkuEyu íkuLku yu{ Lk fÌkwt fu, ‘íkwt rzøkúe {u¤ðeþ íkkuÃký
{kLkrMkf Wãkuøkku{kt W¥k{ Lkeðzðk {kxu íkwt íkÆLk Lkk÷kÞf hneþ
yLku fkÞ{ {kxu íkwt MkkÄkhý ÂMÚkrík{kt s hneþ.’ yk ÞwðkLk
yu{ Äkhu Au fu, fku÷usLkk fkuMko{ktÚke íku {kºk ÃkMkkh Úkþu yLku
ykhkuøÞ íkÚkk LkkýktMktçktÄe íkuLke ËwËoþk nþu íkkuÃký fkuEf heíku
íku ykøk¤ ðÄþu. ÃkkuíkkLke Ãknu÷ktLke ÂMÚkríkÚke íku Mktíkwü LkÚke.
yþõÞ ÷ûÞLkk ÏÞk÷{kt íkuLke {n¥ðkfktûkk rð»kÞwõík çkLku Au,
íkuLkwt [iíkLÞ ¾qxe òÞ Au yLku íkuLke þÂõíkyku ðe¾hkE òÞ Au.
yk heíku su Þwðf yuf WÃkÞkuøke ¾uzwík yøkh nkUrþÞkh {tºkrðãk
òýLkkh Úkðku òu E yu , íku Ëu ð w t , yLkkhku ø Þ yLku yík] ó
{n¥ðkfktûkkLkk çkkuò Lke[u ÷ÚkrzÞkt ¾kÞ Au. {]íÞw íkuLku íkuLke
ÃkkuíkkLkwt ð[Lk hk¾íkkt íkuLku ykðzðwt òuEyu. {kýMk yuf÷ku
rð[kh fhðk çkuXku LkÚke, y{wf fkÞo fhðkLkku suLkku rLkùÞ LkÚke,
íku {kýMk rðsÞ {u¤ððkLku ÷kÞf LkÚke yu{ çkwÕðh fnu Au.
y{wf fkÞo{kt Víkun {kxu íku fk{ íkhV ÃkqÁt æÞkLk ykÃkðwt,
íku Ãknu÷e sYhLke [es Au, yLku íkuLku ð¤øke hnuðwt yu çkeS
çkkçkík Au. MkkÄkhý Mktòuøkku{kt ÔÞkðnkrhf MkkËe Mk{s suLkk{kt
{køkoËþof íkhefu Au yLku suLkk{kt WÃkhLke çktLku çkkçkíkku Au, íku
fkuE Ãký fkÞo{kt fËe rLk»V¤ sþu Lkrn.
{kuxe søkk y÷øk {kuxk Ãkøkkh {kxu hkn òuíkk Lkrn.
ík{u su søkkyu nku íkuLku {kuxe fhku, íkuLku {n¥ðLke çkLkkðku, íku{kt
fkuE LkðeLkíkk ykýku. Ãknu÷kt íÞkt su fktE fk{ Lk Úkíkwt nkuÞ íku
fhku. Ãknu÷ktLkkt {kýMk fhíkkt íku{ s ík{khe MkkÚkuLkk fk{ fhLkkhk
fhíkkt ík{khk fk{Lkku yÇÞkMk fhku, fk{ fhðkLke LkðeLk
ÃkØríkyku þkuÄe fkZku yLku ík{khk þuXLku Lkðe Lkðe çkkçkíkku
MkqÍkzku, þuXLku {kºk Mktíkku»k ykÃkðk{kt, {kºk ík{khe søkkLkwt
Mkk{kLÞ fk{ fÞko fhðk{kt s f¤k hnu÷e LkÚke, Ãký íku Äkhðk
fhíkkt ðÄkhu Mkkhe heíku fhðk{kt, ík{khk þuXLku ík{khk fk{Úke
yòÞçk fhðk{kt f¤k hnu÷e Au, yLku yk¾hu, yk Mk½¤kLkku
çkË÷ku ðÄkhu Mkkhe søkk yLku ðÄkhu ÃkøkkhÚke yð~Þ s {¤þu.
ßÞkhu ík{u Lkkufhe fu Wãkuøk Akuze ËeÄkt nkuÞ, íÞkhu su
76
SðLk SððkLke f¤k
146
SðLk SððkLke f¤k
147
áZ ÚkkÞ, {sçkqík ÚkkÞ íku {kxu íkuLku fu¤ðýe {¤ðe òuEyu.
ykt¾ [Ãk¤ ÚkkÞ, rððufþÂõíkðk¤e ÚkkÞ, Mkqû{Ëþof ÚkkÞ íkuðe
heíku íku L ku fu ¤ ðýe {¤ðe òu E yu . ÓËÞ {] Ë w ÚkkÞ.
MknkLkw¼qríkðk¤wt ÚkkÞ yLku Mkk[wt ÚkkÞ íku {kxu íkuLku íkk÷e{ {¤ðe
òuEyu. ÞkËËkMík Mk[kux, ÄkhýkþÂõíkðk¤e yLku Mkðoøkúkne
ÚkkÞ íku {kxu íkuLku íkk÷e{ {¤ðe òuEyu. ík{u ðfe÷ Úkkyku,
ÃkkËhe Úkkyku, Ëkfíkh Úkkyku, ¾uzqík Úkkyku, rð¿kkLkðu¥kk Úkkyku
fu ðuÃkkhe Úkkyku, yuðe søkíkLke {køkýe LkÚke. ík{khu þwt fhðwt
íku rð»ku søkík fktE fnuíkwt LkÚke, Ãký ík{u su fktE fhðkLkwt {kÚku
÷ku íku{kt MkðkuoÃkhe, ©uc çkLkku yu{ íkuLkwt fnuðwt Au. òu ík{u ík{khk
ÄtÄk{kt, ík{khk fk{{kt, ík{khe ÷kELk{kt MkðkuoÃkhe nþku íkku
søkík ík{khe ðknðkn fhþu yLku Mk½¤k Ëhðkò ík{khu {kxu
¾wÕ÷k Úkþu, Ãký ÚkkøkzÚkeøkz fk{, fk{Lkwt yÄqhkÃkýwt yLku
rLk»V¤íkkLku ËwrLkÞk ð¾kuzu Au.
su {kýMk {kýMkLkwt fíkoÔÞ fhðkLku MkkÁ rþûký Ãkk{u÷ku
Au, íku íkuLku ÷økíke fkuE Ãký søkkLkwt fk{ fhðkLku Lkk÷kÞf nkuíkku
LkÚke. {khk rþ»Þku, ÷~fh, Ëuð¤ yøkh fkÞËkLku {kxu rLk{koý
ÚkÞk Au fu fu{ íkuLke {Lku rVfh LkÚke. Mk{ksLke ykÃkýe søkk
Ãknu÷kt {kLkðSðLkLke søkk {kxu fwËhíku ykÃkýLku rLk{koý fÞko
Au. SðLk yu yuf Wãkuøk Au, ÄtÄku Au, yu nwt íkuLku þe¾ðeþ íkuðwt
yk ykÃkr¥kÚke {wõík Lk fhu íÞkt MkwÄe íkuLke yk Lku yk ÂMÚkrík hnu
Au.
r{. ø÷uzMxLk fnu Au fu, {Lkw»ÞLkk þhehÚke, {Lkw»ÞLkk
{øksÚke {u¤ððkLkk fk{Lke Ãký fktEf nË nkuÞ Au yLku ÃkkuíkkLku
yÞkuøÞ Wãkuøk{kt su {kýMk ÃkkuíkkLkwt çk¤ økw{kðíkku LkÚke, íku
þkýku {kýMk fnuðkÞ Au.
fk÷koE÷ fnu Au fu, su {kýMkLku ÃkkuíkkLkku Wã{ {éÞku Au
íku Mkw¾e Au. çkeswt fkuE Ãký Mkw¾ íkuýu {ktøkðwt Lkrn. íkuLku fk{
{éÞwt Au, SðLk{kt fhðkLkk fkÞoLkku nuíkw íkuLku {éÞku Au, íkuýu
Wãkuøk {u¤ÔÞku Au yLku íku Wãkuøk fhþu.
ÄtÄku ÃkMktË fhíke ð¾íku ík{Lku ðÄkhu ÃkiMkk yøkh ðÄkhu
«rMkrØ þkÚke {¤þu íku rð»ku rð[kh fhíkk Lkrn, Ãkhtíkw su fk{Úke
ík{khe þÂõíkyku ðÄkhu Lku ðÄkhu çknkh ykðu , ík{khe
{hËkLkøkeLkku ðÄkhu{kt ðÄkhu çk¤ yLku ÃkrhÃkqýoíkk MkkÚku rðfkMk
ÚkkÞ, íku fk{ ÃkMktË fhku. ÃkiMkk, «rMkrØ yLku feŠíkLke Ãký ík{khu
sYh LkÚke, þÂõíkLke ík{khu sYh Au. ÃkiMkk fhíkkt {hËkLkøke
ðÄkhu {nkLk Au. feŠík fhíkkt íku ðÄkhu ¼ÔÞ Au. feŠík{kLk
fkhrfËeo fhíkkt [krhºÞ yu ðÄkhu {kuxe çkkçkík Au. Ëhuf þÂõík
fu¤ðkðe òuEyu. íkuLku íkk÷e{ ykÃkðk{kt ¾k{e hnuþu íkku ík{u
su fktE fhþku yu{kt íku ¾k{e sýkE ykðþu. nkÚk MkwtËh ÚkkÞ,
77
SðLk SððkLke f¤k
148
SðLk SððkLke f¤k
149
yu yuf òýðk suðe çkkçkík Au fu Ëçkký Úkíkkt çkwrØ
{kýMkLke MkíÞ rð»kuLke fwËhíke «uhýkLkku Lkkþ fhu Au. yuf
«ÏÞkík rð¿kkLkðu¥kkyu fÌkwt Au fu, {kýMk òu íkMËe ÷u yLku
{nuLkík fhu íkku çkwrØ ðzu MkÇÞíkkLke «uhýk Ãký {qfe Ëu. ykðe
ßÞkhu fkuE þtfkMÃkË yøkh ÷÷[kðLkkh ¼krð fkuELke ykøk¤
hsq ÚkkÞ Au íÞkhu su{ yuf çkknkuþ hMkkuEÞku ¼kík¼kíkLkk ð½kh
yLku {Mkk÷k ¼u¤ðeLku yuf MkkËe [es{ktÚke yuf MkwtËh ðkLke
çkLkkðu Au. íku{ yMkíÞ MkíÞ Ëu¾kÞ íkuðe heíku íkuLke MkkÚku
nkÚk[k÷kfe fhðkLke íkuLku çknw {kuxe ÷k÷[ ÚkkÞ Au, Aíkkt fkuE
Ãký nuíkw, su{kt yLkerík hnu÷e Au. íku{kt Ãkqhe yLku rLkrùík
rLk»V¤íkkLkkt ík¥ð hnu÷kt nkuÞ Au. yk rLk»V¤íkk þkherhf íku{
s ykæÞkÂí{f nkuÞ Au. SðLkLkk ÃkkuíkkLkk ¾kMk fíkoÔÞ {kxu
Ëhuf {Lkw»Þ{kt ¾kMk ÞkuøÞíkk nkuÞ Au. yu rð»ku fktE Ãký þf
LkÚke. Úkkuzk «rík¼kþk¤e {Lkw»Þku{kt yk ÞkuøÞíkk yMkkÄkhý
nkuÞ Au yLku çkkÕÞkðMÚkkÚk Ãký íku òuðk{kt ykðu Au.
{kuÍkxo ßÞkhu [kh ð»koLkku níkku íÞkhu ðkã ðøkkze þfíkku
yLku nsw Ãký «[r÷ík Au íkuðwt Mktøkeík h[íkku. økuxuyu çkkh s
ð»koLke ðÞu ÃkkuíkkLkkt fÁý hMkLkkt Lkkxf håÞkt níkkt. ÃktËh ð»koLkku
Ãkkuíku níkku íku Ãknu÷kt økúkurxÞMku ík¥ð¿kkLkLku ÷økíkwt yuf MkhMk ÃkwMíkf
÷ÏÞwt níkwt. LkuÃkkur÷ÞLk rçkúyuLk ykøk¤ fktfhk VUfíkku níkku íÞkhÚke
rþûký ykÃÞk ÃkAe, yu ðkík ¾he Au fu íku MkirLkf, ðfe÷ yøkh
ÃkkËhe Úkþu Lkrn, Ãký MkkiÚke Ãknu÷kt íku {hË ÚkkÞ, yuðe {khe
EåAk Au. ¼køÞËuðe ÃkkuíkkLke {hS {wsçk ¼÷u íkuLku yuf ÃkËÚke
çkeò ÃkË WÃkh {qfu. Ãký íku MÚkkLk{kt Ãký íku {hË s hnuþu.
®sËøkeLke {nkLk þhík{kt MkkËe Mk{sðk¤kLku {køko {¤u
Au. ÃkiMkku, rzøkúe, ðtþ, þÂõík fu «rík¼k ¼÷u nkuÞ Ãký f¤k
yøkh MkkËe Mk{s Lk nkuÞ íkku íkuLkwt MkkÁt Ãkrhýk{ ykðíkwt LkÚke.
þÂõík ðøkhLkk yLku su{ktÚke fktE Ãký Ãkrhýk{ Lk ykðu
íkuðkykuLke ÃkkMku øk{u íkuðe rzøkúeyku nkuÞ yøkh MkŠxrVfuxku nkuÞ
Ãký íku ÃkkA¤ s hne òÞ Au. ík{u þwt òýku Aku yøkh ík{u fkuý
Aku íku nk÷Lkk s{kLkk{kt ÃkqAðk{kt ykðþu Lkrn, ík{u þwt fhe
þfku Aku íku s yk s{kLkkLkku «&™ Au.
ßÞkuso nçkoxu Mkkhe heíku fÌkwt Au fu, ykÃkýu su fktE fheyu
íkuLkk fhíkkt ykÃkýu su ¾he heíku Aeyu íku s ykÃkýLku íkku ðÄkhu
WÃkÞku ø ke Au , ðÄkhu {n¥ðLkw t Au . fku E Ãký nu í kw su { kt
LÞkÞÃkhkÞýíkk, ykçkY yøkh suLke MkíÞþe÷íkk rð»ku þtfk
nkuÞ íku yufË{ Akuze Ëuðku òuEyu. ¾kuxe çkkçkík Mkkhe Ëu¾kÞ
yÚkkoíkT íku Mkkhe nkuÞ yuðku yLkw¼ð ÚkkÞ yuðe heíku íku ¾kuxe
çkkçkíkLku þýøkkhðkLke f÷k ykøk¤Lkk çkeò fkuE Ãký Mk{Þ
fhíkkt yk Mk{Þ{kt ðÄkhu ¾e÷ððk{kt ykðe Au.
78
SðLk SððkLke f¤k
150
SðLk SððkLke f¤k
151
fk{Lku ík{kÁt ytík:fhý MktÃkqýo heíku fçkq÷ Lk fhu, su fk{ ík{khk
Mð¼kðLku MktÃkqýo yLkwfq¤ Lk nkuÞ yLku ík{Lku MktÃkqýo heíku ÃkMktË
Lk nkuÞ, su fk{Lkku ynrLkþ ík{Lku rð[kh Lk ÚkÞk fhíkku nkuÞ
yÚkðk íkku ynrLkþ rð[kh ÚkÞk fhu yux÷ku WíMkkn su fk{Lku
{kxu ík{khk{kt «fx Lk ÚkÞku nkuÞ, íÞkt MkwÄe ík{Lku ík{khku ÞkuøÞ
Wã{ {éÞku LkÚke y™u ík{kÁt ÞkuøÞ MÚkkLk ík{Lku {éÞwt LkÚke
yu{ Mk{sðwt. LkkÃkMktË fkÞo-{nuLkík fÞko fhðkLke ík{Lku fkuE
ð¾ík Ãkzu ¾he, Ãký su{ {Lku íku{ ðnu÷k íku{ktÚke {wõík Úkkyku.
ík{khku ÄtÄku n÷fku nkuÞ íkku çkeòyku fhíkk nkuÞ íkuLkk
fhíkkt ðÄkhu ÃkwÁ»kkÚko íkuLke ÃkkA¤ fheLku íkuLku WÒkík fhku, LkiMkŠøkf
ÃkØríkÚke íkuLku rðþk¤ fhku, MkknMk yLku WãkuøkÚke íkuLkku rðMíkkh
ðÄkhku, yuf yuf ¾kMk ÄtÄkLke {kVf íkuLkku yÇÞkMk fhku, íku
rð»ku su fktE òýðk suðwt nkuÞ íku Mk½¤wt þe¾ku yLku íkuLku {kxu
ík{khe Mk½¤e þÂõíkyku yufkøkú fhku, fkhý fu {kuxk{kt {kuxe
Víkun Võík yuf s nuíkw yLku yuf s çkkçkík ÃkkA¤ yufr[¥ku
{tze ÃkzLkkhk {kýMkLku ðhðk {kxu MkòoÞu÷ nkuÞ Au. fkuE Ãkï
nheV Mk¥kkykuÚke, ykðk {kýMkLkk ykí{kLkk Mkk{úkßÞLkk
yÚkðk ykí{çk¤Lkk ¼køk Ãkzíkk LkÚke. çkeòLke søkk {kxu
VktVkt {khðk fhíkkt ík{u ík{khe ÃkkuíkkLke s søkkLku þýøkkhku
yLku þku¼kðku.
s íku ÷~fhLke MkhËkhe fhíkku. Ãknu÷e s hkºkeyu Aíkkt ÃkkA¤Lkk
suðe s Mkkhe heíku fkuLku þkÞ÷kufLkku ¼køk ¼sÔÞku níkku. yk
Mk½¤k ßÞkhu LkkLkk níkk, íÞkhÚke s íku{Lke ð]r¥kyku sýkE
níke, yÃkðkËYÃk {Lkw»Þku rMkðkÞ, ykÃkýk Mð¼kð{kt su fkuE
çkkçkík íkhV ¾kMk ÃkûkÃkkík nkuÞ íku ykÃkýu ¾ku¤e fkZðku òuEyu.
yk ÃkûkÃkkík ÃkkuíkkLke {u¤u «økx ÚkkÞ íkuLke hkn òuELku ykÃkýu
çkuMkðwt òuEyu Lkrn yLku yuf ð¾ík y{wf çkkçkík íkhV ÃkûkÃkkík
sýkÞ íkku íku MkkuLkk fhíkkt Ãký ðÄkhu {qÕÞðkLk ÚkE Ãkzu Au.
ykÃkýLku ðÄkhu Mkw¾ {¤u íku {kxu Eïhu ykÃkýu {kxu su
fk{ rLk{koý fÞwO nkuÞ íku fk{Úke ðuøk¤k LkkMkðwt yu r{ÚÞk rð[kh
Au. yk rLk{koýLku «eríkÃkqðof yLkwMkhðwt yu{kt s EïhLkwt MktÃkqýo
yÂMíkíð {k÷q{ Ãkze ykðu Au yLku yk heíku þkuÄðkLku çkË÷u
yLÞ fkuE heíku íku þkuÄe fkZðkLke Äkhýkyku rLk»V¤ òÞ Au.
Ëhuf {kýMk ÃkkuíkkLkk s{kLkkLkku íkiÞkh ÷k¼ ÷E þfu
¾hku, Ãký íku ÷k¼ þku Au yøkh õÞkt Au íku þkuÄe fkZðkLkwt fk{
Ãký íkuLkwt s Au.
÷kuðu÷ fnu Au fu, ykÃkýu suðk Lk nkuEyu íkuðk Úkðk {kxuLkk
«ÞíLk{ktÚke s ¼ktøÞkíkqxâk ykþÞðk¤kt yLku su{Lke ®sËøke
hË økE nkuÞ yuðkt y™uf {Lkw»ÞLkkt áüktík ykÃkýu òuE þfeyu
Aeyu. su fkÞo ðzu ík{khe Mk½¤e þÂõíkyku òøk]ík Lk ÚkkÞ, su
79
SðLk SððkLke f¤k
152
SðLk SððkLke f¤k
153
LkÚke. su{kt ík{khkÚke fktE Lk ÚkE þfu yøkh su Mktòuøk ík{u
rLk{koý fÞko LkÚke, íkuLku {kxu ík{u ¼ktsøkz fhíkk Lkrn. suðe
ðMíkwÂMÚkrík nkuÞ, íkuðe s økýeLku «&™Lkku rLkfk÷ fhku, suÚke
ík{u MkneMk÷k{íkeÚke fne þfku fu, yk nuíkw {kxu s fhku sL{
ÚkÞku níkku, íkuLkku rLkýoÞ ík{u þe heíku fhþku? ík{Lku sðkçk
ykÃkðkLku su yuf÷ku s þÂõík{kLk Au, íku MkðoþÂõík{kLk «¼wLku
MkeÄe rðLktrík fheLku ík{khk ytíkÞko{eLku - ík{khk ytík:fhýLku
ÃkqAeLku s ík{u íku rLkýoÞ fhe þfþku.
‘«u{’ yu s ÷øLk {kxuLke Ë÷e÷ yLku fkhý hnuðkt
òuEyu. yu ðzu s {kýMk rððkrník SðLkLke yz[ýku yLku
{qtÍðýku{ktÚke MkneMk÷k{ík ÃkMkkh ÚkkÞ Au, íkuðe s heíku, çkeò
ÄtÄk{ktLkk ½ýkLku yLku ÔÞkÃkkheyku{ktLkk MkUfzu Ãkt[kýwtLku
{qtÍðý¼he yz[ýku{ktÚke ¾kíkheÃkqðof y™u MkneMk÷k{íkeÚke
Ãkkh Ãkkze þfu yuðe fkuE Ãký [es nkuÞ, íkku íku Wãkuøk {kxuLkku
«u{ Au.
ÂÔnrxÞhu yuf MÚk¤u fÌkwt Au fu, søkík{kt fþwtf fhðk {kxu
nwt sLBÞku Awt yu{ {Lku ÷køÞk fhíkwt y™u yuðk s rð[kh {Lku
ykÔÞk fhíkk. íkuLke yk fÚkLk WÃkhÚke íkuLke {nkLk þÂõíkykuLkwt
hnMÞ sýkE ykðu Au. fkÞËku, MkkrníÞ, ðiËf yÚkðk «ÄkLkðxwt
yøkh çkeò fkuE «fkhLkk {kýMkkuLke nË WÃkhktík ¼hkE økÞu÷k
Ÿ[k{kt Ÿ[e xku[u, Ÿ[k{kt Ÿ[k rþ¾hu ík{khu ÃknkU[ðwt
nkuÞ íkku, ík{khk WãkuøkLke Lke[k{kt Lke[e søkkyuÚke fk{ þY
fhku. ík{khk ÄtÄk MkkÚku suLkku MktçktÄ nkuÞ yuðe fkuE Ãký çkkçkíkLku
LkSðe fu rLkÁÃkÞkuøke Lkrn Mk{síkkt íkuLku ÷økíke yuf yuf
rðøkíkkuLkwt ÃkqhuÃkqÁt ¿kkLk {u¤ðku.
ÃkkuíkkLkk «kó MktÞkuøkku ÃkkuíkkLkk ¼krð {kxu fux÷k
MkkÄfçkkÄf Au, íkuLkku rLkýoÞ fhíkkt Mk½¤k s{kLkkLkk {nkLk
çkwrØ{kLk {Lkw»Þku Ãký økqt[ðkÞk Au. yu MktçktÄ{kt íku{ s ykÃkýu
þwt fhðwt íku MktçktÄ{kt yuf «ÏÞkík ÃkkËhe fnu Au fu, ík{khe òík
{kxu yøkh ík{khk ðtþ {kxu ík{u sðkçkËkh LkÚke. ík{khk
çkkÃkËkËkLkk ðtþ{kt fkuE {ktË÷k nkuÞ, ZkUøke nkuÞ y™u suyku
ík{khkÚke Mkkuyuf ð»ko Ãknu÷kt sL{u÷k nkuELku su{Lke Úkkuze ½ýe
yMkh yksu Ãký ík{khk{kt hnu÷e nkuÞ, íkuðk fkuELku {kxu ík{u
sðkçkËkh LkÚke. ík{kÁt þkherhf fu {kLkrMkf çktÄkhý nkUþLkwt,
WîuøkLkwt, rV¬wt yøkh Ze÷wt nkuÞ íku çkkçkík {kxu Ãký ík{u
sðkçkËkh LkÚke. LÞq #ø÷ktzLke ÃkÚÚkhLke xufheyku, ÷wEÞkLkkLkk
fÃkkMkLkk ðkðuíkhðk¤e søkkyku, õ÷kEz, LkeÃkh, þkLkLk yøkh
MkeLkLkku fktXku yu ík{khe sL{¼qr{ nkuÞ fu çkeS nkuÞ íkuLku {kxu
ík{u sðkçkËkh LkÚke. ík{khk rÃkíkkLkk ½h{kt su Ä{oLkwt rþûký
{¤u Au íkuLku {kxu y™u ík{khk çkkÃkLkk Ä{oLku {kxu Ãký íku sðkçkËkh
80
SðLk SððkLke f¤k
154
SðLk SððkLke f¤k
155
Au. ykÃkýu íku{Lku Mðíktºk fhe Au yLku ÷øLk rMkðkÞ íku{Lku {kxu
yLÞ yMktÏÞ íkfku ykÃkýu ¾ku¤eyu Aeyu, Ãknu÷kt {kºk
Akufhkyku s ÃkkuíkkLkku fk{ÄtÄku ¾ku¤e þfíkk, nk÷ †eyku Ãký
íku{ fhe þfu Au. yk MðkíktºÞ ykuøkýeMk{e MkËeLkk feŠík{kLk
çkLkkðku{ktLkwt yuf Au. Ãký MðkíktºÞLke MkkÚku sðkçkËkhe Ãký
ykðu Au yLku yk VuhVkhLke ÂMÚkrík{kt Akufheyku {kxu Ãký fktE
[ku¬Mk nuíkw nkuðku òuEyu.
huLkk yu÷. {kELkh AkufheykuLku MktçkkuÄe fnu Au fu,
®sËøkeLkku nuíkw Lk¬e Lkrn fhðkLku ÷eÄu ík{u ík{khe òíkLku n÷fe
Ãkkzku Aku. ík{khku yÇÞkMk fhðk{kt ík{u «þtMkkÃkkºk WíMkkn
çkíkkðku Aku. ík{khe Mk{sþÂõíkLke [k÷kfe yLku {w~fu÷
Mkðk÷kuLkku Vz[ku ykÃkðkLke ík{khe þÂõík çknw òýeíke Au.
yk çkkçkík{kt ËMk{ktÚke Lkð fuMk{kt ík{khk ¼kEykuÚke ík{u
ykøk¤ ðÄe òyku Aku, Ãký ßÞkhu nuíkw ÃkrhÃkqýo ÚkkÞ Au yLku
÷ûÞ «kó ÚkkÞ Au ÃkAe íku ÷ûÞ fkuE rzøkúe, MkŠxrVfux yøkh
fku÷usLkku rzÃ÷ku{k nkuÞ, Ãký ËMk{ktÚke Lkð Akufheyku™kt Lkk{Lke
ÃkkA¤ ‘ykøk¤ ðÄðk{kt {wzËk÷’ Lkk suðe ÂMÚkrík WíÃkLLk ÚkkÞ
Au.
ík{khk SðLk {kxu su fktE ¾[o ÚkÞwt Au y™u su fktE
Ãkrh©{ ðuXðk{kt ykÔÞku Au, íkuLkwt Ãkrhýk{ VuþLkuçk÷ ¼híkfk{,
yufkË ÄtÄk{kt s {khu íkku Ëk¾÷ Úkðwt òuEyu yuðe suLku ð]r¥k
ÚkÞk fhu Au, íkuLkk íku fkÞo{kt Víkun {éÞk ðøkh hnuíke LkÚke.
íkuLke ykðe rLkrùík ð]r¥k yLku íku ÄtÄk yÚkðk fkÞo {kxuLkku íkuLkku
«u{ yLku íkuLke ©Øk, yu íkuLke fkhrfËeo {kt yMkhfkhf yLku
{ËËøkkh ík¥ð ÚkE Ãkzu Au. ÃkkuíkkLkk Ãkqðoòuyu y{wf ÄtÄk{kt
Lkk{ fkZðkÚke íku ÄtÄk MktçktÄe fktE Ãký «u{ yøkh ÞkuøÞíkk Lk
nkuðk Aíkkt su {kýMk íku ÄtÄk{kt Ëk¾÷ Úkðk EåAíkku nkuÞ, íkuýu
íku{ fhðk fhíkkt rËðMkLkku yufkË YrÃkÞku f{kLkkh {òqh çkLkðwt
yu ðÄkhu MkkÁt Au, fu{fu íkuðk fk{{kt Ãký ÃkkuíkkLke çkwrØÚke íku
ykøkuðkLk ÚkE þfþu. hu÷økkzeLku yuf {kuxku ÃkÚÚkh sux÷wt LkwfþkLk
fhu Au, íkux÷wt LkwfþkLk íku ÃkkuíkkLku «ríkfq¤ Wãkuøk{kt Lkk¾eLku fhu
Au, íkux÷wt LkwfMkkLk íku ÃkkuíkkLku «ríkfq¤ Wãkuøk{kt Lkk¾eLku fhu Au.
Úkkuzkt ð»ko Ãknu÷kt ‘Ãkhýðwt’ yu s {kºk Akufheyku {kxu
ûkuºk níkwt. su †e ÃkwÁ»kLkk suðk rð[kh fhu Au íku ÃkkuíkkLkk {kU
WÃkh ÃkkWzh AktxLkkh ÃkwÁ»kLkk suðe nktMkeLku Ãkkºk çkLku Au.
{n¥ðkfktûke †eyku, suyku ðkt[ðk-÷¾ðkLku ®n{ík fhíke,
íku{Lku íÞkt fkuE ykðu íÞkhu íku{Lku ÃkkuíkkLke [kuÃkze yøkh nMík÷u¾
WÃkh ¼híkfk{Lkku fkuE ffzku Lkk¾ðku Ãkzíkku.
£kÂLMkMk rð÷kzo fnu Au íku «{kýu yk s{kLkkLke {kuxk{kt
{kuxe þkuÄ, íku †eykuLkk ¾hk {n¥ðLke-íku{Lke þÂõíkykuLke þkuÄ
81
SðLk SððkLke f¤k
156
SðLk SððkLke f¤k
157
íkuLke WíÃkkËf þÂõík yuðe nkuðe òuEyu fu {æÞ{kt hnu÷k MkqÞoLke
ykswçkksw su{ økúnku økkiý hnu Au íku{ Mk½¤kt MkkÄLk-Mk½¤kt
MknkÞf ík¥ð økkiý hnu. yuf {køko yøkh ÄtÄku ÃkMktË fhku, íkuLke
Mk½¤e rðøkíkkuLkku yÇÞkMk fhku, Ÿ½{kt Ãký íkuLkwt s æÞkLk
hk¾ku, íkuLku s r«Þ økýku, íkuLku s {kxu fk{ fhku. yLku ík{khu
ÃkAe ÷øLkLkku «Mktøk ykðþu, íkku ík{khk Ãkrh©{Úke ík{Lku su
feŠík {¤ðe òuEyu íku{kt LkðeLk ðÄkhku Úkþu. su Akufheyku {kLkku
s{ýku nkÚk Au, AkufhktLku ÷kz fhðk{kt su{Lkku {kÚke s çkeòu
Lktçkh ykðu Au, suyku fwxwtçk{ktLke ò¤ku-{qtÍðýku Wfu÷u Au, su{Lkk
MkkIËÞo fhíkkt çkeS s fkuE [es{kt íku{Lkk rÃkíkkLku Mkw¾ ÷køku
Au, su{Lke Lk]íÞf÷k yøkh Mk{ks{kt «fkþðkLke f÷k fhíkkt
çkeS ðÄkhu fkuE ykøk¤ Ãkzíke [es {kxu íku{Lkk ¼kEyku
{økYçk Au, íkuðe AkufheykuLke ËwrLkÞkLku çknw {kuxe sYh Au yu{
zkp. nkp÷ fnu Au. Mk{òw Akufheyku, suyku [ku¬Mk YrZykuLku
çkË÷u ÃkkuíkkLke s fkuE ¼kðLkkyku Lk¬e fhu Au, suyku íku «{kýu
hnu Au yLku hnuðk Mðíktºk Au, stíkw ð¤økðk yøkh çkøkzðk {kxu
s {kºk ÃkkuþkfLkkt ÃkqtAzkt su ÷xfkðíke LkÚke, Ÿ[e yuzeÚke
ÃkkuíkkLkk Ãkøk Aku÷íke LkÚke, íktøk Ãkkuþkf ÃknuheLku su ÃkkuíkkLkwt
ykhkuøÞ òu¾{{kt Lkk¾íke LkÚke, su Akufhe Mkkhku yLku ÷kÞf
Ãkkuþkf s Ãknuhu Au, LkkËkLke ¼hu÷e y™u ºkkMksLkf VuþLkLke
¼ÃkfkËkh Ãkkuþkfku, {w÷kfkíkku, Mktøkeík yLku nkð¼kð{kt s
ykðu Au. ík{khk rLk¼kð {kxu f{kðkLke ík{Lku sYh Ãkzu Au, íkku
ík{u økÕ÷kLke ÃkkA¤ Q¼k hneLku yøkh íkku yuf s økúuz{kt Ãkze
hneLku yufkË Mfq÷{kt rþûký ykÃÞk fheLku Mktíkku»k {kLkku Aku,
íÞkhu su Akufhkyku ík{khe MkkÚku s økúußÞwyux ÚkÞk nkuÞ Au íku
rLkMkhýeLkkt ÃkøkrÚkÞktLke {kVf økúuzku [zu Au, «kuVuMkhku ÚkkÞ Au
y™u Mkkhk Ãkøkkh {u¤ðu Au. ð¤e {w~fu÷eyku yLku yz[ýkuLku
Ëqh hk¾eLku íkuyku fkÞËk, ÃkËkÚkorð¿kkLk yøkh Äkhk ½zðkLkk
fk{{kt Ãkzu Au. ík{khe MkkÄkhý ÂMÚkríkÚke Mktíkku»k {kLkLkkhe
AkufheykuLke - {wÏÞ Lksh {kºk yuf s {wÏÞ [kLMk {kxu nkuÞ
Au. òu ík{u ÃkiMkkËkhLku Ãkhýku Aku íkku ík{u ðÄkhu Mkkhku Ãkkuþkf
÷øLk {kxu Ãknuhku Aku. ðÄkhu VuþLkuçk÷ {tz¤ku{kt ¼¤ku Aku yLku
ík{kÁt Mk½¤wt rð[khðkLkwt fk{ ík{khk Äýe {kxu hk¾ku Aku íkÚkk
SðLkÔÞðnkh{kt ík{u òýu fkuEf sz [es nku íkuðkt Úkkyku Aku,
òu ík{u «eríkLku {kuÌkkt nku Aku yLku íku {kxu økheçke ÃkMktË fhe
nkuÞ Au, íkku ík{u hktÄku Aku, Ãkfðku Aku, Äwyku Aku, AkufhktLku ÷Ãkzkf
{khíkkt hnku Aku yLku ík{khkt Ãkzkuþeyku MkkÚku økÃÃkkt-MkÃÃkkt {khku
Aku y™u ½kýeLkk çk¤ËLke {kVf nuíkw ðøkh ík{khkt ð»ko økk¤ku
Aku. su{kt økqZ þÂõíkykuLku Mk[uíkLk yLku MkwtËh y÷tfkhYÃk
çkLkkððkLku Ãkqhíkwt «uhf çk¤ nkuÞ íkuLkwt s Lkk{ ¾hku nuíkw fnuðkÞ.
82
SðLk SððkLke f¤k
158
SðLk SððkLke f¤k
159
EåAkðk¤e ½ýe Akufheyku òuEyu Aeyu. ykÃkýe ykswçkksw
ykðe Akufheyku nþu íkku WLkk¤k{kt ÍkÃkxkLke òËw¼he yMkhÚke
su{ nðk íkkS yLku ¾wþLkw{k ÚkE Ãkzu Au, íku{ ykÃkýe ®sËøke
Ãký Lkð[iíkLÞÞwõík yLku ¾wþLkw{k çkLku Au. †eykuLkk fíkoÔÞLke
òýu fktE y{wf s Mke{k nkuÞ yu{ íku rð»ku ÷kufku ðkík fhu Au,
Ãkhtíkw Ãk]Úðe WÃkh fu Mðøko{kt yuðe fkuE Ãký søkk LkÚke.
{Lkw»Þ òríkLkwt yuðwt fkuE Ãký fk{ LkÚke.
yuðwt fkuE Ãký Mkw¾ yøkh Ëw:¾ LkÚke.
yuðe fkuE Ãký AkLke ðkík, nk yøkh Lkk LkÚke.
yuðe fkuE Ãký ®sËøke, {]íÞw yøkh sL{ LkÚke.
fu suLke fktE ®n{ík nkuÞ yLku íku Aíkkt íku †e ðøkhLkkt
nkuÞ.
yu{MkoLk fnu Au fu, ík{Lku su MkkUÃkðk{kt ykÔÞwt Au íku fk{
fhku. çknw {kuxe ykþk ðøkh MkknMk Lkfk{kt Au.
hMk÷ Mkusu fÌkwt Au fu, su ÞwðkLk {kýMkLku r{ºk yøkh
ðøk LkÚke, íkuLku {kxu þYykík fhðkLkku Ãknu÷ku Mkkhk{kt Mkkhku
{køko yu Au fu søkk {u¤ððe. çkeswt {kiLk, ºkeswt yð÷kufLk,
[kuÚkwt rLk{fn÷k÷e, Ãkkt[{wt íkuLkku þuX yu{ Äkhu fu íkuLkk ðøkh íku
{w~fu÷e{kt ykðe Ãkzþu. Aê{wt MkÇÞíkk.
suyku ®LkËk fhu Au, íkuðe AkufheykuLke sYh Au. nkuXÚke ÓËÞ
MkwÄe {eXkþÚke ¼hu÷e, rLkËkuo»k, Ãkrðºk, MkkËe, rLkþk¤Lke ËMk
ð»koLke [k÷kf Akufheyku Mkk{kLÞ heíku ÃkkÃk, «Ãkt[ yLku
yLkk[khLkkt ¿kkLk ðøkuhuLke nkuÞ Au, íkuðe AkufheykuLke sYh
Au. Mkw¾ Mkøkðz MkkÚku rLk¼kð fhðk {kxu Ãkrh©{ WXkðLkkh
ÃkkuíkkLkk WËkh rÃkíkk yLku çkk¤fkuLku Mkkhe Mkkhe [eòu {¤u íku
{kxu ÃkkuíkkLku su fktE {¤u íkuÚke nt{uþkt [÷kðe ÷uLkkh, Lk{ú,
{kíkkLkku Ãkqhku rð[kh fhLkkh, íku{Lke fËh fhLkkh, ¾[oLke
økýíkhe fhLkkh, sYhe yLku rçkLksYhe ¾[o ðå[uLkku íkVkðík
Mk{sLkkh, Mkt¼k¤Úke fk{ fhLkkh y™u zkne AkufheykuLke
ykÃkýLku sYh Au. su Akufheyku MðkÚkoíÞkøke Au yLku ½h{kt
¾[ko¤ yøkh rLkÁÃkÞkuøke çkLkðkLku çkË÷u ykLktË ykÃkLkkh,
Mkw¾ ykÃkLkkh çkLkðk WíMkwf nkuÞ Au, íkuðe Akufheyku ykÃkýu
òuEyu Aeyu. {]ËwíkkÚke, MknkLkw¼qríkÚke çkeò ÷kufkuLku {kxu ðnuíkkt
yktMkwðk¤e yLku ÃkkuíkkLkk MkwtËh rð[kh «fkþ{kt ykÃkLkkh
ÂM{íkÞwõík ÓËÞðk¤e Akufheyku òuEyu Aeyu. ykÃkýk{kt
Ãkw»f¤ nkUrþÞkh Akufheyku Au, ykÃkýk{kt Ãkw»f¤ «fkþ{kLk
yLku çkwrØ{kLk †eyku Au, Ãkhtíkw ykÃkýLku íkku ykLktËe, nkUþe÷e,
ykðu þ ðk¤e, MðsLkLku ykLkt Ë ykÃkLkkh, {kÞk¤w ,
r{ÚÞkr¼{kLk ðøkhLke yLku ËwrLkÞk{kt çknkh ÃkzðkLke Úkkuze
83
SðLk SððkLke f¤k
160
SðLk SððkLke f¤k
161
Ÿ[ký, yðÞðMktøkrík y™u MkkIËÞo{kt ykðu, íkuLkku fuðku Mkktfzku
yLku n÷fku rð[kh fhðk{kt ykðu Au !
MkqÞo su{ Ãkw»ÃkLkkt MkwtËh yLku MkwøktÄ{Þ ÃkzLku-ÃkºkLku Wfu÷u
Au, íku{ s fk{ yLku su WÃkËuþLkku nuíkw SðLkLke {nkLk
þõÞíkkyku{ktÚke WÃkÞkurøkíkk yLku çk¤ Q¼kt fhðkLkku nkuÞ Au.
íkuÚke ykÃkýu fuðk ÃkkAk nXe sEyu Aeyu !
‘Eïhu {khu {kxu Lk¬e fhu÷wt fk{ ¾wþ¾wþk÷eÚke þkuÄe
fkZðk íkÚkk fhðk çktÄkÞu÷ku Awt.’
SLk ELS÷ku
‘Mk½¤k ÄtÄk yLku Wãkuøk{kt Ëk¾÷ ÚkE þfu yuðwt yuf s
ík¥ð Au y™u íku {Lkw»ÞòríkLke Mkuðk Au. fkuE Ãký «{krýf
Wãkuøk yøkh íkuLke VíkunLke ykzu yk ík¥ð ykðíkwt LkÚke. Ÿ[k{kt
Ÿ[e {kuxk{kt {kuxe Víkun, rLkíÞ{kt rLkíÞ SðLk yLku ÷kÞf
y{híð ykÃkLkkh fkuE Ãký [es nkuÞ íkku íku yk ÄkŠ{f ík¥ð
s Au. ykÃkýu su fktE fhðkLkwt Au íku ykÃkýu ÃkMktË fhíkk LkÚke
yLku íkuLke MkkÚku ykÃkýu MktçktÄ LkÚke ykÃkýwt fíkoÔÞ ykÃkýu çkhkçkh
fhðwt u s ykÃkýe MÃkü Vhs Au.’
yurÃkfxuxMk
n{uþ {kxu «rMkØ Úkðwt-íkuLku {kxu {khu þwt fhðwt? fíkoÔÞ!
suyku Mk½¤k y«rMkØ {hý Ãkk{u÷k Au, íkuykuyu Ãký
ykøkún, «{krýfíkk, rðøkíkku WÃkh æÞkLk, rððufLke
ònuh ¾çkh MkkÚku çknkh Ãkzðwt, yu VíkunLkk [kh WÃkkÞ Au.
çkwÕðh fnu Au fu, økktzkLke nkuÂMÃkx÷ çknkhLke ËwrLkÞk{kt
yuðku fkuE {kýMk hnuíkku LkÚke fu suLkk{kt ¼÷wt fhðkLke Mk¥kk Lk
nkuÞ. ÷u¾fku, y÷tfkhÞwõík çkku÷Lkkhkyku yLku Mkèk fhLkkhk íku
fhíkkt ðÄkhu þwt fhu Au? ík{u fkuE rËðMk ÍqtÃkzk{kt ÃkuXk Aku?
økkze{kt {wMkkVhe fhe Au? ¾uíkh{kt fkuE økk{rzÞk MkkÚku ðkík
fhe Au? þk¤ WÃkh fk{ fhLkkhLke MkkÚku VÞko Aku? ík{Lku yu{
{k÷q{ LkÚke Ãkzâwt fu ík{khk{kt su þÂõík LkÚke íku íku{Lkk{kt Au?
ík{u su fux÷ef [eòu òýíkk LkÚke íku íku òýu Au? õ÷çkku{kt
çkøkkMkkt {khíkk Lkfk{k {kýMk y¬÷Lke ¾k{e {kxu çknkLkwt
çkíkkðe þfu yu{ LkÚke. {kýMkLku su sYh Au íku çkwrØþÂõíkLke
LkÚke Ãký nuíkwLke Au. çkeò þçËku{kt fneyu íkku {u¤ððkLke þÂõík
Lkrn Ãký {nuLkík fhðkLke {hSLke {kýMkkuLku ðÄkhu sYh Au.
ík{u su fktE søkík{kt fhku Aku íku ík{khk ÄtÄk fhíkk ðÄkhu Wå[
Au, yu{ {kLkeLku fhku. ÄtÄku yu {kýMk {kxu rLkðkon {u¤ððkLkwt
MkkÄLk Au, yu{ ½ýk {kýMk økýu Au. ®sËøkeLke {nkLk þk¤k{kt
{kýMkLke Mkkhe heíku r¾÷ðýe fhLkkh y™u íkuLkwt [krhºÞ h[Lkkh
ÞkusLkk yu ÄtÄku Au yLku fux÷ku Mkktfzku rð[kh fhðk{kt ykðu Au
! suLkwt Ãkrhýk{ EïhË¥k MkðoþÂõíkykuLke rðþk¤íkk, Ÿzký,
84
SðLk SððkLke f¤k
162
SðLk SððkLke f¤k
fíkoÔÞ fÞwO Au.
ík{u su{Lku òýíkk LkÚke íkuyku y«rMkØ hnuþu yuðku
rð[kh fËe fhíkk Lkrn. íku{Lkkt ð¾ký MðøkoËqíkku hý®þøkkÚke
fhu Au. íku{Lkwt ¼køÞ rËÔÞ Au.
163
{k¤k Lkt. 5
MðkMÚk¼ÞwO SðLk Sðku
ykhku ø ÞÃkq ý o rð[khku y™u rMkØkt í kku ykhku ø ÞÃkq ý o
{Lk{ktÚke s «fx ÚkE þfu, ykhkuøÞÃkqýo þheh Lk nkuÞ íkku
ykhkuøÞÃkqýo {Lk nkuE þfu Lkrn.
yuf Ëw:¾ ykÃkLkkh ËhËLkk MktçktÄ{kt yuf Mkw÷íkkLku yufËk
ÃkkuíkkLkk íkçkeçkLke Mk÷kn ÷eÄe. íkçkeçku òÛÞwt fu {kºk íkkS
nðk yLku fMkhíkLke s sYh Au, y™u yu MkkËe MkkËe çkkçkíkkuLke
søkíkLku çknw ykuAe ®f{ík Au. íkuÚke íkuýu fÌkwt : ‘ÕÞku, yk yuf
Ëzku, yu{kt {U Lk {¤e þfu íkuðkuy™u ®f{íke Ãkk÷ku ¼hu÷ku Au,
ík{ku Lkk{Ëkh yk çkux ÷ku y™u ßÞkt MkwÄe ík{Lku çkhkçkh ÃkhMkuðku
ÚkkÞ íÞkt MkwÄe ËzkLku çkux ÷økkÔÞk fhku. nt{uþkt ík{khu yk{
fÞko fhðwt.’ Mkw÷íkkLk yk Mkq[LkkLku yLkwMkheLku [kÕÞku yLku íku
{kºk fMkhík fhíkku níkku yuðku ÏÞk÷ ykÔÞk rMkðkÞ íkuLkwt ËhË
{xe økÞwt.
85
SðLk SððkLke f¤k
164
SðLk SððkLke f¤k
Awt.’
rMkzTrLk fnu Au fu, fMkhíkÚke {kýMkku íktËwhMík hnu yLku
ykLktËe Mð¼kðÚke WíMkkn{kt hnu, íkku íkuyku fËe ð]Ø ÚkkÞ Lkrn.
Ãký {kºk ykLktËe Mð¼kð yøkh {kºk fMkhík fhíkkt
fk{Úke rðþu»k «{ký{kt Ëe½koÞw»Þ {¤u Au.
MktrÄðkÚke Ëw:¾e yLku ¾k÷e fÕÃkLkkykuÚke ¼hÃkqh
{tËkÂøLkÚke íkÚkk çknw ÷kzÚke Ëw:¾ Ãkk{u÷k íkÚkk Mkwtðk¤kt rçkAkLkkt
y™u ¼khu ¾kuhkfÚke Ãkku»kkÞu÷k yuf MkwMík ÃkiMkkËkh {kýMkLku
zkp. yuçkhLkuÚkeyu yuf Mk÷kn ykÃke níke fu, ‘rËðMkLkk 6 ÃkuLMk
WÃkh íkuýu ÃkkuíkkLkwt økwshkLk [÷kððwt yLku íkux÷wt s òíku f{kELku
[÷kððwt’ ¾hu¾h yk WÃkËuþ MkkuLkk suðku Au. rçk[khku ½ýk
ÃkiMkkËkh ÷kufkuLkku yÄkuo yÄo ¾hkçk Mð¼kð, íku{Lkk ftfkMk,
f÷uþ y™u ͽzkykuÚke {xe sþu. nk÷ su ½ýkt Wíf]ü {øks
WÃkÞkuøk ðøkh çkøkze økÞkt Au, íku WÃkhLkku fkx íku ½Mke Lkk¾þu.
Ãkexh fwÃkhLku ßÞkhu ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu, íkuýu ÃkkuíkkLkwt
þkherhf yLku {kLkrMkf çk¤ þe heíku ò¤ðe hkÏÞwt Au? íÞkhu
íkuýu sðkçk ËeÄku níkku fu, ‘nwt Wãkuøke hnwt íku {kxu nwt fktEf Lku
fktEf ¾ku¤e fkZwt Awt. fktE Ãký fhíkkt hnuðwt, yu {kýMku ÷uðkLke
Mkkhk{kt Mkkhe Ëðk Au. ð»kkuo Ãknu÷kt ßÞkhu Lkuðwt ð»ko{kt nwt ÃknkU[e
sEþ yuðe {Lku ykþk Lknkuíke íÞkhu sux÷e Mknu÷kEÚke nwt ËkËhku
[zíkku Qíkhíkku íkux÷e s Mknu÷kEÚke nk÷ ynª Ãký [Ze þfwt
165
®sËøke çknw çknw íkku yuf ÷zík{kºk Au. ykÃkýu ¼køÞ
SððkLke ÂMÚkrík{kt ykðeyu Aeyu, íkux÷k{kt íkku ykÃkýu
{hðkLke þYykík fheyu Aeyu. SðLk yLku {]íÞw ykÃkýk þheh
WÃkh Mk¥kk {u¤ððk {kxu «ÞíLk fhu Au y™u yk «ÞíLkLkwt þwt
Ãkrhýk{ ykðþu íkuLke ykÃkýLku òuEyu íku fhíkkt ðÄkhu ¾kíkhe
Au. {kLkðSðLkLkk þºkwyku Ëhuf çkkòwyu MktÏÞkçktÄ Q¼k Au.
sL{Úke {]íÞw MkwÄe yuf nòh hkuøk ykÃkýe ÃkkA¤ Lku ÃkkA¤
[k÷u Au. ykÃkýu su ¾kEyu Aeyu, ykÃkýu su Ãkkýe Ãkeyu Aeyu
yLku ykÃkýu su nðk ÷Eyu Aeyu íku{kt yk þºkwyku AwÃkkE hnu
Au. ykhkuøÞLkk rLkÞ{ rðÁØ ðíkoLk, ¼q÷, {q¾oíkk yk {køkuo
ykÃkýe ®sËøkeYÃke rfÕ÷k{kt «ðuþ fhðk {kxu íkuyku hkn òuíkk
hnu Au.
Ëw»fk¤ yLku ykŠÚkf yðËþk ÃkAe íkhík s {hfe ÃkuËk
ÚkkÞ Au. hkuøkLkkt stíkw su þheh{kt fux÷ktf ð»koÚke AwÃkkíkkt ykÔÞkt
nkuÞ Au, fËk[ þheh {sçkqík y™u çk¤ðkLk níkwt íÞkhÚke AwÃkkíkkt
ykÔÞkt nkuÞ Au, íku ßÞkhu ykhkuøÞLke ÷exeÚke þheh shkf
Lke[u Qíkhu Au yLku xfe hnuðkLke íkuLke nt{uþLke þÂõík òÞ Au,
íÞkhu yufË{ yMkh fhðk ÷køku Au.
ðnký WÃkh Ãk[kMk ð»koÚke Ãkze hnu÷e yuf òqLke
86
SðLk SððkLke f¤k
166
SðLk SððkLke f¤k
167
{kxe{ktÚke Lkef¤e økÞu÷ku Sð ykýðk {kxu zkÌkk{kt zkÌkk
{kýMkLkwt znkÃký Ãký fk{{kt ykðíkwt LkÚke. søkíkLkk Mk½¤k
hMkkÞLkðu¥kkyku yufXk ÚkkÞ íkkuÃký íkuyku ÷kuneLkwt yuf xeÃkwt
çkLkkðe þfu Lkrn, íku{ s Úkkfe økÞu÷wt ÓËÞ, su yuf ð¾ík çktÄ
Ãkze òÞ Au, íkuLku íkçkeçkkuLke øk{u íkuðe þÂõík Ãký ÃkwLk:òøk]ík
fhe þfíke LkÚke. fkuE Ãký zkpõxh ÃkkuíkkLkku nkÚk Lkkòwf {øks
WÃkh {qfe íkuLku Vhe rð[kh fhíkwt fhe þfíkku LkÚke.
Ãkhtíkw fkuE Ãký yr™ü yxfkððkLkwt fk{ íkku {kýMkLkkt
nkÚk{kt Au. {kýMk òu Ëe½koÞw»Þ ¼kuøkððk Äkhíkku nkuÞ íkku íkuýu
¥ç¼ „±ü~¢ ±…ü²ï¼ì-yu Mkqºk Ëhuf fk{{kt æÞkLk{kt hk¾ðwt òuEyu.
zkp. rh[zMkLk fnu Au fu, «kýeykuLke Ãkwg ðÞu ykððkLke
su ô{h nkuÞ Au íkuLkkÚke Aøkýwt íkuLkwt fwËhíke ykÞw»Þ nkuÞ Au.
yk «{kýu {kLkðSðLk ËkuZMkku ð»ko MkwÄe ÷tçkkððwt òuEyu. yk
Ëe½koÞw»Þ {u¤ðe þfkÞ Au, yu ðkík hrþÞLk yktfzkyku WÃkhÚke
sýkE ykðu Au. 1891Lke Mkk÷{kt íku Ëuþ{kt 100 y™u
105Lke ðå[uLkkt 858, 115 y™u 120 ðå[uLkkt 130 y™u
150 yLku íkuÚke ðÄkhu fktEf ô{h ðå[uLkkt 3 {hý LkkUÄðk{kt
ykÔÞkt níkkt. Ãký hrþÞk{kt íku{ Mk½¤k ÞwhkurÃkÞLk Ëuþku{kt yuf
çkkçkík ykùÞo Ãk{kzu Au, y™u íku Ëhuf çkkçkík rð[khÃkqðof
fhðk{kt ykðu Au íku Au. Ëhuf sýLku Ãkqhíkku ð¾ík nkuÞ Au.
Ãkuxe{ktLkk ¾khðkLkkt ÷qøkzkt{kt hnu÷kt stíkw{ktÚke yk¾k ÞwhkuÃk{kt
fku÷uhk Vu÷kÞku níkku. fku÷uhk Vkxe Lkef¤ðk sux÷e ÂMÚkríkyu
ykððk {kxu 50 ð»ko MkwÄe íku{Lku Ãkze hnuðwt Ãkzâwt. ykhkuøÞLke
su {ÞkoËk Au íkuLke Lke[u ykÃkýkt þheh fËe Qíkhe Lk òÞ íku
{kxu nt{uþkt ykÃkýu fk¤S hk¾ðe òuEyu. yufMkku ËhËLkkt stíkw
yk {ÞkoËkLke Lke[u hnu Au y™u ykÃkýe fktE Ãký ¼q÷, fktE
Ãký Lkçk¤kE {kxu íkuLku fktE Ãký Ãkøk {qfðkLke søkk {¤u íku
{kxu íkuyku hkn òuE çkuMku Au. yk heíku {kLkðMk{ks{kt suyku
þhehu Lkçk¤k nkuÞ Au, íku{Lkk WÃkh ËwøkwoýkuLkku Ãknu÷ku nw{÷ku
ÚkkÞ Au. Ãkw»f¤ {kýMkku ykhkuøÞ{kt Lkçk¤k nkuÞ Au íku fkhýÚke
s ¾hkçk Mð¼kðLkk nkuÞ Au. ½ýk ÞwðkLkku íkkS nðk, Xtzw
Ãkkýe yLku fMkhíkLkk VkÞËk òýíkk LkÚke íkuÚke s íku{Lke Lkiríkf
yðËþk ÚkkÞ Au.
fwËhík ËÞk¤w Au yLku fkuE Ãký òíkLkwt fk{ y{wf yðÞð
ykÃke þfíkku LkÚke íkku íkuLkku çkË÷ku {kýMkLku íku çkeS heík ðk¤e
ykÃku Au. ík{u òu çknuhk, {qtøkk yLku yktĤk nþku, íkku fwËhík
ík{khe MÃkþuorLÿÞLku MkwtËh ¾e÷ðþu.
çknw ¾U[u÷wt fk{Xwt íkkfeËu íkuLke Ãkfz, ¾U[ ¾kuE Ëuþu, Ãkhtíkw
fktE Ãký ÚkÞu÷wt LkwfMkkLk ËwhMík fhðk {kxu EïhLkk {trËh{kt
{kLkðþheh{kt ÃkuMkðkLke fkuý ®n{ík fhþu? Sð ðøkhLke
87
SðLk SððkLke f¤k
168
SðLk SððkLke f¤k
169
÷kufkuLku Ëðk ðkÃkhðkLke xuð Ãkze økE Au, Ãký nðu íkuykuLku {kLk
Úkðk ykÔÞwt ÷køÞwt Au fu, ðiãku su fktE ðÄkhu{kt ðÄkhu {ËË fhe
þfu íku {kºk ËhËeykuLku ykþk{kt hk¾ðk, íku{Lku WíMkknÃkqýo
hk¾ðk yLku ykhkuøÞLkk Mkk{kLÞ rLkÞ{ku Ãkk¤ððk{kt íku{Lku
{ËË fhðk{kt s ykðe hnu Au.
{kur÷Þh fnu Au fu su hkuøk rð»ku ðiãkuLku fþwt s ¿kkLk nkuíkwt
LkÚke íku {xkzðkLku, su þheh rð»ku íkuyku ½ýwt ykuAwt òýu Au íku
þheh{kt, su Ëðkyku rð»ku íkuykuLku òqs {krníke nkuÞ Au íku íkuyku
huzu Au.
{kur÷Þh íkuLkk Ëkfíkh rð»ku fnu Au fu, y{u çku ðkík fheyu
Aeyu ¾hk, Ãký nwt íkuLke Ëðk ÷uíkku LkÚke, yLku íkuÚke s Mkkòu hnwt
Awt. yuf çkeò «Mktøku íkuýu sýkÔÞwt fu, ËhËe fwËhíkÚke Mkkòu
ÚkkÞ yøkh ËðkÚke {hý Ãkk{u íÞkt MkwÄe ÃkiMkk ÷E {ktËkLkk
ykuhzk{kt LkSðe çkkçkíkku rðþu ðkíkku fhðkLkwt fk{ fhLkkh
{kýMk íku Ëkfíkh.
ºký ËkfíkhkuLku hkufku : Ãknu÷ku Ëkfíkh õðkÞux (þktrík),
ÃkAe zkp. {urh{uLk (yk™tË) y™u ÃkAe zkp. zkÞux (¾kuhkf).
ykÃkýe {kLÞíkkyku yÃktøk yLku {tËðkrzÞk ykËþo WÃkh
h[kÞu÷e Au, íkuðk Lk{qLkkÚke fktE ykËþo þheh h[e þfkÞ Lkrn.
{Lkw»ÞòríkLke þkherhf {hËkLkøkeLku íkuLkkt çktÄLk{ktÚke
ykurMxÙÞk{kt sÚÚkkçktÄ {k÷Lkk Mxkuh yLku çkUfku çkÃkkuh y™u çku
ðkøkíkktLke ðå[u çktÄ ÚkkÞ Au. ÞwhkurÃkÞLkku ¾kMk Mk{su Au fu
yríkþÞ Wãkuøk ÃkAe ykhk{ {u¤ððku òuEyu yLku ÷ktçke
{wËíkÚke [k÷e ykðíke {nuLkík rððufÃkqðof ykøk¤ ÃkkA¤Lkku
rð[kh fheLku fhðe òuEyu.
suBMk xe. VeÕzTÍ fnuíkku fu ‘nwt ÞwðkLk nkuík íkku Mk{ÞLke
økkuXðý ðÄkhu Mkkhe fhík, yux÷u ½ýk Akufhkyku MkqE hnu Au
íkuLkk fhíkkt nwt ðnu÷ku MkqE òík.’ ÃkqhuÃkqhku ykhk{ ßÞkhu Xef
fheLku ÷uðk{kt ykðu Au íÞkhu íku {LkLku íku{ þhehLku sux÷ku ykhk{
ykÃku Au íkux÷ku çkeS fkuE [es ykÃkíke LkÚke.
ø÷uzMxLk fnuíkku fu, {khe yk¾e hksîkhe ®sËøke{kt
Ãkk÷o{uLxLke fkuE Ãký íkfhkhLku ytøku Ãkkt[ r{rLkx Ãký nwt òøÞku
LkÚke.
nkuhu÷ røkú÷e fkUøkúuMkLke hkºkeLke çkuXf{kt çkuMkðkLku Lkk
Ãkkzíkku. íkuLkku MkqðkLkku ð¾ík Úkíkku fu íkhík íku fkUøkúuMk Akuze síkku.
økúuLx fnuíkku fu, ‘Lkð f÷kfLkk ykhk{ rMkðkÞ nwt fktE
Ãký fhe þfeþ Lkrn.’
MkqðkLkku {kuzku ð¾ík yu {]íÞwLkku çkhkçkh ÃkzAkÞku Au.
Wòøkhk, yrLkÞr{ík ¾kuhkf, fMkhíkLke ¾k{e yLku çkeS
heíkLkk yr{íkk[khÚke WíÃkLLk Úkíkk yrLküLkk rLkðkhý {kxu
88
SðLk SððkLke f¤k
170
SðLk SððkLke f¤k
171
Mkwtðk¤kÃkýwt y™u ð]ØkðMÚkk{kt fXýkE hnu Au. çkkÕÞkðMÚkk{kt
yk ÂMÚkrík EåAðkòuøk Au, Ãký ykÃkýu su{ {kuxk ÚkEyu íku{,
yu{ Äkhðk{kt ykðu Au fu fkhçkurLkx yLku VkuMVux ykuV ÷kE{
([qLkkLkk fkhçkoLk y™u VkuMVurhf yurMkz - ûkkh) su {wÏÞ ÃkËkÚkoÚke
yk YÃkktíkh ÚkkÞ Au, íku ykuAkt yLku ykuAkt ÷uðkÚke ykÃkýu yk
Mkkhk{kt Mkkhku ÃkuÞ ÃkËkÚko økk¤u÷wt Ãkkýe Au, ßÞkhu ¾kðkLkk
ÃkËkÚkkuo{kt yÒk, V¤ yLku þkf, ¼khu r{ükLkku fhíkkt ðÄkhu
Mkkhkt Au. yk{kt íku{ s çkeS çkkçkíkku{kt fwËhíkLku SíkðkLkku
Mkkhk{kt Mkkhku Au hMíkku íkuLkk fkÞËk òýðkLkku y™u íkuLku
yLkwMkheLku [k÷ðkLkku Au.
þheh yuf Mkkhku Lkkufh Au. íkuLke íkhV MkkÁt ðíkoLk hk¾þku
íkku íku ík{kÁt fk{ fhþu. íkuLke sYrhÞkíkku íkhV æÞkLk ykÃkþku,
íkuLke Mkq[Lkkyku {kÞk¤wÃkýu y™u ÄehsÚke Mkkt¼¤þku, fktEf
÷k÷LkLke ð]r¥kÚke íkuLke sYrhÞkíkku «MktøkkuÃkk¥k ykøk¤Úke Mk{S
÷uþku íkku ík{khk yk æÞkLkLkku çkË÷ku ÔÞks MkkÚku ík{Lku {¤þu.
Ãký íkuLku ík{u yíÞtík çkkuòÚke Ëçkkðe Ëuþku, Ëw:¾ Ëuþku, {qtÍðþku,
LkkufhLku çkË÷u ík{u íkuLku økw÷k{ çkLkkðþku, íkku íku ½ýwt çkzçkzþu
Lkrn. Ãký hý{ktLkk Úkkfu÷k ŸxLke {kVf íku çkuMke sþu y™u
{hý Ãkk{þu.
nu «¼w, økqZkÚkoðk¤kt yk {trËhku (þhehku) íkkhkt çkLkkððk
{wõík fhe Wå[ ÃktÂõík WÃkh ÷E sðkLke sYh Au. íku òuíkkt íku{
s {nkLk Ä{kuoÃkËuþfkuyu ykÃkýLku {kºk MktÃkqýo ÚkðkLku s Lkrn
Ãký «¼wLkkt suðk MktÃkqýo çkLkðkLku yk¿kk fhe Au, íku çkkçkík Ãký
ykÃkýu MktÃkqýo çkLke þfeyu íkuLkku Ãkwhkðku Au. su ykËþo, ík]»ýkyku
yLku ykfktûkkyku ykÃkýLku ykÃkeLku «¼wyu ykÃkýe {~fhe fhe
LkÚke. ykÃkýu su fktE fheyu Aeyu íkuLkk fhíkkt ðÄkhu fhe
þfðkLke ykÃkýk{kt þÂõík Au yuðwt ¼kLk Ãký ykÃkýLku çkíkkðe
ykÃku Au fu, ykðe MktÃkqýoíkk þõÞ Au yLku íku MktÃkqýo ykËþo MkwÄe
ÃknkU[ðk {kxu õÞktÞ Lku õÞktÞ ykÃkýLku Mk{Þ yLku íkf {¤u Au
s. {kýMkLku ÃkkuíkkLkkt ykí{k{kt þkherhf íku{ s Lkiríkf
{Lkw»ÞíðLkku ykËþo Au yLku suýu yk ykËþo ykÃÞku Au íku íkuLke
ÃkrhÃkqýoíkk {kxu íkf ykÃkþu s.
ykÃkýu òufu {]íÞwLku hkufe Lk þfeyu Ãký yk çkkçkík íkku
òýeíke s Au fu, ¾kMk fheLku ¾kuhkfLkk MktçktÄ{kt ykhkuøÞLkk
rLkÞ{ Ãkk¤ðkÚke ykÃkýu íkuLku ½ýku ÷ktçkku Mk{Þ {w÷íkðe hk¾e
þfeyu. ð]ØkðMÚkkLkkt {wÏÞ ÷ûký, {kLkðþheh{kt Mkhuþ suðk
[efýk yLku huMkkðk¤k Úkh çkkÍu Au íku WÃkhÚke sýkE ykðu Au.
yk Úkh Äehu Äehu nkzfkt suðk çkLke òÞ Au. {kýMkLke ®sËøkeLke
þYykík Mkhuþ suðk [efýk ÃkËkÚkoLke ÂMÚkrík{ktÚke ÚkkÞ Au y™u
íkuLkku ytík nkzfktLke ÂMÚkrík{kt ykðu Au. çkkÕÞkðMÚkk{kt
89
SðLk SððkLke f¤k
172
SðLk SððkLke f¤k
173
ykí{kLke Mk½¤e þÂõíkykuLku ¾e÷ðLkkh íkwt Au, suLke ÃkkMku íkwt Au
íkuLku çkeswt çknw EåAðk suðwt hnuíkwt LkÚke yLku suLku íkkhe LÞqLkíkk
Au, íku ftøkk¤ {Lkw»ÞLku íkkhk y¼kðu Ëhuf [esLke sYh hnu
Au.’
MxLko
‘ð]ØkðMÚkk{kt íkuLkk þhehLku fkuE sz ½k÷e çkuXu÷e ðuËLkk
Ëw:¾ Ëuíke Lknkuíke, fkhý fu {kusþku¾ y™u «{kË, íkuLkk{kt níkkt
Lkrn yLku íkuÚke yuðe fkuE [esLku yðfkþ yÚkðk Ãkku»ký {éÞwt
Lknkuíkwt.’
çkúkÞkt - ‘ð]Ø {Lkw»ÞLke W¥khr¢Þk’
‘ykhkuøÞ yLku ykLktËe Mð¼kð MkkIËÞo WíÃkLLk fhLkkh
ðMíkwyku Au.’
‘{kýMkku su{ yufçkeòLke rLkfx ðÄkhu hnu Au, íku{ íku{Lkwt
SðLk xqtfwt çkLku Au.’
zkp. Ãkkh
‘fux÷k {kýMkku ÃkkuíkkLkk ËktíkÚke ÃkkuíkkLke fçkh íkiÞkh fhu
Au.’
rMkzLke ÂM{Úk
‘ßÞkt ykhkuøÞ LkÚke, íÞkt «u{, «ríkck, ÄLk, Mk¥kk,
fkuE Ãký [es {Lkw»ÞLkk ÓËÞLku yuf f÷kfLkku ykLktË Ãký ykÃke
þfíke LkÚke.’
{kxu íkkhku rËÔÞ «u{ yÃkoý fh. ûkeýíkk ykýíkwt ½zÃký ðå[u
yLku ©r{ík fhíkk ÔÞðnkh ßÞkhu SðLkLke Lk{íke ¼ªíkkuLku
ÃkkÞk{ktÚke zøkkðe hÌkk Au. ßÞkhu MkkiLkk Ãkh ytÄfkh AðkE
òÞ yLku zøk{økíkk AuÕ÷k Míkt¼ Ãký íkqxe Ãkzu Au íÞkhu íkkhe
ËÞkÚke s [uíkLk{Þ Úkíke rçk[khe r{èeLku ÷E íkuLkkt rËÔÞ MðYÃk
½z.
‘yk «fkþ{Þ søkík fu ßÞkt «¼wLkwt íkuòu{Þ íkg
rðhks{kLk Au, ßÞkt Ãk]Úðe fu suLke ykòwçkkòw ykðe hnu÷k
Mk{w ÿ Lkkt {ku ò t ykðu Au yLku òÞ Au íkÚkk ßÞkt Mkw t Ë h
÷e÷kuíkheðk¤k yMktÏÞ xkÃkwyku ykðe hÌkk Au, íkux÷k{kt s
fktE «¼wLkku Mk½¤ku {rn{k Mk{kE síkku LkÚke, Ãkhtíkw íkkhk
yËT¼wík þheh íkhV òuðkÚke Ãký sýkþu fu «¼wLke Ëe½oárü
íÞkt Ãký íkuðe s Au.’
nkuBMk
‘ði¼ð y™u yuþykhk{Lkk Zøk÷u Zøk÷k fhku, Ãkhtíkw
íktËwhMíke íku fhíkkt [ze òÞ Au.’
òw÷eÞk ðkpzo nku
‘Mkw¾ ykÃkLkkh ykhkuøÞ ! Mkwðýo yLku ÄLkLkk Zøk÷k
fhíkkt íkwt fux÷wt çkÄwt ®f{íke Au ! ykí{kLkku rðfkMk fhLkkh íkwt Au.
rþûký økúný fhðkLke yLku MkËTøkwýLke ÷nusík [k¾ðkLke
90
SðLk SððkLke f¤k
174
SðLk SððkLke f¤k
175
íkuLku {k÷q{ Ãkzu Au fu MkÃkkxe{kt Vkxku Ãkzu÷e Au yLku fux÷ef
søkkyu íku{kt Ãkzu÷kt fkýkt yuf «fkhLkk rMk{uLxÚke Ãkqhe Ëuðk{kt
ykÔÞkt Au. yu{ yu íku{kt Ãkzu÷kt fkýkt yuf «fkhLkk rMk{uLxÚke
Ãkqhe Ëuðk{kt ykÔÞkt Au. yu{ fnuðk{kt ykðu Au fu yuf økktzkyu
yuf ð¾ík ÃkkuíkkLke ÷kfze yk f¤þLku ÷økkðe y™u íkuLkk xwfzk
ÚkE økÞk. ÃkAe {kuxwt ¾[o fheLku ½ýe {nuLkíkÚke yk çkÄk ffzk
yufXk økkuXððk{kt ykÔÞk, Aíkkt Ãký ¾he heíku yk f¤þ ¼ktøÞu
íkqxâku f¤þ s fne þfkÞ.
yk f¤þLkk su ð kt çkøkzu ÷ kt , [kXkt ð k¤kt , íkq x u ÷ kt ,
ÚkkøkzÚkeøkzðk¤kt yLku Ãknu÷ktLkk þhehLkk {kºk ÃkzAkÞk suðkt
†e-ÃkwÁ»kkuÚke yk søkík ¼hÃkqh Au. íku Xef Xef Ëu¾kÞ Au, Ãký
íku{Lkk þhehLkku çkktÄku, Ëwhk[kh, nË WÃkhktík ykhk{ yÚkðk
íkku Ãkrh©{, y¿kkLk yLku yuf Þk çkeò fwËhíkLkk fkÞËkLkk
¼tøkÚke íkqxe òÞ Au. yk{ktLkkt ½ýkt, ËðkËkfíkhku, nðk yøkh
{wMkkVheÚke íkqqxu÷k ffzk MkktÄu Au, Ãký f¤þLke {kVf íku ðÄkhu
½Mkkhku MknLk fhe þfíkkt LkÚke. VíkunLke ykfktûkkÚke AuíkhkELku
Ãký íkuLke ÃkrhÃkqýoíkkLkk çk¤ ðøkh s íkuyku ÃkkuíkkLkwt Ëw:¾e SðLk
¾UåÞk fhu Au.
nkuhuMk fnu Au fu, ‘ykhkuøÞLkk su rLkÞ{ku nwt nk÷ òýwt Awt
íku {U 21 ð»koLke ô{hu òÛÞk nkuÞ íkku {Lku ¾kíkhe Au fu, nwt
‘Ãkux ¼e¾ {køku Au, fk÷kðk¤k fhu Au, økhçkz {[kðu
Au yLku fkuE çkkuÄ íku Mkkt¼¤íkwt LkÚke, Aíkkt íku fktE fXkuh, Ëwhkøkúne
fu ÷nuýËkh LkÚke. ík{khe ÃkkMkuLkwt íkuLkwt su ÷nuýwt nkuÞ íku s {kºk
ík{u ykÃkþku yLku yuÚke ðÄw su su ík{u ykÃke þfku íku{ nku, íkux÷wt
íkuLku Lkrn ykÃkku, íkku íkku íkuLke LkkLke hf{ ðzu s ík{u hò ykÃke
ËE þfþku.’
MkuLkufk
‘MkqÞoLkku «fkþ ykðíkku yxfkððk çkkhýkt çktÄ fhþku
íkku zkpõxhLku {fkLk{kt Ëk¾÷ Úkíkkt yxfkðu Au.’
‘yk¾k þhehLkk yËT¼wík ¼køkku y™u íkuLkkt ÞkuøÞ
Ãkrhýk{ ykÃkýu òýu òýðkt, yu{kt s ykÃkýku {Lkw»ÞLkku rËÔÞ
ytþ, ykÃkýk ¾hk çkÃkkuh yLku ykÃkýwt ¾Át økkihð sýkE ykðu
Au.’
fku÷rhs
Mkku¤{k Mkifk{kt hku{ Lkøkh ykøk¤Lkk yuf ykhMkLkk
fVLk{kt Wíf]ü MkwtËhíkkÚke ¼hÃkqh yuf f¤þ òuðk{kt ykÔÞku
níkku. ËMk nòh zku÷hLke ®f{íkÚke yk f¤þ z[uMk ykuV Ãkkuxo÷uLzu
¾heËe ÷eÄku níkku yLku rçkúrxþ BÞwrÍÞ{Lku íku ÷kuLk íkhefu
(WAeLkku) ykÃÞku níkku. BÞwrÍÞ{Lke {w÷kfkík ÷uLkkh, f¤þLke
yLkwÃk{ yðÞðMktøkríkÚke {wøÄ çkLku Au, çkkhefeÚke íkÃkkMkíkkt
91
SðLk SððkLke f¤k
176
SðLk SððkLke f¤k
177
nwt Ãk¾ðkrzÞk{kt s {he òô.’
÷kfzktLke ðnuhLke ¾eh yLku ÃkkrxÞkLkk rçkAkLkkLkku
s{kLkku nðu økÞku Au. hkuøk yu {kýMkkuLke fwËhíke ÂMÚkrík Au
yLku þheh yu ykí{kLkku Mðk¼krðf þºkw Au, yu rMkØktík nðu
hË økÞku Au. þkherhf çk¤Þwõík yu {kLkðMk{ks nk÷Lkk
s{kLkkLke sYrhÞkík Au. MkeÚku{kt xfe hnuðkLke yux÷e çkÄe
þÂõík níke fu íku hõíkrÃkr¥kÞk MkkÚku MkqE hnu íkkuÃký ËhË íkuLku
÷køkw Ãkze þfu Lkrn. yksLkk rV¬k, Akíke ðøkhLkk, ÃkøkLke
®Ãkze-MLkkÞw ðøkhLkk, Lkkswf ÞwðkLkkuLku, økúeMk, ®nË yLku hku{Lkk
ykøk÷k Mk{ÞLkk Ãknu÷ðkLk ÞwðkLkkuLke MkkÚku Mkh¾kðku. W¥kh
y{urhfkLkk EÂLzÞLMkLke ¼ÔÞ þkherhf MktÃkqýoíkk fuðe MÃkü
heíku sýkE ykðu Au ! r[ºkfkh ðuMxLku ßÞkhu Exkr÷ÞLkku ÃkkuÃkLkk
{nu÷Lkku ¾òLkku òuðk ÷E økÞk íÞkhu íkuLku «Úk{ yuÃkku÷kuLkwt
«ÏÞkík çkkð÷wt çkíkkððk{kt ykÔÞwt. íku ð¾íku íku çkku÷e WXâku fu,
yhu yk íkku {kunkufLkku #rzÞLk s. Mkkhk çkktÄk MkkÚku íkuyku sL{u
Au yLku íku{Lke Mk½¤e íkk÷e{Lkwt ð÷ý Ãký íku s rËþk{kt nkuÞ
Au. Mkhuhkþ {wsçk ÃktËh ð»koLkku yuf EÂLzÞLk Akufhku økkuhk
÷kufkuLkk Ãknu÷ðkLkku fhíkkt Ãký ðÄkhu Ãkrh©{, ðÄkhu Úkkf MknLk
fhe þfu Au. íkuyku {hu Au íkku þeík¤kÚke fu økku¤eÚke {hu Au.
ykÃkýe fku÷uòuLkk Ë{ ðøkhLkk MLkkÞwðk¤k, [kuÃkzeykuLke
çkuðze {nuLkík Mkkhe heíku yLku rLk®ùíkÃkýu fhe þõÞku nkuík.
økúnLkk {køko Ëkuhíkkt {Lku Lk ykðzíkwt nkuÞ íkku íkuyku íku{Lkk
{køko{ktÚke òýu ¾Mke sðkLkk nkuÞ Lku (!) yuðk ¼Þ MkkÚku
fku÷us{kt {Lku økúnkuLke økrík rð»ku Mk½¤wt ¿kkLk ykÃkðk{kt ykÔÞwt
níkwt. Ãký {khk ÃkkuíkkLkk þhehLkk çktÄkhý rð»ku, {khk ÃkkuíkkLkk
þhehLkk ykhkuøÞÃkqýo Ä{o {kxu [÷kðe ÷uðkÞ Lkrn íkuðe
ÃkrhÂMÚkrík rð»ku {Lku fuð¤ y¿kkík hk¾ðk{kt ykÔÞku níkku. ykLkk
fhíkkt ðÄkhu {q¾koE¼hu÷wt çkeswt fktE Ãký nkuE þfu Lkrn.
rþûkýLke þYykík {khe òíkÚke fhðe òuEíke níke yLku økúnLkku
ðkhku ykðu íÞkhu s íkuLkwt rþûký ÷uðwt òuEíkwt níkwt. Ãkrhýk{ yu
ykÔÞwt fu, fku÷usLkk çkeò s ð»ko{kt {khku yÇÞkMk ¼ktøke Ãkzâku
yLku íku ÃkAe yÇÞkMkLkku {khku fkuE Ãký rËðMk Mkkhku økÞku s
LkÚke. yu ÃkAe nwt su fktE Ãkrh©{ WXkðe þõÞku Awt íku {khe
þÂõíkLke çknkh sELku fhe þõÞku Awt. {khe ÚkkÃký WÃkh Lkrn
Ãký ÃkAeLke hf{Úke s {U yu fk{ fÞwO Au. ÿÔÞLke çkkçkík{kt íku{
ykhkuøÞLke çkkçkík{kt yk hMíkku ¾hu¾h rðLkkþfkhf Au.
íktËwhMíkeLke çkkçkík{kt AuÕ÷kt Ãk[eMk ð»koÚke MkËTðíkoLk WÃkh {U
ykÄkh hkÏÞku Au y™u yuf ykErhþ{uLkLkk þçËku{kt fneyu
íkku, yk yk¾e {wËík{kt yuf {rnLkku Ãký çkeò ÷kufkuLke heíku nwt
{khku SðLkrLkðkon fÁt yLku íku{Lkk suðe hnuýefhýe hk¾wt, íkku
92
SðLk SððkLke f¤k
178
SðLk SððkLke f¤k
179
Au. rLkçko¤ yLku {ktË÷k SðLkLkk yÄko fhu÷k zk½kzq½eðk¤k
fk{Úke søkík ¼hÃkqh Au. MkwÄkhkLkwt ð÷ý þkherhf [iíkLÞ yLku
çk¤Lku n÷fwt Ãkkzðk íkhV Au, yLku þnuhku {kLkðòríkLkk þhehLke
fçkhku Au, þnuh{kt ÷ktçkku ð¾ík hnuðkÚke þkherhf {ËkoLkøkeLkku
ykËþo n÷fku ÚkkÞ Au . økk{zkt { kt Ú ke Lkðk Lkðk y™u
ykhkuøÞðk¤k {kýMkku þnuh{kt Ëk¾÷ Úkíkk Lk nkuík íkku þnuhkuLkk
hneþkuLkkt çktÄkhý yLku çkwrØþÂõík, çk¤ yufË{ ÷kMk økÞu÷kt
nkuík.
ykÃkýkt {kuxkt {æÞ MÚk¤kuLkk Ãknu÷ðkLk ÃkwÁ»kku{ktLkk
½ýk¾hk økk{zk{kt sLBÞk níkk, Ãký íku{Lkk ÃkAeLke «ò
Lkçk¤e Ãkzíke òÞ Au.
ykÃkýu þnuheyku fux÷e ÍzÃkÚke SðLk ¾Ãkkðe ËEyu
Aeyu! {kuíku {hðkLke íkku ykÃkýLku VwhMkË s LkÚke. {]íÞwyu
ykÃkýe økríkLkwt Ãký yLkwfhý fÞwO Au.
fwËhík yu {nkLk yÚkoðu¥kk Au. Ëhuf íkfLkku íku Mkkhk{kt
Mkkhku WÃkÞkuøk fhu Au. LkkLkk{kuxk Ëhuf ytþLkku íku WÃkÞkuøk fhu
Au.
ík{u ÃkkÞ{k÷ Úkkyku, rLkÁÃkÞkuøke ÚkE òyku, íku ÃkAe
íku ík{khk yðþu»kLku su ¾zf yøkh fhkzku WÃkh ík{u Lkkþ ÃkkBÞk
nku, íku WÃkh s {qfu Au, yLku yk heíku çkeòLku [uíkðýe íkhefu íku
økkufýÃkèe fhLkkhk, rV¬k, Íkt¾k, Wîuøk¼Þko rð[khkuÚke
{tËðkrzÞk çkLke økÞu÷k nòhku {wzËk÷ rðãkÚkeoyku MkkÚku íku{Lkku
{wfkçk÷ku fhku. ykx÷k çkÄk ÞwðkLkkuLke íkrçkÞík ÷Úkze Ãkzu Au
yLku íkuyku ÃkkuíkkLkwt çkkfeLkwt SðLk ykhkuøÞLke þkuÄkt økk¤u Au,
yu nfefík yk fXkuh, ÔÞðnkh søkík{kt hMíkku fhðk {køkíkk
ÞwðkLkkuLku {ËËøkkh ÚkðkLkku MÃkü nuíkw ÄhkðLkkh MktMÚkkyku {kxu
fuðe ¾hkçk fnuðkÞ? Víkun {kxu Ãknu÷e sYhLke [es Ãknu÷k
LktçkhLkk òLkðh ÚkÞwt, ykËþo, ykhkuøÞ yLku çk¤ {u¤ððkt yu
Au. su {kLk ÃkuxLku {¤ðwt òuEyu, íku ½ýeðkh {øks ¾kxe òÞ
Au.
Úkkuzkf yÃkðkË rMkðkÞ ®sËøkeLke {kuxe Víkunku Ãknu÷ðkLk
y™u {sçkqík þhehðk¤ktLku {¤u Au. þkherhf çk¤Lke yMkh
[iíkLÞLke ¾k{e ík{khk{kt nþu íkku íkuLkwt Ãkrhýk{ ík{u su fktE
fhþku yu{kt sýkE ykðþu y™u yku¤¾u Au íku ík{khe yáZ
ykt¾{kt, ík{khk ¾[fkíkk Ãkøk÷k{kt ík{khe rLkçko¤íkk òuE
þfu Au. ík{u su Ëhuf fkøk¤ ÷¾ku Aku, ík{u su Ëhuf ¼k»ký fhku
Aku, ík{u su fktE fhku Aku, íku{kt íku sýkE ykðu Au. ík{u íku
AwÃkkðe þfþku Lkrn yLku ykhkuøÞLke çkkçkík{kt ík{u sux÷k Lke[u
nþku íkux÷k s ík{u Víkun {u¤ððk{kt Lke[u ykðþu. {LkLke Ëhuf
þÂõíkLkku þhehLke Ëhuf ¾k{e y™u rLkçko¤íkk MkkÚku MktçktÄ hnu
93
SðLk SððkLke f¤k
180
SðLk SððkLke f¤k
181
AkÃk {khðk{kt ykðe Au. Mk]rüLke þYykík{kt su Lkrn çkË÷kíke
[kufMkkEÚke økúnku Vhíkk níkk, íku s [kufMkkEÚke Mk½¤k s{kLkk{kt
[e÷k ðøkhLkk {køko{kt ÚkE íku{Lkk ÷ktçkk «ðkMk{ktÚke íkuyku
ÃkkAk Vhu Au. ykfkþ{ktLkk íku{Lkk yøkkÄ {køko{kt íkuyku yuf
ð¾ík Ãký hMíkku ¼qÕÞk LkÚke y™u yuf Mkifk{kt MkufLzLkku Ãký
VuhVkh Ãkzâku LkÚke. EïhLkk rLkíÞ-Lkrn çkË÷kíkk rLkÞ{kuLku
ykÃkýu ykøk¤ fhíkkt shk Ãký ykuAwt ðþ hnuðwt Ãkzíkwt LkÚke.
ÃkkuíkkLkk ðnk÷k çkk¤fLkk {hýÚke rLkhkþ ÚkÞu÷e rð÷kÃk
fhíke {kíkkLkwt MkktíðLk fkuE fkuE ð¾ík ÃkkËheLku yk heíku fhíkkt
ykÃkýu Mkkt¼¤eyu Aeyu : ‘EïhLke EåAk, suLke ykÃkýLku
¾çkh LkÚke, íkuýu fkuE fkuE ðksçke fkhýÚke ík{khk çkk¤fLku
WÃkkze ÷eÄwt Au yLku íku fkhýÚke çkk¤fLkk {hýLkku yVMkkuMk
fhíkkt Lkrn!’ Ãkhtíkw ÞkiðLk{kt ykðLkkh yuf MkwtËh, çkk¤fLku íkuLkkt
«u{½u÷kt {kíkkrÃkíkk ÃkkMkuÚke þwt Eïhu Ãkzkðe ÷eÄwt Au? yufíkk,
ÃkhMÃkh Mk{¼kð WíÃkÒk fhLkkh «¼w þwt f÷uþ WíÃkLLk fhu Au?
su f]rík{kt íkuýu ÃkkuíkkLke s «ríkf]rík {qfe Au yLku ykfkþLkk
sux÷e Ÿ[e ykfktûkkyku yLku þõÞíkkyku suLku íkuLku yÃkoý fhe
Au, íkuLkwt Mkðkuoíf]ü fkÞo ÃkqÁt ÚkkÞ íku Ãknu÷kt s ykhkuøÞ yLku
MkwtËhíkkLku WíÃkLLk fhLkkh «¼w íkuLku þwt Vxfku ÷økkðþu? suýu
{kýMkLkwt þheh yuðe yËT¼wík heíku yLku rðrðÄ «fkhLke
¼ÞLkwt rLkþkLk Ÿ[wt fhe çkLkkðu Au.
ík{u ík{khe ®sËøke øk{kðku Aku, Ãký fwËhík ík{khku yuf
[uíkðýe íkhefu WÃkÞkuøk fhu Au. ík{u ík{kÁt ykhkuøÞ økw{kðku
Aku Ãký ík{u ykhkuøÞ þe heíku økw{kÔÞwt íku [krzÞk ík{khk [nuhk
WÃkh {qfu Au. òu ík{u ík{kÁt ykhkuøÞ {ãÃkkLkÚke økw{kÔÞwt nkuÞ
Au. íkku fwËhík ík{khk Lkkf WÃkh yøkh ík{khe ykt¾Lkk ykøk÷k
¼køk{kt Ëw:¾Lkku hkíkku ðkðxku ÃkkuíkkLkk rLkþkLk íkhefu Vhfkðu
Au. yk r[nTLkÚke ík{u çk[e þfíkk LkÚke, Ãký su Ëhuf {kýMk
ík{Lku {¤þu íku íkku yk ºkkMksLkf. [uíkðýe sYh òuE þfþu,
ík{kÁt SðLk òufu rLk»V¤ Lkeðzâwt Au yLku ík{u rLkÁÃkÞkuøke ÚkE
Ãkzâk Aku, Ãký íku AíkktÞu ík{khk çktÄwykuLku [uíkðýe ykÃkðk
{kxu fwËhík íkku ík{Lku yuf çkkuÄËkÞf ÃkËkÚko íkhefu ykøk¤ Ähu
Au.
fwËhík rð[khÚke ËkuhðkE síke LkÚke. çktËqfLke Aqxu÷e
økku¤eLkk {køko{kt ¼÷uLku ®÷fLk nkuÞ yøkh økkŠVÕz nkuÞ, økku¤e
íkuLkk {køko{ktÚke yuf ðk¤ sux÷e ¾Mkþu Lkrn. «wrMkf yurMkzLkwt
yuf xeÃkwt sux÷e ÍzÃkÚke LkkufhLkku «ký ÷u Au, íkux÷e s ÍzÃkÚke
hkòLkku Ãký «ký ÷u Au. yÂøLk{ktÚke ¼÷uLku ík{u ík{khk ðnk÷kLku
çk[kððk sþku íkkuÃký ík{u íkuLkk ÍÃkkxk{kt ykÔÞk íkku íku ík{Lku
çkk¤e s Lkk¾þu. rðïLkk Ëhuf yýw Ãkh yuf rLkíÞ rLkÞ{Lke
94
SðLk SððkLke f¤k
182
SðLk SððkLke f¤k
183
ÚkkÞ Au) fhðkLku íkuLku þÂõík{kLk fhðk fwËhík íkuLke ¼ªíkku òze
çkLkkðu Au. fwËhíkLkk fkÞËk íkkuzeLku rçk[khk ftøkk¤ {Lkw»Þu
ÃkkuíkkLkku SððkLkku n¬ økw{kÔÞku Au yuLke Ëhfkh Lkrn fhíkkt
fwËhík íkku íkuLku íkux÷e Lku íkux÷e s {ËË fhu Au.
ykÃkýk ¿kkLkíktíkw íku þhehLkk h¾uðk¤ Au yLku ßÞkt
ðÄkhu{kt ðÄkhu ¼Þ Au íÞkt çknw {kuxe MktÏÞk{kt {qfðk{kt ykÔÞk
Au. Mkw¾ yøkh ykLktË fhíkkt Ãký Ëw:¾Lkku WÃkÞkuøk yLku nuíkw
ðÄkhu {kuxku Au. ®sËøkeLkk fux÷kf LkwfMkkLkfkhf yk[kh WÃkh
íku ytfwþ {qfu Au. yk heíku fwËhík íkuLkk MÚkkrÃkík ¢{ yøkh rLkÞ{ku
MðefkhðkLku ykÃkýLku Vhs Ãkkzu Au. ykÃkýk ¿kkLkíktíkwykuLke
MkÓËÞíkk yLku {]Ëwíkk, suLkku MkËwÃkÞkuøk Úkíkkt íku yLkwÃk{ ykLktË
ykÃku Au, íku íkuLkku ËwÁÃkÞkuøk Úkíkkt yríkþÞ Ëw:¾ ykÃku Au.
fkuÞ÷kLke fýe ykt¾{kt síkkt su Ëw:¾ ÚkkÞ Au, íkuÚke ykÃkýLku íku
fkZe Lkk¾ðkLku «uhýk ÚkkÞ Au, Ëw:¾ ÚkkÞ Lkrn íkku ykÃkýu yu
fýe fkZeyu Lkrn yLku ykt¾ økw{kðe çkuMkeyu. MkqÞo Mkk{u òuðkÚke
çkk¤f Lksh økw{kðe çkuMku, Ãký ¿kkLkíktíkwLke MkÓËÞíkkÚke íkuLku
ÃkkuÃk[kt çktÄ fhðkLke Vhs Ãkzu Au y™u íku çk[e òÞ Au. Ëw:¾
ykÃkýk SðLkLkku {nkLk rþûkf Au yLku íkuÚke ykÃkýLku ykðíkk
¼ÞLke Ãký ¾çkh {¤u Au. MkÓËÞ ¿kkLkíktíkwLke [uíkðýe çkk¤fkuLku
ðkhtðkh {¤íke Lk hnu, íkku {kuxk Úkíkkt Úkíkkt{kt íku{ktLkkt fux÷ktÞu
ÄkMíkeykuLku yux÷e çkÄe ÷ûk{kt ÷E ½zâwt Au fu yuf MkifkLkk
½MkkhkLke Mkk{u íku xfe þfu. íkuLke çkËçkkuE fhðk suðwt yk fk{
Au. ykðe {ktË÷e ÷køkýeyku y™u çkËçkkuEÚke ykÃkýyu Ëqh
hnuðwt òuEyu.
Eïh íkuLkk çkk¤fLku {khe Lkk¾íkku LkÚke íku{ ðuËLkk Ãký
ykÃkíkku LkÚke, íku íkku nòh heíku íku{Lku íktËwhMíkeLkku rLkÞ{
Mkk[ððk yLku ÷÷[kððk «ÞíLk fhu Au. yk rLkÞ{ku òu çkhkçkh
Mkk[ððk{kt ykðu íkku íku çkeò MkifkLkk Ëþfk{kt ÃknkU[e þfu.
Ëhuf çkkswyu ËÞk¤w Mkq[Lkkyku ðzu íkuýu ykÃkýwt hûký fÞwO Au.
ykLktËÚke íku ykÃkýwt {Lk {Lkðu Au y™u Ëw:¾Úke íku ykÃkýLku
ykøk¤ Äfu÷u Au. ®sËøke WÃkhÚke ykÃkýku n¬ QXe økÞk ÃkAe
yLku ykÃkýu rLkÁÃkÞkuøke çkuXk¾kW ÚkE økÞk ÃkAe Ãký ykÃkýwt
SðLk ÷tçkkððk íku «ÞíLk fhu Au. rLk{fn÷k÷ ÓËÞ {hý ÃkAe
fux÷kuf ð¾ík Äçkfkhk {khu Au, yLku h¾uLku ®sËøkeLke yuf
r[Lkøkkhe hne SðLk ÃkwLk: «ßðr÷ík ÚkkÞ yu þtfkÚke þheh
AkuzLkkh íku AuÕ÷k{kt AuÕ÷ku yLkw[h Au. ßÞkhu ËkY ÃkeLkkhLkk
ÓËÞLku ðÄkhu Lku ðÄkhu økrík{kLk fhu Au yLku Lkð f÷kfLkku ykhk{
su íkuLku nt{uþkt òuEyu yLku su íkuýu ÄçkfkhkLke ðå[u fkZe ÷uðku
òuEyu, íkuLkku fux÷kuf ¼køk ßÞkhu íku ÷E ÷u Au íÞkhu íkuLkk WÃkhLkwt
ðÄkhkLkwt fk{ (su Ëhhkus ÃktËLk xLk yuf Vqx Ÿ[fðk sux÷wt
95
SðLk SððkLke f¤k
184
SðLk SððkLke f¤k
185
ÃkkrxÞkt rLkþkLk ÃkkuíkkLkk þheh WÃkh ÷E™u Vhu Au.
ntçkkuÕxLku íkuLke Víkun rð»ku ÃkwAðk{kt ykðu÷k «&™Lkk
W¥kh{kt íku ÷¾u Au fu, ÷ktçkk{kt ÷ktçkk ð¾ík MkwÄe su fktE þhehLku
rLk¼kðe hk¾u Au yLku su íkuLku ¾kíkheçktÄ çke{kheÚke {wõík hk¾u
Au, íku ðMíkw [k÷w r{íkk[kh Au. fkuE Ãký þuX ÃkkuíkkLke ykurVMk{kt
fkuE ËkY ÃkeLkkhLku, swøkkheLku yøkh Ëwhk[kheLku hk¾þu Lkrn,
fkhý fu yk Ëwøkwoýku þhehLku yÄ{ çkLkkðu Au. yux÷wt s Lkrn,
Ãký {kýMkLkk {Lk{kt yuðku rð[kh XktMke XktMkeLku ¼hu Au fu suLku
ÄtÄkLke MkkÚku fktE s ÷køkíkwtð¤økíkwt nkuíkwt LkÚke. ËkY ËwrLkÞkLkwt
Lk¾kuË ðk¤Lkkh [es ÚkE Ãkze Au. ½ýk ¾qçkMkqhík økkihððk¤k
ÞwðkLkku suykuyu Wßsð¤ ykþk MkkÚku SðLkLke þYykík fhe
níke, íku ÞwðkLkkuLke MktÏÞk ÂÔnMfe yLku h{ ËkYÚke QÃkze økE
Au. yk {nkLk yrLküLkku ºkkMk yLku Mk¥kkLkwt çkhkçkh ðýoLk fhe
þfu íkuðe f÷{ nS ½zkE LkÚke yøkh nkÚk WíÃkLLk ÚkÞku LkÚke.
[uÃke ËhËeykuLku hk¾ðkLke søkkyuÚke MðhûkýLke «uhýkÚke su{
{kýMk Ëqh hnu Au, íku{ s íkuýu ËkYLkk ÃkeXkÚke Ëqh hnuðwt òuEyu.
ykhkuøÞLke çkkçkík{kt Wå[ Mk¥kkYÃk økýkíkk zkp. rh[zoMkLk fnu
Au fu, ykhkuøÞ, Mkw¾ yLku SðLkLkku ðÄkhu{kt ðÄkhu Ëøk÷çkkSÚke
Lkkþ fhLkkh [es ykÕfkunku÷ - ËkY Au.
zurðz zzr÷ fnuíkku fu, ‘MðhûkýLkwt {kÁt r{û[h fMkhík
fËYÃkkt yLku yÃktøk çkLke òÞ. ÷fðkðk¤k yuf ËhËeLku yuf
rËðMk íkuLkk íkçkeçku ÃkøkLku økh{ ÃkkýeÚke Íkhðk Mk÷kn ykÃke,
Ãký Ëw:¾ðk¤k ÃkøkLkk ¿kkLkíktíkwLkw MkÓËÞíkkLkku ÷kuÃk ÚkE sðkÚke
Ãkkýe økh{ Au íkuLke íkuLku ¾çkh Ãkze Lkrn, Aíkkt íkuLke [k{ze íkku
sYh ËkÍe økE. ykÃkýk þnu h ku L kk fu x ÷kf hMíkk yLku
øk÷eyku{kt ‘yk hMíku suðwt òu¾{¼hu÷wt Au’ yuðe Mkt¿kkLkkt ÃkkrxÞkt
òuðk{kt ykðu Au, íku{ SðLkLkk yk¾k {køko WÃkh Mk]rüLku WíÃkLLk
fhLkkh «¼wyu Ãký ykðkt ÃkkrxÞkt {qõÞkt Au. su hMíkkyku{kt
ÚkELku Ëwhk[kh yLku yðLkrík íkhV sðkÞ Au, íku hMíkkyku WÃkh
ykÃkýu ykðkt ÃkkrxÞkt ðkt[eyu Aeyu, su hMíku su Ëhðksu ÚkELku
swøkkh¾kLkkt, ËkYLke ËwfkLkku yLku çkËLkk{eLke n÷fe søkkyku{kt
sðkÞ Au, íku WÃkh ‘ynª ÃkuMkLkkhkyku Mk½¤e ykþk {qfe Ëku’,
‘ynªÚke sðwt òu¾{fkhf Au’ yuðk þçËku òuEyu Aeyu. su
÷kufkuyu ykðe [uíkðýeLke Ëhfkh fhe LkÚke íku{Lkk rðYÃk yLku
yÃktøk SðLk{kt, Lkçk¤k yLku Lkk÷kÞf {kýMkkuLkkt ÚkkøkzÚkeøkz
yLku yÄko fhu÷k fk{{kt ykÃkýu íku òuEyu Aeyu. ÃkkÞ{k÷
ÚkÞu÷kt SðLk, økw{kðu÷e íkfku yLku su{ýu yk [uíkðýe íkhV
æÞkLk ykÃÞwt LkÚke íku{Lke Lkü ÚkÞu÷e ykþkyku{kt yk ykÃkýu
òuEyu Aeyu. su ÷kufkuyu fwËhíkLkk fkÞËk íkkuzâk Au. íkuyku
søkík suLku ¼Þtfh [uíkðýe økýu yuðkt yLku ¼w÷kÞ Lkrn íkuðkt
96
SðLk SððkLke f¤k
186
SðLk SððkLke f¤k
187
fu yuLku {sçkqík xfkW ½h çkLkkððt Au. ykÃkýu Mkki rþûkýLkk
ûkuºk{kt òuzkÞu÷k Aeyu yLku MkkiLkwt ÷ûÞ {sçkqík hk»xÙ rLk{koýLkwt
Au, Ãkhtíkw íkuLkk {q¤¼qík yuf{ rðãkÚkeo su #x Au. íkuLku ÃkkÞk{ktÚke
{sçkqík fhðk ykÃkýu þwt fÞwO Au? [e{Lke ¼êk suðk rþûkfku yk
ytøku þwt rð[khu Au? {uhk ¼khík {nkLkíkku s ÚkkÞ òu ÔÞÂõíkøkík
Míkh MkwÄe ÃknkU[eyu. MktrLkc rþûkf s rðãkÚkeoykuLku «k{krýf
çkLkðk «uhe þfu. Top to Bottom «uhýk ykÃke þfu.
yk[khLke þwrØ îkhk - yk[khLkk WÃkËuþ îkhk. òu çkÄwt çkhkçkh
nkuÞ íkku Ãký yuf s Lkçk¤e fze Mkktf¤Lkk xwfzk çkLkkðe Ëu Au.
“ðíkoLkLkk ËÃkoýu ynk, [krhºÞ [¤fu Au
[krhºÞLkk [¤fkxu, yk ELMkkLk hýfu Au.”
ÔÞõík fhíkkt hnku rð[khkuLku
÷ku f þkne{kt rð[kh Mðkíkt º Þ yLku Mðrð[khku L ke
yr¼ÔÞÂõík yu íktËwhMík ÷kufþkne rþûký «ýk÷eLkwt ÷ûký Au.
rðãkÚkeo íkfoMktøkík rð[khíkku ÚkkÞ yu ykð~Þf Au, yux÷u íkku
fnuðkÞ Au fu rþûkf rðãkÚkeoLku ¼ýkðu Lkrn Ãký ¼ýíkku fhu Au.
MðÞt MkqÍ rð[khÚke s ykðþu, MðÞtrþMík ðíkkoþu. ð¤e, yk
{kxu fkuELkk Ãký rð[khkuLkwt Ë{Lk fu nLkLk Lk fhðwt òuEyu. Mkðo
rËþkÚke þw¼ rð[kh «kó Úkkyku yu ykÃkýe ÃkkhËþof MkktMf]ríkf
ÃkhtÃkhk Au. rþMíkLkkt fkuhzk ðzu ðøko{kt rðãkÚkeoykuLkk rð[khkuLku
Au. nwt ½ýku r{íkk[khe {kýMk Awt yLku nt{uþkt r{íkk[khe hnuíkku
ykÔÞku Awt. {U {khe Mkt¼k¤ hk¾e Au yLku {kÁt þhehLkwt çktÄkhý
MkkÁt Au. yk çktLku fkhýkuÚke s nwt ykx÷wt ykhkuøÞ ¼kuøkðe þfwt
Awt, ¾hu¾h ®sËøkeLkwt hûký fhLkkh {kuxk{kt {kuxe çkkçkík
Ãkrh©{ yÚkðk fMkhík Au.’
rLkÞr{ík ©ý yÚkðk fMkhíkÚke ßÞkhu þhehLkkt rAÿ
W½kzkt hnu Au, íÞkhu fÕÃkLkkLkkt rAÿ, f÷wr»kík rð»kÞku íku{kt Ëk¾÷
Lk ÚkkÞ íku {kxu çktÄ hnu Au. Mkkhk þheh{kt s MkkÁt {Lk hne þfu
Au, yu Mkqºk nðu ÷kufku ½ýe Mkkhe heíku Mk{su Au. #ø÷UzLkku
{nkLk{kt {nkLk WÃkËuþf Vuzhef zçkÕÞw. hkuçkxoMkLk fnu Au,
fMkhík yLku þkherhf çktÄkhýLke ðkMíkrðf ÔÞðMÚkk WÃkh
SðLkLkk rð[khkuLkku ykÄkh þk {kxu hnu Au íku rð»kÞ ¾hu¾h
yËT¼wík Au.
ÔÞÂõíkøkík ðíkoLkþwrØ
su fkuE Âç÷®zøk fkuLxÙkõxh ÃkkuíkkLkk {kxu Ãkkuíku hnuðk
xfkW çkt ø k÷ku çkLkkðíkku nku Þ íkku yu þYykík #xku L ke
{sçkqíkkEÚke fhþu. yu æÞkLk hk¾þu fu #x ¼÷u økw÷kçke Au,
Ãký çkhkçkh Ãkkfe íkku Au Lku? íkuLke {kxe ÷qýe ¾kÞ íkuðe íkku
LkÚke Lku? Aqxku ½k fhíkkt ¼køke íkku LkÚke síke Lku? yux÷u yu
ÃkMktËøkeLke {kxe yLku ÃkMktËøkeLkk ¼êk MkwÄe ÃknkU[þu, fkhý
97
SðLk SððkLke f¤k
188
SðLk SððkLke f¤k
zk{e Ëuðkþu íkku yu rðf]ík ðíkoLk MðYÃku fkuE Ãký søÞkyu rðMVkux
fhþu. òu rð[khLku MkËTrð[kh çkLkkðe ËuðkÞ íkku MkËTðkýe Lku
MkËTðíkoLk Úkþu. rðãkÚkeo rð[kh{ktÚke rs¿kkMkkLku «økx fhu Au.
«íÞuf ÔÞÂõíkyu ÃkkuíkkLkk rð[khkuLku ÞkuøÞ Mk{Þu ÔÞõík fhðk
òuEyu. fkuE Ãký rð»kÞ fu Mk{MÞk Ãkh æÞkLk furLÿík fhíkkt
rð[khkuLkku ÄkuÄ ðnu Au. íku{ktÚke «&™ku îkhk rLkhkfhý Úkþu.
ðøkorþûký [uíkLkðtíkwt çkLkþu. çkøkkMkkLkku ÷kuÃk ÚkE ÃkíkkMkkLkku
ykLktË {¤þu.
su çknw ðkt[u íku rðîkLk LkÚke Úkíkku Ãký rð[khu íku rðîkLk
Úkþu. ÃkwMíkfLke çku ÷exeLke ðå[u Ãký rðãkÚkeo ðkt[íkku ÚkkÞ íkuLkku
yu s yÚko fu rðãkÚkeo rð[khíkku ÚkkÞ.
“ð]ûk AktÞu çkuMkíkku, LkkLkfzku çkk¤ LÞqxLk,
íÞkt WÃkhÚke Lke[u Ãkzâwt, yuf MkVhsLk,
¾kíkk Ãknu÷kt LÞqxLku, ¾qçk rð[kÞwO {Lk,
(ytíku) Mkkðorºkf rLkÞ{ þkuÄkÞku, Lkk{u økwÁíðkf»koý.”
ÔÞkÞk{ fhku - «kýkÞk{ fhku
{rnLkk{kt yuf-çku rËðMk fu Mkºk{kt yXðkrzÞk sux÷e
½ýk rðãkÚkeoyku {ktËøkeLkk çknkLkk nuX¤ hò {qfíkk nkuÞ Au.
rðãkÚkeo fu fkuE Ãký ÔÞÂõík íktËwhMík nkuÞ yu MkkiLke EåAk Au.
íkLk íktËwhMík y™u {Lk Ãký ËwhMík nkuðwt òuEyu. Health is
189
wealth þhehLkkt ykhkuøÞ {kxu «kýkÞk{ y™u ÔÞkÞk{ {kºk
ykð~Þf s Lkrn Ãký yrLkðkÞo Au. MðkELk ^÷q suðk hkuøkku
Mkk{u ïMkLkíktºkLke {sçkqíkkE s hkuøk«ríkfkhf þÂõík ðÄkhu
Au. «kýkÞk{Lke {n¥kk rðþu nðu íkku Mk{økú rðï yktËku÷LkÚke
òýíkwt ÚkÞwt Au. sYh Au nðu çkkçkk hk{ËuðLkkt ÞkuøkrþûkýLkkt
ÃkkXku [kuÃkzeLkkt ÃkkLkuÚke Qíkhe {uËkLku ykðu. çkk¤f, {kºk P.T.
fu M.D. Lkk íkkMk{kt fMkhík fhu íku fhíkkt rLkíÞ hòLkk rËðMku
Ãký «kýkÞk{-ÔÞkÞk{Lke xuð Ãkkzu íkku s MðkMÚÞrþûký MkkÚkof
fnuðkÞ. þhehLku ÃkhMkuðkÚke MLkkLk fhkðeyu. {kÞfktøk÷k {xe
½kxe÷k çkLkeyu> Ëwçk¤k Lknª Ëu¾kðzk çkLkeyu. òrzÞk Lkrn
òuhËkh ÚkEyu.
rþûkfr{ºkku {kxu yÇÞÚkoLkk ¾kLkk ÃkeLkk, çkuXLkk, ïkMk ÷uLkk >
¾zk ¼e hnLkk ykih [÷íku òLkk >
rþûkf fhuøkk òu-òu «{kýk >
Ãkk÷Lk fhuøkk Þne íkku s{kLkk >
¿kkLkLkku ÔÞkÃk rLkhtíkh fhku
rþûký{kt ûký{kºk rþûkf Au. «íÞuf Ãk¤ rðãkÚkeoLku ¿kkLk
Ãkwü fhLkkhe Au. Ãk¤Lke Ãkkt¾u ¿kkLk økøkLk{kt WzkLk ÚkkÞ Au.
¿kkLkLkku ¾òLkku yLktík Au. yÄÄÄ Au.
98
SðLk SððkLke f¤k
190
SðLk SððkLke f¤k
“¿kkLk {køkuo su yxfu, yu ÂMÚkh hneLku ¼xfu.”
yu LÞkÞu su ÔÞÂõík MkkÄLkk ¼q÷u Au, íku rMkrØ [qfu Au.
¿kkLkLke íkk÷kðu÷e {kýMkLku ykøk¤ ðÄðkLke «uhýk ykÃku Au.
søkík{kt fnuðkÞwt Au fu, “ÃkiMkk{kt fkuE Ãkqhku LkÚke Lku y¬÷{kt
fkuE yÄqhku LkÚke.” íku{ yuðwt Ãký çkLku Au fu fux÷kf ÃkkuíkkLke
òíku MktÃkqýo ¿kkLke {kLku Au Lku {Lkkðu Au. Mkk[ku rðãkÚkeo ¿kkLkLkku
÷ku¼e çkLku Au, su...
“su ÂMÚkh fhu Au {rík, yu s ¿kkLkeLke økrík.”
rðãk ðkÃkhðkÚke s ðÄu yu ¼q÷ðwt Lkk òuEyu.
“rðãkYÃke Lkkýwt, yu íkku òËwt Mk{kýwt,
ðkÃkhu íkku ¼hkýwt, Lknª íkku Mkwfkýwt.”
ÔÞMík hnku MkíkTfkÞo{kt
yk¤Mk yu Sðíkk {kýMkLke fçkh Au. «ð]r¥k ðøkh Ãkze
hnuíkwt yu «{kËe «kýeLke «ð]r¥k Au. Lkðhkþ yu MkðoLkkþLku
rLk{tºku Au. Mkk[ku rðãkÚkeo Wã{e nkuÞ Au. yu Mkqíku÷k ®MknLke
«kró òýu Au. LkðÁt {Lk yu þuíkkLkLkwt fkh¾kLkwt Au. {nkLk
ÃkwÁ»kkuyu õÞkhuÞ ykhk{ Vh{kÔÞku LkÚke. ‘ykhk{ ne hk{
ni’Lkwt Qæðoøkk{e {qÕÞktfLk fhe ‘ykhk{ nhk{ ni’Lkwt Mkqºk {éÞwt
Au. Work is Worship, Daty is Divine suðkt Mkqºkku «ð]r¥k
fhðkLkku «uhf MktËuþ ykÃku Au. su ÔÞMík hnuíkku LkÚke íkuLkwt SðLk
191
yMík ÚkkÞ Au. íku òøku íÞkhu Úkkuzku Ãkzu Au. ykurþÞk¤ku hnu Au,
rLk»V¤íkk Ãkk{u Au, rLkhkþ ÚkkÞ Au. íku LkkÃkkMk ÚkkÞ íkku LkkMkeÃkkMk
Ãký ÚkkÞ Au.
“òu Ëw:¾Lkku MkËk yMík [knku,
íkku MkËkÞ Mkíkík ÔÞMík hnku.
ð¤e, rðsÞ sçkhsMík [knku,
íkku yrðhík y™u rLkÞr{ík hnku.”
ÔÞtsLk, MðhLkku Mk{wr[ík WÃkÞkuøk
ykËþo ÷u¾LkfkÞo yLku ykËþo ðkt[Lk ÔÞtsLk yLku MðhLkk
ÞkuøÞ WÃkÞkuøkÚke MkwtËh ÷køku Au. ¼kusLk{kt Ãký rððufMkh
ÔÞtsLk nkuÞ íkku ík]ó ÚkðkÞ Au. ÔÞtsLkLkku yríkhuf hkuøk Lkkuíkhu
Au. òík-òíkLkk yLku ¼kík-¼kíkLkkt Vqz stfþLk, VkMxVqz
hkuøkkuLkwt VtfþLk fhu Au. r{íkknkhe yLku r{ík¼k»ke ÔÞÂõík
{nkLkíkkLku «kó fhu Au. þhehLku Ãkkirüf fu÷heÞwõík yknkhLku
çkË÷u [xkfuËkh ÔÞtsLkku hkuøkkuLke ¼ux Ähu Au. MðkrËü ÔÞtsLk
Lk ¾kðk òuEyu yu{ Lkrn ÞkuøÞ {kºkk{kt ÷ku. S¼ fhíkkt
ÃkuxLku ÃkqAðwt òuEyu. íkuðwt s MðhLke çkkçkík{kt Au. Mðh fnuíkkt
ðkýeLkkt [kh «fkh Au : Ãkhk-Ãk~Þrík, {æÞ{k Lku ði¾he. íku{kt
Ãkhkðkýe ©uc Au. su{kt For the Good, by th Good, of
the Good Lkku ¼kð ðíkkoÞ Au. ‘suLke S¼{kt y{e íkuLku ËwrLkÞk
99
SðLk SððkLke f¤k
192
SðLk SððkLke f¤k
193
ykðk yLkuf Mkq[Lkku, xfkuh ðkhtðkh Mkkt¼¤ðe yu ykËþo
rðãkÚkeoLku þku¼íkwt LkÚke. ykzuÄz Qøku÷k fu QAuhu÷k ð]ûkku støk÷
fu ÍkzeLkwt rLk{koý fhu Au. ßÞkt {kºk sLkkðhkuLkku rLkðkMk nkuÞ
Au . ßÞkhu {kºk sLkkðhku L kku rLkðkMk nku Þ Au . ßÞkhu
ykÞkusLkÃkqðof QAuhu÷k ð]ûkku {Mík {òLkk çkkøkLkwt rLk{koý fhu
Au. ykÃkýu Ãký SðLkLku {Lk{kunf çkkøk çkLkkðeyu. fçkkx{kt
[kuÃkzeyku ykze yð¤e nkuÞ, rð»kÞLke Lkkux{kt ykøk¤Úke
rð»kÞ yLku ÃkkA÷k ÃkkLkk Ãkh[qhýLku òíkòíkLkkt rð»kÞ {kxu
nkuÞ yu ykÃkýe yÔÞðMÚkk çkíkkðu Au.
þhehLke MðåAíkk, ðøkoLke MðåAíkk, ½hLke MðåAíkk yu
çkÄwt s ÔÞðMÚkkLkku ÃkÞkoÞ Au. rLk{o¤ {Lk, rLk{o¤ íkLk, rLk{o¤
½h, rLk{o¤ økk{, rLk{o¤ ðøko yu ykðfkhËkÞf Au. ÔÞðMÚkk
Mk{ÞLku Mkk[ðu Au. ÔÞðMÚkk Qòo çk[kðu Au. ÔÞðMÚkk yfM{kík
yxfkðu Au. ÔÞðMÚkk ykLktË «økxkðu Au. ÔÞðMÚkk ðkn Mkt¼¤kðu
Au. ÔÞðMÚkk MkwykÞkusLkLkwt Ãkrhýk{ Au. ÔÞðMÚkk hMk ò¤ðe
hk¾u Au. ÔÞðMÚkk sfze hk¾u Au. ÔÞðMÚkk {wz ykWx Úkðk Ëuíke
LkÚke. ÔÞðMÚkkÃkfLku Mkkuhe fu ¾uË ni suðk þçËku çkku÷ðk Ãkzíkk
LkÚke.
“ÔÞðMÚkkLku ykÞkusLk rðLkk su fkÞo fhu Au y{Úkk,
ytÄkhk{kt yrík yÚkzkíkk, Ëu¾e ÷kuf {òfu nMkíkk.”
Lk{e.’ - yk Mkqºk y{ËkðkË - ðzkuËhkLke BÞwrLkrMkÃk÷ çkMkku{kt
{U ðktåÞwt Au. fzf Mðh fxwíkk ðÄkhu Au. {Äwhku {eXku Mðh ÔÞÂõíkLkwt
ðþefhý fhu Au. çku ÔÞÂõík{kt Ônk÷ ðíkkoðu Au. S¼Lkk MðkËLkk
[xfk hkurøkü çkLkkðu Au. S¼Lkkt fxfk økŠðü çkLkkðu Au.
MðkË ðkýeLkk MktÞ{ rðLkk, f{kuíku ftE {Þko,
MktÞ{ hk¾eLku su sLk hÌkk, íku íkku Mkw¾uÚke ¼ð íkÞko >
ÔÞríkhufÃkýu ¼økðkLkLku ¼òu
¼økðkLk yux÷u yòuz, yrîíkeÞ, MkLkkíkLk ¼økðkLk.
suLkk rð»ku Ãkkfku rLkùÞ nkuE ¼økðkLk yuf s Au. Ãkh{kí{k
MkðkuoÃkhe økkuz, yÕ÷kn, Mðkr{LkkhkÞý- yk çkÄk s yufLkk
y™tík økwýðk[f ©ucíkkËþof Lkk{ Au. Lkk{Lku çkË÷u Lkk{eLku
[knðkLkk Au. Lkk{eLku hkS fhðkLkk Au. yLku íkuÚke ¼økðkLkLkkt
Lkk{u fkuý f÷uþ fhu? MkíÞLku òýu, MkíÞLku {kýu íkku MkËTr[ËkLktË
ðíkuo Au. árü¼ú{ {xe MkíÞLkku Mkkûkkífkh ÚkkÞ Au.
økshksLku òýðk ytÄ ÞíLk ykËhu !
yLkw¼ÔÞk íku YÃk fnu, MkíÞðýoLk fu{ fhu?
ÔÞðÂMÚkík heíku hnuðwt
ÔÞðMÚkk ò¤ððe, ÔÞðÂMÚkík hnuðwt yu rðãkÚkeoLkwt
yk¼q»ký Au. ÷kELk{kt [k÷ðwt, ÞkuøÞ heíku çkuMkðwt, ÃkzkÃkze Lkk
fhðe, ½kU½kx Lkk fhðku, Xufzk Lkk {khðk, nMkknMk Lkk fhðe,
100
SðLk SððkLke f¤k
194
SðLk SððkLke f¤k
195
©ðýLke MkkÚku {LkLk fhðkÚke rþûkýLkwt áZefhý ÚkkÞ Au.
{LkLkÚke áZefhý Úkþu.
“fýo Ãkx÷u ©ðý fhku, {Lk Úkfe økúný,
rË÷Úke áZefhý fhku, íkku Mknusu hnu yk[hý.”
fkuE Ãký heíku ykÃkýk{kt yuðe yuf yktíkh{kLÞíkk hnu÷e
Au fu ykÃkýu Mðíktºk Aeyu, Aíkkt ykÃkýk{kt «khçÄ suðwt Ãký
fktEf hnu Au. íku ykÃkýe ykswçkksw ðkzLke {kVf hnu Au,
ykÃkýk MðkíktºÞLku {ÞkorËík fhu Au. ykÃkýe þõÞíkk WÃkh ytfwþ
{qfu Au. yLku ykÃkýk fk{fksLke rËþk Lk¬e fhu Au, Ãký
MðkíktºÞ yu Ãký «khçÄLkku s rð¼køk Au íkÚkk su fktE fXkuh
«khçÄ suðwt Ëu¾kÞ Au íku Mðk¼krðf çktÄLk{kºk Au. {kýMkLkwt
¿kkLk, ¾tík yLku [k÷kfe «khçÄLku hË fhu Au. su{ ykÃkýk{kt
rðþk¤íkk ðÄu Au, íku{ ykÃkýLku ðÄkhu MðkíktºÞ {¤u Au. ykÃkýu
WÃkÞkuøk fhe þfeyu íkuðwt Mk½¤wt MðkíktºÞ ykÃkýLku ykÃkðk{kt
ykÔÞwt Au. ¿kkLk su{ su{ ykøk¤ ðÄu Au, íku{ íku{ «khçÄ fnuðkÞ
Au. íkuLku Ëçkkðe ËE ykøk¤ ðÄu, íku s {kºk {nkLk Víkun fkuE
Ãký ð¾íku {u¤ðe þfþu.
Úkkuhkuyu fÌkwt Au fu ½kuzkLkk {køko y™u ÃkizkLkk [e÷k ðå[u
çku Vqx Ÿ[wt yuf Vq÷Íkz {U òuÞwt níkwt. yuf #[ yk Vq÷Íkz
zkçke yøkh s{ýe çkkswyu VkÕÞwt nkuík yøkh yuf s #[ Ÿ[wt
ÔÞðnkhu yrýþwØ hneyu
rðãkLkk ûkuºk{kt hnu÷k Mkkiyu yknkhu [ ÔÞðnkhu
yrýþwØ hnuðwt òuEyu. [kuhe-fwzfÃkx, «Ãkt[-Ëøkku ðøkuhu {k
MkhMðíkeLkk MkktrLkæÞ{kt, AºkAkÞk{kt Lkk þku¼u, ÷kt[ ÷uðe,
ykÃkðe, ÞwÂõík-«ÞwÂõík fhe yLÞ huLfhLku ÃkkAku nzMku÷ku {khðku
fu yá~Þ fhe Ëuðku yu ytíkhkí{kLkk yðksLke rðÁØ Au.
þk¤kLke Ëeðk÷ku Ãkh hurzÞ{ f÷hÚke ÷¾u÷k MkwðkõÞku yu Mkk[wt
MkkIËÞo LkÚke. Mkk[wt MkkIËÞo íkku yk Mktfw÷Lkkt MkkhMðíkkuLkk SðLk{kt
«økxu Au, Íçkfu Au.
“r{ÚÞk Ët¼Lku Ëu¾kzk íkýwt yk Lkkxf,
ðhðwt, fnku õÞkhu yxfu?
su Au íku AwÃkkÔÞwt, LkÚke íku rLknkéÞwt,
¾u÷iÞk ¾u÷ ¾u÷eLku Axfu?”
ÔÞkÏÞkLku rLkÞr{ík hnku
rðãkÚkeo {kxu ÔÞkÏÞkLk Mkkt¼¤ðwt, rð»kÞðMíkw Mk{sðe,
rþûkfLkwt «ð[Lk yufkøkúr[¥ku ©ðý fhðwt - yk çkÄwt ÃkkÞkLke
sYrhÞkík Au. rLkÞr{íkÃkýu ðøko{kt æÞkLkËuðkÚke øk]nfkÞoÚke
Mkh¤íkk hnu Au. økku¾ýÃkèe fu WòøkhkLkku ykþhku ÷uðku Ãkzíkku
LkÚke. æÞkLkÃkqðof ðøkorþûký ÷uðkÚke ¼ýðk{kt hMk yLku
Mk¤tøkMkqºkíkk ðíkuo Au. yÄðå[u ykððkÚke Mk{s Ãkzíke LkÚke.
101
SðLk SððkLke f¤k
196
SðLk SððkLke f¤k
197
fhu Au íÞkhu, íku{ s nMku Au íÞkhu, rðþu»k fheLku íkuLkk SðLkLkk
ytþ{kt yð~Þ fktEf W{uh Au.
{hËLke {kVf ®sËøke økk¤ku, ®sËøke yuf økt¼eh yLku
{n¥ðLke çkkçkík nku Þ íku { ðíko L k fhku . ®sËøke{kt fku E
yk™tËsLkf fkÞo fhðkLku ík{u sLBÞk nku, søkík ík{khk sL{
{kxu hkn òuE hÌkwt nkuÞ íku{ íku{kt ík{u fk{fks fhku, fktEf
fhðkLku yLku fktEf {u¤ððkLku, Mkkhe ík{u {kuxe ÞkusLkkyku
y{÷{kt {qfðkLku ®sËøke yu yuf {nkLk íkf nkuÞ íku «{kýu
ðíkoLk fhku.
ykLktË yLku MðMÚk {kýMk{ktÚke su su fktE W{Ëk yLku
MkhMk nkuÞ íku Lkef¤e ykðu Au. yuý þe÷h fnu Au. fktE Mkkhk{kt
MkkÁt yLku W{Ëk{kt W{Ëk fkÞo Au íku ykðe «f]rík{ktÚke s WíÃkLLk
ÚkkÞ Au. ûkwÿ, WËkMk ykí{kyku suyku ¼qíkfk¤Lkku ¾uË fÞko fhu
Au y™u ¼rð»ÞÚke çkeÄk fhu Au, íkuyku ðíko{kLk SðLkLke Ãkrðºk
Ãk¤kuLkku ÷k¼ ÷E þfíkk LkÚke.
yuf s fwxwtçk{kt yLku yuf s Mktòuøkku{kt yuf sý ßÞkhu
yuf ¼ÔÞ E{khík Q¼e fhu Au, íÞkhu yáZ yLku þÂõík ðøkhLkku
íkuLkku ¼kE ¾tzuhku{kt s Ãkze hnu Au. íkuLke íku s Mkk{økúe{ktÚke íku
feŠík yøkh yÃkfeŠík, shk yøkh yÃksþLkkt Ãkkºk çkLkkðe
þfu Au. ykÃkýu suLke íkÃkkMk hk¾íkk nkuEyu Aeyu íku s ykÃkýLku
økÞwt nkuík íkku íkuLkwt ykðe çkLÞwt nkuík. yk{ Aíkkt íkuLke ykswçkksw
nòhku yufh rLksoLk s{eLk nkuÞ íku{ íku ¾e÷íkwt níkwt. íku fkuE
{w~fu÷e {kÚku ÷uðk síkwt Lkrn yøkh ËwËoþkLke ÄkMíke ykýe íku
ËwËoþk ÃkkuíkkLke WÃkh ÷kðíkwt Lkrn.
nwz fnuíkku fu {U rLkùÞ fÞkuo níkku fu MkqÞoLke {kVf ßÞkt
MkwÄe rËðMk nkuÞ íÞkt MkwÄe Ëhuf ðMíkwLke Qs¤e çkksw íkhV s
{khu òuðwt.
fk÷koE÷ fnu Au fu, ykÃkýk MkqÞo«fkþ{kt nt{uþkt yuf
fk¤ku zk½ nkuÞ Au yLku íku ykÃkýe s AkÞk nkuÞ Au. ík{khe yu
AkÞkÚke Ëqh hnku.
ykÃkýLku çkwrØ ykÃkðk{kt ykðu÷e nkuÞ Au, Ãký ykÃkýk
[krhºÞLke, h[Lkk ykÃkýu Ãkkuíku fheyu. ®n{ík Lk nkuÞ íku {kýMk
fËe òqXwt Lk çkku÷u, ÷kufkÃkðkËÚke çkeLku {kýMk fËe Ëwhk[kh{kt
Lk Ãkzu, yk ÂMÚkrík [krhºÞLku f÷trfík fhe þfu Au. {kýuf, MkkuLkwt,
hks{wfwx yLku ¾wË hkßÞMk¥kk fhíkkt Ãký Wå[ [krhºÞ ðÄkhu
®f{íke Au yLku íkuðk [krhºÞLke h[Lkk fhðe íku s søkík{kt
Mkkhk{kt Mkkhe çkkçkík Au.
{ktËøke yLku çkeòt yrLkükuLke rLkçko¤íkkLkku yxfkð fhðk
{kxu yk™tËYÃke ðkz fhðkLku MkkÁ nwt nt{uþkt «ÞíLk fÁt Awt,
yu{ MxLko fnuíkku. íku ð¤e fnuíkku fu, {kýMk su fkuE ð¾ík ÂM{ík
102
SðLk SððkLke f¤k
198
SðLk SððkLke f¤k
199
ykf»kuo Au. yk heíku þhehLkk Mk½¤k yðÞð yLku Ä{o økkZ{kt
økkZ Mk{¼kð MkkÚku Mktf¤kÞu÷k Au. yuf nMku Au íkku çkÄk íkuLkku
ykLktË ÷u Au. yufu Ëw:¾ ÚkkÞ Au íkku çkeò çkÄkLku íku MkkÚku Ëw:¾
ÚkkÞ Au.
¼rð»Þ ykÃkýu çkLkkðeyu íkuðwt ÚkE þfþu. ykÃkýku nuíkw
íkuLku [krhºÞ yÃkoý fhþu. yuf {kýMkLkku rLkùÞ íku s íkuLkwt
¼rð»Þ fne ykÃkþu. suLku fkuE {nkLk «uhýk - «kuíMkknLk LkÚke
íku {kýMk {kxu fkuE «fkþ{kLk ykþk - fkuE «þMík ¼krð
LkÚke. yuf {kýMkLku òýku yLku íku {kýMk ík{Lku yku¤¾kE
ykðþu, íkuLke {hËkLkøke sýkE ykðþu, íkuÚke s íkuLkk ¼krðLkwt
«fxefhý Úkþu. WíMkkn Lkh{ Ãkkze Ëu, íkuðku ík{khku rLkhkþkðkË
ík{u ÃkkA¤ {qfe Ëku. yrLkü Äkhe çkuMkíkk Lkrn, MkkÁt s Äkhðwt.
Mkkhku ð¾ík ykýðkLkku rLkùÞ fhku y™u Mkkhku ð¾ík ykðþu.
su {kuxe {kuxe ykþkyku hk¾u Au, íku søkíkLkwt ¼÷wt fhLkkhkt nkuÞ
Au. ykþkðk¤k {kýMkku ! ykøk¤ ÄMkku.
íknuðkhLkku rËðMk Ãkqhku Úkíkkt r{. yuLz›Mku ÃkkuíkkLkk yuf
rþ»ÞLku ÃkqAâwt fu, ðkÁ, hkuçkxo ! yks Mkktsu ík{u õÞkt økÞk
níkk? hkuçkxuo sðkçk ËeÄku fu, ‘nwt çkúkWLkneÚk økÞku níkku y™u
fuBÃk {kWLxLku yktxku ËE støk÷ku{kt ÚkELku ÃkkAku ½uh ykÔÞku,
Ãký {Lku ykLktË Ãkzâku Lkrn. fkuE Ãký {kýMk íÞkt Lkshu Ãkzâwt
{¤e ykðu Au. ¼qMíkhðu¥kk VhMkçktÄeLkk ÃkÚÚkh{kt Ãký fktEf
ÞkusLkk, fktEf Ã÷kLk, fktEf ¢{ òuE þfu Au. su Vq÷ yLku ½kMk
WÃkh Ãkøk ËE fktE Ãký rð[kh ðøkh ½ýk {kýMkku [k÷u Au,
íku{kt ðLkMÃkríkrðãk òýLkkh ½ýwt òuE þfu Au, íÞkhu ¾økku¤ðu¥kk
íkkhkLkk Ÿzký{kt árü Lkk¾u Au.
fwËhík ykÃkýe ð]r¥kykuLku yLkwMkhu Au. su nMku Au íkuLke
MkkÚku íku nMku Au, suyku hzu Au, íku{Lke MkkÚku íku hzu Au. ykLktË{kt
nkuEyu Aeyu íkku ÃkûkeykuLkwt økkLk ykÃkýLku ðÄkhu {Äwh ÷køku
Au. ðLk, WÃkðLk yLku rLkÍohku ykÃkýk MktøkeíkLkku «ríkhð fhu
Au. ykÃkýu òu Wîuøk{kt nkuEyu Aeyu íkku fwËhíkLkk {w¾ WÃkh
Ãký Wîuøk AðkE hnu Au. MkqÞo «fkþu Au Ãký ykÃkýk ÓËÞ{kt
ytÄfkh nkuÞ Au. Ãkûkeyku økkÞ Au Ãký íku ykÃkýe ykøk¤ økkíkkt
sýkíkkt LkÚke. søkíkLkku MktøkeíkLkku Mkqh Äehku [k÷u Au.
nt rðïkMk hk¾eþ íkku {khku rðïkMk h¾kþu.
nwt ðnu{kEþ íkku {khu {kxu ðnu{ ÷kððk{kt ykðþu.
nwt [kneþ íkku {Lku Mkki [knþu.
nwt rĬkheþ íkku {Lku Mkki rĬkhþu.
Ëhuf {kýMk ÷kun[wtçkf Mk{kLk Au yLku ÃkkuíkkLke ykswçkksw
ÃkkuíkkLku s ÃkMktË Ãkzíkkt Mkkhkt yøkh LkhMkkt ík¥ðku yufXkt ÚkkÞ
íÞkt MkwÄe ÃkkuíkkLku {¤íkk ÷kufku y™u rMkØktíkkuLku íku ÃkkuíkkLkk íkhV
103
SðLk SððkLke f¤k
200
SðLk SððkLke f¤k
201
MkwÄe ÃknkU[u íkux÷e fktEf Lku fktEf rs¿kkMkk y™u rð[khku nwt ½uh
÷kÔÞku Awt.’
íkuLke yk rs¿kkMkk rð»ku r{. yuLz›Mku fnuðk suðwt çkÄwt s
fÌkwt yLku ßÞkhu íkuLku {k÷q{ Ãkzâwt fu, rðr÷Þ{, suýu ykx÷wt çkÄwt
òuÞwt níkwt íku hkuçkxo su søkkykuyu ÚkELku økÞku níkku íÞkt s òuÞku
níkku, Ãký hkuçkxuo fktE s òuÞwt Lk níkwt. íku çkkuÕÞku fu, ¾hu¾h
yk{ s çkLku Au. yuf {kýMk ËwrLkÞk{kt ykt¾ W½kze hk¾e Vhu
Au yLku çkeòu çktÄ fheLku Vhu Au. søkíkLkk Mkðo ¼køk{kt Vhu÷k
¾÷kMkeykuLku {U òuÞk Au. yk ÷kufkuyu søkíkLke ËkY ÃkeðkLke
søkkyku s {kºk òuE nkuÞ Au yLku íÞkt ðu[kíkk ËkYLke ®f{ík
{kºk s íkuyku òýu Au. yuf LkkËkLk, yrð[khe ÞwðfLku ÞwhkuÃkLkk
«ðkMku Äfu÷ðk{kt ykðu Au, Ãký íku íÞktÚke yuf Ãký rð[kh økúný
fhe ykðíkku LkÚke, ßÞkhu yð÷kufLkLke ykt¾ðk¤k yLku íkÃkkMk
fhðkLke ð]r¥kðk¤kLku Ëhuf {wMkkVhe{kt MkwÄkhýkLke Mkk{økúe yLku
ykLktË {¤u Au.
yk çktLku Þwðfu ÃkkuíkÃkkuíkkLku yLkwfq¤ søkík WíÃkLLk fÞwO
níkwt.
ykÞuøkku fnu Au fu, ykÃkýu ykðk yøkh íkuðk nkuEyu
Aeyu íkuLkwt fkhý Ãký ykÃkýu Ãkkuíku s nkuEyu Aeyu. ykÃkýkt
þheh ykÃkýk çkøke[k Au. ykÃkýk MktfÕÃk yk çkøke[kLkku {k¤e
Lknkuíkwt. Lkkfk íkhVLkk hMíku nwt økÞku nkuík íkku MkkÁt!’
hkuçkxo ðkíkku fhíkku níkku íkuðk{kt yuf çkeòu rþ»Þ ykÔÞku.
íkuLku rþûkfu ÃkqAâwt fu, ‘ík{u õÞkt økÞk níkk? {kMxh’ rðr÷Þ{u
sðkçk ËeÄku fu, ‘yksu {Lku Vhðk{kt suðku ykLktË Ãkzâku íkuðku
®sËøke{kt {Lku Ãkzâku LkÚke. r{MkÕxku Lkk{Lkku rðr[ºk Akuzðku {U
òuÞku. íkuLkkt {q¤ òýu s{eLk{kt Ÿzkt nkuÞ íku{ yuf ÍkzLke
Ak÷{ktÚke íku Qøke Lkef¤u Au. {U yuf ÷¬z¾kuË òuÞku, ½ôLkwt
yuf {kuxwt fýMk÷wt òuÞwt yLku støk÷{kt fux÷ktf Vq÷{U yufXkt fÞkO.
yuf rðr[ºk ÃkûkeLke Ãkkt¾ íkqxe økE nþu yu{ Äkhe nwt íkuLke
ÃkkA¤ ÃkkA¤ VÞkuo yLku nwt yuf fktÃkðk¤e søkkyu ykÔÞku. íÞkt
nwt ¼ªòE økÞku y™u Ãkûke íkku Ãkkt¾ Lk íkqxe nkuÞ yu{ Qze økÞwt.
fËk[ ÃkkuíkkLkk {k¤k{ktÚke Axfe sðkLkku EhkËku nþu. {khkt
÷qøkzkt ¼ªòÞkt íkuLke {Lku Ëhfkh LkÚke. Ãký fktÃkLke yk søkk
ykøk¤ fku÷Mkk çkk¤íkk yuf çkwëkLku {U òuÞku. íkuýu ÃkkuíkkLkk
ÄtÄkLke Mk½¤e nfefík {Lku fne yLku {Lku yuf MkwtËh LkkLkku {qyu÷ku
MkkÃk ykÃÞku. ÃkAe nwt Ÿ[e xufheLku {Úkk¤u økÞku y™u çkÄku «Ëuþ
yuf LkfþkLke {kVf {khe ykøk¤Úke ÃkÚkhkÞku nkuÞ íku{ {U òuÞku.
ÃkAe yk xufheLku fuBÃk xufhe fnu Au íku fkhýÚke sqLkk fuBÃkLkkt
¾tzuhkuLke {U þkuÄ fhe yLku {Lku íku szâkt. ÃkAe nwt LkËe íkhV
çkeS ðeMk-Ãk[eMk søkkyu økÞku. yk çkÄu MÚk¤uÚke yXðkrzÞk
104
SðLk SððkLke f¤k
202
SðLk SððkLke f¤k
203
rLk»V¤íkkLkku y¾kík yku¤tøke sE, VíkunLke ¾kíkhe¼hu÷e yLku
MktøkeLk søkk WÃkh íku ykðu Au.
fux÷kf {kýMkku {Ä{k¾Lke {kVf Ëhuf Vq÷{ktÚke {Ä
yufXwt fhu Au, ßÞkhu fhkur¤ÞkLke {kVf çkeòyku {kºk Íuh s
÷E òÞ Au. yuf {kýMkLku Ëhuf søkkyu yLku Ëhuf «Mktøku ykLktË
{¤e ykðu Au. íku ÃkkuíkkLkku WíMkð ÃkkuíkkLke MkkÚku ÷ELku Vhu Au,
íÞkhu çkeòu òýu M{þkLk{ktÚke ÃkkAku Vhu÷ku nkuÞ yuðku s nt{uþkt
sýkÞ Au. yuf {kýMk ßÞkt swyu Au íÞkt MkkIËÞo yLku yufðkõÞíkk
swyu Au, ÃkkuíkkLkkt yktMkw{kt Ãký ykþkYÃke MkqÞoLkkt rfhýku Ãkzíkkt
íkuLku Wßsð¤ {u½ÄLkw»ÞLkku Ëu¾kð Ëu¾kÞ Au, íÞkhu çkeòu MkkIËÞo
òuE þfíkku s LkÚke, íkuLke ykt¾Lkk fk[ WÃkh Äw{kzku [zu÷ku
nkuELku íkuLku yk¾e ËwrLkÞkLku þkufLkwt ykðhý [zu÷wt sýkÞ Au.
òufu Mk½¤kLku ykt¾ku nkuÞ Au Aíkkt Mk½¤k òuíkk LkÚke,
Aíkkt Mk½¤e ykt¾kuLke çkLkkðx yufMkh¾e nkuÞ Au. yuf s
«fkhLkku MkwtËh «fkþ çkÄe s fefeyku WÃkh ykðu Au Ãký ËhufLku
swËe swËe heíku r[ºk sýkÞ Au. çkkuMxLk fku{Lk-yu MÚk¤ WÃkh
yuf {kýMk ßÞkhu Võík fktfhk, ½kMk yLku çk¤íký swyu Au,
íÞkhu çkeòu íkuLkk MkkIËÞoÚke {wøÄ ÚkkÞ Au. yuf MkwtËh økw÷kçk{kt
yuf sý {kºk Ëw¾íke ykt¾ku {kxu økw÷kçk rMkðkÞ çkeswt fktE
òuíkku LkÚke, çkeòu íkuLkku nuíkw Wfu÷u Au yLku íkuLke yËT¼wík MkwðkMk{kt
Au. yk heíku ykÃkýu fkið[ ðkððkt fu ®þøk ðkððe, ¾wþçkkuËkh
hku à k ðkððk fu LkªËk{ýLkk Aku z ðk íku { kt ¼he fkZðk,
ðLkMÃkríkLke yuf s òrík íku{kt hk¾ðe yøkh ½ýe òíkÚke
økqt[ðkzk Q¼k fhðk, íkuLku Qßsz Ãkze hnuðk Ëuðk yøkh
WãkuøkkuÚke íku{kt ¾kíkh ¼hðkt. yk Mkðo þÂõík-yk Mk½¤e rðfkMk
Ãkk{u íkuðe Mk¥kk ykÃkýk MktfÕÃk{kt hnu÷e Au.
ÔneÃk÷ fnu Au fu, Ëhuf {kýMkLke n÷fxíkk, rð[khLke
ytÄíkk, y¿kkLk, Ëwøkwoý yøkh ûkwÿíkk íkuLke ÃkkuíkkLke yLku su
fktE økt¼eh, ÔÞkÃkf, znkÃký¼hu÷wt, MkkÁt yøkh {nkLk nkuÞ
Au íkuLke ðå[u ð@ suðe Ëeðk÷ Q¼e fhu Au.
fnuLkkhu çkhkçkh fÌkwt Au fu, yuf s Mkk{økúe{ktÚke yuf
{kýMk {nu÷ çkLkkðu Au, çkeòu ÍqtÃkzkt çkLkkðu Au, yuf {kuxe
ð¾khku Q¼e fhu Au. çkeòu çkøke[kðk¤kt {fkLk Q¼kt fhu Au,
ßÞkt MkwÄe rþÕÃke íkuLkwt fktE çkLkkðu Lkrn íÞkt MkwÄe [qLkkLkku fu÷
y™u #xku íku #xku s hnu Au. ÃkÚÚkhLke yuf Aktx Lkçk¤k {LkLkk
{kýMkLkk {køko{kt yuf nhfíkYÃk nkuÞ Au, íku áZ {Lkðk¤kLku
ykøk¤ [zðkLkk ÃkøkrÚkÞk suðe nkuÞ Au, íku{ s su {w~fu÷eyku
yuf {kýMkLku rLkhkþ fhu Au, íku s {w~fu÷eyku çkeòLkk MLkkÞwLku
{sçkqík fhu Au, fu{ fu yk çkeòu {kýMk yk {w~fu÷eykuLku fqËe
ÃkzðkLkwt yuf f{kLkðk¤wt ÃkkrxÞwt Mk{su Au yLku íku WÃkhÚke
105
SðLk SððkLke f¤k
204
SðLk SððkLke f¤k
205
Au. y{h nkÚku {qfu÷k ykËþo MkkIËÞoÚke ¼hÃkqh çkkð÷wt Ãký
Ãkeøk¤e økÞwt yLku rþÕÃkeLke {qŠíkLkwt Ëhuf r[nTLk ÄkuðkE økÞwt.
rðM{]ríkLkk ÃkwMíkf{kt ÷¾íkkt ykÃkýu çkÄkyu fux÷ku çkÄku ®f{íke
ð¾ík økw{kÔÞku Au ! økw{kÔÞk fhíkkt Ãký ð¾íkLkku ðÄkhu ËwÁÃkÞkuøk
fÞkuo Au! fkhý fu fkuE Ãký WÃkÞkuøk ðøkh ykÃkýu Ëhuf fk{
fhíkk níkk, yu ykÃkýu òýíkk níkk yLku íkuÚke nuíkw ðøkhLke
íkÚkk çkuÃkhðkEÚke fk{ fhðkLke xuð ykÃkýu Q¼e fhíkk níkk.
Íkt¾k Ãkze òÞ íkuðk htøku [eíkhðkÚke yLku ¼ktøke Ãkzu íkuðk
ÃkÚÚkh{kt rþÕÃkfk{ fhe {kºk ÷ÞLku {kxu òýu ½ýk fk{ fhu Au.
íkuyku huíke WÃkh E{khík Q¼e fhu Au yLku Ãkkýe WÃkh ÷¾u Au.
su fktE ykÃkýu ¾he heíku ÚkðkLkk Aeyu íkuLke þÂõíkyku
nk÷ s ykÃkýe ÃkkMku Au. suðe heíku ¼krð ð]ûk íkuLkk çkes{kt
hnu÷wt Au, íkuðe s heíku ðíkoLk{kt s ykÃkýwt ¼rð»Þ hnu÷wt Au.
ykÃkýk ðkðu÷k çkes{ktÚke s ykÃkýwt rðsÞYÃke ð]ûk Úkþu yøkh
ÚkE þfu íkuLkk LkðÃkÕ÷ðLke MkwøktÄ yLku íkuLkk V¤Lkk rðMíkkhLkku
ykÄkh ykÃkýk ¼qíkfk¤ yLku ðíko{kLk{ktÚke ¾U[u÷k Ãkku»ký
WÃkh hnuþu.
hÂMfLk fnu Au fu, su s{eLk WÃkh Ãkøk {qfeLku ykÃkýu
[k÷eyu Aeyu íku {kxe, huíke, {uþ yLku ÃkkýeLke çkLku÷e Au yLku
íku ykÃkýLku fnu Au fu, fwËhíkLkwt fk{ (yk ðMíkwyku{kt) MktÃkqýo
EïhLkk Mkwrð[kh Wfu÷u Au. yk økw÷kçk íkuLku yuf fk[Lkk Þtºk
suðwt ÚkE Ãkzu Au yLku íku ðzu íku Mk]rüLkk WíÃkLLk fhLkkhLkwt ÓËÞ
òuE þfu Au.
ykÃkýu òu SðLk{ktÚke ðÄkhu{kt ðÄkhu ÷k¼ {u¤ððk
{køkíkk nkuEyu íkku ykÃkýu {kºk òuíkkt Lkrn Ãký íkÃkkMkíkkt þe¾ðwt
òuEyu. MkqÞo fktE {u½ÄLkw»k fu økw÷kçk íkhV ÃkûkÃkkík fhíkku LkÚke,
íku íkku ÃkkuíkkLkwt MkkIËÞo Ëhuf MÚk¤u ðuhu Au. ykÃkýe árü{kt s Ëku»k
{kºk hnu÷ku Au. òuLk Mxwyxo r{÷u fÌkwt Au fu, òufu ykÃkýwt [krhºÞ
MktÞkuøkku{ktÚke çkLku Au, Aíkkt yk MktÞkuøkkuLku y{wf ykfkh
ykÃkðk{kt ykÃkýe EåAkyku ½ýwt fhe þfu yLku Mðíktºk
EåAkþÂõíkLkk rMkØktík{kt su fktE ¾he heíku «uhf yLku Wíf»ko
Au, íku ykÃkýk ÃkkuíkkLkk [krhºÞLke ½xLkk WÃkh ykÃkýe ¾hu¾he
Mk¥kk hnu÷e Au yuðe ykÃkýe ¾kíkhe Au. ykÃkýe EåAkþÂõík
ykÃkýk MktÞkuøkkuLku yMkh fhe þfu íkku ykÃkýe ¼rð»ÞLke xuðku
yLku MktfÕÃk fhðkLke þÂõík{kt íku VuhVkh fhe þfu Au. ykÃkýu
íkÃkkMkeyu Lkrn yLku òuEyu, yLku Mkkt¼¤eyu Ãký æÞkLk ykÃkeyu
Lkrn íku «{kýu ykÃkýu fk{ fheyu Ãký íkuLku ÃkrhÃkqýoíkkLke Ëþk{kt
ykýe þfeyu Lkrn. {kEf÷ yuLsu÷kuLku íkuLkk hkòyu yuf ð¾ík
çkhVLkwt yuf çkkð÷wt Q¼wt fhðk yk¿kk fhe níke. ð¾ík VUfe
Ëuðk {kxu MkwMík hnuðwt sYhLkwt LkÚke íkuLkwt yk òýðk òuøk áüktík
106
SðLk SððkLke f¤k
206
SðLk SððkLke f¤k
207
y™u ‘fk÷’ - yk ffzkykuÚke ykÃkýu E{khík Q¼e fheyu
Aeyu.
÷kuøkVu÷ku
‘¼krð SðLkYÃke fkÃkz{kt ykÃkýu ykÃkýk s htøk {qfe
þfeyu Aeyu yLku «khçÄLkk «Ëuþ{kt ykÃkýu ðkðeyu íkuðwt
÷ýeyu Aeyu.’
ÔnerxÞh
‘ðnk÷k çkúqxMk ! ykÃkýk økúnkuLkku ðktf nkuíkku LkÚke. ykÃkýu
n÷fk hneyu, Lke[k hneyu íku{kt Ëku»k ykÃkýku s Au.’
þuõMkrÃkÞh
‘Ëhuf sý ÃkkuíkkLke f]ríkykuLkwt VhstË Au.’ MkðuoÂLxMk
‘f{¤kðk¤e ykt¾Lku çkÄwt s Ãke¤wt ÷køku Au.’
ÃkkuÃk
‘{Lkw»Þ{kt Wßsð¤ þwt Au, íku ykÃkýu ¾ku¤e fkZðwt
òuEyu. yøkh íkuLkk{kt Qs¤wt Au yuðe ©Øk hk¾ðe òuEyu.’
«fkþ {u¤ððk {nuLkík fhLkkh ykí{kLke ÃkkuíkkLke ytËh
s «fkþ nkuÞ Au.
Ëhuf{kt Mkw»kwró{kt Ãký, fktE MkkÁt hnu÷wt nkuÞ Au. su fËk[
ykÃkýu òøkúík fhe þfeyu.
òËwE ÷kfze ykÃkýk nkÚk{kt Au.
yk SðLk - ykÃkýu çkLkkðeyu yuðwt çkLku Au.
çke[h fnuíkku fu yuf Vq÷{kt Íkf¤ nkuÞ Au yLku çkeò{kt
nþu íkku {kxeLkkt r[LkkE ðkMký çkLkþu, íkuLkk WÃkh r[ºkfk{
ÚkE þfþu yLku hkòLkk {nu÷{kt íku {wfkþu. ð¤e íku [kuϾe,
fXý y™u MkVuË çkLkþu. íkuLkk{kt íkzfkLkkt ykMk{kLke yLku hkíkkt,
÷e÷kt yLku òtçkwzk htøkLkkt rfhý ¾U[ðkLke þÂõík nþu íkku íku
Íðuhkík çkLke þfþu. huíke ½ýe fXý y™u Äku¤e çkLkþu yLku íku
íkzfk{kt ykMk{kLke rfhý Ãkkuíkk{kt ykýþu íkku íku Lke÷{ çkLkþu.
Äw{kzk suðku fku÷Mkku fXý{kt fXý ÃkËkÚko çkLkþu yLku íku nehkLkk
ykfkh{kt ykðþu. WLkk¤k{kt Ãkkýe yu Íkf¤Lkwt ®çkËw Au yLku
rþÞk¤k{kt íkuLkk íkkhk suðk ÃkkMkk MktÄkÞ Au. íkuðe s heíku
MkkËk{kt MkkËkt SðLk, ÃkkuíkkLkk{kt MkíÞ, rLk¾k÷MkÃkýwt, Mk¾kðík
yLku ©ØkLkk htøk ykýe þfu Au yLku íku [kuϾk, rLk{o¤
«fkþðk¤k MVrxf yLku híLk çkLke þfu.
ykÃkýkt fkÞo s ykÃkýk Mkkhk yøkh ¾kuxk rVhMíkk suðkt
Au. ykÃkýk rðLkkþfkhf ÃkzAkÞk, {qtøkk {qtøkk ykÃkýe çkksw{kt
s Vhu Au.
Mk½¤k ¼krðLku çkíkkðLkkh Au. Mk{ÞYÃke yk Ëeðk÷Lke
ytËh íkuyku fk{ fhu Au. fux÷kf ¼khu yLku {nkLk fkÞo fhu Au.
fux÷kf íku{kt y÷tfkh Ãkqhu Au. ykÃkýu su E{khík Q¼e fheyu
Aeyu íkuLku {kxu Mk{Þ Mkk{økúeÚke ¼hÃkqh hnu Au. ykÃkýe ‘yks’
107
SðLk SððkLke f¤k
208
SðLk SððkLke f¤k
209
MkkÚku íkuLku ÃkhðkLkøke ykVe níke. íku íkhík nkUrþÞkh ÚkÞku, Ãký
íkuLke ÃkkMku MkkÄLk Lkrn nkuðkÚke íku ÃkkuíkkLkk nkÚk{kt su fktE fk{
ykðu íku ÷uíkku. økkEzçkwfku yLku Ãkt[ktøkku {kxu ðkhtðkh íku r[ºk
íkiÞkh fhe ykÃkíkku. òufu Ãkøkkh ykuAku {¤íkku Ãký fk{{kt fkuE
çkuËhfkhe çkíkkððk{kt ykðíke Lkrn. íkuLku su ÃkiMkk y™u ðÄkhu
Wå[ ÃktÂõíkLkwt fk{ {¤ðk ÷køÞwt, fkhý fu suyku rLk{fn÷k÷eÚke
fk{ fhu Au, íku{Lke Lkkufhe {kxu ÷kufku Mkk{kLÞ heíku ykíkwh hnu
Au yLku íkuyku su Wå[ ÃktÂõíkLkwt fk{ fhe þfu íku fhðk íku{Lku MkkUÃku
Au. yk{ íku ykøk¤ Lku ykøk¤ {nuLkík fhðk ÷køÞku. íkuLkk
fk{Lku y{wf ®f{ík íkku {¤ðk s ÷køke yLku íkuLkkt r[ºkku{kt
Wíf]ü f÷kLke Íkt¾e çkeò {kýMkkuLku Úkðk ÷køke, íku{ s íkuLke
®f{ík ðÄðk {kt z e. áøkT ¼ q r { r[ºkfk{Lkk «Ëu þ {kt
MðefkhkÞu÷k, ònuh ÚkÞu÷kWMíkkËku fhíkkt Ãký íku ykøk¤ ðÄe
síkku yLku fwËhíkLkk Ëu¾kðLkku y«rík{ yÇÞkMk ykøk¤ fkuE
Ãký ð¾ík Lkrn ÚkÞu÷ íkuðk r[ºkfk{{kt íkuLkku «u{ Q¼hkíkku.
MkkrníÞ{kt su{ þuõMkrÃkÞh økýkÞ Au íku{ ÃkkuíkkLkk ¾kMk
rð»kÞ{kt xLkoh MkðoÚke Lkk{ktrfík Au.
ðuLzu÷ rVr÷ÃMkLkk Mð¼kð{kt s yuðwt fktEf níkwt fu suÚke
íkuLku MktÃkqýoíkk {kxu yËT¼wík ÷køkýe hnuíke. Ëhuf þçË yuðku
çkhkçkh {wfkðku òuEyu fu suÚke íkuLkk rð[khLke AkÞk çkhkçkh
íku nkuíke LkÚke, fkhý fu yu ÃkkuíkkLkwt Ãkz ¾ku÷u Au yLku Íkf¤ íku{kt
Ëk¾÷ ÚkkÞ Au. ð¤e çkeswt çktÄ hnu Au yLku íkuÚke Íkf¤ íkuLkk
WÃkh Ãkze Mkhe òÞ Au.
yksLke VíkunÚke ík{u yMktíkwü Aku? íkku Lk¬e òýòu fu
økE fk÷Lkk ík{khk s ðkðuíkhLke ÷ýýeYÃk íku Au. MkkuLkk suðe
ykðíke fk÷Lkkt MðÃLk ík{Lku ykðu Au? íkku òýe ÷uòu fu yksu
ík{u ðkðþku íkuðwt s ík{u fk÷u ÷ýþku. ®sËøke{kt ykÃkýu s {qfeyu
Aeyu, ®sËøke {kxu ykÃkýu su Mk{Ãkoý fheyu Aeyu, íku ÃkkAwt
SðLk{ktÚke s ykÃkýu {u¤ðeyu yrLkÞr{íkÃkýwt Ëk¾÷ Úkðk
Ëu í kku Lkrn. íku L kk Ëhu f fk{{kt MkkËkE, [ku Ï ¾kE, yLku
«{krýfíkk òuðk{kt ykðíkkt.
«ríkMÃkÄeoykuLku íku Ëqh Lku Ëqh hk¾íkku. r[f®høk yu Lkk{{kt
yuðwt çk¤ níkwt fu yuf çkeò rÃkÞkLkkðk¤kyu {kMkk[wMkuxTMk{kt
ÃkkuíkkLkwt ¾Át Lkk{ çkË÷e r[f®høk hkÏÞwt níkwt, Ãký òuLkkMk
r[f®høku íku çkkçkík VrhÞkË fhðkÚke Mkk{kðk¤kLku ÃkkuíkkLkwt Lkk{
çkË÷ðwt Ãkzâwt níkwt. [krhºÞLke Lkiríkf íku{ s ÔÞkÃkkhe ®f{ík
Ãký Au.
òuMkuV yu{. zçkÕÞw. xLkohu nò{ Úkðwt, yuðku íkuLkk rÃkíkk
yu rLkýoÞ fÞkuo níkku, Ãký íkuýu r[ºkf¤k {kxu yuðe Ár[ çkíkkðe
fu yuf ÄtÄk íkhefu íku f÷kLkku Mðefkh fhðk íkuLkk çkkÃku LkkhkS
108
SðLk SððkLke f¤k
210
SðLk SððkLke f¤k
211
nkuÞ íkuðe çkeS fkuE [es {kxu ykÃkýu suðe {nuLkík fheyu
íkuðe s {nuLkík ykÃkýu [kufMkkELku {kxu fhðe òuEyu. fk{
fhðk{kt [kufMkkEðk¤e xuðku ÃkkzðkLku ykÃkýu rLkùÞ fhðku
òuEyu. hkuøkÚke ík{u su{ Ëqh hnku íku{ LkkýktLkk yøkh çkeS
çkkçkíkLkk rþrÚk÷ ðneðxÚke Ëq h hnku . çku à khðkE yLku
çkuËhfkhe¼he xuðku yuf ÷ûkkrÄÃkríkLku Ãký Úkkuzk ð¾ík{kt ¾hkçk
fhe þfu. suLku Mkkhe Víkun {¤e Au íkuðk ÷øk¼øk Ëhuf {kýMk{kt
[kufMkkE yLku ©{ MkkÚku fk{ fhðkLke xuð nkuÞ Au. [kufMkkE
yux÷u [krhºÞ yLku [krhºÞ yu çk¤ Au. Aeyu. søkíkLku {kxu
ykÃkýu Äkheyu yøkh fheyu íkku søkík ykÃkýu {kxu Äkhu yøkh
fhu. ykÃkýyu suðkt suðkt {kU fheyu íkuLkwt «rík®çkçk çkíkkðLkkh
íku ËÃkoý Au. ykÃkýu ÂM{ík fheyu yLku yk™tË{kt nkuEyu íkku
íkuÚke ykÃkýwt s {kU «fkþ{kLk yLku ykLktËÞwõík ÷køku Au. ykÃkýu
òu ¾xkþ, økwMMkku, n÷fxÃkýwt yLku ríkhMfkh çkíkkðeyu, íkku íku
ykÃkýe íkuðe s Lkf÷ ykÃkýLku çkíkkðu Au. ËwrLkÞk çkku÷íkk ÍY¾k
suðe Au, su{kt ykÃkýk ÃkkuíkkLkk yðksLkku «ríkæðrLk ÚkkÞ Au.
suðwt ykÃkýu çkeò rð»ku fneyu íkuðwt s ykÃkýu {kxu fnuðk{kt
ykðu Au. ykÃkýk{kt su fktE «Úk{ {k÷q{ Lk Ãkzu íku søkík{kt
çkesu õÞktÞ Ãký {k÷q{ Ãkzíkwt LkÚke.
ykhMkLkk yuf fZtøkk xwfzk{ktÚke ½kuzku çkLkkððku fu fkuE
sýkE ykððe òuEyu. Ëhuf ðkõÞ y{wf ÷tçkkELkwt yLku y{wf
½kxeLkwt nkuðwt òuEyu. íkuLkk {w¾{ktÚke y{wf ðkõÞ çknkh Ãkzu íku
Ãknu÷kt ÃkkuíkkLkk {Lk{kt íkuLke çkhkçkh íkw÷Lkk Úkðe òuEyu.
[kufMkkE yu íkuLke þi÷eLkwt ¾kMk ÷ûký níkwt. yk heíku y{urhfk{kt
fkÞËkLku ÷økíkk Wå[{kt Wå[ ðõíkk íkhefu íkuýu Lkk{Lkk {u¤ðe.
íkuLkkt ðkõÞkuLke íkk÷çktÄ «kiZíkk yLku Mktíkw÷Lkk «þtMkkÃkkºk Au.
Wíf]üíkk {kxu ÷kuzo çkúkunk{Lku yuðku «u{ níkku fu øk{u íkuðe
{nuLkík Vý íkuLku ¼khu ÷køkíke Lkrn. ÃkkuíkkLku øk{u íkux÷e {nuLkík
Ãkzu Ãký fkuE Ãký {kýMk ÃkkuíkkLkk fhíkkt ykøk¤ Lk ðÄe òÞ
íkuLku {kxu fk¤S hk¾íkku. íkuLke VíkunLkwt fkhý yk yuf s çkkçkík
níke.
ßÞkuso yuMk. ÕÞwEMku Ãknu÷k{kt Ãknu÷k çknkh Ãkkzu÷k
÷u¾ku{ktLkku yuf íkuýu ‘yurzLkçkhku rhÔÞq’Lku {kufÕÞku íÞkhu íku çkÄku
s VheÚke økkuXðeLku ÷¾ðk íkuLku rðLktrík fhðk{kt ykðe. íkuLku
½ýwt s ¾hkçk ÷køÞwt. Aíkkt íkuýu íku{ fhðkLkwt fçkq÷ hkÏÞwt yLku
Ãkrhýk{Úke íku yux÷ku çkÄku ¾wþ ÚkÞku fu yufÚke ºký ºký ðkh
MkwÄe ÷u¾ Vhe VheLku ÷¾kÞ Lkrn íÞkt MkwÄe fkuE Ãký Ãkºk ÷u¾
íku Ãkºkfkh WÃkh {kuf÷íkku Lkrn. {ufku÷u Ãký ÃkkuíkkLkk Mkkhk{kt
Mkkhk rLkçktÄku çkççku ºký ºký ðkh ÷¾íkku.
znkÃký, økwó ¾òLkku yøkh ykÃkýLku çknw s EåAk
109
SðLk SððkLke f¤k
212
SðLk SððkLke f¤k
{nkLk ÃkwÁ»k yøkh ËuðíkkLke {qŠík çkLkkððe íkuLkku ykÄkh íkku
Võík fkheøkh WÃkh s hnu Au. Ãkhtíkw yu çkÄkt fhíkkt Ãký ðÄkhu
MkwtËh yøkh SðLkÚke ¼hÃkqh yLku [krhºÞLkk «fkþÚke
ÍøkÍøkíke yuðe ík{khe ykæÞkÂí{f ykf]rík ¾e÷ððe yu íkku
ík{u íku{ fhðk {køkþku íkku - ík{khk ÃkkuíkkLkk s nkÚk{kt Au.
yZkh{k MkifkLke yÄð[{kt, #ø÷uLzLkk {æÞ¼køk{kt,
rLksoLk, Wßsz «Ëuþ{kt, yuf ¾hu¾hk yhÛÞ suðk ¼køk{kt,
{wMkkVhkuLku {køko çkíkkððk {kxu zLMxLk rÃk÷h Lkk{Lke yuf
ËeðkËktze ®çkfLkne÷ WÃkh çkktÄðk{kt ykðe níke, Ãký nk÷ íku
V¤ÿwÃk «ËuþÚke ðå[kuð[ ykðe hnu÷e Au. íkuLkk Ÿ[k{kt Ÿ[k
rþ¾h WÃkhÚke Ãký fkuE Wßsz ½kMkðk¤e søkk yuf s{kLkk{kt
òuðk{kt ykðíke Lknkuíke! MkwÃkh VkuMVux ykuV ÷kE{ Lkk{Lkk
¾kíkhÚke yk yËT¼wík VuhVkh ÚkÞu÷ òuðk{kt ykðu Au. Wå[
ykËþoLkk «kuíMkknLkÚke, fktE Ãký MkwÃkrhýk{ çkíkkðe Lkrn þfu
íkuðkt rLkÁÃkÞkuøke SðLk Ãkrhýk{ çkíkkðu íkuðkt V¤ÿwÃk Lkeðzâkt
Au. Mkkhk{kt Mkkhk SðLk{kt Ãký ykx÷k ¼khu MkwÄkhk Mkt¼rðík
Au, Wå[ ykþÞLkwt MkwÃkh VkuMVux suðwt ¾kíkh ¼hku yLku ík{kÁt
rLkÁÃkÞkuøke SðLk Ãký økw÷kçkkuLke {kVf LkðÃkÕ÷rðík Úkþu.
213
{k¤k Lkt. 6
Mk{Þ íkf MkkÄíkkt þe¾ku
‘{kýMku ÃkkuíkkLku ð]r¥k nkuÞ íkku yuðku fkuE Ãký ÄtÄku LkÚke,
yuðku fkuE Ãký Wãkuøk LkÚke, su{kt ÃkkuíkkLke ÞwðkðMÚkkLkk yÇÞkMk
{kxu Ëhhkus Úkkuzku ð¾ík Ãký {¤u Lkrn.’
rðxLkçkuf
‘MkwÄkhýkLke EåAk ykÃkýLku yux÷e çkÄe ÚkkÞ Au fu
ykÃkýu ykÃkýk ð¾íkLkk nk÷Lkk WÃkÞkuøk rð»ku økt¼ehíkkÚke
rð[kh fhðkLkwt þY fheyu íÞkhu y{wf {kýMkLku MkwÄkhýk {kxu
Mk{Þ LkÚke yuðwt çknkLkwt yá~Þ ÚkkÞ Au.’
{uÚÞw ykLkkuoÕz
çkUòr{Lk £Ufr÷LkLke LÞqMkÃkuÃkhLke ykurVMk ykøk¤ yuf
hMk¤Lkkh {kýMku ÃkqAâwt fu, ‘Ãku÷k ÃkwMíkfLke þe ®f{ík Au?’ fkhfwLku
sðkçk ËeÄku fu ‘yuf zku÷h.’ Ãku÷k h¤Lkkhu fÌkwt fu ‘yuf zku÷h?
íkuLkkÚkeykuAe fktE ®f{ík LkÚke?’ yuLkku W¥kh yuðku {éÞku fu,
‘yuf zku÷h ®f{ík Au.’ ðu[ðkLke [kuÃkzeyku WÃkh íku ¾heËLkkhu
110
SðLk SððkLke f¤k
214
SðLk SððkLke f¤k
215
Akuze økÞku. Ëhuf søkkyu ykðk ð¾ík økw{kðLkkhk {kýMkku
nkuÞ Au.
rËðMkku r{ºkLkk ðuþ{kt ykÃkýe Mk{eÃk ykðu Au yLku
fwËhíkLkk yá~Þ nMík íkhVÚke y{qÕÞ çkrûkMk ÷kðu Au, Ãký
íku{Lkku ykÃkýu WÃkÞkuøk fheyu Lkrn, íkku íku {qtøkk {qtøkk síkk hnu
Au yLku Vhe ÃkkAk ykðíkk LkÚke. yuf ÃkAe yuf ykðíke Ëhuf
Mkðkh Lkðe Lkðe çkrûkMk ÷kðu Au, Ãký økE fk÷ yøkh Ãkh{
rËðMku ykðu÷e çkûkeMkkuLkku ÷k¼ ykÃkýu Lk ÷eÄku íkku íkuLkku ÷k¼
÷uðk Lku rËLk«ríkrËLk ykÃkýu ykuAk þÂõík{kLk Úkíkk sEyu
Aeyu yLku Auðxu íku çkrûkMkkuLkwt {n¥ð rð[khe íkuLkku WÃkÞkuøk
fhðkLke ykÃkýe þÂõík ¾qxe òÞ Au. ½ýk s znkÃkýÚke
fnuðk{kt ykÔÞwt Au fu, ¾kuÞu÷e r{÷fík, yÇÞkMkÚke økw{kðu÷wt
ykhkuøÞ yu Mkðo r{íkk[khÚke yLku yki»kÄÚke ÃkkAwt {¤u Au, Ãký
økÞku ð¾ík ÃkkAku {¤íkku LkÚke.
nðu íkku s{ðkLkk ð¾íkLku Ãkkt[-Ëþ r{rLkx çkkfe Au,
nðu fktE Ãký fk{ fhðkLkku ð¾ík LkÚke. yuðk þçËkuLkku ½ýku s
WÃkÞkuøk fwxwtçkku{kt ÚkkÞ Au, Ãký ð¾íkLkk ¼ktøÞkíkqxâk su xwfzkyku
½ýk VUfe Ëu Au, íku{ktÚke ¼kðe ðøkhLkk Akufhkyku fuðkt fuðkt
{nkLk fkÞo fhu Au ! su f÷kfku ík{u økw{kÔÞk Au íku MkwÄkÞko nkuík,
íkku ík{Lku rðsÞ {éÞku nkuík.
Vhe Úkkuze ðkh Lksh fhe yLku ð¤e ÃkqAâwt : ‘r{. £Ufr÷Lk ytËh
Au?’
fkhfwLku W¥kh ËeÄku fu, ‘nk, Au. «uMkY{{kt íku ½ýk fk{{kt
hkufkÞu÷k Au.’ íku Vhe ÃkqAðk ÷køÞku : ‘ðkÁ, {khu íku{Lku {¤ðwt
Au.’ r{. £Ufr÷LkLku çkku÷kððk{kt ykÔÞk. íku{Lkk Ãku÷k {kýMku
«&™ fÞkuo : ‘r{. £Ufr÷Lk ! yk ÃkwMíkfLke þe ®f{ík Au?’ íkuLkku
íkhík W¥kh {éÞku fu ‘Mkðk zku÷h !’ ‘ Mkðk zku÷h! ík{khk fkhfwLku
íkku n{ýkt yuf zku÷h ®f{ík çkíkkðe níke.’ £Ufr÷Lku fÌkwt fu,
‘{kÁt fk{ Akuze ynª ík{Lku sðkçk ykÃkðk ykððwt íku fhíkkt
yuf zku÷h ÷uðku ðÄkhu Mkkhku, yu{ Äkhe yuf zku÷h ®f{ík
hk¾ðk{kt ykðe Au. nwt ykÔÞku {kxu Mkðk zku÷h.’
íku {kýMk [rfík ÚkE økÞku, Ãký Ãkkuíku s þY fhu÷e ðkík
Ãkqhe fhðkLke EåAkÚke íkuýu ÃkqAâwt : ‘ðkÁ, ÷ku, yk [kuÃkzeLke su
ykuAk{kt ykuAe ®f{ík nkuÞ íku fnku.’ £Ufr÷Lku fÌkwt, ‘ËkuZ zku÷h.’
‘ík{u Ãkkuíku Ãký n{ýkt íkuLkku Mkðk zku÷h fnuíkk níkk.’ £Ufr÷Lku
Xtzu Ãkuxu fÌkwt, ‘nk÷ ËkuZ zku÷h ÷uðk fhíkkt íku ð¾íku Mkðk zku÷h
÷uðku Mkkhku níkku. nðu íkuLkku ËkuZ zku÷h Ãkzþu.’
íku {kýMku {qtøku {kUyu økÕ÷k WÃkh ÃkiMkk {qõÞk, [kuÃkze
÷eÄe yLku EåAk «{kýu ð¾íkLkk ÃkiMkk fu znkÃký WÃkòððkLke
f¤kLkku çkkuÄsLkf ÃkkX yk {nkLk økwÁ ÃkkMkuÚke ÷E, íku Mxkuh
111
SðLk SððkLke f¤k
216
SðLk SððkLke f¤k
217
ÚkkÞ. ËhhkusLkk yuf f÷kfLkk MkËwÃkÞkuøkÚke Ëþ ð»ko{kt øk{u
íkuðku y¿kkík {kýMk Ãký Mkkhk ¿kkLkðk¤ku ÚkE þfu Au. rËðMkLkk
yuf f÷kfLke f{kýeÚke çku ËirLkf, çku yXðkrzf, çku ykøkuðkLk
{krMkf yLku zÍLkuf Mkkhe [kuÃkzeyku ¾heËe þfkÞ. yuf f÷kf{kt
yuf Akufhku yøkh yuf Akufhe rð[khÃkqðof ðeMk ÃkkLkkt yLku
yuf ð»ko{kt Mkkík nòh ÃkkLkkt yøkh yZkh {kuxkt ÃkwMíkfku ðkt[e
þfu. ‘{kºk rLkðkon’ fhe òýLkkh {Lkw»Þ yk «{kýu rËðMkLkk
yuf f÷kf{kºkLkk WÃkÞkuøkÚke ÃkkuíkkLkk SðLkLku ‘WÃkÞkuøke yLku
Mkw¾e SðLk’{kt Vuhðe þfu Au. rËðMkLkku yuf f÷kf ykðe heíku
yuf y«rMkØ {kýMkLku «rMkØ yLku yuf rLkÁÃkÞkuøke {kýMkLku
ÃkkuíkkLke òríkLkku rníki»ke fne þfu Au, íÞkhu Xêk{~fheLke [k÷w
y©kÒk EåAk{kt ykÃkýkt ÞwðkLk †eÃkwÁ»kku çku, [kh fu A-A
f÷kfku Ëhhkus VUfe Ëu Au, íkuLkk ¼kðe Ãkrhýk{Lkku íkku rð[kh
fhku ! ÃkkuíkkLkku yðfkþLkku Mk{Þ økk¤ðk {kxu, ÃkkuíkkLku yðfkþ
nkuÞ íÞkhu ykLktË MkkÚku íku yðfkþ økk¤e þfkÞ íku {kxu Ëhuf
{kýMkLku fkuE Lku fkuE fk{Lke ÄqLk nkuðe òuEyu. ÃkkuíkkLkk
nhhkusLkk fk{Lku Lku íkuLku rLkMçkík nkuÞ fu Lk nkuÞ, Ãký íkuLkwt ÓËÞ
íkku íku{kt nkuðwt òuEyu. yuf ÃkÚÚkh ðnuhLkkhLku ÃkíktrøkÞktLke s
ÄqqLk níke ßÞkhu íku {he økÞku íÞkhu ËwrLkÞk{kt çkÄkÚke Mkkhku
ÃkíktrøkÞkLkku Mktøkún íkuLke ÃkkMku níkku !
ø÷zMxLk suðku «rík¼kþk¤e {kýMk Ãký ßÞkhu ÃkkuíkkLke
fkuE yuf yýÄkhe yðfkþ r{rLkx Lkfk{e Lk òÞ íku {kxu
ÃkkuíkkLkk ¾eMkk{kt yuf LkkLke [kuÃkze hk¾íkku, íkku ykÃkýu MkkÄkhý
{kýMkkuyu ÃkkuíkkLkku ®f{íke Mk{Þ Lkfk{ku Lk òÞ íku {kxu þwt Lk
fhðwt òuEyu? Mk{ÞLkk LkkLkk{kt LkkLkk xwfzkLkku ø÷uzMxLk suðk
{nkLk ð]Ø ÃkwÁ»kku WÃkÞkuøk Xhu yLku nòhku ÞwðkLk †eÃkwÁ»kku
yk¾k {rnLkkLkk {rnLkk yLku ð»koLkkt ð»ko ðuzVe Ëu íku{Lku íku
{nkLk LkkLke ®sËøke ÃkhÚke fuðku XÃkfku {¤u Au? çkeò {kýMkku
suyku ÃkkuíkkLke rLk»V¤íkkÚke ykùÞo Ãkk{u Au yLku suyku ÃkkuíkkLku
Vwxfk¤ ð¾ík {¤u íku VUfe Ëu Au, íkuðk s ð¾íkLkk MkËwÃkÞkuøkÚke
½ýkÞu {kýMkkuyu ÃkkuíkkLke ykçkY {u¤ðe Au.
ßÞkhu r{fkÞ÷ Vu h kzu Ãkw M íkfku çkkt Ä íkku íku ð¾íku
yðfkþLkku ð¾ík íku «Þkuøkku fhðk{kt økk¤íkku. yuf ð¾ík íkuýu
ÃkkuíkkLkk r{ºkLku ÷ÏÞwt níkwt fu, ‘{khu su òuEyu Au íku ð¾ík Au.
nk÷Lkk ‘suLx÷{uLk’ ÷kufLkku fux÷kuf yðfkþLkku Mk{Þ {Lku MkMíku
¼kðu ðu[kíkku {¤u íkku íku Ãký nwt ¾heËe ÷ô.’
yrðhík Wãkuøkku{kt [{ífkh çkíkkððkLke fuðe þÂõík Au!
ûkwÿ çkkçkíkku{ktÚke yuf f÷kf Ãký çk[kððk{kt ykðu yLku
íkuLkku MkËwÃkÞkuøk fhkÞ íkku MkkÄkhý þÂõíkLkku fkuE {kýMk fkuE
øk{u íku yuf rð¿kkLkþk†Lkwt ÃkqÁt ¿kkLk íku ðzu {u¤ððk þÂõík{kLk
112
SðLk SððkLke f¤k
218
SðLk SððkLke f¤k
219
yÇÞkMkLke þYykík fhLkkhLkku yk fuðku yMkkÄkhý Ëk¾÷ku!
su ÷kufkuLku íkuLkku ð¾ík ÷uðkLku fktE Ãký n¬ Lknkuíkku yLku
suyku íkuLkku ð¾ík ÷uíkk, íku{Lku {kxu íku fzðe VrhÞkË fhLkkhk
yuf Exkr÷ÞLk Ãktrzíku ÃkkuíkkLkk çkkhýk WÃkh Lke[uLkku ÷u¾ {qõÞku
níkku : ‘su ynª Q¼ku hnu íkuýu {khe {nuLkík{kt ¼køk ÷uðku.’
çkUfMxhu íÞkt fux÷ktf {kýMk {¤ðk ykÔÞkt. íkuyku çkkuÕÞkt : ‘y{u
ík{khku ð¾ík ÷eÄku Au yu{ y{Lku ÷køku Au.’ ftsqMk su{ ÄLk
yufXwt fhu Au íku{ ÃkkuíkkLke ûkýkuLkku Mktøkún fhLkkh çkUfMxhu W¥kh
ËeÄku : ‘¾hu¾h, ík{u ð¾ík ÷ku Aku.’
ðu®÷øxLk fnu Au fu, ßÞkhu {kýMk ÃkÚkkhe{kt nk÷ðk {ktzu
Au, íÞkhu ÃkÚkkhe{ktÚke QXðkLkku íkuLkku ð¾ík ÚkÞku Au yu{ òýðwt
òuEyu.
½ýk ÷kufku su ð¾ík økw{kðu Au, íku ð¾ík{kt EríknkMk{ktLkk
½{k {nkLk{kt {nkLk ÃkwÁ»kkuyu ÃkkuíkkLkk nt{uþLkk ÄtÄkLke çknkh
Ãký feŠík {u¤ðe Au. nkuÚkkuLkoLke Lkkuxçkwf WÃkhÚke sýkÞ Au fu,
íku yuf Ãký «Mktøk, yuf Ãký rð[kh fu yuf Ãký Mktòuøk ¾k÷e
sðk Ëuíkku Lkrn. £Ufr÷Lk y©ktík Ãkrh©{ WXkðLkkh {nkLk ÃkwÁ»k
níkku. ÃkkuíkkLku s{ðkLkku íkÚkk Ÿ½ðkLkku ð¾ík íku yux÷e {ÞkoËk{kt
hk¾íkku fu suÚke íkuLku yÇÞkMkLkku ð¾ík {¤e þfu. ßÞkhu íku çkk¤f
níkku, íÞkhu íku s{ðkLkk ð¾íkLke íkuLkk rÃkíkkLke ÷ktçke ÷ktçke
òu {kýMkLke ÃkMktËøke znkÃký ¼hu÷e nkuÞ íkku ykðe
ÄqLk {kxu Ãký su yÇÞkMk, su MktþkuÄLk yLku su Wãkuøk fhðku Ãkzu
Au, íkuÚke [krhºÞ rðþk¤ ÚkkÞ Au yLku ½hLkwt YÃk Vhe òÞ Au.
yk¤Mk ðøkh {kýMkLku fkuE yxfkðe þfíkwt LkÚke. yk¤Mk
{kýMkLkku Mk½¤ku ð¾ík MktÃkqýo heíku ÷E ÷u Au yLku fkuE Ãký
WãkuøkÚke {kýMk ÃkhkÄeLk çkLku íkuLkk fhíkkt íku ðÄkhu yk¤MkÚke
ÚkkÞ Au.
Úkkuze Úkkuze fhfMkh fu suLkku çkeò ríkhMfkh fhu Au, íkuÚke
su{ fkuE {kýMk ÃkkuíkkLke Ëku÷íkLkku Mktøkún fhu Au. íkuðe heíku su
òqsòqs ð¾ík çkeò çkuËhfkheÚke VUfe Ëu Au, íku ð¾ík{kt fux÷kf
Akufhk fu¤ðýe {u¤ðe þfu Au. MðMkwÄkhýk {kxu rËðMkLkku yuf
Ãký f÷kf Lk {¤u yuðku ÄtÄk{kt håÞkuÃkåÞku hnuíkku Þwðf fÞku Au?
ð{oLxLkk «ÏÞkík {ku[e [kÕMko Mke. £kuMxu rËðMkLkku yuf
f÷kf yÇÞkMk fhðk{kt økk¤ðkLkku rLkùÞ fÞkuo níkku. ÞwLkkExuz
MxuxTMkLkk MkðoÚke «rMkØ økrýíkþk†eyku{kt íkuLke økýLkk ÚkE
yLku ¿kkLkLkk yLÞ «Ëuþ{kt Ãký íkuýu ¾qçk s MkL{kLk {u¤ÔÞwt.
LkuÃkkur÷ÞLkLke {kVf òuLk ntxh Ãký [kh f÷kf Mkqíkku. íkw÷Lkkí{f
þhehAuËLkþk†Lkk su 24,000 Lk{qLkkyku ntxhu {nk{nuLkíku
yufXk fÞko níkk, íku økkuXððk íku{ s íkuLkwt ðøkeofhý fhðk {kxu
«kuVuMkh ykuyuLkLku Ëþ ð»ko ÚkÞkt níkkt. MkwÚkkhfk{ fhíkkt fhíkkt
113
SðLk SððkLke f¤k
220
SðLk SððkLke f¤k
221
þfíkku Lkrn, Ãký íku yuðku rLkÞr{ík fk{ fhLkkh níkku fu íku su
fk{ fhíkku íkuLkku Úkkuzku Ãký ¼køk Lkrn fhLkkhk ½ýk {kýMkku
fhíkkt íkuLku ðÄkhu VwhMkË nkuÞ yu{ sýkíkwt, hks«fhý, fkÞËk,
rð¿kkLk yLku MkkrníÞ{kt íkuýu Lkk{Lkk {u¤ðe níke.
çkÄwt fk{ fhíkkt fhíkkt yðfkþLkk Mk{Þ{kt ®÷fLku
fkÞËkLkku yÇÞkMk fÞkuo níkku yLku MxkuhLkwt hûký fhíkkt fhíkkt
íkuLke MkkÄkhý þk¾kykuLku ÷økíkwt fk{ fkuELke Ãký {ËË ðøkh
íku þeÏÞku níkku.
økw{kððk{kt ykðu÷k f÷kf{kt, f÷kf økw{kÔÞku íku
¾hkçk{kt ¾hkçk LkÚke, Ãký íkux÷e þÂõík økw{kðe íku Au. MkwMíkeÚke
¿kkLkíktíkw fxkÞ Au yLku MLkkÞwyku íkíkzu Au. fk{{kt rLkÞ{ nkuÞ
Au, MkwMíke{kt nkuíkku LkÚke.
fkÃkz çkLkkððkLkk fkh¾kLkk{kt yuf íkqxu÷ku Ëkuhku yk¾k
íkkfkLku ¾hkçk fhu Au, su Akufhk yøkh Akufheyu íku ¼q÷ fhe
nkuÞ Au íkuLku þkuÄe fkZðk{kt ykðu Au yLku íkuÚke ÚkÞu÷wt LkwfMkkLk
íkuLkk Ãkøkkh{ktÚke fkÃke ÷uðk{kt ykðu Au, Ãký ®sËøkeLkk
íkkfk{ktÚke íkqxu÷k íkkhLkwt LkwfMkkLk fkuý ykÃkþu? ¾k÷e fktX÷ku
ykÃkýu ÃkkAku VUfe þfeyu Lkrn. ykÃkýu ykÃkýk ¼kðeYÃk íkkfku
[qtÚkeyu Aeyu íÞkhu íku rn÷[k÷Lke ðktMku fkuE íkkh Vhu Au.
økw{kðu÷k f÷kf yøkh økw{kðu÷e íkfLkku íkqxu÷ku íkkh yk¾e
«kÚkoLkkykuÚke ftxk¤e síkku yLku yuf Mkk{xe «kÚkoLkk fu{ Lk fhe
÷uðe yu{ íku fnuíkku. Lkkifkþk†Lkku MkwÄkhku yLku Äw{kzkðk¤e
[e{Lkeyku yuðk rð»kÞLkk fux÷kf Mkkhk{kt Mkkhk ÷u¾ íkuýu ðknLk
WÃkh ÷ÏÞk níkk.
{nkLk †e-ÃkwÁ»k Mk{ÞLkkt ½ýkt ftsqMk nkuÞ Au. rMkMkuhku
fnuíkku fu, çkeò ÷kufku su ð¾íkLkku WÃkÞkuøk ònuh ík{kþk yLku
h{íkøk{ík {kxu fhu Au yøkh íkku {kLkrMkf fu þkherhf rð©ktrík{kt
økk¤u Au, íku nwt ík¥ð¿kkLkLkk yÇÞkMk{kt økk¤wt Awt. ÃkkuíkkLku
s{ðkLku ðkh nkuÞ íkuðk yðfkþLkk Mk{Þ{kt £ktMkLkk yuf {nkLk
[kLMku÷hu yuf ®f{íke ÃkwMíkf ÷ÏÞwt níkwt. #ø÷ktzLkk [kLMku÷h
íkhefuLkk fk{{ktÚke yðfkþLkk Mk{Þu çkufLku feŠík {u¤ðe níke.
nk÷Lkku ð¾ík ‘ðíko{kLk’fk[ku ÃkËkÚko Au. íku{ktÚke ykÃkýu
[kneyu íku çkLkkðe þfeyu íku{ Aeyu. ¼qíkfk¤ rð»ku çknw rð[kh
Lk fhíkk, ¼kðeLkkt MðÃLk ykýíkk Lkrn. nk÷Lke Ãk¤Lkku s
WÃkÞkuøk fhku y™u íku{ktÚke s çkkuÄ økúný fhku. yuf f÷kfLkwt Ãký
su ¾Át {kÃk ÷u Au yLku suLku íkuLke ®f{íkLkku ¾hku ÏÞk÷ Au íkuðku
{kýMk nsw sLBÞku òuðk{kt ykÔÞku LkÚke. VuL÷kuLk fnu Au íku
«{kýu yufeð¾íku Eïh yuf s Ãk¤ ykÃku Au yLku ßÞkt MkwÄe íku
òÞ Lkrn íÞkt MkwÄe çkeS {¤íke LkÚke.
yuf r{rLkx Ãký Lkfk{e òÞ íku ÷kuzo ÷kunk{ MknLk fhe
114
SðLk SððkLke f¤k
222
SðLk SððkLke f¤k
223
MkkÄkhý heíku økw{kðu÷e Vwxf¤ Ãk¤ku {kxu, ÷u¾f Ëhuf ÞwðkLkLku
MkkðÄ hnuðk rðLktrík fhu Au. ÞwðkLk {Lkw»ÞLke ®sËøke{kt Ëhuf
Mkkts yu yuf çkkhef Mktòuøk Au.
‘yksu s ykÃkýu ykÃkýwt «khçÄ h[eyu Aeyu. ykÃkýwt
«khçÄ ykÃkýu økqtÚkeyu Aeyu. ¼kðeLku {kxu yksu s ykÃkýu
Ãkrðºkíkk yøkh ÃkkÃk ÃkMktË fheyu Aeyu.’
Mk{Þ yu s ÿÔÞ Au. ykÃkýu íkuLkk WÃkÞkuøk{kt ftsqMk
yøkh n÷fk Lk Úkðwt òuEyu, Ãký ykÃkýu YrÃkÞku VUfe Ëuíkk LkÚke
íku{ Mk{Þ VUfe Ëuðku òuEyu Lkrn, fu{ fu ð¾ík økw{kððku yu
çk¤, [iíkLÞ yLku [krhºÞ økw{kððkLke çkhkçkh Au. ð¾íkLkku
Lkkþ fhíkkt Ãknu÷kt [uíkku, fkhý fu ík{kÁt Mk½¤wt ¼rð»Þ íkuLkk
ykÄkhu hnu÷wt Au.
‘M{hýLku ÷økíkkt yLkuf fkÔÞ frðyku h[u Au. ykþk ðzu
frðíkkLke yLkuf ÃktÂõíkyku ÷¾ðk {kxu «uhýk ÚkkÞ Au, Ãkhtíkw
‘ðíko{kLkfk¤’ {kxu fkuý ÃkkuíkkLkk MktøkeíkLkku WÃkÞkuøk fhu Au?’
ßÞkhu ÞkiðLk y™u ykhkuøÞ òuEyu íkuðkt nkuÞ, íÞkhu
¼qíkfk¤ {køkoËþof Úkkyku, ¼rð»Þ ykþksLkf hnku, Ãkhtíkw
ík{khe ðÄkhu{kt ðÄkhu ®[íkkLkku økt¼eh rð»kÞ ðíko{kLk hnku.’
yuzðzo yuðhUx fnu Au fu, ‘Ëhuf þÂõíkLke r¾÷ðýeÚke
MkwÄkhýkLke Ëhuf íkfLke íkÃkkMk økÁzLke íkeûý árü hk¾eLku,
çkLkkðxLku LkwfMkkLk fhu yLku fkheøkhLku Ãký ¾uË Ãk{kzu íkuðku
Lkeðzu Au. ð¤e yk íkkh MkkuLkkLkku Ãký nkuÞ yLku íkuLkk MkkIËÞo
yøkh «fkþ{kt ðÄkhku fhu, ykÃkýu fktX÷ku yxfkðe þfeyu
Lkrn yøkh íkku íku çkLkkðxLke ykswçkkswLkku f{LkMkeçk Ëkuhku su
ykÃkýe {q¾oíkkLkk rLkíÞ «{kýYÃk Au íku ykÃkýu ¾Mkuze þfeyu
Lkrn. ð¾ík {¤u, yu rð[khÚke Mkkhkt fk{ fhðkLkwt {w÷íkðe
hk¾íkk Lkrn, fu{ fu yðfkþLkk ð¾ík{kt Úkkuzwt s MkkÁt fk{ ÚkE
þfu Au yLku su †e-ÃkwÁ»kku fk{{kt s håÞktÃkåÞkt hnu Au, íkuyku s
nkuÂMÃkx÷ku, Ëuðk÷Þku yLku yLkkÚkk©{ku çktÄkðe þfu Au yLku
ËwrLkÞkLke {kuxk{kt {kuxe Mk¾kðíkku fhe þfu Au.
fkuE Ãký ÞwðkLk {kýMk ßÞkhu ÄtÄk{kt ÷køku÷ku nkuÞ Au,
íÞkhu íkuLku {kxu fkuE ®[íkkíkwh nkuíkwt LkÚke, Ãký íku çkÃkkuhu õÞkt
¾kðk òÞ Au? hkºku ½h íku Akuzu Au íÞkhu íku õÞkt òÞ Au? ðk¤w
fÞko ÃkAe íku þwt fhu Au ? íkuLkku hrððkh yLku íknuðkhku íku õÞkt
økk¤u Au? ÃkkuíkkLkku yðfkþLkku Mk{Þ íku þu{kt økk¤u Au? íku WÃkhÚke
s íkuLkwt [krhºÞ sýkE ykðu Au. ÞwðkLkLkku ½ýku {kuxku ¼køk
ðk¤w fÞko ÃkAeLkk ð¾ík{kt çkøkzu Au. suyku {kLk y™u feŠík
{u¤ðu Au, íkuyku{ktLkk ½ýkf ÃkkuíkkLke Mkkts yÇÞkMk, fk{ yøkh
þkýk yLku MkßsLkLke Mkkuçkík{kt økk¤u Au. yk VwhMkËLkk f÷kf
suLku ykÃkýu ®sËøkeLkku ½Mkkhku (ðuMx) fneyu Aeyu, íkuLku {kxu
115
SðLk SððkLke f¤k
224
SðLk SððkLke f¤k
225
‘{kÁt fnuðwt ¾Át {kLkòu fu ík{khk MðÃLk{kt Ãký suLkku
ík{Lku ÏÞk÷ Lkrn nkuÞ íkuðk ÔÞksLkk ÔÞks MkkÚku ð¾íkLke
fhfMkhLkku ÷k¼ ík{Lku ÃkkA¤Lke ®sËøke{kt {¤þu. Mk{Þ
økw{kððkÚke {kýMkLkku {kLkrMkf íku{ s Lkiríkf çkktÄku ðÄkhu{kt
ðÄkhu, ykÃkýu Äkheyu íkuLkk fhíkkt Ãký ðÄkhu Qíkhe òÞ Au.’
ø÷uzMxLk
‘swðkLkeLkku yufÃký f÷kf yuðku LkÚke fu su{kt fktE ¼krð
Lk nkuÞ, yuðe yuf Ãký Ãk¤ LkÚke fu su yuf ð¾ík òÞ íkku
VheÚke Äkhu÷wt fk{ ÚkE þfu, yuf ½k ¼q÷ðk{kt ykÔÞku íkku ÃkAe
Xtzk ÷ku¾tz WÃkh ½k fhðku Ãkzu Au.’
hÂMfLk
‘MkqÞkuoËÞ yLku MkqÞkoMík ðå[uLkk fkuE Mk{Þ{kt nehk suðe
MkkX r{rLkxÚke szu÷k çku MkkuLkkLkk f÷kf íkuLku Ãkfzðk {kxu ELkk{
LkÚke, fkhý fu íku ÃkfzkÞ yuðk LkÚke. nt{uþLku {kxu økÞk Au.’
nkuhuMk {kLLk
‘ðíko{kLkLke árü ík{Lku {¤u íkku «k[eLk yLku ¼rð»ÞLke
ËwrLkÞk íkku ík{khe ykt¾ ykøk¤ ¾ze ÚkE òÞ.’
yu{MkoLk
çkeò{kt þwt MkkÁt yLku ¾hkçk - yuLke fqÚk÷e{kt su {kýMk Mk{Þ
çkøkkzu Au yu Ãkkuíkk rðþuLkk fu ‘Ãkh{’ rðþuLkk ®[íkLk{kt Mk{Þ
ð¾ík çk[kðeLku, ÷k÷[Lku íkhAkuzeLku yLku rð»kÞMkw¾Lkku íÞkøk
fheLku ÃkkuíkkLke òíkLku WÃkÞkuøke, MkL{kLk Ãkkºk y™u Mkw¾e fhðe
yu {kýMkLkk ÃkkuíkkLkk nkÚk{kt Au.’
‘SðLk WÃkh íkLku «u{ Au? yu{ nkuÞ íkku Mk{Þ økw{kðíkku
Lkrn, fkhý fu SðLk Mk{ÞLkwt s çkLku÷wt Au.’
£uLfr÷Lk
‘yLktíkíkk Ãký r{rLkxLke ¾kÄ Ãkqhe þfíke LkÚke.’
«k[eLk frð
‘f÷kfkuLkku Lkkþ ÚkkÞ Au yLku íku ykÃkýu Lkk{u [Zu Au.’
ykuõMkVzoLkk yuf ½rzÞk¤Lkk [tËk WÃkhLkku ÷u¾ :
‘{U ð¾ík økw{kÔÞku yLku Mk{ÞÚke s nwt nðu ûkeý çkLkwt
Awt.’
þuõMkrÃkÞh
‘{kýMkLke ®sËøkeLkk Ëhuf f÷kf{kt íkuLkkÚke çkLku íkuðwt
¾kMk fk{ fhðkLkwt nkuÞ Au. yk¾e ®sËøkeLkk çkeò fkuE Ãký
f÷kf{kt íku fk{ ÚkE þfu yuðwt nkuíkwt LkÚke. yuf ð¾ík yuf f÷kf
økÞku íkku íku økÞku s.’
LkkuÞ÷ ÃkuxLk
‘fkuE Ãký {kýMk ô{h{kt LkkLkku nkuÞ Ãký íkuýu Mk{Þ
økw{kÔÞku Lk nkuÞ íkku f÷kfku{kt íku {kuxku nkuÞ.’
çkufLk
116
SðLk SððkLke f¤k
226
SðLk SððkLke f¤k
227
r{Mxh MkuÕV ÷ð yLku {uz{ ðurLkxk ÚkELku Sðeyu Aeyu.
çkeòykuLke ®LkËk yLku ykÃkýe Míkwrík yu SðLkLkku
Äúwð{tºk ÚkE hÌkku Au.
SðLk{kt yuf yuðe ûký ykðu Au ßÞkhu ykÃkýLku yu{
ÚkkÞ Au fu ykÃkýkt ð»kkuo íkku fE heíku ¾he økÞkt yuLke ykÃkýLku
¾çkh s Lk Ãkze.
W{kþtfhu ‘økÞkt ð»kkuo yLku hÌkkt ð»kkuo’ yuðwt W¥k{
MkkuLkuxÞwø{ ÷ÏÞwt Au.
fnu Au fu ykÃkýkt ð»kkuo íkku ykÃkýu rLkÿk{kt [k÷íkk nkuEyu
yu{ Mkhe økÞkt.
ykÃkýu ËwrLkÞkLku çkË÷ðk {køkíkk níkk, Ãký ykÃkýu s
çkË÷kE økÞk.
ykÃkýe {q¾koE ¼ku¤ÃkýLkwt Lkk{ ÷ELku ykðe.
‘[kufMkkE yu «{krýfíkkLke òurzÞk çknuLk Au.’
rMk. rMk{LMk
‘{nuLkík fhðkLke yLktík f÷k{kt «rík¼k ykðe hnu Au.’
fk÷koE÷
‘yÄko rË÷Úke ÚkÞu÷e [esLku nwt rĬkÁt Awt. òu íku çkkçkík
¾he nkuÞ íkku íku Ãkqhk {LkÚke yLku çknkËwheÚke fhku, yLku íku ¾kuxe
nkuÞ íkku rçk÷fw÷ íku fhku s Lkrn.’
rðíkkðíkku LkÚke Ãký çkeòyku{kt yxðkÞk fhu Au.
- hk{f]»ý Ãkh{ntMk
{Lkw»Þ yðíkkh MðÞt yLkLÞ ½xLkk Au.
ykÃkýu {Lkw»Þ Lk nkuík íkku ykÃkýk ykÞw»ÞLku çkeS
ÞkurLk{kt ykfkh {éÞku nkuík.
õÞkt, fu{ yLku fÞk YÃku sL{ðwt yu ykÃkýk MktfÕÃkLkwt
Ãkrh{k{ LkÚke.
Ãký yuf ðkh sL{ ÷eÄk ÃkAe fE heíku Sððwt yu
ykÃkýk MktfÕÃkLkk yrÄfkhLke ðkík Au.
{kýMk nkuðwt yLku Ãkþw ÚkELku Sððwt yu øktøkks¤Lku Úkqtf
økýðk suðe ðkík Au. Ãkþw, Ãkt¾e fu stíkw Ãký Sð Au. yu ðkíkLku
ÃkqhuÃkqhk ÓËÞÚke MðefkÞko ÃkAe Ãký MkíÞ íkku hnu s Au fu,
{Lkw»ÞsL{ yu ðÕ÷¼ (ðnk÷ku) Ãký Au yLku Ëw÷o¼ Ãký Au.
Ãký ykÃkýu Mk{ÞLku fu{ rðíkkðeyu Aeyu? r«ÞfkLík
{rýÞkhu yuf økeík ÷ÏÞwt Au yuLkwt þe»kof Au : Mk{ÞLkwt MkkuLkwt
Mk{Þ {qÕÞðkLk Au fu y{qÕÞ Au yu fnuðk {kxu yk
Mkh¾k{ýe Au.
yk Mk{Þ ykÃkýu ðkÃkheyu Aeyu {LkVkðu íku{. frð
økeík{kt ðhýkøkeÃkýk{kt... ykðe yLkuf «ð]r¥k-rðf]rík{kt
çkhçkkË fheyu Aeyu.
117
SðLk SððkLke f¤k
228
SðLk SððkLke f¤k
229
‘¼kE! íku ½rzÞk¤ {U íkiÞkh fÞwO Au yLku íkuLkku ð¾ík {U {u¤ðe
òuÞku Au. rË÷ [knu íÞkt ík{u íku ½rzÞk¤ ÷E òyku.’
‘ Mkkík ð»kuo Ãký ík{u {Lku {¤ðk ykðþku yLku yu{ fnuþku
fu, Ãkkt[ r{rLkxLkku Ãký Vuh Ãkzâku Au, íkku nwt ík{khk ÃkiMkk ík{Lku
ÃkkAk ykÃkeþ.’ Mkkík ð»ko ÃkAe ®nËwMíkkLkÚke íku øk]nMÚk ÃkkAku
VÞkuo. íkuýu fÌkwt fu, ‘nwt ík{kÁt ½rzÞk¤ ÃkkAwt ÷kÔÞku Awt.’
økúunk{u fÌkwt : ‘ykÃkýe þhíkku {Lku ÞkË Au. {Lku íku ½rzÞk¤
òuðk Ëku. ðkÁ fnku, ík{khe þe VrhÞkË Au?’ íku {kýMku fÌkwt fu,
‘fu{ {khe ÃkkMku íku Mkkík ð»ko hÌkwt Au, yLku íkux÷k ð¾ík{kt Ãkkt[
r{rLkx fhíkkt ðÄkhu íkVkðík Ãkzâku Au.’ ‘yu{ nkuÞ íkku nwt ík{khk
ÃkiMkk ÃkkAk ykÃkwt Awt.’ ‘íku ½rzÞk¤Lkk ËMkøkýk Ëk{ {Lku
ykÃkðk{kt ykðu íkkuÃký íku ½rzÞk¤ nwt Akuzeþ Lkrn.’ økúunk{u
sðkçk íkhík ËeÄku : ‘fkuEÃký [es {kxu nwt {khk ð[LkLkku ¼tøk
fheþ Lkrn.’ íkuýu ÃkiMkk ykÃÞk yLku ½rzÞk¤ ÷E ÷eÄwt. ÃkAe
íkuLkku íkuýu ð¾ík {u¤ðLkkh ½rzÞk¤ íkhefu WÃkÞkuøk fÞkuo.
½rzÞk¤ WÃkh xuÂBÃkÞLkLkwt Lkk{ yu íkuLke Wíf]üíkkLke
rLkrùík Mkkrçkíke økýkíke. ËwrLkÞk{kt Lkrn íkku ÷tzLk{kt Mkkhk{kt
Mkkhk {Lkkíkk Þktrºkf yk xuÂBÃkÞLkLke ÃkkMkuÚke s økúunk{ ÃkkuíkkLkku
ÄtÄku þeÏÞku níkku. yuf ½rzÞk¤, suLkk WÃkh ÃkkuíkkLkwt Lkk{ ¾kuxe
heíku Ãkkzðk{kt ykÔÞwt níkwt, íku ½rzÞk¤ ËwhMík fhðk yuf {kýMku
røkÕÃkeLk
‘yuf [es Ãkqhe heíku yLku çkhkçkh heíku fhðk WÃkh s íku
Mkkhe ÚkðkLkku ykÄkh hnu Au.’
EhkLke fnuðík
‘òu nwt òuzk MkktÄLkkh {ku[e nkuô íkku Mkkhk{kt Mkkhku {ku[e
Úkðk{kt nwt {økYhe {kLkwt, òu f÷kEøkh nkuô íkku nwt yuf fex÷e
ËwhMík fhe þfwt íkuðe Mkkhe heíku çkeòu fkuE Ãký fhe þfu Lkrn.’
sqLkwt økeík
‘òu fkuE Ãký {kýMk çkeò Mkku fhíkkt yuf ðÄkhu MkkÁt
ÃkwMíkf ÷¾e þfu, yuf ðÄkhu Mkkhku WÃkËuþ ykÃku yøkh íkku
ÃkkuíkkLkk Ãkzkuþe fhíkkt ðÄkhu MkkÁt ôËrhÞwt çkLkkðe þfu, íkku ¼÷uLku
íku ÃkkuíkkLkwt {fkLk støk÷{kt çkktÄu, íkkuÃký søkík íkuLkwt yktøkýwt
íkkuze Lkk¾þu.’
yu{MkoLk
‘ík{khk r{ºkku{kt yøkh Ëw~{Lkku{kt, r¾úMíke yøkh
{qŠíkÃkqsfkuLke ¼qr{{kt ßÞkt Ãký {k÷q{ Ãkzu íÞktÚke økúný fhku,
Ãkw»Ãk ßÞkt Ãký Qøku Au íÞkt íku rËÔÞ sýkÞ Au.’
ðkuxMk
‘yk ½rzÞk¤ çkhkuçkh ð¾ík ykÃkþu fu?’ yuðk yuf
økúknfLkk «&™Lkku W¥kh ykÃkíkkt ÷tzLkLkk ßÞkuso økúunk{u fÌkwt fu,
118
SðLk SððkLke f¤k
230
SðLk SððkLke f¤k
231
Mkkhe yLku fËk[ Mkkhk{kt Mkkhe níke. nt{uþLkk fhíkkt, nÚkkuzeLkwt
{kU ÷ktçkwt hk¾e, zurðzu íkuLkku nkÚkku yuðku Mkßsz çkuMkkzâku níkku fu
íku fËe Lkef¤e Lk òÞ. MkwíkkhLke Lksh{kt yk yuf yËT¼wík
þkuÄ níke, íkuýu yk nÚkkuzeLke ÃkkuíkkLkk MkkÚkeyku ykøk¤ «þtMkk
fhe. íkuyku çkÄk s su çkesu rËðMku íku ËwfkLku ykÔÞk yLku íkuðe s
nÚkkuzeLke {køkýe íkuykuyu fhe. fkuLxÙkõxhu ßÞkhu íku nrÚkÞkh
òuÞkt íÞkhu íkuýu ÃkkuíkkLku {kxu çku {tøkkÔÞkt yLku ÃkkuíkkLkk {kýMkku
{kxu su çkLkkððk{kt ykðu íkuLkk fhíkkt Úkkuze ðÄkhu Mkkhe
çkLkkððk{kt ykðu yuðe {ktøkýe fhe. {uzku÷u fÌkwt fu, nwt yuÚke
ðÄkhu Mkkhe çkLkkðe Lkrn þfwt. ßÞkhu nwt fkuE Ãký [es çkLkkðwt
Awt. íÞkhu íku øk{u íkuLku {kxu çkLkkððkLke nkuÞ Ãký {khkÚke çkLku
íkux÷e Mkkhe s íku çkLkkðwt Awt.
{uzku÷Lke Ãknu÷e fkhfeŠË{kt fËe Lkrn çkLku÷wt íku{
MxkuhfeÃkhu çku zÍLk nÚkkuzeykuLkku ykuzoh ykÃÞku. yu ÃkAe
LÞqÞkufoLkku yuf ðuÃkkhe ÃkkuíkkLkku MkhMkk{kLk ðu[ðk íku økk{ ykÔÞku
níkku yLku íku MxkuhfeÃkhLke ÃkkMku sux÷e nÚkkuzeyku níke íku íkuýu
¾heËe ÷eÄe íkÚkk íku ÷wnkh çkLkkðe þfu íkux÷e çkLkkððkLkku
[k÷w ykuzoh ykÃÞku. AuÕ÷k ÄkuhýÚke çkLkkðu÷k {k÷Úke zurðz
½ýku ÃkiMkkËkh Úkkík, Ãkhtíkw íkuLke ÷ktçke yLku Víkun{tË ®sËøke{kt
Íeýk{kt Íeýe çkkçkík{kt Ãký ÃkkuíkkLke nÚkkuzeyku ÃkrhÃkqýoíkkLke
xuÂBÃkÞLkLku fÌkwt íÞkhu íkuýu íku yuf nÚkkuzkÚke ¼ktøke LkktÏÞwt yLku
íku ykùÞo Ãkk{u÷k økúknfLku ÃkkuíkkLkwt yuf Mkkhk{kt MkkÁt ½rzÞk¤
ykÃke íkuýu fÌkwt : ‘÷ku, yk {kÁt ÃkkuíkkLke çkLkkðxLkwt ½rzÞk¤.’
økúunk{u ÃkkhkLkwt fkuBÃkuLMku®xøk (Mk{íkku÷ hk¾Lkkh, ÷ku÷f,
½rzÞk¤Lke [k÷ çkhkçkh hk¾Lkkh ÂMÚkh Þt º k yLku
økúnøkríkMkq[f ÞtºkLke þkuÄ fhe Au. íku{ktLke yuf þkuÄ{kt ½ýku
MkwÄkhku nsw Ãký ÚkÞku LkÚke. økúerLk[Lke ðuÄþk¤k {kxu íkuýu su
½rzÞk¤ çkLkkÔÞwt Au, íku ËkuZMkku ð»koÚke [k÷u Au, Ãký ÃktËh
{rnLkk{kt yuf s ðkh íkuLkku ð¾ík {u¤ððku Ãkzu Au. íku{Lkk
fk{Lke [kufMkkELku ÷eÄu s xuÂBÃkÞLk yLku økúunk{Lku ðuMxr{LMxh
yuçke{kt søkk {¤e Au.
hu÷ðuLke Ãknu÷ðnu÷e Mkzf çktÄkE íku Ãknu÷kt LÞqÞkufoLkk
yuf økk{zkLkk ÷wnkhLku yuf Mkwíkkhu fÌkwt fu, ík{Lku ykðzíke nkuÞ
íkuðe Mkkhk{kt Mkkhe nÚkkuze {khu {kxu ík{u çkLkkðku. Lkðk Ëuð¤
WÃkh fk{ fhðk y{u A sý ykÔÞk Aeyu yLku nwt {khe nÚkkuze
½uh ¼q÷e ykÔÞku Awt. zurðz {uzku÷u þtfkÚke ÃkqAâwt : ‘{Lku ykðzu
íkuðe Mkkhk{kt Mkkhe? Ãký {Lku ykðzu íkuðe Mkkhk{kt Mkkhe nÚkkuze
{kxu ík{u Ãkqhíkk ÃkiMkk ykÃkðk {køkíkk Lkrn nku? íku Mkwíkkhu fÌkwt fu
nwt Ãkqhíkk ÃkiMkk ykÃkeþ. {khu Mkkhe nÚkkuze òuEyu.
íkiÞkh fheLku íkuLku su nÚkkuze ykÃkðk{kt ykðe íku ¾hu¾h
119
SðLk SððkLke f¤k
232
SðLk SððkLke f¤k
233
íkiÞkh Awt. íku ð¾íku {khe Ä{ý [÷kððk yuf Akufhku níkku.
ßÞkhu nk÷ {khe ÃkkMku 115 {kýMk Au. su{ ík{khku hMkkuEÞku
[q÷u [Zkðu÷e hMkkuE Ãkh íkÃkkMk hk¾u Au, íku{ fku÷MkkLke ¼êe
WÃkh {wfkÞu÷k nÚkkuzeLkk {kÚkkLke íkÃkkMk hk¾íkk ík{u íku{Lku swyku
Aku? ÷ku¾tzLkk yuf ffzk{ktÚke Ëhuf {kÚkwt fkÃke fkZðk{kt ykðu
Au. yuf yLkw¼ðe {kýMkLke Ëu¾hu¾ Lke[u íkuLku Ãkkýe Ãkkðk{kt
ykðu Au. Ëhuf nkÚkkLku ºký ð»ko MkwÄe fh[ku¤e Lk hnu íÞkt MkwÄe
hMkðk{kt ykðu Au. yuf ð¾ík {U ÄkÞwO fu nÚkkuzeyku çkLkkððk{kt
nwt Mkt[kfk{Lkku WÃkÞkuøk fÁt Ãký nwt òýwt Awt fu yuf MktÃkqýo ykuòh,
Mkkhk{kt MkkÁt ykuòh Mkt[kfk{Úke çkLke þfu Lkrn. {kxu fk{Lkku
Ëhuf ¼køk nkÚkÚke fhðk{kt ykðu Au.’
òuMkuV nuLkúe ßÞkhu ÞwðkLk níkku, íÞkhu ‘{khe {kuxk{kt
{kuxe EåAk rð¿kkLkLkk WMíkkË nkuðkLke ÷kÞfe íkÚkk ykçkY
{u¤ððkLke Au.’ yu{ íkuýu yuf MÚk¤u ÷ÏÞwt Au. yk «{kýu ÃkkuíkkLke
EåAkykuLku yLkwMkhðkLkk Mðk¼krðf Ãkrhýk{ íkhefu fux÷ktf
ð»ko ÃkAe ßÞkhu íkuLkwt Lkk{ rð¿kkLkLkk Ëhuf rð¼køk{kt MkL{kLkÃkºk
økýkðk ÷køÞwt, íÞkhu íku fnuíkku fu MkL{kLk yLku rð¼køk{kt
MkL{kLkÃkºk økýkðk ÷køÞwt, íÞkhu íku fnuíkku fu MkL{kLk yLku
sðkçkËkheðk¤e swËe swËe su Lkð ÃkËðeyku nwt Äkhý fÁt Awt íku
{khk WÃkh Lkkt¾ðk{kt ykðe Au. {U {khe ÃkkuíkkLke {hS yLku
Ëþk{kt ykýðk {kxu ykøk¤ yÇÞkMk fhðkLkwt íkuýu çktÄ fÞwO
Lkrn. Wíf]üíkkLke çknkhLke ¾kíkhe ykÃÞk rMkðkÞ íku nt{uþkt
ðu[ðk{kt ykðíke, íkuLkk {kÚkk WÃkh AkÃkðk{kt ykðu÷wt {uzku÷Lkwt
Lkk{ søkík{kt çkLkíkk Mkkhk{kt Mkkhk {k÷Lke Ëhuf Xufkýu ¾kíkhe
ykÃkLkkh økýkíkwt. [krhºÞ yu çk¤ Au yLku ËwrLkÞk{kt íku Mkkhk{kt
Mkkhe ònuh ¾çkh Au.
yk ðkík fnuLkkh {nqo{ suBMk ÃkkxoLkLku íkuýu yuf rËðMk
fÌkwt : ‘nk, yk LkkLkk økk{{kt {U yêkðeMk ð»ko MkwÄe nÚkkuzeyku
çkLkkðe Au,’ íku {nkLk EríknkMkfkhu W¥kh ykÃÞku : ‘yu{ nkuÞ
íkku íkku nðu ík{u fktEf Mkkhe nÚkkuze çkLkkðe þfíkk nþku.’
sðkçk {éÞku : ‘Lkk fktEf Mkkhe nÚkkuze nwt çkLkkðe þfíkku
LkÚke. çkLkkððk{kt ykðíke nÚkkuzeyku{kt nwt íkku Mkkhk{kt Mkkhe
çkLkkðwt Awt. MktÃkqýo heíku MkhMk yuðe nÚkkuze çkLkkððe yux÷e s
fk¤S {Lku Au. ÷kufkuLku òuEyu íkux÷e nÚkkuzeyku nwt çkLkkðwt Awt.
ðÄkhu çkLkkðíkku LkÚke yLku nwt íku fktEf Xef ®f{íkÚke s ðu[wt
Aô. íkuLke su ðksçke ®f{ík Au íku ykÃkðkLke ÷kufkuLku {hS Lk
nkuÞ íkku çkesu XufkýuÚke MkMíke nÚkkuzeyku ¾heËðkLke íku{Lku Aqx
Au. {khe sYrhÞkíkku yux÷e ykuAe Au fu nÚkkuzeyku çkLkkððkLkku
{U rð[kh fÞkuo íku Ãknu÷kt yux÷u 40 ð»ko Ãknu÷kt ÷wnkhLke su
ËwfkLku nwt fk{ fhíkku íÞkt s ÃkkAku øk{u íku ð¾íku Ãký sðkt nwt
120
SðLk SððkLke f¤k
234
SðLk SððkLke f¤k
235
íkku nþu s Lkrn, {Lku yux÷e íkku ¾kíkhe s Au. rÃkíkkyu fÌkwt, íkU
ËMk òuÞk nþu íkuLke Ãký {Lku ¾kíkhe Úkíke LkÚke, fkhý fu su
¾kíkheÚke íkwt nk÷ ËMk fnu Au íkux÷k s rðïkMkÚke íkwt Ãkkt[Mkku
òuÞkLkwt fnuíkku níkku. çku ðkh íkU íkkÁt çkku÷u÷wt Vuhðe LkkÏÞwt Au yLku
nðu nwt íkkÁt fnu÷wt {kLkeþ Lkrn. íku ÄwtÄðkÞu÷k Akufhkyu fÌkwt :
ðkÁ, íÞkhu {U ík{khku zuþ fqíkhku yLku yuf çkeò fqíkhkLku íkku
Lk¬e s òuÞk níkk.’
yuf yËT¼wík ðkíkko fnuðk síkkt, yríkþÞkuÂõík fhðk
{kxu ykÃkýu yk AkufhkLku ð¾kuze fkZeyu Aeyu, Ãký ykðku
ðhMkkË íkku y{u fËe òuÞku Lknkuíkku yøkh yk ð»kuo íkku Mk¾ík{kt
Mk¾ík økh{e yøkh Mk¾ík Xtze Ãkze, yu{ nt{uþkt suyku fÌkk
fhu Au íkuyku fÞu Ënkzu Mkk[k nkuÞ Au? ÞwÂõík, fÃkx yøkh «Ãkt[Úke
{wõík MkkËk MkíÞLkku Mk½¤e {Lkw»Þòrík MkL{kLkÃkkºk økýu Au,
íkux÷e çkeS fkuE s [esLku íku ð¾kýíke LkÚke. [krhºÞLkwt yuðwt
çk¤ hsq fhu Au, nuíkwÚke yuðe «{krýfíkk hsq fhu Au fu su{kt
Mk½¤k rðïkMk hk¾ðkLku hkS nkuÞ Au.
sqXwt çkku÷ðkLkk yuf nòh hMíkk Au. yuf sqXkýkLku {kxu
ËMk sqXkýkt çkku÷ðk{kt ykðu Au. sLkMk{ks yuf sqXwt çkku÷Lkkh
MktMÚkk Au. Mkk{kLku ¾kuxwt Lk ÷køku íkux÷k {kxu s {kºk Mkkhe heíku
ðkíkku fnuðe, Mkk[wt çkku÷ðkLku çkË÷u {qtøkk hnuðwt, rîyÚkeo çkku÷ðwt,
fkÞoÚke W{uËðkhe fhe yufu søkk ÷eÄe LkÚke.
ðu®÷øxLkLku ßÞkhu çknuhkþ ykðe íÞkhu íkuýu yuf «ÏÞkík
íkçkeçkLke Mk÷kn ÷eÄe. íkuýu íkuLkk fkLk{kt ‘fkÂMxf’ LkkÏÞwt yLku
íkuÚke íkuLke ®sËøke Ãký òu¾{{kt ykðe Ãkzu íkuðku Mkkuòu ÚkE
ykÔÞku. zkuõxhu {kVe {køke. ¼khu rË÷økehe çkíkkðe yLku fÌkwt
fu, ‘yu ¼q÷Úke {khe {kuxe ¾hkçke Úkþu. ðu®÷øxLku fÌkwt fu, ‘nwt
yk çkkçkík fkuELku fneþ Lkrn.’ ‘Ãký ík{kÁt fk{fks {Lku fhðk
Ëuþku fu suÚke {khk WÃkhÚke rðïkMk QXe Lk òÞ!’ zâwfu sðkçk
ËeÄku : ‘Lkk, íkuLkku yÚko íkku sqXwt çkku÷ðwt yuðku ÚkkÞ.
hkuçkxo ðkuxMko fnu Au fu, yuf ¼k»kk Mkkhe heíku þe¾kÞ íku
20 ¼k»kkLkk WÃkh[kurxÞk ¿kkLk fhíkkt ðÄkhu Mkkhe Au, fkhý
fu yuf ¼k»kk çkhkuçkh þe¾ðkÚke ík{Lku su {kLkrMkf íkk÷e{,
{kLkrMkf þÂõíkLke yr¼ð]rØ {¤u Au, íku WÃkh[kurxÞk ¿kkLkÚke
fËe {¤e þfu Lkrn.
yuf Akufhkyu fÌkwt fu, ‘rÃkíkk ! ykÃkýk {nkuÕ÷k{kt økE
hkºkeyu {U fqíkhkykuLke yuf {kuxe MktÏÞk òuE. {Lku ¾kíkhe Au
fu 500 fqíkhk {U òuÞk. rÃkíkkyu fÌkwt fu, Lkk, Lkk, íkux÷k íkku
Lkrn s nkuÞ. ðkÁ, íÞkhu, Mkku íkku nþu s yuðe {Lku ¾kíkhe Au.
rÃkíkkyu ð¤e fÌkwt fu, yu{ nkuE þfu Lkrn. ykÃkýk økk{{kt Mkku
fqíkhk nkuÞ yu{ nwt {kLke þfíkku LkÚke. ðkÁ, íÞkhu ËMkÚke ykuAk
121
SðLk SððkLke f¤k
236
SðLk SððkLke f¤k
237
yuf LkkLkku çkhVLkku ffzku, suLkwt ¼krð Ëu¾eíke heíku yuf rðþk¤
fktXkLkku {n¥ð ðøkhLkku yLku ¼q÷e sðkÞu÷ku ¼køk{kºk çkLkðk
sux÷wt s nkuÞ Au, íku Ãký fkuE {kuxk «ËþoLk {kxu íkiÞkhe Úkíke
nkuÞ íkuðku MðøkeoÞ yLku MkwtËh ykfkh Äkhý fhu Au, [¬h ykðu
íkuðk ÄMkkhk MkkÚku økúnku, ÷øk¼øk yLktík økrík{kt Vhu Au, ÄMku
Au, Ãký Lk¬e fhu÷e MkufLzu íku rð»kwðð]ík yøkh ¢ktrík ykøk¤
ÃkkAk Vhu Au. íku{Lke økrík WÃkhÚke, íku{Lke rn÷[k÷ WÃkhÚke
Ãký EïhLke EåAk yufÄkhe heíku «ËŠþík ÚkkÞ Au.
y{urhfkLkk yËT¼wík MkkÄLk yLku yr¼ð]rØLku ÷eÄu nkuÞ
íku fhíkkt ðÄkhu fnuðkLke, [eíkhðkLke yLku yríkþÞkuÂõík fhðkLke
f{LkMkeçk ð]r¥k ¾e÷e Lkef¤u Au. su Ëuþ{kt fÕÃkLkkí{f fÚkk
fhíkkt MkíÞ ðÄkhu [{ífkrhf økýkÞ Au, íÞkt yríkþÞkuÂõík fhðk
{kxu çknw {kuxe ÷k÷[ ÚkkÞ yu rðr[ºk sýkÞ Au. Ãký ykÃkýe
ðkýe{kt ykÃkýu yk MkíÞ ¼q÷e síkk nkuEyu yu{ sýkÞ Au.
y{urhfk{kt MkíÞ çkhkçkh heíku Lk¬e fhðwt íku ¾hu¾h {w~fu÷
Au. ykÃkýkt Ãkºkku yLku {krMkfkuLke ònuh ¾çkhku ðkt[ku, íku{ktLke
yÄeo Ãký fkuE {kLkíkwt LkÚke. Aíkkt suyku ÃkkuíkkLkk {k÷ rð»ku,
Ëðkyku y™u MkhMkk{kLk rð»ku [kuϾu [kuϾwt, su fktE MkíÞ nfefík
nkuÞ íku s fnu, íku ¼q¾u {hu íkuðk nòhkuLku Mkkhe Ëku÷ík ykÃku
íkux÷wt íkku {kLkðk{kt ykðu Au. fktE Ãký fkhý ðøkh Lk nkuÞ
y{wf çkku÷ðkÚke Ëqh hnuðwt, çkku÷ðk{kt ËkðÃku[ h{ðk, Mkk[k
fhíkkt su sYhLkwt nkuÞ íku çkku÷ðwt, Mkk[wt çkku÷íkkt Mktfku[ hk¾ðku,
ËqÄ yLku Ënª çku{kt Ãkøk hk¾ðku, yríkþÞkuÂõík fhðe, çkeòLkk
yr¼«kÞ MkkÚku {¤íkk nkuðkLkku Ëu¾kð fhðku, ykt¾Lkk
{e[fkhkÚke, {kÚkwt n÷kðeLku, ÂM{íkÚke yøkh fkuE [k¤kÚke
Auíkhðwt, Mkå[kELkku y¼kð hk¾ðku, ík{u su òýíkk Lk nku, su
Äkhíkk Lk nku yøkh suLke ík{Lku ÷køkýe Lk nkuÞ íkuLkku Ëu¾kð
fhðku - yk Mk½¤kt [kufMkkELke ¾k{eÚke WíÃkLLk Úkíkk Ãkkuf¤Ãkýk
yLku sqXkýkLke swËkt swËkt ËþoLk{kºk Au.
fwËhík{kt ykÃkýu fkuE òíkLkwt sqXkýwt, y[kufMkkE yøkh
¾kuxkÃkýwt yÚkðk Ztøk ðøkhLkku fkÞoÔÞðnkh òuíkk LkÚke. Mk]rüLke
þYykík{kt EzLk{kt, htøkLke su AkÞk yLku fkuý MkkÚku økw÷kçk
¾e÷íkkt níkkt, MVrxf h[kíkkt níkkt íkuðkt yksu Ãký ¾e÷u Au yLku
h[kÞ Au. hMíkkLke çkksw WÃkh, hkuÃkkÚke rð¼qr»kík fkÃku÷e
zk¤eykuLke ðå[u yøkh ßÞkt {kýMkLke Lksh Ãkzu Lkrn íkuðe
fkuEf ËqhLke ¾eý{kt fkuELke Ãký Mkt¼k¤ ðøkh su økw÷kçk ¾e÷u
Au yLku ykLktËÚke þh{kíkwt sýkÞ Au, íkuLkk fhíkkt hkýeLkk çkkøkLkwt
økw÷kçk fktE ðÄkhu MkwtËh, ðÄkhu MkwøktÄ{Þ, ðÄkhu Wíf]ü fu ðÄkhu
MktÃkqýo nkuíkwt LkÚke. s{eLkLkk Ÿzký{kt {k÷q{ Ãkzíkku MVrxf
s{eLkLke WÃkh Úkíkk MVrxfLkk sux÷e s Mkt¼k¤Úke çkLku Au.
122
SðLk SððkLke f¤k
238
SðLk SððkLke f¤k
239
{kxu íkuýu s {kuxku fk[ íkiÞkh fÞkuo níkku, íkuLke ys{kÞþ ÷uíkkt
fk{ fhLkkhkykuyu íku ÃkkuíkkLkk nkÚkÚke shk VuhÔÞku. õ÷kfuo fÌkwt
fu, ‘Akufhkyku ! shk Úkku¼ku, çkeS ys{kÞþ fhíkkt Ãknu÷kt
íkuLku Xtzku Ãkzðk Ëku. íkuLke Mk{íkw÷Lkk yux÷e Lkkswf Au fu ík{khk
nkÚkLke økh{eLke Ãký íkuLku yMkh Úkþu, r{. õ÷kfoLkk [kufMkkELkk
«u{Lku ÷eÄu yk¾e ËwrLkÞk{kt íkuLkwt Lkk{ [kufMkkELkk çkeò Lkk{
íkhefu òýeíkwt ÚkÞwt Au.’
[krhºÞ yu þÂõík Au. ík{khk fk{{kt íku Ëk¾÷ fhku.
fkUøkúuMkLke çkuXf Ãkqhe ÚkðkLke ÷øk¼øk{kt íkhík hsq ÚkLkkh yuf
«&™ WÃkh çkku÷ðkLkwt zurLkÞ÷ ðuçMxhLku ßÞkhu Ëçkký ÚkÞwt íÞkhu
íkuýu fÌkwt fu, ‘Lkk, {khkÚke íku Lkrn çkLke þfu, íku yþõÞ Au.
çkeS VhòuLkwt {khk WÃkh yux÷wt çkÄwt Ëçkký Au fu çkku÷ðkLke
íkiÞkhe fhðk {kxu {Lku rçk÷fw÷ ð¾ík LkÚke.’ Ãký r{. ðuçMxh
! fkuE Ãký rð»kÞ WÃkh nt{uþ ík{u Mkkhe heíku çkku÷ku Aku, ík{u
fËe rLk»V¤ síkk LkÚke ! íku ðõíkkyu fÌkwt fu, íku s fkhýÚke nwt
çkku÷íkku LkÚke, fkhý fu fkuE Ãký rð»kÞLke MktÃkqýo {krníke {u¤ÔÞk
rMkðkÞ nwt íku rð»kÞ WÃkh çkku÷íkku LkÚke, yk Ëk¾÷k{kt íku{
fhðkLku {Lku ð¾ík LkÚke íkuÚke s {khu Lkk fnuðkLke sYh Au.
yuf Lkk{ktrfík ÷u¾fu fÌkwt fu su fktE fhðwt Xef nkuÞ íku
Mkkhk{kt Mkkhe Mkt¼k¤, çk¤ yLku Mkk[k nuíkw MkkÚku fhðwt òuEyu.
íkuðe ðMíkwÂMÚkrík hsq fhðk{kt fux÷k {kýMkku y{urhfk{kt
Ëku÷ík{tË ÚkÞk Au? MkíÞ{kt sux÷e {sçkqíke, sux÷e áZíkk y™u
sux÷e rLkíÞíkk hnu÷e Au íkuÚke yÄeo Ãký çkeò{kt hne LkÚke.
Mkh xku{Mko çkúkWLkLku yu{ ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu, þÞíkkLk
sqXwt çkku÷u Au? sðkçk {éÞku fu, Lkk, fkhý fu íku{ nkuÞ íkku íku Ãký
hne þfu Lkrn, fkÞ{ hnuðk {kxu íkuLku Ãký MkíÞ sYhLkwt Au.
MkkErçkrhÞk{kt yuf {wMkkVhLku yuðk {kýMkku {k÷q{ Ãkzâk
fu suyku ßÞwÃkexhLkk WÃkøkúnkuLku W½kze ykt¾u òuE þfíkk. yk
{kýMkku MkwÄkhk{kt ½ýk ykuAk ykøk¤ ðæÞk Au, Ãkhtíkw árüLke
[kufMkkE{kt íkuyku ykÃkýkÚke ½ýk [rzÞkíkk Au. yu yuf òýðk
suðe çkkçkík Au fu, ¾økku¤rðãkLke yuf Ãký {n¥ðLke þkuÄ
fkuE Ãký {kuxk ËqhçkeLk {khVík ÚkE þfe LkÚke. íku rð¿kkLkLke
{krníkeLkku su {kýMkkuyu {kuxk{kt {kuxku ðÄkhku fÞkuo Au, íkuykuyu
ðÄkhu Lku ðÄkhu [kufMkkEÚke íkk÷e{ Ãkk{u÷kt {Lk yLku [ûkwLke
{ËËÚke MkkÄkhý ÞtºkkuÚke fk{ fÞwO Au. ºký Vex ÔÞkMkLkk çkuðzk
çkkÌkøkku¤ fk[Lkk 60,000 zku÷h Ãkzu Au. íkuLke økkuXðý yuðe
Lkksqf Au fu íkuLku AuðxLkwt Ãkkur÷þ, AuðxLkku nkÚk ykÃkðk {kxu
yuf s ykuòh yLkwfq¤ økýkÞwt Au y™u íku {kýMkLkku nkÚk Au.
ð¤e y÷ðkLk, õ÷kfo fnu Au fu sYh fhíkkt ðÄkhu nkÚk
÷økkzðk{kt ykðu íkku fk[Lke [kufMkkE ½xe òÞ Au. hrþÞkLku
123
SðLk SððkLke f¤k
240
SðLk SððkLke f¤k
241
MkkÚku íkuLke ÞkusLkk Úkíke. LkuÃkkur÷ÞLkLkLke {kVf LkkLke LkkLke
sqs çkkçkík{kt Ãký íku [ku¬Mk níkku, Aíkkt íkuLkk ÔÞkÃkkhe¼kEyku
íkuLke {kuxe VíkunLkwt fkhý MkËT¼køÞ níkwt yu{ {kLkíkk!
MkLku 1805{kt #Âø÷þ [uLk÷Lkk fktXk WÃkh su {kuxe
Akðýe LkuÃkkur÷ÞLku Q¼e fhe níke. íku íkuýu yufË{ WXkðe ÷E
ÃkkuíkkLkk {nkLk ÷~fhLku zuLÞwçk íkhV QÃkze sðkLkku nwf{
ykÃÞku. yk Mk{Þu íkuLkk {øks{kt {kuxe yLku swËe swËe
ÞkusLkkyku ík¤u-WÃkh ÚkE hne níke, Aíkkt íku nwf{ ykÃkeLku íku{
s rðøkíkkuLku ÷økíkwt fk{ íkuLkk {ËËLkeþku ÃkqÁt fhþu yu{ Äkhe
çkuMke hÌkku Lkrn. rðøkíkku yLku çkeS LkkLke LkkLke çkkçkíkku, su
íkuLkk æÞkLk WÃkh ÷kððkLku n÷fk ËhßòLkk fuÃxLkkuLku ½ýe Íeýe
Íeýe sýkÞ íku íkhV íku yux÷wt çkkhef æÞkLk ykÃkíkku fu fq[
fhðk {kxu çÞqøk÷ (hý®þøkw) VqtfkÞ íku Ãknu÷kt Ëhuf xwfzeLku
÷uðkLkku y{wf {køko, {Úkf AkuzðkLkku çkhkçkh rËðMk íkÚkk Mk{Þ
y™u ÃkkuíkkLku {Úkfu íku çkhkçkh fÞu ð¾íku ÃknkU[þu íkuLke økýíkhe
íku{ íkuLku yLkwMkhíke ÞkusLkk fhe hk¾íkku. MktÃkqýo rð[kh yLku
çktËkuçkMíkðk¤e yk ÞkusLkkLkku yûkhu yûkh y{÷ Úkíkku yLku
WÃkh sýkðu ÷ e ÞkËøkkh fq [ Lkw t Ãkrhýk{ yk s heíku
ykuMxŠ÷ÍLkk rðsÞ{kt ykÔÞwt níkwt yLku yu ÞwØÚke ÞwhkuÃkLkk ¼krð
WÃkh Ëþ ykuMxŠ÷ÍLkk rðsÞ{kt ykÔÞwt níkwt yLku yu ÞwØÚke
ykÃkýe fíkoÔÞÃkhkÞýíkkLke íkw÷Lkk fhu yøkh EïhLke
Lksh{kt {wfkçk÷ku íkuLke fux÷e ®f{ík Au íku Lk¬e fhu yuðe fkuE
íkw÷Lkk ykÃkýe ÃkkMku LkÚke. ykÃkýLku su fktE ûkwÿ ÷køku Au íku
yuðku økwó rLkÍoh nkuE þfu fu su SðLk y™u {]íÞwLkk {n¥ðLkk
{wÆkykuLku økrík ykÃke þfu.
fuLkLk Vuhh fnuíkku fu søkík{kt ¾he rLk»V¤íkk {kºk yuf
s Au yLku íku {kýMk su fktE òýíkku nkuÞ íkuLku ð¤øke Lk hnuðwt íku
Au.
MxeðLk Shkzo [kufMkkELkku Lk{qLkku níkku. íku{Lkkt ÷ku¾tze
Vh{kLkkuÚke, ÃkkuíkkLkk LkkufhkuLku íku Úkkuzwt Ãký [Mkfðk Ëuíkku Lkrn.
íku {kLkíkku fu Ëhuf çkkçkík{kt Mk¾ík{kt Mk¾ík [kufMkkE hkÏÞk
rMkðkÞ fkuE Ãký «fkhLke {nkLk Víkun {u¤ððe yþõÞ Au.
Mkq[Lkk «{kýu fkuVeLkku fux÷kuf sÚÚkku Lkrn ¾heËðkÚke íkuLkk yuf
fuÃxLku íkuLkk nòh zku÷hLkku çk[kð fÞkuo níkku : Aíkkt íkuýu íku LkkufhLku
yufË{ hò ykÃke yLku fÌkwt fu ¼÷uLku, nwt íkÆLk ÃkkÞ{k÷ ÚkE
síkku nkuô, Ãký {khk nwf{Lkku ¼tøk Úkðku òuEyu Lkrn.
ÃkkuíkkLkk ð[LkÚke yuf íkMkw Ãký íku ¾Mkíkku Lkrn. ÷kufku
òýíkk níkk fu íku ÃkkuíkkLkwt ð[Lk XefXkf Lkrn, Ãký ÃkrhÃkqýoíkk
MkkÚku Ãkk¤íkku. íku fkuE Ãký çkkçkík LkMkeçk WÃkh Akuzíkku Lkrn.
íkuLkk ÄtÄkLke Ëhuf nfefík økýíkheðk¤e hnuíke yLku çknw Mkqû{íkk
124
SðLk SððkLke f¤k
242
SðLk SððkLke f¤k
243
íkux÷wt s sYhLkwt Au, yu{ íkuyku Äkhu Au.
MkkLk£kÂLMkMfkuLkk yuf ÔÞkÃkkheyu Mku¢u{uLxkuLkk yuf çkeò
ÔÞkÃkkheLku íkkhÚke MktËuþku {kuf÷kÔÞku níkku fu, ‘y{wf ®f{íkÚke
ík{Lku 10,000 çkwþ÷ ½ô ykÃkðk{kt ykðu Au. nwt íku ¾heËwt fu
ík{Lku yk ®f{ík Ÿ[e ÷køku Au?’ ‘Lkk ®f{ík ½ýe Ÿ[e Au.’ yuLku
çkË÷u (Lkku «kEMk xq nkE) ‘fkuE Ãký ®f{íkÚke ¾heËku’ yuðku
sðkçk {éÞku. Lkku - þçË ykøk¤ rðhk{Lkwt r[nTLk Lkrn {qfðkÚke
Mku¢u{uLxkuLkk ðuÃkkheLku çknw {kuxwt LkwfMkkLk økÞwt. MktËuþk {kuf÷ðk{kt
fk¤S Lkrn hk¾ðkÚke fux÷k ÷kufku yZ¤f ÄLk y™u ®sËøke Ãký
økw{kðu Au? fux÷k çkÄk yfM{kík íkuÚke çkLku Au?
«urMkzuLx xâwx÷ fnu Au fu, [kufMkkEðk¤k AkufhkLku nt{uþkt
çkÄk [knu Au. su ÷kufku Lkkufh hk¾u Au, íkuyku ÃkkuíkkLkk Lkkufhku
÷wå[k yøkh {q¾o nkuÞ íku{ íkuLke Mkíkík Ëu¾hu¾ hk¾u Lkrn.
ÃkkuíkkLkk nkÚk Lke[uLkk {kýMk çkhkuçkh fk{ fhu Au fu fu{ íkuLke
¾kíkhe {kxu Mkwíkkh íkuLke ÃkkMku Lku ÃkkMku hnu, yøkh Lkk{wt ÷¾Lkkh
çkhkçkh Lkk{wt ÷¾u Au fu fu{, íku fe÷eËkhLku nt{uþkt òuðwt Ãkzu, íkku
íkku çkeòu fk{ fhu íkuLkk fhíkkt íku Mkwíkkh yøkh fe÷eËkh Ãkkuíku s
íku fk{ fhe Lkk¾u yu ðÄkhu MkkÁt.
yÄko rË÷Úke fhu÷e ðeMk çkkçkíkku Mkkhe heíku fhu÷e yuf
çkkçkíkLke Ãký çkhkçkh LkÚke.
ÞwhkuÃkLkk ¼krð WÃkh ËMk ð»koLke Mke÷ XkufkE økE níke.
ßÞkt MkwÄe ÃkkuíkkLkwt yu¾ ðkõÞ Mkkhk{kt MkkÁt ÚkE þfu
íÞkt MkwÄe {ufku÷u íku{kt nt{uþkt VuhVkh fÞko fhíkku.
÷¾kýkuLkk xwfzkLkkt ÃkwMíkfku rMkðkÞ økkŠVÕz 50 ¾kLkkLke
yuf Ãkuxe hk¾íkku yLku íkuLkk WÃkh ðkíkkoyku, [qtxýeLku ÷økíkk
fkÞËk y™u fr{þLkku , £u L [ ÷q t x Vkx, Mkk{kLÞ «fhý,
SLkeðkLkwt ÷ðkË, Ãkk÷o{uLxLkk rLkýoÞku, ònuh ÃkwÁ»kku, hksîkhe
sfkík, «uMk, ÞwLkkExuz MxuxTMkLkku EríknkMk, yuðe r[êeyku
÷økkðíkku yLku yu{ktLke fkuE Ãký çkkçkík{kt Mkq[Lkk {¤u íkuðe
Ëhuf [es íku Mkt½he hk¾íkku. fkuE Ãký rð»kÞLke Mkt¼k¤Ãkqðof
íkiÞkhe fhðkLkwt íku Äkhíkku íÞkhu íkuLku ÷økíke rðøkíkkuLke su yuf
©uýe íku hsq fhíkku íku çkeswt fkuE Ãký fhe þfíkwt Lkrn.
[kufMkkEðk¤k {kýMkku y{wf ÃkØríkÚke fk{ fhLkkhk nkuÞ Au
yu ÃkØrík{kt s íku{Lkwt [krhºÞ ykðe hnu÷wt Au.
hkuçkxo ðkuxMko fnu Au fu, ytøkúuS ¼k»kk çkhkçkh òýíkk
nkuÞ íkuðk ºký s s{oLkku ÞwLkkExuz MxuxTMk{kt Au yu{ nwt òýwt Awt
: r{. fk÷o þwÍo, {nqo{ «kuVuMkh Mfu{ yLku òuLk çke. Mxku÷ku.
s{oLk ¼k»kk çkhkuçkh òýíkku nkuÞ yuðk yuf s {kýMkLku nwt
yku¤¾wt Awt yLku íku r{. çkuÞzo xu÷h Au, çkeò çkÄk {kºk WÃk÷rfÞk
¿kkLkðk¤k Au. {kºk [k÷e þfu íkux÷wt s íkuyku òýu Au yLku ÃkkuíkkLku
125
SðLk SððkLke f¤k
244
SðLk SððkLke f¤k
245
{kýMkku{kt yuf rLkÞ{ íkhefu s [kufMkkE nkuÞ Au yLku íkuyku
sYh Víkun Ãkk{u Au.
Vw÷h ÃkØrík rð»ku fnu Au fu, íkkhk rð[khkuLku íkwt MkwtËh
ÃkØrík{kt økkuXð. ¾¼k WÃkh ½kMk yk{íku{ Aqxwt, Íq÷íkwt, ÷xfíkwt
nkuÞ, íkuLkk fhíkkt {sçkqíkeÚke çkktÄu÷wt y™u Ãkuf fhu÷wt ½kMk çk{ýk
ðsLk{kt ÷E sE þfkÞ Au. MkurMk÷ fnu Au fu, Ãkuxe{kt su{
ykÃkýu ðMíkwyku Ãkuf fheyu Aeyu íkuðe s ¾qçke ÃkØrík{kt hnu÷e
Au. ¾hkçk Ãkuf fhíkkt Mkkhku Ãkuf fhLkkh ËkuZwt Ãkuf fhe þfu Au. Mkh
ðkuÕxh Mfkux fnuíkku fu yuf xwfze fq[ fhíke nkuÞ Au íÞkhu ykøk÷ku
¼køk çkhkçkh heíku yLku yxõÞk ðøkh Lkrn [k÷ðkÚke ÃkkA÷k
¼køk{kt ðkhtðkh økhçkz ÚkkÞ Au. ÄtÄkLku Ãký yk s rLkÞ{
÷køkw Ãkzu Au. su ðkík Ãknu÷e nkÚk{kt ykðu íkuLkku íkhík s áZíkkÚke
yLku rLkÞr{ík heíku rLkfk÷ fhe Lkkt¾ðk{kt Lk ykðu íkku çkeS
½ýe [eòuLkku ÃkkA¤ s{kð ÚkkÞ Au. yk¾hu íkuLkwt Ëçkký yufË{
ðÄe òÞ Au yLku ÃkAe íku økqt[ðkzk ykøk¤ øk{u íkuðwt {øks Ãký
xfe þfíkwt LkÚke.
rðõxh Ìkwøkku fnu Au fu, rËðMkLkkt fk{kuLke su {kýMk
Ëhhkus Mkðkhu økkuXðý fhe hk¾u Au yLku ÃkAe íku økkuXðýLku
yLkwMkhu Au íkuLkku yuf yuðe Ëkuhe {¤u Au fu suÚke ½ýk Wãkuøke
SðLkLke ¼w÷¼w÷k{ýe{kt Ãký íkuLkku {køko Mkh¤ Úkíkku òÞ Au.
yuf Víkun{tË fkheøkh fnuíkku fu, yuf Mkkhe xktfýe ík{u
çkLkkðe þfku íkku, yuf ¾hkçk Mxe{ yutrsLk ík{u çkLkkðku íku fhíkkt
íku{ktÚke ík{u ðÄkhu f{kE þfku.
Ëhuf ¾hkçk fk{{kt sqXkýwt hnu÷wt nkuÞ Au. íku{kt MktÃkqýo
heíku y«{krýfíkk hnu÷e nkuÞ Au. MkkÁt fk{ fhðk {kxu ík{u
ÃkiMkku ykÃkku Aku, íku fk{ ¾hkçk heíku yLku y«{krýf Ãkýu
fhðkÚke ík{khk ÃkiMkk Ãkzkðe ÷uðk{kt ykðu Au.
yk ðkík rðr[ºk sýkþu - Ãký EïhLke Ÿ[k{kt Ÿ[e
f]rík MktÃkqýo {Lkw»Þ, íku yuðe yíÞtík çkkhefeLkwt Ãkrhýk{ Au fu
yuf Akufhk{kt hnu÷ku Lkrn sýkíkku Ëku»k Ãký WÒkríkLku {køkuo síke
«rík¼kLku hkufþu yLku fk{ çkøkkzþu.
çkuËhfkhe, çkuÃkhðkE, ÃkiMkkLke ÔÞðMÚkkLke ¾k{e, yk
þçËku SðLk{kt rLk»V¤ økÞu÷k nòhku {Lkw»ÞkuLke fçkh WÃkh
÷¾e þfkÞ. çkuËhfkhe y™u y[kufMkkEÚke fux÷k çkÄk fkhfwLkku,
fe÷eËkhku, ÃkkËheyku, yrÄÃkríkyku yLku fku÷usLkk «kuVuMkhkuyu
ÃkkuíkkLke søkk yLku «ríkck økw{kðe Au !
fhuLku økúuxLkLku fÌkwt níkwt fu, ‘økúuxLk! Úkkuzkf ðkhLke yuf
÷k÷ Ãkxe ík{u ¾heËe ÷kðþku yLku ík{khkt rçk÷ íkÚkk fkøk¤
ík{u çkktÄe hk¾þku íkku ík{khk s{kLkkLkk {nkLk{kt {nkLk ÃkwÁ»k
ík{u Úkþku.’ fhuLkLku yLkw¼ð ÚkÞku níkku fu ÃkØríkÚke fk{ fhLkkhk
126
SðLk SððkLke f¤k
246
SðLk SððkLke f¤k
247
‘yuðwt fkuE Ãký {kýMk søkík{kt sL{ Ãkk{íkwt LkÚke fu
suLku {kxu fkuE Ãký fk{ rLk{koý Lk ÚkÞwt nkuÞ.’
÷kuðu÷
‘MktþkuÄLkLkku rðþk¤ Mk{wÿ ykÃkýe ykswçkksw ykðe
hÌkku Au. su{ ðÄkhu þkuÄ fhðk{kt ykðu Au, íku{ íku{ktÚke rðþu»k
LkðeLkíkk {¤e ykðu Au. yk Mk{wÿ{kt MktþkuÄLk fhðk Lkef¤e
Ãkzðk fkuE çkkËþkne ÃkhðkLkøkeLke sYh Ãkzíke LkÚke.’
yuzðzo yuðhux
‘fkuE Ãký {kýMk ßÞkt MkwÄe fkuE ðMíkw {kxu Ãkrh©{ Lk
WXkðu, íÞkt MkwÄe íku ðMíkw íkuLke {u¤u íkuLke ykøk¤ ykðe Ãkzíke
LkÚke.’
økhrVÕz
‘Lkðk s{kLkk{kt ykÃkýu Sðeyu Aeyu. íku{kt ykøk¤
ðÄðkLke íkfku òuEyu íkux÷e {¤u Au. ykÃkýku EríknkMk
{kLkðòríkLkkt fÕÞký {kxu «¼wLkku AuÕ÷k{kt AuÕ÷ku «ÞkMk nkuÞ
yu{ sýkÞ Au.’
yu{MkoLk
‘íkfku íkÃkkMkðkLke MkkðÄkLkíkk, íkf Ãkfze ÷uðkLke fwþ¤íkk
yLku ®n{ík, ðÄkhu{kt ðÄkhu V¤ {u¤ððk sux÷u Ëhßsu íkfLkku
WÃkÞkuøk fhðkLkwt çk¤ yLku ykøkún - yk yuðk {ËkoLke økwýku Au
íkuLkk ð¾íkLke rLkÞr{ík økkuXðý íkuLkk Mk½¤k ÄtÄk{kt Ëk¾÷
Úkíkk ysðk¤kLkk rfhý suðe Au, Ãký ßÞkt fktE Ã÷kLk LkÚke,
økkuXðý LkÚke, ßÞkt {kºk çkLkkðku WÃkh, [kLMk WÃkh, ð¾íkLkk
WÃkÞkuøkLku VUfe Ëuðk{kt ykðu Au, íÞkt Mk½¤e çkkçkíkku yÔÞðÂMÚkík
hnu Au. yk [eòu Vhe økkuXðe þfkíke LkÚke, íku{ íkuLkk WÃkh
Ëu¾hu¾ Ãký hne þfíke LkÚke.
òuLkkMk r[f®høk, ßÞkhÚke rÃkÞkLkku çkLkkðLkkh {kxu fk{
fhðk ÷køÞku, íÞkhÚke íku su fktE fhíkku íku ©{ yLku Mkt¼k¤Úke
fhðk {kxu íku òýeíkku níkku. rÃkÞkLkku çkLkkððk{kt íkuLku fkuE Ãký
çkkçkík LkSðe ÷køkíke Lkrn. [kufMkkE yLku ¿kkLkLke ®f{ík
ykøk¤, ð¾ík yLku {nuLkíkLku íku ®f{íke økýíkku Lkrn. íku íkhík
s ÃkkuíkkLkk fkh¾kLkk{kt rÃkÞkLkku çkLkkððk ÷køÞku. ÉíkwLkk
VuhVkh Mkk{u xfe hne yLku [kuϾk íkÚkk Mkkhk Mkqh ykÃku,
ðøkkzLkkhLku ykuAk{kt ykuAe {nuLkík Ãkzu Aíkkt ÃkqhuÃkqhk yLku
{eXk{kt {eXk Mkqh ykÃku íkuðwt yuf ðkã íkiÞkh fhðkLkku íkuýu rLkùÞ
fÞkuo. yuf rÃkÞkLkku ÃkAeLkku rÃkÞkLkku ðÄkhu Mkkhku ÚkkÞ yuðku
rLkùÞ íku fhíkku. MktÃkqýoíkk yu íkuLkku rLkÞ{ níkku. SðLkLkk ytík
MkwÄe ÃkkuíkkLkk ðkãLku íku Ãktzu s AuÕ÷k{kt AuÕ÷k nkÚk Ëuíkku yLku íku
fk{ çkeòLku MkkUÃkíkku Lkrn. fkheøkhe yLku ðu[ký{kt íku fktE
Ãký
127
SðLk SððkLke f¤k
248
SðLk SððkLke f¤k
249
½uhkÞu÷ku {uMkuLkk y™u íkuLkwt ÷~fh SLkkuyk{kt ¼q¾u {híkkt níkkt
yLku Víkun{tË ykurMxÙÞLkku LkkE÷Lkk Ëhðkò WÃkh íkkuÃkLke
øksoLkk [÷kðe hÌkk níkk. òu¾{Lkk yLku ¼ÞLkk Mk{Þ{kt íku{Lku
ÃkkuíkkLkk r{ºkkuLku íÞS Ëu, íku{Lkku ÿkun fhu yuðku LkuÃkkur÷ÞLk
Lknkuíkku.
MkirLkfku yLku íku{Lke Mkk{økúeLke íkuýu Mkt¼k¤Ãkqðof íkÃkkMk
÷eÄe. ½MkkÞu÷k çkqx, Vkxu÷ku fkux yLku LkwfMkkLk Ãkk{u÷e çktËqf
íkuýu ËwhMík fhkÔÞkt yøkh íkuLku çkË÷u çkeòt ykÃÞkt yLku ÃkkuíkkLkk
MkhËkhLkk þkiÞoÚke, swMMkkÚke «kuíMkkrník ÚkÞu÷e xwfzeyku
ÄMkkhkçktÄ ykøk¤ ðÄe.
Ÿ[e Ÿ[e ¼u ¾ zku ð k¤k Zku ¤ kðku WÃkh Äw B {Mk{kt
«fkþ{kLk þ†Þwõík MkirLkfkuLke Ãkhk¢{e xku¤eyku ÃkzAkÞkLke
{kVf sýkíke níke. íku{Lke Lke[u, Ãkøk ykøk¤Úke økÁzÃkûkeyku
[eMk Lkk¾íkkt MkwMkðkx Mkrník ÃkMkkh ÚkE síkkt níkkt. Ãkðoík
WÃkhLkkt çkfhkt yk yÃkrhr[ík Ëu¾kðÚke ¼Þ Ãkk{e fqËfku {khe
LkkMkíkkt níkkt y™u yk yufktík{kt yufË{ ÚkE økÞu÷e ðMkíke-yk
÷~fhe ÔÞqn - òuðkLku yufkË xufhe WÃkh íku Úkku¼e síkkt níkkt.
fkuE ¾kMk {w~fu÷eðk¤e søkkyu ÷~fh ykðe ÃknkU[íkwt íÞkhu
ykøk¤ ðÄðk {kxu çÞqøk÷Lkku yðks Úkíkku y™u íku «ríkæðrLk
rþ¾h «rík rþ¾hLku yktËkur÷ík fhe Ëuíkku. LkuÃkkur÷ÞLkLkku íkuLkk
fu su ðzu rðsÞ {éÞk ðøkh hnu s Lkrn.’
ykuMxeLk VuÕÃMk
‘fkt íkku nwt hMíkku þkuÄe fkZeþ yøkh hMíkku fheþ. ykøk¤
Lk ÚkE þõÞwt nkuÞ yuðwt yLku Vhe Lk ÚkE þfu yuðwt rník fhðkLke
íkf Lk {¤íke nkuÞ íkuðku ¼køÞu s fkuE rËðMk ÃkMkkh ÚkkÞ Au.’
zçkÕÞw yu[. çkkŠ÷
‘fk{ fhðkLke ík{khe {hS Au? yu{ nkuÞ íkku yk s
ûkýLkku WÃkÞkuøk fhku. ík{u su fktE fhe þfku yøkh su fktE
fhðkLkku ík{Lku shk Ãký ÏÞk÷ nkuÞ íkuLkku «kht¼ fhku.’
MkUx çkLkkozoLkku rðfx, ¼Þtfh ½kx íkÃkkMkðkLku {kxu
{kuf÷u÷k yuÂLsrLkÞhkuLku LkuÃkkur÷ÞLku ÃkqAâwt fu, ‘yu {køko
yku¤tøkeLku sðkÞ yuðwt Au fu?’ yk «&™Lkku Ze÷ku sðkçk {éÞku
fu, ‘fËk[ sðkÞ, íku{ çkLkðwt Mkt¼rðík Au.’ LkuÃkkur÷ÞLku fÌkwt :
‘íÞkhu ykøk¤ ÄMkku . ’ Ëu ¾ eíke heíku , yrLkðkÞo yu ð e
{w~fu÷eykuLke ðkíkku íkuýu økýfkhe Lkrn. ßÞkt fkuE rËðMk Ãkizwt
VÞwO Lknkuíkwt ytíku VhðkLkku Mkt¼ð Ãký Lknkuíkku, íÞkt ¼khu íkkuÃk¾kLkwt,
íkkuÃkLkk nòhku {ý økku¤k yLku ÷zkELkk çkeò sçkhsMík
Mkk{kLk MkkÚku MkkX nòh {kýMkLkwt ÷~fh çkeò sçkhsMík
Mkk{kLk MkkÚku MkkX nòh {kýMkLkwt ÷~fh ykÕÃMk yku¤tøke òÞ,
yu rð[khLke #ø÷ktz yLku ykuÂMxÞk Xufze fhðk ÷køÞkt, Ãký
128
SðLk SððkLke f¤k
250
SðLk SððkLke f¤k
Au.
÷~fh WÃkh yux÷ku çkÄku «¼kð níkku fu yuf Ãký MkirLkf ÷~fh
Akuze síkku Lkrn. {køko{kt øk{u íkuðe ¼khu {w~fu÷e ykðíke íkku íku
fkuE Ãký òu¾{u Ëqh fhðkLke økkuXðý fhðk{kt ykðíke níke.
ðeMk {kE÷ MkwÄe ÷tçkkÞu÷e ÷~fhLke yk nkh økqt[ðkzk{kt Ãkze
Lk òÞ íku {kxu y™uf heíku MkkðÄkLkíkk hk¾ðk{kt ykðíke níke.
Ãkrhýk{u [kh s rËðMk{kt ÷~fh Ex÷eLkk {uËkLk WÃkh fq[
fhíkwt sýkÞwt.
yk «{kýu ßÞkhu yk yþõÞ fkÞo Ãký fhðk{kt ykÔÞwt,
íÞkhu çkeòykuLku yu{ {k÷q{ Ãkzâwt fu Ãknu÷kt Ãký yk fkÞo ÚkE
þfík. ½ýkÞu MkhËkhku ÃkkMku sYhe MkkÄLk, ykuòh, yLku Mktfx
MknLk fhu íkuðk çk¤ðkLk MkirLkfku níkk, Ãký LkuÃkkur÷ÞLk
çkkuLkkÃkkxoLkwt Ãkhk¢{, íkuLke áZíkk yLku íkuLkku rLkùÞ íku{Lkk{kt
Lknkuíkkt. {w~fu÷eyku rðfx Au, Ëqh Lk ÚkE þfu íkuðe Au, yu{ fne
íkuLke Mkk{u ÚkðkLkk MktçktÄ{kt çkeò ßÞkhu fux÷ktf çknkLkkt fkZíkk
íÞkhu øk{u íkuðe {kuxe {w~fu÷eÚke Ãký íku ÃkkAku nXe síkku Lkrn.
ÃkkuíkkLke sYrhÞkíkLku yLkwMkhe ÞkuøÞ íkf íku MkkÄíkku yLku rðsÞ
{u¤ðíkku.
yk «{kýu ykuAe MktfÕÃkþÂõíkðk¤kLku su fktE yþõÞ
÷køku íkuLku þõÞ çkLkkððk MkkÁ su {kýMkkuyu ÞkuøÞ yðMkh
MkkÄe fk{ fÞwO nkuÞ íkuðkt {kýMkkuLkkt yLkuf áüktík EríknkMk{kt
251
yu ¾he ðkík Au fu LkuÃkkur÷ÞLk íkku yuf s ÚkE økÞku Au,
Ãkhtíkw çkeS çkksw íkÃkkMkeyu íkku y{urhfLk ÞwðkLkkuLke «økrík{kt
su ykÕÃMk MkkÄkhý heíku rðûkuÃkYÃku ykðe hnu Au, íku LkuÃkkur÷ÞLku
yku¤tøku÷k ykÕÃMkLkkt rþ¾h sux÷ku Ÿ[ku íku{ ¼Þtfh nkuíkku
LkÚke.
yMkkÄkhý «Mktøk ykðu íÞkt MkwÄe çkuMke hnuðwt yu ÞkuøÞ
LkÚke. MkkÄkhý «MktøkkuLkku Ãký ÷k¼ ÷uðku yLku MkkÄkhý «MktøkLku
Ãký {nkLk çkLkkððku.
E.Mk. 1854{kt fux-çkkux LÞw Ãkkuxo ykh. ykELke
÷kE{hkuf ËeðkËktze ykøk¤ ŸÄe Ãkze. QA¤e hnu÷k Mk{wÿ{kt
[kh swðkLkku íkhVrzÞkt {khðk ÷køÞk. ËeðkËktzeLkku hûkf {fkLk
Ãkh níkku Lkrn. íkuLke çke{kh †eÚke fktE çkLku íku{ Lknkuíkwt. íkuLke
çkkh ð»koLke Akufhe yk ÞwðkLkkuLku çk[kððk yuf LkkLke çkkux{kt
n÷uMkkt {khíke [k÷e yLku íku{Lku çk[kðe ÷eÄk. yu ÃkAeLkkt ºkeMk
ð»ko{kt swËk swËk Mk{Þu çkeòt Lkð {kýMkkuLku íkuýu çk[kðe ÷eÄkt
níkkt. fkuELke Ãký {ËË ðøkh yk fk{ íkuýu fÞwO níkwt. íkuLkk{kt
su x ÷e ®n{ík níke, íku x ÷kt s íku L kk{kt nkU r þÞkhe yLku
MknLkþe÷íkkt níkkt.
yuf Mk{Þu rMkLkkuh Vkr÷Þhkuyu MktÏÞkçktÄ {kýMkkuLku
129
SðLk SððkLke f¤k
252
SðLk SððkLke f¤k
253
íku{ýu òuÞku y™u Úkkuzku s ð¾ík Lk¼e þfu íkuðk yk ÃkËkÚko{ktÚke
®Mkn çkLkkððk fÞk {nkLk rþÕÃkeLku {hS ÚkE ykðe níke
íkuðku rMkLkkuh Vkr÷ÞuhkuLku íku{ýu «&™ fÞkuo. Vkr÷Þuhku fktE W¥kh
ykÃke þõÞku Lkrn. íkuýu ÃkkuíkkLkk fkh¼kheLku «&™ fÞkuo.
fkh¼kheyu yk {tz¤ ykøk¤ yuLxkurLkÞkuLku hsq fÞkuo.
Mkki Lkk{ktrfík {nu{kLkkuLku ßÞkhu ¾çkh Ãkze fu ðkMký
MkkV fhLkkhk Akufhkyu xqtf ð¾ík{kt íku ®Mkn çkLkkÔÞku níkku,
íÞkhu íkuykuyu ònuh fÞwO fu, ‘yksLke ykÃkýe r{sçkkLke
fu L ku ð kLkk {kLk{kt økýkðe.’ yk{t º ký fhLkkh rMkLkku h
Vkr÷Þuhkuyu sýkÔÞwt fu, ‘nwt íku ÞwðkLkLku {khk ¾[oÚke Mkkhk
WMíkkËku ÃkkMku rþÕÃkrðãkLkwt rþûký yÃkkðeþ.’ íkuýu ÃkkuíkkLkwt
ð[Lk ÃkkéÞwt. yuLxkurLkÞkuLkwt ¼køÞ VÞwo. Ãknu÷ðnu÷e WÃkh
sýkðu÷e su Mkkhe íkf yuLxkurLkÞkuLku {¤e íkuLkku íkuýu fuðku ÷k¼
÷eÄku íkuLke ½ýkLku ¾çkh Lkrn nkuÞ, Ãký yuLku s Ãkrhýk{u
søkíkLkk {nkLk{kt {nkLk rþÕÃkeyku{kt fuLkuðkLkwt Lkk{ Mkw«rMkØ
ÚkÞwt.
Lkçk¤kt {kýMkku íkfLku {kxu hkn òuE çkuMke hnu Au, íÞkhu
{sçkqík {kýMkku íkf {u¤ðu Au - íkf Q¼e fhu Au.
su ÷kufku íkfLke hkn òuE çkuMke hnu Au, íkuyku Mkðkuo¥k{
{Lkw»Þ nkuíkk LkÚke, suyku íkfLkku ÷k¼ ÷u Au, íkfLku ½uhe ÷u Au,
r{sçkkLke {kxu yk{tºký ykÃÞkt níkkt. r{sçkkLkeLku ð¾íku s
{eXkE çkLkkðLkkh yLku xuçk÷Lkk þýøkkh fhLkkhu fnkÔÞwt fu,
þýøkkhLke [es çkøkze økE Au. Mkki øk¼hkx{kt Ãkze økÞk.
yk «Mktøku rMkLkkuh Vkr÷ÞuhkuLku íÞkt ðkMký MkkV fhðk hnu÷k
Lkkufhu fÌkwt : ‘ík{u {Lku fnku íkku nwt rLk¼kðe ÷ô.’ Vkr÷ÞuhkuLkk
fkh¼kheyu «&™ fÞkuo : ‘íkwt þwt fhðkLkku níkku? íkwt ð¤e fkuý?’
ÞwðkLku W¥kh ykÃÞku fu, ‘ÃkÚÚkh ðnuhLkkh rÃkMkLkkuLkku Ãkwºk
nwt yuLxkurLkÞku fuLkkuðk Awt.’ fkh¼kheyu fÌkwt fu, ‘íkwt þwt fhðk
{køku Au?’ íku ÞwðkLku sðkçk ykÃÞku fu, ‘xuçk÷Lkk {æÞ¼køk{kt
þýøkkh íkhefu [k÷e þfu íkuðwt nwt fktEf fhðk ÄkÁt Awt.’
{wÏÞ Lkkufh {qtÍkÞku yLku su fktE ÚkE þfu íku fhðk íkuLku
fÌkwt. yuLxkurLkÞkuyu Úkkuzwtf {k¾ý {tøkkÔÞwt y™u ÍzÃkÚke íkuýu
çkuXfLke ÂMÚkrík{kt yuf ®Mkn çkLkkðe fkZâku. ®MknLkkt ð¾ký
fhíkkt fkh¼kheyu íku ®Mkn xuçk÷ WÃkh {qõÞku.
ÃkAe ðurLkMkLkk {kuxk {kuxk ÔÞkÃkkheyku, hksfw{khku yLku
W{hkðku s{ðkLkk ykuhzk{kt Ëk¾÷ ÚkÞk. yk {tz¤{kt f÷kLke
fËh fhu íkuðk nkUrþÞkh {kýMkku níkk.
ßÞkhu íku{Lke Lksh {k¾ýLkk yk ®Mkn WÃkh økE, íÞkhu
yk f÷kf]ríkÚke ÚkÞu÷k ykùÞo{kt íkuyku su fkÞo {kxu ykÔÞk
níkk, íku ¼q÷e økÞk. ÷ktçkku ð¾ík íkÃkkMke íkÃkkMkeLku íku ®Mkn
130
SðLk SððkLke f¤k
254
SðLk SððkLke f¤k
255
fhe. çkÄk ÷kufku y[tçkku Ãkk{e økÞk. ßÞkhu ðu[ký ònuh ÚkÞwt.
íÞkhu Xtzu Ãkuxu íkuýu ònuh fÞwO fu nwt yk¾wt ðnký [k ÷Eþ, r÷÷k{
fhLkkhLku Ãký ykùÞo ÚkÞwt, Ãký ßÞkhu íkuLku ¾çkh Ãkze fu
r÷÷k{Lke {køkýe fhLkkh r{. ShkzoLkku ¾xkhkðk¤ku níkku,
íÞkhu íkuLke heík¼kík çkË÷kE økE yLku íku çkkuÕÞku : ‘íÞkhu íkku
çkhkuçkh Au.’
yuðe ¾çkh Vu÷kE fu Shkzo sÚkkçktÄ [k ¾heËu Au. yux÷u
[kLke ®f{ík Ëh hík÷ Ãkh ðÄíke økE. íku {nkLk ðuÃkkheyu
¾xkhkðk¤kLku fÌkwt fu, ‘ò nðu yk [k ðu[e Ëu. çkòh¼kðÚke
Úkkuzkf n÷fk ¼kðu íkuýu ÍÃkkxkçktÄ ÃkkuíkkLke Mk½¤e [k ðu[e
Lkk¾e yLku Úkkuzk s ð¾ík{kt íkuLke ÃkkMku Ãk[kMk nòh zku÷h
ÚkÞk. íkfLkku ÷k¼ ÷uðkLkwt yk yuf áüktík{kºk Au.’
yk «fkhLke {ËË {¤u yuðku ÷k¾{kt Ãký yuf MktÞkuøk
ík{Lku «kó Lk ÚkkÞ. Ãký yuðe íkfku ½ýe ð¾ík ykðu Au suLkku
ík{u íkhík ÷k¼ ÷ku íkku íku ík{Lku yíÞtík ÷k¼sLkf ÚkE Ãkzu.
{uL[uMxhLkk yuf fkh¾kLkkLkk {uLkush {kxu ònuh ¾çkh
ykÃkLkkhu yuf W{uËðkhLku «Úk{ Lkshu s fÌkwt : ‘ík{khe ô{h
½ýe LkkLke Au.’ hkuçkxo ykuyuLku W¥kh ykÃÞku fu, [kh-Ãkkt[ ð»ko
Ãknu÷kt íkuyku {khe Mkk{u ykðku ðktÄku WXkðíkk, Ãký ykðku ðktÄku
nðu QXþu yu{ nwt Äkhíkku Lknkuíkku. ð¤e ykuyuLkLku «&™ ÃkqAðk{kt
íkf WÃkh Sík {u¤ðu Au, íkfLku ËkMke Mk{kLk fhe ÷u Au. íkuyku s
Mkðkuo¥k{ nkuÞ Au.
rV÷kzuÂÕVÞkLkku yuf {nuLkíkw ¾xkhkðk¤ku, suLku ½ýkt
{kýMkLkku rLk¼kð fhðkLkku níkku, íku yuf ð¾ík çkku÷e QXâku
fu, ‘nwt ÃkiMkkËkh nkuô íkku fuðwt MkkÁt?’ MxeðLk Shkzo yk þçË
Mkkt¼¤e økÞku. íkuýu fÌkwt : ‘íkwt þk {kxu ÃkiMkkËkh Úkíkku LkÚke?’
¾xkhkðk¤kyu sðkçk ËeÄku fu, ÃkiMkk ðøkh ÃkiMkkËkh þe heíku
ÚkðkÞ?’ r{. Shkzuo sðkçk ËeÄku fu, ‘ÃkiMkkLke fktE sYh LkÚke,
¾xkhkðk¤kyu fÌkwt : ‘ÃkiMkk ðøkh ÃkiMkkËkh fu{ Úkðwt íku {Lku ík{u
sýkðþku íkku nwt yk¤Mkw çkuMke hneþ Lkrn.’
÷ûkkrÄÃkrík Shkzuo fÌkwt : ‘Mkhfkh íkhVÚke só ÚkÞu÷e
yuf ðnký sux÷e [k çktËh WÃkh ykðíke fk÷u r÷÷k{ ÚkðkLke
Au.’ ¾xkhkðk¤ku çkku÷e QXâku : ‘Ãký íkux÷e [k ¾heËðk sux÷k
ÃkiMkk {khe ÃkkMku LkÚke.’ Shkzuo shk økwMMku ÚkELku fÌkwt : ‘Ãký
ÃkiMkkLke íkkhu fktE sYh LkÚke. íkwt íkkhu ò. yk¾k r÷÷k{Lke íkwt
{køkýe fhsu yLku ÃkkAe {khe ÃkkMku ykðsu.’
çkesu rËðMku r÷÷k{ fhLkkhu fÌkwt fu, ‘¾heËe fhLkkh fkt
íkku yuf ÃkuxeÚke ÷u yøkh yk¾wt ðnký ÷u yLku hík÷Lke ®f{íkÚke
{køkýe fhu.’ Aqxf ¾heË fhLkkh yuf økktÄeyu {køkýeLke
þYykík fhe. ¾xkhkðk¤kyu yufË{ {kuxe hf{{kt {ktøkýe
131
SðLk SððkLke f¤k
256
SðLk SððkLke f¤k
257
çk¤ yLku ík{khe «ríkck òuELku ík{Lku fktE sðkçkËkheðk¤wt
fk{ MkkUÃkðk{kt ykðu íkku íku Ãký yuf íkf Au. «ÞíLkþe÷
{Lkw»ÞkuLku s SðLkLkku yrÄfkh Au yLku yk yrÄfkh {ËoLke
{kVf ¼kuøkððk{kt ykðu íkku ík{khe ÞkuøÞíkkLku yLkwMkhíke Víkun
{kxu ík{u WÃkÞkuøk fhe þfku íkuLkk fhíkkt Ãký ðÄkhu íkfku {¤þu.
£uz zkuø÷kMk suðku økw÷k{ Ãký ðõíkk, yrÄÃkrík yLku hksîkhe
ÚkE þõÞku íkku íkuLkk «{ký{kt suLku ½ýe íkfku {¤u Au, íkuðk
ÞwðkLkkuyu fux÷wt ðÄkhu fhe çkíkkððwt òuEyu?
‘{Lku ð¾ík {¤íkku LkÚke. {Lku íkf {¤íke LkÚke. yuðwt
fkuE {nkLk fkÞo fhLkkh fnuíkku LkÚke. MkwMík {kýMk s íku{ fnu
Au. suLke ½ýk ÷kufku Ëhfkh fhíkk LkÚke, íkuðe sqs íkfLkku ½ýk
ÞwðkLkku ÷k¼ ÷E, yk¾e ®sËøkeLke íkfku{ktÚke çkeòLku su ÷k¼
{¤íkku LkÚke íku íkuyku {u¤ðu Au. {Ä{k¾Lke {kVf íkuyku Ëhuf
Vq÷{ktÚke {Ä [qMku Au. íku{Lku {¤íkk Ëhuf {kýMk, rËðMkLkku
Mktòuøk-Mkðo{ktÚke íkuyku ÃkkuíkkLkk ¿kkLkLkku yLku ytøkík þÂõíkLkku
¼tzkh ðÄkÞuo òÞ Au.
SðLk{kt yuf ð¾ík Ãký suLkk WÃkh ¼køÞËuðeLke f]Ãkk
Lk Úkíke nkuÞ, íkuðku fkuE Ãký {kýMk LkÚke, Ãký ßÞkhu
¼køÞËuðeLku {k÷q{ Ãkzu Au fu íkuLkku Mkífkh fhðkLku y{wf {kýMk
íkiÞkh LkÚke, íÞkhu íkku çkkhýk{ktÚke íku ÃkuMku Au yLku çkkhe{ktÚke
ykÔÞku fu, ‘ík{Lku fktE ÔÞMkLk Au fu?’ sðkçk ËeÄku fu, ‘{Lku fþwt
s ÔÞMkLk LkÚke.’ ‘ík{u fux÷k ÃkøkkhÚke hnuþku?’ ‘ð»koLkku ºkýMkku
ÃkkIz’ ‘ºkýMkku ÃkkIz!’ yk søkk {kxu çkÄk W{uËðkhkuLkk ÃkøkkhLke
{køkýeLkku Mkhðk¤ku fheyu íkkuÃký íku ÃkøkkhÚke ykuAku ÚkkÞ.
‘çkeòu øk{u íku Ãkøkkh {køku Ãký {khu ykuAku Ãkøkkh òuEíkku
LkÚke. nwt {khk ÃkkuíkkLkk ÄtÄkÔÞkÃkkhÚke s ð»kuo Ënkzu ºkýMkku ÃkkIz
f{kô Awt.’
yk ÞwðkLk fËe fkÃkzLke r{÷{kt hnuíkku Lknkuíkku. Ãkkt[Mkku
fk{Ëkhkuðk¤k fkh¾kLkkLkku íkuLku [kso ykÃkðk{kt ykÔÞku. Þtºkku,
fkÃkz yLku fkÃkz çkLkkððkLku ÷økíke heíkkuLkku hkºku yÇÞkMk fhe
yk ÄtÄkLke Mk½¤e {krníke íkuýu {u¤ðe ÷eÄe. Úkkuzk ð¾ík{kt
yu ÂMÚkrík ÚkE fu yk¾k {kL[uMxh{kt ÃkkuíkkLkk ÄtÄk{kt íku MkðkuoÃkhe
ÚkÞku.
‘íkf {¤íke LkÚke’ yu íkku Lkçk¤k {LkLkk {Lkw»ÞkuLkwt s
nt{uþLkwt çknkLkwt Au. Ëhuf {Lkw»ÞLku SðLk{kt yLkuf íkf {¤u Au.
ðíko{kLkÃkºkLkku yuf ÷u¾ Ãký yuf íkf Au, Ëhuf yMke÷ Ãký yuf
íkf Au, Ëhuf WÃkËuþ{kt fktEf íkf Au, Ëhuf ÔÞkÃkkh-ÄtÄk{kt yuf
íkf Au, MkÇÞíkk çkíkkððkLku, {Ëo ÚkðkLku, {ËkoLkøke çkíkkððkLku,
«k{krýf ÚkðkLku, r{ºkíkk fhðkLku yLkuf íkf {¤u Au. ík{khk{kt
yLÞLkku rðïkMk Au, íkuLkwt Ëhuf «{ký íku Ãký yuf íkf Au. ík{kÁt
132
SðLk SððkLke f¤k
258
SðLk SððkLke f¤k
259
fu ðnkýkuLku ÷økíkku fkÞËku çkhkçkh LkÚke yLku íku fkÞËku hË ÚkÞku
íÞkt MkwÄe íku íkuLke Mkk{u ÚkÞku.
yuf Mxe{çkkuxLkku íku íkhík s {kr÷f ÚkÞku. ÞwhkuÃkLke
xÃkk÷ ÷E sðk {kxu MkhfkhLku ßÞkhu {kuxe Ve ¼hðe Ãkzíke,
íÞkhu íkuýu {Vík yLku ÍzÃkÚke íku ÷E sðk {kÚku ÷eÄwt. íkuLke
{køkýeLkku Mðefkh ÚkÞku yLku yk heíku íkuLku Ãkw»f¤ {k÷ yLku
ÃkuMkuLshku ÷E sðkLke sçkhËMík ½hkfe çkktÄe. ÃkkuíkkLkk Ëuþ{kt
hu÷ðuLkwt MkkÁt ¼rð»Þ òuE íku ÃkkuíkkLkkt Mk½¤kt çk¤ yLku WíMkkn
MkkÚku íku MkknMk{kt Ãkzâku yLku rðþk¤ íkÚkk «rMkØ ðuLzhrçkÕx
÷kELkLkku íkuýu ÃkkÞku LkktÏÞku.
òuLk ze. hkufVu÷hu ÃkuxÙkur÷Þ{{kt ÃkkuíkkLke íkf MkkÄe.
ËuþLke ½ýe {kuxe ðMkíkeLku çkhkuçkh ysðk¤wt {¤íkwt LkÚke. yu{
íkuLku {k÷q{ Ãkzâwt. ÃkuxÙkur÷Þ{ íkku ½ýwtÞu níkwt Ãký íkuLku MkkV fhðkLke
heík yuðe ¾hkçk níke fu íku ½ýwt Ÿ[k «fkhLkwt yLku Ãkqhíke heíku
MkneMk÷k{ík nkuÞ íkuðwt {¤íkwt Lkrn. ÃkuxÙkur÷Þ{Lke yk ÂMÚkrík
íkuLku {kxu MkwtËh íkf Mk{kLk ÚkE Ãkze. Ãkkuíku ßÞkt fk{ fhíkku níkku
íÞktLke ÞtºkLku ÷økíke ËwfkLk{ktLkk Ãkkuxoh MkuBÞwy÷ yuLz› MkLke
MkkÚku íkuýu ¼køkeËkhe fhe yLku ÃkkuíkkLkk ¼køkeËkhu þkuÄe fkZu÷e
MkwÄhu÷e ÃkØríkÚke 1870{kt yuf ÃkeÃkLke ¼êe íkuýu þY fhe.
íkuykuyu Ÿ[k «fkhLkwt íku÷ çkLkkÔÞwt yLku ÍÃkkxkçktÄ íku [k÷ðk
Lkef¤e òÞ Au.
yu f {kýMkLku yu f Mxw r zÞku { kt L kkt fu x ÷kt f Ëu ð Ëu ð e
çkíkkððk{kt ykÔÞkt. yk{kt yufLkwt {kU ðk¤Úke Zktfu÷wt níkwt. íkuLkk
Ãkøk WÃkh Ãkkt¾ku níke, Ãku÷kyu rþÕÃkeLku «&™ fÞkuo fu, ‘yk
ËuðeLkwt Lkk{ þwt?’ rþÕÃkeyu W¥kh ykÃÞku, ‘íkf’. íkuLkwt {kU AwÃkkÞu÷wt
Au?’ sðkçk {éÞku fu, ‘ßÞkhu {kýMkLke ÃkkMku íku ykðu Au, íÞkhu
íku ¼køÞu s íkuLku yku¤¾u Au,’ íkuLkk Ãkøk WÃkh Ãkkt¾ku fu{ Au?
fkhý fu íku íkhík Axfe òÞ Au yLku yufð¾ík økE fu Vhe
{¤íke LkÚke.
SðLk íkfÚke ¼hÃkqh hnu Au. yk íkfku htøk¼qr{ Ãkh hsq
ÚkkÞ yuðe LkkxfeÞ fu {kuxe nkuíke LkÚke, Ãký su{Lku ËwrLkÞk{kt
ykøk¤ ðÄðwt nkuÞ Au, íku{Lku íkku íku WÃkÞkuøke ÚkE Ãkzu Au.
Mxe{çkkuxÚke ÃkkuíkkLku ykøk¤ ðÄðkLke íkf {¤þu, yu{
fkuLkkur÷ÞMk ðuLzhrçkÕxLku {k÷q{ Ãkzâwt y™u Mxe{Úke ðnký
[÷kððkLke f÷k MkkÚku ÃkkuíkkLkwt Lkk{ òuzkE hnu yuðku ÞíLk
fhðkLkku íkuýu rLkùÞ fÞkuo. ÃkkuíkkLkku ykçkkË ÄtÄku íkuýu {qfe ËeÄku
Lku ð»koLkk yuf nòh zku÷hLkk ÃkøkkhÚke, Ãknu÷k{kt Ãknu÷e
Ãkkýe{kt Wíkkhðk{kt ykðu÷e Mxe{çkkuxLkku íku fókLk çkLÞku,
LÞqÞkufoLkk ËrhÞk WÃkh ðhk¤Úke ðnký [÷kððkLkku Mk½¤ku n¬
r÷®ðøMxLk yLku fqÕxLku {u¤ÔÞku níkku. ðuLzhrçkÕx Äkhíkku níkku
133
SðLk SððkLke f¤k
260
SðLk SððkLke f¤k
261
Äkuhe LkMk{ktÚke ÷kuneLke Äkh ðnuðk ÷køke. þwt fhðwt yuLke fkuELku
MkqÍ Ãkze Lkrn. yk yhMkk{kt ykuÂMx÷ fwÃkhu ÃkkuíkkLkku Y{k÷
÷E ÚkÞu÷k ½kLke WÃkh shk WÃkhLkk ¼køk WÃkh çkktÄe Ëçkký
ðzu ÷kune ðnuíkwt yxfkÔÞwt. yk AkufhkLke ®sËøke çk[kððk {kxu
yuÂMx÷Lkkt ¼khu ð¾ký ÚkÞkt yLku íkuÚke ÃkkuíkkLkk Mk{ÞLkku
Mkðkuo¥k{ MksoLk Úkðk íkuLku «kuíMkknLk {éÞwt.
þuõMkrÃkÞhu ÃkkuíkkLke yËT¼wík f÷{ [÷kðe yLku søkíkLke
¾he ðMíkwÂMÚkrík ËþkoðLkkh Lkkxf ÷¾e fkZâwt, íÞkt MkwÄe yuf
çkkh s ÷exeLkk ‘þkÞ÷kuf yLku þuh {ktMk’Lke sqLke y™u LkkLkfze
ðkíkLke þe rf{ík níke?
ykt¾ku W½kze hk¾ðk{kt ykðþu íkku ßÞkt íÞkt íkf òuðk{kt
ykðþu, fkLk W½kzk hk¾ðk{kt ykðþu íkku {ËË {ktøkíkkt {ktøkíkkt
{he sLkkhLke çkq{ku Mkkt¼¤ðk{kt ykðþu. fE ÷kÞf çkkçkík{kt
{ËË ykÃkðe íku {kxu ¾wÕ÷k rË÷Lku ¾kux Ãkzþu Lkrn. nkÚk W½kzk
nþu íkuLku WËkhíkk¼Þko fk{ fhðkLke ¾kux Ãkzþu Lkrn.
Ãkkýe ¼hu÷k ðkMký{kt fkuE Lk¬h ðMíkw Lkk¾ðk{kt ykðu
íÞkhu Ãkkýe Ÿ[wt ykðu Au, Ãký fkuEyu ÃkkuíkkLkk ¿kkLkLkku ykx÷ku
WÃkÞkuøk fÞkuo Lk níkku fu, suÚke Lk¬h [esLkwt sux÷wt fË nkuÞ
íkux÷e s søkk ÃkkýeLke ytËh íku hkufu Au, ßÞkhu ykŠfr{zeMkLku
yk ¾çkh Ãkze, íÞkhu øk{u íkuðk yrLkÞr{ík ykfkhLke ðMíkwykuLkwt
{ktzâwt. íkuykuyu ^÷uø÷hLku ºkeò ¼køkeËkh íkhefu Ëk¾÷ fÞko.
Ãký yuLz›Mk Úkkuzk ð¾ík{kt Lkkhks ÚkÞku. hkufVu÷hu ÃkqAâwt : ‘ík{khku
¼køk Akuze Ëuðku {kxu ík{u þwt ÷uþku?’ yuLz›Mku çkuËhfkheÚke yuf
fkøk¤ WÃkh Ëþ ÷k¾ zku÷h ÷ÏÞk. 24 f÷kfLke ytËh
hkufVu÷hu íkuLku íku hf{ ykÃke yLku íku çkkuÕÞku fu ¼rð»Þ{kt yuf
fhkuz zku÷h yk^Þk fhíkkt nk÷ 10 ÷k¾ zku÷h ykÃkðk Mkkhk
Au. {fkLk yLku ÞtºkMkk{økúe MkkÚkuLkwt yk LkkLkwt fkh¾kLkwt, suLke
®f{ík yuf nòh zku÷h Ãký níke Lkrn, íku ðeMk ð»ko{kt ‘MxuLzzo
ykuE÷ xÙMx’Lku Lkk{u «rMkØ ÚkÞwt. íkuLke ÚkkÃký Lkð fhkuz zku÷hLke
ÚkE. íkuLkku ¼kð 170 WÃkh økÞku yux÷u çkòh{kt íkuLke ®f{ík
yuf yçks yLku Ãkkt[ fhkuzLke ÚkE.
òufu yk íkku ÃkiMkk ÃkuËk fhðk {kxuLke íkfLkku ÷k¼ ÷uðkLkk
Ëk¾÷k Au, íkkuÃký MkËT¼køÞu nðu rðãwík rð¿kkLkLku òýLkkh
rLkÃkw ý Ãkw Á »kku , yu  LsrLkÞhku , rðîkLkku , f÷krðþkhËku ,
MkßsLkku, økútÚkfkhku yLku frðykuLkku Lkðku s{kLkku ykÔÞku Au.
yk ÷kufkuLku {kºk ÃkiMkku ÃkuËk fhðk fhíkkt fkuE rðþu»k Wå[ fkÞo
fhðkLke íkf {¤u Au. ÃkiMkku fktE «kóÔÞ LkÚke, Ãký íku yuf íkf
Au. {kLkðSðLkLkk ðÄkhu{kt ðÄkhu {u¤ððk suðe Mkðkuo¥k{ ðMíkw
íku LkÚke. «kóÔÞLke íku yuf þYykík Au.
#ø÷ktz{kt yuf Akufhk WÃkh økkze Vhe økE. íkqxe økÞu÷e
134
SðLk SððkLke f¤k
262
SðLk SððkLke f¤k
263
fu¤ðkÞu÷k ÞwðkLk {kxu, ykurVMkLkk fkhfwLkku yLku Lkkufhku {kxu,
søkíkLkk EríknkMk{kt Ãknu÷kt Lkrn sýkðkÞu÷k íkuðk, ®sËøke{kt
su ðzu {kuxe Víkun {¤u íkuðkt, MktÏÞk{kt ðÄkhu, rðMíkkhðk¤k
çknku¤k yLku Mknu÷kEÚke Ëk¾÷ ÚkE þfkÞ íkuðk yLkuf {køko
{¤e ykðu Au. Úkkuzk ð¾ík Ãknu÷kt {kºk ºký-[kh s ÄtÄk níkk,
nk÷ Ãk[kMk Au. ßÞkt yufkË ðuÃkkh níkku, íÞkt nk÷ MkUfzku ÚkÞk
Au.
íkfLkk ykøk÷k ¼køk{kt ðk¤ Au yLku ÃkkA÷k ¼køk{kt
íkuLku xk÷ Au. íkuLkk ykøk÷k økwåAkÚke ík{u íkuLku Ãkfzku íkku s íkuLku
Ãkfze þfkÞ, Ãký Akuze ËeÄe íkku ÃkAe ELÿ Ãký íkuLku Ãkfze
þfþu Lkrn.
su ÃkkuíkkLku {¤u÷e íkfLkku WÃkÞkuøk Lk fhe þfu, íkuLku {kxu
MktMkkh{kt Mkkhe íkf Ãký þk fk{Lke Au?
rðãkÚkeoyku íkhefu suyku rLkþk¤ {kuzk òÞ Au. íku{Lkk
½hLkk fk{{kt íkuyku yrLkÞr{ík hnu Au. yk heíku íku{Lku {kuzk
ÃkzðkLke íkÚkk yrLkÞr{ík ÚkðkLke xuð Ãkze òÞ Au yLku ßÞkhu
íku{Lku {kÚku sðkçkËkhe ykðu Au íÞkhu {kºk fk÷u s íkuyku økÞk
nkuík íkku íku{Lku Lkkufhe {¤ík yuðku íkuyku rð[kh fhu Au. ÃkiMkk
{u¤ððk íku{Lku yLkuf MktÞkuøkku {éÞk níkk yu{ íku{Lku Mkkt¼hu
Au. fkt íkku ‘nk÷’ yux÷u ðíko{kLk Mk{Þ rMkðkÞ çkesu ð¾íku
½Lk Ãkrh{ký fkZðkLke Mknu÷e heík íkuLku {k÷q{ Ãkze ykðe.
Ëhuf sý òýu Au fu yuf ÷xfkðu÷k ðsLkLku n÷kððk{kt ykðu
íkku ßÞkt MkwÄe fkuE ½»koý yÚkðk nðkLkku Ĭku íkuLku yxfkðu
Lkrn, íÞkt MkwÄe íku yk{íku{ nÕÞk fhu Au, Ãký yk ¿kkLk shkÞu
{n¥ðLkwt Au yuðku fkuELku Ãký rð[kh ÚkÞku Lk níkku. LkkLkk
øku÷ur÷Þkuyu ÃkkEÍk LkøkhLkk Ëuðk÷ÞLkwt VkLkMk yfM{kík nk÷íkwt
òuÞwt. íkuLkk nk÷ðkÚke ½rzÞk¤Lkk ÷ku÷f{kt hnu÷ku yøkíÞLkku
rMkØktík íkuLku {k÷q{ Ãkzâku. fu˾kLkkLkkt ÷ku¾tzLkkt çkkhýkt Ãký
íkuLku MktþkuÄLk fhíkkt yxfkðe þõÞkt Lkrn. íkuýu íkwhtøkLke
ykuhze{ktLke Ãkhk¤ ðzu Ãký «Þkuøk fÞko yLku Mkh¾k ½uhkðkLke
Lk¤eyku yLku Mkr¤ÞkLke þÂõíkLkkt swËkt swËkt «{ký rð»ku ®f{íke
¿kkLk {u¤ÔÞwt.
ykðk {kýMkku {nkLk fnuðkÞ Au, yuLkwt fkhý {kºk yux÷wt
s fu {Lkw»ÞòríkLku {¤e ykðíke íkfkuLkku íku{ýu ÷k¼ ÷eÄku.
su ÃkkuíkkLkuu {¤u÷ku yðMkh MkwÄkhe ÷u Au, íku yuðwt çkes
ðkðu Au fu suÚke ÃkkuíkkLku íku{ çkeòLku Lkðk yðMkh {¤e ykðu
Au. su {kýMkkuyu ¼qíkfk¤{kt «{krýfíkk MkkÚku Wãkuøk fÞkuo Au,
íku{ýu nt{uþkt ðÄíke síke {Lkw»ÞLke ðMíkeLke Mk{eÃk ¿kkLk yLku
Mkw¾ ÷kðe {qfðkLkk fk{{kt {ËË fhe Au.
Xhu÷, fhfMkhðk¤k yLku nkUrþÞkh fkheøkh {kxu,
135
SðLk SððkLke f¤k
264
SðLk SððkLke f¤k
265
MktÞkuøkkuLkku ÷k¼ ÷uðkLkwt su{Lku rþûký {éÞwt Au, íku rMkðkÞLkk
MkðoLku ykfÂM{f MktÞkuøkku fktE Ãký fk{Lkk ÚkE Ãkzíkk LkÚke.
fkuE Ãký íkfLkku ÷k¼ ÷uðkLku ík{u íkiÞkh Lkrn nku íkku íku íkfÚke s
ík{u nkMÞkMÃkË Úkþku.
ykÃkýLku {w~fu÷e yu Au fu ykÃkýu nt{uþkt ÃkiMkku, feŠík fu
÷kÞfkík {u¤ððkLkku çkkËþkne yðMkh òuíkk hneyu Aeyu>
yu{MkoLk fnu Au fu y{urhfkLke WÃkh WÃkhLke çkkçkíkku, WÃkh
WÃkhLkk Ëuþkr¼{kLkÚke ykÃkýu ytòE økÞk Aeyu. W{uËðkhe
fÞko ðøkh ykÃkýu WMíkkË Úkðk {ktøkeyu Aeyu, yÇÞkMk fÞko
ðøkh ykÃkýu ¿kkLk {u¤ððk {køkeyu Aeyu yLku {qze rðLkk s
WÄkhÚke ÃkiMkk {u¤ððk {køkeyu Aeyu. hksîkheyku AqÃkkt
{tz¤kuLku ÷kt[ ykÃke Mk¥kk {u¤ðu Au. nkux÷ðk¤kyku MkkÚku hne
íkuyku ðøkMkøk {u¤ðu Au, fÃkxÚke íkuyku ÃkiMkk {u¤ðu Au, ßÞwheLku
«÷ku¼Lkku ykÃke fuËÚke yk ÷kufku çk[e òÞ Au, íkuÚke ŸÄk fk[Úke
®sËøkeLkk «&™ku íkÃkkMkðkLkku ykÃkýLku {kun ÚkkÞ Au. fku÷uhkÚke,
Ã÷uøkÚke ykÃkýu Ëqh hneyu Aeyu. íku{ ykðe íkfkuÚke y™u ykðe
¾hkçk ÷k÷[kuÚke Ãký ykÃkýu Ëqh hnuðwt òuEyu. WÃkhÚke íkku yk
çkÄkLkku ÃkkÞku MktøkeLk Au yu{ ykÃkýLku sýkÞ Au, Ãký íkuÚke
yk¾hu yÃkfeŠík ÚkkÞ Au. økwLkk fhðk Ãkzu Au. {kLkðòríkLku
nkrLkfkhf ÚkðkLkk «Mktøkku ykðu Au y™u ð¾íku ykí{½kík
ÃkiMkk {u¤ðíkkt íku{Lku ykðzu Au, yu ðMíkwÂMÚkrík nkuÞ Au,
¼rð»Þ{kt ÃkkuíkkLke MkwÄkhýk fhðe yøkh çkeòykuLku ¼rð»Þ{kt
{ËË fhðe, yu íku{Lku ykðzu Au, Ãký ðíko{kLk{kt íku{Lku fkuE
íkf sýkíke LkÚke. íkuyku nt{uþkt s¤kþÞ ykøk¤ nkuÞ Au, íÞkhu
íku{Lku ytËh Lkk¾Lkkh fkuE nkuíkwt LkÚke. ÃkkuíkkLku {¤u÷e íkfLkku
íkuyku ÷k¼ ÷E þfíkk LkÚke.
suyku Vhe íkf {u¤ððk íkÚkk ½ýk ð¾ík Ãknu÷kt fhu÷e
¼q÷ MkwÄkhðkLku, ÃkkA¤Úke ÃkkuíkkLke ®sËøke ykÃkðkLku {kxu Ãký
íkiÞkhe çkíkkðu Au, yuðkt ½ýkt {kýMk Mðøkík fÌkk fhu Au :
‘{U yk{ fÞwO nkuík íkku, {U yk Lk fÞwO nkuík íkku.’
fux÷ef ûkýku yuðe nkuÞ Au fu su ð»kkuo fhíkkt ðÄkhu
{qÕÞðkLk nkuÞ Au. yu{kt Ãký ykÃkýwt fktE [k÷e s Lk þfu.
{n¥ð yøkh ®f{íkLke çkkçkík{kt ð¾íkLkk swËk swËk rðMíkkhkuLkwt
«{ký fk{ ykðíkwt LkÚke, yuf yrLkrùík yýÄkhe Ãkkt[
r{rLkx{kt íkku ®sËøkeLkku {kuxk{kt {kuxku çkLkkð çkLku. yk ½ýe
{n¥ðLke Ãkkt[ r{rLkx õÞkhu ykðþu íku fne þfkíkwt LkÚke.
ykLkkuoÕz fnu Au fu, suLku ykÃkýu Ëþk VhðkLkku Mk{Þ
fneyu Aeyu, íku Ãký fkuE ¾kMk «Mktøk, fkuE ¾kMk íkf nkuÞ Au.
ykøk¤ fkuE Ãký çkkçkíkLke su fktE íkk÷e{ {¤e nkuÞ Au, íkuLkwt
yuftËh Ãkrhýk{ yk ¾kMk «Mktøku s Ëu¾kE ykðu Au. ykfÂM{f
136
SðLk SððkLke f¤k
266
SðLk SððkLke f¤k
267
ÃkØríkyku rËLk«ríkrËLk yá~Þ Úkíke òÞ Au. Wãkuøkku yLku
«økrík {kxu SðLk yÃkoý fhLkkh {Lkw»Þku yuf ÃkAe yuf {]íÞw
Ãkk{íkkt òÞ Au y™u su{ su{ SðLkLkk rLkðkon {kxuLke ÷zík
ðÄíke òÞ Au, íku{ íku{ ÷zík{kt ¾k÷e Ãkzíke søkkyku ÷uðkLku
ðÄkhu {sçkqík nkÚk yLku ðÄkhu Mkk[k ÓËÞLkkt †eÃkwÁ»kkuLke sYh
Ãkzu Au.
ík{u yuðk s{kLkk{kt yLku Ëuþku{kt sL{ ÃkkBÞk Aku fu
ßÞkt MÚk¤u MÚk¤u fkuE Mk{Þu Lkrn sýkÞu÷kt íkuðkt MkkÄLk yLku
íkf Q¼hkE òÞ Au, íkku ÃkAe su fk{ {kxu Eïhu Ãkqhíke çkwrØ
yLku þÂõík ykÃÞkt Au yu{kt Ãký íkuLke {ËË {køkeLku þk {kxu
ík{khu yËçk ðk¤e çkuMke hnuðwt òuEyu?
fhðk suðwt fk{ søkík{kt ½ýwt Au. {kLkðMð¼kðLke ½xLkk
yuðe Au fu yuf Mkkhku þçË, yøkh sqs suðe Ãký {ËË yLkuf
Mk{Þu ÃkkuíkkLkk òríkçktÄw WÃkh ykðíke ykÃkr¥kLkku ÄMkkhku
yxfkðe þfu yøkh VíkunLkku íkuLkku {køko {kuf¤ku fhe ykÃku.
ykÃkýe çkwrØþÂõíkLke yuðe h[Lkk fhðk{kt ykðe Au fu,
«{krýf, Mkk[k rË÷Lkk yLku ykøkúnÃkqðofLkk ÞíLkku{kt s ykÃkýwt
ðÄkhu{kt ðÄkhu Mkw¾ hnu÷wt Au yu{ {k÷q{ Ãkzu Au. ®n{ík ykÃku
yLku fk{ fhðkLku suÚke W¥kusLk {¤u íkuðkt yMktÏÞ áüktík ík{khe
ykøk¤ hsq Au. íku MkkÚku fk{ fhðkLke, ÷k¼ {u¤ððkLke íkf
fhðkLke ÂMÚkrík WÃkh Ãký ykððwt Ãkzu Au.
ÞwðkLk ÃkwÁ»kku yLku †eyku ! yk¾ku rËðMk ík{u MkwMík fu{
Ãkze hnku Aku? ík{u sLBÞkt íku Ãknu÷kt þwt Mk½¤e s{eLk ¾uzkíke
níke? ¾uzkÞk ðøkhLke rçk÷fw÷ s{eLk Lknkuíke? þwt s{eLk
WíÃkLLk ykÃkíke çktÄ ÚkE økE Au? Mk½¤e søkkyku þwt ÃkwhkE
økE Au? çkÄk «Mktøk þwt [kÕÞk økÞk Au? ík{khk ËuþLkkt Mk½¤kt
MkkÄLkkuLkku ÃkqhuÃkqhku rðfkMk ÚkE økÞku Au? fwËhíkLkkt þwt çkÄkt s
hnMÞ sýkE økÞkt Au yLku íkkçku fhðk{kt ykÔÞkt Au. ík{khe
MkwÄkhýk {kxu yøkh yLÞLkk fÕÞký {kxu ðíko{kLk Mk{ÞLkku
WÃkÞkuøk fhðkLkku þwt fkuE {køko s hnu÷ku LkÚke? ðíko{kLk SðLkLke
MÃkÄko þwt yux÷e çkÄe Mk¾ík, yux÷e çkÄe zhe sðk suðe Au fu
{kºk «{krýfÃkýu, rLk¼kð sux÷wt {¤u íkux÷kÚke ík{khu Mktíkku»k
{kLkðku òu E yu ? yk «økríkþe÷ s{kLkku , su { kt ík{khk
«kuíMkknLk {kxu ¼qíkfk¤Lkk yLkw¼ðLkku Mktøkún fhe hk¾ðk{kt
ykÔÞku Au, íku{kt ík{Lku SðLk økk¤ðkLkwt {éÞwt Au íku þwt yux÷k
{kxu s fu {kºk Ãkkþðe SðLkLkk Mkhðk¤k{kt ík{u yuf ðÄkhu
Aku yux÷wt s ík{u çkíkkðe þfku?
Ëhuf Xufkýu sqLkkLku çkË÷u Lkðwt ykðíkwt òÞ Au. çkeòt ðÄkhu
Mkkhkt Þtºkku Lkef¤ðkÚke {kºk Ëþ s ð»ko Ãknu÷ktLkkt Þtºkku sqLkk
÷kuZk íkhefu íkhík s ðu[e Lkk¾ðkt Ãkzu Au. ykÃkýk ÃkqðoòuLke
137
SðLk SððkLke f¤k
268
SðLk SððkLke f¤k
Ëhuf Ãk¤u ík{khe MkL{w¾ ykðe Q¼e hnu Au.
íkf {kxu hkn òuíkk Lkrn, ík{khe íkf ík{u s WíÃkLLk
fhku. fkuE Ãký «ÞíLk fhðk ÷kÞf çkkçkík ÃkrhÃkqýo fhðkLku
Ëhuf {kýMku íkf {u¤ððe òuEyu. íku «{kýu ík{u Ãký {u¤ðku.
MkkuLkk suðe íkfku Ãký MkwMík {kýMkkuLku WÃkÞkuøke Úkíke LkÚke, íÞkhu
WãkuøkeLku MkkÄkhý{kt MkkÄkhý íkf MkkuLkkLke ÚkE Ãkzu Au.
{kLkðSðLk{kt y{wf yuðk MktÞkuøkku ykðu Au, suLkku ¾hu
ð¾íku ÷k¼ ÷uðk{kt ykðu íkku LkMkeçk ¾q÷e òÞ Au. òu íku MktÞkuøk
rðMkkhe Ëuðk{kt ykðu, íkku íku{Lkk SðLkLkku «ðkMk ûkwÿíkk yLku
Mktfx{kt ykðe yxfu Au. ßÞkhu MktÞkuøk ÷k¼sLkf nkuÞ íku ð¾íku
s ykÃkýu íkuLkku WÃkÞkuøk fhðku òuEyu, Lkrn íkku ykÃkýkt fk{
rLk»V¤ òÞ Au.
‘íkf çku ðkh {¤íke LkÚke, {kxu ßÞkhu íkfÚke Ëið yLkwfq¤
Ëu¾kíkwt nkuÞ yLku fíkoÔÞLke árüyu y{wf {køko Eü {k÷q{ Ãkzíkku
nkuÞ íku Mk{Þu íkuLkku WÃkÞkuøk fhku, çknkËwheÚke, ®n{ík MkkÚku Lk¬e
fhu÷k ÷ûÞ íkhV ykøk¤ ðÄku.’
269
{k¤k Lkt. 7
fkÞoûk{íkk yÃkLkkðku
{nuLkík yu {Lkw»ÞòríkLkku {nkLk rþûkf Au, ®sËøkeLkk
÷~fhLke íku ¼ÔÞ fðkÞík Au. yk fðkÞík ðøkh ßÞkhu SðLkLkk
ÞwØ{kt ykÃkýu Qíkhðwt Ãkzu Au, íÞkhu ykÃkýu økqt[ðkE sEyu
Aeyu. ÃkwMíkfku yLku rð[khku suðk Mkktfuríkf WÃkËuþfkuÚke íku
ykÃkýLku Ëqh hk¾e søkíkLkkt {nkLk rðãk÷Þku-{Lkw»Þku yLku
ðMíkwykuLke Mk{eÃk ykÃkýLku ykýu Au. yuf {LkLkku çkeò {Lk
WÃkh fkÞ{ ½Mkkhku ÷køkíkkt yÔÞkðnkrhf SðLkLke ¾zçk[ze
Äkhku ½MkkE òÞ Au yLku íkuÚke [krhºÞLku MkVkE {¤u Au. íku ðzu
ÄiÞo, ykøkún, ¾k{kuþ yLku WãkuøkLkwt rþûký {¤u Au. Ëhhkus
yLku Ëh f÷kfu sux÷ku çkLke þfu íkux÷ku ÞíLk yufºk fhðkLke
ykÃkýLku íkuÚke Vhs Ãkzu Au yLku íku ðzu ykÃkýu ÃkØrík yLku
ÄkuhýMkh fk{ þe¾eyu Aeyu. íkhík rLkýoÞ fhðkLke þÂõíkLke
nhnt{uþ sYh Ãkzâk fhu Au, íkuÚke fk{ fhðkLku íkiÞkh yuðkt
ÔÞkðnkrhf {kýMkku çkLku Au.
138
SðLk SððkLke f¤k
270
SðLk SððkLke f¤k
271
Mkk{økúeLku ÚkkøkzÚkeøkz fhe çkøkkzu Au. íku SðLk{kt {kuzku þwrØ{kt
ykðu Au yLku ÃkAe ÃkkuíkkLkk ¼ktøku÷k-íkqxu÷k yLku Sýo ÚkÞu÷k
fxfk Mkeðe ÷uðkLku «ÞíLk fhu Au, MkwtËh þõÞíkkðk¤k SðLkLkk
çkË÷k{kt yk ÂMÚkrík ÃkMktË fhðk ÷kÞf LkÚke.
‘n{ýkt s fhe Lkk¾wt Awt,’ ‘n{ýkt s ÚkE òô Awt’ yu{
fnuLkkh íkÚkk ‘òu yLku íkku’ Lke ðkík fhLkkh {kýMkkuÚke yk søkík
¼hÃkqh Au. ‘y{wf yz[ýku ðøkh rLkhkþksLkf rðûkuÃk s Lk
nkuík íkku y{u yk{ Úkkík, íku{ Úkkík yøkh Úkðk òuEíkk níkk’
yu{ íkuyku fnu Au. íkuyku Mk½¤k Víkun {kxu EåAk hk¾u Au, Ãký
ykuAe {nuLkíkÚke ðÄkhu Víkun {u¤ððk Äkhu Au. ËhufLku {kxu
‘yuf ®f{ík’ ½ýe ¼khu ÚkE Ãkzu Au. rLkMkhýeLkk MkkuLkuhe ðktfLke
íkuyku EåAk hk¾u Au, Ãký su {w~fu÷e¼Þko ÃkøkrÚkÞkt «Úk{
[zðkÚke s íku ðktfLku ÃknkU[e þfkÞ íku ÃkøkrÚkÞkt [zðkLke íkMËe
÷uðk íkuyku [kníkk LkÚke. rðsÞLke íkuyku ykþk hk¾u Au, Ãký
÷zíkÚke íkuyku ÃkkAk nXu Au. ßÞkt ykuAk{kt ykuAk rðûkuÃk,
rðÁØíkk nkuÞ íkuðkt rðsÞLkkt, ÷eMke yLku Mkwtðk¤e MkÃkkxeðk¤kt
MÚkkLk íku ¾ku¤u Au. su ½»koý Ãkkxk WÃkhLke xÙuLkLku yxfkðu Au,
yuÂLsLkLkk ðuøkLkk [kuÚkk ¼køkLku Lkfk{ku fhe Lkk¾u Au, [kuÚkk
¼køkLke þÂõíkLke rðÁØ fk{ fhu Au, íku s ½»koý xÙuLkLke
økrík{kxu ykð~Þf Au. ÃkkxkLku íku÷ ÷økkzeLku òu yu Mkt½»koý
½uh Lkrn ykððkLkwt fkhý çkíkkðíkkt ÷kuzo fuBÃkçku÷u ÃkkuíkkLkk
rÃkíkkLku ÷ÏÞwt níkwt fu, ‘VíkunLke fktE ykþk {khu hk¾ðe nkuÞ íkku
çkeò {kýMkku fhíkkt ðÄkhu áZ hnuðwt òuEyu. íkuyku ßÞkhu
rÚkÞuxh{kt nkuÞ íÞkhu {khu {khk WãkuøkLkk ykuhzk{kt hnuðwt
òuEyu. íkuyku ßÞkhu {kºk çknkh Vhíkk nkuÞ íÞkhu {khu þnuh{kt
hnuðwt òuEyu.’
yuf ÷wnkh Ãkkt[ zku÷hLke ®f{íkLkk Lk¤ çkLkkðu Au yLku
íku{ktÚke íku ËMk zku÷h {u¤ðu Au. çkeòu ÷wnkh íku s ÷ku¾tz{ktÚke
Aheyku çkLkkðu Au yLku íku{ktÚke 200 zku÷h {u¤ðu Au. Þktrºkf
rðãk òýLkkh íkux÷k s ÷ku¾tz{ktÚke MkkuÞku çkLkkðu Au yLku
6000 zku÷h {u¤ðu Au. ½rzÞk¤ çkLkkðLkkh íku{ktLke {kuxe
®M«økku-f{kLkku çkLkkðu Au yLku íku{ktÚke çku ÷k¾ zku÷h ÃkuËk fhu
Au yøkh íkku íkuLke ðk¤ suðe f{kLkku çkLkkðe 20 ÷k¾ zku÷h,
yøkh ÷ku¾tz sux÷k s MkkuLkkLke 60 økýe ®f{ík {u¤ðu Au.
SðLkYÃke Mkk{økúe su ykÃkýLku sL{Mk{Þu {¤u Au, íkuLkwt
Ãký yk{ s Au. íkuLkwt ykÃkýu fktEf fhðwt s òuEyu. ykÃkýu íku
VUfe ËE þfeyu Lkrn, fkhý fu MkwMíkeLkku þkÃk Ãký íkuLkk WÃkh
hnu Au. yuf ÞwðkLk ÃkkuíkkLke yk Mkk{økúe{ktÚke MkkIËÞo yLku
WÃkÞkurøkíkkLkk ÃkËkÚko çkLkkðu Au, íku Ãkkuíku ÃkkuíkkLke {øksþÂõíkLkku
WÃkÞkuøk fhu Au, çkeòu fkuE Ãký nuíkw ðøkh fk{ fhe ÃkkuíkkLke
139
SðLk SððkLke f¤k
272
SðLk SððkLke f¤k
273
fu¤ðýeLke ík{Lku EåAk Au? òu sYh Ãkzu íkku fku÷us{kt
òíku s çkku‹zøkLkwt ¾[o WíÃkLLk fhe þfþku? òuzkLku çkË÷u ík{khk
Ãkøk WÃkh [ªÚkhk suðe þuíkhtSLkk ffzk çkktÄe çkhV{kt çku {kE÷
MkwÄe [k÷eLku ík{khu òuEíke [kuÃkze WAeLke ÷uðk ík{u òuþku?
¾kuhkf ÷uðk sux÷k Ãký ÃkiMkk ík{khe ÃkkMku Lk nkuÞ yLku ík{khk
Ãkuxu Ãkkxk çkktÄeLku ¼q¾Lkwt Ëw:¾ ðuXe ÷uðk suðe ík{khe ÂMÚkrík
nkuÞ íkuðk ð¾íku ík{khk yÇÞkMk{kt {tzâk hnuðk sux÷wt çk¤
ík{khk{kt Au? [kh ðkøku QXe hkíku Íkufkt Lk ykðu íku {kxu Xtzku
xwðk÷ {kÚku ðªxk hkºkeLkk ËMk-yrøkÞkh ðkøÞk MkwÄe ík{u
yÇÞkMk fhþku? ík{khe ÃkkMku [kuÃkzeyku ¾heËðk sux÷k ÃkiMkk
Lk nkuÞ íÞkhu yu ÃkwMíkfku WAeLkkt ÷E íkuLke Lkf÷ ík{u fhe þfþku?
rðÕVh VkuMkuo fkÞËkLkk yuf yÇÞkMkeLku fhu÷e Mkq[Lkk Lke[u {wsçk
níke : yuf MkkÄwLke {kVf MkkËkE y™u MktÞ{Úke hnuðkLku yLku
½kuzkLke {kVf fk{ fhðkLku ík{khu rLkùÞ fhðku Ãkzþu. yçkúkn{
®÷fLkLke ÃkuXu, ík{u ¾heËe Lk þfku íkuðe [kuÃkze {u¤ððk {kxu
40 {kE÷ [k÷e Lkk¾ðk sux÷e rðãk WÃkh ík{Lku «erík Au?
yuLkku yÚko yu LkÚke fu ykðk ytrík{ WÃkkÞLke y{u ¼÷k{ý
fheyu Aeyu, Ãký yk íku{ s çkeò {nkLk ÃkwÁ»kkuyu ÷eÄu÷k
{køko rMkðkÞ çkeòu {køko ík{Lku Lk szu íkku, MktfxLke çkhkuçkh
Mkk{k ÚkðkLke ík{khk{kt þÂõík Au? rðãk {u¤ððkLkku çkkËþkne
fkZe Lkk¾ðk{kt ykðu íkku ÃkAe yuÂLsLk øk{u íkux÷wt Äw{kzk fkZíkwt
nþu y™u Ãkizkt Vhíkkt nþu íkkuÃký xÙuLk íÞkt ykøk¤Úke yuf #[
Ãký ¾Mkþu Lkrn.
«kó fhðkLkku nuíkw su{ Ÿ[ku yLku Wíf]ü íku{ fk{ {w~fu÷
nkuÞ Au. {nkLk ÞkuøÞíkkLke Ÿ[k{kt Ÿ[e ®f{ík Eïhu hk¾e
Au. {kýMku òu {kuxk{kt {kuxe Víkun {u¤ððe nkuÞ íkku íkuýu Ÿ[k{kt
Ÿ[wt {qÕÞ ykÃkðwt òuEyu. r¾íkkçkðk¤e ðtþÃkhtÃkhk, çkUfLkkt
¾kuxkt ¾kíkkYÃke ÃkqðoòuÚke {¤u÷ku øk{u íkux÷ku ÃkiMkku -yuÚke Víkun
{¤e þfu Lkrn. {kýMk ÚkkÞ íkku ÃkkuíkkLke òíkÚke s {kuxku ÚkkÞ
Au y™u Lkrn íkku çkeò fþkÚke LkÚke Úkíkku.
ÃkkuíkkLkk Ëuð¤Lke MkËTøkwý yLku «ríkckLke søkk hku{Lkkuyu
yuðe heíku økkuXðe níke fu Ãknu÷k{kt «ðuþ fÞko ðøkh çkeò{kt
Ëk¾÷ ÚkðkÞ Lkrn. ykøk¤ ðÄðkLkku yLkw¢{ MkËTøkwý, Ãkrh©{
yLku «ríkck yu «{kýu Au.
Víkun {u¤ððkÚke ËhufLku EåAk nkuÞ Ãký íkux÷wt s Ãkqhíkwt
LkÚke. {kºk EåAkÚke s su Víkun {¤u yuðe VíkunÚke fkuý Mktíkku»k
Ãkk{þu? òu ík{u çkhkçkh ®f{ík ykÃkþku íkku s ík{Lku su òuEþu
íku {¤þu. Víkun {kxu {nuLkík fhðkLku ík{u fux÷k ykíkwh Aku?
ík{u fux÷wt MknLk fhe þfku yu{ Aku? ík{u fux÷e ðkh MkwÄe hkn
òuE þfku yu{ Aku?
140
SðLk SððkLke f¤k
274
SðLk SððkLke f¤k
275
Lk Ëuíkk rVhMíkkLku ¾hçk[zk ykhMk{kt ík{u Wíkkhe þfþku?
MkkrníÞ{kt ík{khu Wíf]ü Úkðwt Au? ík{khk ÷u¾ {kxu Ãkwg{kt
Ãkwg rð[kh yLku {nkLk ykí{¼kuøk ð»kkuoLkkt ð»kkuo MkwÄe ykÃÞk
ÃkAe, íku ÷u¾ ÷uðk WÃkfkh MkkÚku Lkk Ãkkzðk{kt ykðþu yuðk
¼ÞÚke ík{Lku rLkhkþk Lkrn ÚkkÞ? fËh ÃkkBÞk ðøkh y«rMkrØ{kt
{hý Ãkk{ðkLke ík{khe {hS Au? þuõMkrÃkÞhLkkt suðkt Lkkxf
ík{u ÷¾ku Ãký fËh {kxu 200 ð»ko MkwÄe hkn òuðkLke yLku
ík{khk {nkLk{kt {nkLk Mk{fk÷eLkLkwt yuf Ãký MkkÁt ð[Lk
Mkkt¼éÞk rMkðkÞ ík{u {hðkLku ¾wþe Úkþku? «rMkrØ {u¤ððk
{kxu økuxuyu ¾[uo÷wt {qÕÞ ík{u ¾[eo þfþku? íku fnuíkku fu, {khe
Ëhuf {~fheLkwt yuf MkkuLkkLke Úku÷e sux÷wt ¾[o ÷køÞwt Au. {khk
ÃkkuíkkLkk Ãkkt[ ÷k¾, {Lku su Ëku÷ík ðkhMkk{kt {¤e níke y™u
Ãk[kMk ð»ko MkwÄeLke {khk ÷u¾kuÚke {¤u÷e {khe {kuxe ykðf yu
MkðoLkku WÃkÞkuøk nwt su òýwt Awt íku þe¾ðk{kt fhðk{kt ykÔÞku Au.
su søkík ík{u òuE þfíkk LkÚke íku søkík{kt ‘ÃkuhuzkEÍ ÷kuMx’
h[e Wíkhkðe ÃkAe su s{kLkk{kt ÷tzLkLkku yuf rðîkLk rððu[f
yu{ fnu fu, yuf ytÄ rþûkfu ‘{Lkw»ÞLke yÄkuøkrík’ rð»ku yu
ftxk¤k ¼hu÷wt fkÔÞ ÷ÏÞwt Au y™u ÷tçkkE rMkðkÞ íkuLkk{kt çkeS
ftE s ÷kÞfkík LkÚke, íku s{kLkk{kt ÃktËh ÃkkIz {kxu íku ðu[e
þfþku? MkkrníÞ{kt y{h ÚkE økÞu÷wt ‘rÃkrÕøkúkBMk «kuøkúuMk’ suðwt
hMíkku yu yuf fÕÃkLkk{kºk Au yLku fhku hMíkku íkku {øksLku Vkze
Lkk¾u íkuðk fktxkÚke ¼hu÷ku yLku rLkhkþkykuÚke Úkfðe Lkk¾u íkuðku
Au yuðwt yLkw¼ðÚke þe¾ðkLke ík{khe {hS Au?
÷xfkðu÷e ík÷ðkhkuLke íkeýe Äkh Lke[u ík{khk ¾¼k
W½kzk hk¾e, Q¼k hne, ¾¼k Ÿ[k-Lke[k fhðkLke ík{khe
¾kuz MkwÄkhðkLke ík{khk{kt þÂõík Au? ÷kufkuLkku ríkhMfkh yLku
Mkzu÷kt xk{uxktLkku {kh MknLk fhe ík{u þktík yLku ÂMÚkh Q¼k
hne þfþku? su ð¾íku ík{khk Ëhuf ðkõÞ {kxu WÃknkMk yLku
ríkhMfkh Úkíkkt nkuÞ íku ð¾íku ÂMÚkh Ãkøku Q¼k hnuðkLke ík{khk{kt
þÂõík Au ? søkíkLkk Ãknu÷e ÃktÂõíkLkk øk]nMÚk íkhVÚke þkçkkþe
Lk {¤u íÞkt MkwÄe ík{u ík{khe søkk WÃkh Q¼k hne þfþku?
ÃkkuíkkLkk Ãknu÷k «ÞíLkku{kt rLk»V¤íkk {¤ðk Aíkkt ík{u ík{khk
«ÞíLkLku ð¤øke hnuþku? þtfkþe÷ yLku ðnu{e íkhVLkku ríkhMfkh
yLku Ä{o {kxu Sð ykÃkLkkhLke ðuËLkkykuLke ðå[u hne, ¢kEMx
yLku íkuLkk Ãkh økwòhðk{kt ykðu÷ku sw÷{, yu rð»ku ík{u WÃkËuþ
ykÃke þfþku?
ík{khk ykí{kLke ykøk¤ íkhe ykðíke ¼kðLkkykuÚke
h¾uLku ík{u Úkkuzk Ãký ¾Mkku, íku {kxu yk fk{Lkku çkË÷ku ÷uðk ík{u
Lkk Ãkkze þfþku? {æÞhkrºkyu QXe ík{u nÚkkuzku yLku htÄku
Ãkfzþku? ík{khk MðÃLk{kt ðkhtðkh hò Úkíkk ík{Lku Ÿ½ðk Ãký
141
SðLk SððkLke f¤k
276
SðLk SððkLke f¤k
277
Lkh{ Ãkze økE nkuÞ yLku ík{khe †e Ãký ík{khe Mkk{u ÚkE økE
nkuÞ, íÞkhu ík{khk fBÃkkWLzLkkt ÃkkrxÞkt, ík{khk ½hLkku
MkhMkk{kLk, ¼kUÞ ÃkhLkkt ÃkkrxÞkt yLku fkuXkhLke Aks÷eyku
çkk¤e Ëku y™u Ãkkur÷rMkLkk suðwt ELku{÷ íkiÞkh fhku. yuðku fkuE
Ãký fk{{kt ík{khku rLkùÞ çk¤ðkLk Au? ík{u fu˾kLkk{kt Ãkwhkyku
íkku økur÷÷eykuLke ÃkuXu fu˾kLkkLkk Ãkhk¤Úke ík{u «Þkuøk fhe
þfþku?
Võík yuf s {íkLkk ðÄw {íkÚke 1840Lke Mkk÷{kt
{kMkk[wMkuxTMkLkk økðLkoh [qtxe fkZðk {kxu {kfoMk {kuhxLkLke
{kVf hks«fhý{kt Mkku¤ Mkku¤ ðkh W{uËðkh ÚkðkLku {kxu ík{u
ykøkún çkíkkðe þfþku? yuf f{LkMkeçk òríkLkk WØkh fhLkkh
íkhefu rðr÷Þ{ ÷kuÞz økurhMkLkLke ÃktÂõík{kt çkuMkðk MkkÁ ð»koLkkt
ð»kkuo MkwÄeLke fLkzøkík ík{u MknLk fhe þfþku? MkkÞhMk zçkÕÞw
VeÕzLke {kVf Mkkhku ÃkiMkku ÃkuËk fÞko ÃkAe ðes¤eLkk íkkhÚke çku
¾tz òuzðkLkk Ëu¾eíke heíku rLk»V¤ sýkíkk «ÞíLk {kxu, {nkLk
Ãkrh©{ku ÃkAe, ÷kÞfe MkkÚku {u¤ðu÷ku VwhMkËLkku ð¾ík Ãký ík{u
økk¤e þfþku? ð»kkuo MkwÄe ykþkhrník ðiíkhkt fhe þfþku? yuf
íkhVÚke ík{khe Ëku÷ík ík{u òu¾{{kt {qfe þfþku? ðiíkhkt y™u
ykøkúnÚke rðsÞ {¤u Au, feŠíkLke ík]»ýk hk¾ðkÚke s {kºk
feŠík {¤íke LkÚke.
ÃkwMíkf ÷¾ðkLkku ík{khku WíMkkn fu˾kLkkLkk çkkhýk{kt, Mkr¤Þk
yLku fu˾kLkkLke ÷ktçke hkºkeykuÚke Lkh{ Lkrn Ãkzu? ík{khkt Ëw:¾
ík{u frðíkk îkhk huze yøkh y«rík{ òpLk røkÂÕÃkLkLke ðkíkko
÷¾e ykLktË {kLke þfku yu {kxu ík{u Ëw:¾ MknLk fhe þfþku?
rËðMkLke ËMk y{h ÃktÂõíkyku ÷¾e þfku íkux÷wt Ãkqhíkwt ÄiÞo yLku
ykøkún ík{khk{kt Au? yuf økqt[ðý ¼hu÷e økýíkhe {kxu ykEÍuf
LÞqxLku ½ýkt ð»ko økkéÞkt ÃkAe íkuLkk fqíkhk zkÞ{Lzu íkuLku ÷økíkk
fkøk¤ çkøkkze Vkze LkkÏÞk, yk{ Aíkkt íku{Lku Vhe økkuXððkLkku
ykøkún ík{u hk¾e þfþku? fk÷koE÷u £uL[ huðkuÕÞwþLkLkku nMík÷u¾
yuf r{ºkLku òuðk ykÃÞku níkku, r{ºkLkk Lkkufhu çkuËhfkheÚke Ëuðíkk
Mk¤økkððk{kt íkuLkku WÃkÞkuøk fhe ËeÄku. fk÷koE÷ þktríkÚke Vhe
íku ÷¾ðk çkuXku yLku Vhe íkuýu íku ÷¾e fkZâku. ykðe ®n{ík
ík{khk{kt Au?
ík{khu MkirLkf Úkðwt Au? çkhkçkh íkiÞkhe fÞko ÃkAe ík{khe
rLk{ýwf Úkðk {kxu, LkuÃkkur÷ÞLkLke {kVík ík{u Mkkík ð»ko MkwÄe
hkn òuE þfþku? VhrsÞkík VwhMkËLkku Mk½¤ku ð¾ík ykøk¤Lkk
yufkøkú yÇÞkMk {kxu ík{u økk¤þku? ík{khe Sík ÚkkÞ íku fhíkkt
nkh ðÄkhu ðkh ÚkkÞ yuðe ÂMÚkrík{kt ðku®þøxLkLke {kVf
[krhºÞLkk çk¤Úke ík{u Sík {u¤ðe þfþku?
ðkhtðkh rðLkkþLke ÂMÚkríkyku ykððk Aíkkt, ík{khe þk¾
142
SðLk SððkLke f¤k
278
SðLk SððkLke f¤k
279
Ãkk{þu íku ík{u òýku Aku.
Ãký suýu Víkun {u¤ððe nkuÞ íkuýu íkuLke ®f{ík ykÃkðe
òuEyu. Mkw¾ðk¤e VíkunLke íkuýu ykþk hk¾ðe Lkrn. su fk{Lku
ÃkkuíkkLkk SðLkLkk yuf ¼køk íkhefu {kýMk økýu, íku fk{Lku íkuýu
ÃkkuíkkLkwt ÓËÞ yLku ykí{k yÃkoý fhðkt òuEyu. su rLkùÞ{kt
ÃkhksÞ Lkk{ LkÚke, su{kt ¼q¾ yøkh WÃknkMkLke Ëhfkh LkÚke.
su MktfxLku ÷kík {khu Au, íktøke yLku Ëw:¾Lku su nMke fkZu Au íkuðku
rLkùÞ íkuLkk{kt nkuðku òuEyu.
su {kýMkkuyu ÃkkuíkkLkku hkux÷ku {u¤ððk {kxu ÃkkuíkkLke ÷zík
[÷kðe Au, suykuyu yÔÞðÂMÚkík ËwrLkÞkLku Ÿ[k{kt Ÿ[k
MkwÄkhkLkk «fkþ{kt ykýe Au, íkuyku {kºk ¼køÞþk¤e LknkuíkkçkLkkíkLkkt ÷qøkzkt ÃknuhLkkhkt, ðkhMkkðk¤k yLku MkwMík Lknkuíkk,
Ãký Mktfx y™u íktøkeLku ðuXLkkhk íkÚkk [ªÚkhunk÷ ð† yLku
«{krýfíkkðk¤e økheçkeÚke þh{kÞ íkuðk Lknkuíkk. íkuyku yuðk
{kýMk níkk fu, íkuyku su{ [zíkk íku{ íku{Lkkt {Lk çknku¤kt Úkíkkt
y™u íkuyku çkeòykuLku ðÄkhu Wå[ søkk WÃkh ÷E síkkt íkuÚke
Mktfwr[ík SðLkLkkt îkh Ãknku¤kt yLku Ãknku¤kt W½kzíkk.
yuf W¥k{ fkÞoLke íkwt ÞkusLkk fhe þfu yLku «ÞíLk{kt
íkkhku ykí{k yÃkoý fhðku Ãkzu Aíkkt Víkun {¤u íÞkt MkwÄe íkwt Ze÷ku
Lk Ãkzu, íkku øk{u íkuðe {w~fu÷eyku ykððk Aíkkt íkkhku Mk{Þ
ykðe Mkk{økúeÚke ík{kÁt þkherhf íku{ s {kLkrMkf
çktÄkhý h[kÞwt nþu íkku ík{u Víkun Ãkk{þku, íku{ Lkrn nkuÞ íkku
ík{khkt Mk½¤kt {nkLk fkÞo{kt ðuøk ykÃkLkkh íku yuf y{qÕÞ
çk¤ Au yu ðkík íkuyku ¼q÷e òÞ Au.
SLk Ãkkp÷ hexh, su økheçkeLku ÷eÄu ½ýkt Ëw:¾ MknLk
fhíkku, íku fnuíkku fu íkuLku Ãk]Úðe yLku Mðøko çkÄwt {¤u íkkuÃký íku
ÃkiMkkËkh ÚkðkLkwt ÃkMktË fhþu Lkrn.
Ëhuf ð»kuo ÞwðkLkkuLkwt {kuxwt ÷~fh VíkunLke ÷zkE{kt fk[k
Lkðk rMkÃkkE íkhefu Qíkhu Au? íku{ktLkk ½ýk økk{zkLkk ÞwðkLkku
nkuÞ Au. íkuykuLkkt xku¤uxku¤kt Víkun {kxu þnuhku{kt ykðu Au. Ãkhtíkw
ÞwðkLk {kýMkku ! Víkun {kxu ík{u þwt yÃkoý fhðk íkiÞkh Aku?
19 {e MkËeLkkt {kuxkt þnuhku ßÞkt {kýMkkuLkk ðk¤ 30 ð»koLke
Ÿ{hu Äku¤k ÚkE 40 ð»koLke ðÞu íkuyku ½zÃkýÚke {hý Ãkk{u Au,
ßÞkt ®sËøkeLke þhík yuðe fxkufxeLke ÚkE nkuÞ Au fu þhík
ËkuzLkkhk ÃkkuíkkLke ykøk¤Lkk {kýMkkuLke ÃkøkLke yuzeyku WÃkh
ykðe òÞ Au yLku ßÞkt ÃkkuíkkLkk òuzkLke Ëkuheyku çkktÄðk su
Q¼k hnu Au íkuLke f{çkge ÚkE hnu Au, íÞkt VíkunkuLkku yÚko þku
ÚkkÞ Au íku ík{u òýku Aku? Ëh Mkku {kýMkku{ktÚke {kºk çku yøkh
ºký fkÞ{ Víkun {u¤ðe þfu Au. suykuyu «ÞkMk {qfe ËeÄku Au
íkuðk çkeò Mkðo {kuzk-ðnu÷k rLk»V¤ sþu yLku økheçke{kt {hý
143
SðLk SððkLke f¤k
280
SðLk SððkLke f¤k
ykðþu.
Mkk[k ykí{kðk¤k {Lkw»Þ ! ykøk¤ ðÄ, yLku íkkhk
fkÞo{kt Víkun {¤þu, íkwt íkkhkt ÷ûÞLku ÃknkU[eþ s.
[kÕMko {uf
Ëw:¾ ðøkh Mkw¾ LkÚke. ftxf ðøkh íkg LkÚke. ¾xkþ ðøkh
feŠík y™u Mktfx ðøkh {wøkx LkÚke.
ÃkuLk
‘Ëuðku Ëhuf [es Ëhuf sýLku ðksçke ®f{íku ðu[u Au.’
yu{MkoLk
‘çkhkuçkh htøk Ëuðk{kt MkðoMð SðLk ¾Ãke òÞ Au. yk
fk{ MkMíkwt yøkh ðøkh ®f{íku ÚkE þfu Lkrn.’
hÂMfLk
‘«khçÄ suðwt fktE LkÚke. rð[kh yLku VíkunLke ðå[u Eïh
yuf÷ku s Ë÷k÷ Au.’
çkwÕðh
‘ykÃkýu su fheyu íku s ykÃkýwt Au. Ëhuf Mkkhe [es
fwËhíku ÃkÚÚkh suðe Mk¾ík {wêe{kt {qfu÷e Au.’
‘nÚkkuzk ðzu y™u nkÚkÚke Ëhuf f¤k Q¼e ÚkkÞ Au.’
‘Mðk©Þ hk¾ðku, ÃkkuíkkLkk MkkÄLk WÃkhÚke s ÃkkuíkkLkku
rLk¼kð fhðku, yu ÷û{eLkk ¾ku¤k{kt h{ðk suðwt Au.’
281
£Ufr÷Lk
‘su {kýMk fËe fk{{kt òuzkþu Lkrn íkuLku Eïh {ËË
fhþu Lkrn.’
MkkuVkurf÷Mk
‘su fktE ík{u Mkkhe heíku fhe þfku íku fhðk{kt y™u ík{u su
fhku íku feŠíkLkk rð[kh ðøkh Mkkhe heíku fhðk{kt VíkunLke [kðe
hnu÷e Au.’
÷kpøkVu÷ku
‘MÃkü yLku rLkùÞkí{f nuíkw rMkðkÞ VíkunLkku fkuE {køko
LkÚke, [krhºÞ, rþüíkk, ÃkËðe yøkh fkuE Ãký ðMíkwLke «kró{kt
nuíkw hnu÷ku nkuÞ Au.’
xe. xe. {tøkh
‘{kLkðòrík VíkunLke Ãkqò fhu Au, Ãký su MkkÄLkÚke Víkun
{¤u Au íkuLkku íku {kxu hkíkËnkzku fux÷ku Wòøkhku, fux÷ku Ãkrh©{
ðuXðku Ãkzu Au ! ð»ko ÃkAe ð»ko [kÕÞkt òÞ Au Aíkkt Víkun Ëqh Lku
Ëqh síke nkuÞ Au yuLkku Úkkuzku s rð[kh fhu Au. ð¤e Ãkrhýk{
rðsÞ{kt Lk ykðu íkku Ãkrh©{Lke fktE ®f{ík økýkíke LkÚke.’
yu[. yu{. VeÕz
çkwÕðhLkk ‘fuLku{ r[r÷ø÷e’{kt r{Mk rMkrçk÷ çkk¤fLkk
Mkk{wt òuE fnu Au fu, ‘fuðku Ëiðe, þkuf{Þ [nuhku?’
144
SðLk SððkLke f¤k
282
SðLk SððkLke f¤k
283
MðÃLkíkhtøk LkÚke, Ãký íkuyku MkíÞLkk Ÿzký{ktÚke WËT¼ð ÃkkBÞk
Au yLku ykøkúnÃkqðof Ãkrh©{ WÃkh Ãkrh©{ fÞkoÚke s MkÃkkxe
WÃkh íku ykðe þõÞk Au , {kEf÷ yu L su ÷ ku y u Ãkku í kkLke
fÕÃkLkkykuLku WãkuøkÚke rLkíÞíkk ykÃke Lk nkuík, íkku hkºkeLkk
íkhtøkLke {kVf íku Lkü ÚkE òík. Wíf]üíkk MktÃkkËLk fhðk yuf
s {køko Au yLku íku Mk¾ík Ãkrh©{Lkku Au.
{nkLk ÃkwÁ»kkuLkkt Mkqºkku WÃkhÚke íku{Lkkt [krhºÞ y™u íku{Lku
{¤u÷e VíkunLkwt hnMÞ ðkhtðkh sýkE ykðu Au.
ntçkkuÕx søkíkLkk {nkLk Wãkuøke{kt Wãkuøke ÃkwÁ»kku{ktLkku
yuf níkku. ºkeMk ð»ko MkwÄe WLkk¤k{kt Mkðkhu íku [kh ðkøku QXíkku.
íku fnuíkku fu ¾kuhkf yLku Ÿ½ sux÷kt sYhLkkt Au, íkux÷ku s Wãkuøk
Ãký sYhLkku Au. Mkh ðkuÕxh Mfkux yuf yËT¼wík fk{ fhLkkh
níkku. Ëh ð»koLkkt 12 ÃkwMíkf yu «{kýu íkuýu ‘ðuðŠ÷’ Lkð÷fÚkkyku
÷¾e níke. ÃkkuíkkLke yk¾e Wãkuøke ®sËøke{kt íkuýu ÷¾u÷kt
ÃkwMíkfkuLke Mkhuhkþ Ëh çku {rnLkkLkk yufLke ykðe níke.
ytík:fhýÚke fk{ fhLkkh fux÷wt fhe þfu íkuLkwt yksLkk ÞwðkLkkuLku
yk fuðwt MkwtËh WËknhý Au!
fk{ fhku yøkh ¼q¾u {hku, yu fwËhíkLkwt Mkqºk Au.
ykfkþ{ktLkk íkkhk yLku Ãk]ÚðeLkkt ZuVkt, çktLku WÃkh íku Mk{kLk heíku
÷¾kÞu÷wt Au. fk{ Lkrn fhku íkku {LkÚke, LkeríkÚke yLku þhehÚke
ÃkkËheyu fÌkwt fu, çknuLk rMkrçk÷ ! {U Xef fÌkwt, Ãký çkk¤fu
®n{ík Äkhý fhðkLke sYh Au. òu íkuLku ÃkkAk Ëuð¼qr{{kt sðwt
nkuÞ íkku ¼÷k ytík:fhý MkkÚku {íÞo÷kuf{kt ÃkkuíkkLkku {køko íkuýu
fhðku òuEyu.
sqs sqs fk{ fhðk{kt Ãký yk s rMkØktík WÃkÞkuøkk{kt
ykðu Au.
rn{uxMk îkhk QzðkLke {nuLkík{ktÚke ÃkkuíkkLke {Ä{k¾kuLku
çk[kððk yuf sqLkk økúefu rð[kh fÞkuo níkku. íkuýu íku{Lke Ãkkt¾ku
fkíkhe Lkk¾e yLku fk{ fhðk {kxu ½h ykøk¤ Vq÷ yufXkt fhe
{qõÞkt, Ãký íkuyku {Äw çkLkkðe þfe Lkrn.
yuf ½ýe s MkwtËh íkMkðeh íkhV yktøk¤e fhe yuf
WíMkkne ÞwðkLk f÷krðË çkkuÕÞku fu, yk heíku {khe fÕÃkLkk r[ºk{kt
hsq fhe þfwt íkku? WMíkkËu økwMMkk{kt fÌkwt fu r[ºk{ktÚke fÕÃkLkk
hsq fhðkLkk fk{ {kxu, ík{khe fÕÃkLkk{kt su Au íku r[ºk{kt
ykýðk {kxu 10,000 ðkh ÃkªAe Vuhðþku íÞkhu ík{u íku þe¾e
þfþku.
ðkuxMko fnu Au fu, r{ÕxLku ÃkkuíkkLke fÕÃkLkkÚke y{wf Ëu¾kðku
hsq fÞko Au íku íkuLke ¼khu, Ãkqhe {nuLkíkÚke s ÚkE þfu. LÞqxLk
ÃkkuíkkLke {kLkrMkf þÂõíkÚke fwËhíkLkk hnMÞLku ÃknkU[e þfu, Ãký
íkuLke «rík¼k íku fk{ {nuLkík ðøkh fhe þfu Lkrn. çkufLkLkk økútÚk
145
SðLk SððkLke f¤k
284
SðLk SððkLke f¤k
285
ík{khe ®sËøkeLkk ÄtÄk yøkh Wãkuøk{ktÚke ík{u fux÷k
ÃkiMkk ÃkuËk fhþku, íkux÷k yuf s fkhýÚke ík{khku ÄtÄku ík{u ÃkMktË
fhíkk Lkrn. y{wf ÄtÄk SðLkrLkðkon fhðk {kxu s Au, yu{
økýðwt yu íkku íku ÄtÄkLke n÷fe ®f{ík yktfðk suðwt Au. Eïhu
ykÃkýLku hkux÷e íkiÞkh çkLkkðeLku s ykÃke nkuík, ykÃkýLku íkuýu
nt{uþkt yuf MkwtËh çkøke[k{kt s hkÏÞk nkuík, Ãký ßÞkhu íkuýu
{Lkw»ÞLku WíÃkLLk fÞkuo, íÞkhu {kºk Ãkkþðe EåAkyku yLku ykðuþ
ík]ó fhðk fhíkkt ðÄkhu ¼ÔÞ yLku Wíf]ü nuíkw íkuýu hkÏÞku níkku.
{kýMk{kt yuðe rËÔÞíkk hnu÷e níke fu çkøke[kLkk ði¼ðÚke íku
fËe rðfkMk Ãkk{u Lkrn. su þkÃkÚke yuLku yk çkøke[k{ktÚke nktfe
fkZðk{kt ykÔÞku yLku ÃkkuíkkLkk ÃkhMkuðkÚke ÃkkuíkkLkku hkux÷ku ÃkuËk
fhðk nt{uþLku {kxu íkuLkk WÃkh Vhs Lkk¾ðk{kt ykðe, íku þkÃk{kt
Ãký y{qÕÞ ykþeðkoË hnu÷ku níkku. ykÃkýwt Ÿ[k{kt Ÿ[wt Mkw¾
yLku ðÄkhu{kt ðÄkhu fÕÞký ¼khu{kt ¼khu {w~fu÷eyku Lke[u
«¼wyu Mktíkkzâwt níkwt yLku rLkðkon {kxu fkurþþ fhðe yu þhíku s
íku {¤e þfu yuðe íkuýu þhík hk¾e níke, yu{kt Ãký fktEf {n¥ð
hnu÷wt Au. ykÃkýk{kt su LkÚke íku{kt s ykÃkýe «kuíMkknf þÂõík
nkuÞ Au. ík{khk ÄtÄkÚke ík{u Ÿ[k Aku, yuðe ÷køkýe hk¾íkk
Lkrn. Mk½¤k ðksçke ÄtÄk MkL{kLkÃkkºk Au.
su ÞwðkLk ÃkwÁ»k yøkh †e þkherhf {nuLkíkLku n÷feøkýu
¼q¾u {hku. fwËhíkLkku yuf fXý fkÞËku Au fu, ðÃkhkíkwt LkÚke íku
Lkkþ Ãkk{u Au, {hý Ãkk{u Au. fktE fk{ Lkrn íkku çkË÷ku Ãký
fktE Lkrn yu íkuLkwt Mkqºk Au. ykÃkýu ÃkkuíkkLke hkS¾wþeÚke MkwMík
hneyu, «{kËe hneyu, íkku sYh ykÃkýu ®n{ík yLku þÂõík
rðLkkLkk hneþwt.
ykÃkýk «ÞíLkÚke, ykÃkýwt - ykÃkýk SðLkLkwt yuftËh
{kÃk ÚkkÞ Au. ykÃkýu su þhík Ëkuzeyu Aeyu, íku{kt íkuLkku çkË÷ku
hnu÷ku Au, íkuLkk V¤{kt fu ELkk{{kt hnu÷ku LkÚke.
òpLk MkuçkkMxeyLk çkk{u fÌkwt Au fu, {khk{kt su çkwrØþÂõík
Au íku {U Mk¾ík WãkuøkkuÚke {u¤ðe Au yLku suðe heíku {Lku Víkun
{¤e Au íkuðe s heíku íkux÷e s Mk¾ík {nuLkík fhLkkhLku {khe
ÃkuXu s Víkun {¤þu.
fkLkuor÷ÞMk ðuLzhrçkÕxLku yuf r{ºku ÃkqAâwt fu, ðuÃkkhÄtÄk{kt
VíkunLkwt hnMÞ þwt Au? ðnkýkuLkk yk {kr÷fu sðkçk ËeÄku fu,
hnMÞ! yu{kt fktE Ãký hnMÞ LkÚke. {khu su fhðkLkwt Au, íku
ík{khk fk{ WÃkh [ze çkuMkeLku ykøk¤ ðÄðkLkwt Au. ðuLzhrçkÕxLke
ÃkØrík ík{u økúný fhðk {køkíkk nku íkku ík{khk ÄtÄkLkwt ík{u ¿kkLk
{u¤ðku. íkuLkk WÃkh ÷ûk ykÃkku y™u ÄtÄkLkk òu¾{{ktÚke ík{khe
r{÷fík, ík{khe Ëku÷ík {wõík hnu íkux÷u Ëhßsu ík{u ík{khk ¾[o
WÃkh ytfwþ hk¾ku.
146
SðLk SððkLke f¤k
286
SðLk SððkLke f¤k
287
rnMkkçk{kt LkÚke. ¼økík {kýMkLkwt çkk÷kuãkLk yLku Ëhuf Mk]rü
ðMíkw Lkrn Ëu¾kíke ËwrLkÞkLkku ÃkËkÚkoÃkkX Au. ÃkkuíkkLke ¼ÔÞ Mk]rüLkku
MktÃkqýo Lk{qLkku ¾e÷ððk {kxu fwËhík MkUfzku MkkÄLkkuLkku yk©Þ ÷u
Au. yk{ fhðk MkkÁ ÃkkuíkkLkku hkux÷ku {u¤ððkLke ÷zík {kxu
fwËhíku {Lkw»ÞLku ÷÷[kððku òuEyu. fktE Ãký {u¤ððkLke fkurþþ
ðzu {Lkw»ÞLkku rðfkMk ÚkkÞ Au, íku çkkçkík yuf ûký¼h Ãký fwËhík
{Lkw»ÞLku ¼q÷e sðk Ëuíke LkÚke.
su fktE ËqhÚke MkwtËh Ëu¾kÞ Au yLku su {u¤ððk {kxu ykÃkýu
½ýe ð¾ík {nuLkík fheyu Aeyu, íku WÃkh ykÃkýu ykÃkýku nkÚk
{qfeyu Aeyu fu íkhík s fwËhík íkuLkk fhíkkt Ãký ðÄkhu ykf»kof
[es ykÃkýe ykøk¤ hsq fhe íkuLkku {kun Wíkkhe Lkk¾u Au. çkk¤f
su h{fzwt {qfe Ëu Lkrn íku ßÞkhu Lkkhtøke swyu Au, íÞkhu íku íkhík
{qfe Ëu Au. yk s heíku yuf [es {u¤ððk {kxu çkeSLkku ykÃkýu
íÞkøk fheyu Aeyu, Ãký íku [es {u¤ððk{kt ¾e÷u÷k yLku ðÄu÷k
çk¤ MkkÚku ykÃkýu fkurþþ fheyu Aeyu.
fwËhíku {kýMkLku yk Lkrn xfe þfu íkuðe Mk{íkku÷ ÂMÚkrík{kt
yu{ ÄkheLku {qõÞku Au fu h¾uLku su [es {u¤ððkLku íkuýu Mk¾ík
{nuLkík fhe níke, íku {¤ðkLkk Mktíkku»kLku ÷eÄu Lkðe Lkðe [eòu
{u¤ððkLke íkuðe ykfktûkk síke hnu. fktE Ãký {u¤ððkLku {åÞk
hnuðwt íku {Lkw»ÞòríkLkku fMkhíkLkku y¾kzku Au. su fktE {u¤ððkLku
Au, íkuLkk{kt nt{uþkt fktE Ëku»k nkuÞ Au, yuðwt ¾kíkheÚke {kLkòu.
økw÷k{økeheLke «Úkk [k÷w ÚkE íÞkt þkherhf {nuLkíkLku fËe n÷fe
økýðk{kt ykðíke Lkrn.
yuBÃkhh MkuðuhMk {hðk Ãkzâku yLku íkuLkk rMkÃkkEyku íkuLke
ykswçkksw yufXk ÚkE økÞk íÞkhu ‘ykÃkýu {nuLkík fhðe òuEyu’
yu íkuLkk AuÕ÷k{kt AuÕ÷k þçËku níkk. ‘{nuLkík íÞkt Víkun’ yu
{nkLk hku{Lk Mkqºk níkwt yLku hku{u søkík WÃkh rðsÞ {u¤ÔÞku,
íkuLkwt hnMÞ Ãký íku s níkwt. rðsÞ {u¤ðeLku ÃkkAk ykðu÷k MkhËkhku
n¤ ÷ELku fk{ fhíkk. ¾uíkeLkwt íku ð¾íku MkL{kLk níkwt yLku yuf
hku{LkLku {nkLk ¾uzqík fnuðku íku Ÿ[k{kt Ÿ[wt {kLk¼hu÷wt økýkíkwt.
ßÞkhu hku{Lk ÷kufku{kt Wãkuøk yu {wÏÞ çkkçkík níke, íÞkhu íkuyku
yuf {nkLk «ò níkk, Ãký ßÞkhu íkuýu ÃkiMkk yLku økw÷k{ku WÃkh
Sík {u¤ðe íÞkhu íkuLkk þnuheykuLku {nuLkík fhðkLke sYh Ãkze
Lkrn yLku íÞkhÚke s íkuLke feŠík Íkt¾e Ãkzðk ÷køke. MkwMíkeÚke
WíÃkLLk Úkíkk Ëwhk[kh yLku çkøkkzÚke yk {økYh þnuhLku
EríknkMk{kt n÷fwt Lkk{ {éÞwt.
fwËhík ÃkiMkk yøkh feŠík {kxu EåAk hk¾íke LkÚke,
{hËkLkøke {kxu EåAk hk¾u Au, yuf ¾hk {ËË {kxu íku øk{u íku
®f{ík Ãký ykÃkþu, ykðku {kýMk WíÃkLLk Úkðk {kxu yøkh íkuLkwt
yÂMíkíð þõÞ çkLkkððk {kxu s{kLkkLkk s{kLkk íku L kk
147
SðLk SððkLke f¤k
288
SðLk SððkLke f¤k
289
xkéÞk fÞkoLkku Úkkf Ãký ykuAku LkÚke nkuíkku. yk¤Mkw ÚkðkLke Ãký
yuf f¤k nkuÞ Au.
yu f¤k þrLk-hrð fu su rËðMku {Lk hò ¼kuøkðu íÞkhu
{kýe þfku.
hkus hò nkuÞ íkku íku yçk¾u Ãkzu íku{, õÞkhuÞ hò Lk
nkuÞ íkku SðLk yLku Þtºk{kt fþku Vuh Lk hnu.
ÞtºkkuLku Ãký ykhk{ ykÃkðku Ãkzu Au, íÞkhu s yu MkkÁt
Ãkrhýk{ ykÃke þfu.
¾qçk fk{ fÞko ÃkAe fþwt Lk fhðkLkku yuf ÷e÷kA{ «Ëuþ
Au.
yk ÷e÷kA{ økk÷e[k Ãkh {kýMkLku yk¤kuxíkkt ykðzðwt
òuEyu.
rð[kh yLku fÕÃkLkkLkkt Qzíkkt ÃkíktrøkÞktLku Íe÷íkkt Lkrn
Ãký òuÞk fhíkkt. Sðíkkt ykðzðwt òuEyu.
«íÞuf {kýMkLkk {Lk{kt yuf {u½ÄLkw»Þ nkuÞ Au.
yu {u½ÄLkw»ÞLkk htøkku{kt LkðhkþLke Ãk¤u ÃkªAe çkku¤e
hk¾ðe òuEyu.
fk{Zk yLku fk{[kuh {kýMkku çkLLku Auðxu hkûkMk ÚkELku
hnuðkLkk.
yuðk ½ýk {kýMkku Au fu su ÃkkuíkkLke çkkhe{ktÚke ykfkþ
ÓËÞLku EåAk ÚkkÞ Au, íku {u¤ððkLkk íkuLkk «ÞkMk{kt fwËhík
ykLktË {qfu Au, Ãký y{wf Äkhu÷e [esLku ykÃkýku nkÚk yzfu Au
fu íkhík s íku [esLkku {kun síkku hnu Au. íkuLke WÃkÞkurøkíkk síke
hnu Au. íkuLke WÃkÞkurøkíkk síke hnu Au. íkuLkkÚke ÃkAe [krhºÞ,
[iíkLÞ yøkh {hËkLkøkeLke r¾÷ðýe síke hnu Au.
su [es ËqhÚke «fkþ{kLk yLku ¼ÔÞ ÷køkíke nkuÞ íku
nkÚk{kt ykðíkkt hk¾kuze suðe økýkÞ Au.
ykøk¤ yLku ykøk¤-«ÞíLk{kt s MkËTøkwý, {kuxkE
hnu÷e Au, {u¤ððk{kt hnu÷e LkÚke.
Mk{ks{kt Mkk{kLÞ heíku çku «fkhLkk {kýMkku òuðk {¤u
Au.
yuf ðøko yuðku Au fu suLku shkÞ Lkðhkþ fu VwhMkË LkÚke.
çkeòu ðøko yuðku Au fu suLke ÃkkMku fþwt fk{ s LkÚke.
‘fk{ LkÚke’ yuLkku yÚko yuðku LkÚke fu yuLku fk{ {¤íkwt
LkÚke. Ãký yuLku fk{ fhðwt LkÚke.
fu𤠫ð]r¥k su{ yÚkoneLk Au yux÷e s yÚkoneLk
yk¤Mkw-rLkð]r¥k Au.
«ð]r¥k yLku rLkð]r¥kLke ðå[u Mk{íkw÷k ò¤ðe òýu yu
{kýMk «ð]r¥kLkku y™u rLkð]r¥kLkku çkLLkuLke {kus {kýe þfu.
su{ fk{ ÃkAe Úkkf ÷køku Au íku{, fk{ Lk fÞkoLkku fu fk{
148
SðLk SððkLke f¤k
290
SðLk SððkLke f¤k
291
yu{Lku {kxu ‘Mkw¾’ yu þçË Au, ÷køkýe fu yLkw¼qrík LkÚke.
yu ÷kufku fuð¤ þçËLku ð¤øku÷k Au. yu{Lkku «ÞíLk
{]øks¤{kt {kA÷kt ÃkfzðkLkku Au. Mkw¾ fkuE rËðMk yuf÷wt LkÚke
nkuíkwt. yuLke ¼køkeËkhe nt{uþkt Ëw:¾Lke MkkÚku nkuÞ Au. yksu ík{u
fkuEf fkhýMkh Mkw¾e ÚkÞk íkku yu fkhý ßÞkhu Mkhe Ãkzþu íÞkhu,
ík{u Ëw:¾e Úkþku s.
ËhufLkkt Mkw¾ swËkt Au. fkuELku ¼kusLk{kt, fkuELku ¼sLk{kt,
fkuELku MðsLk{kt.
fux÷kf ÷kufku Ëw~{Lk rðLkk çku[uLk ÚkE òÞ Au yLku fkhýyfkhý Ëw~{Lkku Q¼k fheLku Ãkkuíkk{kt h[u Au. {kuxk ¼køkLkk
{kýMkku Mkw¾Lkk yk¼kMkLku Mkw¾ fnuíkk nkuÞ Au. Mkw¾Lke ÔÞkÏÞk
þe? su çkË÷kíkwt hnu yuLke ÔÞkÏÞk fuðe heíku ÚkkÞ?
su MðÞt [t[¤ Au yuLku Ík÷e fu{ þfku? çkÄkLkku «ÞíLk
Mkw¾Lku Ík÷e hk¾ðkLkku Au, Ãkfze hk¾ðkLkku Au, sfze hk¾ðkLkku
Au.
Mkw¾ yu {hu÷wt Ãkt¾e LkÚke fu ík{khe {wêe{kt ykðe òÞ.
{kuxk ¼køkLkk {kýMkku {kxu MktMkkh{kt ÃkkuíkkLkwt Äkhu÷wt ÚkkÞ
yu Mkw¾.
yu ÷kufkuLku ¾çkh LkÚke nkuíke fu Mkw¾ yýÄkhu÷k hMíkuÚke
ykðu Au yLku yýÄkÞwO [k÷e òÞ Au. yuðku çknw {kuxku ðøko Au
Ãký òuíkk Lkðe fu ËrhÞk ÃkkMku ½h nkuÞ íkku s¤Lke yLktík ÷e÷kLkwt
fËe ËþoLk fhíkk LkÚke.
ËrhÞk ÃkkMkuLkwt ½h íkku «ËþoLkLkku rð»kÞ Au.
¾qçk ¼híke nkuÞ yu Ãký òuðk suðwt á~Þ Au.
ykux ykðu íÞkhu s¤Lku MÚkkLku LkkLkk-{kuxk ¾zf Ëu¾kÞ
íÞkhu ÚkkÞ fu yíÞkh MkwÄe ¾zfu Ãknuhu÷kt s¤Lkkt ð†ku Wíkkhe
LkkÏÞkt Au.
rLkðo† ¾zfLkwt Ãký yuf y™uÁt MkkIËÞo nkuÞ Au.
MkkIËÞo MðÞt «fkrþík Au. {kir÷f árü nkuÞ yuLku MkkIËÞo
Lkshu Ãkzu.
{kr÷f-árü nkuÞ íkku þfwtík÷kLke yktøk¤eLke ðªxeLke su{
MkkIËÞo Mkhe òÞ yLku fk¤Lke {kA÷e íkku fkuELku øk¤e økÞk
rðLkk õÞkt hnu Au?
ykÃkýu ‘Mkw¾’ fkuLku fneyu Aeyu? yLku òu Ëeðku ÷ELku
íkÃkkMkðk sEyu íkku Mkk[k yÚko{kt ‘Mkw¾e’ Au Ãký fkuý? Mkw¾Lkku
Ëu¾kð fhLkkhk íkku Mkw¾e LkÚke s nkuíkk. fux÷kf ÷kufkuLku ‘y{u
Mkw¾e Aeyu’ yu Ëu¾kzðk{kt sux÷wt Mkw¾ {¤u Au yux÷wt Mkw¾ yu
yLkw¼ðe þfíkk LkÚke.
Mkw¾Lkku Ëu¾kzku yu{Lku {kxu òÛÞu-yòÛÞu çkeòLku
ËÍkzðkLkku hMíkku Au.
149
SðLk SððkLke f¤k
292
SðLk SððkLke f¤k
293
{khu {kxu fk{ yux÷u {Lkw»ÞLku ÃkkuíkkLku {¤u÷wt SðLkLkwt
«ÞkusLk.
økktÄeSLku SðLkLkwt «ÞkusLk {¤e økÞwt níkwt - ¼khíkLku
Mðíktºk fhðkLkwt.
yu «ÞkusLk Ãkqýo ÚkÞk ÃkAe SðLkLkku fkuE yÚko ¾hku?
{kuxk ¼køkLkk {kýMkku sLBÞk ÃkAe yxðkÞk s fhu Au.
SðLkLkwt «ÞkusLk Lk {¤u íÞkt MkwÄe nzfkÞk fqíkhkLke su{
{Lk Ëkuzíkwt-nktVíkwt s nkuÞ Au. fkuE fk{ {kuxwt LkÚke fu fkuE fk{
LkkLkwt LkÚke.
ÃÞqLk Lk ykÔÞk nkuÞ yLku Äq¤ðk¤e øktËe ykurVMk{kt çkuMkðwt
Ãkzu íkku yuLkk fhíkkt ykurVMkLku MðåA fhe çkuMkðwt yu ðÄkhu MkkÁt
Au.
ykÃkýu fk{Lke MkkÚku MkuõMkLku Ãký Mkktf¤e çkuXk Aeyu.
½h{kt {nu{kLk ykðu ykLku ykÃkýu íÞkt Ëefhku yLku Ëefhe
nkuÞ íkku íkhík s ykÃkýu ËefheLku nwf{ fheyu Aeyu fu Ãkkýe
÷E ykð.
{kýMkLkwt Mk{økú SðLk f{oøkeíkk fu f{oMktrníkk suðwt nkuðwt
òuEyu.
nwt yuðk ykur÷Þk SðLke Ãký fÕÃkLkk fhe þfwt Awt fu, su
yu{ fnu Au fu, ‘{khk SðLkLkwt yu «ÞkusLk Au fu {Lku fkuE s
suLku {kxu Mkw¾ yu ðMíkwyku Au.
fÃkzkt, ËkøkeLkk su ftE {¤u íku ¼uøkwt fhðwt. ðMíkwyku yLku
ðMíkwyku.
Mkw¾ yu thing LkÚke yu no-thing Au. ðMíkw{kt Mkw¾
nkuík íkku Mkw¾ økkuzkWLk{kt s ÷ÃkkÞwt nkuík. fux÷kf {kýMkLku
WÃkÞkuøkLke ðMíkw{kt s Mkw¾ Ëu¾kÞ.
su ykÃkýk ¾Ãk{kt ykðu íku Mkw¾.
‘fk{Zku {kýMk yåAkuË ykýu.’ (yåAkuË MkhkuðhLkwt Lkk{
Au.)
ykÃkýe ykMkÃkkMk yuf Mkhkuðh nkuðwt òuEyu - W¥k{ku¥k{
«ð]r¥kLkwt Mkhkuðh. yu{kt su f{¤ ¾e÷u íku ykÃkýku Mktíkku»k yLku
ykÃkýu íkku s÷f{÷ðíkT.
nhk{ nkzfktLkk yuËe yLku yk¤Mkw {kýMkku «íÞu {Lku
Mkq ø k Au . fk{ yu x ÷u fk{. fk{Lke Äkt Ä ÷Ä{k÷ Lknª.
yÂMíkíðLke ykMkÃkkMk «ð]r¥kLkku fku÷kn÷ Lknª.
xkøkkuhu yuf MkhMk «kÚkoLkk ÷¾e Au. yu{kt yuf yËT¼wík
ÃktÂõík Au :
‘Mkt[kh fhku Mkf÷ f{uo þkLík íkku{kh AtË’ {khk «íÞuf
f{o{kt, nu «¼w, íkkhk s þkLík AtËLkku «ðuþ nkuÞ. Mk{økú
økeíkkLkku Lke[kuz yk ÃktÂõík{kt Au.
150
SðLk SððkLke f¤k
294
SðLk SððkLke f¤k
295
{kýMkku fËk[ ÞÚkkÚko heíku {kLku Au fu hk{u MkeíkkLku yLÞkÞ fÞkuo
Au. Mkeíkk fËk[ hk{Lkk ÷kufÓËÞLku òýíke s nþu yux÷u
Mkeíkkyu õÞktÞ yLÞkÞLkku WÕ÷u¾ LkÚke fÞkuo.
Mkeíkk Ãkkuíku Ãký MðÞt þÂõíkþk¤e níkkt. òu hkðý suðk
hkðý Mkk{u yu ÍqÍe ÍÍq{e þfu íkku hk{ Mkk{u hkð-VrhÞkË
fhíkkt yuLku fÞku ykt[fku ykððkLkku níkku?
hk{u MkeíkkLku «kó fhe níke, Mkk{kLÞÚke Lk Ÿ[fe þfkÞ
yuðk rþðÄLkw»ÞLku Ÿ[feLku, yk{ hk{ yLku Mkeíkk rþð {kxu,
fÕÞký {kxu MkòoÞkt níkkt.
økktÄeSLkk SðLk{kt Ãký hk{Lkku {rn{k níkku. ykÃkýk
«[r÷ík ¼sLkLke ÃktÂõík Au ‘rLkçko÷ fu çk÷ hk{.’ hk{ ykÃkýLku
rLk¼oÞ çkLkkðu Au.
ÓËÞ{kt hk{Lke MÚkkÃkLkk yux÷u rLk¼oÞíkkLke MÚkkÃkLkk
yLku ¼ÞLke WÚkkÃkLkk.
ÓËÞ{kt òu hk{ ðMÞk nkuÞ íkku nkuX WÃkh yuLkk rMkðkÞ
fÞk Lkk{Lkku sÃk fu òÃk nkuE þfu? sÃk Lku òÃk yu þwØ ¼ÂõíkLkku
yLkkÞkMku ÚkE síkku {tºk Au. yk yuf ¼ÂõíkÞkuøk Au. Ãký {kºk
¼Âõík fheyu yLku çkeswt fþwt Lk fheyu íkku {Lkw»ÞËun {éÞku
yuLkku yÚko þku? {kýMkLkk nkÚk{kt fk{ nkuðwt òuEyu.
ynª f{oÞkuøkLke ðkík Au. f{oLkku Ãký rððuf nkuðku
«ÞkusLk LkÚke.’
ykðku Vfehe Sð yu{ fne þfu : ‘nwt íkku çkMk Vhðk
ykÔÞku Awt. nwt õÞkt yufu fk{ ík{kÁt fu {kÁt fhðk ykÔÞku Awt
(rLkhtsLk ¼økík)
«f]ríkLku ykt¾ ¼heLku Ãkeðe yu Ãký W¥k{ fk{ Au.
yk ð]ûkku, Ãknkzku, Mkrhíkk, Vq÷kuLkku htøkkuíMkð, {kuMk{kuLkk
Ãk÷xk, hý, ËrhÞku yk çkÄk MkkÚku Lkkíkku òuzLkkhku fkuE Sð
nkuÞ yuLku yLÞ fk{ ¼kiríkf s ÷køku.
su {kýMk fkÞohík hneLku ykLktË ÷qtxu Au yuLke s ÃkkMku
fkÞoLkwt Éík, MkíÞ nkuÞ Au.
rðLkkuçkk ¼kðuLkk yktËku÷Lk MkkÚku Mktf¤kÞu÷k ÃkwÁ»kkÚkoLke
Sðíkeòøkíke {qŠík suðkt fkLíkkçknuLkLku yk {tºk rðLkkuçkk ¼kðuyu
ykÃÞku. ÓËÞ{ktÚke çkÄkLku WÚkkÃkðk, çkÄkLku yux÷u fk{, ¢kuÄ,
÷ku¼, {kun, {kÞk yLku ÃkAe hk{Lke MÚkkÃkLkk fhðe.
hk{ ykÃkýk ykÞw»ÞLke yÞkuæÞk{kt Au. hk{ yux÷u
íÞkøk. su {kýMk íÞkøk Lk fhe þfu íkuLku hk{ fËe {¤u Lknª.
MkwLËh{u ‘hk½ðLkwt ÓËÞ’ Lkk{Lkk fkÔÞ{kt ÷ÏÞwt Au :
{Lku ykÃkku, ykÃkku ÓËÞ, «¼w ! íku hk½ð íkýwt,
íkS suýu Mkeíkk rð»k¤ {ne rËÔÞkíko MVwhíkk.
yuf hkòhk{ Au yLku yuf «òhk{ Au. ËwrLkÞkËkheLkk
151
SðLk SððkLke f¤k
296
SðLk SððkLke f¤k
òuEyu.
fÞwt f{o fhðk suðwt Au yLku fÞwt f{o LkÚke fhðk suðwt yuLkku
rððuf nkuðku òuEyu.
yk rððuf sux÷ku fkuXkMkqÍLkku rð»kÞ Au yux÷ku s ftEf
ytþu ¿kkLkLkkuÞ rð»kÞ Au.
{kýMkLku ¿kkLk çku «fkhu «kó ÚkkÞ Au. yuf ðk[Lk, {LkLk,
yæÞÞLk Lku ®[íkLk îkhk.
çkeòu ¿kkLk«króLke heíku. yu òík yLku søkíkLkk Mkt˼o{kt
{¤íkku yLkw¼ð. {kýMku f{o fhðwt òuEyu Ãký fuð¤ ÃkkuíkkLkk
rník yLku nuíkw {kxu Lknª. Ëhuf {kýMku yux÷wt íkku ÃkkuíkkLku ÃkqAðwt
òuEyu fu yk¾k rËðMk{kt yu Ãkkuíkk rMkðkÞ çkeò {kxu þwt fhe
þõÞku?
fk{ fÞko ÃkAe yuLke ÃkkMku WÃkfkhLkku çkkuòu Lk Ÿ[fkððku
òuEyu.
fk{ fheLku Mkhe sðwt òuEyu. yux÷u s ¼økðËTøkeíkkLku
økktÄeSyu ‘yLkkMkÂõíkÞkuøk’ fÌkku Au. {Lku íkku rðLkkuçkkLke
WÃkhLke ÃktÂõík{kt ¼Âõík, f{o yLku ¿kkLkÞkuøkLke Íkt¾e ÚkkÞ Au.
‘ykÃkýe su fk{ WÃkh «erík Au, íku fk{ fhðk {kxu
ykÃkýu ðu¤kMkh QXeyu Aeyu yLku íku{kt ykLktË MkkÚku ykÃkýu
ð¤øke sEyu Aeyu.’
297
þuõMkrÃkÞh
‘fkuE Ãký Wãkuøk WÃkhLke «erík fu suÚke {kýMk hkufkÞu÷ku
yLku Mkw¾e hnu Au, íkuðe «erík MkkÚku sL{ Ãkk{ðwt, yu SðLkLke
{qÕÞðkLk{kt {qÕÞðkLk çkkçkík Au, {kuxk{kt {kuxe Ëku÷ík Au.’
yu{MkoLk
‘«rík¼kþk¤e ÃkwÁ»kkuLkk EríknkMk{kt ykÃkýu ðkhtðkh
òuÞwt Au fu, íku{Lku su yÇÞkMk{kt yøkh ÄtÄk{kt Lkk¾ðk{kt ykðíkk
íku íkhV íkuyku æÞkLk ykÃkíkk Lkrn yLku ÃkkuíkkLke Ár[Lku ðÄkhu
yLkwfq¤ nkuÞ íkuðk Wãkuøkku{kt íkuyku Ãkzíkk. {kíkkrÃkíkk yLku
ðk÷eLkkt Vh{kLk yLku økkuXðýkuLke Mkk{u ÚkE ÃkkuíkkLke økkuXðýku
Ãkkuíku s fhe ÷uíkk ykÃkýu íku{Lku ðkhtðkh òuEyu Aeyu.’
hkuçkxo ðkuxMko
‘SðLkLkk r¼Òk r¼Òk ¼køkLku ykÃkýu yuf xuçk÷ WÃkhLkkt
swËe swËe ykf]ríkLkkt fkuE økku¤, íkku fkuE rºkfkuý, íkku fkuE
[kuhMk, íkku fkuE ÷tçk[kuhMk fkýktLkwt YÃk ykÃkeyu yLku íku ¼køk
¼sðLkkh {kýMkLku ykÃkýu ÷kfzkLkk suðe s ykf]ríkLkk ffzkLkwt
YÃk ykÃkeyu íkku Mkk{kLÞ heíku ykÃkýLku sýkE ykðþu fu rºkfkuý
{kýMk [kuhMk fkýk{kt Au, Mk{[kuhMk rºkfkuý{kt Au yLku [kuhMk
{kýMk økku¤ fkýk{kt ËçkkÞu÷ku - [tÃkkÞu÷ku Au.’
rMkzLke ÂM{Úk
152
SðLk SððkLke f¤k
298
SðLk SððkLke f¤k
299
ík{u òuíkk LkÚke íku nkÚk nwt òuô Awt, íku {Lku Eþkhík fhu Au
yLku çkku÷kðe ÷u Au.’
rxfu÷
«rík¼kþk¤e {kýMk øk{u íkux÷wt LkwfMkkLk ¼kuøkðu yLku
øk{u íkux÷ku yVMkkuMk fhu, Ãký Ãkkuíku su ÄtÄkLku {kxu rLk{koý ÚkÞku
nkuÞ Au íku íkhV íku ËwrLkðkh ykðuþÚke ËkuhkÞ Au. øk{u íkuðe
{w~fu÷eyku íkuLke ykswçkksw nþu, ¼kðe øk{u íkuðwt rLkhkþksLkf
nþu, Ãký ÃkkuíkkLkk ðnk÷k WãkuøkLku s íku hMk yLku ykLktËÚke
ð¤øke hnuþu. rLkðkonLkkt MkkÄLk {u¤ððkLkk íkuLkk «ÞíLk rLk»V¤
sþu yLku íku økheçk Au, MkkÄLkneLk Au yLku íkuLkk íkhV fkuE
æÞkLk ykÃkíkwt LkÚke, yu{ íkuLku {k÷q{ Ãkzþu íÞkhu çkLMkoLke {kVf
rLkïkMk Lkkt¾e ¼qíkfk¤ íkhV íku òuþu yLku rð[kh fhþu fu çkeòu
fkuE Wãkuøk íkuýu fÞkuo nkuík íkku fuðwt MkkÁt! yk{ Aíkkt Ãký ÃkkuíkkLku
r«Þ ÷køkíkk WãkuøkLku s íku ð¤øke hnuþu.
Ëhuf {kýMk ßÞkhu ÃkkuíkkLkku r«Þ ÄtÄku ÃkMktË fhþu, íÞkhu
s MkwÄkhku íkuLkk Wå[ík{ rþ¾hu ÃknkU[þu. ßÞkt MkwÄe {kýMku
ÃkkuíkkLke søkk ¾ku¤e fkZe LkÚke, íÞkt MkwÄe íku ykËþoYÃk rðsÞ
{u¤ðe þfíkku LkÚke. yuÂLsLkLke {kVf íku íkuLkk [e÷k WÃkh áZ
nkuÞ Au. Ãký [e÷kLke çknkh íku íkuLke s {kVf yþõík hnu Au.
yu{MkoLk fnu Au fu LkËe WÃkhLke çkkuxLke {kVf yuf s çkksw
‘ðkhtðkh fnuðwt sYhe LkÚke fu fkuE Ãký {kýMk ÃkkuíkkLkk
[krhºÞ Mkk{u nt{uþkt íku{ s Víkun{tËeÚke ÷zík [÷kðe þfíkku
LkÚke.’
Mkh yu[. çkwÕðh
‘çkk¤f ð¾kýu Au, ÞwðkLk «ÞíLk fhu Au yLku {Ëo {u¤ðu
Au.’
‘{kLkðçkwrØLkk EríknkMk{kt ¼køÞu s fkuE yuðku frð
nþu, fkuE fkheøkh nþu, fkuE ík¥ððu¥kk nþu, fkuE ði¿kkrLkf
nþu fu suLke «rík¼kLke Mkk{u, suLke çkwrØLkk y÷kirff «¼kð
Mkk{u íkuLkkt {kíkkrÃkíkk, íkuLkkt ðk÷e, íkuLkkt rþûkf Lk ÚkÞkt nkuÞ.
ykðk fuMkku{kt fwËhík MkeÄe heíku ðå[u ÃkzeLku rðsÞ Ãkk{u Au.
fwËhík ÃkkuíkkLkkt ðnk÷ktLku íku{Lkk n¬ yÃkkðu Au yLku Ãkkuíku su{Lku
Ãkrh©{Úke WíÃkLLk fÞko Au, íku{Lku økw{kððk fhíkkt, íku{Lku Akuze
Ëuðk fhíkkt, yk¿kk¼tøk, ðkík AkLke hk¾ðe, sqXwt çkku÷ðwt, ½uhÚke
LkkMke sðwt yLku ð¾íkkuð¾ík ¼xfðwt yLku yuLku Ãký íkuyku W¥kusLk
ykÃku Au.’
E. Ãke. ÔneÃk÷
‘ík{u su yðks Mkkt¼¤íkk LkÚke, íku yðks nwt Mkkt¼¤wt
Awt.’
íku fnu Au fu, ‘nwt hneþ Lkrn.’
153
SðLk SððkLke f¤k
300
SðLk SððkLke f¤k
301
fwËhík {kýMkLku yufMkh¾k çkLkkðíke LkÚke. Ëhuf Lkðk
çkk¤fLkk sL{ ð¾íku sqLkk Lk{qLkkLkku íku Lkkþ fhu Au. yuf
yËT¼wík r{©ý çkeS ðkh ðÃkhkíkwt LkÚke. £uzrhf Äe økúuxLku f÷k
yLku Mktøkeík WÃkh yíÞtík «u{ níkku. ÷~fhe fðkÞík WÃkh íkuLku
«u{ Lknkuíkku. yk fkhýÚke íkuLkk Ãkh økk¤kuLkku ðhMkkË ðhMkíkku.
íkuLkku rÃkíkk ÷r÷íkf¤k rĬkhíkku, íkuÚke íkuýu £uzrhfLku fu˾kLkk{kt
LkkÏÞku níkku, Ãký íku Ãkkuíku s {]íÞw Ãkk{ðkÚke yêkðeMk ð»koLke
ðÞu £uzrhf íkuLke økkËeyu ykÔÞku. Mktøkeík yLku f÷kLkk «u{Lku
÷eÄu Lkk÷kÞf økýkíkk yk Akufhkyu yurþÞk yLku ÞwhkuÃk{kt
{nkLk{kt {nkLk «ò çkLkkðe.
ykEÍuf LÞqxLkLkkt ½uxkt ßÞkhu ¾kuðkíkkt yLku Zkuh çkeòLkku
Ãkkf ¾qtËe Lkk¾íkkt yLku ¾kE síkkt, íÞkhu íku Ãkkuíku fkt íkku [kuÃkzeyku
ðkt[íkku, fkuE Lk{qLkku çkLkkðíkku, ÃkkuíkkLke çkLkkðu÷e ÃkkýeLke [¬e
WÃkh Ëu¾hu¾ hk¾íkku yøkh fkuE LkSfLkk ÃkkýeLkk Íhk{ktÚke
ÃkkuíkkLke «fkþ{kLk rÃk[fkhe Akuzíkku. yk Mk½¤k WÃkhÚke íkuLke
{kíkkLku ¾kíkhe ÚkE níke fu íkuýu ykþk hk¾e níke íku «{kýu íku
¾uíke {kxu rLk{koý ÚkÞku Lknkuíkku.
ykt¾ W½kz{ª[ fhíkwt çkuXu÷wt økÁzÃkûke fuðwt {tË, fuðwt fZtøkw
sýkÞ Au, Ãký [kuϾk ¼qhk ykfkþ{kt íku ßÞkhu ÃkkuíkkLke
çk¤ðkLk Ãkkt¾ku [÷kðu Au. íÞkhu íkuLkk ÍÃkkxk fuðk áZ yLku
rMkðkÞ çkeS çkÄe çkkswyu yz[ýkuLke Mkk{u Ëhuf AkufhkLku yLku
Ëhuf ÞwðfLku Úkðwt Ãkzu Au. çkeS çkksw fþe yz[ý nkuíke LkÚke
yLku økt¼ehíkk MkkÚku Ÿze ¾kze{kt ÚkE íku yLktík Mkkøkh WÃkh
«ðuþ fhu Au.
çkk¤fkuLke økw÷k{økehe rð»ku, AkufhkykuLke ykfktûkkykuLku
y¿kkLk {kçkkÃk íkhVÚke fuðe heíku Ëçkkðe Ëuðk{kt ykðu Au íku
rð»ku çkk¤fkuLku «ríkfq¤ MÚk¤u {qfe íku{Lku MkwMík, {q¾o yLku Lkçk¤kt
økýe fkZðk{kt ykðu Au. [kuhMk AkufhkykuLku økku¤ søkk{kt
{qfðk{kt ykðu Au yLku Lkçk¤k økýe fkZðk{kt ykðu Au yLku
íkuyku ÃkAe íkuLku ÷kÞf Lk Lkeðzu íkku íkuyku WÃkh sw÷{ fhðk{kt
ykðu Au. ÞwðfkuLke ÃkkuíkkLke {køkýe ßÞkhu fkÞËk, ðiËf,
rð¿kkLk, f¤k fu ÄtÄkÔÞðnkh {kxu nkuÞ, íÞkhu íku{Lku þw»f
EïheÞ ¿kkLkLke [kuÃkzeyku ðkt[ðkLke Vhs Ãkkzðk{kt ykðu
Au. su ÄtÄkLku Akufhkyku ríkhMfkhíkk nkuÞ íku{Lke høkuhøk suLkku
rðhkuÄ fhíke nkuÞ íku {kxu íkuyku WíMkkn «ËŠþík Lk fhu íkku íku{Lku
Ëw:¾ ËuðkÞ Au.
ÃkkuíkkLkku Akufhk ÃkkuíkkLkk suðku s ÚkkÞ yuðe EåAk
{kçkkÃkLku ÚkkÞ yu íku{Lkk {LkLkwt MkktfzkÃkýwt çkíkkðe ykÃku Au.
‘ík{u yk AkufhkLku çkeòu ík{khk suðku çkLkkððk ÞíLk fhku Au,
Ãký ík{khk suðk íkku yk søkík{kt ík{u yuf s çkMk Aku.’
154
SðLk SððkLke f¤k
302
SðLk SððkLke f¤k
303
yÕÃk Mk{Þ{kt íkuýu çku ðhMk Lkkxf «fx fÞko suÚke íku y{h
ÚkÞku.
zurLkÞ÷ zeVkuyu ÃkkuíkkLke {nkLk f]rík ‘hkurçkLMkLk ¢wÍku’
÷¾e íku Ãknu÷kt íkuýu yLkuf Wãkuøk fÞko níkk. ÔÞkÃkkhe, MkirLkf,
Mku¢uxhe, fkh¾kLkkLkku {uLkush, fr{þLkhLkku yufkWLxLx, yu÷[e
yLku fux÷ktf ÃkwMíkfkuLkku ÷u¾f ÷u¾f Ãký çkLÞku níkku.
ÃkûkerðãkLkku òýfkh rðÕMkLk Ãkkt[ swËk swËk ÄtÄk{kt
rLk»V¤ økÞku yLku ÃkAe íku ÃkkuíkkLkk yLkwfq¤ MÚkkLku ykÔÞku.
rsMkMkLke yuf ðkík{kt çkeò Mkðo Íkzku{kt ytShLkkt
ÍkzLku støk÷Lkk hkò ÚkðkLku fnuðk{kt ykÔÞwt. Íkzku WÃkh hkßÞ
fhðk ¾kíkh, Eïh yLku {Lkw»ÞLku r«Þ yuðwt ÃkkuíkkLkwt òzkÃkýwt
¾kuðk yku÷kEð Íkzu Lkk Ãkkze, íÞkhu ytShLkk Íkzu sðkçk
ËeÄku fu, Íkz Ãkh ©ucíkk {u¤ððk {kxu {khe {eXkþ {khu þk
{kxu {qfðe?
Ãkkuíku s fktE fhðkLku Lkk÷kÞf nkuÞ íku fhðk síkkt ÃkkuíkkLke
Mðk¼krðf {eXkþ yLku Mk{]rØLkku íÞkøk fhLkkh nòhku {kýMkLku
yk ðkíkko WÃkhÚke fuðe [kLkf {¤e ykðu Au.
su{ ykÃkýk fux÷kf hksîkheyku rLk»V¤ òÞ Au, íku{
{sçkqík ykuf yLku Ÿ[k ÃkkELkhLkk Ãký hkò Úkðk{kt ytShLkwt
Íkz sYh rLk»V¤íkk {u¤ðík. ytShLku íkuLkkt V¤ ykðu Au, {kxu
ykçkkË nkuÞ Au?
y¿kkLk {kçkkÃku ykfohkExLku nò{Lkku ÄtÄku þe¾ðk {qõÞku
níkku, Ãký {kLkð òríkLku Mkw¾e fhu, #ø÷ktzLkku ÷k¾ku økheçk
{kýMkLke ðuX WXkðe ÷u yuðe yuf ÞwÂõík fwËhíku íkuLkk {øks{kt
økkuXðe níke.
øku÷ur÷Þku {kxu ðiãrðãk Lk¬e fhðk{kt ykðe níke.
Ãký ßÞkhu íkuLku þhehrð¿kkLk yLku þhehAuËLkþk† þe¾ðkLke
Vhs Ãkkzðk{kt ykðe, íÞkhu íku Ãkku í kkLkkt Þw r f÷z yLku
ykŠfr{rzMkLkLku Mktíkkze hk¾íkku y™u økwó heíku økqZ rMkØktíkku
økýíkku. ÃkkEÍkLkk Ëuðk÷Þ{kt ÷xfíkk ÷uBÃk WÃkhÚke ÷ku÷fLkku
rMkØktík íkuýu þkuÄe fkZâku, Mkqû{Ëþof íku{ ËqhËþof çktLku Þtºk íkuýu
¾ku¤e fkZâkt yLku rðþk¤ íkÚkk çkkhef, çktLkuLkk ¿kkLkLkku rðMíkkh
íkuýu ðÄkÞkuo.
rþ÷hLku MxxøkkxoLke ÷~fhe þk¤k{kt ðkZfkÃk þe¾ðk
{kuf÷ðk{kt ykÔÞku, Ãký íÞktÚke AkLkk{kLkk íkuýu ‘hkuçkMko’ Lkk{Lkwt
ÃkkuíkkLkwt «Úk{ Lkkxf ÷ÏÞwt. yk LkkxfLkku Ãknu÷ku ¾u÷ íkuýu ðuþ
çkË÷eLku òuÞku. fu˾kLkk suðe íkuLke Mfq÷Lkk ftxk¤kÚke íkuLku yux÷ku
Wîuøk ÚkÞku yLku økútÚkfkh ÚkðkLke ÷k÷MkkÚke íku yux÷ku {kurník
ÚkÞku fu ÃkkMku ÃkkE Lkrn Aíkkt íku MkkrníÞLkk ykËh rðLkkLkk
«Ëuþ{kt Ëk¾÷ ÚkÞku. yuf ËÞk¤wt çkkEyu íkuLku {ËË fhe yLku
155
SðLk SððkLke f¤k
304
SðLk SððkLke f¤k
305
¾he heíku Víkun Ãkk{u Au íku Mfq÷{kt íkiÞkh ÚkkÞ Au, ÃkAe økúußÞwyux
ÚkÞk ÃkAe íku ¾hku {kýMk çkLku Au. íkuLkk rþûkfu Mkkhk{kt MkkÁt
íkuLku su fktE þe¾ÔÞwt Au, íku fu{ yÇÞkMk fhðku yu Au. íku fku÷us
Akuzu Au fu íkhík s su ÃkwMíkfku y™u suMkkÄLkkuÚke íkuLkwt Ãkku»ký Úkíkwt
LkÚke. íkuLkku WÃkÞkuøk fhðkLkwt íku çktÄ fhu Au Lku su Ãkku»ký fhu íkuðkt
nkuÞ Au íkuLkku yk©Þ ÷u Au. yuf Ãký {kýMk fkuE Ãký çkkçkík{kt
¾he heíku Mk½¤k «ÞíLk fhðk Aíkkt rLk»V¤ òÞ {kxu yuðwt
yLkw{kLk Lk çkktÄe þfkÞ fu çkeS çkÄe çkkçkík{kt íku rLk»V¤
sþu. huíke WÃkh íkhVrzÞkt {khíke, ÃkkuíkkLku íkkuzeVkuze Lkk¾íke
{kA÷eLku yuf ðkh swyku. ÃkAe íkuLkku s çkeòu Ëu¾kð swyku.
yuf {kuxwt {kuswt rfLkkhk WÃkh ykðu Au yLku íku Ëw¼koøke «kýe
WÃkh Vhe ð¤u Au. íkuLke ykt¾kuLku Ãkkýe yzu Au fu íkhík s íku Vhe
MkSðLk ÚkkÞ Au. {kuò{kt ðes¤eLke ÍzÃkÚke íku LkkMku Au.
{kuò{kt ßÞkhu íkuLke Ãkkt¾ fk{ fhu Au, íÞkhu s{eLk yLku nðk{kt
íkuLke Ãkkt¾Lkkt íkhVrzÞkt Lkfk{kt yLku {ËËYÃk ÚkðkLku çkË÷u
yz[ýYÃk ÚkE Ãkzu Au.
ík{khkÚke çkLkíkku «ÞíLk fÞko ÃkAe ík{u rLk»V¤ òyku
íkku ík{kÁt fhu÷wt fk{ ík{u íkÃkkMkku yLku ík{khe ð]r¥k yøkh þÂõíkLku
yLkwMkhíkwt íku fk{ Au fu Lkrn íku swyku. økkuÕzÂM{ÚkLku {k÷q{ Ãkzâwt
níkwt fu, íku íkçkeçkLkwt fk{ fhðkLku ÷kÞf Lknkuíkku, Ãký íkuLkwt ‘rðfkh
ykuf yLku ÃkkELk íkuLkkÚke n÷fkt Au. ytSh ykððkt íku ytShLkkt
Íkz {kxu {kuxk{kt {kuxe çkkçkík Au. íku ÃkkuíkkLkk «Ëuþ{kt ËeÃke
Lkef¤u Au. ytSh ykððkLke íkuLke ÂMÚkrík AeLkðe ÷uðk{kt ykðu
íkku ÃkAe íkuLkwt yÂMíkíð Ãký Lkfk{wt Au. fux÷ef ðkh yu{ çkLku Au
fu, yuf {kíkk su ÃkkuíkkLkk ½h{kt yuf Ë{k{Ëkh hkýe íkhefu
hkßÞ fhu Au, íku òu ÃkkuíkkLkk øk]nhkßÞLke {eXkþ Akuze,
økhçkzðk¤wt, {w~fu÷ ònuh SðLk, suLku {kxu íku rçk÷fw÷ ÷kÞf
Lk nkuÞ íku{kt Ãkzu íkku íku Ãký ykLkk suðwt s Au.
yuf ½kuzkøkkzeLkku ½kuzku þhíkLkk {uËkLk WÃkh fuðwt Ãkhk¢{
çkíkkðe þfu? yk{kt sux÷ku rðhkuÄ ÷køku Au íkux÷ku rðhkuÄ fkÞËku,
ðiËf yLku EïheÞ ¿kkLk íku s {kºk EåAðk ÞkuøÞ ÄtÄk Au yuðk
÷kufkuLkk rð[kh{kt hnu÷ku Au. fku÷uòuLkk AkufhkykuLku çkkðLk xfk
¼køk fkÞËkLkku yÇÞkMk fhu Au, yu fuðwt nkMÞkMÃkË Au? ÃkkuíkkLkk
çkkÃk Mkkhk ÃkkËhe níkk {kxu Ãkkuíku Ãký økheçk ÃkkËhe çkLkLkkh
fux÷kf ÞwðkLk nkuÞ Au. yk s fkhýÚke økheçk yLku rLk»V¤
zkõxh íkÚkk ðfe÷ LkeðzLkkh fux÷kf Þwðfku nkuÞ Au? ÃkkuíkkLkk
ÞkuøÞ «ËuþLke çknkh økÞu÷k, rLkhkþ fxkýkt - ftxk¤u÷kt
{kUðk¤k, ¾hkçk ÚkÞu÷k, ½uh çkuXu÷k, ÃkiMkk ðøkhLkk, þk¾
ðøkhLkk, ®n{ík ðøkhLkk, [ªÚkhunk÷ yLku h¾zíkk {kýMkkuÚke
Ëuþ ¼hÃkqh Au. ¾he çkkçkík yu Au fu, fku÷usLkku rðãkÚkeo su
156
SðLk SððkLke f¤k
306
SðLk SððkLke f¤k
307
Eïh «íÞuLke sðkçkËkhe - yuLke Mkk[e ÷køkýe hk¾ðe. ykÚke
ykÃkýu Mkðo ÞkuøÞ Mk{Þu ykÃkýk ¾hk MÚkkLk WÃkh ykðeþwt.
«Úk{Úke s òu økkŠVÕz, ykøkú n ðk¤ku rþûkf,
sðkçkËkheðk¤ku MkirLkf yLku ytík:fhý {wsçk fk{ fhLkkh
hksîkhe Lk nkuík íkku íku ÞwLkkExuz MxuxTMkLkku «urMkzLx ÚkE þfík
Lkrn. ®÷fLk íku{ s økúuLx çkkÕÞkðMÚkkÚke s ÔnkEx nkWMk {kxu
- y{urhfkLkk «urMkzLx Úkðk {kxu ÃkrhÃkõð çkwrØ yøkh {Lkw»Þku
WÃkh hkßÞ fhðkLke yM¾r÷ík þÂõík Ähkðíkk Lknkuíkk. yk
Ãkkhýk{ktÚke s yËT¼wík þÂõíkyku fkuELku Lk {¤e nkuÞ íkku íkuýu
rLkhkþ Úkðwt òuEyu Lkrn. su søkkyu ÃkkuíkkLku fk{ fhðkLkwt ykðe
Ãkzâwt nkuÞ íÞkt ÃkkuíkkLkkÚke çkLkíkku Mk½¤ku «ÞíLk fhðku yLku ÃkkuíkkLkwt
ytík:fhý çkíkkðu íku rËþk{kt Ëhuf Mkkhk yðMkhu, Mkkhk «Mktøku
ykøk¤ ðÄðwt yu s íkuLkwt fk{ Au. fíkoÔÞLku s {wÏÞ {køkoËþof
hk¾ðwt yLku íkuÚke {Lkw»ÞLke þÂõík yLku íkuLkk WãkuøkLkk Ãkqhíkk
«{ký{kt íkuLku Víkun {¤þu.
½ýwt¾Át fk{ ÃkMktË Ãkzu íkuðwt LkÚke yLku †e-ÃkwÁ»kkuLku {kuxku
¼køk yu{ Äkhu Au fu, çkeS fkuEf søkkyu íku{Lku ðÄkhu Mkw¾
{¤ík. ÷øk¼øk ËhufLku y{wf çkkçkík, y{wf fk{ ÃkMktË fhe
÷uðkLkku ð¾ík ykðu Au. fÞku ÄtÄku {khu fhðku? ®sËøke{kt {khu
fÞwt fk{ fhðwt? òu «uhýk, çkwrØ yLku ÓËÞ yu{ fnu fu Mkwíkkhfk{
ykuV ðufrVÕz’ yøkh íkku ‘zuÍxuoz rð÷us’ çkeswt fkuý ÷¾e þfík?
fkWÃkhLku ðfe÷ íkhefu rLk»V¤íkk {¤e. íku yuðku çkefý níkku fu
íku fkuE fuMk{kt Ë÷e÷ fhe þfíkku Lkrn, Ãký íkuýu ykÃkýkt MkwtËh{kt
MkwtËh fkÔÞ ÷ÏÞkt Au.
íkuh ð»koLke ô{hLkk ykÃkýu ÚkEyu íÞkt MkwÄe yÇÞkMk
yøkh fk{Lke fkuE Ãký ÷kELk {kxu «rík¼k yøkh òýðkòuøk
þÂõík ykÃkýk{kt {k÷q{ Ãkzíke LkÚke. AkufhkAkufheyku{kt ½ýktLku
MðkíktºÞ ykÃkðk{kt ykðu Aíkkt rLkðkon {kxu þwt fhðwt íku rð»ku
ÃktËh fu ðeMk ð»koLke ðÞ Ãknu÷kt Lk¬e fhðwt íku{Lku {w~fu÷ ÷køku
Au. Ëhuf {Lkw»Þ yk çkkçkík{kt ytíkÞko{eLke, ytík:fhýLke Mk÷kn
÷u Au. y{wf fÞku {køko, y{wf fÞku rLkrùík {køko ÷uðku íku {kxu
yËT¼wík ÞkuøÞíkk {køku Au. Ãký íku ÞkuøÞíkk íkuLkk{kt nkuíke LkÚke.
ykÚke ÃkkuíkkLke ykøk¤ ykðu÷wt fíkoÔÞ þk {kxu Akuze Ëuðwt yøkh
íkku su Ãkrh©{ ÃkkuíkkLku fhðkLkku ykðu íku þk {kxu Lk fhðku yuLku
{kxu ftE Ãký fkhý sýkíkwt LkÚke. su ÄtÄk WÃkh MkuBÞwy÷
M{kEÕMkLku «erík Lknkuíke íkuðe ÄtÄkLke íkuLku fu¤ðýe {¤e níke,
Aíkkt íku ÄtÄku íkuýu yuðk ykøkún MkkÚku fÞkuo fu, økútÚkfkhLkwt fkÞo fu
suLku {kxu íku ÷kÞf níkku íku fkÞo{kt Ãký íkuLku íku ðzu {ËË {¤e. su
fk{ fhðk {kxu ÃkkuíkkLke ykøk¤ ykðe Ãkzâwt nkuÞ íkuLku ð¤øke
hnuðwt. ykÃkýkt {kíkkrÃkíkk, ykÃkýk þuX, ykÃkýe òrík íku{ s
157
SðLk SððkLke f¤k
308
SðLk SððkLke f¤k
309
ÃkkuíkkLkk{kt yð~Þ fktE [iíkLÞ òuEyu, Lkrn íkku fkuE Ãký
Mktòuøk{kt søkíkLkku ytík ykðu íÞkt MkwÄe{kt Ãký íkuLkku WËÞ ÚkkÞ
Lkrn. SðLkLkku ykht¼ s rLk»V¤íkk suðku nþu yLku fkuE Ãký
heíku íku ÃkqýoÃkýu òøkúík Lkrn ÚkkÞ íkku íkuLkku ytík Ãký yu{ s
ykððkLkku. fkuE Ãký Akufhk yøkh AkufheLku Ãkqhíke íkf yLku
ðksçke W¥kusLk ykÃkku. íku ¾hu¾h {q¾o nkuÞ íkku íku s fkhýÚke
íkuLkku ríkhMfkh fhíkk Lkrn, fkhý fu ykðk s ½ýk fktE Ãký
fMk ðøkhLkk fnuðkíkk {q¾o, {tË{rík, MkwMík yøkh {qZ Akufhkyku,
ÃkkuíkkLkk ÞkuøÞ MÚkkLk{kt nkuíkk LkÚke, Ãký [kuhMk søkk{kt {qfu÷k
økku¤ ffzk suðk nkuÞ Au.
ykÃkýu òu yMkkÄkhý y¬÷Lkk yøkh Ãktrzík nkuEyu
íkku ykÃkýe {kVf suLkk{kt {nkLk þÂõíkyku Lk nkuÞ íkuðkLku {kxu
Ãký Lkh{kþ-ËÞkLke ÷køkýe hk¾ðe òuEyu. {q¾o {Lkw»Þku {kxu
Ãký {Lku nt{uþkt MkL{kLkLke ð]r¥k hnu Au. {khe þk¤k{ktLkk {q¾o
½ýk s ykLktËe níkk. ®sËøke{kt íkuyku MkðoÚke ðÄkhu MkwMík fu
{tË {k÷q{ Ãkzâk LkÚke. ykÚke Q÷xwt frðíkkLkk h[Lkkhkyku
yLku Ãkqhk ðk[k¤ {kºk rLkçko¤ yLku Ët¼e {k÷q{ Ãkzâk Au.
çkkÕÞkðMÚkk{kt su çkwrØ níke íkuLkk fhíkkt íku ðÄkhu ðÄe LkÚke.
økkuÕzÂM{ÚkLkk rþûkfku nt{uþkt íkuLke nktMke fhíkk. íkuLku çkÄk
nt{uþkt ‘ðqzLk MÃkqLk’ fnuíkk, su þçË fku÷us{kt çkuðfqV {kxu
íkku Mkwíkkhfk{, zkuõxhLkwt fk{ íkku zkuõxhLkwt fk{. áZíkkÚke fhu÷e
ÃkMktËøke yLku Mkk[k rË÷Lkku Wãkuøk yu ðzu †e yøkh ÃkwÁ»k
Víkun {u¤ÔÞk ðøkh hnuþu Lkrn, Ãký òu «uhýkçkwrØ Lk nkuÞ
yøkh íkku íku Lkçk¤e fu ykuAe nkuÞ íkku ÃkkuíkkLku þwt çktÄçkuMkíkwt
ykðþu íku íkÃkkMke ÃkkuíkkLke ÞkuøÞíkk yLku íkfLku yLkwMkhe {kýMku
MkkðÄkLkÃkýu fk{ ÃkMktË fhðwt. søkíkLku íkuLkku íku{ s yLÞ MkðoLku
ËhufLkku ¾Ãk Au, yu rð»ku fkuEyu þtfk hk¾ðe Lkrn, Ãkhtíkw feŠík,
Lkk{ yøkh Ëku÷ík çkÄkLku {¤íkkt LkÚke. ÃkkuíkkLkwt fk{ Ãkkuíku Mkkhe
heíku fhðwt yu{kt ¾he Víkun hnu÷e Au y™u ykx÷wt íkku ËhufÚke
ÚkE þfu. Ãknu÷k ðøkoLkk íkøkkhkt Ÿ[fLkkh Úkðwt. Ãký fkuE Ãký
fk{{kt çkeò ðøko{kt ykððwt Lkrn. søkík{kt Ãknu÷kt suyku {q¾o
yLku y¬÷ ðøkhLkk íkhefu sýkÞk níkk, íkuyku ÃkkA¤Úke çknw
{kuxe Víkun Ãkk{íkkt søkíku íku{Lkk íkhV «erík çkíkkðe Au. rLkhkþk
yLku økuhMk{sqíkeLke ðå[u hneLku ykøk¤ ðÄðkLkku «ÞkMk fhíkk,
íku ð¾íku ËwrLkÞkLke íku{Lkk íkhV Lksh, íku{Lkk Ãkh «erík Lknkuíke.
ykðkt SðLkku WÃkhÚke þwt yu{ LkÚke {k÷q{ Ãkzíkwt fu, {tË
çkwrØðk¤k Ãký Wå[{kt Wå[ MÚkkLku sE þfu? ÃkkuíkkLkk ðøkoLkku
AuÕ÷k LktçkhLkku Akufhku nuLkúe ðkuzo çke[hLkk Wå[ MÚkkLku ÃknkUåÞku
íku WÃkhÚke yuðwt yLkw{kLk çkktÄðkLku fkhý LkÚke fu çkeò ðøkoLkku
Ëhuf AuÕ÷ku Akufhku Ãký yuðwt {nk ÃkË {u¤ðe þfu. Akufhk{kt
158
SðLk SððkLke f¤k
310
SðLk SððkLke f¤k
311
çkLkkðLkkhk s{kLkk{kt ykÃkýu hneyu Aeyu. ykÃkýkt þheh
yLku {LkLke þÂõíkyku òÛÞk ðøkh yøkh íkuLke Ëhfkh hkÏÞk
rMkðkÞ Mk½¤wt Mknu÷wt Au yu{ s økýeLku ykÃkýu ykøk¤ ðÄeyu
Aeyu. Mkkhe çkwrØ ÄhkðLkkh Þwðfu íku{ s Mkk{kLÞ çkwrØðk¤k
Akufhk-Akufheyu yLku {q¾uo Ãký ÃkkuíkkLkwt çk¤, ÃkkuíkkLke rLkçko¤íkk,
ÃkkuíkkLku øk{íke íku{ Lkrn øk{íke çkkçkíkku, ÃkkuíkkLke ð]r¥k yLku
yLku ÃkkuíkkLke Ár[ - yu MkðoLkku yÇÞkMk fhðku òuEyu.
ík¥ð¿kkLkLkku Mkðku o å [ «Ëu þ ykÃkýe Ãkku í kkLke «f] r íkLkk
yÇÞkMk{kt ykðe hnu÷ku Au. su{ fkuE sqXkýk yøkh Lkk{kuþeLkku
íÞkøk fhðk{kt ykðu, íku{ yk ¿kkLk ðzu s Akufhk-Akufheyku
ÃkkuíkkLku {kxu Lkk÷kÞf íku{ s «ríkfq¤ søkkLkku íÞkøk fhþu.
ÃkkuíkkLke çkwrØþÂõíkLku Mk{sLkkh {kýMkLke Lkk÷uþe Úkíke LkÚke
yLku su {kýMk íku ðkík Mk{ßÞku LkÚke, íku Mkkhe Lkk{Lkk {u¤ðíkku
LkÚke, yu{ fnuðkÞ Au, íku{kt fktE Ãký ¾kuxwt LkÚke.
su ÷kufku Sð huzeLku fþwtf fhu Au yuLku ‘fk{’ fnuðkÞ.
þwt fhðwt yLku þwt Lk fhðwt yuLkku rððuf ò¤ðu Au, yu ÷kufku
fk{Lkku ykLktË ÷qtxe þfu Au.
‘f{o suðe fkuE «kÚkoLkk LkÚke’, yu òýeíke WÂõík Au.
xkøkkuhu fÌkwt, ‘ßÞkhu fÁt fk{, «¼w Ëuíkk {Lku {kLk,
ßÞkhu økkô økeík íÞkhu fhu «u{ ¼økðkLk.’
ðÃkhkíkku. ðkZfkÃkLkk rþûkfLkk ðøko{kt Ëk¾÷ ÚkðkLkku íkuýu ÞíLk
fÞkuo, Ãký íkuLku Lkk Ãkkzðk{kt ykðe íku ÃkAe íkuLku MkkrníÞLkku
{køko ÷uðku Ãkzâku. ½ýe økheçk yðMÚkk{kt íku{ Ëuðk {kxu
ÃkfzkðkLke nk÷ík{kt zkp. òpLMkLkLke Lkshu íku Ãkzâku. økkuÕzÂM{Úk
ÃkkMkuÚke òpLMkLku ‘rðfkh ykuV ðufrVÕz’ Lkku nMík÷u¾ ÷E ÷eÄku
yLku íkuLkwt Ëuðwt ykÃÞwt. yk nMík÷u¾Úke økkuÕzÂM{Úk «ÏÞkík ÚkÞku.
òpLk nkðozo {kuxku {kýMk Úkþu yuðwt yuLke LkkLke ðÞ{kt
fþwt r[nTLk Lknkuíkwt, Ãký íkuýu nkðozo fku÷usLke MÚkkÃkLkk fhe yLku
ÃkkuíkkLke òríkLkk ¾hk rníki»keLkwt fkÞo fÞwO.
zurðz z› ÃkkuíkkLke Ãkzkuþ{kt sz{kt sz yLku rçk÷fw÷ nkuþ
ðøkhLkk Akufhk íkhefu økýkíkku níkku, Aíkkt íkuýu yuf Sð÷uý
yfM{kík ÃkAe y™u ÃkkuíkkLkk ¼kELkk {]íÞw ÃkAe yÇÞkMk{kt
íkuLkwt r[¥k yux÷wt çkÄwt ÷køÞwt - íku yux÷ku çkÄku Wãkuøke ÚkÞku fu
yuf ûký Ãký økw{kððe íkuLku Ãkk÷ðíke Lkrn, íku íku MknLk fhe
þfíkku Lkrn. Ëhuf ¾kýk ð¾íku Ãký íku ðkt[íkku yLku ÃkkuíkkLku su
ð¾ík {¤u íkuLkku WÃkÞkuøk íku MðMkwÄkhýk {kxu fhíkku. ÃkuLkLkk
‘çkwrØLkku s{kLkku’ yu ÃkwMíkfLku ÷eÄu íku økútÚkfkh ÚkÞku níkku, fkhý
fu íkuLke Ë÷e÷ku ¾kuxe ÃkkzðkLkk ÚkÞu÷k «ÞíLkkuLku ÷eÄu yuf
çk¤ðkLk y™u Ãkhk¢{e ÷u¾f íkhefu íku ÃktfkÞku níkku.
yksu íkku WÃkh[kurxÞwt fk{ fhLkkhk, fk{Lku WÃkh[kurxÞwt
159
SðLk SððkLke f¤k
LkÚke.
312
SðLk SððkLke f¤k
313
{¤íkwt LkÚke.
fkuE fk{ LkehMk LkÚke nkuíkwt. Ÿzu íkÃkkMkeyu íkku ykÃkýu
LkehMk nkuEyu Aeyu yux÷u fk{ LkehMk ÷køku Au. {k hktÄu Au
yLku yuLke hMkkuE{kt MðkË ykðu Au íku fuð¤ yLLkLkku LkÚke nkuíkku.
yu{kt yuLke {{íkk Ãký ¼¤u÷e nkuÞ Au.
«u{{kt Ãkzu÷e Þwðíke r«Þík{ {kxu Mðuxh økqtÚkíke nkuÞ Au
íÞkhu fuð¤ Mðuxh LkÚke økqtÚkíke, Ãký íkÕ÷eLk ÚkELku ÓËÞ økqtÚkíke
nkuÞ Au.
hUrxÞku fktíkíkk økktÄeSLkku VkuxkuøkúkV òuÞku Au? f{oLke Í÷f
[nuhk Ãkh Ëu¾kÞk rðLkk Lknª hnu. «u{Úke ¼ªòÞu÷k fk{Lkku
[nuhku økkihðþe÷ nkuÞ Au.
su ÷kufku fþwt s LkÚke fhíkk yu{Lkk [nuhk [ÃÃkx Lku
ÔÞÂõíkíð rðLkkLkk nkuÞ Au. ¾¼k Ãkh htøkeLk Vwøøkku xktøÞku nkuÞ
yuðk [nuhk Ãkh yk¼k fu íkus nkuíkkt LkÚke.
xkøkkuhu fÌkwt’íkwt fu, Mkkhku [nuhku nkuðku yu Eïhu ykÃku÷ku
¼÷k{ýÃkºk Au.
®÷fLku fÌkwt Au : [k¤eMk ð»ko ÃkAe «íÞuf ÔÞÂõík ÃkkuíkkLkk
[nuhk {kxu sðkçkËkh nkuÞ Au.
yk sðkçkËkhe¼Þkuo [nuhku yux÷u f{oÚke Qs¤ku [nuhku.
MktMf]ík{kt yuf ÃktÂõík Au. yuLkku ¼kðkÚko yk «{kýu Au :
{kuxk¼køkLkk {kýMkku fk{ yLku ðiíkhkLkku ¼uË Mk{síkk
çkÄwt s òíku fhðwt. fkuELkk Ãkh ¼hkuMkku Lk hk¾ðku, fkÞoLkwt
rðfuLÿefhý Lk fhðwt, fÞwt fk{ ðÄw {n¥ðLkwt y™u íkkífkr÷f
sYhLkwt Au yuLkku ÏÞk÷ Lk fhðku yu ðiíkÁt Au.
¾hu¾h MkqÍÃkqðof fk{ fhLkkhku {kýMk õÞkhuÞ yux÷ku
‘rçkÍe’-hkufkÞu÷ku LkÚke nkuíkku. fux÷kf ÷kufku fk{Lku xk¤u Au yLku
fk{ fhðkLkwt nS çkkfe Au yuLkku çkkuòu Ÿ[feLku [k÷u Au y™u
çkuðz ð¤e òÞ Au.
fkuXkMkqÍÚke fk{ fhðwt yu f¤k Au.
su {kýMkku fk{Lkku yk™tË LkÚke {kýíkk yu ÷kufku ftxk¤ku
yLkw¼ðu Au.
fk{ {kuxwt fu LkkLkwt LkÚke nkuíkwt. {LkÚke fheyu íkku fk{{kt
fwþ¤íkk «fxu.
økeíkk{kt fÌkwt Au fu, ‘Þkuøk: f{oMkw fkiþ÷{T’
f{oLke fwþ¤íkk yu yuf «fkhLkku Þkuøk Au.
‘fk{ fhðwt yLku fk{ fhe Lkk¾ðwt’{kt Ãký Lk¼-¼qLkku
¼uË Au.
Ãkíkkððk ¾kíkh, fhðk ¾kíkh su {kýMkku fk{ fhu Au yu
{kýMkLkk fk{Lkwt Äkhu÷wt Ãkrhýk{ ykðíkwt LkÚke y™u yuLku Ãkrhýk{
160
SðLk SððkLke f¤k
314
SðLk SððkLke f¤k
315
ðktÄkuð[fku Ãkkzu.
fkuEf fhu yuLkkÚke yu yð¤wt fhu, ŸÄwt s fhu, swËwt s
fhu.
ykðk {kýMkku ¾hu¾h íkku {kLkíkk çkeswt s ftE nkuÞ,
Ãký Ãkkuíku yuf y÷øk ÔÞÂõík Au, yuLkwt yuf y÷øk ÔÞÂõíkíð Au
yux÷k s ¾kíkh Ëhuf çkkçkík{kt yu yMkt{ík ÚkkÞ, nðLk{kt
nkzfkt Lkk¾u, ðkíku ðkíku ðktfwt Ãkkzu, yMkt{ríkLkku yðks WXkðu
yLku yk{ fkt íkku fk{ þY Lk ÚkkÞ yÚkðk þY ÚkÞu÷wt fk{ ¾kuht¼u
Ãkzu.
y{khk yuf yku¤¾eíkk Au. y[qf swËk ÃkzðkLkku yu{Lku
{kun. ykÃkýu «khçÄ yLku ÃkwÁ»kkÚko yu yuf{ufLkkt rðhkuÄe LkÚke,
Ãký ÃkhMÃkhLkkt Ãkqhf Au Ãkrík-ÃkíLke fu rð»ýw-÷û{eLke su{.
yk çktLku yuðe ík÷ðkh LkÚke fu yuf BÞkLk{kt Lk hnu.
«khçÄ - ÃkwÁ»kkÚko Ãkt¾eLke çku Ãkkt¾ suðkt Au. çktLkuLkku Mkw{u¤
rðh÷ økýkÞ.
fux÷kfLkk ¼køÞ{kt fuð¤ ÃkwÁ»kkÚkoÚke xfðkLkwt nkuÞ íkku
yu Ãký yuf «khçÄ s Au y™u fux÷kfLku ßÞkt òÞ íÞkt ð]ûkLkku
AkÞku, LkËeLkwt s¤, MkqÞoLkku «fkþ y™u Ãkt¾eykuLkk f÷hðÚke
¼hu÷ku hMíkku òýu fu hMíkku MðÞt [k÷íkku nkuÞ yuðku yLkkÞkMku
{¤íkku hnu yu rfM{íkLke s f{k÷ Au.
árüÚke Ãkrðºk ÚkÞu÷wt Ãkøk÷wt {qfku. Ãkøku [k÷ðkLkwt Au yLku
Ãkøk÷wt {qfðkLkwt Au. Ãký yu Ãkøk÷k ÃkkA¤ rð[khLke fkuEf Lku
fkuEf ¼qr{fk nkuÞ.
Lk{oËLke çku ÃktÂõík Ãký ykðeLku Q¼e hnu Au :
‘Ãkøk÷kt ¼hðkt {ktzku hu, nðu Lkð ðkh ÷økkzku hu.’
yÚkðk ‘zøk÷wt ¼ÞwO fu Lkk nXðwt, Lkk nXðwt.’
õÞktf íkku, õÞkhuf íkku «kht¼ fhðku òuEyu. yLkkht¼
yk¤MkwykuLke r{hkík Au. íku{, {kºk «kht¼u þqhk Ãký Lk hnuðkÞ.
rð[kh ÃkAe íkhík s yk[kh ykðu. yÚkðk fux÷kfLkkt ÔÞÂõíkíð
yuðkt Mkw{u¤¼Þko nkuÞ Au - ðeýkLkk íkkh suðkt {u¤ðu÷kt nkuÞ Au
fu, rð[kh yLku yk[kh MkkÚku MkkÚku yLku Mkns Úkíkk ykðu.
«íÞuf {kýMkLku fu «íÞuf fkÞoLku yuðwt ÔÞÂõíkíð nkuÞ Au.
fux÷kf {kýMkku ðkík fheyu íÞkhu ÃkkuíkkLku Ãkûku fþwt s rð[khíkk
LkÚke nkuíkk. yu{Lke ðkík òýu fu çkeòyu s rð[khðkLke
sðkçkËkhe nkuÞ yu{ ðíkuo Au y™u Ãkkuíku nk{kt nk fnuíkk nkuÞ
Au. ‘Ëu Ëk{kuËh Ëk¤{kt Ãkkýe’ ÃkuXu ÃkkuíkkLke ‘nk’ Lku ÄkuÄ{kh
ðhMkkðíkk nkuÞ Au. nðu òu Ëhuf{kt Mkt{ík s ÚkðkLkwt nkuÞ. fþwt
rð[khðkLkwt s Lk nkuÞ, {kºk AkÞk-ÃkzAkÞkLke su{ yLkwMkhðkLkwt
nkuÞ íkku yuðku {kýMk nkuÞ íkkuÞ þwt y™u Lk nkuÞ íkkuÞ þwt?
çkeS çkksw fux÷kf yuðk Ãký nkuÞ Au, su Ëhuf çkkçkík{kt
161
SðLk SððkLke f¤k
316
SðLk SððkLke f¤k
317
yrÄfkh.
[e÷k Ãkh íkku Mkki [k÷u, Ãký ÃkkuíkkLkku [e÷ku yktfu yu s
{n¥ðLke ðkík.
y{urhfLk frð hkuçkxo VkuMxu fkÔÞ ÷ÏÞwt Au. þe»kof Au ‘çku
hMíkkyku’
st ø k÷{kt çku hMíkkyku níkk. fkÔÞLkk LkkÞf ÃkkMku
ÃkMktËøkeLkku yðfkþ níkku fu fÞu hMíku sðwt. yuf hMíkku çknw
ðÃkhkÞu÷ku níkku.
fkÔÞLkkÞf yu hMíkk Ãkh økÞku, ßÞkt fkuELke ÍkÍe
ykðLkòðLk ÚkE Lknkuíke. ÃkAe £kuMx ytíku yuf ÃktÂõík ÷¾u Au :
yuLz Äux nuÍ {uEz yku÷ Ä rzVhLMk. {kLke ÷ku fu rMkØkÚko rMkØkÚko
s hÌkku nkuík y™u rMkØkÚko{ktÚke çkwØ Lk ÚkÞku nkuík íkku yu y™uf
hkòyku{ktLkku yuf nkuík, Ãký çkwØ fu «çkwØ íkku Lk s nkuík.
yk su Vuh Ãkzâku íkuLku s {kuxe ½xLkk økýe-økýkðe
þfkÞ.
çkwØLkk SðLkLke s ðkík Au. çkwØ rLkhtsLkk LkËeLke ÃkkMkuÚke
ÃkMkkh ÚkÞk.
huíke Ãkh yu{Lkkt r[nTLkku nehkLke su{ Íøk{økkx fhíkkt
Ãkzâk níkk.
yu íkku ykøk¤ Lku ykøk¤ ðÄíkk økÞk. ÃkkA¤ hne økÞk
fux÷kf {kýMkku fkuE Ãký ÃkrhÂMÚkríkLku Ãkzfkhu Au y™u
¼÷¼÷e Mke{kykuLku yku¤tøke òÞ Au.
{kýMkLkku W¥k{ ÃkwÁ»kkÚko ¼køÞLke fu f{¼køÞLke
Mke{kykuLku yku¤tøke sðk{kt Au.
Mke{k {kýMkLku çkktÄu Au. yMke{Lkku fËeÞ y™w¼ð LkÚke
ykÃkíke.
su ÂMÚkík«¿k Au yLku {kxu nË-yLknËLkk ¼uË LkÚke nkuíkk.
ykLkk Mkt˼o{kt ykuþkuyu çkwØLkk SðLkLke «MktøkfÚkk fne
Au íku òuEyu.
çkwØLkku sL{ ÚkÞku íÞkhu ßÞkurík»keykuyu fÌkwt fu fkt íkku
yk {kýMk Mk{úkx Úkþu yÚkðk MktLÞkMke. ßÞkurík»keyku Ãký
rLkrùík fne þfíkk LkÚke.
yuLkku yÚko yuðku ÚkÞku fu økún s MkkhMkðoMð LkÚke.
òu fuð¤ økúnLkwt ð[oMð nkuÞ íkku hksßÞkurík»keyku çkuÄzf
fne þfík.
ykÃkýu òýeyu Aeyu fu çkwØ MÚkq¤ yÚko{kt Mk{úkx Lk
ÚkÞk, Ãký yu{ýu ÃkkuíkkLkk Ãkh rðsÞ {u¤ÔÞku y™u ‘Mð’ Mk{úkx
MktLÞkMke ÚkÞk.
yu{Lku {kxu íkku çku hMíkk níkk. Mk{úkx Úkðwt yu yuLkku
sL{rMkØ yrÄfkh níkku. MktLÞkMke ÚkÞk yu yu™ku f{orMkØ
162
SðLk SððkLke f¤k
318
SðLk SððkLke f¤k
319
‘fkuE Ãký fk{ yuf ð¾ík Mkkhe heíku þY fhðk{kt ykÔÞwt
nkuÞ íkku ÃkAe íku ÃkrhÃkqýo ÚkkÞ íÞkt MkwÄe íkuLkku ÃkrhíÞkøk fhðku
Lkrn.’
þuõMkrÃkÞh
‘ÃkkýeLkk suðe [t[¤íkkÚke Wíf]üíkk {u¤ðe þfkíke
LkÚke.’
‘su íktíkw Ze÷ku Ãkzíkku LkÚke, su ykt¾ Lke[e Lk{íke LkÚke,
su rð[kh ¼ú{{kt Ãkze síkku LkÚke, íkuÚke s rðsÞ {¤e þfu Au.’
çkfo
yuz{tz feLk Xªøkýku níkku, ðýuo fktEf ~Þk{ níkku. fwËhíke
heíku íkuLkku yðks ffoþ níkku. {krMkLshLkk Lkkxf{kt Mkh òEÕMk
ykuðh he[Lkku ðuþ fkuE Ãký ¼sðe Lk þfu íkuðe heíku ¼sððkLkku
íkÁýkðMÚkk{kt íkuýu rLkùÞ fÞkuo níkku. fkuE Ãký çkkçkíkÚke nXe
Lk òÞ íkuðk ykøkún ðzu íkuýu yk ðuþ ¼sððk {kxu ÃkkuíkkLke
òíkLku yuðe íkk÷e{ ykÃke fu ßÞkhu íkuLku Víkun {¤e íÞkhu çknw
{kuxe {¤e - yk¾wt ÷tzLk íkuLkwt Ãkqsf çkLÞwt.
Ãkk÷o{uLx{kt þurhzLkLkwt Ãknu÷wt ¼k»ký ÚkÞk ÃkAe rhÃkkuxohu
þurhzLkLku fÌkwt : ‘yk ¼k»ký ík{kÁt ÃkkuíkkLkwt íkiÞkh fhu÷wt nkuÞ
yu{ nwt Äkhíkku LkÚke, y™u yk{ fnuíkkt {Lku rË÷økehe ÚkkÞ Au.
ík{khu íkku ík{khk ykøk÷k s WãkuøkLku ð¤øke hnuðwt ðÄkhu MkkÁt
Ãku÷kt Ãkøk÷kt.
‘Ëhuf W{Ëk fk{ Ãknu÷kt íkku yþõÞ ÷køku Au.’
fk÷koE÷
‘s¤Lkkt xÃkfíkkt ®çkËw ÃkÚÚkhLku Ãký ½Mke Lkk¾u Au.’
ÕÞwfurþÞMk
‘ðÄkhu{kt ðÄkhu ykøkúneLku rðsÞ {¤u Au.’
LkuÃkkur÷ÞLk
‘Víkun Ãkk{ðk {kxu fux÷ku Mk{Þ òuEyu íku òýðk WÃkh
½ýe çkkçkíkku{kt Víkun {u¤ððkLkku ykÄkh hnu Au.’
{kuLxuMfw
‘nt{uþkt ÄfuÕÞk fhðwt, rðïkMk hk¾ðku - ykðe {w~fu÷e
Ëqh ÚkE òÞ Au yLku Ëu¾kíke yþõÞíkk Ãký yá~Þ ÚkE òÞ
Au.’
suhkur{ fkur÷Þh
‘[kt[ÕÞLku nwt rĬkÁt Awt - su {Lkw»Þ Ãkkhk suðe r{èeLkku
çkLku÷ku nkuÞ fu suðe íkuLkk ÓËÞ{kt fkuE fkÞ{ ÃkkÞku hne þfu
Lkrn íkuðk {kýMkLku nwt rĬkÁt Awt. íkuLkku nwt ríkhMfkh fÁt Awt,
íkuLke nwt yðøkýLkk fÁt Awt. íkuLkku nwt ÃkrhíÞkøk fheþ, yuðe
«rík¿kk fÁt Awt.’
çkkÞhLk
163
SðLk SððkLke f¤k
320
SðLk SððkLke f¤k
321
¼êeÚke y¾íkhk fhðkLke Vhs íkuLku Ãkze. yk{kt Ãký íkuLku ÃkqhuÃkqhe
rLk»V¤íkk {¤e, Ãký íÞkt Lku íÞkt s íkuýu VheÚke fk{ þY fhðk
rLkùÞ fÞkuo y™u ºkýMkku ffzk økh{ Úkðk íkuýu økkuXðe ËeÄk.
yk{ktÚke yuf ffzku MkwtËh ELku{÷ ({eLkkfkhe) MkkÚku Lkef¤e
ykÔÞku. yu ÃkAe ÃkkuíkkLke þkuÄ ÃkrhÃkqýo fhðk {kxu íkuýu fk[Lke
¼êe íkiÞkh fhe yLku íku {kxu #xku ÃkkuíkkLke ÃkeXu WÃkkze WÃkkzeLku
÷kÔÞku. Auðxu, fMkkuxeLkku Mk{Þ ykðe ÃknkUåÞku. A rËðMk MkwÄe
íkuýu økh{e fkÞ{ hk¾e, Ãký íkuLkwt ELku{÷ ykuøkéÞwt Lkrn, íkuLkk
Mk½¤k ÃkiMkk [kÕÞk økÞk, Aíkkt íkuýu Úkkuzk WAeLkk ÷eÄk, Úkkuzktf
ðÄkhu ðkMký y™u ÷kfzkt ¾heãkt. VheÚke ßÞkhu Ëuðíkk
Mk¤økkÔÞku íÞkhu Ãkrhýk{ fktE ykÔÞwt Lkrn yLku íkuLkwt çk¤íký
íkku ÃkqÁt ÚkE økÞwt. íkuLkk çkøke[kLke ðkzLkkt ÃkkrxÞkt W¾uze íkuýu
çk¤íkk{kt nkuBÞkt. Ãký Vkufx. íkuýu ÃkkuíkkLkwt VŠLk[h Ãký íku{kt
{qfe ËeÄwt, Ãký íkuLkwt Ãký fktE Ãkrhýk{ ykÔÞwt Lkrn. íkuLkk fkuXkhLke
Aks÷eyku íkuýu ¼ktøkeLku ¼êe{kt Lkkt¾e, yk¾hu, ½ýe økh{eÚke
ELku{÷ ÃkeøkéÞwt. {nkLk hnMÞ íkuLku nkÚk ykÔÞwt, ykøkúnLke
Víkun ÚkE.
{uLzu÷MkkunLku fÌkwt fu, {khu {kxu Ãký rð©ktríkLkku Mk{Þ
ykðþu. nk÷ íkku ykÃkýu ykÃkýwt fk{ fÞuo sðwt.
ÃkwMíkf «fx fhLkkh yuf {kýMku yuf yustxLku ÷ÏÞwt fu,
níkwt.’ nkÚk Ãkh xufðu÷k {kÚkk MkkÚku, þurhzLk Úkkuzku ð¾ík rð[kh{kt
Ãkze økÞku. ÃkAe íkuýu Lksh fhe yLku íku çkkuÕÞku fu, {khk{kt íku
þÂõík Au yLku íku sYh çknkh Ãkzþu. VkpõMku ðkphLk nu®MxøMk
Mkk{uLkk su ¼k»kýLku yk{Lke Mk¼k{kt ÚkÞu÷kt ¼k»kýku{kt
Mkðkuo¥k{ økÛÞwt níkwt. íku ¼k»ký yk s {kýMku fÞwO.
1828{kt çkLkkozo Ãkku÷uMkeyu £kLMkLke Ërûkýu ykðu÷wt
ÃkkuíkkLkwt {fkLk 18 ð»koLke ðÞu Akuzâwt níkwt. íku fnuíkku fu ykfkþ
yLku Ãk]Úðe - yk ÃkwMíkfku Mkðo {kxu ¾wÕ÷kt hnu Au. yk çku ÃkwMíkf
rMkðkÞ {khe ÃkkMku çkeò fkuE ÃkwMíkf Lknkuíkkt, òufu íku yuf fk[
WÃkh r[ºkfk{ fhLkkh níkku, Aíkkt íkuLkku ykí{k fkheøkhLkku níkku.
yuf MkwtËh Exkr÷ÞLk ÃÞk÷ku òuðkÚke íkuLkk SðLk{kt QÚk÷ÃkkÚk÷
ÚkE økE. íku ÃÞk÷ku íkuýu òuÞku íÞkhÚke íkuLkk WÃkh su {eLkkfkhe
fk{ fhðk{kt ykÔÞwt níkwt, suÚke íkuLku ykuÃk ykÃkðk{kt ykÔÞku
níkku, íku þkuÄe fkZðk {kxu ½ýk ykðuþ MkkÚku íkuýu rLkùÞ fÞkuo.
yk {eLkkfkhe {rnLkk yLku ð»kkuoLkkt ð»ko MkwÄe íkuýu «ÞkMk fÞkuo.
íkuýu yuf ¼êe íkiÞkh fhe íku rLk»V¤ økE. ÃkAe ð¤e íkuýu çkeS
íkiÞkh fhe, íku{kt íkuýu yux÷kt çkÄkt ÷kfzkt çkkéÞkt yux÷k çkÄk
ÃkËkÚkkuo yLku {kxeLkkt ðkMký íkuýu çkøkkzâkt yLku íku{kt íkuýu ykx÷ku
çkÄku Mk{Þ økw{kÔÞku fu rLkÄoLkíkk íkuLke MkL{w¾ ykðe Q¼e hne
y™u çk¤íký ¾heËðkLkk ÃkiMkk Lkrn nkuðkÚke yuf MkkÄkhý
164
SðLk SððkLke f¤k
322
SðLk SððkLke f¤k
323
: ‘íku õÞkt Mktíkkzðk{kt ykÔÞku Au?’ íku çke{kh {kýMku ¼hkE
síkk ïkMk MkkÚku sðkçk ËeÄku : ‘nwt ík{Lku íku fnwt Awt. íkuLku {kxu
ík{khu ¾kuËðwt Ãkzþu.’ yk{ fnuíkkt fnuíkkt{kt íkuLkku «ký Lkef¤e
økÞku. òøkeh WÃkhLkwt ZuVuZuVwt Akufhktykuyu ¾kuËe WÚk÷kðe òuÞwt,
Ãký íku{ktÚke Ëkxu÷wt ÄLk-Mkwðýo LkeféÞwt Lkrn, Ãký ykÚke íkuyku
fk{ fhíkkt þeÏÞk yLku ßÞkhu ¾uíkh ððkÞkt íÞkhu íku{Lkk ¼khu
¾kuËfk{Lkku çkË÷ku ½ýk ÃkkfÚke {éÞku.
rðr÷Þ{ ðxo fnuíkku fu, çku{ktÚke fE [es {khu Ãknu÷e
fhðe íku çkkçkík{kt su {kýMk MktfÕÃkrðfÕÃk s fÞko fhu Au, íku
fkuE Ãký [es fhe þfþu Lkrn. su {kýMk rLkùÞ fhu Au Ãký
r{ºkLke «Úk{ s Mkk{e Mkq[LkkÚke ÃkkuíkkLkku rLkùÞ Vuhðu Au,
yufÚke çkeòu yr¼«kÞ-yuf ÞkusLkkÚke çkeS ÞkusLkk yu{
su{Lkk{kt VuhVkh Úkíkk hnu Au yLku {LkLkk íkhtøkLke yuf ÷nuh
{kºkÚke ðkÞwLke yuf VhfzeLke {kVf Ëhuf rËþk íkhV VÞko fhu
Au, íku {kýMk fkuE Ãký {nkLk yøkh WÃkÞkuøke fkÞo fhe þfíkku
LkÚke. Ãký fk{{kt ykøk¤ ðÄðkLku çkË÷u íku çknw çknw íkku yuf s
ÂMÚkrík{kt ÂMÚkh hnuþu yLku ½ýu ¼køku Ëhuf çkkçkík{kt ÃkkA¤
nXíkku sþu.
su {kýMk «Úk{ Ëe½oárüÚke Mk÷kn ÷u Au, ÃkAe áZ MktfÕÃk
fhu Au yLku ÃkAe yzøk ykøkúnÚke ÃkkuíkkLkku nuíkw y{÷{kt {qfu
ík{u çku yXðkrzÞkt Mk¾ík {nuLkík fhku yLku yufu ÃkwMíkf ðu[kÞ
Lkrn íkkuÃký ík{khu òýðwt fu íku heíku s ík{Lku Víkun {¤þu.
fk÷koE÷u fÌkwt Au fu, ík{kÁt fk{ òýe ÷ku yLku ÃkAe íku
fhku. nfÞwor÷MkLkk çk¤Úke íku fk{ fhku. søkík{kt yuf s yMkwh
Au y™u íku yk¤Mk Au.
huLkkuÕzu fÌkwt Au fu su fkuE {kýMk r[ºkfk{{kt Wíf]ü Úkðk
{køkíkku nkuÞ fu øk{u íku f÷k{kt Wíf]ü Úkðk {køkíkku nkuÞ, íkuýu
MkðkhÚke QXe hkºkeyu Mkqðk síkkt MkwÄe ÃkkuíkkLkwt Mk½¤wt rË÷ íku
[es WÃkh ÷økkzðwt òuEyu.
íkuýu fÌkwt Au fu suykuLku fkuE Ãký fkÞo{kt Wíf]üíkk MktÃkkËLk
fhðe nkuÞ, íku{ýu ¾wþeÚke fu Lkk¾wþeÚke, Mkðkh, çkÃkkuh yLku
hkºkeyu fk{u ÷køkðwt òuEyu. íku{Lku sýkþu fu, yk çkkçkík fktE
h{ík LkÚke Ãký Mk¾ík Ãkrh©{Lke Au.
r[ºkfkh xLkoh fnuíkku fu, Mk¾ík {nuLkík rMkðkÞ çkeswt
fkuE hnMÞ {khe ÃkkMku LkÚke.
£kÂLMkMk ðu÷uLz fnuíkku fu, ÞwðkLkku ! rËðMkkuLkk rËðMk
fk{ fhíkkt íku fk{ nXe òÞ Au.
{hýÃkÚkkheyu Ãkzu÷k yuf ¾uzqíku ÃkkuíkkLkk ºký yk¤Mkw
AkufhkLku fÌkwt : ‘Ëefhkyku ! nwt ík{khu {kxu su òøkeh {qqfe òW
Awt íku{kt {kuxku ¾òLkku Au.’ rs¿kkMkw Akufhkykuyu yufeMkkÚku ÃkqAâwt
165
SðLk SððkLke f¤k
324
SðLk SððkLke f¤k
325
yuf «òÚke çkeS «ò{kt òÞ Au. ykøkúnÚke s ÃkÚÚkhLkk Ãkðoík
suðk ¾zfku Lke[u hMíkku fkZðk{kt ykÔÞku Au yLku íku ðzu s rðãwík
suðe ÍzÃkÚke ytíkh fkÃke Lkk¾ðk{kt ykÔÞwt Au. ykøkúnÚke s
søkíkLke MkUfzku «òLkk MkZ ðzu søkíkLkk Mk{wÿ MkVuË Ëu¾kÞ Au,
íkuÚke s Ëhuf Mk{wÿ WÃkh ðnký [k÷u Au yLku Lkðk Lkðk «ËuþLke
¾ku¤ ÚkkÞ Au. ykøkúnÚke fwËhíkLkkt sux÷kt MðYÃk Au íkux÷kt rð¿kkLk
Q¼kt ÚkÞkt Au, íkuLkk rLkÞ{Lkwt rþûký {éÞwt Au, íkuLke ¼kðe
rn÷[k÷Lkwt ¿kkLk {éÞwt Au. suLkk Ãkh fkuELke økrík ÚkE LkÚke íkuðk
MÚkkLkLkwt Ãkrhýk{ LkeféÞwt Au, íkuLkkt swËkt swËkt yMktÏÞ søkíkLke,
íkuLkk rðMíkkh y™u økríkykuLke økýíkhe ÚkE þfe Au.
Ÿ[k Ÿ[k Ãkðoík Äehu Äehu ûkeý Úkíkk òÞ Au. nòhku
LkËeykuLkk fktÃkÚke {nkMkkøkh Äehu Äehu Ãkwhkíkk òÞ Au.
ÄehuÚke ykðíkku ÃkiMkku s÷ËeÚke ykðíkk YrÃkÞk fhíkkt
ðÄkhu ¾kíkheðk¤ku nkuÞ Au. Äehu Äehu [k÷Lkkh ½kuzku, þhík{kt
Qíkhíkk ÍzÃkðk¤k ½kuzkLkk fhíkkt ðÄkhu ÷ktçke {wMkkVhe fhe
þfþu. «rík¼k Lkef¤e Ãkzu Au, VzVzkx fhu Au yLku Úkkfe òÞ
Au, Ãkhtíkw ykøkún ÷ktçkku ð¾ík [k÷u Au y™u Sík {u¤ðu Au.
yk¾ku rËðMk fk{ fhe þfu íkuðku ½kuzku þhík Síke þfu Au. çkÃkkuh
MkwÄe s fk{ fhLkkh {kýMkLku rðsÞ{k¤k Wíkkhðe Ãkzu Au.
AuÕ÷k ½kÚke s ¾e÷ku XuX MkwÄe ÃknkU[u Au.
Au. íkÚkk su LkkLke LkkLke {w~fu÷eykuÚke Lkçk¤k {LkLkk {kýMkku
®n{ík nkhe òÞ Au yLku íkuLkkÚke su ®n{ík nkhíkku LkÚke, íku
{kýMk Ëhuf ÷kELk{kt, Ëhuf fk{{kt Ÿ[k{kt Ÿ[wt MÚkkLk {u¤ðe
þfu.
ykÃkýu òýeyu Aeyu fu, ykøkúnÚke ErsóLkk {uËkLk
WÃkh rÃkhkr{z çktÄkÞk Au. ykøkúnÚke s suÁMk÷u{Lkwt ¼ÔÞ y™u
{nkLk {trËh çktÄkÞwt Au. ykøkúnÚke s r[LkkE þnuLkþkníkLkk
hûký {kxu ykswçkkswLkk ð@ suðe ðz Lk¾kE Au. íkkuVkLkðk¤k
yLku suLkk rþ¾hu ðkˤkt ykðeLku hnu÷kt Au íkuðk ykÕÃMk Ãkh
[zðkLkku hMíkku ykøkúnÚke s fkZðk{kt ykÔÞku Au. yux÷uÂLxfLkkt
íkkuVkLke ¾eý{kt ykøkúnÚke s hks{køko ÚkE þõÞku Au.
ykøkúnÚke s LkðeLk søkík{kt støk÷ MkkV ÚkE sE íÞkt hkßÞku
yLku «òykuLkku Mkt½ Q¼ku ÚkÞku Au. ykøkúnÚke ykhMkLkk ffzkyku
WÃkh «rík¼kLke MkwtËh yLku Wíf]ü f]ríkyku WíÃkLLk ÚkE þfe Au.
ykøkúnÚke r[ºkÃkx WÃkh fwËhíkLkwt ¼ÔÞ yLkwMkhý {qfe þfkÞwt
Au, íku{ íku ðzu s ÄkíkwLke MkÃkkxe WÃkh AkÞkLkwt ykËþoLkeÞ ík¥ð
ykýe þfkÞwt Au. ykøkúnÚke fhkuzku ºkkfku [k÷u Au, ykøkúnÚke s
QÃkzíkkt fktx÷kykuLku Ãkkt¾ku nkuÞ íku{ íku fk{ fhu Au, {k÷Úke
¼hu÷kt nòhku økkzktLku íkux÷e s MktÏÞk{kt ÷kuZkLkk ½kuzk ykøkúnÚke
s òuzðk{kt ykÔÞk Au yLku íkuyku yuf økk{Úke çkesu økk{ yLku
166
SðLk SððkLke f¤k
326
SðLk SððkLke f¤k
327
{kuxku feLk fnuíkku fu, yr¼LkÞLke f÷k zkuøkçkuheLkk ðk[Lk
yLku ÷u¾LkLke {kVf fwËhíkÚke ykðíke LkÚke. SðLkLkwt ÃkwMíkf
Mk{òðLkkh htøk¼qr{Lku {kxu òuEíke Mk½¤e ÷kÞfkík Aíkkt Ãký
yufË{ Þþ {u¤ððku íku íkÆLk yþõÞ Au. ykÃkýk y{h ÷u¾f
fnu Au fu, Äehk ¢{ rMkðkÞ fÞku ½k fËe Ãký ÁÍkÞku Au? yLku nwt
fnwt Awt fu, ÷ktçke yLku ykøkúnÞwõík W{uËðkhe rMkðkÞ fÞku {kýMk
yuõxh çkLÞku Au? økÕ÷k WÃkhÚke fu ykurVMkLkk Ÿ[k Mxq÷ WÃkhÚke
htøk¼qr{ WÃkh fqËe Ãkzðk yLku rh[zo yøkh yuÚku÷ku{kt þnuhLkwt
yufË{ ykf»koý fhðk ½ýk Äkhu Au, yu{ {Lku ¾çkh Au, Ãký
íku sqXwt çkku÷ðwt sux÷wt Mknu÷wt Au íkux÷wt íku Ãký Au. yk ÷kufku fuðk
{q¾o Au? hkuþLkeLke hkrºkyu çkkheyku{kt ¾kuMkðk{kt ykðíke yÄko
ykLkkLke {eýçk¥keykuLke {Lku ÞkË ykðu Au. íkuyku Úkkuzku ð¾ík
yáZ Mk¤øku Au, íku{Lkwt íkus VzVzu Au yLku ÃkAe fkuELkk Ãký
æÞkLk ðøkh íku yku÷ðkE òÞ Au. çkå[kyku ! íkçku÷kLke íkk÷e{,
Víkun {kxu íkçku÷k{kt fhðk{kt ykðu÷ku Ãkqðkor¼LkÞ - íku s íku
f÷kyu MktÃkqýoíkkyu ÃknkU[ðkLkwt MkkÄLk Au, íkuÚke s {U Þþ {éÞku
Au, yLku {nkMkkøkhLke çkeS çkkswyu r÷fuLk yLku xkÕ{kLku íkuðe
s heíku Þþ {éÞku Au. ÃkkuíkkLkwt Ëu¾eíkwt ¼krð çkË÷ðkLku çkwÕðhu
¼krðLke MkkÚku fuðwt ÞwØ fÞwO níkwt? íkuLke Ãknu÷e Lkð÷fÚkk rLk»V¤
økE. íkuLkkt þYykíkLkkt fkÔÞ rLk»V¤ økÞkt yLku ÞwðkðMÚkkLkkt
yuf rhÃkkuxohu xkp{Mk yurzMkLkLku ÃkqAâwt fu, ‘ík{khe þkuÄku
þwt Wå[ «uhýkykuLkwt s Ãkrhýk{ Au? ík{u ßÞkhu hkºkeyu òøkíkk
nku Aku íÞkhu íkuLkk s rð[kh ík{Lku ykðu Au?’ sðkçk yuðku
{éÞku fu, ‘fhðk suðwt fktE Ãký fk{ yfM{kík fÞwO LkÚke. yuf
VkuLkkuøkúkV rMkðkÞ {khe fkuE Ãký þkuÄ ykfÂM{f heíku ÚkE LkÚke.
nwt ßÞkhu Ãkqhe heíku Lk¬e fÁt Awt fu, fkuE Ãký Ãkrhýk{ ykýðk
suðwt Au, íÞkhu nwt íku fk{ WÃkh [ze òô Awt yLku ßÞkt MkwÄe
Ãkrhýk{ ykðu íÞkt MkwÄe yuf ÃkAe yuf ys{kÞþ fÞko s fÁt
Awt. ÔÞkÃkkhe heíku WÃkÞkuøke nkuÞ íkuðe þkuÄkuLke nË{kt Ãkqhíke
heíku nwt hÌkku Awt. {kºk ÷kufkuLke ð]r¥k ¾U[u íkuðe LkðkELke [eòu
íkhefu s ®f{íke nkuÞ íkuðe ðes¤eLkk [{ífkhLke [eòu Ãkh
æÞkLk ykÃkðkLkku fËe Ãký {Lku ð¾ík {éÞku LkÚke.’ íku {nkLk
þkuÄfu çkku÷ðkLkwt [k÷w hkÏÞwt : ‘þkuÄ fhðkLkwt fk{ {Lku ÃkMktË Au
yu s yuLkwt fkhý Au, ík{u òýku Aku fu fux÷kf ÷kufkuLku MxuBÃk
yufXk fhðkLkwt øk{u Au. su fktE fk{Lke nwt þYykík fÁt Awt íku
nt{uþkt {khk {Lk{kt hBÞk fhu Au yLku ßÞkt MkwÄe íku ÃkqÁt ÚkkÞ íÞkt
MkwÄe íkuLkkÚke nwt Ëqh hnwt íkku {Lku [uLk Ãkzíkwt LkÚke.’
yk heíku s {kýMk ÃkkuíkkLkk fk{Lku ÃkqhuÃkqhe heíku ð¤øku
Au, íku fktELku fktE fk{ fhu Au yLku òu íkuLkk{kt þÂõík yLku MkkËe
Mk{s nþu íkku íkuLku {kuxe Víkun {¤þu.
167
SðLk SððkLke f¤k
328
SðLk SððkLke f¤k
329
21 ð»koLkku ÚkÞku íku Ãknu÷kt LÞqxLku økwÁíðkf»koýLkku rLkÞ{
þkuÄe fkZâku, Ãký Ãk]ÚðeLkku Ãkrh½ {kÃkðk{kt íkuýu fhu÷e yuf
LkkLke ¼q÷Úke íkuLkk rMkØktíkkuLku MkíÞþe÷Ãkýk rðþu «Þkuøk fhe
çkíkkððk{kt rðûkuÃk Lkzâku. 20 ð»ko ÃkAe íku ÃkkuíkkLke ¼q÷ MkwÄkhe
þõÞku yLku su rLkÞ{ yuf V¤Lku s{eLk Ãkh ykýu Au íku s
rLkÞ{Úke økúnku íku{Lkk {køko{kt økrík{kLk hnu Au yu íkuýu çkíkkðe
ykÃÞwt. {kzkøkkMfh{kt yuf Ãký Ä{koLkwÞkÞe {u¤ððk Ãknu÷kt
r{þLkheykuyu ËMk ð»ko MkwÄe WÃkËuþ ykÃkðku Ãkzâku níkku. çk{ko{kt
yuf yMk÷ ðíkLke r¾úMíke ÚkÞku íku Ãknu÷kt nzMkLkLku Ãkkt[ ð»ko
yLku [eLk{kt yuf r¾úMíke fhðkLku zkp. {kurhMkLkLku Mkkík ð»ko
÷køÞkt níkkt. yk rËþk{kt xknexe{kt 15 yLku çktøkk¤{kt 17
ð»koLkwt ÚkÞu÷wt fk{ rLk»V¤ økÞwt níkwt.
Ìkwr{÷h fnuíkku fu yuf s MkËTøkwý suLkku Ëkðku fhe þfwt íku
ÄiÞoÞwõík MktþkuÄLkLkku Au. yk økwý su fkuE Äkhu íku {khe MkkÚku
nheVkE fhe þfu yøkh {khk fhíkkt [Ze òÞ. ÄehsLke yk
n÷fe þÂõíkLkku rðfkMk çkhkuçkh heíku fhðk{kt ykðu íkku ¾wË
«rík¼k fhíkkt Ãký rð[khkuLkku yMkkÄkhý rðfkMk fhðkLkwt íku
ðzu çkLke þfu.
òuLk hÂMfLku fnu÷wt Au fu, ík{khe «rík¼k WÃkh ykÄkh
hk¾íkk Lkrn. ík{khk{kt çkwrØþÂõík nþu íkku WãkuøkkuÚke íku MkwÄhþu.
íkuLkkt ¼k»kýku íkuLkk rðhkuÄeyku{kt nkMÞkMÃkË ÚkE Ãkzâkt níkkt,
Ãkhtíkw WÃknkMk yLku ÃkhksÞLke ðå[u feŠíkLku rþ¾hu ÃknkU[ðk
{kxu íkuýu {køko fÞkuo níkku.
‘rzf÷kELk yuLz Vku÷ ykuV Ä hku{Lk yuBÃkkÞh’ yu ÃkwMíkf
÷¾ðk{kt røkçkLku 20 ð»ko fkZâkt níkkt. Lkkuyk ðuçMxhu ÃkkuíkkLke
rzfþLkhe (þçËfkuþ) h[ðk{kt 36 ð»ko fkZâkt níkkt. þçËkuLkk
Mktøkún y™u íkuLke ÔÞkÏÞkyku ÃkkA¤ yk¾wt SðLk økk¤ðwt yu{kt
fuðwt rËÔÞ ÄiÞo hnu÷wt Au? ÞwLkkExuz MxuxTMkLkku EríknkMk ÷¾ðk{kt
ßÞkuso çkuLfkufqxu 25 ð»ko økkéÞkt níkkt. «k[eLk «òykuLkwt
fk÷{kLk LÞqxLku VheVheLku ÃktËh ðkh ÷ÏÞwt níkwt. xeheyuLku Ãkkt[{k
[kÕMkoLku ÷ÏÞwt níkwt fu, Mkkík ð»ko MkwÄe Ëhhkus ‘÷kMx MkÃkh’
(r[ºk) WÃkh fk{ fÞko ÃkAe nwt ík{Lku íku {kuf÷wt Awt. ‘rÃkxÙku {kŠxLk’
WÃkh íkuýu 8 ð»ko MkwÄe fk{ fÞwO níkwt. ÃkkuíkkLkwt yutrsLk ÃkrhÃkqýo
fhðk{kt ßÞkuso MxeðLMkLku ÃktËh ð»ko økkéÞkt níkkt Úkkuzk{kt,
LkkLkk{kt rðþu»k þÂõík Mk{kÞ yuðk yutrsrLk {kxu ðkuxu 20 ð»ko
økkéÞkt níkkt. ÷kuneLke økríkLke þkuÄ nkðuoyu «fx fhe íku Ãknu÷kt
íkuýu ykX ð»ko MkwÄe fk{ fÞwO níkwt. íkuLke MkkÚkuLkk zkuõxhku íkuLku íku
ð¾íku {øksLkku ¾Mku ÷ ku , ZkU ø ke, Äq í ko økýíkk ! íku L kk
ÄtÄkðk¤kykuyu íkuLke þkuÄLkku Mðefkh fÞkuo íku Ãknu÷kt 25 ð»ko
MkwÄe íkuýu økk¤ku yLku WÃknkMk ðå[u hkn òuE.
168
SðLk SððkLke f¤k
330
SðLk SððkLke f¤k
331
nkuík, Ãký yksu íkku íkuLkk Ëw~{Lkku{kt rLkhkþ yLku {]íÞw VUfíke
íkuLke íkkuÃkkuLke øksoLkk ík{u ðkux÷wo ykøk¤ Mkkt¼¤ku Aku!
MktÞkuøkkuLke Mkk{u ÚkðkÚke çk¤ {¤u Au. rðÁØíkkÚke íkuLke
Mkk{u xfe hnuðkLkwt rðþu»k çk¤ ykÃkýLku {¤u Au. yuf rðûkuÃk Ëqh
fhíkkt, çkeòu rðûkuÃk Ëqh fhðkLke ykÃkýk{kt þÂõík ykðu Au,
ykøkúne, WíMkkne, Wãkuøke, rLk¼oÞ ÞwðkLkLkku r{ºk fkuý Lkrn
ÚkkÞ?
ík{khku ðuÃkkh, ík{khku ÄtÄku, ík{khk SðLkLkku Wãkuøk
Mkkhku Au, EïhLke yLku MkßsLkLke Lksh{kt íku Mkkhku Au yuðe
¾kíkhe fhku yLku ÃkAe íkuLku {¬{Ãkýu ð¤øke hnku. íkuLkku s
rð[kh fÞko fhku, íkuLku {kxu s ÞkusLkk fÞko fhku, íkuLku {kxu s
fk{ fhku, íkuLku {kxu s SðLk økk¤ku, íkuLku {kxu s ík{khk fk{{kt
ík{kÁt rË÷, ík{kÁt ÓËÞ y™u ík{khku ykí{k Ëk¾÷ fhku yLku
sYh ík{Lku òuEyu íkuðe Víkun {¤þu s. ík{khku nuíkw LkkLkku nkuÞ
fu {kuxku nkuÞ, fkuE «òLkku ÃkkÞku h[ðkLkku nkuÞ yøkh íkku çkxkxk
¼kUÞ{kt ðkððkLkku nkuÞ íkuLke rVfh Lkrn - íkux÷k s ykøkúnLke
sYh Au. Ëhuf sý áZ MktfÕÃkLkkt ð¾ký fhu Au yLku su íkuLkku
Mkkhk {kxu WÃkÞkuøk fhu Au íkuLke {ËË{kt Mk½¤k s ykðu Au.
Vhe VheLku çkuðzku Wãkuøk fhðkLkku {kýMkLku MkËTçkkuÄ Lk
{¤u íkku {w~fu÷eykuLkku WÃkÞkuøk þku? Vhe VheLku {kýMkLku ®n{ík
ík{khk{kt çkwrØþÂõík Lkrn nkuÞ íkku íku LÞqLkíkk íku Ãkqhe Ãkkzþu.
ÄiÞo yu ©ØkLkku hûkf, Mkw÷unþktrík ò¤ðLkkh, «u{Lkku
Ãkku»kLkkh yLku Lk{úíkk þe¾ðLkkh Au. ÄiÞoÚke ËunLkk ykðuþku WÃkh
ytfwþ hnu Au. ykí{kLku íku çk¤ ykÃku Au, Mð¼kð{kt {eXkþ
ykýu Au, økwMMkkLku Ëkçke Ëu Au, E»ÞkoLkku yÂøLk yku÷ðe Lkk¾u
Au, yr¼{kLkLku Lkh{ Ãkkze Ëu Au, S¼Lku íku ÷økk{{kt hk¾e
þfu Au, nkÚk WÃkh íku ytfwþ hk¾u Au. ÷k÷[kuLku íku [økËe Lkk¾u
Au yLku fLkzøkík MknLk fhu Au. ÄiÞo{kt MkËTøkwýÚke WíÃkLLk Úkíke
®n{ík ykðe hnu Au, suÚke {kLkrMkf yøkh þkherhf ðuËLkk
MknLk fhðkLke ykÃkýk{kt þÂõík ykðu Au. ykÃkýk Ëw:¾Lke
MktÏÞk sux÷e íku ykuAe fhu Au íkux÷e MktÏÞk{kt íku ykÃkýk
ykLktË{kt yr¼ð]rØ fhe þfíkwt LkÚke. su fktE ®f{íke Au íkuLkk
Ãkh su fktE ®f{ík ÷¾kðe òuEyu, íku nk÷ yLku nðu ÃkAe Ãký
Ãkrh©{Lkk «{ký{kt ÷¾kþu.
støk÷e ÷kufku yu{ {kLku Au fu ßÞkhu íkuyku fkuE Ëw~{Lk
WÃkh Sík {u¤ðu Au, íÞkhu íkuLkku ykí{k ÃkkuíkkLkk{kt Ëk¾÷ ÚkkÞ
Au yLku ÃkAe íku{Lke ðíke ykøk¤ ÷zâk s fhu Au. yu heíku
ykÃkýe SíkkuLkku swMMkku ykÃkýk{kt Ëk¾÷ ÚkkÞ Au yLku íku ÃkAeLke
Sík {u¤ððk{kt ykÃkýLku MknkÞ ÚkkÞ Au.
ç÷wþhLku r÷øLke ykøk¤ økEfk÷u nhkððk{kt ykÔÞku
169
SðLk SððkLke f¤k
332
SðLk SððkLke f¤k
333
ÚkÞu÷ku íkuðk støk÷Lkk [khMkku {kE÷ íkuykuLku hMíkku íku{ s íkkh
çkktÄðkLkk níkk. fux çkúuxLk ykøk¤ ÚkELku yuf çkeò 140 {kE÷
ðÄkhu çkktÄðk yuMkUx ÷kuhuLMk ykøk¤ Ëkuhzwt Lkk¾ðkLke {kVf
½ýwt {nuLkík ¼hu÷wt fk{ níkwt.
½ýe ð¾ík {nuLkík ðzu íkuýu ÃkkuíkkLke ftÃkLke MkkÁ rçkúxeþ
MkhfkhLke {ËË {u¤ðe, Ãký fkUøkúuMkLkk sçkhËMík Äkhk{tz¤Lkku
yux÷ku fzðkurðhkuÄ íkuLke Mkk{u Q¼ku ÚkÞku fu íkuLke Ëh¾kMíkLku
MkuLkux{kt {kºk yuf s ðÄw {ík {éÞku.
MkuçkkMxÃkku÷ ykøk¤ rçkúrxþ LkkifkMkiLÞLkk yuf ðnký
ykø{BLkkuLk WÃkh yLku LkkÞøkhk WÃkh ÞwLkkExuz MxuxTMkLkk
LkkifkMkiLÞLkk yuf ¼ÔÞ Lkðk ðnký WÃkh Ëkuhzwt [÷kððk{kt
ykÔÞwt. Ãký yu Ëkuhzwt Ãkkt[ {kE÷ fkZðk{kt ykÔÞwt íku ÃkAe Þtºk{kt
økqt[ðkÞwt yLku ËrhÞk{kt økÞwt. çkeS ys{kÞþ ð¾íku fk{
fhLkkhkyku rfLkkhuÚke 200 {kE÷ økÞk níkk íkuðk{kt ðes¤eLkku
«ðkn çktÄ Ãkze økÞku. {kýMkku òýu fk¤Lkkt {kU{kt nkuÞ íku{
íkqíkf WÃkh Äúsíkk yLku Wîuøk MkkÚku Vhíkk níkk. Ëkuhzwt fkÃke
Lkk¾ðkLku r{. rVÕz nwf{ ykÃkðkLke íkiÞkhe{kt níkk, íkuðk{kt
sux÷e ÍzÃkÚke yLku sux÷k hnMÞ MkkÚku «ðkn yá~Þ ÚkE økÞku
níkku íkux÷e s ÍzÃk yLku íkux÷k s ¼uË MkkÚku «ðkn ÃkkAku
ykÔÞku. íku ÃkAeLke hkºkeyu ßÞkhu yuf f÷kfLkk [kh {kE÷
Lk ykÃku íkku ¼ÞLkku WÃkÞkuøk þku? Sík sçkhËMíkeÚke {u¤ððkLku
{kýMkLku «uhýk Lk fhu íkku þõÞíkkykuLkku WÃkÞkuøk þku?
nuíkwLku ÃkrhÃkqýo fhðkLkk ykøkún rð»ku ÷¾íkkt ÷kuøkVu÷kuyu
fÌkwt Au fu, W{Ëk rË÷Lkk {kýMkkuLkku rËÔÞ WL{kË, su Ze÷ku
Ãkzíkku LkÚke íku{ ykuAku Úkíkku LkÚke, íku ßÞkt MkwÄe íkuLke ykøkkneLkwt
Mkðo fktE {¤íkwt LkÚke, yøkh íkuLku su Lk {¤u íku WíÃkLLk fhíkku
LkÚke, íÞkt MkwÄe Ãkrh©{ fhu Au, MknLk fhu Au yLku hkn swyu Au.
{khk SðLkLkk yk Mk{ÞLkk ykøkún rð»ku, Wãkuøk rð»ku
yLku su [k÷w WíMkkn {khk{kt ÃkrhÃkõð Úkíkku níkku íkÚkk su {khk
[krhºÞLke sçkhËMík çkkçkík níke yu{ nwt òýíkku níkku (íku{kt
fktE Ãký òu{ níkwt íkku) íku rð»ku su fktE ÷¾e økÞku Awt íku{kt {kºk
yux÷wt s W{uheþ fu ÃkkA¤Lke çkkçkíkku íkÃkkMkíkkt {k÷q{ Ãkzu Au
fu, íku s çkkçkík{kt {khe VíkunLkwt {q¤ fkhý hnu÷wt níkwt.
MkkÞhMk zçkÕÞw. rVÕz {kuxe Ëku÷ík {u¤ðe ÄtÄk{ktÚke
Vkhuøk ÚkÞku níkku. íkuðk{kt yux÷uÂLxf {nkMkkøkhLku íkr¤Þu Ëkuhzwt
Lkk¾e ÞwhkuÃk yLku y{urhfk ðå[u íkkhLkku ÔÞðnkh òuze þfkþu
yuðku rð[kh íkuLku ykÔÞku. ÃkkuíkkLkk SðLkLkk Mk½¤k çk¤ MkkÚku
íku yu fk{{kt Ãkzâku. «kMíkkrðf fk{, LÞqÞkufoÚke LÞq VkWLz÷uLzLkk
MkUx òuLk MkwÄe yuf nòh {kE÷ ÷ktçke íkkhLke ÷kELk çkktÄðe
yu níkwt. LÞq VkWLz÷uLz{kt ÚkELku fkuE rËðMk suLku MÃkþo Lkrn
170
SðLk SððkLke f¤k
334
SðLk SððkLke f¤k
335
Ãkzíke {qfðk{kt ykðe nkuík. Auðxu yuf ºkeòu «ÞkMk yuðe Víkun
MkkÚku fhðk{kt ykÔÞku fu, fktE Ãký ¼tøkký ðøkh Ëkuhzwt {qfðk{kt
ykÔÞwt yLku {nkMkkøkh{kt MkkíkMkku ÞkusLk MkwÄe fux÷kf MktËuþk
ÃknkU[kze þfkÞk, Ãký ð¤e ÃkkAku «ðkn yufË{ økÞku.
nðu íkku MkkÞhMk zçkÕÞw. rVÕz yLku yufkË çku r{ºkku
rMkðkÞ MkðoLkk ÓËÞ{kt ©Øk {]ík:«kÞ ÚkE økE, Aíkkt íkuyku
yu x ÷k ykøkú n Úke fk{ fhíkk fu íku { Lku su {køko ðÄkhu
znkÃký¼hu÷ku ÷køkíkku íkuLke rðÁØ ÚkELku Ãký íkuyku yuf çkeS
ys{kÞþ {kxu ÃkiMkk ykÃkðk ÷kufkuLku Mk{òððk ÷køÞk. Lkðwt
yLku yuf [rzÞkíkwt Ëkuhzwt ËrhÞk{kt Äehu Äehu Äe{u sLkkh ‘Ä økúux
EMxLko’ WÃkh [Zkððk{kt ykÔÞwt. Mxe{h ykøk¤ ðÄíke íku{
Ëkuhzwt VUõÞu síke LÞq VkWLz÷uLzÚke 600 {kE÷Lke ytËh Ëhuf
[esu òËwLke {kVf fk{ fÞwO : Ãký íkuðk{kt Ëkuhzwt íkqxâwt íkuLku Ÿ[wt
fhðkLkk fux÷kf rLk»V¤ «ÞíLkku ÃkAe yk fk{ yuf ð»ko MkwÄe
Ãkzíkwt {qfðk{kt ykÔÞwt. yk çkÄe {w~fu÷eykuÚke r{. rVÕz rLkhkþ
ÚkÞk Lkrn. íku{ýu áZ MktfÕÃkÚke fk{ fhðk {ktzâwt. Lkðe ftÃkLkeLke
ÞkusLkk fhe yLku Ãknu÷kt ðÃkhkíkk {k÷ fhíkkt ½ýku W¥k{ {k÷,
W¥k{ Ëkuhzwt íkiÞkh fÞwO íkÚkk 1886Lkk sw÷kELke 13 {e íkkhe¾u
ys{kÞþ þY ÚkE yLku Ãkrhýk{u Lke[uLkku MktËuþku LÞqÞkufoÚke
{kuf÷e þfkÞku :
«{kýu ðnký [k÷íkwt níkwt yLku Ëkuhzwt f÷kfLkk A {kE÷ «{kýu
[k÷íkwt níkwt, íkuðk{kt Mxe{hLku sçkhku Íku÷ku ykðíkkt íkhík çkúuf
÷økkððk{kt ykðe yLku Ëkuhzwt íkqxâwt.
yk{ Aíkkt rVÕz ÃkkuíkkLkwt fk{ {qfe Ëu yuðku Lknkuíkku,
MkkíkMkku {kE÷ Lkðwt Ëkuhzwt {tøkkððk{kt ykÔÞwt yLku yk ÷ktçke
÷kELk WÃkh íku Lkk¾ðk {kxu ðÄkhu Mkkhk ÞtºkLke ÞkusLkk fhðk
yuf ½ýk, nkUrþÞkh {kýMkLku hkufðk{kt ykÔÞku. Þtºk íkiÞkh
fhðk {kxu y{urhfLk y™u rçkúrxþ þkuÄfku MkkÚku hkufkÞk. Auðxu
{æÞ {nkMkkøkh{kt çku yÄko ¼køkLku ðýeLku MkktÄðk{kt ykÔÞk
yLku yuf ykÞ÷uoLz {kxu íkÚkk çkeS LÞq VkWLz÷uLz {kxu yu{
Mxe{hku y÷øk sðk {ktze. ËhufLke MkkÚku Lku MkkÚku ®f{íke Ëkuhzwt
hnuíkwt y™u yuðe ykþk hk¾ðk{kt ykðíke níke fu íkuÚke çku ¾tz
òuzkE sþu, ðnkýku ºký {kE÷ y÷øk ÚkkÞ íku Ãknu÷kt Ëkuhzwt
Aqxwt Ãkze økÞwt, Vhe íkuLku ðýðk{kt ykÔÞwt yLku çkMkku {kE÷ [kÕÞwt,
íkuðk{kt ykø{uBLkkuLkÚke íku 20 Vqx Aqxwt Ãkze økÞwt yLku ðnkýku
ykÞ÷uoLzLkk rfLkkhk íkhV ÃkkAkt VÞko.
zkÞhuõxhku rLkhkþ ÚkE økÞkt, ÷kufku þtfkþe÷ ÚkE økÞk,
ÚkkÃký ¼hLkkhk zhðk ÷køÞk yLku r{. rVÕz, suyku ÷øk¼øk
¾kuhkf ðøkh, Ÿ½ ðøkh hkrºk-rËðMk fk{ fhíkk íku{Lkku yrsík
Wãkuøk yLku Mk{òðe ÷uðkLke þÂõík Lk nkuík íkku yk¾e ÞkusLkk
171
SðLk SððkLke f¤k
336
SðLk SððkLke f¤k
337
rðãkÚkeoyu rLkhkþk{kt ÃkkuíkkLkwt ÃkwMíkf VUfe ËeÄwt. yuðk{kt íkuýu
yuf økheçk çkkELku MkkuÞ çkLkkððk {kxu ÃkÚÚkh WÃkh ÷ku¾tzLkku
Mkr¤Þku ½Mkíkkt òuE. ÄiÞoLkk yk áüktíkÚke Lkðk MktfÕÃk MkkÚku íku
ÃkkuíkkLkk yÇÞkMk WÃkh Vhe [ze økÞku yLku íku [eLkLkk ºký
{nkLk{kt {nkLk Ãktrzíkku{ktLkku yuf çkLÞku.
rMkzLke ÂM{Úk fnuíkku fu, Mkk{kLÞ heíku fneyu íkku Mk½¤k
Mkk[k {nkLk Ãkw Á »kku L kw t SðLk yríkþÞ yLku yrðhík
Ãkrh©{¼Þwo nkuÞ Au. ®sËøkeLkku Ãknu÷ku yÄkuo ¼køk MkkÄkhý
heíku íkuyku økheçke yLku n÷fe ËþkLkk Ãkqhk ytÄfkh{kt økk¤u
Au. Lkçk¤k {kýMkku òýu íku{Lku òýíkk s LkÚke, íku{Lku ¼q÷e
òÞ Au, íku{Lku ð¾kuze fkZu Au. çkeòyku Ÿ½íkk íÞkhu íkuyku
rð[kh fhíkk, çkeò íkkuVkLk fhíkk íÞkhu íkuyku ðkt[íkk, íku{Lku
ÃkkuíkkLkk{kt yuðe ÷køkýe ÚkÞk fhíke fu íku{Lkku ytíkhkí{k íku{Lku
yu{ fnuíkku fu - søkíkLkk f[hk{kt íku{Lku nt{uþkt Ãkzâk hnuðkLkwt
Lknkuíkwt, yLku ÃkAe ßÞkhu íku{Lkku Mk{Þ ykðu Au yLku fkuE LkkLkk
yfM{kíkÚke íku{Lku Ãknu÷ku «Mktøk ykðu Au, íÞkhu íkuyku ònuh
SðLk{kt «fkþ yLku økkihð MkkÚku, Mk{ÞLkk Mk½¤k Ãkrh©{ku
yLku ÷zíkku{kt Ãkqhk çk¤ MkkÚku çknkh Ãkze ykðu Au.
EMx EÂLzÞk{kt ßÞkhu yuf Akufhku ÄLkwŠðãk þe¾u Au,
íÞkhu çkkýLku yzfðk Ãknu÷kt ÄLkw»ÞLke ÃkýA fkLk MkwÄe ¾U[íkkt
nkxoMk fLxuLx sw÷kE 27
yksu Mkðkhu y{u Lkð ðkøku ynª ykÔÞk. Mk½¤wt çkhkçkh
Au. Ëkuhzwt Lkkt¾e þfkÞwt Au yLku çkhkuçkh heíku fk{ fhðkLke
ÂMÚkrík{kt Au, íku {kxu EïhLkku nwt yk¼kh {kLkwt Awt.
MkkÞhMk zçkÕÞw. rVÕz
sqLkkt ËkuhzktLku Ãký Ÿ[fe ÷uðk{kt ykÔÞwt yLku ðýeLku
MkktÄe ËeÄwt ÃkAe LÞq VkWLz÷uLz MkwÄe ÷E sðk{kt ykÔÞwt y™u
½ýkt ð»ko MkwÄe WÃkÞkuøke ÚkE ÃkzðkLke Mkkhe ykþk MkkÚku çktLku
nS Ãký fk{ fhu Au.
çkkEçk÷{kt ykÃkýu ðkt[eyu Aeyu fu, ‘{w~fu÷eykuLku su
Síku Au, íkuLku nwt {khk íkg WÃkh çkuMkðk {kxu søkk fhe ykÃkwt
Awt.’
yu{ fnuðkÞ Au fu, Víkun{tË {kýMkkuyu ÃkkuíkkLke Víkun
{kxu ÃkkuíkkLke Mðk¼krðf þÂõíkyku, r{ºkku yLku ykswçkkswLkk
yLkwfq¤ MktÞkuøkku fhíkkt ÃkkuíkkLkk ykøkún WÃkh ðÄkhu ykÄkh
hkÏÞku nkuÞ Au. Ãkrh©{Lke MkkÚku «rík¼k Q¼e hne þfþu Lkrn.
íku Ze÷e Ãkze sþu. {kuxe {kuxe þÂõíkyku Ãký {nkLk WãkuøkLku
ðþ ÚkE sþu. çkwrØþÂõíkLke sYh Au, Ãký ykøkún y™u ¾tíkLke
íkuÚke ðÄkhu sYh Au.
ðkhtðkh rLk»V¤ sðkÚke Lkk®n{ík ÚkE, yuf [eLke
172
SðLk SððkLke f¤k
338
SðLk SððkLke f¤k
339
rLkhkþk ÚkÞkt, Ãký fk÷koE÷ ÃkkuíkkLkwt fk{ Akuze Ëu íkuðku {kýMk
Lknkuíkku. ykÄkh {kxu MkUfzku ÃkwMíkfku yLku fkuzeçktÄ nMík÷u¾
{rnLkkLkk {rnLkk WÚk÷kðe, su yuf Úkkuze r{rLkx{kt çk¤e økÞwt
níkwt íku íkuýu ÃkkAwt WíÃkLLk fÞwO. ÃkûkeykuLkkt r[ºkku {kxu,
ÃkËkÚkorð¿kkLkðu¥kk ykuztçkkuyu y{urhfkLkkt støk÷ku{kt ÃkkuíkkLke
çktËqf yLku Lkkuxçkwf MkkÚku çku ð»ko økkéÞkt níkkt. yuf Ãkuxe{kt çktÄ
fhe íkuýu íku r[ºk Ÿ[u ¼hkðe ËeÄkt níkkt yLku íku ÃkAe hò WÃkh
økÞku níkku. ßÞkhu íku ÃkkAku VÞkuo yLku Ãkuxe W½kze íkku íkuLkk MkwtËh
r[ºkku{kt LkkuðuorsÞLk ôËhkuyu ½h fÞwO níkwt. Ëhuf r[ºk ¾hkçk
ÚkE økÞwt níkwt, íkuLku ½ýe s ¼Þtfh rLkhkþk ÚkE, Aíkkt íkuýu
ÃkkuíkkLke çktËqf yLku Lkkuxçkwf VheÚke ÷eÄkt yLku støk÷{kt Lkef¤e
Ãkzâku. Ãknu÷kt su r[ºkku íkuLke ÃkkMku níkkt íkuLkk fhíkkt Ãký ðÄkhu
Mkkhkt r[ºkku íkuýu Vhe íkiÞkh fÞko.
ÃkkuíkkLkk ÷u¾ku{ktÚke ÃkMktË fhu÷ku yuf ÷u¾ ònuh{kt ðkt[ðk
rzfLMkLku fnuðk{kt ykÔÞwt, íÞkhu íkuýu sðkçk ËeÄku : ‘íku{ fhðkLkku
{Lku ð¾ík LkÚke, fkhý fu ÷kufku ÃkkMku yk ÷u¾ ðkt[ðk Ãknu÷kt A
{rnLkk MkwÄe Ëhuf ÷u¾ Vhe VheLku ðkt[ðkLke {Lku xuð Au.’ íku
fnu Au fu, nwt ík{Lku ¾kíkhe ykÃkwt Awt fu, MkkÄkhý Lk{ú ÄiÞoÞwõík
Ãkrh©{ MkkÚkuLkk æÞkLk ðøkh, su ÂMÚkrík{kt yk {khe LkðeLk
þkuÄ Au íku ÂMÚkrík{kt Ãký íku {Lku WÃkÞkuøke Úkkík Lkrn.
þe¾ðkLkku {nkðhku ºký {kMk MkwÄe fhðkLke íkuLku Vhs Ãkkzðk{kt
ykðu Au.
fkuL^ÞwrþÞMk fnuíkku fu, ‘òu nwt yuf Ãkðoík h[íkku nkuô
yLku íkuLku rþ¾hu {kxeLke AuÕ÷e s xkuÃk÷e Lkk¾íkkt yxfe òô,
íkku nwt rLk»V¤ økÞku Awt yu{ {khu fnuðwt òuEyu.’
fkuEÃký nuíkw ÃkrhÃkqýo fhðkLkk ykøkúnLkk ytþ çkuLòr{Lk
£Ufr÷Lk{kt yËT¼wík níkk. rV÷kzuÂÕVÞk{kt ßÞkhu íkuýu ÃkkuíkkLkk
AkÃkðkLkk ÄtÄkLke þYykík fhe, íÞkhu íku ÃkkuíkkLke AkÃkðkLke
Mkk{økúe Xu÷ýøkkze WÃkh Vuhðíkku. ÃkkuíkkLke ykurVMk, fk{
fhðkLke søkk yLku MkqE hnuðkLke søkk {kxu yuf s ykuhze
íkuýu ¼kzu hk¾e níke. þnuh{kt íkuLkku yuf ¼Þtfh «ríkMÃkÄeo Q¼ku
ÚkÞku. íkuýu íkuLku ÃkkuíkkLke ykuhze{kt çkku÷kÔÞku. s{íke ð¾íku Ãkkuíku
¾kÄu÷e hkux÷eLkk ffzk íkhV yktøk¤e fhe íkuýu fÌkwt fu, ík{u
{khk fhíkkt Úkkuzk ¾[oÚke SðLkrLkðkon Lk fhe þfku íÞkt MkwÄe
ík{u {khku hkux÷ku ÷E þfþku Lkrn. £U[ hksrðÃ÷ðLkku EríknkMk
÷¾íkkt fk÷koE÷Lku su ËwËoþk Lkze níke. íku Mk½¤k òýu Au.
AkÃk¾kLkk{kt AkÃkðk ykÃkðk {kxu Ãknu÷ku ¼køk íkiÞkh ÚkÞku íku
ÃkAe íkuýu yuf ÃkkzkuþeLku íku nMík÷u¾ WAeLkku ykÃÞku níkku. íkuýu
íku s{eLk WÃkh Ãkze hnuðk ËeÄku níkku. [kfhzeyu Ëuðíkk
Mk¤økkððk íku WÃkkze ÷eÄku. Ãkrhýk{u, íkuLku ½ýwt Ëw:¾ y™u
173
SðLk SððkLke f¤k
340
SðLk SððkLke f¤k
341
EM«ez ÷qE ÷¾ðk{kt {kuLxuMfðeyu Ãk[eMk ð»ko økkéÞkt níkkt,
Ãký ík{khu íku ðkt[ðwt nkuÞ íkku ík{u íku 60 r{rLkx{kt ðkt[e þfku.
‘ðuÕÚk ykuV LkuþLMk’ yu Lkk{Lkk ÃkwMíkf ÃkkA¤ yuz{ ÂM{Úku 10
ð»ko økkéÞkt níkkt. ßÞkhu Ãkkuíku Ãkkt[Mkku ÷exeyku ÷¾e níke íÞkhu
ÞwrhrÃkzeMku ºký ÷exeyku ÷¾ðk{kt ºký rËðMk økkéÞkt níkkt,
yu çkkçkík{kt yuf «ríkMÃkÄeo Lkkxf ÷¾Lkkhu ÞwrhrÃkzeMkLkku
WÃknkMk fÞkuo níkku, Ãký íkuýu sðkçk ËeÄku níkku fu, ík{khe 500
÷exe ºký rËðMk{kt Lkkþ Ãkk{e sþu y™u ¼q÷e sðkþu, ßÞkhu
{khe ºký ÷exeyku r[hfk¤ xfþu.
‘íkkuVkLkLkwt ðýoLk’ Lkk{Lkku ÃkkuíkkLkku ÷u¾ yurhÞku Mxkuyu
swËe swËe 16 heíku ÷ÏÞku níkku. ‘ykuh÷uLzku ^ÞwrhÞkuMkku’ Lkk{Lke
ÃkkuíkkLke f]rík WÃkh íkuýu 10 ð»ko økkéÞkt níkkt yLku ykx÷e {nuLkík
ÃkAe ÃktËh ÃkuLMkLke yuf yu «{kýu {kºk 100 Lkf÷ s íkuýu
ðu[e níke. çkfoLkk yuf W{hkðLku ÷¾u÷k Ãkºkku (MkkrníÞLke Mk½¤e
Mkðkuo¥k{ f]ríkyku{ktLke yuf)Lkkt «wV «fxfíkko ÃkkMku yux÷k çkÄk
VuhVkh yLku AufkAuf MkkÚku síkkt fu AkÃkLkkhu íku MkwÄkhðkLke
[kuϾu[kuϾe Lkk Ãkkze yLku íku VheÚke økkuXððkt Ãkzâkt. ‘fwËhíkLkku
«fkþ’ Lkk{Lkk ÷u¾ WÃkh yuz{ xfhu 18 ð»ko økkéÞkt níkkt.
yuf {nkLk ÃkËkÚkorð¿kkLkðu¥kkyu yuf {k¾eLkkt ytøkÔÞðåAuË
WÃkh 8 ð»ko økkéÞkt níkkt. ÚkkuhkuLkwt LÞq #ø÷uLzLku ÷økíkwt økkuÃkfkÔÞ,
MÃkuõxuxh þY fÞwO íku Ãknu÷kt yurzMkLku nMík÷u¾Lkkt ºký
ðkuÕÞw{ yufXkt fÞkO níkkt.
[kuÃkzeyku ¾heËðk sux÷e ÃkkuíkkLke þÂõík Lkrn nkuðkÚke
r÷xr÷xLk rð»kuLkk fkufLkk yk¾k ÃkwMíkfLke ÷kuzo yuÕzLku çku ðkh
Lkf÷ fhe níke. røkçkLku ÃkkuíkkLkku ð]¥kktík Lkð ð¾ík Vhe VheLku
÷ÏÞku níkku. ykðku ykøkún s nt{uþkt Víkun Ãkk{u Au.
ÃkkuíkkLkk fkÞo{kt ykøkún çkíkkððk {kxu {nkLk ÷u¾fkuyu
ykðe rðÏÞkrík {u¤ðe Au. íku{Lke f]ríkyku «rík¼kÚke «fkþíkk
íku{Lkk {Lk{ktÚke yufË{ VUfkE LkÚke, Ãký ßÞkt MkwÄe íku{Lkk
«ÞíLkLkwt nhuf r[nTLk ¼qtMkkE òÞ íÞkt MkwÄe íku f]ríkykuLku MkwtËh
÷kðÛÞÞwõík fhðk {kxu ðÄkhu Lku ðÄkhu Ãkrh©{ fhðk{kt ykÔÞku
Au. rçkþÃk çkx÷hu ÃkkuíkkLkk ‘yuLku÷kuS’ Lkk{Lkk ÃkwMíkf {kxu
20 ð»ko MkwÄe yrðhík «ÞkMk fÞkuo níkku yLku íku ÃkAe íkuLku ÃkkuíkkLkk
fk{ {kxu yux÷ku yMktíkku»k ÚkÞku níkku fu íkuLku íku çkk¤e Lkk¾ðkLke
{hS ÚkE níke. ÁMkku fnu Au fu yrðhík yþktríkÚke WãkuøkÚke,
yLktík zk½kzq½e yLku AufAufkÚke þi÷eLke Mkh¤íkk yLku MkwtËhíkk
íkuýu {u¤ÔÞkt níkkt. ðŠs÷u ErLkz {kxu 11 ð»ko MkwÄe «ÞkMk fÞkuo
níkku. nkuÚkkuLko y™u yu{MkoLk suðk {nkLk LkhkuLke zkÞhe WÃkhÚke
yuf f÷kf{kt ðt[kE hnu yuðk ÃkwMíkf {kxu íku{ýu fux÷wt çkÄwt ðiíkÁt
WXkÔÞwt Au, fux÷ku çkÄku Mk{Þ økkéÞku Au íku sýkE ykðu Au.
174
SðLk SððkLke f¤k
342
SðLk SððkLke f¤k
343
½ýeðkh rLk»V¤íkk {¤u Au. yksu su ÷¾Ãkrík nkuÞ Au íku yk
økwýLke ¾k{eÚke çkesu s rËðMku r¼¾khe çkLku Au. fkuE Ãký
¾he {nkLk Víkun ík{u {Lku çkíkkðku fu, su ykøkúnLkk V¤YÃku Lk
{¤u÷e nkuÞ. ÃkkuíkkLkk su yuf r[ºkÚke rxrxÞuLk «ÏÞkík ÚkÞku
níkku íku {kxu íkuýu ykX ð»ko økkéÞkt níkkt. çkeòyu Mkkík ð»ko
økkéÞkt níkkt. «ÏÞkík ÷u¾fkuyu ÃkkuíkkLke ÷kufr«Þíkk þe heíku
{u¤ðe níke? fktE Ãký Ãkøkkh ðøkh ð»kkuo MkwÄe ÷¾ðkÚke, {kºk
{nkðhk íkhefu MkUfzku ÃkkLkkt ÷¾ðkÚke, yÄeo ®sËøke MkwÄe
fu˾kLkkLkk økw÷k{Lke ÃkuXu - feŠík rMkðkÞ çkeò fkuE Ãký V¤
ðøkh fk{ fhðkÚke, çkfo fnu Au : ‘rLkhkþ Úkíkk Lkrn, Ãký rLkhkþ
Úkkyku íkku rLkhkþk{kt Ãký fk{ fhku.’ ‘yu{MkoLk fnu Au fu, ÷kÞf
fk{ku{kt suýu ÃkkuíkkLkk yuftËh çk¤Lkku WÃkÞkuøk fÞkuo Au, íkuLku
znkÃkýLkku ÃkqhuÃkqhku çkË÷ku {¤u Au.’
Lkeríkþk†Lku òýLkkh yuf rðîkLk fnu Au fu, {wÏÞíðu
fheLku †eòrík{kt yuf yuðku ðøko Au fu, suyku çkeòLke {ËË
MkkÚku Ãký ÃkkuíkkLkku yuf rLkùÞ fhðkLku yþõík nkuÞ Au, suLkk
rð[kh nt{uþkt Lku nt{uþkt çkË÷kÞk fhu Au yLku suyku Vhe VheLku
Ãkùk¥kkÃk fÞko s fhu Au, íkuyku ÃkkuíkkLkk Ãknu÷k rLkùÞ WÃkh
ÃkkAk ykðu Au yLku Vhe ÃkkuíkkLkk ykøk÷k rLkùÞ WÃkh ½ýk
{kuzk ykððk {kxu rË÷økeh ÚkkÞ Au. [k÷íkk sðwt fu økkze{kt
‘fkuLfkuzo y™u {urh{uf LkËe WÃkh yuf yXðkrzÞwt’ íkÆLk rLk»V¤
økÞwt níkwt. AÃkkÞu÷e 1000 Lkf÷{ktÚke 700 «fx fhLkkhkyku
ÃkkMkuÚke ÃkkAe {¤e níke. Úkkuhkuyu ÃkkuíkkLke zkÞhe{kt ÷ÏÞwt níkwt
fu, {khk ÃkwMíkfk÷Þ{kt 900 Lku ykþhu ÃkwMíkfku Au, su{ktLkk
700 {U ÷ÏÞk Au, Aíkkt íku fnu Au fu, nwt nt{uþkt Mk{kLk rLkùÞ
MkkÚku f÷{ Ãkfzwt Awt.
yuf [es {qfe çkeS [esLku ð¤økLkkh {kýMk fktE Ãký
MkwV¤ {u¤ðe þfíkku LkÚke. Äehku Ãký ykøkúne fk[çkku, ÍzÃkðk¤k
Ãký rLkùÞ{kt rþrÚk÷ MkMk÷k fhíkkt ykøk¤ ðÄe òÞ Au.
nkEMfq÷Lkk [kh ð»koLkk Äkuhý {kxu su Mk{Þ økk¤ðk{kt ykðu
Au, íkuLkk fhíkkt Ãký 12 ð»ko MkwÄe rËðMkLkku yuf f÷kf fk{{kt
ykøk¤ Ãkze òÞ Au. yuf s ÃkwMíkfLkk ðk[LkÚke, Vhe VheLku
fhðk{kt ykðu÷k ðk[LkÚke ½ýk {kýMkLke ®sËøke ½zkE Au.
çkwÕðh fnu Au fu, ÄiÞo yu rðsuíkkLke ®n{ík Au. ¼krðLke Mkk{u
ÚkLkkhLkku, yk¾e ËwrLkÞkLke Mkk{u ÚkLkkh yuf {kýMkLkku, szLke
Mkk{u ÚkLkkh [iíkLÞLkku - ykí{kLkku yk Mkðkuoíf]ü MkËTøkwý Au.
ykÚke s çkkEçk÷{kt íkuLku ®n{ík yu Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au.
Mkk{krsf árüyu {kýMkku yLku MktMÚkkykuLku yk MkËTøkwýLkwt rþûký
Mkk[k rË÷Úke sux÷wt yÃkkÞ íkux÷wt ykuAwt Au. áZíkkÚke yuf
rð[khLku, yuf rLkùÞLku ð¤øke hnuðwt, yu økwýLke ¾k{eÚke s
175
SðLk SððkLke f¤k
344
SðLk SððkLke f¤k
345
íkuýu ÷zík [÷kðe nkuÞ íku WÃkhÚke VíkunLkwt {kÃk Lkef¤ðwt òuEyu.
®MknLkk [k{zkÚke ZtfkÞu÷wt, nzÃk[e Lke[u yËçk ðk¤u÷k
Ãktò MkkÚkuLkwt nõÞwor÷Mk ËuðLkwt {kÚkwt çkíkkððk{kt yu nuíkw Au fu,
ßÞkhu ykÃkýu ykÃkýe WÃkh ykðe Ãkzu÷e ykÃkr¥kyku WÃkh
sÞ {u¤ðeyu Aeyu íÞkhu íku ykÃkýLku MknkÞfkhf ÚkE Ãkzu Au.
ysuÞ MktfÕÃkþÂõíkLkwt økkihð fktEf swËwt s Au, Ãký fMkkuxe MkkÁt
íkkhk ykí{kLku çk¤ðkLk çkLkkð, íkkhe ÃkMktË fhu÷e ËþkÚke íkwt
ÃkkAku nXeþ Lkrn, ¼÷k Ãký çkefý {kýMkku ¼÷u y÷øk hnu,
MkkÄwsLk ¼÷u ¢kuÄ fhu, ÃkkAku nXíkku Lkk.
su íkeh VUfkE økÞwt Au íku Ãkh, ríkhMfkhLkk yÄ{, MkwMkðkx
fhíkk íkeh Ãkh æÞkLk ykÃkíkku Lkk, fkhý fu ÄiÞoÚke WíÃkLLk Úkíkku
rðsÞ yk¾hu íkkhe Mk{eÃk rLkðkMk fhþu.
çkúkÞkt
WLLkríkLku rþ¾hu ÃknkU[u÷k {nkÃkwÁ»kkuyu su Wå[ ÃkË «kó
fÞwO Au, íku íkuykuyu ykfÂM{f QzeLku yufË{ «kó fÞwO LkÚke,
Ãkhtíkw hkºkeyu ßÞkhu íku{Lkk Mkkuçkíkeyku Ÿ½íkk níkk, íÞkhu íkuyku
½ýe s {nuLkík fhíkk níkk.
ykÃkýLku Ãkkt¾ku LkÚke fu ykÃkýu Qze þfeyu, Ãký ykÃkýk
Mk{ÞLkkt ðkˤ sux÷kt Ÿ[u rþ¾hu Äehu Äehu Ãký ðÄkhu Lku ðÄkhu
[Zðk {kxu ykÃkýLku Ãkøk Au.
sðwt, yuf rËþk{kt sðwt fu çkeS rËþk{kt sðwt y™u ykðe s ûkwÿ
çkkçkík íkuyku yuf rLkùÞ fhe þfíkk LkÚke, yLku yk¾hu íkuyku
Ãký çku{ktÚke suLku ykuAk{kt ykuAe yLkwfq¤ yLku ÃkMktË fhðk
÷kÞf çkkçkík Äkhu Au íku s çkkçkík yk¾hu fhu Au. yu ðkík íkku
W½kze Au fu yk ûkwÿ çkkçkík{kt çkíkkððk{kt ykðíkku yk Mð¼kð
ðÄkhu yøkíÞLke çkkçkíkku{kt çkíkkððk{kt ykðþu. ÃkkuíkkLku {kxu
íku{ ÃkkuíkkLke ykswçkkswLkk {kýMkku {kxu yk Mð¼kð ½ýku s
f{LkMkeçke ¼hu ÷ ku íku { s Ëw : ¾ËkÞf Au . {LkLkk ykðk
çktÄkhýðk¤k {kýMk {kxu yuf s WÃkkÞ Au. yLku íku yu Au fu,
«Úk{ s fhu÷k rLkùÞ yøkh rLkýoÞLkk ÷k¼k÷k¼Lkku rð[kh
fÞko ðøkh íkuLku yLkwMkhe fhu÷e fkuE Ãký çkkçkík {kxu Wîuøk fÞko
ðøkh øk{u íkuðk Ãký íku Ãknu÷k rLkùÞLku fu rLkýoÞLku ð¤øke hnuðwt
yLku íkhík áZ rLkùÞ WÃkh ykððkLke xuðLke ¾k{eÚke fËk[
þYykík{kt ½ýu ¼køku ¼q÷ ÚkkÞ íkkuÃký rLkçko¤ yLku ftøkk¤
rLkùÞLke yáZíkkÚke Úkíkk LkwfMkkLk fhíkkt íkuLkkÚke ½ýwt ykuAwt
LkwfMkkLk Úkþu.
{kýMk su fktE MktÃkkËLk fhu, su fktE ÃkrhÃkqýo fhu, íku
ÃkhÚke rðsÞLkwt {kÃk Úkðwt Lk òuEyu. su rðÁØíkkÚke íku Mkk{ku
ÚkÞku níkku íku ÃkhÚke íku{ s yu÷ufÍktzhu su{ nkheLku Ãký ÞwØLke
f÷k MktÃkkËLk fhe níke íku{ ¼khu MktÏÞkLke Mkk{u su ®n{íkÚke
176
SðLk SððkLke f¤k
346
SðLk SððkLke f¤k
347
A¤¼uË fhíkk LkÚke, suyku fk{ fhðk{kt MkwMíke çkíkkðíkk LkÚke,
ðkMíkrðf økheçke çkíkkððkÚke {kLknkrLk Úkíke nkuÞ yu{ suyku
Mk{síkk LkÚke, Ãkkuíku su f{kíkk nkuÞ íku ¾kðkLku y™u suLku {kxu
Ãkkuíku ÃkiMkk ykÃÞk nkuÞ íku ÃknuhðkLku suyku hkS Au, ¼kh ËELku
Lkk fnuðkLke su{Lku çkef LkÚke, íku{ {khkÚke íku çkLku íku{ LkÚke,
{kÁt íkux÷wt økswt LkÚke yu{ fnuðkLku suyku þh{kíkk LkÚke, íkuðk
{kýMkkuLke ËwrLkÞk ík÷kþ fhíke hnu Au yu{ fnuðkÞ Au.
su s{eLk WÃkh {økV¤e Qøku Au íku s{eLkLku Mk¥ðneLk
fhu Au, yu MkíÞ ÷ûkkrÄÃkríkykuLku Ãký ÷køkw Ãkzu Au. çkeò
yku÷kEðLkk Íkz suðk nkuÞ Au. yku÷kEðLkkt Íkz ßÞkt Qøku
íÞkt íku s{eLkLku Ãký íku V¤ÿwÃk fhu Au. çkeò ©e{tík ykí{k
yuðk nkuÞ Au fu su ÃkkuíkkLke nkshe {kºkÚke çkeòLku Mkw¾ fhLkkh
ÚkE Ãkzu Au, su{Lkkt ÂM{ík MkðoLku Mkw¾fkhf Lkeðzu Au.
ËwrLkÞk{kt fkuE Ãký þÂõík yuðe nkuÞ fu su ÃkkuíkkLke Mk¥kk
çkeò WÃkh Ãkkze þfu íkku íku [krhºÞ Au. fu¤ðýeLkk MktMfkh
ykuAk nþu, þÂõík sqs nþu, fktE r{÷fík nþu Lkrn, Mk{ks{kt
fktE ÃkË Lkrn nkuÞ, Ãký MktøkeLk, Wíf]üíkkÞwõík [krhºÞ nþu
íkku íkuLkwt ðsLk Ãkze þfþu. íku MkL{kLk {u¤ðe þfþu.
yuf ¾Át fk{, yuf yuðku íkkh WíÃkLLk fhu Au fu su yk¾e
ËwrLkÞk{kt «Mkhe òÞ Au, Mk½¤e Lkiríkf çkwrØLku íku MÃkþo fhu Au,
{k¤k Lkt. 8
[krhºÞðkLk çkLkku
su ÷kufku ðu[kÞ íkuðk LkÚke, su {kýMkku «{krýf Au, suyku
{æÞÚke Ãkrh½ MkwÄe MktøkeLk Au, suyku ÓËÞLkk Mkk[k Au, MkkuÞLke
yýe su{ Äúwð íkhV hnu Au íkuðkt s íku{Lkkt ytík:fhý áZ Au.
ykfkþ íkqxe Ãkzu yLku ÄhíkeftÃk ÚkkÞ Aíkkt su {kýMkku MkíÞLke
çkkswyu Q¼k hnu Au. su {kýMkku økðo fhíkk LkÚke, íku{ VktVkt
{khíkk LkÚke, su {kýMkku ÃkkAk nXíkk LkÚke, íku{ Ze÷k Ãký
Ãkzíkk LkÚke, su {kýMkku ®n{íkÚke çkq{ {khíkk LkÚke Aíkkt
®n{íkðk¤k Au, su {kýMkku{kt yLktík SðLkLke ®n{ík þktík,
Ÿze yLku {sçkqík ðnu Au, su {kýMk ÃkkuíkkLkku SðLkMktËuþfíkoÔÞ òýu Au. yLku ËwrLkÞkLku sýkðu Au, su {kýMkku ÃkkuíkkLke
søkk òýu Au y™u íku s ÷u Au, su {kýMkku ÃkkuíkkLkwt fk{ yku¤¾u
Au yLku fhu Au, su {kýMkku ÃkkuíkkLkwt fk{ yku¤¾u Au y™u fhu Au,
su {kýMkku sqXwt çkku÷íkk LkÚke, MkíÞLkku íÞkøk fhíkk LkÚke yøkh
177
SðLk SððkLke f¤k
348
SðLk SððkLke f¤k
349
su{ýu íkL{ÞíkkÚke òuÞkt Au íkuðk ÷k¾ku {kýMkkuLku ík{u ÃkqAku fu,
nòhku SðLk{kt íkuLkwt SðLk QíkÞwo Au? íkuLkk SðLku yLÞ SðLk
WÃkh fux÷e çkÄe Mk¥kk {u¤ðe Au! ðku®þøxLk økúuLx yLku ®÷fLk
þwt {hý ÃkkBÞk Au? fÞk y{urhfLk ÓËÞ yøkh øk]n{kt íku{Lkkt
[krhºÞ LkÚke?
‘[krhºÞ yu çk¤ Au - Mk¥kk Au, íkuÚke r{ºkku {¤u Au, Vtz
Q¼kt ÚkkÞ Au. {ËË yLku xufku {u¤ðe þfkÞ Au íkÚkk Ëku÷ík,
«ríkck yLku Mkw¾Lkku ¾kíkheðk¤ku yLku Mknu÷ku {køko ¾q÷u Au.’
su. nkuMk
‘ßÞkhu Mk½¤kyu ÃkkuíkÃkkuíkkLke çkLkíkwt fÞwO nkuÞ Au, íÞkhu
suýu MkeÄuMkeÄwt yLku áZ [krhºÞ çkíkkÔÞwt Au. íkuýu MkkiÚke MkhMk
fhe çkíkkÔÞwt Au yu{ ¾kíkheÚke fne þfkÞ.’
÷kuðu÷
‘y{wf fk{Lku ÷eÄu {khu sðwt Ãkzu Au, Ãký nwt {kÁt [krhºÞ
{khk ÃkkA¤ {qfe òô Awt.’
þurhzLk
‘søkík{kt {kýMk rMkðkÞ su{ çkeswt fkuE {kuxwt LkÚke,
íku{ {kýMk{kt [krhºÞ rMkðkÞ çkeswt fktE Ãký {kuxwt LkÚke.’
zçkÕÞw yu{. EðkxoMk
‘su{ MkwMkðkxkðk¤k ÃkðLkÚke {kuòt WAk¤k {khíkkt [k÷u
Ëhuf ËwrLkÞkLke íku {w÷kfkík ÷u Au, íkuLkkt yktËku÷Lk søkíkLkk Mk½¤k
rðMíkkh WÃkh Vu÷kE òÞ Au yLku yk yktËku÷LkLku EïhLke
MktrLkrÄ{kt Ãký íku ÃknkU[kze Ëu Au.
[kiË{k ÷qE hkòyu fku÷çkhLku ÃkqAâwt, £kLMk suðk {nkLk
yLku ðMkíkeÚke ¼hÃkqh Ëuþ WÃkh hkßÞ fhðk Aíkkt nku÷uLz suðk
LkkLkk ËuþLku íku fu{ Síke þfíkku LkÚke? «ÄkLku sðkçk ykÃÞku,
‘yuf ËuþLke {kuxkELkku ykÄkh íkuLkk {wÕfe rðMíkkh Ãkh Lkrn,
Ãký íÞktLke «òLkk [krhºÞ WÃkh hnu÷ku Au.’
{nkLk ÃkwÁ»kkuLkwt [krhºÞ yu «òLkwt ÄLk Au. MkkxurçkúÞkt
fnuíkku fu, íkuýu ðku®þøxLkLku yuf s ðkh òuÞku níkku, Ãký íkuÚke
íkuLkk yk¾k SðLkLku «kuíMkknLk {éÞwt níkwt. yuf ytøkúuS [k{zkt
fu¤ðLkkh suLkkt [k{zktyu Mkkhe Lkk{Lkk {u¤ðe níke íku fnuíkku
fu, íkuýu òu fk÷koE÷ ðktåÞku Lk nkuík íkku íku [k{zwt yux÷wt MkkÁt
çkLkkðe þfík Lkrn. yu{ fnuðk{kt ykðu Au fu, £uLfr÷Lku ÷tzLkLkk
yuf yk¾k fkh¾kLkkLke heík MkwÄkhe ËeÄe níke. yurhykuMxku
yLku xexeyuLkLku ÃkhMÃkh «kuíMkknLk {éÞwt níkwt íkÚkk yufçkeòLke
feŠík íkuykuyu ðÄkhe níke. ‘ík{u þuLku ð¾kýku Aku, yu ík{u {Lku
fnku yLku ík{u fuðk {kýMk Aku yu nwt ík{Lku fneþ.’ yuf ÃkwMíkf
yøkh f÷kLkwt fkuE fk{, íkuLku WíÃkLLk fhLkkhLke ð]r¥kyku yLku
rð[kh{k¤k{kt ykÃkýLku økkuXðe Ëu Au. hku{Lkkt y{h çkktÄfk{
178
SðLk SððkLke f¤k
350
SðLk SððkLke f¤k
351
sqs yðksÚke íkuLke nkshe sýkE ykðe. LkuÃkkur÷ÞLku Ÿ[u
òuÞwt. yuf LkshÚke s íku Mk½¤e ÃkrhÂMÚkrík Mk{S økÞku. íku
fktE çkkuÕÞku Lkrn, Ãký íkuLkk [nuhk WÃkh {økYhe ¼hu÷k ‘nwt
íkiÞkh Awt’ yuðk Ë{k{ðk¤k ÂM{ík MkkÚku íkuýu EhkËkÃkqðof íku
íkhV Lksh fhe. nkÚk{ktÚke nrÚkÞkh Ãkze økÞwt yLku hýûkuºk
WÃkh rðsÞ {u¤ðLkkh ðeh Lkh {qtøkku {qtøkku [k÷ðk ÷køÞku yLku
íkuLkwt {kÚkwt hksfkÞoLkk rð[kh{kt Vhe Lke[wt LkBÞwt. íkuLku {Lk íkku
ykðk ½ýk çkLkkððk¤e íkuLke fkhrfËeoLkku yk yuf çkLkkð yuf
®sËøke¼hLkk yLkw¼ðLkku çkLkkð níkku. yuf {kýMk su ÃkkuíkkLkku
Ëhuf íktíkw, ÃkkuíkkLke Mk½¤e çkwrØ, ÃkkuíkkLke Mk½¤e þÂõík ÃkkuíkkLkk
SðLkÔÞðnkh{kt Wíkkhíkku, íkuLkk rðþk¤ yLku yíkw÷ çk¤ðkLk
ðsLkËkh [krhºÞLke Mkh¾k{ýe{kt ÃkkuíkkLku øk¼hkðe Lkk¾u íkuðe
÷køkýe íku ÞwðfLku ÚkE.
çkwÕðhu fÌkwt Au fu, yuf hkò yLku r¼¾kheLku MðíktºkíkkÚke
ðkík fhðk Ëku, ÃkAe hkò Ãký r¼¾kheLku Lk{e Ãkzu yuðe fktE
ðkík r¼¾khe Lk fne þfu íkku íku{kt r¼¾kheLkku ðktf Au. hkò
sux÷wt yøkh íkuLkkÚke Ãký fktEf ðÄkhu suðwt fktE-yuðe {ËkoLkøke,
økheçk{kt økheçk yøkh Lk{ú{kt Lk{úLke ÃkkMku nkuE Lk þfu?
hksrðÃ÷ðLke ÷zkE ð¾íku rçkúrxþ ÷~fh{kt Ëk¾÷
ÚkðkLkk EhkËk {kxu rh[zo sufMkLk WÃkh ykhkuÃk {qfðk{kt ykÔÞku
Au, íku{ yuf {kýMkLkku swMMkku y™uf {kýMkkuLku yuf rËþkyu
÷E òÞ Au.’
çkkÞhLk
‘Ëhuf ðMíkw-WÃkËuþ, fkÔÞ fu r[ºkLke ÃkkA¤ [krhºÞ
hnuðwt òuEyu yLku [krhºÞLkwt çk¤ íkuLku {¤ðwt òuEyu. íkuLkk ðøkh
yu{ktLke yufuLke ®f{ík íký¾÷k sux÷e Ãký LkÚke.’
su. S. nku÷uLz
‘økktzÃký yøkh òLkðhku{kt hnu÷wt støk÷eÃkýwt Ëkçke
ËuðkLke fnuðkíke þÂõík ykt¾Lke ÃkkA¤ hnu÷e þÂõík Au.’
yu{MkoLk
‘[krhºÞ yuf yuðku nehku Au fu su Ëhuf çkeò ÃkÚkhkLku
½Mke þfu Au.’
çkkhxku÷
yuf ÞwðkLkLku ¾çkh Ãkze fu, LkuÃkkur÷ÞLk ytÄkhkðk¤k yuf
÷ktçkk hMíkuÚke Úkkuzk ð¾ík{kt ÃkMkkh ÚkLkkh Au. yk WÃkhÚke
ÃkkuíkkLkk Ëuþ WÃkh rLkËoÞÃkýu nw{÷ku fhLkkhLke fík÷ fhðk íku
MktíkkÞku. rð[kh{kt Lk{u÷k ¼khu {kÚkk MkkÚku þnuLkþkn ykðe
ÃknkUåÞku fu íkhík íkuýu ÃkkuíkkLkwt nrÚkÞkh WXkÔÞwt, Mkt¼k¤Ãkqðof
rLkþkLk íkkõÞwt yLku rÃkMíkku÷Lkku ½kuzku Ëçkkððk síkku níkku íkuðk{kt
179
SðLk SððkLke f¤k
352
SðLk SððkLke f¤k
353
yuf Mk¼kMkË {kVe ykÃkðkLkk «&™Lke Mkk{u Ãkzâk. yuzðzoTMkLke
ðkík Mkkt¼éÞk ÃkAe MkkiLke Mkt{ríkÚke {kVe ykÃkðk{kt ykðe.
sufMkLk ÃkkuíkkLke çkk¤f suðe MkkËkE yLku «{krýfíkkÚke çk[e
økÞku. [krhºÞ yu yuf çk¤ Au.
yuf {kýMk rðïkMkLkk çk¤Úke çkku÷u Au yLku yuLkk þçË
yk¿kk Mk{kLk ÚkE Ãkzu Au. yk¿kk Ãkk¤ðe yu{kt s ÃkkuíkkLku ykLktË
{¤ðkLkku nkuÞ yu{ Äkhe ÷kufku-«òyku íkuLke yk¿kk {kLku Au.
çkeòu Ze÷wt Ze÷wt çkku÷u Au yLku çkku÷ðkLke þÂõík yu íkku Mkw¾ Au fu
Ëw:¾ Au, íku MktçktÄu ykÃkýk {Lk{kt þtfk WíÃkLLk fhu Au.
ËçkkýLkk AuÕ÷k ykuMk MkwÄe-AuÕ÷k «{ký MkwÄe yuf
yuÂLsLkLkk çk¤Lke økýíkhe ykÃkýu fhe þfeyu. Ãký yuf «çk¤
[krhºÞðk¤k {kýMkLkk Mðk¼krðf yktíkhçk¤Lke ¾he Ãkheûkk
fkuý fhe þfu? yuf þk¤kLkk Akufhk yLku AkufheLke [krhºÞ
WÃkh Úkíke yMkh fkuý yktfe þfu yu{ Au? þk¤kLke ËtíkfÚkkyku,
heíkrhðks, heík¼kík{kt {sçkqík [krhºÞðk¤k, çku rðãkÚkeo
ð»kkuo MkwÄe hnu íkuðk VuhVkh fhe þfu Au. íkuyku ÃkkuíkkLke LkkLke
LkkLke heíkÚke ¾hkt çk¤, rLkþk¤Lkk çknkËwh ðeh Þwðf ÚkE Ãkzu
Au. fkuE Ãký rþûkf ík{Lku fnuþu fu, yk¿kk fhe þfu yuðk
Mk¥kkÄkhe [krhºÞðk¤k rðãkÚkeoyku ðzu ftEf þk¤kyku Ÿ[u
òÞ Au, yøkh Lke[u òÞ Au.
níkku. íkuLku ÃkhøkýkLke su÷{kt Lkk¾ðk{kt ykÔÞku níkku, ynªÚke
íku LkkMke Aqxu yu{ níkwt. Ãký fkÞËkLke ÞkuøÞ heíkÚke íkuLku
yxfkÞík{kt ÷uðk{kt ykÔÞku níkku, yu{ yu {kLkíkku níkku y™u
yk ÂMÚkrík{kt LkkMke sðwt yu Xef LkÚke, yu{ íkuLku ÃkkuíkkLke Vhs
rð[khíkkt ÷køÞwt níkwt. íkuýu çknkh sE fk{ fhðkLke yLku Ëh
hkrºkyu ÃkkAk VhðkLke þhík MkkÚku þurhVLke hò {køke.
«{krýfíkk {kxuLkwt íkuLkwt [krhºÞ òýeíkwt nkuðkÚke íkhík s Mkt{rík
{¤e. ykX {rnLkk MkwÄe íku çknkh síkku y™u Mkktsu ÃkkAku Vhíkku.
yk¾hu hksÿkun {kxu íkuLke WÃkh fuMk [÷kððk íkuLku ®M«økrVÕz
÷E sðkLke íkiÞkhe fhðk{kt ykðe. sufMkLku fÌkwt fu yk yuf
rçkLksYhe {nuLkík yLku ¾[oLkwt fk{ Au, fkhý fu nwt Ãkkuíku yuf÷ku
íÞkt sEþ. íkuLkk ð[Lk WÃkh ¼hkuMkku hk¾ðk{kt ykÔÞku yLku íku
yuf÷ku [k÷e LkeféÞku. {kMkk[wMkuxTMkLke fkWÂLMk÷Lkk Mk¼kMkË
r{. yuzðzoTMk íkuLku hMíkk{kt {éÞk yLku íkuLku ÃkqAâwt fu, ík{u õÞkt
òyku Aku? íkuýu sðkçk ykÃÞku fu, {kuíkLke MkòLku {kxu
®M«økrVÕz òô Awt.
Ãkwhkðku çkhkçkh Ãkzâku y™u sufMkLkLku {kuíkLke Mkò
Vh{kððk{kt ykðe. fkWÂLMk÷Lkk «urMkzuLxu ßÞkhu ÃkqAâwt fu {kVe
ykÃkðe òuEyu fu fu{? íÞkhu, íku støk÷{kt sufMkLkLku yuzðzoTMk
{éÞku níkku yu ðkík yuzðzoTMku fne Lkrn, íÞkt MkwÄe yuf ÃkAe
180
SðLk SððkLke f¤k
354
SðLk SððkLke f¤k
355
{wfkçk÷k{kt hkuÚkM[kEÕzLkwt fhkuzkuLkwt ÄLk Ãký nktMkeLku Ãkkºk Xhu.
®÷fLk økúuLx y™u økkŠVÕzLkkt Lkk{ MkkÚku Mkh¾kðíkk {kuxk {kuxk
÷k¼Lkk fk{Lkku þku rnMkkçk Au? fux÷ktf Lkk{ íkku {eXk suðkt Au,
íkuÚke «òyku fð¾íkLkk Mkzk{ktÚke çk[e þfu Au.
{n¥ðkfktûkkLkwt {nkLk ÷ûÞ çk¤ Au yLku Wå[ [krhºÞÚke
s {Lkw»Þku yLku «òLku n÷kðe Lkk¾u íkuðk {sçkqík ÔÞÂõíkíðLku
{kýMk ÃknkU[e þfu.
rMk.xe.çkúwõMk fnuíkku fu, {nkLk þnuhLke ðå[u hne fk{
fhLkkh «uhf {kýMkLkk rð[kh yLku ÷køkýeLke yMkh, íku
þnuhLkk Ëhuf {kýMkLkk suLku rð[kh yLku ÷køkýe Au íkuLku ÚkkÞ
Au. Akufhkyku Ãký yk Mk¥kk{ktÚke fktEf økúný fhe ÷u Au yLku
íku y{wf {kýMk òu þnuh{kt Lk nkuík íkku íku{Lke ÃkkMku su fktE
ykðu÷wt Au íku íku{Lku {¤e þfík Lkrn.
£kLMkLke ytËh ytËhLke ÷zkE{kt {kuLxuLku yuf÷kyu s
ÃkkuíkkLkk rfÕ÷kLkk ÍktÃkk ¼qtøk¤Úke çktÄ fÞko Lknkuíkk, Aíkkt íkuLku
fktE Eò fhðk{kt ykðe Lknkuíke. hkòLkk Ãknuhuøkehku fhíkkt
íkuLkwt [krhºÞ ðÄkhu çk¤ðkLk níkwt. ÃkkuÃk ¾Át s fnu Au fu, su fktE
ytËhÚke rLkËkuo»k Au, íkuLkk ðzu çknkhÚke íku Mkss ÚkÞu÷ku Au.
[krhºÞðk¤kt {Lkw»ÞkuLku s {wÂõík {¤u Au íkuLkkt ½ýkt WËknhý
EríknkMk yLku [krhºÞLku ÷økíkkt ÃkwMíkfku WÃkhÚke sýkE ykðu
ðu®÷øxLk fnuíkku fu, £uL[ ÷~fh{kt LkuÃkkur÷ÞLkLke nkshe
ðÄkhkLkk 40,000 MkirLkf sux÷e níke y™u yrsík ÕÞqÚkh
rð»ku rhxh fnuíkku fu, íkuLkk þçËku yÄeo ÷zkE sux÷wt fk{ fhíkk.
ÃkkuíkkLkk ðíkoLkLke òýeíke «{krýfíkk rð»ku çkku÷íkkt
£Ufr÷Lk fnuíkku fu, íkuÚke s {khk LkøkhçktÄwyku MkkÚku - {khk
LkkøkrhfçktÄwyku WÃkh {khe yux÷e çkÄe yMkh hne þfíke níke.
nwt çkku÷Lkkh ¾hkçk níkku, ðõíkk níkku Lkrn, {khk þçËkuLke
ÃkMktËøke fhíkkt {Lku ½ýe ðkh ÷køkíke, ¼k»kk Ãký ¼køÞu s
¾he çkku÷íkku, Aíkkt nwt Mkk{kLÞ heíku {khku {wÆku XMkkðe þfíkku
níkku.
ykuMkkðk xkur{ðk¤ku òuLk çkúkWLk fnuíkku fu, fkuE Ãký
hkßÞLke E{khík Q¼e fhðk{kt yuf Mkkhku {sçkqík MktøkeLk
{kýMk yufMkku {kýMkLke çkhkçkh Au. yux÷wt s Lkrn Ãký [krhºÞ
ðøkhLkk yuf nòh {kýMkku fhíkkt ðÄkhu Mkkhku Au.
rÚkÞkuzh Ãkkfoh fnuíkku fu [krhºÞðk¤k {kýMk rð»ku
ykÃkýLku ©Øk Au. yuf {nkLk ÃkwÁ»kLkk Lkk{{kt fuðwt òËwE çk¤
hnu÷wt Au!
suVMkoLku ðku®þøxLkLku yuf ð¾ík ÷ÏÞwt níkwt fu, yk¾e
«òLkku rðïkMk ík{khk{kt hnu÷ku Au. ÞwhkuÃk{kt yuðwt yuf íkg
Lknkuíkwt fu, su ðku®þøxLkLkk [krhºÞ ykøk¤ xfe þfu Au. íkuLkk
181
SðLk SððkLke f¤k
356
SðLk SððkLke f¤k
357
÷kðe þõÞku yLku ÃkkuíkkLkk ¾uíkeLkk ÄtÄk{kt íku Vhe Ëk¾÷ ÚkÞku.
Vhe yuf {n¥ðLkku «Mktøk Q¼ku ÚkÞku. hksMk¼kyu íkuLku
y{ÞkoË Mk¥kk MkkÚku rzfxuxh çkLkkÔÞku. íkuýu ÷kufku{kt Vhe rðïkMk
WíÃkLLk fÞkuo. ÷zkE{kt su ®f{íke ÷qtx {¤e níke, íku{kt ¼køk
÷uðkLke íkuýu Lkk Ãkkze. [kiË rËðMk íku rzfxuxh hÌkku. ÃkAe íkuýu
íku søkkLkwt hkSLkk{wt ykÃÞwt yLku òýu fktE s Lk çkLÞwt nkuÞ yu{
íku ÃkkuíkkLkkt ¾uíkh WÃkh þktrík Mkrník Vhe fk{ fhðk ÷køÞku.
zuø÷kMk, suLkk {]íÞw rð»ku íkuLkwt ÷~fh yòÛÞwt níkwt, íkuLkk
{zËkLku íkuLkk nt{uþLkk ½kuzk WÃkh íku çkuXku nkuÞ íkuðe heíku hýûkuºk
WÃkh hsq fhðk{kt ykÔÞwt yLku ÷zkE Síkðk{kt ykðe hkuzrhf
Äúw yuf s ðkh çÞwøk÷ ðøkkzu íku nòh {kýMkLkk çk¤Lke çkhkçkhe
fhe þfu íku þe heíku? MkUfzku Ãknkze ÷~fheyku hkuzrhf ÄúwLkk sux÷k
s òuþÚke çÞqøk÷ Vqtfe þfu. ½kuzk WÃkhLke {kxe yuLkku çknkhLkku
Ëu¾kð níkku yLku ÓËÞÿkðf çÞqøk÷Lkku Ãkwfkh íku {kºk yðks s
níkku, Ãký yk Mk½¤wt çk¤ ytËhLkk [krhºÞ yLku swMMkk ðzu
WíÃkLLk Úkíkwt níkwt.
[krhºÞ «ËŠþík ÚkkÞ Au íÞkhu íku {kºk Ãkhkðíkeo r¢ÞkLkk
MðYÃk{kt sýkÞ Au. ßÞkhu «Mktøk ykðu íÞkhu su fhðkLkku ykÃkýu
nt{uþkt rLkùÞ fÞkuo nkuÞ Au. íku fhðwt, yu s íkuLkwt hnMÞ Au.
ðuÃkkh{kt su{ ÚkkÃký nkuÞ Au íku{ SðLk{kt [krhºÞ yuf ÚkkÃký
Au. suykuyu Ä{o yøkh rð¿kkLkLku ¾kíkh {kuxkt òu¾{ ðuXâkt
Au.íku{Lkkt SðLk[rhºk ðkt[ku. støk÷e ÷kufkuLkk ¼k÷kÚke íkuyku
þkÚke çk[e økÞk Au? [krhºÞÚke s íku{Lku hûký {éÞwt Au.
1775Lke Mkk÷Lkk ytíku ðwzMxkufðk ykøk¤ {¤u÷k
Ä{oMkksLku huðhtz Ãkexh su. S. {wn÷Lkçkøkuo fÌkwt níkwt fu, Ëhuf
[esLku {kxu ð¾ík nkuÞ Au. WÃkËuþLkku yLku «kÚkoLkkLkku Ãký Mk{Þ
nkuÞ Au, Ãký íku Mk{Þ síkku hÌkku Au. ÷zðkLkku Ãký ð¾ík nkuÞ
Au yLku íku ð¾ík ykÔÞku Au, yu{ fne íkuýu ÃkkuíkkLkku ÃkkËheLkku
ÍǼku VU f e ËeÄku yLku ðŠsrLkÞkLkk fLko ÷ Lkk (÷~fhe
y{÷ËkhLke ÃkËðe) MktÃkqýo Ãkkuþkf{kt íku íku{Lkk ykøk¤ Q¼ku.
íkuLkk Ä{oMk{ksLkku Ëhuf {kýMk íkuLke MkkÚku ¼éÞku yLku ËqhÚke
ykðu ÷ k íku L ke yksw ç kksw s{k ÚkÞu ÷ k {kýMkku MkkÚku
hksrðÃ÷ðLkk ÞwØ{kt Wå[ «fkhLke Mkuðk çkòððk íkuýu fq[
fhe. ÞwØ{ktÚke íku {ush sLkh÷ ÚkE ÃkkAku VÞkuo.
hku{Lk þnuLkþkník ßÞkhu ¼Þ{kt níke y™u hku{Lk
hksMk¼kLkk MkÇÞku õðeÂLxÞLk rMkLkrMkLkuxMkLku yu÷[eLke søkk
{kxu çkku÷kðe økÞk. Mk¼kMkËkuyu íkuLku n¤ [÷kðíkku, MkkËk
Ãkkuþkf{kt yLku ÃkËðe {kxuLkkt fktE Ãký ÷ku¼ ðøkhLkku òuÞku
níkku. ÃkkuíkkLkk r{íkk[kh, ËÞk, MkËTøkwý y™u LÞkÞð]r¥kÚke,
fwMktÃkLku ÷eÄu ÚkÞu÷e E»ÞkoLke ðå[u, íku MkkðosrLkf þktrík Vhe
182
SðLk SððkLke f¤k
358
SðLk SððkLke f¤k
359
Ãkrðºkíkk nkuÞ Au.
Ëhuf Ëuþ{kt yuðkt †e-ÃkwÁ»k nkuÞ Au fu suyku çkku÷íkkt
Ãknu÷kt Sík {u¤ðu Au yLku íku{Lke çkwrØLkk «{ký{kt ½ýe ðÄkhu
yMkh fhu Au. {kýMkku WÃkhLke íku{Lke Mk¥kkLkwt hnMÞ þwt nþu
yu{ ÷kufkuLku ykùÞo ÚkkÞ Au. [krhºÞ çk¤ Au yu fkhýÚke Mk½¤k
ðøkoLkk ÷kufkuLku íkuLkk WÃkh ©Øk hnu, íkuLkwt íkuyku yLkwMkhý fhu
yu Mðk¼krðf Au. ¾qLkeLku {kuíkLke Mkò fhLkkh ssLkk LÞkÞLkwt
¾qLk Ãký MkL{kLk fhu Au. íkuLkk{kt yuðwt fktEf Au, su ðzu MkíÞ
yLku LÞkÞ íku òýe þfu Au yLku íku yLkw{kuËLk ykÃku Au.
fux÷kf Úkkuzk ÞwðfkuLku yuðku ÏÞk÷ ykðu Au fu, íkuyku su
fktE òýu Au íkuLkk fhíkkt íkuyku su fktE Au íkuLkk WÃkh s ®sËøkeLke
íku{Lke VíkunLkku ykÄkh hnu÷ku Au ! ðku®þøxLk yLku ®÷fLk
«urMkzuLx ÚkÞk íku íku{Lke þÂõíkLku ÷eÄu Lkrn. Ãký íku{Lkk [krhºÞLku
÷eÄu ÚkÞk.
LkuÃkkur÷ÞLk yLku ðuçMxh{kt fÞkt ík¥ðLke ¾k{e níke?
nk÷Lkk ð¾ík MkwÄe søkíku su Ÿ[k{kt Ÿ[k ykËþo WíÃkLLk fÞko
Au, íkuLku rLkíÞ ðVkËkh hnuðwt íku yu ík¥ð LkÚke? çk¤ðkLk {Lkw»Þku,
su{Lkkt {q¤ s{eLk{kt nkuÞ Au yLku ßÞkhu Mk½¤wt ½Mkzkíkwt nkuÞ
Au íÞkhu ÃkkuíkkLke søÞkyu ÂMÚkh hnuLkkh ykufLkk Íkz suðwt
çk¤ðkLk su{Lkwt [krhºÞ nkuÞ Au, íku{Lke ytËhLkkt yk ík¥ðLku s
Mk{kLk Au. {kýMk{kt su{ [krhºÞ ðÄkhu íku{ íku ðÄkhðkLkk
íkuLkk «Mktøk ðÄkhu. {kýMk ÃkkuíkkLkk [krhºÞLke suðe ®f{ík yktfu
íkuðku íku nkuÞ Au.
ÍwxVLk ykøk¤ {hýíkku÷ ½kÞ÷ ÚkÞu÷k Mkh rVr÷Ãk
rMkzrLkLku ÷kune çknw sðkÚke ík]»kkLke ðuËLkk Úkíke níke. zku¤e
WÃkh ÷E sðk{kt ykðíkk ½kÞ÷ ÚkÞu÷k yuf rMkÃkkELke ykíkwh
Lksh rMkzLke ÃkkMkuLkk ÃkkýeLkk ÃÞk÷k íkhV økE. rMkzrLkyu íku
òuÞwt yLku íku íkuýu ykÃkðkLkku ykøkún fÞkuo. rMkzrLkyu yu{ fÌkwt
fu, ‘íkkhe sYrhÞkík {khk fhíkkt ðÄkhu Au.’ rMkzTrLk {he økÞku.
Ãký yk íkuLkk yuf fkÞoÚke EríknkMk{kt íkuLkwt Lkk{ y{h ÚkE
økÞwt, ßÞkhu íku su hkòLke Lkkufhe{kt íku níkku íkuLku fkuE Mkt¼khíkwt
Ãký LkÚke. {hzkÚke Ãkezkíkk MkirLkfkuLke yuf ðkík ^÷kuhuLMk
LkkE®xøkU÷ fnu Au. çknw fk{Úke ftxk¤u÷k ÃkkuíkkLkk Mkkuçkíkeyku
WÃkh ðÄkhu fk{ Ãkzu íkuÚke íkuyku Ãkkuíku çke{kh nkuÞ íkkuÃký
sýkðíkk Lkrn yLku ¾kEyku{kt síkk íkÚkk {hý Ãkk{íkk. su
{kýMk ÃkkuíkkLkku ð¾ík, ÃkkuíkkLkwt çk¤ yLku sYh Ãkzu íkku ÃkkuíkkLke
®sËøke Ãký çkeòLku {kxu - ÃkAe íku çkeswt ÃkkuíkkLke hkýe, ÃkkuíkkLkku
Ëuþ, ÃkkuíkkLkku ðkðxku yøkh ÃkkuíkkLkwt çkÄwt s nkuÞ - íkuLku {kxu
yÃkoý fhu, íkuLkk{kt MkkÄw ÷kufkuLkk Mk½¤k WÃkðkMk, íku{Lke
ËeLkíkkyku y™u íku{Lkk ÃkkÃk Mðefkh fhíkkt Ãký fktEf ðÄkhu
183
SðLk SððkLke f¤k
360
SðLk SððkLke f¤k
361
ßÞkhu ^÷kuhuLMk LkkE®xøku÷ rfr{ÞkLke nkuÂMÃkx÷{kt síke
íÞkhu çkÄwt ðkíkkðhý çkË÷kE síkwt. ðuËLkkLkk rçkAkLkk WÃkh
yk¤kuxíkk sz¼hík suðk MkirLkfku MkÇÞíkkLke Úkkuze Ãký yMkh
ÄhkðLkkhLku Ãký ¾hkçk ÷køku íkuðku yufu þçË çkku÷íkk Lkrn.
rðxkurhÞk fku÷kuLkkLkku Ãkrík MÃkurLkþ íkhV ðVkËkheÚke
hnuðkLku çktÄkÞku níkku. Ex÷eLkk hksfw{khkuyu ßÞkhu íkuLku íku
çkksw AkuzðkLkku ykøkún fÞkuo, íÞkhu rðxkurhÞkyu íkuLkk ÃkríkLku
÷ÏÞwt fu, ykçkYyu ík{u hkòyku fhíkkt Ãký {kuxk Aku. yk
ykçkYLke ðkík ík{u ÞkË hk¾òu. su rLk»f÷tf feŠík ík{u ík{khe
¼krð «ò {kxu {qfe sðk{kt Mkw¾ yLku {økYhe {kLkku Aku. íku
feŠík r¾íkkçk yøkh ¼ÃkfkÚke {¤þu Lkrn, ykçkYÚke s {¤þu.
yuðku fkuE Ãký {kýMk ÚkE økÞku LkÚke, suLku {kxu yu{
fne þfkÞ fu, íkuLkk{kt yuðkt MkwtËh ík¥ðkuLkwt r{©ý níkwt fu, fwËhík
yufË{ ¾ze ÚkE sE søkíkLku sýkðu fu, yk s ¾hu¾hku {kýMk
Au.
ík{khkÚke çkLku íkku {kurÍÍ ðøkh ErsóLkku, zurLkÞ÷ ðøkh
çkurçk÷kuLkLkku zuLkkuÂMÚkrLkMk, rVrzÞkMk, Mkku¢urxMk fu Ã÷uxku ðøkh
yuÚkuLMkLkku ÏÞk÷ ík{u ÷kðku. E.Mk. Ãkqðuo 200 ð»ko Ãknu÷kt
nkrLkçkk÷ ðøkh fkÚkuosLke þe ®f{ík níke? rMkÍh, rMkMkuhku yLku
{kfoMk - ykuhur÷ÞMk ðøkh hku{Lke þe ®f{ík níke? LkuÃkkur÷ÞLk,
ykÃkýu ð¾kýeyu Aeyu íkuLku s {kLk ykÃkeyu Aeyu.
ËuþrLkfk÷ ÚkÞu÷k fkuMkÚkLku yu{ fnuðk{kt ykÔÞwt fu, íkwt òu
{wMk÷{kLk Ä{o ytøkefkh fhu íkku xfe {kt íkLku y¼Þ MÚkkLk {¤u.
íÞkhu íkuýu sðkçk ËeÄku fu, yuf íkhV {]íÞw yLku çkeS íkhV
þh{, yuLke ðå[u {Lku fkuE þtfk ¼hu÷ku {køko szâku LkÚke. yuf
WËkh[rhík «òLkku yuf ð¾ík nwt nkfu{ Aíkkt, nwt {khk Akufhk
{kxu fktE ðkhMkku {qfe síkku LkÚke. {khk Lkk{Lku çkèku ÷køku íkuLkk
fhíkkt yk ÂMÚkríkLku nwt ðÄkhu ÃkMktË fÁt Awt. yuf çkeS ð¾íku íkuýu
fÌkwt fu, yk {khk nkÚk ¾k÷e Au Ãký [kuϾk Au.
yuf Mkkûke íkhefuLkk nt{uþLkk rhðks {wsçk MkkuøktË ¾kðk
ÃkuxÙkfo LÞkÞ{trËh ykøk¤ ykÔÞku. íÞkhu íkuLke MkíÞþe÷íkk rð»ku
fkuxoLku yuLke ¾kíkhe níke fu, íkuLkwt ÃkkuíkkLkwt ð[Lk çkMk Au. íkuLku
MkkuøktË ¾kðkLke sYh LkÚke yu{ íkuLku fnuðk{kt ykÔÞwt.
yuf {kuxe çkuLf{kt Ìkw r{÷hLku furþÞhLke (fe÷eËkhLke)
ÃkËðe ykÃkðk{kt ykðe, Ãký ‘rnMkkçkLke {Lku çknw Úkkuze {krníke
Au yLku {khku fkuE ò{eLk Úkíkku LkÚke’ yu{ fne íkuýu íku søkkLke
Lkk Ãkkze. çkuLfLkk «urMkzuLx r{. hkuMku fÌkwt fu, y{khu ík{khk
ò{eLk òuEíkk LkÚke. hkuMk íkuLku yku¤¾íkku níkku, yuðe r{÷hLku
¾çkh Ãký Lknkuíke. ykÃkýLku ÏÞk÷ nkuÞ fu Lk nkuÞ Ãký ÷kufku
ykÃkýwt [krhºÞ nt{uþkt íkÃkkMkíkk hnu Au.
184
SðLk SððkLke f¤k
362
SðLk SððkLke f¤k
363
su{Lkk WÃkh økwòhu÷k sw÷{Lkk Ëw:¾{kt ykÃkýu MknkLkw¼qrík MkkÚku
¼køk ÷Eyu Aeyu y™u íkuÚke WÒkík ÚkEyu Aeyu, yu{Lkk
ykí{Mk{ÃkoýÚke ykÃkýe {kLÞíkkyku rðþwØ çkLku Au, Mk{kLk
ÃkrhÂMÚkrík{kt ykÃkýe ¼kðLkkykuÚke ykÃkýLku su fkÞo fhðkLke
÷køkýe ÚkkÞ Au íkuðkt s fkÞo ykÃkýkÚke çkLku Au.
suLke ík÷ðkh yøkh yðksu {Lkw»ÞòríkLke Mkuðk çkòðe
Au, íkuLke hk¾ ÃkðLk{kt VUfku. suLkk feŠík{kLk rð[khku íkLku
WÒkríkLkk rþ¾hu ÷E òÞ Au íkuLku {]íÞw Ãkk{u÷ku økýe þfkÞ? su
{kýMkkuLku ykÃkýu Akuze sEyu Aeyu íku{Lkk ÓËÞ{kt hnu÷ íku
{hý Ãkk{íkwt LkÚke.
su Ëhuf rð[kh ykÃkýk {øks{kt Ëk¾÷ ÚkkÞ Au, su
Ëhuf þçË ykÃkýu çkku÷eyu Aeyu yLku su Ëhuf fkÞo ykÃkýu fheyu
Aeyu, íku Ëhuf ykÃkýk SðLkLkk ytËh{ktLkk ytËhLkk íktíkw WÃkh
ÃkkuíkkLke AkÃk {qfu Au, y™u yk AkÃkLku Ãkrhýk{u ykÃkýk
[krhºÞLke h[Lkk ÚkkÞ Au.
Wå[ [krhºÞ {kxu MktøkeíkLkku fu ÷r÷ík f¤kykuLkku
yÇÞkMk sYhLkku LkÚke, fu{ fu rðãkfk¤{kt suyku ðÄkhu ÃkrhÃkqýo
nkuÞ Au, íkuyku ½ýeðkh ¾hkçk{kt ¾hkçk †e-ÃkwÁ»kku Lkeðzu Au.
¾hu¾h ÃkwMíkfkuLkk fezk, su{Lkwt SðLk ÃkwMíkfku{kt s nkuÞ Au,
f÷krðËT suykuLkwt SðLk f÷k{kt s ykuíkÃkkuík hnu Au. íkuyku
Ìkwøkku yLku Ãkuh nkÞ®MkÄ ðøkh ÃkurhMkLke þe ®f{ík Au? LÞqxLk,
þuõMkrÃkÞh, r{ÕxLk, rÃkè, çkfo, ø÷uzMxLk ðøkh #ø÷ktzLke þe
®f{ík Au? økurhMkLk, rVr÷ÃMk, ÔnerxÞh, yu{MkoLk yLku nkuBMk
suðk [krhºÞÞwõík Lkhku ðøkh çkkuMxLkLke þe ®f{ík Au? Ãkexh,
fwÃkh yøkh nkuhuMk økúer÷ ðøkh LÞqÞkufoLke þe ®f{ík Au? MxuLVzo
ðøkhLkwt fur÷VkuŠLkÞk yøkh yk{oh, Ãkw÷{uLk yøkh£eÕz ðøkhLkwt
r[fkøkku þwt Au? yk þnuh{kt ykuAe Lkk{Lkkðk¤k ÷k¾ku
{kýMkkuyu ÞkusLkk fhe Au, Ãkrh©{ WXkÔÞku Au y™u Mkuðkyku
fhe Au. íkuykuyu SðLk økkéÞkt Au y™u {hý ÃkkBÞk Au íkÚkk
ykÃkýwt ðÄkhu{kt ðÄkhu æÞkLk ¾U[u íkuðk ¾hk EríknkMkLke h[Lkk
fhe Au, Ãký fux÷ktf Úkkuzkt †e-ÃkwÁ»kLkkt rð[kh, «rík¼k yLku
[krhºÞLke yk{ktLkk Ëhuf þnuhLkk SðLk{kt yux÷ku çkÄku VuhVkh
ÚkÞku Au fu íkuyku íkuLkk EríknkMk{kt {kuxu ¼køku ÷kûkrýf áüktíkYÃk
ÚkE økÞkt Au!
¾hu¾h {nkLk ÃkwÁ»kku yk¾e ËwrLkÞk{kt rð[kh yLku
÷køkýeLkk «Ëuþ{kt, íkuyku Sðíkk níkk íkuLkk fhíkkt Ãký ðÄkhu
çk¤ðkLk Mk¥kk Ähkðu Au. ykÃkýk {kLkrMkf çktÄkhýLke h[Lkk,
yuðe heíku {]íÞw Ãkk{u÷k {Lkw»ÞkuLke íku{ s su{Lke MkkÚku nk÷
ykÃkýu Mk{køk{{kt ykðeyu Aeyu íku{Lke yufXe yMkhÚke ÚkkÞ
Au. ÃkkuíkkLke {kLÞíkk {kxu ÃkkuíkkLkku «ký-yÃkoý fhLkkh {Lkw»Þku
185
SðLk SððkLke f¤k
364
SðLk SððkLke f¤k
365
ykðu÷e íkfku, ¾h[e Lkk¾u÷ çk¤, økw{kðu÷ku ð¾ík, yu Mk½¤ktLkkt
¼qík nt{uþkt ykÃkýe ykøk¤ ykðeLku ¾zkt ÚkkÞ Au, ykÃkýLku
XÃkfku ykÃku Au y™u fËe ytíkÄkoLk Úkíkkt LkÚke. Mk{kLk{ktÚke Mk{kLk
WíÃkLLk ÚkkÞ Au. ykufLkk çkeÚke ftE WíÃkLLk ÚkkÞ íkku ykuf s
WíÃkLLk ÚkkÞ Au. yuf s òíkLkkt Ãkûke yuf MÚk¤u yufXkt ÚkkÞ Au.
Mk{kLk ðMíkwykuLku ÃkhMÃkh fktEf ykf»kof MktçktÄ nkuÞ Au, íkuÚke
íkuyku rLk:MktþÞ yufXkt ÚkkÞ Au. yk yifÞ{kt íku{Lkk ÃkkuíkkLkk s
økwýLkku rðrLkÞ{ íkuyku fhe þfu Au yLku çkeò fþkLkku fhe þfíkkt
LkÚke yLku íku swËe heíku fhe þfu s Lkrn. yk rþûký {u¤ððwt
fux÷wt {w~fu÷ Au?
MkkhkLke MkkÚkuLkku Mk{køk{ MkkÁt s WíÃkLLk fhe þfu yLku
¾kuxkLkku Mk{køk{ ¾kuxwt s WíÃkLLk fhe þfu. ykÃkýku Mk{køk{
øk{u íkuðku ¾tÄkE ¼hu÷ku, øk{u íkuðku økwó nkuÞ, ykÃkýk MktMfkh
øk{u íkuðk ytÄfkh{kt Ãkzâk nkuÞ, Ãký íku{Lke {qŠík ðnu÷e yøkh
{kuze ykÃkýk [nuhk yLku ykÃkýk ðíkoLk{kt sýkE ykðþu s.
ÓËÞLke {qŠíkyku ykÃkýe ykt¾{ktÚke zkurfÞkt fhu Au, ykÃkýe
heík¼kík{kt íku sýkE ykðu Au yLku íku{Lkk ÃkqsfkuLku W½kzk fhe
ykÃku Au . ykÃkýk Mkku ç kíke ykÃkýkt «u { Ãkkºk, ykÃkýkt
ríkhMfkhÃkkºk, ykÃkýk «ÞíLkku, ykÃkýe Víkunku, ykÃkýe nkh,
ykÃkýk Ëwhk[kh, ykÃkýe ykfktûkkyku, ykÃkýk «Ãkt[,
Mkk{kLÞ heíku rLkçko¤ nkuÞ Au. n÷fkt yLku nuíkw ðøkhLkkt SðLk,
[krhºÞ WÃkh ÃkkuíkkLke yMkh {qfu Au. yuÚke Q÷xwt, fux÷ktf
{kýMkku yuðkt nkuÞ Au fu su{Lkk Ãkh {nkuÕ÷kLkk fqíkhkt Ãký
rðïkMk hk¾u Au. [krhºÞ yu çk¤ Au.
f÷krðËT çkzuo hsq fhu÷k yuf ð¾kýðk÷kÞf r[ºkLku
yufuzu{e{kt ÷xfkððkLke søkk {¤íke Lknkuíke. çkzuo íku hsqq fÞwO
íÞkhu xLkoh yufuzu{eLke nu®Løkøk fr{xe (r[ºkku ÷xfkððkLku
÷økíke fr{rx) {kt níkku, Ãký ðkhtðkh yu{ Úkíkwt fu íku ÷xfkððk
{kxu Mkøkðz ÚkE þfíke Lknkuíke. ÃkAe xLkohu ÃkkuíkkLkwt s yuf
ðnk÷wt r[ºk Wíkkhe ÷eÄwt yLku íkuLke søkkyu çkzoLkwt r[ºk økkuXÔÞwt.
yu{kuMk ÷kuhuLMk rnMkkçk fhíkkt çkkfe hnuíkku yÄkuo MkuLx
yLku ðuíkhíkkt ðÄu÷wt Ãkk ðkh fkÃkz ÃkkuíkkLkk økúknfLku ykÃkíkku.
yk çkkçkík LkkLkfze níke Ãký íkuÚke íkuLkwt [krhºÞ sýkE ykðíkwt.
fux÷kft stíkw yuðkt nkuÞ Au fu su su ÃkktËzkt yLku ðu÷k WÃkh
íku{Lkku rLk¼kð ÚkkÞ Au íku{Lkku htøk økúný fhu Au. ykÃkýu Ãký íku
stíkw suðk Aeyu, fkhý fu ykÃkýk ÓËÞ{kt hnuLkkh stíkwykuLke
{kVf ykÃkýu Ãký ykÃkýku {kLkrMkf ¾kuhkf suðk «fkhLkku nkuÞ
Au, íkuðk s «fkhLkk ðnu÷k{kuzk çkLke sEyu Aeyu. ykÃkýe
®sËøkeLkwt Ëhuf fk{, Ëhuf þçË, Ëhuf Mk{køk{ ykÃkýk SðLkLke
h[LkkLke ytËh ÷ku¾tze f÷{Úke ÷¾kÞ Au. Lkü fhðk{kt
186
SðLk SððkLke f¤k
366
SðLk SððkLke f¤k
367
ykÃkýe heík¼kík, ykÃkýwt çknkhLkwt MðYÃk, ykÃkýe
nkshe, ykÃkýk SðLkLkku ð]¥kktík ykÃkýu Lk çkku÷eyu íkkuÃký
fne ykÃku Au. Ëhuf fkÞoLke yMkh søkíkLkk Ëhuf ¼køk{kt ÚkkÞ
Au. su su {kýMk ÚkE økÞk Au, íku nwt nk÷ su ÂMÚkrík{kt Awt, yu
ÂMÚkríkyu {Lku ykýðk{kt fktE Lku fktE {ËËøkkh ÚkE Ãkzâk Au.
Mk{ksLkk Ëhuf MkÇÞLkku htËku {khk SðLkLkk ykhMkLku ÷køÞku
Au, {khk SðLkLkk ¼krð WÃkh íkuLke yMkh ÚkE Au.
su {Lku {khe ÃkrhÂMÚkrík{ktÚke {wõík fhu Au, {khe S¼
Aqxe fhu Au yLku su ¼krðLkk Ëhðkò ¾wÕ÷k fhu Au, íku {khu {Lk
íkku {kuxk{kt {kuxku {kýMk Au. {khe ykt¾Lku íku ËqhËþof fk[
Mk{kLk Au, íku ðzu nwt ðÄkhu «fkþ MkkÚku [eòu òuE þfwt Awt, {khe
árü{ÞkoËk rðþk¤ çkLku Au. {khk ¼krðLkku rðMíkkh ÚkkÞ Au.
ðÄu÷kt çk¤Lkkt ¿kkLk MkkÚku {khk ¿kkLkíktíkw{kt WÕ÷kMk ykðu Au.
çkeò ykí{kLkk ykf»kof «ðknLkkt yktËku÷LkÚke {kÁt þheh,
{kÁt ÓËÞ ¼hÃkqh çkLku Au. økwMMkkÚke økwMMkku yLku ríkhMfkhÚke
ríkhMfkh WíÃkLLk ÚkkÞ Au, ykðuþku [uÃke nkuÞ Au.
Aíkkt MktøkríkLkku rLkÞ{ yuðku Au fu, íkuyku íku ÃkkºkLkku ðuþ
Äkhý fhu Au fu íkhík s su ÷køkýeyku y{wf ÃkkºkLke nkuðe
òuEyu. íku íku{Lkk{kt ykðu Au. Ëhuf ðMíkw ÃkkuíkkLku Vhe WíÃkLLk
fhe þfu Au yLku íku{ fÞko ðøkh Aqxfku LkÚke. yuf çkuMkqhk ðkãÚke
«{krýfíkk, y«{krýfíkk - Mk½¤kt ykÃkýk ykí{kLke çkkhe
WÃkh Lk ¼qtMkkÞ íkuðk nMíkkûkh {qfu Au yLku íku søkík ykøk¤
«økx ÚkkÞ Au. fk¤kt ÓËÞ ykÃkýk {kU WÃkh fk¤e AkÞk Lkk¾u
Au, ykÃkýe øk{u íkuðe EåAkþÂõík Ãký yk AkÞkLku nXkðe þfíke
LkÚke. ¼úü SðLkðk¤k yuf {kýMkLkk [nuhk WÃkh fuðk Ëu¾kð
ÃkMkkh ÚkkÞ Au! ËkYLke ËwfkLkku, Lkk{kuþe¼hu÷kt fk{ fhðkLkk
y¾kzk, ¼úü ftøkk¤ {kýMkku, çkøkkzu÷k Mkkuçkíkeyku, ftxk¤ku
ykÃku íkuðk Ëu¾kð, rð»kÞLke {køkýe yLku íkuLke Lkk, Víkun
{u¤ððkLkk «ÞíLkku, ¼ktøke Ãkzu÷k rLkùÞku yLku Eò ÚkÞu÷k
ÃkhksÞ swyku, Ãký su{ýu ÃkkuíkkLke MkwÄkhýkLkk «ÞíLkku fhðk
{kxu ÷k÷[Lku Ëqh fhe Au yLku ÃkkuíkkLke þÂõíkykuLku ÃkwLkSorðík
fhe Au, íku{Lkk [nuhk WÃkh fuðku «fkþ, feŠík sýkE ykðu Au!
yMkÇÞ, yrðLkeík yuðk yLkuf {kýMkku ßÞkt ðkík[eík
fhíkk nkuÞ yLku íkuðe ðkíkkoyku fnuíkk nkuÞ íkuðk yuf ykuhzk{kt
fkuE Ãkrðºk yLku W{Ëk ¾ðkMkLke †eLku ÃkuMkíkkt su ÂMÚkrík ÚkkÞ
Au íku ík{u òuE Au? íku {tz¤Lkwt yk¾wt MðYÃk, íkuLkku Mk½¤ku zku¤
Vhe òÞ Au. íÞktLkwt ðkíkkðhý s Ãkrðºk çkLke òÞ Au. yk¾k
{tz¤{kt VuhVkh ÚkE òÞ Au. ykðe yuf †e yk¾k Ãkzkuþ{kt
VuhVkh fhe Lkk¾u Au, yu{ ykÃkýu òuEyu Aeyu. íkuÚke Q÷xwt
yuf ¾hkçk †e fux÷ef ðkh yuf Mkku ÞwðfkuLku ¾hkçk fhu Au.
187
SðLk SððkLke f¤k
368
SðLk SððkLke f¤k
369
Mkku¢urxMk ÃkiMkk {u¤ððk {kxu rþûký ykÃkíkku Lkrn Ãký
¿kkLkLkku «[kh fhðk {kxu rþûký ykÃkíkku. íku fnuíkku fu {khu
{u¤ððkLkku {kuxku ykLktË {khk Ãkrh©{Úke {kýMk òíkLku ÷k¼
ÚkkÞ yu{kt hnu÷ku Au.
®sËøkeLkk Ëhuf rð¼køk{kt, {wfkçk÷u su Úkkuzk {kýMkku
yk s{kLkkLke {sçkqík yLku sz ð]r¥kykuLke ðå[u, ÿÔÞ yøkh
÷kufkuLke ðkn ðkn fhíkkt ðÄkhu Mkkhk çkË÷kLke ykþkÚke «uhkELku
çkku÷u Au yLku [k÷u Au, íku{Lku Mkðo heíku ÄLÞðkË ½xu Au.
Ãkku í kkLkw t r[ºk ¾heËðk EåAk hk¾Lkkh {kýMkLku
çkúMkuÕMkðkðk ðxoÍu fÌkwt níkwt fu, íkkhk ÃkiMkk íkkhe ÃkkMku hk¾.
ÃkiMkku f÷kwt Lkü fhu Au. yu{ fnuðk{kt ykÔÞwt Au fu ßÞkt MkkuLkwt
yLku YÃkwt yu ðMíkw Íkt¾e Ëu¾kÞ Au, íÞkt s {kýMkLke çkwrØLku
ðÄkhu{kt ðÄkhu [¤fkx {¤u Au.
þtfkMÃkË heíkkuÚke {kuxe feŠík {u¤ððe íkuLkk fhíkkt
«{krýfÃkýu y«rMkrØ{kt hnuðwt ðÄkhu MkkÁt Au.
{uÚÞw nuLkúe fnu Au fu, ÃkiMkk {u¤ððk{kt ®[íkk, Mkk[ððk{kt
ÄkMíke, ðkÃkhðk{kt ÷k÷[ku, ËwÁÃkÞkuøk fhðk{kt økwLkku, ¾kuðk{kt
Wîuøk yLku Auðxu íkuLkku rnMkkçk ykÃkðkLkku - sðkçk ËuðkLkku çkkuòu
hnu÷ku Au.
Ãkku í kkLkkt híLk su ð k {køkLkkh fu B Ãku r LkÞLk çkkELku
MkwtËh{kt MkwtËh MktøkeíkLke yufíkk íkqxu Au yLku yuf íkkuVkLke ÃkwÁ»k
yøkh †e yuf þnuhLke þktríkLkku ¼tøk fhu Au.
[krhºÞ fkuE rËðMk yòÛÞwt hnuíkwt LkÚke. [kuheÚke ÃkiMkkËkh
Úkðkíkwt LkÚke, Mk¾kðíkÚke økheçke ykðíke LkÚke. ÃkÚÚkhLke Ëeðk÷
VkuzeLku Ãký ¾qLk çknkh Lkef¤e ykðþu, sqXLkwt Úkkuzwt Ãký ¼u¤ký,
Ëk¾÷k íkhefu r{ÚÞkr¼{kLkLkLkku MÃkþo, Mkkhe yMkh fhðkLkku,
Xef Ëu¾kðkLkku Úkkuzku Ãký «ÞkMk íkuÚke s Ãkrhýk{ WÃkh ¾kuxe
yMkh Úkþu, òu Mkk[wt çkku÷þku íkku ík{k{ fwËhík yLku Mk½¤kt
«kýeyku Lkrn Äkhu÷k rðMíkkh{kt ík{Lku MknkÞf Úkþu.
økheçk {kýMkLke ÚkkÃký [krhºÞ Au.
MxeðLMkLkLke ÃkuXu ík{u Ãký yu{ {kLkku fu Ëhuf {kýMk{kt
Ãkkuíkk{kt y¿kkík þõÞíkkLkku yuf {nkLk «Ëuþ hnu÷ku Au. ÃkkuíkkLkk
ykí{kLkwt MktþkuÄLk su fku÷tçkMkLke {kVf fhu Au, íku Mkw¾e ÚkE þfu
Au.
ÕÞqqÚkh fnu Au fu, fkuE Ãký ËuþLke ykçkkËeLkku ykÄkh
íkuLkk {kuxk {nuMkq÷ WÃkh íkuLkk rfÕ÷k WÃkh, íkuLkk ònuh Mkkhk
{fkLkLkk WÃkh LkÚke, Ãký íkuLkku ykÄkh íkuLkk fu¤ðkÞu÷k
Lkkøkrhfku L ke Mkt Ï Þk WÃkh, fu ¤ ðýe, Mkkhk Mkt M fkh yLku
[krhºÞðk¤kt íkuLkkt {kýMkku WÃkh hnu÷ku Au. íkuLkwt ¾Át çk¤ íkuLke
¾he Mk¥kk íku{kt hnu÷e Au.
188
SðLk SððkLke f¤k
370
SðLk SððkLke f¤k
371
Ëuð¤ku Q¼kt fheþwt íkku íku fkuE Ënkzku s{eLk ËkuMík Úkþu, Ãký
ykÃkýu y{h ykí{kyku WÃkh fk{ fheþwt. íku{Lku Wå[
rMkØktíkkuÚke EïhLkk zhÚke, {ËkoLkøke íkhVLkk MkL{kLkÚke
rð¼qr»kík fheþwt, íkku ykÃkýu yuðwt fkuíkhfk{ fheþwt fu yLktíkfk¤
Mkw Ä e íku ðÄkhu Lku ðÄkhu «fkþÚke ÍøkÍøÞk fhþu .
{kMkk[wMkuxTMkLkk zkLkðMko{kt ÚkÞu÷k þíkðkŠ»kf WíMkðLku Mk{Þu
W½kzðk{kt ykðu÷k Mke÷ðk¤k fðh{kt, ‘fu¤ðýe yu nk÷Lkk
s{kLkkyu ¼rð»ÞLkk s{kLkkLkwt fhs yËk fhðkLkwt MkkÄLk Au’
yuðku rð[kh Ëþkoððk{kt ykÔÞku níkku, yk s fðh{kt þnuh{kt
yuf ÷kEçkúuhe yLku yuf çkeS MktMÚkk ¾ku÷ðk {kxu 20,000
zku÷hLkku yuf [uf {qfðk{kt ykÔÞku níkku.
yuf økheçk AkufhkLke ÂMÚkrík{ktÚke ÷¾Ãkrík LkkýkðxeLke
ÂMÚkrík WÃkh ykðLkkh ÃkkuíkkLkk s{kLkk{kt yuf Lkk{ktrfík {kýMk
ßÞkuso Ãkeçkkuzeyu yk fðh {kuf÷e ykÃÞwt níkwt. fux÷kf ð»ko
ÃkAe íkuLkk {kLk{kt yÃkkÞu÷e yuf çkeS r{sçkkLke ð¾íku íku s
MktMÚkkLku íkuýu 2,50,000 zku÷h ykÃÞk. íku fnuíkku fu {sçkqík
yLku rLkù¤, MkíÞþe÷ ðíko L k, rLk¼o Þ yLku MkeÄu M keÄe
«{krýfíkk íkÚkk yuf Ãký Lkk÷kÞf þçË yøkh fk{Úke f÷trfík
Lkrn ÚkÞu÷e yuðe «ríkck suLku nkuÞ, íku søkíkLke fnuðkíke
ykçkkËe fhíkkt ðÄkhu{kt ðÄkhu {nkLk çkLke þfu Au. ¾he {n¥kk
fkuLkuor÷ÞMku sðkçk ËeÄku fu, {khkt híLk íkku yk Au, yu{ fnuðkLke
MkkÚku rLkþk¤uÚke ykðíkk ÃkkuíkkLkk Akufhkyku íkhV íkuýu {økYheÚke
yktøk¤e fhe. Ãký ËuþLke ®f{íke{kt ®f{íke ÃkuËkþ íkuLkkt {kýMkku
Au.
su {kýMk ÃkkuíkkLkk ËuþLku ðÄkhu{kt ðÄkhu Ëku÷ík{tË fhu
Au, suLku òuE ÷kufku ÃkkuíkkLku ðÄkhu Ëku÷ík{tË {kLku Au yLku ðÄkhu
{økYh ÚkkÞ Au, su MkífkÞo {kxu ÃkkuíkkLku íku{ ÃkkuíkkLkk ÃkiMkkLku
yÃkoý fhu Au, su ÃkkuíkkLke ykswçkkswLkk {kýMkkuLku ykøk¤
ðÄðkLke íkfkuLkk Ëhðkò ¾wÕ÷k fhe ykÃku Au, su çknuhkLku fkLk
Mk{kLk, yktĤkLku ykt¾ Mk{kLk yLku ÷q÷kLku Ãkøk Mk{kLk ÚkE
Ãkzu Au, íku s Ëku÷ík{tË{kt Ëku÷ík{tË {kýMk Au. ykðku {kýMk
«òLke yufhu yufh s{eLkLke ®f{ík ðÄkhu Au yLku suyku íkuLke
LkSf{kt hnu Au, íkuLku ðÄkhu ÄLkðkLk çkLkkðu Au, íkuÚke Q÷xwt,
½ýk ÷¾Ãkríkyku, Ãkkuíku su økk{{kt hnuíkk nkuÞ íkuLku rLkÄoLk çkLkkðu
Au yLku økk{Lke s{eLkLke ®f{ík ½xkzu Au.
su ÷kufkuyu {Lkw»ÞòríkLke {kuxe Mkuðk WXkðe Au, íku
rMkðkÞ çkeò fkuELku {kuxk {kýMk íkhefu nwt yku¤¾íkku LkÚke yu{
ðkuÕxhu fÌkwt Au.
MkkuLkk WÃkh ykÃkýu fk{ fheþwt íkku íku Lkü Úkþu. rÃk¥k¤
WÃkh ykÃkýu fk{ fheþwt íkku Mk{Þ síkkt íku ½MkkE sþu, ykÃkýu
189
SðLk SððkLke f¤k
372
SðLk SððkLke f¤k
373
ÃkwÁ»k Äkhku Aku? su {kýMk çkeòLku økheçk çkLkkðu íku ¾he heíku
ÄLkðkLk nkuE þfu? yuf ðÁLkk {kU WÃkh ‘¾kô ¾kô’ yuðe ð]r¥k
sýkÞ Au, íku{ íkuLke Ëhuf {w¾hu¾k WÃkh áZ ÚkÞu÷k ÷ku¼Lke
÷køkýe ¾wÕ÷u ¾wÕ÷e sýkÞ Au. ykðku {kýMk Mkw¾e nkuE þfu?
søkík suLku Víkun fnu Au, yuðe Víkun suykuyu {u¤ðe Au, íku{ktLkk
fkuEfLkkt s {kU {eXkþ¼hu÷kt rð{¤ yLku ¾qçkMkqhík Ëu¾kÞ Au.
yVeýLkk ÃkhðkLkk fkZðk {kxu ßÞkhu [eLkLkk {qŠíkÃkqsf
þnuLkþknLku yhs fhðk{kt ykðe, íÞkhu íkuýu fÌkwt fu, {khe
«òLkk Ëwøkwoý yLku Ëw:¾{ktÚke ÃkiMkk Q¼k fhðkLku nwt ÷÷[kEþ
Lkrn Aíkkt #ø÷uLz yLku y{urhfk ËkYLkk ÃkhðkLkk{ktÚke ÷kϾku
YrÃkÞkLke ykðf fhu Au.
E.Mk. 1848Lke 4 Úke íkkhe¾u ßÞkhu ðku®þøxLkLkk
feŠíkMíkt¼Lkku ÃkkÞku Lkk¾ðk{kt ykÔÞku íÞkhu r{. rðLÿkuÃku sýkÔÞwt
níkwt fu, íku Míkt¼Lku ykfkþ sux÷ku Ÿ[ku çkktÄku, Ãký ðku®þøxLkLkk
Wå[ rMkØktíkkuLku íku ÃknkU[e þfu Lkrn. ðsLkËkh yLku ½ýk ÷ktçkk
ð¾íkÚke çktÄkÞu÷k ¾zf WÃkh íkuLku Q¼ku fhku. íkuLke feŠík fhíkkt
íku ðÄkhu ÷ktçkku ð¾ík xfe þfþu Lkrn. þwØ{kt þwØ ykhMkLkku íku
çkLkkðku. Ãký íku íkuLkk SðLk fhíkkt ðÄkhu þwØ çkLke þfþu Lkrn.
ðuçMxhu fÌkwt Au fu, y{urhfkyu søkíkLku ðku®þøxLkLkwt [krhºÞ
ykÃÞwt Au. y{urhfkLke ykÃkýe MktMÚkkykuyu çkeswt fktE s Lk
yk MkËTøkwýku{kt s hnu÷e Au.
{kýMkLkkt MkkÄLk yøkh íkuLke ÷kÞfkíkLke ®f{ík íkuLke
ÃkkMkuLkk ÃkiMkkÚke ytfkíke LkÚke. òu íkuLke fkuÚk¤e ¼khu nkuÞ Ãký
íkuLkwt ÓËÞ n÷fwt nkuÞ, íkuLke r{÷fík rðþk¤ nkuÞ Ãký íkuLke
Mk{sþÂõík Mktfwr[ík nkuÞ íkku íkuLkkt MkkÄLkkuÚke íkuLkwt þwt ð¤ðkLkwt
níkwt? íkuLke íkuðe ÷kÞfkíkÚke íkuLku þku ÷k¼ ÚkðkLkku níkku? yuf
ð]Ø {kýMk, suýu ÃkkuíkkLke yk¾e ®sËøke ykøk¤ ðÄðk fhíkkt
ÄLk {u¤ððk{kt fkZe nkuÞ íku Ëu¾kð fhíkkt çkeòu fÞku Ëu¾kð
ðÄkhu rË÷økehe ¼hu÷ku nkuE þfu? íkuýu ÃkkuíkkLkkt ÄLk ðzu ÃkwMíkfku,
Ãkqík¤kt yLku r[ºkkuLkku Zøk÷ku yufXku fÞkuo Au, Ãký íku{kt þwt Au yu
íkku òýíkku LkÚke. íkuLkku ykí{k nhnt{uþ xqtfku Úkíkkt ftsqMk ÚkE
økÞku Au yLku íkuLke W¥k{ ¾krMkÞíkku Lkü ÚkE økE Au.
çkw÷ zkpøk suðk [nuhkðk¤ku yuf {kýMk suýu nt{uþkt ÷E
÷ELku yLku fËe fkuELku fktE ykÃÞk ðøkh ÃkkuíkkLkwt ÄLk yufXwt fÞwO
Au yLku su íkuLkk [nuhk WÃkhÚke s sýkE ykðu Au, íkuðk {kýMkLku
ík{u Víkun{tË {kýMk fnku Aku? ÷kufkuLku Ëçkzkðe {khíkk íku
[nuhk{kt, rðÄðkyku yLku yLkkÚk çkk¤fkuLku íkuLkk íkhVÚke {¤u÷ku
fÁýksLkf yLkw¼ð ík{u òuE þfíkk LkÚke? Ãkkuíku ykøk¤ ðÄðk
{kxu suýu çkeòLku ÃkkA¤ Ãkkzâk Au, su ÃkkuíkkLke E{khík Q¼e
fhðk {kxu çkeòLke Ãkkze Lkk¾u Au, íkuLku ík{u Mðk©Þe yLku {nkLk
190
SðLk SððkLke f¤k
374
SðLk SððkLke f¤k
375
®÷fLk nt{uþkt MktÃkqýo [krhºÞ {kxu ík]»ýk hk¾íkku. íkuLke
Mkk{uLkk Mkk{k ÃkûkLkk Äkhkþk†eyku fnuíkk fu íku «{krýf Au,
Ãký íkuLkk «{krýfÃkýk{kt ykzkE Au. fkuE fuMkLke ¾kuxe çkkswyku
íku ÷uíkku Lkrn yøkh fuMk økuhðksçke Au fu íku{kt Víkun {¤u yu{
LkÚke yu{ íkuLku {k÷q{ Ãkzíkwt íkku íku çkksw WÃkh fkuE Ãký ÷k÷[Úke
hnuíkku Lkrn. yuf fuMk{kt ½ýku ð¾ík fk{ fÞko ÃkAe yøkkWÚke
÷eÄu÷k çkMkku zku÷h íku fuMkðk¤e çkkELku íkuýu ÃkkAk ykÃÞk yLku
fÌkwt fu, ík{khku fuMk Lk¼e þfu yuðku yuf Ãký {wÆku yu{kt LkÚke. íku
çkkEyu fÌkwt fu, Ãký íku ÃkiMkk íkku ík{khe {nuLkíkLkk Au. ®÷fLku
sðkçk ykÃÞku fu, Lkrn Lkrn, íku Xef fnuðkÞ Lkrn. {khe Vhs
çkòððk {kxu {khu su ftE fhðwt òuEyu íku fhðk {kxu {khu ÃkiMkk
÷uðk òuEyu Lkrn.
ðkuxMko fnu Au fu, {nkLk{kt {nkLk økútÚkkuÚke íkuLkk ÷u¾fkuLku
Úkkuzk{kt Úkkuzku ÷k¼ {éÞku Au. fËh ÚkkÞ íku Ãknu÷kt fËhLke nË
çknkh íku økÞk níkk.
ÃkkuíkkLkk ÄtÄk yøkh ÃkkuíkkLke Víkunku fhíkkt ðÄkhu {nkLk
ÿÔÞ fhíkkt yøkh MktÃkr¥k fhíkkt ðÄkhu ¼ÔÞ, çkwrØLke «rík¼k
fhíkkt rðþu»k Wå[, feŠík fhíkkt ðÄkhu r[hMÚkkÞe, {Lkw»ÞLkk
SðLk{kt fktEf nkuðwt òuEyu. {Lkw»Þku yLku «òyku fu¤ðýe
WÃkh MkwÄhu÷k SðLkLke MktMf]rík{Þ yLku Wíf]ü-yMkhku WÃkh
fÞwO nkuÞ íkku íkux÷kÚke s {kLkðòríkLkwt MkL{kLk {u¤ððkLku íku
÷kÞf Au.
÷kuzo çkúkunk{u fÌkwt Au fu, ykÃkýe «òyu znkÃký yLku
MkËTøkwý{kt fux÷e «økrík fhe Au, íkuLke fMkkuxe yLktíkfk¤ MkwÄe
ðku®þøxLkLkk y{h Lkk{Lku ykÃkýu fux÷wt MkL{kLk ykÃkeyu Aeyu
íku WÃkhÚke Lkef¤íke hnuþu.
rVþh yu{eyu yu{ ÷ÏÞwt Au fu, hksfeÞ {n¥kk rð»kuLkk
{Lkw»ÞòríkLkk rð[kh íkuýu Vuhðe LkkÏÞk Au.
÷k VkÞxu ÃkkuíkkLkk r{ºk rð»ku ÷¾íkkt sýkÔÞwt Au fu, ykðku
W¥k{ {kýMk {U òuÞku LkÚke.
yuf «ÏÞkík rð[khfu ÷ÏÞwt Au fu, yu÷ufÍktzh, rMkÍh,
¢kuBðu÷ £uzrhf yLku LkuÃkkur÷ÞLk suðe rð[ûký «f]ríkyku íkhV
ykùÞo L ke LkshÚke ykÃkýu òu E yu Aeyu , Ãký ßÞkhu
ðku®þøxLkLkku [nuhku ykÃkýe Lksh ykøk¤ ykðu Au, íÞkhu
{Lkw»Þòrík yktíkh«uhýkÚke çkku÷e QXu Au fu, «òLkk rðïkMk
yLku MkL{kLkLku ÷kÞf íkÚkk hksfíkkoykuLkk yLkwfhýLku Ãkkºk yk
s ÃkwÁ»k Au.
ðku ® þøxLkLke Ÿze hksfeÞ ¾çkhËkhe MkíÞþe÷
¼k»ký{kt yLku MkeÄuMkeÄwt ÷ûÞ ykÃkðkLke Ãkqhe [k÷kfe{kt hnu÷e
níke.
191
SðLk SððkLke f¤k
376
SðLk SððkLke f¤k
377
ÚkLkkh rLkÄoLk{kt rLkÄoLk {kýMkLke ÂMÚkrík{kt íku ykðe økÞku!
yu{MkoLk fnu Au fu, MkwÄkhkLke ¾hk{kt ¾he fMkkuxe
ðMkríkÃkºkf fu þnuhkuLke ÷tçkkE, Ãknku¤kE fu Ãkkf LkÚke, Ãký
Ëuþ{kt fuðk «fkhLkk {kýMkku Lkeðzu Au íku WÃkh Au.
[krhºÞ yuf Víkun Au yLku çkeswt fktE s LkÚke.
ÃkiMkku {u¤ððk {kxuLkk ykðuþÚke Mk½¤e ykfktûkkykuLkku
Lkkþ ÚkkÞ Au. ÃkiMkkLke ðuËe WÃkh yuf fh{kÞu÷ku-¾ðkE økÞu÷ku
ykí{k {qfLkkh, ÃkiMkkLkk [wMík{kt [wMík Ãkqsf íkhefu hkuÚkM[kEÕz
økýkÞ Au . Mkku L kkLkk {w f xðk¤k Aíkkt yt í k:fhý{kt
{r÷Lkíkkðk¤k {kýMkkuLke ÃkkA¤ Ëhuf sýLku Ëkuzíkkt Mk÷k{ku
fhíkkt yLku ½qMkíkkt ykÃkýku Þwðfðøko swyu Au, íÞkhÚke s
®sËøkeLkk {nkLk nuíkwLkk ¾kuxk ÏÞk÷Úke ËkuhðkELku íkuyku
®sËøkeLke þYykík fhu Au yLku yu{kt fktE ykùÞo LkÚke. ßÞkhu
yuf †e Ãkhýu Au íÞkhu ÷kufku «&™ fhu Au fu, íkuLkwt ÷øLk Xef heíku
ÚkÞwt Au? íku Mkkhu Xufkýu Ãkze Au? yuLkku yÚko yuðku nkuÞ Au fu,
ÃkiMkkLku Ãkhýe Au? íku «{krýf, Ãkrðºk yLku MkeÄk ÃkwÁ»kLku Ãkhýe
Au fu fu{ yuðku «&™ Úkíkku LkÚke. LkkýktLke ¼khu fkuÚk¤e y™u
n÷fku ykí{k, {kuxwt ½h y™u n÷fwt [krhºÞ yuLkk fhíkkt ðÄkhu
ËÞksLkf þwt nkuE þfu?
4000 ð»ko Ãknu÷ktLkk yuf ErsÂÃþÞLk hkßÞfíkkoLkk
©Øk hk¾u Au, Ãký yk yuf÷kÚke fkuE Ãký «òLke WLLkrík ÚkE
þfu Lkrn, fkuE Ãký «ò çk[e þfu Lkrn, f÷k, {kusþku¾ yLku
yðLkrík MkUfzku ð»koÚke «òLkkt r{ºk ÚkE Ãkzâkt Au.
f¤k íkuLke Ãkqh [zíke{kt níke íkuðk{kt s hku{{kt ÞwØ,
{kus{ò y™u þ]tøkkh Ëk¾÷ ÚkÞkt yLku hku{Lke Ãkzíke ÚkE.
[krhºÞLkku ¼kuøk ykÃkeLku ßÞkhu ÃkiMkku ÃkuËk fhðk{kt ykðu Au,
íÞkhu íku ÿÔÞ WLLkríkLku çkË÷u yÄkuøkrík fhLkkÁt ÚkE Ãkzu Au.
fkuE Ãký {Lkw»Þ yøkh «ò ÃkkMku su{ ðÄkhu ÃkiMkku ÚkkÞ íku{
ÃkiMkkLke LkwfMkkLkfkhf yMkhÚke çk[e sðk {kxu ðÄkhu{kt ðÄkhu
Lkiríkf çk¤Lke sYh hnu Au.
yuf {kýMk ÷k¾ku YrÃkÞk {u¤ðu, Aíkkt Ãký íkuLkwt SðLk
rLk»V¤ nkuÞ. {kxu ÃkiMkku {u¤ððku yu s {kuxk{kt {kuxe Víkun
LkÚke. yuf òýeíkk fhkuzÃkríkLke ®sËøke ¾hu¾h Víkun{tË
Lknkuíke. íkuLku {kºk yuf s ÷ku¼ níkku, íkuLkk ykí{kLkk Ãký íkuýu
rMk¬k ½zâk níkk. MkðoþÂõík{kLk ÃkiMkku yu s íkuLkku MkqÞo níkku
yLku íkuLke Açke nt{uþkt íkuLkk ÓËÞ{kt hnuíke. çkeS Mk½¤e
÷køkýeykuLku, çkeS W¥k{ {n¥ðkfktûkkykuLku íku Ëçkkðe Ëuíkku.
{kuíkLke ½ze MkwÄe íku ÃkkuíkkLkk ÃkiMkk {sçkqík Ãkfze hk¾íkku-Akuzíkku
Lkrn. Ãkhtíkw {kuík ð¾íku yuf ykt¾Lkk Ãk÷fkhk{kt ËwrLkÞkLkk yuf
ÃkiMkkËkh{kt ÃkiMkkËkh {kýMkLke ÂMÚkrík{ktÚke ËwrLkÞk{ktÚke ÃkMkkh
192
SðLk SððkLke f¤k
378
SðLk SððkLke f¤k
379
nwt ¾kuËwt Awt, íÞkhu {Lku yuðku ykLktË, yuðku WÕ÷kMk, íktËwhMíkeLke
yuðe ÷køkýe ÚkkÞ Au fu su fk{ {khu Ãkkuíku s {khk nkÚkÚke s
fhðwt òuEyu, íku çkeòykuLku nwt fhðk Ëô íkku nwt Ãkkuíku s Xøkkô Awt
yu{ {Lku sýkÞ Au, yk{kt {kºk ykhkuøÞ Lkrn Ãký fu¤ðýeLke
çkkçkík Ãký hnu÷e Au.
çkkuMðkÚko rVÕzLke ÷zkE ð¾íkLke {qtÍðý ð¾íku #ø÷uLzLkkt
ºkeò rh[zoLku hkòyu fÌkwt níkwt fu, ‘yuf ½kuzku, yuf ½kuzku-½kuzk
{kxu {kÁt hkßÞ Au.’ hkýe Er÷ÍkçkuÚku {]íÞwþGÞk WÃkh fÌkwt
níkwt fu, yuf ûký yLku {kÁt hkßÞ yu çkhkçkh Au. SðLkLkk
Mkw¾{Þ «fkþ, økúnku yLku fwMkw{ku, r{ºkkuLkku Mk{køk{ yLku yk
çkÄkt fhíkkt Ãký yk søkíkLke ð]rØ yLku rðfkMkLkk «Mktøk yLku
¼krð SðLk {kxuLke íkiÞkheyku - yuLke MkkÚku {wfkçk÷ku fhíkkt
íku{Lkk ÓËÞLkk Ÿzký{kt íku{Lku yk [eòuLke fþe ®f{ík ÷køkíke
Lknkuíke.
EríknkMk WÃkhÚke {k÷q{ Ãkzu Au fu, yuðku Mk{Þ Ãký ykðu
Au s, ßÞkhu ÃkiMkk fhíkkt ðuËLkk yLku ¼q¾ ðÄe Ãkzu Au yu ÃkiMkkLku
Ëçkkðe Ëu Au, £U[ huðkuÕÞwþLk íkuLkwt WËknhý Au.
r{. r¢LxLkzLk ÃkkuíkkLkku Mk½¤ku Mk{Þ WÃkËuþLku ÷økíkk
fkÞo{kt økk¤u Au. íkuýu ÃkkuíkkLke Mk½¤e Ëku÷ík, yýMk{sÚke ykzu
{køkuo síke AkufheykuLku çk[kððk {kxuLke ‘^÷kuhuLMk r¢LxLkzLk’
{]íÞw ÷u¾{kt sýkððk{kt ykÔÞwt níkwt fu, yuf çkk¤fLku Ãký {U
Eò ¼kuøkððk ËeÄe LkÚke, yuf rðÄðkLku Ãký {U Ëw:¾ Ãkzðk
ËeÄwt LkÚke, økkÞku [khLkkhk økkuðk¤Lku {U Ãkezk fhe LkÚke, {khk
ð¾ík{kt fkuE r¼¾khe Lknkuíkk yLku ßÞkhu Ëw»fk¤Lkkt ð»ko ykÔÞkt
níkkt, íÞkhu «ktíkLkk W¥khÚke Ërûký Auzk MkwÄe, {khk «ktíkLke
Mk½¤e s{eLk nwt ¾uzkðíkku, «òLku nwt ¾ðzkðíkku yLku ¼rð»ÞLku
{kxu nwt íku{Lku yLkksLkkt MkkÄLk fhe ykÃkíkku. «ktík{kt fkuE ¼q¾u
{híkwt {kýMk níkwt Lkrn yLku rðÄðkLku ÃkkuíkkLkk ÄýeLkk {hýÚke
su Ëw:¾ Ãkzu íku Ëw:¾ nwt Ãkzðk Ëuíkku Lkrn. nk÷Lkk MkwÄkhkLkk Mk{Þ{kt
fÞku hkßÞfíkko ykðe økkuXðý fhðkLkwt fne þfu yu{ Au?
#økhMkku÷ fnu Au fu ßÞkhu MkíÞþe÷ yLku zkÌkk {kýMkku
ðzu ¾hku EríknkMk ÷¾kþu, íÞkhu «khçÄ yLku «Ãkt[Lkk Ëuð¤
ykøk¤ Lk{Lk fhLkkhk yLku yuf ð¾ík Ëuð íkhefu Ãkqòíkk ûkwÿ
{Lkw»Þku ríkhMfkhLku Ãkkºk Úkþu íkÚkk suykuyu nkh ¾{e Au, suyku
MkðoMkL{kLk {u¤ðe þõÞk Au yLku ò¤ðe hÌkk Au, suyku {kýMkku
yøkh Mk¥kkLku fËe LkBÞk LkÚke, íkuyku s rðsÞ{k¤kLku Ãkkºk
Úkþu.
yu{MkoLku çkhkuçkh fÌkwt Au fu, ÃkiMkkLkku ¾hku ÷k¼ suýu íku
{u¤ÔÞku Au íkuLku s hnu Au, íkuLkk ðkhMkLku hnuíkku LkÚke. íku fnu Au
fu, ßÞkhu nwt {khe ðkze{kt fkuËk¤e ÷ELku òô Awt yLku yu õÞkhe
193
SðLk SððkLke f¤k
380
SðLk SððkLke f¤k
381
EïhLkku ykÃkýu yk¼kh {kLkðku òuEyu fu, suLku ðøkMkøk
yzu Lkrn yuðe yLku ÃkÚÚkhLkwt çkkð÷wt Q¼wt fhðkLke økktzkE fhíkkt
ðÄkhu Mkkhe yuðe [eòu Ãký yk søkík{kt yLkuf Au. MkËTøkwý
MkkÚku MkkuLkwt MÃkÄko{kt Qíkhe þfu s Lkrn yLku y{wf Mkk{krsf
ÃkËÚke fktE {ËoÃkýwt - {kýMkÃkýwt WíÃkLLk Úkíkwt LkÚke. {kuxkt {kuxkt
ÔÞkÃkkhe xÙMx Qçkkt fhðkt, Eòhk hk¾ðkÚke {kºk ®sËøkeLke
n÷fe çkkçkíkku WÃkh s ytfwþ hnu Au.
yuðk Ãký fux÷kf {kýMk Au fu suyku «{krýfíkkLku
ÃkkuíkkLkk ykí{kLkk r{ºk íkhefu ÃkMktË fhu Au. íku{Lkku SðLkrLkðkon
íkuLke ytËh íkuLkk ðzu yLku íkuLke s ÃkkMku ÚkkÞ Au. íkuyku íkuLku
ÃkkuíkkLkk fk{fks yLku ®sËøke{kt Ëk¾÷ fhu Au. íku{Lkk þçË{kt
íku s sýkE ykðu Au. íku{Lkk nkÚk íkuLku s ð¤øke hnu Au, íkuLkk
Ãkøk «{krýfíkkLkk {køko WÃkh s [k÷u Au, íkuyku íku{kt s
håÞkÃkåÞk hnu Au, íkuyku íkuLku [nkÞ Au, íkuyku íkuLku yuf Ëuðe
{kVf økýu Au yLku MkkuLkwt, hks{wøkx yøkh feŠíkLke ÷k÷[Úke fu
÷kt[ ðzu íkuyku «{krýfíkk Akuzíkk LkÚke. íku ðzu íkuyku ¾qçkMkqhík,
{hË, W{hkð, {nkLk, çknkËwh yLku MkíÞþe÷ {kýMkku çkLku
Au. ÃkkuíkkLkwt SðLk ÃkkuíkkLke òríkLku yÃkoý ÚkÞu÷wt Au. Eïh su
fktE ÃkkuíkkLku ykÃku Au, íku {Lkw»ÞòríkLku {kxu ykÃku Au íkuðe fktE
Ãký ÷køkýe suLku ÚkE LkÚke, íkuðku {kýMk Mkk[e {kuxkE {u¤ðe
yu Lkk{Lke ÄkŠ{f MktMÚkkLku yÃkoý fhe Au.
r{. r¢LxLkzLk Ërhÿíkk yLku Ëwhk[khLkk MÚkkLk{kt síkku
yLku yðLkík ÚkÞu÷k ÷kufkuLku {ËË ykÃkíkku. yuf hkºkeyu yuf
økheçk VMkkÞu ÷ e Aku f he MkkÚku íku L ke þh{¼hu ÷ e ®sËøke
Akuzkððk {kxu íku ðkík fhíkku níkku. íkuýu fÌkwt : ‘nwt íkLku ð¾kuze
fkZíkku LkÚke, n÷fe økýíkku LkÚke. ò, nðu ÃkkÃk fheþ Lkrn.’
ykt¾{kt yktMkw MkkÚku íkuýu fÌkwt : ‘nwt õÞkt òô?’
ðes¤eLkk [{fkhk ÃkuXu íkuLku Ãký rð[kh ykÔÞku fu, íku
õÞkt òÞ? ÃkkÃk rMkðkÞ çkeòu fkuE Ãký {køko íkuLku {kxu ¾wÕ÷ku
LkÚke. íÞkt Lku íÞkt s ÃkkuíkkLke LkkLke ^÷kuhuLMkLkk M{khf íkhefu,
þh{Lkk ð{¤{kt zqçkíke çkeS LkkLke Akufheyku çk[u yLku
MkËTøkwýÞwõík SðLk økk¤u yu {kxu íkuýu yuf yk©{ MÚkkÃkðkLkku
rLkùÞ fÞkuo. yk heíku LÞqÞkufoLkk ‘ç÷eõx MxÙex’ hMíkk WÃkh
Úkkuzkt ð»ko WÃkh [kh {k¤Lkkt yuf {fkLk{kt ^÷kuhuLMk r¢LxLkzLk
r{þLkLke Ãknu÷ðnu÷e MÚkkÃkLkk íkuýu fhe. yk yk©{{kt ¾kuhkf,
yk©Þ yLku ð† {Vík ykÃkðk{kt ykðu Au yLku ÔÞðMÚkkÃkfMkÒkkheLke yMkhÚke MkUfzku †eyku Ãkrðºk çkLku Au.
r{. r¢LxLkzLku yu WÃkhktík LÞqq çkúLMðef, MkkLkòuMku,
Mku ¢ k{u L xku , ÷ku M k yu  Lsr÷Mk yLku fu r ÷Vku Š LkÞkLkk
MkkLk£kÂLMkMfku{kt Ãký ykðe s MktMÚkkyku W½kze Au.
194
SðLk SððkLke f¤k
382
SðLk SððkLke f¤k
383
‘þwt ÃkiMkku Mkw¾ ykÃke þfu Au? shk íkÃkkMk fhku, íkku sýkÞ
fu, yuLku ÷økíkk ykLktË{kt, ði¼ð{kt yLku ¼Ãkfk{kt Ãký fux÷wt
Ëw:¾ hnu÷wt nkuÞ Au!’
Þtøk
‘sYrhÞkíkku Úkkuze nkuÞ yLku íkuLkku ykÄkh Ãký ÃkkuíkkLkk
WÃkh s nkuÞ íkku yuLkk suðwt MkwtËh þwt?’
yu{MkoLk
‘su{ ykÃkýe sYrhÞkíkku ykuAe nkuÞ Au, íku{ Ëuðku yLku
ykÃkýk ðå[u Mk{kLkíkk ðÄkhu hnu Au.’
Mkku¢urxMk
‘WËkh yLku W{hkð rË÷Lkk çkLkku, yuÚke fheLku su
{kuxkÃkýwt çkeò {kýMkku{kt {]ík yðMÚkk{kt Lkrn Ãký Mkw»kwróLkwt
hnu÷wt Au íku Ë{k{ MkkÚku òøk]ík Úkþu yLku ík{khk {kuxkÃkýkLkku
ykËh fhþu.’
÷kuðu÷
£kLMkLkk «Úk{ hksrðÃ÷ðLkk Mk{Þ{kt r[ºkfkh øÞwÍ
Ëhuf Mkðkhu ÃkkuíkkLke AkufheLku ÃkqAíkku : ‘nk÷ hkò fkuý Au?’
ÃkAe íku Ãkkuíku s W{uhíkku fu, ‘yk ûkrýf hkòyku fhíkkt nku{h
yLku huVu÷Lkkt Lkk{ ðÄkhu xfþu.’
yu f y{ehu MkeMku h ku L ku fÌkw t fu , ‘ík{u íkku Mkk{kLÞ
þõÞku LkÚke.
ÃkËðe yu íkku økeLkeLkku rMk¬ku {kºk Au.
{kºk ÃkËðeðk¤k {kýMkLke ®f{ík rMk¬kÚke ytfkÞ Au.
su{Lkk nkÚk Ãkrh©{Úke {u÷k y™u ¾hçk[zk çkLke økÞk
Au, suyku fw¤Úke {økYh Úkíkk LkÚke, suyku ÷kfzkt fkÃku Au y™u
s{eLk ¾uzu Au, suyku yk heíku hò yøkh ÞkuØkLke feŠík fhíkkt
ðÄkhu økkihð¼he Lkk{Lkk {u¤ðu Au, íkuyku s yk søkík{kt
hnuLkkh {Lkw»Þku{kt Ÿ[k{kt Ÿ[k Au.
‘÷kufku ¼÷u ÄLkðkLk fnu, Ãký nwt íkku íkLku økheçk s fnwt
Awt, fkhý fu íkwt òu íkkhk ÄLkLkku Mkt[ÞLkku WÃkÞkuøk fhe þfu Lkrn
yLku Võík íkkhk ðkhMkkuLku {kxu s çk[kðe hk¾u íkku Mkt[Þ íkkhku
LkÚke Ãký íku{Lkku Au.’
fkWÃkh
‘ÃkiMkkLku s {kuxku økýe ®sËøke çkhçkkË fhðk{kt ykðu,
íkku ÃkAe çkhçkkË økÞu÷e ®sËøkeLku ÃkiMkkLke ®f{ík hnuíke LkÚke.’
òÃkkLkeÍ fnuðík
‘«erík ðøkhLke MðkÚko{Þ ®sËøke økkéÞk ÃkAe ¼÷uLku
yuf {kuxku hkuòu çkktÄðk{kt ykðu, Ãký íkuLkk fhíkkt WÃkÞkuøke
ykí{níÞkÃkqýo SðLk økkéÞk ÃkAe MkMíkwt yLku n÷fwt fVLk íkÚkk
MkkËe {]íÞwr¢Þk ÚkkÞ yu ðÄkhu MkkÁt Au.’
195
SðLk SððkLke f¤k
384
SðLk SððkLke f¤k
385
ðkík, çkeòykuyu su fÌkwt íkuLkkt íkU çku þçË{kt Mk{kðuþ fÞkuo Au,
fkhý fu su Mktíkku»ke hnuþu íku s Mkkhku Mkkuçkíke yLku Mkkhku Ãkzkuþe
ÚkE þfþu y™u ÃkkuíkkLku þwt fhðwt ÞkuøÞ Au yu íku s òuE þfþu.
zuL{kfoLke hkýe fuhku÷kELk {urxÕzkyu ÃkkuíkkLke nehkLke
ðªxeÚke ÃkkuíkkLkk fu˾kLkkLke çkkhe WÃkh ÷ÏÞwt níkwt fu, Ãkh{uïh!
{Lku ÃkkuíkkLku rLkËkuo»k hk¾su, çkeòLku ¼÷u {nkLk çkLkkðsu.
yurzLkçkhku{kt yuf rËðMk fzfzíke xkZ Ãkzíke níke. íku
rËðMku økheçk, MkwfkÞu÷k [nuhkðk¤k, W½kzk hkíkk Ãkøkðk¤k
yLku [ªÚkhunk÷ yuf Akufhkyu yuf MkËTøk]nMÚkLku fÌkwt : ‘Mkknuçk!
Úkkuzef ËeðkMk¤e ¾heËþku?’ yuf ÃkuxeLke ®f{ík {kºk ÃkuLke s
Au.’ ‘Ãký {khu íku òuEíke LkÚke.’ ÃkAe íku Akufhkyu fÌkwt : ‘íÞkhu
yuf ÃkuLkeLke çku Ãkuxe ÕÞku.’
íkuLku Ëqh fhðk {kxu {uut yuf Ãkuxe ¾heËe Ãký íkuLku ÃkiMkk
ykÃkðk {kxu {U ¾eMkk{kt íkÃkkMk fhe íkku sýkÞwt fu {khe ÃkkMku
Ãkh[qhý níkwt Lkrn, íkuÚke {U fÌkwt fu nwt fk÷u Ãkuxe ÷Eþ.
íku Akufhku ð¤e fnuðk ÷køÞku : ‘yhu, yksu s ÕÞku. nwt
nk÷ ík{Lku Ãkh[qhý ÷kðe ykÃkwt Awt, fkhý fu nwt ½ýku ¼qÏÞku
Awt.’ ykÚke {U íkuLku yuf rþ®÷øk ykÃÞku yux÷u íku Ãkh[qhý ÷uðk
Ëkuzâku. {U íku AkufhkLke ½ýe hkn òuE, Ãký íku ykÔÞku Lkrn,
íkkuÃký íku AkufhkLkk [nuhk WÃkh yuðe AkÃk níke fu suÚke {Lku
÷kufMk{qn{ktLkk Aku.’ íku {nkLk hku{Lk ðõíkkyu fÌkwt fu, ‘nk, nwt
Mkk{kLÞ ÷kufMk{qn{ktLkku Awt. {khk fwxwtçkLke fw÷eLkíkkLke þYykík
{khkÚke s ÚkkÞ Au íÞkhu ík{khe fw÷eLkíkkLkku ík{khe MkkÚku s
ytík ykðþu.’
suLkwt SðLk rLk»V¤ økÞwt Au, íku {kLk yøkh «ríkck
{u¤ððkLku ÷kÞf LkÚke yLku su {kºk ¾kLkÃkkLk {u¤ððk {kxu,
ÃkiMkk {u¤ððk {kxu Sðu Au, íku Víkun {u¤ðe þfíkku LkÚke. íkuLkk
SðLkÚke søkík{kt fkuE Mkkhku VuhVkh Úkíkku LkÚke. íkuýu fkuE r¾LLk
{w¾{wÿk WÃkhÚke fËe yktMkw ÷qAâkt LkÚke, Xtze Ãkze økÞu÷e
÷køkýe{kt íkuýu fËe WíMkknLkku yÂøLk [uíkÔÞku LkÚke. íkuLkk ÓËÞ{kt
{ktMk LkÚke, {]Ëwíkk LkÚke, ÃkiMkk rMkðkÞ çkeò fkuE ËuðLku íku Ãkqsíkku
LkÚke.
yuf «k[eLk ík¥ððu¥kkyu ÃkkuíkkLkk rþ»ÞkuLku ÃkqAâwt níkwt fu,
ykÃkýe ÃkkMku hk¾ðk ÷kÞf ðÄkhu Mkkhk{kt Mkkhe [es fE Au?
yufu fÌkwt {eXe Lksh fhíkkt ðÄkhu MkkÁt fþwt LkÚke. yk y÷tfkrhf
W¥khLkku yÚko fheyu íkku, WËkh yLku Mktíkku»ke ð]r¥k fhíkkt ðÄkhu
MkkÁt fþwt LkÚke, yu ÚkkÞ. çkeòyu fÌkwt fu, Mkkhk Mkkuçkíke suðe
søkík{kt fkuE [es LkÚke. ºkeòyu Mkkhk Ãkzkuþe yLku [kuÚkkyu
þkýk r{ºkLke ÃkMktËøke çkíkkðe, Ãký Er÷ÞkÍhu fÌkwt : ‘çkeS
çkÄe ðMíkwyku fhíkkt ‘MkkÁt ÓËÞ’ W¥k{ Au. økwÁ çkkuÕÞk, ¾he
196
SðLk SððkLke f¤k
386
SðLk SððkLke f¤k
387
yLku çkkuÕÞku : ‘Mkknuçk {Lku Ãkh[qhý {éÞk ÃkAe nwt ÃkkAku ykðíkku
níkku, ÃkAe ½kuzkyu {Lku ÷kík {khe, {khk çktLku Ãkøk ¼ktøke økÞk.
Yçke, {Lku ¾kíkhe Au fu nðu nwt çk[eþ Lkrn yLku nwt sEþ yux÷u
íkkhe Mkt¼k¤ fkuý ÷uþu? Yçke, íkwt þwt fheþ?’
{U íku Ëw:¾e Úkíkk çkk¤fLkku nkÚk Ãkfzâku yLku íkuLku fÌkwt :
‘nt YçkeLke nt{uþkt Mkt¼k¤ ÷Eþ.’ íku {khe ðkík Mk{ßÞku y™u
{khku yk¼kh {kLkíkku nkuÞ íku{ sýkÞku. íkuLke ¼qhe ykt¾{ktLkwt
íkus ÷wó ÚkE økÞwt y™u yuf Ãk¤{kt {kíkkLke Akíke Ãkh Mkqíku÷k
çkk¤fLke ÃkuXu íku «¼wLkk «fkþ{Þ ðkíkkðhý{kt Ëk¾÷ ÚkÞku fu
ßÞkt Úkkfu÷ktykuLku rð©ktrík {¤u Au.
s¾{e ÚkÞu÷k yLku {hý Ãkk{íkk ËeðkMk¤e ðu[Lkkh yk
LkkLkk Akufhk{kt Ãkh{uïhu yuf W¥k{ ¼kðLkk {qfe níke. íku õÞkt
sðkLkku níkku íkuLke íkuLku ykuAe ¾çkh níke, Ãký ÃkkuíkkLke økkzeyku
ykøk¤Úke íkuLku Äwíkfkhe fkZLkkh ÷ûkkrÄÃkríkyku fhíkkt - su
MkËTøkwýkuLkwt Mðøko çkLku÷wt Au íkuðk MkËTøkwý «{krýfíkk, MkíÞ,
{LkLkwt {kuxkÃkýwt, Mkå[kE, ¾hkÃkýwt yu rðþu íkuLku ðÄkhu ¿kkLk
níkwt.
yufðkh ßÞkhu ÃkqhÚke ¼hÃkqh ykrzs LkËeyu ðuhkuLkkLkku
Ãkw÷ íkkuzeLku VUfe ËeÄku níkku yLku {kºk yuf s f{kLk hne níke íku
ð¾íku fkWLx MÃkk÷ð ÷uheLkeyu fÌkwt níkwt fu, ‘Ãku÷k f{LkMkeçk
íkuLkk WÃkh rðïkMk níkku, ykÚke {Lku íkuLku rð»ku ¾kuxku rð[kh
ykÔÞku Lkrn.
Mkktsu {khk Lkkufhu ykðe {Lku fÌkwt fu,yuf Akufhku ík{Lku
{¤ðk Äkhu Au. ßÞkhu íku AkufhkLku ÷kððk{kt ykÔÞku íÞkhu {U
òÛÞwt fu rþ®÷øk ÷uLkkh AkufhkLkku íku LkkLkku ¼kE níkku. íku íkuLkk
fhíkkt Ãk{ ðÄkhu [ªÚkhunk÷, Ãkkík¤ku yLku ftøkk÷ níkku. íku íkuLkkt
[ªÚkhk{kt fktEf ¾ku¤ðk ÷køÞku yLku íku ÃkAe íku çkkuÕÞku : ‘MkuÂLz
ÃkkMkuÚke ík{u ËeðkMk¤e ÷eÄe níke? ÕÞku, ík{khk rþ®÷øk{ktLkk
[kh ÃkuLMk. MkuÂLzÚke yðkÞ íku{ LkÚke, íkuLku Xef LkÚke. yuf økkzwt
íkuLkk WÃkh Vhe ðéÞwt Au. íkuýu íkuLke xkuÃke, ËeðkMk¤eykuLke Ãkuxeyku
yLku ík{khk 11 ÃkuLMk økw{kÔÞk Au, íkuLkk çktLku Ãkøk ¼ktøke økÞk
Au, íkuLku shk Ãký Xef LkÚke. Ëkõíkh fnu Au fu íku çk[þu Lkrn.
ykx÷wt s {khkÚke yÃkkÞ íku{ Au.’ íku Akufhku zqMkfu zqMkfu hkuðk
÷køÞku. {U íku AkufhkLku ¾kðkLkwt ykÃÞwt yLku íkuLke MkkÚku MkuÂLzLku
òuðk økÞku.
{Lku {k÷q{ Ãkzâwt fu yk LkkLkk Akufhk yuf Lkþku fhLkkh
ykuh{kLk {kLke MkkÚku hnuíkk níkk. íku{Lkkt ÃkkuíkkLkkt {kíkkrÃkíkk
{hý ÃkkBÞkt níkkt.
AkurzÞktLkk yuf Zøk÷k WÃkh rçk[khk LkkLkk MkuÂLzLku {U
Ãkzu÷ku òuÞku. nwt suðku ytËh økÞku fu íkhík s íkuýu {Lku yku¤ÏÞku
197
SðLk SððkLke f¤k
388
SðLk SððkLke f¤k
389
ykÃke íkuýu fÌkwt fu, Ã÷uøk ykÃkýk{kt Ëk¾÷ ÚkE økÞku Au yLku
ßÞkt sEþwt íÞkt ykÃkýu íkuLkku [uÃk MkkÚku s ÷E sEþwt. yuðe
Ëþk{kt çkeS søÞkykuLkk ÷kufku{kt sE ¼hkðwt yLku íÞkt òu¾{
Ëk¾÷ fhðwt yu yuf MðkÚko{Þ LkËoÞíkkLkwt fk{ Au. Ëhufu ÃkkuíkkLke
hkS¾wþeÚke íkuLke Mk÷kn Mðefkhe yLku íkuyku Mkkík {rnLkk MkwÄe
{ku í kLke Mkk{u ºkkMksLkf {nk{kheLke Mkk{u Q¼k hÌkk.
íku{Lkk{ktLkkt Ãkkt[{ktÚke [kh {kýMkkuLkku Lkkþ ÚkÞku níkku. íku{Lku
{kxu LkMko y™u ÃkkËheLkkt Mk½¤kt fk{, ÃkkuíkkLkk Mk½¤k çk¤ yLku
Ãkrh©{ MkkÚku {kUÃMkLk fhíkku. íkuLku ÃkkuíkkLku fktE Eò ÚkE Lkrn
Ãký íkuLke Ãkrík¼õík †e, su íkuLkk fk{{kt ½ýe Mkkhe {ËË fhíke
yuLkk {kuíkLke ÄkŠ{f r¢Þk fhðkLkku ð¾ík Ãký íkuLku {kÚku ykÔÞku.
y÷o ykuV zŠçkþkÞhLke {khVík ËqhÚke ¾kuhkfLke [eòu ÷kððk{kt
ykðíke Lku yLku yuÞ{Lke xufheyku WÃkh {qfðk{kt ykðíke. ÷kufku
íku s søÞkyu ÃkiMkk Ãký {qfe síkkt. yk íku{Lkk ykí{Mk{ÃkoýLku
÷eÄu ykswçkkswLkk fkuE Ãký økk{zk{kt Ã÷uøkLkku yuf Ãký fuMk
çkLÞku Lkrn.
y{wf {kýMk fuðku ÄtÄku fhu Au yøkh íku {kýMk{kt ¾he
heíku þwt økwýku Au, íku òuðkLku çkË÷u íku fux÷k ÃkiMkkðk¤ku Au íku òuE
{kýMke ®f{ík yktfðkLkwt Äkuhý n÷fwt Au. ÷ûkkrÄÃkríkLke #xku
WÃkkzðkÚke ÷ÚkrzÞkt ¾kíkku {kýMk ÷ûkkrÄÃkrík fhíkkt ÷k¾
÷kufkuLku çk[kððk su ®n{ík Ähþu íkuLku nwt Mkku rMk¬k ykÃkeþ.’
yk rð¼køk{kt yuf ½h níkwt. ½hLkk ÃkkÞk zøk{øke hÌkk níkk.
çkkheyku{ktÚke íku{ktLkk ÷kufku {ËËLke {køkýe fhíkkt níkkt. yuf
ÞwðkLk økk{rzÞkyu yuf nkuze ÷eÄe yLku hu÷{kt ÍqfkÔÞwt. ½hLke
f{kLkLku xfkðe hk¾Lkkh Úkkt¼÷k ykøk¤ íku økÞku. ÃkkuíkkLke
LkkLke nkuze{kt yk¾k fwxwtçkLku íkuýu ÷E ÷eÄwt yLku s{eLk WÃkh
MkneMk÷k{ík WíkkÞwO. fkWLxu fÌkwt : ‘çknkËwh ÞwðkLk ! ½ýk ykLktË
MkkÚku nwt íkLku yk ÃkiMkk ykÃkwt Awt.’ íku ÞwðkLku fÌkwt, ‘nwt ÃkiMkk Lkrn
÷ô. nwt {khe ®sËøke ðu[íkku LkÚke. yk økheçk fwxwtçkLku ÃkiMkkLke
sYh Au, {kxu íkuLku íku ÃkiMkk ykÃkku.’
rðsuíkk rðr÷Þ{Lkk {kuxk Akufhk hkuçkxo zâwf ykuV
Lkku{oÂLzLku yuf Íuhe íkeh ðkøÞwt níkwt. fkuE {kýMk íkuLkk ½k{ktLkwt
rð»k [qMke ÷u íkku s íku çk[u yu{ íkuLkk íkçkeçkkuyu sýkÔÞwt níkwt.
ykðe {ËË hkuçkxoLku {u¤ððe Lknkuíke, Ãký zâwf MkqE hÌkku níkku
íku Mk{Þ{kt rMkrçk÷ku ½k [qMke ÷E ÃkkuíkkLkk ÄýeLku çk[kððk
{kxu íkuýu ÃkkuíkkLkku «ký íÞßÞku.
MkLku 1676{kt Ã÷uøk ÷tzLkÚke zçke þkÞhLkk, xufheyku{kt
÷ÃkkÞu÷ yuÞ{ økk{ MkwÄe Vu÷kÞku níkku. ÷kufku LkkMke sðkLku
íkiÞkh ÚkÞk níkk! íkuðk{kt íÞktLkk rðr÷Þ{ {kUÃMkLku íÞkt s
hnuðkLkku rLkùÞ çkíkkÔÞku yLku çkeòykuLku Ãký íkuðe s Mk÷kn
198
SðLk SððkLke f¤k
390
SðLk SððkLke f¤k
391
søkík{kt Ëhuf Mk{ks íku {ËËøkkh y™u ÷k¼sLkf ÚkE Ãkzu Au.
[krhºÞLke AkÃk fkuE Lku fkuE [es WÃkh nkuÞ Au y™u yk Lkrn
¼qtMkkÞ íkuðe AkÃkÚke Mk½¤kt {kýMkku yLku íku{Lkkt Mk½¤kt fk{Lke
su ®f{ík {kºk nkuÞ Au íku s ytfkÞ Au.
ÃkkuíkkLkk{kt Lknkuíke yuðe yuf ð]r¥k rð»ku ÷¾íkkt çkkÞhLk
sýkðu Au : ‘MkwðýoLke ÷k÷Mkk, su r¼ûkwfLkku Ëwøkwoý Au. íku
n÷fk{kt n÷fkt {kýMkkuLku s {kºk {qtÍðe þfu Au.’
Ãkhtíkw n÷fk{kt n÷fk {kýMkLku çkË÷u Mkkhk{kt Mkkhk
{kýMk yu{ ÷ÏÞwt nkuík íkku íku çktÄçkuMkíkwt ÚkE Ãkzík. ÃkiMkk{kt ðÄkhu
ÃkkÃk nkuðkLkwt fkuE Äkhíkwt nkuÞ yu{ {kLkðwt ¼q÷¼hu÷wt Au, Ãký
¢kEMx, suýu ÃkkuíkkLkk rþ»ÞkuLku fÌkwt níkwt fu, ‘nwt ík{Lku ¾hu¾h
fnwt Awt fu, ÃkiMkkËkh {kýMk ¼køÞu s Mðøko{kt Ëk¾÷ ÚkE þfþu.
íku ÄLk {u¤ððkLkkt VktVkt{kt su Lkiríkf yÄkuøkrík Lk¬e hnu÷e Au
íku Mkkhe heíku Mk{síkku níkku. yuLke Mkk{u Mkkhk Ëk¾÷k Ãký {¤e
ykðu Au, Ãký ÃkiMkk {u¤ððkLkk «ÞíLkkuÚke nòhku yLku ÷k¾kuLkk
[krhºÞLke W¥k{íkk Lkü ÚkkÞ Au yLku «ríkrcík ykí{kLku f÷tf
÷køku Au yu{kt þf LkÚke.
{Lk rLkMíkus çkLku, ykæÞkÂí{f SðLk{kt MkkÄLk ¾qxe
òÞ, MkkIËÞoLke ÷køkýe Lkü ÚkkÞ, fwËhík yLku f÷kLkk [{ífkh
íkhV {kýMk çkuËhfkh çkLku, Lkiríkf ð]r¥k çkLke òÞ, LÞkÞ yLku
Ëhßsu Wå[ nkuE þfu. {sqhLke Wå[ «fkhLke ðkík yLku Wå[
hnuýefhýeÚke íku fuðk ðkíkkðhý{kt hnu Au íku {k÷q{ Ãkze ykðu
Au. íkuLkk ykðk SðLk{kt íkÚkk íkuLkk {kr÷fLkk SðLk{kt
ykMk{kLk s{eLkLkku Vuh nkuE þfu, søkík{kt {¤íke {kuxk{kt
kuxe Víkun Ãkkh÷kirff árüyu {kuxk{kt {kuxe rLk»V¤íkk nkuE þfu.
rh[{tz þhýu ykÔÞk ÃkAe, «urMkzLx ®÷fLku ßÞkhu
ÃkkuíkkLke xkuÃke Wíkkhe yLku ¼qíkÃkqðo fk÷k økw÷k{Lku íkuýu {kiLk
Lk{Lk fÞwO, íÞkhu y{ehe søkíkLku fux÷ku ykt[fku ÷køÞku níkku!
MðkíktºÞLkwt ònuhLkk{wt çknkh Ãkzâk ÃkAe y¿kkLk nçkMkeykuLkkt
{kU{ktÚke WíMkknÃkqðof WËTøkkh LkeféÞk fu ‘®÷fLk, «¼w ík{kÁt
¼÷wt fhþu.’
yuf òýðk suðe ðkík Au fu ÃkiMkk {u¤ððkLkk yk
s{kLkk{kt Mk{ks{kt yuf økheçk økútÚkfíkko, yuf [ªÚkhunk÷
f÷krðË yøkh fku x Lke [ku ¤ kÞu ÷ e çkkt Þ ðk¤k fku ÷ u s Lkk
«urMkzLxLke ÃkËðe ðÄkhu Ÿ[e nkuÞ Au yLku ½ýk ÷ûkkrÄÃkríkyku
fhíkkt Ãkºkku{kt íku{Lku {kxu ðÄkhu ÷u¾ «fx ÚkkÞ Au. ykLkwt fkhý
ÃkiMkk {u¤ððkLke ¾hkçk yMkh yLku þwØ {kLkrMkf WãkuøkLke
WÃkfkhf yMkh yu s Au. yuf rLkÞ{ íkhefu ÄLkLkk søkík{kt ykŠÚkf søkík{kt Ëhuf {kuxe VíkunLkku yÚko MkUfzku rðhkuÄeykuLke
¾hkçke yLku Ëw:¾ yu s nkuÞ Au, íÞkhu çkwrØ yLku [krhºÞLkk
199
SðLk SððkLke f¤k
392
SðLk SððkLke f¤k
393
yuf Ãkkihkrýf fÚkk yuðe Au fu, hkò r{zkMku {køkýe
fhe fu íku suLku yzu íku MkkuLkwt ÚkE òÞ, fkhý fu íkuLkku ÏÞk÷ yuðku
níkku fu yu{ ÚkkÞ íkku ÃkAe íkuLkk Mkw¾Lkku Ãkkh hnu Lkrn. íkuLke
{køkýe fçkw÷ fhðk{kt ykðe Ãký ßÞkhu íkuLkk ð†ku, íkuLkku
¾kuhkf, íkuLkwt Ãkkýe, íkuýu [qtxu÷kt Vq÷ yLku suLku yíÞtík ðnk÷Úke
[q{e fhíkku íku íkuLke Akufhe, yu Mk½¤kt MkkuLkwt çkLke økÞkt, íÞkhu
ftxk¤e sELku íkuýu Vhe yuðe {køkýe fhe fu, {khu nðu yk
þÂõík òuEíke LkÚke. yk ÃkAe íkuLku ¾çkh Ãkze fu ðkMíkrðf heíku
Ãk]Úðe{ktÚke sux÷wt Ãký MkkuLkwt ¾kuËe fkZðk{kt ykðu, íku Mk½¤kt
fhíkkt Ãký søkík{ktLke çkeS ½ýe [eòu ®f{íke Au.’
yLÞkÞ, MkËTøkwý yLku Ëwøkwoý Ãkkh¾ðkLke þÂõík Ze÷e Ãkze òÞ,
ÄkŠ{f ykðuþ Lkkþ Ãkk{u, ykí{kLkk Eïh rð»kuLkk Mk½¤k
rðfkh ÓËÞ{ktÚke Lkü ÚkE òÞ, íkuðk ÃkiMkk {u¤ððkLkk «ÞíLkLku
ðkMíkrðf heíku LkwfMkkLkfkhf s fne þfkÞ.
{kýMkLkk Mk½¤k rðfkh ßÞkhu ÃkiMkk{kt s hnu, {kýMk
ÃkiMkk {kxu ßÞkhu n÷fkE yLku fZtøkkÃkýk{kt ÃkkuíkkLkwt SðLk økk¤u,
ðÄkhu ÷k¼ {u¤ððk {kxu ÃkwMíkfku, r[ºkku, Mktøkeík yLku «ðkMk
ðøkh Ãký [÷kðe ÷u, Ãkuxe{kt ÃkiMkk, çkuLf{kt Lkkýkt, çkkuLz{kt
Úkkuzkf y™u þuhLkk Zøk÷k ðÄíkk òÞ Au, yuðk ¿kkLk{kt ÃkkuíkkLkk
suðku Ÿzk{kt Ÿzku Mktíkku»k yLku ykLktË hnu÷ku Au, íkuðku ykLktË
ÃkkuíkkLkk ÓËÞ yLku {LkLku MktMfkhe çkLkkððk{kt yøkh ÃkkuíkkLkwt
fu ÃkkhfkLkwt ¾Át ¼÷wt fhðk{kt hnu÷ku LkÚke yu{ {kýMkLku {k÷q{
Ãkzu, íÞkhu yuðku ÃkiMkku LkwfMkkLkfkhf s Au yu{ Mk{sðwwt.
yuf hý{kt ¼q÷ku Ãkzu÷ku ykhçk Ãkkuíku MkËT¼køÞu fuðe heíku
çk[e økÞku íku rð»ku fnuíkkt sýkðu Au fu, ¾kuhkf {u¤ððkLke {khe
Mk½¤e ykþk {U Akuze ËeÄe níke, íkuðk{kt {Lku {kuíkeLke ¼hu÷e
fkuÚk¤e {¤e ykðe. íku ½ôLke fkuÚk¤e nþu yu{ ÄkheLku {Lku
{kU{kt MðkË Aqxâku, {Lku su ykLktË ÚkÞku íku fkuÚk¤e{kt ½ô Lkrn
Ãký {kuíke Au yu{ {k÷q{ Ãkzíkkt {Lku su Ëw:¾ y™u Wîuøk ÚkÞkt íku,
nwt ¼q÷e þfeþ Lkrn.
200
SðLk SððkLke f¤k
394
SðLk SððkLke f¤k
395
{n¥ð ðæÞwt yLku ykÃkýwt ½xâwt.
ÃkrhÂMÚkríkLkk økw÷k{ Úkðwt fu ÃkrhÂMÚkríkLkk {kr÷f Úkðwt
ykÃkýk s nkÚkLke ðkík Au. yuf r{ºku fÌkwt níkwt fu, çkkS ¾wÕ÷e
hk¾ðe y™u ‘h{ðwt LkÚke’Lkku ¼kð hk¾ðku, yuLkk suðe fkuE
Sððk {kxuLke W¥k{ f¤k LkÚke. h{ðk {ktzeyu íkku s nkhSíkLke
ðkík ykðu. Mkkûke¼kðu, Lkhe ÷kÃkhðkneÚke ËwrLkÞkLke ðå[u
hneLku, ËwrLkÞkËkhe{kt Ãkzâk rðLkk ðýÍkhkLke su{ SððkLke
Ãký yuf swËe {ò Au.
ykLktËLku ykðfkh Lknª Lku ÞkíkLkkLku òfkhku Lknª, çkMk
ykÃkýu ykÃkýk{kt s {Mík. ÃkrhÂMÚkrík íkku ykÃkýLku MkwMík fhðk
ykðu Au.
ykÃkýu y[¤ yLku yrð[¤ hneyu íkku Ÿ½ ðu[e
Wòøkhku ¾heËðkLkku ðkhku Lk ykðu. òíkLkwt òøkhý nkuÞ íkku
MkÃkLkktyku LktËðkÞ Lknª.
ðknðknLkku hMíkku Ãký ÷uðk suðku LkÚke y™u ykn{kt Ãký
yk¤kuxðk suðwt LkÚke. yk çktLkuLke ðå[u fkuE Mð{kLk¼Þkuo hMíkku
þkuÄðku yu s ÃkwÁ»kkÚko Au.
‘Mkk[k{kt Mkk[wt yLku ¾hk{kt ¾Át znkÃký íku áZ MktfÕÃk
Au.’
LkuÃkkur÷ÞLk
{k¤k Lkt. 9
áZ yLku rLk¼oÞ çkLkku.
SðLk{kt fþwtÞu ÂMÚkh fu MÚkkÞe LkÚke. ®sËøke yux÷u s
[zíke yLku Ãkzíke, ¼híke yLku ykux, Mkw¾ yLku Ëw:¾, sL{
yLku {hý, r{÷Lk yLku rðËkÞ, MkwË yLku ðË, ytÄfkh yLku
«fkþ.
fkuEÃký ÃkrhÂMÚkrík{kt {kýMku ¾wþnk÷ y™u ¾u÷rË÷
hnuðkLkwt nkuÞ Au.
ykðLkòðLk Úkíke hnu yuLkwt Lkk{ s StËøke y™u fk¤.
ykðu íÞkhu ‘ynkunku’ Lknª yLku ßÞkhu òÞ íÞkhu ‘yhuhu’
Lknª.
{kLk {¤u yuLkku yÚko yuðku Ãký ¾hku fu õÞkhuf yÃk{kLk
Ãký {¤u.
Mk¥kkLku {n¥kk ykÃkeyu íkku yu òÞ íÞkhu WËkMke ykMkLk
s{kðu.
suðwt fþkfLku {n¥ð ykÃÞwt, yux÷u ðMíkwLkwt fu ÔÞÂõíkLkwt
201
SðLk SððkLke f¤k
396
SðLk SððkLke f¤k
397
Au yLku ykÃkýe EåAkþÂõík {wsçk s ykÃkýu LkkLkk yøkh
{kuxk nkuEyu Aeyu.’
M{kEÕMk
‘Víkun {u¤ððk {kxu su þÂõík yLku MktfÕÃk òuEyu íku
Lkrn çkíkkððkÚke SðLkLke {nkLk{kt {nkLk rLk»V¤íkk WíÃkLLk
ÚkkÞ Au.’
ÔneÃk÷
‘røkhËe{kt ykøk¤ ðÄíkk {kýMk {kxu su { ÷ku f ku
Mðk¼krðf heíku søkk fhe ykÃku Au, íku s «{kýu suLkku nuíkw
ÃkkuíkkLkk fhíkkt ykøk¤ nkuÞ Au, íkuLku ykøk¤ ðÄðk {kxu
{kLkðòrík søkk fhe ykÃku Au.’
zeðkEz
‘{q¾o {kýMk rLkhÚkof EåAkyku{kt «{kËÚke Ãkze hnu Au
íÞkhu EåAkþÂõíkðk¤k zkÌkk {kýMkkuLku {køko {¤u Au!’
ÃkðoíkLkk rþ¾h Ãkh ykðu÷ku yuf rfÕ÷ku Lk ÷uðkÞku íÞkhu
yu÷ufÍktzhLku yuf MkirLkfu fÌkwt fu, ík{khkÚke íku ÷uðkLkwt Lkrn çkLku,
yu fk{ yþõÞ Au.
{nkLk rMkftËhu øksoLkk fheLku fÌkwt fu, ‘Ëqh ò, su fkurþþ
fhþu íkuLku {kxu fþwt yþõÞ LkÚke.’ yk «{kýu fnLku íkuýu yuf
xwfzeLkk MkhËkhe ÷E Ëw~{LkkuLku nktfe fkZâk.
‘suLkk{kt áZ MktfÕÃkþÂõík LkÚke, íkuLkk{kt znkÃký LkÚke.’
þuõMkrÃkÞh
‘ßÞkt áZ yLku rLkýoÞkí{f ykí{k òuðk{kt ykðu Au,
íÞkt {kýMkLke ykswçkksw søkk fuðe {kuf¤e ÚkE òÞ Au yLku
íkuLku søkk yLku MðkíktºÞ {¤u Au íku òuíkkt ykùÞo ÚkkÞ Au.’
òuLk VkuMxh
‘çk¤ðkLk yLku fk{ fhðkLke íkiÞkhe MkkÚkuLkk nuíkwðk¤k
{kýMkLku ½ýk nkÚk nkuÞ Au. ÃkkuíkkLku WÃkÞkuøke ÚkE Ãkzu íkuðe
LkSfLke Ëhuf [es WÃkh íku ÃkkuíkkLkku nkÚk {qfu Au. ÃkkuíkkLku {¤íke¼¤íke ðMíkwLku ÃkkuíkkLke íkhV ¾U[ðkLke íkuLkk{kt ykf»koýþÂõík
nkuÞ Au.’
xe. xe. {tøkhk
‘÷kufku{kt çk¤Lke LÞqLkíkk nkuíke LkÚke, Ãký íku{Lkk{kt
MktfÕÃkþÂõíkLke LÞqLkíkk nkuÞ Au.’
rðõxh Ìkwøkku
‘Sððwt fu {hðwt’ yuðku rLkùÞ fÞkuo Au, íkuLku ¼køÞu s
fkuE Síku Au. ykðe W{Ëk rLkhkþk {w~fu÷e MkkÚku Lkkþ Ãkk{u
Au.’
fkuŠLk÷
‘Ëhuf {kýMk ÃkkuíkkLke ®f{ík ÃkkuíkkLkk WÃkh òíku s {qfu
202
SðLk SððkLke f¤k
398
SðLk SððkLke f¤k
399
[k÷íke, íkuLkk çk¤{kt ðÄkhku fhðk {kxu yk s ÷kune {øks Ãkh
síkwt. íkuýu Mk½¤wt Ëuðwt ðk¤e ykÃÞwt. íkuLke zkÞhe{kt íkuýu ÷ÏÞwt Au
fu, ‘{U Mk¾ík Ëw:¾ ðuXâwt Au.’ ðkhtðkh {Lku yuðe EåAk ÚkkÞ Au
fu nwt ykí{½kík fÁt, Ãký nwt yuðk rð[khLku Vkððk ËEþ Lkrn.’
íkuLke çkeS þÂõíkyku ûkeý ÚkE økE yu{ sýkÞk ÃkAe Ãký
íkuLke ‘çk¤ðkLk EåAk’ ykøk¤ Lku ykøk¤ ðÄíke økE. òuLk
ntxh fnuíkku fu {w~fu÷eykuÚke rLkhkþ ÚkkÞ yuðku fkuý Au? íkuðku
{kýMk ½ýwt s ykuAwt fk{ fhþu. rðsÞ {u¤ððkLkku suLku rLkùÞ
Au, yuðku fkuE {kýMk Au? ykðku {kýMk fËe rLk»V¤ Úkþu s
Lkrn.
MkðkhLkk A-nwt, yuzðzo Eh®ðøk ¾kíkheÚke fnwt Awt fu,
EïhLke {nuhçkkLkeÚke ykX ðkøÞk Ãknu÷kt nwt çkkhk¾ze þe¾e
sEþ. yk þçËku íkuýu ÃkkuíkkLke økúef rzfþLkhe WVh ÷ÏÞk níkk.
íku ÃkAe íkuýu ykðk þçËku ÷ÏÞk :
MkðkhLkk ykX - nw t , yu z ðzo Eh®ðøk EïhLke
{nuhçkkLkeÚke çkkhk¾ze þeÏÞku Awt.
søkík{kt ºký «fkhLkk {Lkw»Þ nkuÞ Au : ‘fheþwt’, ‘Lkrn
fheyu’ y™u ‘fhe þfeþwt Lkrn’ Ãknu÷kt çkÄwt s ÃkqÁt fhu Au, çkeò
Ëhuf çkkçkík{kt rðÁØ ÚkkÞ Au yu ºkeò Ëhuf çkkçkík{kt rLk»V¤
òÞ Au. ©Øk{kt yux÷wt çk¤ Au fu ßÞkhu ÃkkŠÚkð çkkçkíkku{kt Ãký
su ÷kufku rLk»V¤ síkk íkuLku Mkwðkhku fnuíkku fu, ík{khe
EåAkþÂõík Ãkqhe Lkrn nkuÞ. EåAkþÂõík Ãký VíkunLkku yuf {køko
Au yu{ íku fnuíkku. ‘nwt òýíkku LkÚke,’ ‘nwt Lkrn fhe þfwt,’ ‘yþõÞ
Au.’ yuðk WËTøkkh íku Mkkt¼¤íkku Lkrn. íku fnuíkku fu þe¾ku, {nuLkík
fhku, «ÞkMk fhku.
Ersó{kt Ã÷u ø kLkk ËhËðk¤k Mki r Lkfku L ke {w ÷ kfkík
LkuÃkkur÷ÞLk ÷uíkku. yk{ fheLku íku yu{ çkíkkðíkku fu su {kýMkLku
¼Þ LkÚke, su {kýMk çkeíkku LkÚke íku {nk{kheLkku Ãký Ãkhk¼ð
fhe þfu Au.
yk «fkhLke EåAkþÂõík þhehLku Ãký {sçkq í k
yð÷tçkLkYÃk ÚkkÞ Au, íkuLku çk¤ ykÃku Au yLku íkuÚke yËT¼wík
fkÞo fhðkLkwt «kuíMkknLk {kýMkLku {¤u Au. yuðe EåAkþÂõík
ðzu, Ëu¾eíke heíku {]íÞwþGÞkyu Ãkzu÷kt {kýMkku Q¼kt ÚkkÞ Au
yLku íku ðzu íkuyku yËT¼wík Ãkhk¢{ fhe þõÞkt Au.
Ãkt[kðLk ð»koLke ô{hu Mkh ðkuÕxh MfkuxLku A ÷k¾ zku÷hLkwt
Ëuðwt níkwt. íkuýu rLkùÞ fÞkuo fu ÃkqhuÃkqÁt Ëuðwt ykÃkðwt.
yk áZ MktfÕÃkÚke þkherhf yLku {kLkrMkf yLÞ þÂõíkyku
yLku íkuLkk ÔÞðnkhLku xufku íkÚkk «kuíMkknLk {éÞkt. íkuLkk þhehLkk
Ëhuf íktíkwLkku sðkçk yuf s níkku : ‘Ëuðwt ykÃkðwt òuEyu.’ íkuLkk
÷kune{kt yu s «uhýk ðnuíke níke yLku su þÂõíkÚke íkuLke f÷{
203
SðLk SððkLke f¤k
400
SðLk SððkLke f¤k
401
rðr÷Þ{ Ëþ ð»koLkku níkku yLku íkuLke {kíkk r{rMkMk hkuMku
íkuLku fÌkwt : ‘÷tzLk MkkuMkkÞxe ykuV ykxoMkLkk yufkË ELkk{ {kxu
íkwt W{uËðkhe fh.’ ‘nwt «ÞíLk fheþ.’ yuðku W¥kh ykÃÞku yLku
ðkux xkE÷hLkk {hýLku ÷økíkk íkuLkk r[ºkLku Ãknu÷wt ELkk{ {éÞwt.
ÃkkA¤Úke íku {nkhkýe rðõxkurhÞkLkku r[ºkfkh ÚkÞku y™u íkuLku
‘LkkExnwz’ Lkku r¾íkkçk {éÞku.
ÃkkuíkkLkkt íku{ yLÞ «òLkkt MktMÚkkLkku WÃkhLke #ø÷ktzLke
çk¤ðkLk Mk¥kkLkwt yuf hnMÞ íkuLke yrsík EåAkþÂõík Au. íkuLke
Ãkfz «khçÄ suðe Au, Ãký íkuLku nt{uþkt ÞkË hnuíkwt LkÚke fu, íkuLkkt
çkÄkt çkk¤f yuf s ÷kuneLkkt Au. yu{ Lk nkuík íkku ÃkurxÙf nuLkúeyu
fnu÷e ð]r¥k òøk]ík fhðk{kt íkuýu Mktfku[ çkíkkÔÞku nkuík. ‘þwt ®sËøke
yux÷e çkÄe {kU½e Au, Mkw÷un y™u þktrík þwt yux÷kt çkÄkt {eXkt Au
fu çktÄLk yLku økw÷k{økehe Ãký fçkq÷ hk¾eLku íku ¾heËðkt? Eïh
íkuðwt fhu Lkrn. yLÞ ÷kufku fÞku {køko ÷uþu íku nwt òýíkku LkÚke.’
‘Mðíktºkíkk yøkh {]íÞw yu s {khu {kxu íkku yuf {kºk hMíkku Au.’
ykðk swMMkkLku ÷eÄu s y{urhfLk MktMÚkkLkku rsíkkÞkt Lkrn.
LkuÃkkur÷ÞLk fnuíkku fu, yþõÞ yu þçË {q¾o ÷kufkuLkk
þçËfkuþ{kt s nkuÞ Au. su {nkLk EåAk ykøk¤ ÞwhkuÃk Äúqsíkwt íku
EåAkþÂõík íkuýu økw{kðe Lk nkuík íkku MkUx nur÷Lk{kt hnuðk Ãknu÷kt
íkuýu MkUx nur÷LkkLkk ¾zf rÃkøk¤kðe LkkÏÞk nkuík!
ßÞkt {kLkð nkuÞ Au íÞkt y{wf Mk{Þu yþõÞ sýkíke çkkçkík
Ãký fkuE rËðMk íku Ãkkuíku fhþu yuðe fkuE Ãký {kýMkLku áZ {kLÞíkk
nkuÞ íkku SðLkLkk ytík Ãknu÷kt ½ýu ¼køku íku çkkçkík íku yð~Þ
fhu Au s.
suLkku nuíkw ysuÞ Au, Ãkhk¼ð Ãkk{ðku íku þwt Au yu su òýíkku
LkÚke yLku ßÞkhu Ãký ¼ktøku íÞkhu su ÷kfzeLkk xufk WÃkh hneLku
÷zu Au, íku Äkhu íku ÚkE þfu Au. {w~fu÷eyku yLku rðÁØíkk íkuLku
¾¤e þfíkkt LkÚke. fLkzøkíkÚke íku ÃkkAku nXíkku LkÚke yLku ykøk¤
Lku ykøk¤ ðæÞu s òÞ Au, íkuÚke íkku íkuLku ðÄkhu rLkùÞkí{f
«ÞíLk fhðk «kuíMkknLk {¤u Au. {kýMkLku çkkhk¾ze ykðzíke
nkuÞ yLku íkuLke MktfÕÃkþÂõík áZ nkuÞ íkku ÃkAe íkuLke VíkunLku fkuý
hkufe þfu?
MktÃkr¥kLkk rfLkkhk «þMík çkwrØþÂõíkðk¤k Ãký ®n{ík,
©Øk yLku rLkùÞ ðøkhLkkt {kýMkkuLkkt íkqxu÷kt ¾ku¾÷kt ZtfkÞu÷k
Au. ðÄkhu rLkùÞðk¤k yLku ykuAe þÂõíkðk¤k Ãký suyku
MktÃkr¥kLku çktËhu Qíkhu÷k, íkuykuLke ykøk¤ íku{Lkku Lkkþ ÚkÞku Au.
MkUfzku {kýMkku y«rMkrØ{kt {hý Ãkk{u Au. íkuLkwt fkhý yu Au fu,
Ãknu÷ku «ÞíLk fhðk sux÷e ®n{ík íkuLkk{kt nkuíke LkÚke. ykðk
{kýMkkuyu òu þYykík fhðkLkku rLkùÞ fÞkuo nkuík, íkku íkuykuyu
ÃkkuíkkLkk Ãkhk¢{ yLku VíkunÚke søkíkLku [rfík fhe LkkÏÞwt nkuík.
204
SðLk SððkLke f¤k
402
SðLk SððkLke f¤k
403
Ãký ðe¾hkíkk yxfkðe Vhe íku{Lku íku yufXk fhe þfu.’
ÃkqhuÃkqhe ®n{ík{kt økuhMk{sqík hnu Lkrn íkuðk ¼kh MkkÚku
çkku÷ðkLke þÂõík nkuÞ Au. fXý ð¾íkLku, íkuLkkÚke Ãký ðÄkhu
fXý MktfÕÃkþÂõík yLku ðÄkhu rLkùÞÞwõík ÄiÞo MkkÚku ÃknkU[e
ð¤ku.
{k¾ý suðku Lkh{ yLku Ze÷ku Mð¼kð ykÃkr¥k{kt fktE
Ãký fk{Lkku LkÚke. ykÃkýk{kt {sçkqíkkE y™u ÷ku¾tz suðe
frXLkíkk nkuðkLke Ãký sYh Au. ½ýk økheçk Akufhkyku su{Lku
r{ºk Lknkuíkk, fkuELke ÃkqtX Lknkuíke yøkh íkku íku{Lke ¼÷k{ý
fhLkkh {kºk ÃkkiÁ»k y™u yrsík nuíkw, yu rMkðkÞ fkuE s Lknkuíkwt,
íku{Lkk WÃkh ÷û{e yLku feŠíkËuðeLke {nuhçkkLke ÚkE Au.
MkqÞoLkk íkzfkÚke ½ôðýko çkLku÷k [nuhkðk¤ku yuf Þwðf,
yuþçkhe ÞwrLkðŠMkxeLkk yu ð¾íkLkk «{w¾ rçkþÃk rMkBÃMkLk
ykøk¤ økÞku. íkuLkkt MkkËkt fÃkzkt WÃkhÚke rçkþÃku «&™ fÞkuo fu,
íkuLkku rLkðkon þkÚke Úkíkku níkku. ÃkkA¤Úke hksMk¼kLkk MkÇÞ
ÚkÞu÷k íku Akufhkyu sðkçk ËeÄku : !Mkknuçk! {khk çku nkÚk ðzu.’
{n¥ðkfktûkk ÄhkðLkkh çkwrØ{kLk sLkkuLke «økrík çktÄ
fhu íkuðk rðûkuÃkku nS Q¼k ÚkÞk LkÚke. yuf AkufhkLku ykhkuøÞ
yLku yûkh¿kkLk ykÃkku yLku ÃkAe íkuLkwt ¼rð»Þ MkkÁt yøkh ¾kuxwt
Lkeðzðwt íkuLkku ykÄkh íkuLkk ÃkkuíkkLkk WÃkh hnu Au. suyku «khçÄ
zkŠðLkLke EåAkþÂõík fuðe çk¤ðkLk níke! íkuLku {tËðkz
íkku nt{uþLkku níkku. nt{uþkt íku Ëw:¾{kt Lku Ëw:¾{kt hnuíkku. íku su
fktE MknLk fhíkku, íku íkuLke †e rMkðkÞ yLÞ fkuE òýíkwt Lkrn.
íkuLkk Akufhkyu ÷ÏÞwt Au fu, 40 ð»ko MkwÄe yuf rËðMk Ãký íkuLke
íkrçkÞík Mkkhe hnuíke Lkrn, Aíkkt íku 40 ð»ko{kt ¼÷¼÷kt {Lk
yLku þheh suÚke ÃkkAkt nXu íkuðwt fk{ íkuýu yrðhík fÞko fÞwO.
fkuE Ãký çkkçkík{kt ð¤øke hnuðkLke íkuLkk{kt yËT¼wík þÂõík
níke. ÃkkuíkkLke ÄehsLkk MktçktÄ{kt íku nt{uþkt {kVe {køkíkku yLku
ÃkhksÞ Ãkk{ðwt íku rLkçko¤íkkLke rLkþkLke Au, yu{ Mk{S íku
ÃkhksÞ MknLk fhe þfíkku Lkrn. íkuLke yuf r«Þ fnuðík yu níke
fu, ‘su ykøkúne nkuÞ íku s fkÞo fhe þfu Au.’ íkuLkkt yËT¼wík ÄiÞo
ykøkún yLku Mkt¼k¤Lke Mkkrçkíke yu Au fu, 20 ð»ko{kt ‘òríkLke
WíÃkr¥k’ yu ÷u¾Lkwt ðMíkw íkuýu yufXwt fÌkwt yLku ‘{kýMkLke yku÷kË’
yu ÷u¾Lkwt ðMíkw ÷øk¼øk 30 ð»ko{kt íkuýu yufXwt fÞwO.
xÃkh Lkk{Lkk {kýMku Lke[uLke [kh ÷exe ÷¾e su MkËk
y{h hnuþu :
‘rðïkMk {kýMkku WÃkh sÞ {u¤ðu Au. íku{Lkk WÃkh yLku
íku{Lke ytËh Ãký íku sÞ {u¤ðu Au. yuf {sçkqík ÓËÞLke EåAk
ykøk¤ nòhku ftÃku Au. yuf rLkçko¤ ðk{LkS rLk¼oÞ rLkùÞLkku
nkuÞ íkku íkuÚke ÷zkELkwt MðYÃk çkË÷kE òÞ yLku LkkMkíkk ËiíÞkuLku
205
SðLk SððkLke f¤k
404
SðLk SððkLke f¤k
405
yurzMkLk fnu Au fu, MkkÁt yLku ¾kuxwt LkMkeçk fnuðkÞ Au,
íkuLkwt hnMÞ nwt ík{khe ykøk¤ hsq fÁt Awt. fux÷kf {kýMkku yu{
Äkhu Au fu, «khçÄ íku{LkkÚke yux÷wt rhMkkÞu÷wt hnu Au fu, íku fËe
{Lkkþu Lkrn y™u íkuyku nt{uþkt økheçke{kt hnu Au yLku íku{Lke
®sËøkeLke ykÃkr¥kyku rð»ku þkuffÞko fhu Au. LkMkeçkLke økrík
nt{uþkt íku{Lkk Mkk{e yLku çkeòLke íkhVuý{kt nkuÞ Au. yuf Mkkhk
ÄtÄkðk¤ku {kýMk LkMkeçk økw{kðe çkuXku y™u íkuLku Vhe {u¤ððk
{kxu íkuýu ÃkkuíkkLkku ½{ku ð¾ík økw{kÔÞku. çkeòLkku ÄtÄku Mkkhku
[k÷íkku níkku íku nt{uþkt ÃkkuíkkLkk økh{ Mð¼kðÚke ÃkkuíkkLkwt LkMkeçk
çkøkkzíkku. íkuLkk íku Mð¼kðÚke íkuLkk Mk½¤k Lkkufhku Lkkhks ÚkE
íkuLku Akuze síkk. ÃkiMkku ÃkuËk ÚkkÞ yuðku ÄtÄku ð¤e ºkeòLku níkku,
Ãký íkuLku ÃkkuíkkLkk ÄtÄk rMkðkÞ çkeòLkk ÄtÄk WÃkh ykøkún MkkÚku
÷ûk ykÃkðkLke fwxuð níke yLku íkuÚke ÃkkuíkkLkwt LkMkeçk økw{kðíkku.
ð¤e yuf çkeòu {kýMk áZíkkÚke ÃkkuíkkLkk ÄtÄk{kt «ð]¥k hnuíkku
íkux÷ku s íku çkkx÷e{kt rLk{øLk hnuíkku. yuf çkeòu su ÃkkuíkkLkk
ÄtÄk{kt «{krýf yLku [wMík hnuíkku íku íkuLke rððufþÂõíkLke
¾k{eÚke nt { u þ kt ¼q ÷ fÞko fhíkku . MkU f zku {kýMkku yt Ä
yLkwfhýÚke, ykMÚkk¼he ykþkykuÚke, «Ãkt[e {kýMkLkk WÃkh
rðïkMk hk¾ðkÚke yLku y«{krýf LkVkÚke ÃkkuíkkLkwt LkMkeçk
økw{kðu Au. su {kýMkLke †e ¾hkçk nkuÞ Au, íku {kýMkLkwt LkMkeçk
yLku ðkhMkkLke ðkx òuE çkuMke hnu Au, íkuyku fktE ðÄkhu {u¤ðe
þfíkk LkÚke. LkMkeçkÚke zkÌkk yøkh ¼÷k çkLÞk nkuÞ íkuðk
{kýMkku fkuLke òý{kt Au? MkkÄkhý heíku SðLk{kt suyku rLk»V¤
økÞk nkuÞ Au, íkuyku s «khçÄ yøkh ¼krð WÃkh ©Øk hk¾u
Au. y{wf {kýMk Ãkh ¼køÞËuðe «MkLLk ÚkÞkt Au, y{wf
¼køÞþk¤e Au, íkuLkkt MktÏÞkçktÄ WËknhý íkuyku s hsq fhu Au.
yfM{kíkLkwt «fhý yu {q¾o ÷kufkuLkwt Ä{oÃkwMíkf Au. yu{MkoLk
fnu Au fu, AeAhk {kýMkku LkMkeçkLku, MktòuøkkuLku {kLku Au. fkuEfLkk
Lkk{Úke, fkuEfLke nksheÚke yøkh íkku y{wf MktòuøkÚke y{wf
ðkík çkLke. çkesu ð¾íku íku ðkík Lk Ãký çkLku. {sçkqík {Lkðk¤k
{kýMkku fkhý yLku Ãkrhýk{ WÃkh ©Øk hk¾u Au. Mk½¤k
Víkun{tË {kýMkkuyu yuf ðkík íkku fçkq÷ hk¾e Au, yLku íku yu Au
fu íkuyku fkhý yLku Ãkrhýk{ Ãkh ©Øk hk¾Lkkh níkk. íkuyku
Äkhíkk fu søkík LkMkeçkÚke Lkrn Ãký rLkÞ{Úke [k÷u Au. su
þ]t¾÷kÚke Ãknu÷e yLku AuÕ÷e [es òuzkÞ Au. íku{kt fkuE Ze÷ku
½MkkÞu÷ku, yLku íkqxu÷ku ytfkuzku nkuíkku LkÚke.
økuxuyu fÌkwt Au fu, Wãkuøk «rík¼kLkku 9/10 ¼køk Au yLku
ð¤e W{uÞwO Au fu, ÷kÞfkík yLku MktÃkr¥kLkku nt{uþkt økkZ MktçktÄ
hnu Au.
£Ufr÷Lk fnuíkku fu, ¾tíkÚke s MkkÁt LkMkeçk çkLku Au.
206
SðLk SððkLke f¤k
406
SðLk SððkLke f¤k
fkuE rËðMk MkkÁt nkuE þfíkwt LkÚke. ðnu÷k QXLkkh, ¼khu Wãkuøk
fhLkkh, Ëe½oárüðk¤k, ÃkkuíkkLke f{kýeLke Mkt¼k¤ hk¾Lkkh,
çkhkuçkh «{krýf {kýMkkuLku ÃkkuíkkLkk LkMkeçk rð»ku VrhÞkË
WXkðíkk Mkkt¼¤ðk{kt ykÔÞk LkÚke. ËwËiðLkk nw{÷k rð»ku su
nt{uþkt {q¾o ÷kufkuLkkt MðÃLk ykÔÞk fhu Au, íku nw{÷k Mkkhe
xuððk¤k y™u Mk¾ík Wãkuøk fhLkkhk {kýMkku WÃkh ykðe þfíkk
LkÚke. ßÞkhu yufkË økktÄeLke ËwfkLk{ktÚke yuf [ªÚkhunk÷
{kýMkLku çkÃkkuhu øksðk{kt Lkk¾u÷k nkÚk MkkÚku Ÿ[e fhu÷e
ðk¤ðk¤e ËçkkE økÞu÷e xkuÃke MkkÚku nwt òuô Awt, íÞkhu nwt òýe
þfwt Awt fu, íku {kýMkLkwt LkMkeçk ÃkktþÁt LkÚke, fkhý fu MkwMík çkLkðwt,
çkË{kþe fhðe yøkh íkku Lkþku fhðku íku{kt s {kýMkLkwt ¾hkçk{kt
¾hkçk LkMkeçk hnu÷wt Au.
su {kýMk «ÞíLk fhíkku LkÚke yLku suLke Mk½¤e #rÿÞku,
ð]r¥kyku, ykíkwhíkkÚke yufkøkú LkÚke, íkuLkwt LkMkeçk ðkMíkrðf heíku
¾q÷íkwt s LkÚke. suLku ykfÂM{f þkuÄku fnuðk{kt ykðu Au, íku Ãký
suyku nt{uþkt fktE Lku fktE ¾kuéÞk fhu Au, íkuyku s {kºk fhe þfu
Au. swËk swËk {kýMkkuLku ÃkkuíkkLkk «ÞíLk{kt ðÄkhu-ykuAk ytþu
su Víkun {¤u Au, íku{kt fËk[ fktEf «khçÄ nkuE þfu, Ãký yk{kt
yuðwt {k÷q{ Ãkzu Au fu su y¬÷Úke yLku ¾tíkÚke «ÞíLk fhðk{kt
ykðu Au íkuÚke Ãkrhýk{{kt su LkMkeçk sýkE ykðu Au íkuLkwt «{ký
407
Lkef¤e þfu Au. Aqxkt Aqxkt fk{{kt fkuE fkuE ð¾íku Ëu¾eíke heíku
yÃkðkË {k÷q{ Ãkze ykðþu. Ãký Auðxu íkku yk rLkÞ{ s
yMkhfkhf sýkE ykðþu. Mkh¾e heíku WMíkkË yuðk {kuíke
{kxu zqçkfe {khLkkh çku {kýMkku MkkÚku zqçkfe {khu Au yLku
yufMkh¾k ykøkúnÚke fk{ fhu Au. yk{ktLkku yuf {kuíke ÷ELku
WÃkh ykðu Au yLku çkeòu ¾k÷e nkÚku WÃkh ykðu Au Ãký çktLku
ykøkúnÚke fk{ fÞko fhþu íkku Ãkkt[, ËMk yøkh ðeMk ð»koLku ytíku
yu{ {k÷q{ Ãkzþu fu íkuykuLku íku{Lke nkUrþÞkhe yLku WãkuøkkuLkku
÷øk¼øk Mk{kLk «{ký{kt s çkË÷ku {éÞku Au.
÷tzLkLkwt ‘÷uLMkux’ Ãkºk fnu Au fu, ÃkkiÁ»kLke {ËËÚke ÃkkiÁ»kLku
÷eÄu Ëqh Lkrn ÚkE þfu yuðe yz[ýku Ãký Ëqh fhðkLkwt çkLke þfu
Au. yux÷wt s Lkrn Ãký ÉíkwLke «ríkfq¤íkkyku, «ríkfq¤ MktÞkuøkku
yLku çke{kheLke Mkk{u ÚkðkLkwt, íkuLku nXkðe ËuðkLkwt Ãký çkLke þfu
Au. MknLk fhðkLke Lkiríkf ®n{íkÚke ½ýk {kýMkkuLke ®sËøke
çk[e økE Au. þ†r¢ÞkLke ðuËLkk MknLk fhðk{kt yøkh
çke{khLkk ykuhzk{kt ¼hkE hnuðkLkk Ëw:¾{kºk{kt s yk
Mðk©Þ WÃkÞkuøke ÚkE Ãkzu Au yu{ LkÚke, Ãký nhnt{uþLkk yufLkk
yuf ftxk¤k ¼hu÷k {køko WÃkh sðk{kt y™u Mkk{kLÞ fíkoÔÞ
Ãký çk¤ MkkÚku çkòððk{kt íku WÃkÞkuøke ÚkE Ãkzu Au. yMkkæÞ
ËhËðk¤k Ãký fux÷k çkÄk {kýMkku ykþk Lkrn Aíkkt Äehs
207
SðLk SððkLke f¤k
408
SðLk SððkLke f¤k
409
Au. yk heíku WíÃkLLk ÚkÞu÷e LkkËkh ÂMÚkrík{kt Auðxu íkuyku ÃkkuíkkLkk
½qhfíkk ÷uýËkhkuLkkt fzðkt {nuýkt Mkkt¼¤u Au yLku ËÞkLku Ãkkºk
çkLku Au.
nfMkr÷ fnu Au fu, ‘{kLkðòríkLkk r¼Òk r¼Òk «MktøkLkk
y™w¼ðLku ÷eÄu su{ su{ nwt ðÄkhu Sðíkku òô Awt, íku{ íku{
{kºk nkurþÞkheLku nwt Úkkuzwt {n¥ð ykÃkwt Awt yLku Wãkuøk íkÚkk
MknLk fhe ÷uðkLke þÂõíkLku nwt ðÄkhu Lku ðÄkhu yøkíÞ ykÃkwt Awt.
¾hu¾h nwt íkku yu{ ÄkÁt Awt fu, MknLk fhðkLke þÂõík yu Mk½¤kt
fhíkkt ðÄkhu rf{íke økwý Au. Wãkuøk{kt {kºk Mk¾ík {nuLkík
fhðkLke EåAk s fktE fk{ ykðíke LkÚke, fu{ fu yk EåAkLku
yLkwMkhLkkÁt þheh òu Lkçk¤wt nkuÞ íkku íkuLkwt fktE Ãký V¤ ykðíkwt
LkÚke. fkuE Ãký ®sËøkeLkku ytík MkwMíke{kt, y«{krýfíkk{kt
yøkh Lkk{hËkE{kt Lk ykðu, íkku ®sËøke rLk»V¤ økE Au yu{
fne þfkÞ Lkrn, íku s «{kýu fkuE Ãký Víkun «{krýf Wãkuøk
ðøkh yLku çknkËwheÚke yðËþkLkkt {kuòtLke Mkk{u ÚkÞk ðøkh
{u¤ððk{kt ykðe nkuÞ íkku VíkunLkk Lkk{Lku ÞkuøÞ LkÚke.’
«¼wyu «¼wíðLkku íÞkøk fÞkuo Au? rðï yu þwt yu «fkhLke
yLktík yÔÞðMÚkk Au fu su{kt rLkÞ{Lkwt ykrÄÃkíÞ Au s Lkrn? þwt
fkÞËku yu yuf òuze fkZu÷e ðkík Au? þwt ®sËøke ÄktÄ÷ {kºk Au?
ËwrLkÞk yu þwt {kºk fku÷kn÷ {kxu fu çk¾uzk {kxu Au? søkík{kt
y™u rLk®ùíkíkk MkkÚku rLkhkþkLku Ãký ËçkkðeLku, ½ýk Ëw:¾{kt
Ãký Sðe þõÞk Au! Auðxu, yk heíku íku{Lkk ¼Þtfh ËhËLke
WøkúíkkLkku Lkkþ ÚkkÞ Au yLku ËhË{kt þkherhf ÷ûký hnuðk Aíkkt
íku{Lkwt rðLkkþf ík¥ð Lkh{ Ãkze òÞ Au. fux÷kf ËhËeyku íkku
{hðkLke rçk÷fw÷ Lkk Ãkkzu Au ykðk fuMkku{kt Ëkfíkh íku{Lku Sðíkk
hk¾ðk rMkðkÞ çkeswt þwt fhe þfu? íku{Lke økku¤eykuÚke Ãký íku
{hþu Lkrn.
ÔneÃk÷ fnu Au fu, ½ýk ðuÃkkheykuLku su ÃkkÞ{k÷e ÚkkÞ
Au, íku íku{Lkk{kt ÄtÄku fhðkLke þÂõík nkuíke LkÚke yuLku ÷eÄu s
{kºk Úkíke LkÚke, Ãký ÄtÄku fhðk{kt òuEíke ®n{íkLke ¾k{eÚke
ÚkkÞ Au. ½ýe s MkhMk þÂõíkykuðk¤k Ãký Lkh{ Ãkze òÞ
yuðk Mð¼kððk¤k, suykuLke ÄtÄkLke ð]r¥k{kt rLkùÞ y™u
rMkØktíkkuLke áZíkk òuðk{kt ykðíkkt LkÚke, suyku MÃküçkwrØLke
þw¼ Mkq[LkkykuLku çkË÷u, Lkçk¤k Mð¼kðLke yþw¼«uhýkykuLku
yLkwMkhðk ËkuhkE òÞ Au, yufkË òu¾{ðk¤e nqtze Mðefkhe
suyku r{ºk WÃkh WÃkfkh fhíkk sýkÞ Au yLku ð¤e fktE Ãký
ykþkhrník MkxkurzÞk ÃkkzkuþeLkk òu¾{{kt Qíkhe íku Ãký fk¤S
hk¾ðk «ÞíLk fhu Au, íkuyku WãkuøkÚke yLku y¬÷Úke {u¤ðu÷wt
ÃkkuíkkLkwt ÄLk, ¼q÷ fhíkk yLku fuð¤ ÷qtxLkku ÄtÄku ÷E çkuXu÷k,
fktE Ãký þÂõík ðøkhLkk ÷kufkuLku {ËË fhðkLkk ÞíLk{kt økw{kðu
208
SðLk SððkLke f¤k
410
SðLk SððkLke f¤k
411
ËkYrzÞku {kýMk LkMkeçkÚke Mkwtðk¤ku y™u ykf»kof çkLku Au?
LkMkeçkÚke ËkYrzÞkLkwt ½h Mkw¾{Þ ÚkE þfu Au? íkuÚke Q÷xwt,
LkMkeçkÚke r{íkk[khe {kýMk nkz®Ãksh suðku sýkÞ Au yLku
íktøke íkÚkk Mktfx MknLk fhu Au? LkMkeçkÚke Mkk{kLÞ Mk{sðk¤k
{kýMkLke ®f{ík ½xu y™u {q¾o {kýMkLke ðÄu yuðwt çkLku Au?
çkw r Ø{kLk Ãkw Á »kLku LkMkeçk økxh{kt Lkk¾u yLku y¿kkLkLku
ykMk{kLk{kt ÷E òÞ yuðwt çkLku Au? þwt MkËTøkwýeLku íku fu˾kLkk{kt
Lkk¾u Au yLku ËwøkwoýeLkkt íku ð¾ký fhu Au? ðkuxLkwt yuÂLsLk þwt
LkMkeçkÚke çkLÞwt níkwt?£uLfr÷LkLku ðþ hnuLkkh ðes¤e LkMkeçkÚke
{¤e níke? ÂÔnxLkeLkwt fkuxLk SLk LkMkeçkÚke çkLÞwt níkwt? VwÕxLkLke
Mxe{ çkkux, {kuMkoLkku íkkh, ç÷u[kzoLkLkku Mkt½kzku, nkuyuLkku
MkeððkLkku Mkt[ku, økwrzÞhLkwt hçkh, çku÷Lkku xur÷VkuLk y™u
yurzLk«uLkwt VkuxkuøkúkV þwt LkMkeçkÚke çkLÞkt níkkt?
fkuE {kýMkLku Ëw:¾fkhf ËhË nkuÞ y™u íkuLkkÚke ftxk¤e
ykÃk½kík fhðk síkku nkuÞ, Ãký íku{ fhíkkt yuLkwt ytËhLkwt økzøkq{z
Vkxu yLku íkuLkwt ËhË {xe òÞ, yuf EhkLkeLku S¼ fkÃkðkLke
Mkò ÚkE nkuÞ íkuLkk WÃkh suðe íkuðe þ†r¢Þk Úkíkkt íkuLke S¼
Aqxe ÚkE òÞ, yuf r[ºkfkh fkuE y{wf fkÞo fhe ÷kufku Ãkh
yMkh fhðk Äkhíkku nkuÞ, Ãký íku {w~fu÷ nkuðkÚke r[ºk Mkk{u
økwMMkk yLku rLkhkþkÚke ÃkªAe VUfu y™u Äkhu÷e yMkh WÃkòðe
suLku LkMkeçk fnuðk{kt ykðu Au, yuðe fkuE h{ík Au? Ãký ßÞkt
MkwÄe LkkLkk{kt LkkLkku yýw yøkh {kuxk{kt {kuxku MkqÞo, Lkrn sýkÞ
íkuðku stíkw yøkh íkku {nkLk{kt {nkLk ÞþMðe ËuðËqík, {kxeLkk
ÍqtÃkzk{ktÚke nðk{kt Qzíkku ykí{k yøkh íkku Ãk]Úðe WÃkh Ãkzíke
[f÷e, íkuLke - «¼wLke þkMkLkþÂõíkLkku Mk{kLk heíku Mðefkh fhu
Au, íÞkt MkwÄe fwËhík fkuE heíku yktĤk {kýMkkuLku Ëþ yufhLkk
s{eLkLkk xwfzk{kt yuf s ÷kELk{kt økkuXððk{kt ykÔÞk nkuÞ
yLku ÃkAe suyku Sðíkk hnu íkuyku Vhe yuf ÷kELk{kt ykðu íÞkt
MkwÄe íku{Lku ¼xfðk ËeÄk nkuÞ, íkku Lkð{ku {kýMk {he òÞ
íÞkhu s íkuyku yuf ÷kELk{kt ykðe þfu. fkuE {q¾o {kýMk
LkMkeçkLku ÷eÄu znkÃkýLkk þçË çkku÷e þfu? rLkhûkh {kýMk
rð¿kkLkLkkt ¼k»ký ykÃke þfþu? yuf Äkuçke ykurzMke, ErLkz,
ÃkuhuzkEÍ ÷kuMx yøkh nuB÷ux ÷¾e þfþu? yuf ÷kuVh rshkzo
yøkh yuMxkuV, hkuÚMk[kEÕz, Mxwyxo, ðuLzhrçkÕx, rVÕz, økwÕz
yøkh þufVu÷h çkLke þfþu? fkuE Lkk{hË ÞkufoxkWLk ykøk¤,
ðkøkúk{ yøkh rh[{tz ykøk¤ Síke þfþu? fkuE çkuËhfkh ÃkÚkhk
ðnuhLkkh, yuÃkku÷ku, r{Lkðko fu rðLkMk-zu {urzMke fu økúef økw÷k{Lkwt
Ãkqík¤wt çkLkkðe þfþu? þwt MkwMík {kýMkLke s{eLk WÃkh LkMkeçk
½ýk Mkkhk Ãkkf rLkÃkòðe þfu Au yLku WãkuøkLke ¾uzqíkLke s{eLk
WÃkh LkªËk{ý y™u fktxk s íku WíÃkLLk fhe þfu Au? þwt yuf
209
SðLk SððkLke f¤k
412
SðLk SððkLke f¤k
413
fkøkzku Ëw÷o¼ Au, íku{ LkMkeçkðkLk {kýMk íkuLkk fhíkkt Ãký rðþu»k
Ëw÷o¼ Au.
çkuhLk hkuÚMk[kEÕz yLku Ãke. xe. çkkLko{Lku yuðku yLkw¼ð
ÚkÞku níkku fu, rLk¼koøke {Lkw»Þku Mkk{kLÞ heíku ÞwÂõíkþqLÞ yLku
«{kËe nkuÞ Au íkÚkk íkuyku ík¥ðrðãkLke árüyu íkuykuLke MkkÚku
ÄtÄkLkku MktçktÄ hk¾íkk Lkrn.
fkuçzLk fnu Au fu, fktE Ãký çkLku íku {kxu LkMkeçk hkn swyu
Au fu Mkqû{ Lksh yLku áZ MktfÕÃkþÂõíkÚke fhu÷e {nuLkík fktE Lku
fktE Q¼wt fhþu. LkMkeçk ÃkÚkkhe{kt Ãkze hnu Au yLku yuðe EåAk
hk¾u Au fu, ÃkkuMx{uLk ðkhMkkLke ¾çkh ÷kðþu. Wãkuøk 6 ðkøku
QXu Au y™u f÷{ [÷kðe yøkh ¾ý¾ýkx MkkÚku Xkufkíkk
nÚkkuzkÚke Ãkqhíkk rLkðkonLke «króLkku ÃkkÞku Lkk¾u Au. LkMkeçk hzu
Au, Wãkuøk ykLktË{kt hnu Au. LkMkeçk [kLMk WÃkh ykÄkh hk¾u
Au. Wãkuøk [krhºÞ WÃkh ykÄkh hk¾u Au.
fkuE Ãký [esLku ð¤øke hnku yLku íkuLku ÃkrhÃkqýo fhku.
ík{u su søkk WÃkh Aku, íkuLku {kxu Mkhòyu÷k Aku, yu{ {kLkku
yLku çkeòu fkuE Ãký {kýMk íkuLku {kxu ðÄkhu ÷kÞf LkÚke yu{
íku{ {kLkku - ík{khe Mk½¤e þÂõíkLkku WÃkÞkuøk fhku, òøk]ík Úkkyku,
ík{khk{kt [iíkLÞ, ík{khk{kt rðãwíkþÂõík ykýku, fk{ WÃkh
[ze òyku. yuf s ðkh yuf [esLku ÃkrhÃkqýoíkkyu ykýíkkt þe¾ku
þfu, yuf Mktøkeíkþk†e Mk{wÿLkk íkkuVkLkLkwt yLkwMkhý fhðk{kt
ðkhtðkh rLk»V¤ økÞk ÃkAe ðkãLke [kðeykuLkk AuzuÚke ÃkkuíkkLkk
økwMMkkÚke [÷kðe íku Äkhu÷wt Ãkrhýk{ ykýe þfu - yk çkÄkt
áüktík{kt yuf çkkçkík æÞkLk{kt hk¾ku fu, yk{kt LkMkeçk Ãký y{wf
r¢ÞkLku Ãkrhýk{u «kó ÚkÞwt. r¢ÞkLkk y¼kðu «kó ÚkÞwt Lkrn.
r[fkøkku{kt ÷køku÷e ykøk{kt yuf ðuÃkkheyu ÃkkuíkkLkwt yufLkwt
yuf MxkuhLkwt {fkLk økw{kÔÞwt. íku s {nkuÕ÷k WÃkhLkk yuf
Mxkuhðk¤k nheVLkwt {fkLk çk[e økÞwt. ykøk ÃkAe ÄtÄk {kxu
{fkLkLkk xwfzkykuLke ðÄkhu {køkýe ÚkE yLku Ãkrhýk{u yk
{kýMk ÄLkðkLk ÚkÞku. yk WËknhý{kt ¾hu¾h yk çktLku
{kýMkLke Víkun yLku rLk»V¤íkk WÃkh MktÞkuøkLke yMkh níke,
Ãký yk MktÞkuøkku yuðk níkk fu suLkk WÃkh fkuELke Mk¥kk [k÷e
þfu yu{ Lknkuíkwt. çk¤e økÞu÷k {fkLkðk¤kyu {fkLkLkku y™u
{k÷Lkku ðe{ku QíkhkÔÞku nkuík íkku yk LkwfMkkLk íku yxfkðe þfík,
Ãký yu{kt Ãký yuðwt çkLku fu íkuLke ÃkMktËøkeLke ðe{k ftÃkLke yuðe
Lkef¤u fu íkuLkk WÃkh ½ýkLke {køkýe Úkíkkt ðe{ku íku ykÃke þfu
Lkrn, çkeòLkwt MkËT¼køÞ íkku Lk¬e s níkwt. Ãknu÷kLku su ykÃkr¥k
Ãkze yLku çkeòLku su íkf {¤e, íku çktLku WËknhýku{kt íku{Lke
EåAk suðwt fktE s Lkrn Aíkkt yu{ çkLÞwt. íkuðku «Mktøk 10,000
{kýMk{kt yuf s {kýMkLku ykðu Au. ßÞwðuLk÷ fnu Au fu Äku¤ku
210
SðLk SððkLke f¤k
414
SðLk SððkLke f¤k
415
Ãkqhu Au. þkiÞoÞwõík ðehSðLkÚke su «khçÄ WÃkh Sík {u¤ðu Au íku
s yuf÷ku {nkLk Au.
‘ßÞkhu íku fktE Mktfzk{ý{kt ykðe òyku yLku Ëhuf
çkkçkík ík{khe rðÁØ síke nkuÞ yLku Auðxu ík{Lku yu{ s sýkíkwt
nkuÞ fu, nðu íkku yuf r{rLkx Ãký xfe þfkþu Lkrn, íÞkhu Ãký
ík{u nkÚk{kt ÷eÄu÷e çkkçkík fqËe {qfe Ëuíkk Lkrn, fkhý fu yux÷uÚke
yLku íku s Mk{ÞÚke ËþkLkwt [¢ Vhþu.’
nurhÞh rçk[h Mxku
‘ßÞkhu Ëhuf rðhkuÄe çkkçkíkLke çkhkuçkh Mkk{u fkuE ÚkkÞ
Au, íÞkhu rðhkuÄe ík¥ðku Lkh{ Ãkze òÞ Au. ®sËøke{kt yuLkk
suðe rðr[ºk ðMíkw{U òuE LkÚke.’
nkuÚkkuLko
‘Akuze Ëuíkk Lkrn, fkhý fu zkÌkku {kýMk ®n{íkðk¤ku
nkuÞ Au.’
‘yu yu{ òýu Au fu, søkík{kt Mkw¾Ëw:¾ ¼uøkkt Au.’
‘áZíkk hk¾ku, ¾hwt htøkeLk ÃkkiÁ»k, ðkhtðkh {¤íkk
rðsÞLkwt MkkÄLk Au.’
‘ík{khk nuíkwLku ð¤øke hnku.’
‘çkw÷zkuøkLkk Ãktò{ktÚke íkku fkuþ s {wõík Xhe þfþu.’
‘yk fwíkhku LkkLkku sýkÞ Au Ãký íkuLkwt szçkwt fËe fkuE Ãký
yLku ík{u sYh çknkËwh {kýMk çkLkþku. ík{Lku ík{khe òík {kxu
Mkkhk rð[kh ykðþu. çkeòyku ík{khk {kxu Mkkhk rð[kh
ykýþu. søkík íkuLkk ¾hk ytík:fhýÚke Mk¾ík yLku áZ MktfÕÃkÚke
fk{ fhLkkhLku ð¾kýu Au.
y{wf ðMíkwÂMÚkríkLke MkL{w¾, y{wf ÂMÚkríkLke Mkk{u, su
{kýMk çknkËwheÚke ¾zku ÚkE òÞ Au, íkuLke Mkk{ku ÚkkÞ Au, su
fktE Ãký ¼Þ ðøkh ®sËøke Ëhhkus ÷zík ÷zu Au, ÃkkuíkkLke
ykþkyku rLk»V¤ síke swyu Au, íku Aíkkt Ãký su {sçkqík Ze÷ku
Lkrn Ãkzu íkuðku rðïkMk hk¾u Au fu, «¼w íkku «¼w s Au.
øk{u íku heíku MkíÞÃkqýo LÞkÞÞwõík ÞkusLkkyku {Lkw»Þòrík
{kxu [k÷u Au.
su MktÃkr¥kLku {Lkw»Þku çknw «u{Úke Ãkfze hk¾u Au, íku ßÞkhu
íkuLkk nkÚkÚke Aqxe òÞ Au íÞkhu íkuLke ykt¾{ktÚke yuf Ãký yktMkw
Ãkzíkwt LkÚke.
çkuykçkYÚke hnuðk fhíkkt «eríkLkku yuf xwfzku íku ÃkMktË fhu
Au.
{kýMkLke íku yËu¾kE fhíkku LkÚke, {kýMk WÃkh íku ©Øk
Akuzíkku LkÚke, Ãký ÃkkuíkkLkkÚke çkLkíkku Mk½¤ku ÞíLk fhu Au, ÃkkuíkkLke
n÷fe ËþkLkku økýøkýkx íku fhíkku LkÚke, Ãkhtíkw ÂM{ík y™u
ykþk¼Þko þçËku MkkÚku Ëhuf {nuLkíkw {kýMkLkk fk{{kt ÷nusík
211
SðLk SððkLke f¤k
416
SðLk SððkLke f¤k
417
íkuLkk{kt {kuxk{kt {kuxe çkkçkík, íkuLkku nuíkw y{÷{kt {qfðkLkku íkuLkku
þktík ykøkún Au. çkw÷ zkuøk suðe íkuLke Ãkfz Au. ßÞkhu íku fkuE
fk{{kt Ëktík ¼uhðu Au íkku ÃkAe fkuE íku Akuzkðe þfíkwt LkÚke.
‘rh[{tz íkhV ÄMkku y™u yk¾ku WLkk¤ku ¼÷uLku ÷zðwt Ãkzu Ãký
yk s {ku¾hu nwt ÷zeþ’ yu rLkùÞÚke çk¤ðkLkku ytík ykÔÞku.
rMkÍhLku ßÞkhu [ktr[Þkykuyu Ãkfzâku íÞkhu 20 xu÷Lz
(Lkkýwt) ÷E íkuLku Akuze Ëuðk íkuykuyu fÌkwt : ‘ík{u çknw ykuAk ÃkiMkk
fÌkk. nwt ík{Lku 50 ykÃkeþ, Ãký ßÞkhu nwt Aqxku ÚkEþ íÞkhu
ík{Lku ËhufLku økhËLk {kheþ.’ yLku íku «{kýu íkuýu fÞwO.
ðkux÷woLke ÷zkE þY Úkðk Ãknu÷kt rMkzLke ÂM{ÚkLku ßÞkhu
yu{ fnuðk{kt ykÔÞwt fu, fkuE Ãký òu¾{u ðu®÷øxLk ÃkkuíkkLke
søkk AkuzLkkh LkÚke, íÞkhu íkuýu fÌkwt fu, ‘íÞkhu íkku Mkk{k ÃkûkLku
Lkh{ Ãkzðwt s Ãkzþu.’
÷urMkrz{kurLkÞLMkLku ÃkkuíkkLkk Mk½¤k n¬ ¼kuøkððk
Ëuðk{kt ykðþu Lkrn yuðe rVr÷Ãku ßÞkhu Ä{fe ykÃke, íÞkhu
‘y{Lku {hðkLke Ãký {Lkk fhðk{kt ykðþu fu?’ yuðku «&™
fÞkuo.
ÃkkuíkkLkk Ãktò{kt ykðu÷e [esLkk xwfzu xwfzk fhe Lkk¾Lkkh
fk[çkku íkuLkwt {kÚkwt sþu Ãký ÃkkuíkkLke ÃkfzLke [es {qfþu Lkrn,
yu{ fnuðkÞ Au. {hðwt íkku Ãký ÷zík MkkÚku {hðwt yuðku íkuLkku
[esLku Akuzíkwt LkÚke yLku støk÷Lkk øksoLkk fhíkk hkòLku Ãký
½Mkze òÞ Au.’
nkuBMk
yuf «kuVuMkhLku yu{ fnuðk{kt ykÔÞwt fu, ‘íkuLkk rMkØktíkku
y{÷{kt {qfðk{kt ykðþu íkku ËwrLkÞkLkk xwfzu xwfzk ÚkE sþu.’
íÞkhu íku «kuVuMkhu sðkçk ËeÄku fu, ‘çkeò ½ýk økún Au.’
ErsóLke ÷zkE ð¾íku LkuÃkkur÷ÞLkLkk MkhËkhkuyu íkuLku
{khe Lkk¾ðkLke Ä{fe ykÃke, íÞkhu MkhËkhkuLke ðå[u sE íkuýu
fÌkwt : ‘MkhËkhku, ík{u £U[{uLk Aku, {khku ðÄ fhðk {kxu òuEyu
íku fhíkkt ðÄkhu Aku, Ãký {Lku rçkðzkððk {kxu nsw ½ýk Úkkuzk
Aku.’ MkhËkhkuLkku ykøkuðkLk yk ð[LkkuÚke ËçkkE økÞku yLku ÃkkAku
síkkt çkkuÕÞku fu, ‘íku fux÷ku çknkËwh Au!’
MkkLíkk ykLíkk ÃkkMku çkwyuÒkkrðMxk ykøk¤ 20,000
{kýMkku níkkt yLku þhýu ykðe íkuLkk 4000 MkirLkfkuLku
çk[kððkLkwt sLkh÷ xu÷hLku íkuýu fÌkwt, íÞkhu çkwëk ‘hV yuLz huze’
yu sðkçk ykÃÞku : ‘sLkh÷ xu÷h fËe íkkçku Úkíkku LkÚke.’ ÷zkE
÷ktçkku ð¾ík yLku ÍLkqLk MkkÚku [k÷e, Ãký yk¾hu {uÂõMkfLkkuyu
s Ãk÷kÞLk fhe ÃkhksÞÚke çk[ðkLkwt ÃkMktË fÞwO.
yuf MkhËkh íkhefu økúuLx rð»ku ®÷fLkLkku þku yr¼«kÞ
níkku yu{ ÃkqAðk{kt ykÔÞwt, íÞkhu ®÷fLku sðkçk ykÃÞku fu,
212
SðLk SððkLke f¤k
418
SðLk SððkLke f¤k
419
ykøkúnÚke ÷ze þfu Au.’ ®÷fLkLke yËT¼wík Ëe½oárü y™u
[íkwhkEÚke ÷kufkuLkk ykðuþkuLkkt íkkuVkLk{ktÚke økúuLx çk[e økÞku
yLku rMkr÷ ðkuh{kt ykÃkýLku {nkLk{kt {nkLk ðeh Lkh {¤e
økÞku.
Vkuxo nuLkúe ßÞkhu ÷E ÷uðk{kt ykÔÞku, íÞkhu çk[kð WÃkh
Q¼k hnuðk økúuLxLku nk÷ufu Mk÷kn ykÃke. ykLku çkË÷u íku yufË{
Vkuxo zkuLkMku÷Lk Mkk{u ÄMke økÞku. [kh rËðMkLke ¾qLk¾kh ÷zkE
ÃkAe, þhýu ykððkLkwt fE þhíkkuÚke çkLke þfþu íku Lk¬e fhðk,
rfÕ÷kLkk MkhËkhu Mkw÷unLkku ðkðxku {kuf÷e ykÃÞku. sðkçk {éÞku
fu, ‘íkkfeË yLku fkuE Ãký þhík fÞko ðøkh þhýu ykððwt. nwt
ík{khk çkktÄfk{ WÃkh yufË{ ÄMkkhku ÷kððk {køkwt Awt.’ Ãký
ßÞkhu hkík Ãkze íÞkhu fuËeLkk íktçkq{kt çkfLkhLku íku {éÞku, íÞkhu
íkuýu fÌkwt fu, ík{u çkÄwt s ¾kuE çkuXk nþku. ÕÞku, yk {khe ÃkMko
(LkkýktLke fkuÚk¤e).
økúuLx fËe ÃkkAwt òuíkku Lkrn. yuf ð¾ík ½ýk rËðMk Mk¾ík
÷zkE [kÕÞk ÃkAe íkuLkwt fktE Ãkrhýk{ ykÔÞwt Lkrn, íkuÚke íkuýu
ÞwØÃkrh»kË {u¤ðe. ÃkkAk fuðe heíku nXðwt íku hMíkkLkwt yuf MkhËkhu
ðýoLk fÞwo. çkeòyu çkesu hMíku ÃkkAk VhðkLkwt ÞkuøÞ Au yu{
sýkÔÞwt. yuf ÃkAe yuf çkÄk MkhËkhkuyu ÃkkAk fu{ nXðwt, ÃkkA÷k
¼køk{kt ðÄkhu Mkøkðzðk¤e søkkyu fu{ sðwt, yu fne çkíkkÔÞwt.
rLkùÞ nkuÞ Au. ykðe áZíkkÚke s {kýMk Víkun {u¤ððkLku
þÂõík{kLk ÚkkÞ Au, fkhý fu {kýMkku suLku Víkun fnu Au íku
{u¤ððkLkku n¬ Mkk{kLÞ heíku þqhk LkhkuLkku s Au. AuÕ÷k
«ÞíLkÚke rðsÞ {¤u Au. ÞwðfkuLkk yuf ðøkoLku [kuLMku zuÃÞwyu fÌkwt
fu, ík{khku ÄtÄku ÃkMktË fÞko ÃkAe ík{khkt çkkhýkt WÃkh yk
{køkoËþof Mkqºk {qfòu : ‘ð¤øke hnku, ¾kuËku, çk[kðku.’
40 ð»koLke ðÞu íku øku÷uLkkLkku yuf y«rMkØ Lkkøkrhf níkku.
42 ð»koLke ô{hu íkku EríknkMkLkk {nkLk{kt {nkLk MkhËkhku{ktLkku
yuf økýkðk ÷køÞku. rMk÷kun rð»ku çkku÷íkkt íkuýu yuf ð¾ík fÌkwt
níkwt fu, rLk»V¤ sEþ yu{ nwt Äkhíkku níkku, Ãký nwt {khk
ykøkún{kt {¬{ hÌkku, {¬{ hnuðwt yu MkËTøkwý ðzu s
SðLkÞwØ{kt rðsÞ {u¤ðe þfkÞ Au. rMk÷kunLke Ãknu÷e ÷zkE{kt
nkh ÃkkBÞk ÃkAe W¥khLkk ÷øk¼øk Ëhuf ÃkûkLkk ðzk íkhVÚke,
fkUøkúuMkLkk ÷øk¼øk Ëhuf Mk¼kMkË íkhVÚke Ãký íkuLku ¾MkuzðkLke
{køkýe Úkíke níke. íkuLku ÃkkuíkkLku ¾kíkh íku{ s ËuþLkk ¼÷kLku
¾kíkh ÷~fhLke MkhËkhe çkeò fkuELku ykÃkðk «urMkzuLxLkk
r{ºkkuyu íkuLku ykøkún fÞkuo. ®÷fLku yuf hkºkeyu íkku f÷kfkuLkk
f÷kf Mkkt¼éÞk fÞwO. ðå[u ðå[u yuf LkkLke ðkík fnuðk sux÷wt s
íku çkku÷íkku. yk{ fhíkkt yuf ðkøÞku. ÷ktçkku ð¾ík {kiLk Äkhý
fÞko ÃkAe íku çkkuÕÞku : ‘nwt íku {kýMkLku Akuze þfeþ Lkrn. íku
213
SðLk SððkLke f¤k
420
SðLk SððkLke f¤k
421
çkeS çkkswyu Mkhfkh íkhV {kuf÷ðkLke nfefík{kt íku ÷¾íkku
fu, ‘¼÷uLku yk¾ku WLkk¤ku ðeíke òÞ, Ãký yk s nhku¤ WÃkh
nwt ÷zðk {køkwt Awt.’ íkuLke yk áZíkkÚke «òLku rðãwík suðku ykt[fku
÷køkíkku. rðhkuÄe ÷~fh þhýu ykÔÞwt íÞkhu ðuhLke ÷køkýe «fxe
Lkef¤e. ‘Ãký Mkw÷un fhku’ yu íkuLkk WËkh þçËku SíkLkkh íku{ s
ÃkhksÞ Ãkk{Lkkh çktLkuLku ykþeðkoË Mk{kLk ÚkE Ãkzâk.
Íkuð ÷kufkuLkku r¢r{ÞLk MkhËkh Ãkur÷MkeÞ ½kuzuMkðkh
÷~fhLkk yuf LkkLkk y{÷Ëkh Mkk{u økwMMku ÚkE økÞku yLku íkuLkkt
{kU WÃkh [kçkwf ÷økkðe ËeÄe, íÞkhu íku {kýMku ÃkkuíkkLke ÃkkMkuÚke
rÃkMíkku÷ fkZe yLku ½kuzku ¾UåÞku, Ãký rÃkMíkku÷ Vqxe Lkrn. yu
òuELku ¼Þtfh MðYÃkðk¤k íku MkhËkhu þktríkÚke fÌkwt : ‘íkU íkkhkt
nrÚkÞkh çkhkçkh Lk hkÏÞkt íku {kxu nwt íkLku ºký rËðMkLkk
fu˾kLkkLke Mkò fÁt Awt.’
SLkkuykLkwt {uMkuLkkLkwt ÷~fh ÞwØLkk Mktnkh yLku Ëw»fk¤Úke
18,000 WÃkhÚke, 8,000 WÃkh ykÔÞwt níkwt. 15,000 fhíkkt
ðÄkhu ykurMxÙÞLkku íkuykuyu Ãkfzâk níkk yLku {kÞko níkk, Ãký
íku{Lkkt ¾kuhkfLkkt MkkÄLk íkÆLk ¾qxe økÞkt níkkt. ¼q¾{hkLke
ÂMÚkrík íku{Lke MkL{w¾ ykðe hne níke. yuf íkhV Ëw~{LkLke
ykðe {sçkqík ÂMÚkrík níke yLku {uMkuLkkLkwt ÷~fh Ëw~{LkkuLke ËÞk
WÃkh ykðe hÌkwt níkwt. sLkh÷ ykuxu {uMkuLkkLku rððufÃkqðof þhýu
økúuLx, su ÷ktçkk ð¾íkÚke yk çkÄwt Mkkt¼éÞk fhíkku níkku, íkuLke
íkhV nðu MkðoLke árü økE. íku Q¼ku ÚkÞku, ÃkkuíkkLkk ytËhLkk
øksðk{ktÚke yuf fkøk¤Lkku ðªxku íkuýu fkZâku yLku Ëhuf MkhËkhLku
yuf yuf fkøk¤ íkuýu ykÃÞku yLku fÌkwt : ‘øk]nMÚkku! «¼kík{kt
ík{khu yk nwf{Lkku y{÷ fhðku.’ ykøk¤ ðÄðk {kxu Ëhuf
fkøk¤{kt rLkrùík Mkq[Lkkyku níke yLku Mkðkhu MkqÞkuoËÞ Úkíkkt
÷~fhu rðsÞLkk {køko íkhV fq[ fhe.
yuf {níðLke Ãký {sçkqík çk[kððk¤e søkk WÃkh nw{÷ku
÷E sðkLkk nwf{Úke ykùÞo Ãkk{e yuf y{÷Ëkh ÃkkAku ykÔÞku
yLku fÌkwt : ‘MkuLkkrÄÃkrík Mkknuçk! òu nwt ík{khku nwf{ çkhkçkh
Mk{ßÞku nkuô íkku {Lku yu{ ÷køku Au fu {Lku {¤u÷k nwf{Lkk
y{÷Úke {khk nkÚk Lke[uLkk Ëhuf {kýMkLkku Mktnkh ÚkE sþu.’
íku {qtøkk MkhËkhu sðkçk ykÃÞku : ‘ík{u {kÁt Vh{kLk çkhkçkh
Mk{ßÞk Aku yu{ òýe {Lku ykLktË ÚkkÞ Au.’
ºkeMk rËðMk MkwÄe íkuýu rðÕzhLkuMk WÃkh ¼khu nw{÷kLkku
ðhMkkË ðhMkkÔÞku. rËðMku íku ÷zíkku yLku hkºkeyu íku ykøk¤
ðÄíkku fkuEyu Lkrn Mkkt¼¤u÷k yuðk ÷~fhLkk MktnkhÚke ËuþLkk
÷kufkuLku f{f{kx WíÃkLLk ÚkÞku yLku íkuLke søkk WÃkhÚke ¾Mkuzðk
íkuykuyu {køkýe fhe, Ãký ÃkqAÃkhA fhíkkt íkuLkk y{÷ËkhkuLku
íku ‘zkçke çkkswyu ykøk¤ ðÄku’ yuðku nwf{ Xtzu Ãkuxu ykÃkíkku.
214
SðLk SððkLke f¤k
422
SðLk SððkLke f¤k
423
{khuøkku ykøk¤ LkuÃkkur÷ÞLku zuMkuLke Mk÷kn ÃkqAe, íÞkhu
½rzÞk¤{kt òuE íkuýu sðkçk ËeÄku fu, ‘ykÃkýe ÃkqhuÃkqhe nkh
ÚkE Au, Ãký nsw çku s ðkøÞk Au yLku çkeS ÷zkE{kt ykÃkýu
Síke þfeþwt.’ ÃkAe íkuýu ½kuzuMkðkh xwfze MkkÚkuLkku ÃkkuíkkLkku
Mkw«rMkØ nw{÷ku fÞkuo yLku ÷zkE{kt Sík {u¤ðe. yk SíkLke
Úkkuze r{rLkx Ãknu÷kt íkku yk¾e nhku¤ ÃkhLkk £uL[ MkirLkfku Ëhuf
ûkýu ÃkkAk nXðkLkk nwf{Lke hkn òuíkk níkk.
fur÷VkuŠLkÞkLkk {uh xkÃkwLkk Lkuðe ÞkzoLke ËkYøkku¤ku
hk¾ðkLke søkkyu çkkuMxLkLkk fux÷kf ¾÷kMkeyku økku¤eyku
¼híkk níkk, yuðk{kt yufkyuf yk¾e E{khík Mk¤øke QXe
yLku íkuLkku íkÆLk Lkkþ ÚkE økÞku. íku søkk{ktLkk Mk½¤k {kýMkku
{kÞko økÞk. yk yfM{kík çkLÞku, íÞkhu yuf Mkðk {kE÷ Ëqh
yuf ÞwðkLk Akufhe ½kuzkøkkze{kt çkuMkeLku síke níke yLku íku ð¾íku
íkhík s ËrhÞkE MkiLÞLku ÷økíke nkuÂMÃkx÷{ktÚke Lkef¤e yuf
Ëkfíkh yk yfM{kíke søkkyu ykÔÞku. ðMíkwÂMÚkrík yku¤¾e
÷E íkuýu ËkfíkhLku økkze{kt çkuMkkze ËeÄku yLku íkuyku ¾tzuh íkhV
økÞkt. ËkYøkku¤kLke çkeS søkkyku, su{kt Ãký Ëhuf ûkýu økku¤k
Vkxíkk níkk, íku Ãký Mk¤øke QXe níke. yk E{khíkku{kt yux÷ku
çkÄku ËkYøkku¤ku hk¾ðk{kt ykÔÞku níkku fu ÃkkEfMk rÃkfLku Ãký íku
Wzkðe {qfu, Aíkkt Ëkfíkh y™u Akufhe AqtËkÞu÷kt {zËktLke ðå[u
ykððk fÌkwt, Ãký {uMkuLkkyu sðkçk ËeÄku : {khk rMkÃkkEykuLku
÷zkELkk fuËe íkhefu Lkrn Ãký ßÞkhu íkÚkk ßÞkt y{Lku ÷zðk
{hS ÚkkÞ íÞkhu íkÚkk íÞkt y{u ÷ze þfeyu, yu þhík MkkÚku
yLku Qzíkk ðkðxk, rLkþkLk yLku nrÚkÞkh íkÚkk yMkçkkçk MkkÚku
íku{Lku sðk Ëuðk òuEyu. ík{Lku yk fçkq÷ Lk nkuÞ íkku W½kze
ík÷ðkhu Lkkuyk{ktÚke Lkef¤ðk nwt íkiÞkh Awt. ¼q¾Úke ûkeý ÚkÞu÷k
8,000 {kýMkku MkkÚku nwt ík{khe Akðýe WÃkh íkqxe Ãkzeþ yLku
ík{khe Akðýe{ktÚke nwt Lkef¤e sEþ íÞkt MkwÄe ÷zeþ.’ {nkLk
MkirLkf {uMkuLkkLkkt Ãkhk¢{Úke sLkh÷ ykux {krníkøkkh níkku,
íkuÚke {uMkuLkk Ãkkuíku þhýu ykðu yøkh íkuLku çkeS ðÄkhkLke {ËË
íkhík Lk {¤e þfu, íku {kxu íku Mk{wÿ{køkuo rðËkÞ ÚkkÞ íkku WÃkhLke
þhíkku Mðefkhðk íkuýu nk Ãkkze. {uMkuLkkyu {kºk yuf s W¥kh
ykÃÞku yLku íku yu níkku fu, ‘{khe þhíkku Mðefkhku, ykøk¤ nwt
ík{khk ÷~fh ðå[u hMíkku fhe [kÕÞku sEþ.’ ykuxu yk¾hu íkuLke
þhíkku Mðefkhe. {uMkuLkkyu fÌkwt fu, ‘nwt ík{Lku ¾çkh ykÃkwt Awt fu,
15 rËðMkLke ytËh nwt Vhe SLkkuyk{kt ykðeþ.’ yLku íku «{kýu
íku økÞku. çkk÷ðÞ{kt yLkkÚk ÂMÚkrík{kt QAhu÷k yLku SðLk{kt
ÃkkuíkkLkku {køko ÃkkuíkkLkk nkÚku s fhe ÷uðk ËwrLkÞk{kt MkòoÞu÷k
yk {kýMk {kxu LkuÃkkur÷ÞLk fnuíkku fu, {uMkuLkk nkhíkku íÞkhu Ãký
Ãkkuíku rðsuíkk nkuÞ íku{ Vhe ÷zðk nt{uþkt íkiÞkhe çkíkkðíkku.
215
SðLk SððkLke f¤k
424
SðLk SððkLke f¤k
425
[k÷íke yLku ÃkAe yufË{ Lke[e Ãkzíke íkuýu òuE. íkuLke {kíkk
íkuLkku LkkLkku ¼kE yLku çknuLk s {kºk ½uh níkkt, Ãký fuxuyu yuf
sqLkwt VkLkMk Mk¤økkÔÞwt. ðkuxh«wV ÍǼku ykuZe ÷eÄku yLku
nLke¢ef íkhV Wíkkð¤u [k÷e. «ðknLkwt çk¤ yux÷wt çkÄwt níkwt fu
[zu÷kt ÃkkýeLke Mkk{u íku xfe þfu Lkrn. ykðe ÂMÚkrík{kt íku Ëw:¾
ykÃku íku ð kt fkt x kðk¤k yLku çkeòt Íkzðkt WÃkh ÚkELku ,
Zku¤kððk¤k fktXk WÃkhÚke Ãkkxk WÃkh ykðe. ¼ktøke økÞu÷k
Ãkw÷Lkk Auzk MkwÄe ykðe. ÃkkuíkkLkwt VkLkMk n÷kÔÞwt y™u ÃkkuíkkÚke
çkLku íku x ÷e {ku x e çkq { {khe. íkq x e Ãkzu ÷ e {k÷økkzeLkk
{kýMkku{ktÚke yuf÷k s çk[u÷k yuÂLsrLkÞhLkku Äehku yðks
Ÿzk ¾kzk{ktÚke ykÔÞku. íkuýu fÌkwt : ‘nk÷ íkku nwt ynª ÷kfzkLkk
ffzk WÃkh MkneMk÷k{ík Ãkzu÷ku Awt. yuf {kE÷ Ëqh {kuELÚkkuLkk
MxuþLku ík{u òyku yLku {khu {kxu {ËË {u¤ðku íkÚkk Úkkuzk s
ð¾ík{kt ykðe ÃknkU[Lkkh yuõMk«uMk xÙuLkLku [uíkðýe ykÃkku.’
{sçkqík ÃkðLkLkk ÍÃkkxkLke Mkk{u zuM{kuELke WÃkhLkk Ãkkt[Mkku
ðkh ÷ktçkk Ÿ[k çkktÄfk{ WÃkh íku «ÞíLk MkkÚku [k÷ðk ÷køke,
Ãký yuðk{kt íkuLke çk¥ke çkwÍkE økE. íkuLke ÃkkMku ËeðkMk¤e
Lknkuíke, íkuÚke [¬h ykðu-Vuh ykðu íkuðe yk Ÿ[e søkk WÃkh
½ýk s Ëw:¾ MkkÚku Äehu Äehu íku [k÷e. Lke[ký{kt ÄMkíkk ÃkkýeLkk
«ðknLke Mkk{u òuíkkt íkuLku ytÄkhkt ykðe síkkt, yLku Ãke¤kt ¼qhk
ÚkE Äw{kzk{kt ÃkuXkt. Ãknuhuøkeh fkur÷LMkLku çke{Lkk yuf ffzkLkku
Vxfku ÷køkðkÚke íku yÄkuo yktĤku ÚkE økÞku níkku, øk¼hkE
økÞku níkku. ykøk yuf E{khíkÚke çkeS E{khíkLku sE ðÄkhu
LkwfþkLk fhu íku yxfkððkLku ÷kuZkLkkt çkkhýkt yLku ò¤eyku çktÄ
fhðkLku yuf E{khíkÚke çkeS E{khíku sðk {w~fu÷eÚke íku {køko
fhíkku níkku. íku Akufheyu þktrík MkkÚku íkuLkk Eòðk¤k {kÚkk Ãkh
Ãkkxku çkktæÞku yLku ðÄkhu {ËË ykðe ÃknkU[e íÞkt MkwÄe çkeò
½ðkÞu÷kykuLke çkLkíke íksðes hk¾e. çkuMke {ufzwøkk÷Lkk yk
fk{ {kxu, «ò íkhVÚke yk¼kh {kLkðkLku ÷økíkku ËrhÞkE
MkiLÞLkk Mku¢uxheLkku yuf Mkk{kLÞ nwf{ Ëhuf ðnkýLkk íkqíkf
WÃkhÚke ðkt[ðk{kt ykÔÞku.
1881Lkk sw ÷ kELke 6êe íkkhe¾u Mkq Þ ko M ík Mk{Þu
ykÞkuðk{kt yufkyuf òuMkçktÄ ¼khu íkkuVkLk ÚkÞwt. yuf f÷kf{kt
Ëhuf LkËeLkk¤kt íkuLkku fktXku Akuze Q¼hkE økÞkt. zuM{kuELke
LkËe{kt Ãkkýe 6 Vqx Ÿ[wt [Zâwt níkwt. Ëhuf «ðkn{kt E{khík,
Ãkh[qhý Mkk{kLk, ÷kfzktLkk ZufkyLku çkeòu f[hku r{rMkrMkrÃk
íkhV ½Mkzkíkku síkku níkku. yZkh ð»koLke ô{hLke yuf Akufhe
fux þu÷e çknkhLkwt yk çkÄwt Ãkw»f¤ íkkuVkLk çkkheyuÚke òuE hne
níke. íkuðk{kt íkuLke Lksh nLke¢ef hu÷hkuz Ãkw÷ íkhV økE. Ÿzk
ytÄkhk{kt yuf ûký MkwÄe yuÂLsLkLke «fkþ{kLk çk¥keLku ykøk¤
216
SðLk SððkLke f¤k
426
SðLk SððkLke f¤k
427
½uh økE, Ãký ËkY ÷ELku ÃkkAe Ëkuzíke ykðíke íkuLku òuðk{kt
ykðe fu íkhík sÚÚkkçktÄ økku¤eyku íkuLkk WÃkh Akuzðk{kt ykðe
Aíkkt íkuLke íkuLku fktE yMkh ÚkE Lkrn. yk ËkYÚke rfÕ÷kLkku çk[kð
ÚkÞku.
Ãknu÷kt Lkrn sýkðu÷e íkuðe {w~fu÷eyku yLku òu¾{kuLke
ðå[u, íkuLke ykswçkksw støk÷e ÷kufkuLkkt xku¤uxku¤kt yLku rþÞk¤ku
Mk{eÃk Aíkkt, r{rMkrMkÃkeLkk «ËuþLke ¾ku¤ fhLkkh ÷k Mkk÷u,
íkuLku ÚkÞu÷k ¼khu LkwfMkkLk, rLkhkþ Úkíkk r{ºkku, yk™tË Ãkk{íkk
Ëw~{Lkku, ûkeý ÚkÞu÷e økw{kðu÷e þÂõíkyku, ËuðkLkku Ëkçke Lkk¾íkku
çkkuòu yLku ytÄfkhLkk ykðhýðk¤k ¼krð rð»ku rð[kh fhe
çkuMke hÌkku Lknkuíkku. íkuLkk {LkLkwt çktÄkhý ftEf swËwt s níkwt.
{w~fu÷eLke Mkk{u Úkðk, ÃkkuíkkLke yðLkrík{ktÚke sçkhsMík rðsÞ
«kó fhðk rMkðkÞ çkeòu fkuE Ãký rð[kh íkuLku Lknkuíkku.
MðezLkLkku yuf Akufhku çkkhe{ktÚke Ãkze økÞku yLku íku™u
½ýe Eò ÚkE, Ãký Ëw:¾Úke ykðíkwt hzðwt ËçkkððkLku íkuýu nkuX
Ëkçke hkÏÞk. hkò økMxuðMk yuzkuÕVMk suýu íkuLku Ãkzíkkt òuÞku
íkuýu ykøkkne fhe fu yk Akufhku ykÃkr¥k{kt, sYrhÞkíkLkk
Mk{Þ{kt {hË Lkeðzþu. íku s «{kýu ÚkÞwt, fkhý fu ykøk¤
síkkt íku Mkw«rMkØ çkkuÞh ÚkÞku.
ðfe÷kíkLkk ÄtÄk{kt ½ýk Ãkzu÷k Au yu{ Äkhe íkuLku ÷økíkku
«fkþÚke íku ftÃkðk ÷køke. íku MxuþLku sE ÃknkU[e. ÃkkuíkkLke
nfefík íkuýu fne yLku yuõMk«uMk ykðe ÃknkU[e íku Ãknu÷kt íku
çku¼kLk ÚkE økE. íkuLke çknkËwhe {kxu ÄkhkMk¼kyu íkuLku MkkuLkkLkku
[ktË ykÃkðkLkwt XhkÔÞwt.
Vkuxo nuLkúe{kt ½uhkÞu÷k ÷~fhLkku ËkYøkku¤ku 1777Lkk
WLkk¤kLkk y{wf rËðMku ¾wxe økÞku níkku yLku ÃkkuíkkLkk {kiLkÚke
ðÄkhu ®n{íkðkLk ÚkÞu÷k EÂLzÞLkku rfÕ÷k WÃkh ðÄkhu Lku ðÄkhu
Ëçkký [÷kðe hÌkk níkk. yuçkuLkÍuh ÍuLkLku yufË{ ÞkË ykÔÞwt
fu, çkMkku Vqx ËqhLkk ÃkkuíkkLkk ½h{kt yuf ÃkeÃk níkwt yLkuíku rð»ku
íkuýu MkuLkkÃkrík þuÃkzoLku ¾çkh ykÃke. støk÷e ÷kufkuLkk Mk¾ík
{khkLke ðå[u ÚkE, yk ÷øk¼øk Lk çkLku fk{ fhðkLku yuf
ðku÷trxÞhLku çkku÷kððk{kt ykÔÞku, Ëhuf {kýMk íku fk{ fhðk
ykøk¤ ykÔÞku yLku yk {kLk {u¤ððk MÃkÄko [k÷e, Ãký
Er÷ÍkçkuÚk ÍuLku sðkLku çknw ykøkún çkíkkÔÞku yLku yuý fÌkwt fu,
yuf {hË fhíkkt íkuLke ®sËøke rfÕ÷kLkk çk[kð {kxu ykuAe
®f{íkLke níke. rV÷kzuÂÕVÞk{kt Úkkuzk s ð¾íkÚke íku økúußÞwyux
ÚkE níke yLku çkeS ÞwðkLk †eykuLke MkkÚku, íku økku¤eyku Ãkkzíke
níke, fkhíkqMk çkLkkðíke níke yLku hkEV÷ ¼híke níke.
ykLkkfkLke MkkÚku fçkq÷ fhðk{kt ykÔÞwt yLku EÂLzÞLk {qtøkk {qtøkk
ykùÞo MkkÚku òuíkk hÌkk, ßÞkhu íku ÍzÃk MkkÚku ÃkkuíkkLkk ¼kELku
217
SðLk SððkLke f¤k
428
SðLk SððkLke f¤k
429
MkkuLkkLke íkku Mkktfze øk÷e, nuíkw økýíkwt nuík,
ËkurZÞk fksu Ëkuzíkk Sðku, Sðíkwt òuLku «uík.
ËhufLku hkíkkuhkík ©e{tík Úkðwt Au. fhkuzÃkríkLku Úkðwt Au. ð»kkuo
Ãknu÷kt yuf ytøkúuS [÷r[ºk òuÞwt níkwt. ÃkzËku ¾q÷u [u íÞkhu yuf
{kýMkLkk yuzeËkh çkqx Ëu¾kÞ Au. yuLke økrík Ëu¾kÞ Au.
Ãkøk÷k{kt {¬{íkk Au.
ÃkAe Ëu¾kÞ Au yuf {kuxe E{khík. yu {kýMkLke Lksh
E{khíkLke xku[ Ãkh Au. yuLku yu{ Au fu ykðk {kuxk þnuh{kt nwt
ykÔÞku Awt. {khe ÃknkU[Úke nwt Y{ yux Ä xkuÃkLku {khu ðþ fheþ.
ÃkAe íkku yu r[¬kh fk{ fhu Au.
su {kýMk yMktÏÞ {LkkuhÚk MkkÚku þnuh{kt «ðuþ fhu Au
yu {kýMk ytíku ÍqtÃkzÃkèe rðMíkkh{kt AuÕ÷ku ïkMk ÷u Au.
ÍqtÃkzÃkèeLkwt fkuEf çkk¤f h{fzkLke fkhÚke h{e hÌkwt Au.
yu ÃkkuíkkLke h{fzk-fkh Ãku÷k {kýMk íkhV h{ík{kt s
Äfu÷u Au. r[ºkLkku LkkÞf yu fkhLku ÷uðk {kxu nkÚk ÷tçkkðu Au,
Ãký yuLkk nkÚk y™u h{fzkLke økkze ðå[u Úkkuzwtf ytíkh hne
òÞ Au. suLku fþwtf Úkðwt níkwt, r[¬kh f{kðwt níkwt. yuLkkt çkÄkt s
MkÃkLkkt hku¤kE økÞkt nkuÞ Au.
f{kðwt yLku r[¬kh f{kðwt yu çku ðå[u Vuh nkuÞ Au.
ÄLk yu MkkÄLk Au. yu Mkøkðz ykÃke þfu, Ãký Mkw¾ Lknª.
yÇÞkMk fhðk{kt ykt[fku ¾kíkk yuf ÞwðkLkLku ðuçMxhu fÌkwt :
‘Wå[ MÚkkLk {u¤ððk òuEyu íkux÷e søkk Au.’ «ð]r¥kLke Ëhuf
þk¾kLku yk ð[Lk Mkh¾e heíku ÷køkw Ãkzu Au. yksLkku ÞwðkLk
suýu Víkun {u¤ððe nkuÞ íkuýu ÃkkuíkkLke søkkyu {sçkqíkeÚke Q¼k
hnuðwt òuEyu yLku ykøk¤ ðÄðk Ãkrh©{ WXkððku òuEyu.
rðsÞLkk ËhðkòLke ytËh ÚkE suyku Lkef¤ðk «ÞíLk fhíkk
nþu íku{Lku íku Ëhðkòu ‘ykøk¤ ðÄku’ yu þçËku MkkÚku sýkE
ykðþu.
ðku®þøxLk Eh®ðøk fnu Au fu, øk¼hkðe Lkk¾u íkuðe
yðLkík ËþkLkkt yMkÌk Mktfx †eyku fux÷k ÄiÞoÚke MknLk fhu Au
íkuLkk ½ýk «Mktøkku {khk òuðk{kt ykÔÞk Au. su MktfxkuÚke ÃkwÁ»k
rLkhkþ ÚkE òÞ Au. çkunk÷ çkLke òÞ Au. íkuÚke †eLke Mkðo
yktíkhþÂõíkyku çknkh ykðe íkuLkwt ðíkoLk yux÷wt rLkŠ¼f íkÚkk
WLLkík sýkE ykðu Au fu fkuE fkuE ð¾ík íkuLku rËÔÞ ðíkoLk Ãký
fne þfkÞ.
yiríknkrMkf yufðuxe÷u çkkuLkkÃkkxoLku Lk{ðk Lkk Ãkkze níke.
¾hkçk{kt rLkÄoLk yðMÚkk íkuýu ÃkMktË fhe níke yLku {kºk rËðMkLkk
ºký MkqÃk WÃkh íku [÷kðíkku. íkuýu fÌkwt fu, {khuLøkku yLku
ykuMxhr÷xTÍLkk rðsuíkk {kxu nsw {khe ÃkkMku çku MkqÃk hÌkk Au.
{hðk {kxu {khu þnuLkþknLke sYh Lkrn Ãkzu.
218
SðLk SððkLke f¤k
430
SðLk SððkLke f¤k
431
Mkw¾ nkuÞ Lknª yLku nkuÞ íkku fkÞ{ {kxu xfu Lknª. fkuEyu ÃkkuíkkLke
Mkh¾k{ýe çkeò òuzu Lk fhðe òuEyu. ykÃkýwt s ykÃkýLku
{¤u yLku ykÃkýwt s ykÃkýLku V¤u. øk{u yux÷e Mkwtðk¤e þGÞk
nkuÞ Ãký yu suLke nkuÞ yuLku {kxu Mkwtðk¤e Au, ykÃkýu {kxu íkku
fktxk¤e Au.
su{ fkuELkwt ÄLk Lk ¾Ãku íku{ fkuELke [es Ãký Lk ¾Ãku.
ykÃkýu ðMíkwykuLkk {kun{kt Ãkzeyu Aeyu. fkuEfu fÌkwt níkwt
fu, ytøkúuS{kt ‘Lk®Úkøk’ þçË çknw {n¥ðLkku Au. yuLkku yÚko {kýMk
ÚkELku sýMk{kt hMk ÷Eyu íÞkhu {kýMkLkwt yux÷u fu ykÃkýwt ÃkkuíkkLkwt
{n¥ð ½xe òÞ Au yLku ðMíkwLkwt {n¥ð ðÄe òÞ Au.
{kuxk ¼køkLkk {kýMkku çkòh{kt sELku fu𤠾heËeyku
s fhíkk nkuÞ Au, fkhý fu, yux÷ku çkÄku ¾k÷eÃkku Au fu yuLku
ðMíkwykuÚke ¼hkÞ yux÷ku ¼hðku.
¾heËe ÃkkA¤ Ãký E»kko, MÃkÄko, Mkh¾k{ýe nkuÞ Au.
çkksw ð k¤kLkk ½h su ð k ÃkzËk, yu L ku íÞkt Au yu ð w t
yuhfÂLzþLkh. ykÃkýu íÞkt íkku ¾k÷e xeðe Au. çkkswðk¤kLku
íÞkt íkku rðrzÞku Au.
ykÃkýe ¾heËe yu çkkÌk Ãkrhýk{ Au. Ãký yuLke ÃkkA¤
hne nkuÞ Au ytËhLke ¾U[íkký. yLku ßÞkhu ÞuLk fuLk «fkhuý
ykÃkýu ðMíkwyku {u¤ðeyu Aeyu íÞkhu yuLke ®f{ík [qfððe s
ÃkiMkkÚke Mkw¾ ÷uðkLke «ð]r¥k {]øks¤{kt {kA÷kt Ãkfzðk
suðe Au.
ÃkiMkkLkwt {n¥ð LkÚke yu{ Lkrn, Ãký hkuøkLke fûkkyu yuLkwt
{{íð Lk nkuðwt òuEyu. nðu íkku YrÃkÞku Ãký ÃkiMkkLke su{ Mktfku[kE
økÞku Au.
ËhufLku yçkòuÃkrík Úkðwt Au yu fuðe ysçk suðe ðkík Au!
ËhufLku yu{ Au fu Ëkuhe-÷kuxku zqçke òÞ Au. «òLku ÃkiMku
Lkuíkkyku íkkøkzrÄÒkk fhu Au. yLku ¼÷¼÷k Lkuíkkyku Ãký {kuxk
{kuxk WãkuøkÃkríkykuLkk nkÚk{kt? yu Mkur{LkkhLkku rð»kÞ Ãký
LkÚke hÌkku. yu íkku Ëeðk suðwt [kuϾwt Au. yk{ Ãký rçkúrxþhkuyu
ÃkøkÃkuMkkhku fÞkuo yu Ãknu÷kt EMx EÂLzÞk ftÃkLke s hks [÷kðíke
níke.
ykÃkýkt Äkuhýku çkË÷kE økÞkt Au. ©e{tík {kýMk s MkV¤
økýkÞ. {nk¼khík{kt Ãký fÌkwt Au fu, ¼÷¼÷ku ÃkwÁ»k yÚkoLkku
ËkMk Au. ÃkiMkkLku fkhýu {kýMk rf{íke nkuÞ Au Ãký {qÕÞðkLk
LkÚke nkuíkku. yuf «Mktøk ÞkË ykðu Au.
Ãkt[kðLk ðhMkLkku yuf {kýMk níkku yLku çkeòu ÃkktºkeMk
ðhMkLkku.
ðkík íkku Mkkð LkkLke Au. Ãký yu ½ýwtçkÄwt Mkq[ðe òÞ Au.
fkuELkwt Mkw¾ õÞkhuÞ WAeLkwt {¤íkwt LkÚke. WAeLkwt {¤u yu
219
SðLk SððkLke f¤k
432
SðLk SððkLke f¤k
433
zkuõxhu y¼ÞLku íkÃkkMÞku. fkŠzÞkuøkúk{ fkZâk ÃkAe yuLku
þktríkÚke fÌkwt : ‘ÓËÞLkk ðkÕð{kt ¾hkçke Au yu nfefík Au. Ãký
yuLku fkhýu LkkMkeÃkkMk Úkðk suðwt LkÚke. Mkkíkuf ð»ko ÃkAe yk
ðkÕðLku Ëqh fhðku Ãkzþu. íkwt íkkòu Ãkhýu÷ku Au. çkk¤f Ít¾Lkk
nkuÞ íkku {kuzwt Lk fhíkku. {kýMkLkku fkuE ¼Þ LkÚke. Mkkík ð»ko
ÃkAe ykuÃkhuþLk fhðwt Ãkzþu. ðkÕð çkË÷ðku Ãkzþu.’
ÃkAe yuf {n¥ðLkwt ðkõÞ yu fÌkwt fu yuðwt ykÃkýu þwt fk{
LkÚke {kLkíkk fu Mkkík ð»koLkk {urzf÷ MkkÞLMk{kt yuðe fkuE rhMk[o
ÚkkÞ, yuðe fkuE Ëðk Ãký ykðu fu suLku ÷eÄu fËk[ ykuÃkhuþLk Lk
Ãký fhðwt Ãkzu y™u ðkÕð MkwÄhe Ãký þfu.
Mkkík ð»ko ÃkAe ykuÃkLk nkxo Mksohe fhe ðkÕð çkËÕÞku.
y¼ÞLku y¼ÞËkLk {¤e økÞwt.
{n¥ðLke ðkík Au fu hkuøk íkku nkuÞ s Au. Ãký ËhËeLku
{kxu {kºk Ëðk fk{ LkÚke ykðíke. zkuõxhLkk þçËkuÞ yrík
yøkíÞLkk Au.
Mkkík ð»ko{kt {urzf÷ rhMk[o{kt ftEf çkLku yuLke ðkík fhe
yu {n¥ðLkwt níkwt. y÷çk¥k, yuðe fkuE Ëðk Lknkuíke þkuÄkE,
Ãký ykþkLkk yuf íktíkwLku fkhýu ËhËeLku SððkLkwt çk¤ {éÞwt.
zkuõxh y™u ËhËeLkku MktçktÄ yu yíÞtík {n¥ðLkku MktçktÄ
Au. {kuxk ¼køkLkk {kýMkku {hýÚke Lknª {hýLkk ¼ÞÚke ytËh
Ãkzu Au.
ykÃkýu hkýeLke su{ fkÞ{Lkku fu ËkMkeLke su{ ûkýLkku
Ãký ði¼ð {kýeyu Aeyu íÞkhu yk ¼ðu fu yLÞ fkuE ¼ðu
ykÃkýk Ãkh fkuE Lku fkuE «fkhLke yËeX [kçkwf ðªÍkðkLke s
Au yux÷wt Ãký òu ykÃkýu Mk{ÞMkh {Lkku{Lk Mk{S ÷Eyu íkkuÃký
fËk[ Qøkhe sEyu.
ÞkË Au yu «{kýu ÷¾wt Awt. {khku yuf ËkuMík. Lkk{ y¼Þ
þkn. [kxozo yufkWLxLx ÷øLk ÚkÞk ÃkAe A yuf {rnLkk çkkË
¾çkh Ãkze fu yuLkk ÓËÞLkk ðkÕð{kt ftEf ¾hkçke Au. xqtf{kt
ÓËÞLke ¾hkçkeLkku {k{÷ku Au.
yu økk¤k{kt nwt ÷tzLk níkku. y¼ÞLkku VkuLk ykÔÞku.
{U fÌkwt fu, ‘nwt Úkkuzk ð¾ík{kt s ykðwt Awt. ÓËÞhkuøkLkk
rLk»ýktík zkuõxh yrïLk {nuíkk {khk r{ºk Au. zkuõxhLke Mkq[Lkk
«{kýu xÙex{uLx þY fhe Ëu.’ ykÔÞk ÃkAe íkhík s Ãknu÷wt fk{
zkuõxh yrïLk {nuíkkLku {¤ðkLkwt fÞwO.
yu{Lke yuÃkkuELx{uLx ÷eÄe. {¤ðk økÞk. Ãknu÷kt nwt
økÞku.
{U zkuõxhLku fÌkwt : ‘swðkLk {kýMk Au. íkkòu Ãkhýu÷ku Au.
su nkuÞ íku Mkk[uMkk[wt fnuòu. ytÄkhk{kt Lk hk¾íkk Ãký yuðe
heíku fnuòu fu õÞktf ¼køke Lk Ãkzu.’
220
SðLk SððkLke f¤k
434
SðLk SððkLke f¤k
435
yuðku ÚkÞku fu yksLke íkkhe¾{kt ík{kÁt þheh yk ÃkÕMk-huxÚke
Äehu Äehu xuðkíkwt òÞ Au. òu sL{òík yk ÃkrhÂMÚkrík Lkrn nkuÞ
íkku {q¤ ÃkÕMk-hux ykÔÞk rðLkk hnuþu Lknª.’
ÃkAe yu { ýu fu x ÷kt f WËknhýku ykÃÞkt . fÌkw t fu ,
‘yu Ú ÷u x T M kLkku - h{íkðehLkku ÃkÕMk-hu x yku A ku nku Þ Au .
LkuÃkkur÷ÞLkLkku ÃkÕMk-hux ykuAku níkku.’
nMkíkkt nMkíkkt íku{ýu W{uÞwO fu, ‘nkÚkeLkku ÃkÕMk-hux Ãký
ykx÷ku nkuÞ.’
{U fÌkwt fuMk, ‘Mkk{kLÞ {kýMkLku Mk{s Ãkzu yu heíku {Lku
ðkík fhku. {khe heíku {khk hkuøkLku nwt Mk{sðk {køkwt Awt.’
yu{ýu yuf MkhMk Ëk¾÷ku ykÃÞku. {Lku fnu fu, ‘yuf
{fkLk{kt ºký r÷^x nkuÞ yLku yuf r÷^x Lk [k÷íke nkuÞ íkkuÃký
çku r÷^xLku ykÄkhu {fkLkLkku ÔÞðnkh íkku [k÷u s Au. ík{khku
yuf çkex (Äçkfkh) r{Mk ÚkkÞ Au.’
{U nMkeLku fÌkwt fu, ‘yu íkku {U frðíkkLku ykÃke ËeÄku Au.
nðu {khku ÃkÕMk-hux Lkku{o÷ ÚkE økÞku Au. 45 hÌkku LkÚke.
«{ký{kt Mkkhe heíku Sðwt Awt. EïhLke f]ÃkkÚke ÓËÞLkku fkuE
«kuç÷u{ Q¼ku ÚkÞku LkÚke.’
{khu yk çku «Mktøk îkhk su {n¥ðLke ðkík Auzðe Au íku
yk Au fu ËhËe yu {kýMk Au. yu {kýMk ÃkkMku yuLke çkÄe s
Lku ytËh {híkk nkuÞ Au. zkuõxh fE heíku ðkík fhu Au yu yíÞtík
{n¥ðLkwt Au. nwt yu{ LkÚke fnuðk {køkíkku fu zkuõxh fE heíku ðkík
fhu Au yu yíÞtík {n¥ðLkwt Au. nwt yu{ LkÚke fnuðk {køkíkku fu
zkuõxhu Xøkkhe ykþkLkkt Ãkzefkt çkktÄe ykÃkðkt òuEyu.
zkuõxhu MkíÞ «økx fhðkLkwt Au. Ãký ykïkMkLk«uhf
ðkýe{kt. {khku ÃkkuíkkLkku Ãký yuf yLkw¼ð Au. 1970Lke
Mkk÷{kt {khk yuf-ÃkAe-yuf fkŠzÞkuøkúk{ Lkef¤íkk níkk. yu
økk¤k{kt nwt Mkku{iÞk fku÷us{kt níkku.
÷uõ[h ÷ô yLku ðeMk r{rLkx ÚkkÞ ÃkAe Akíke{kt Úkkuzkuf
Ëw:¾kðku QÃkzu. òýðk {éÞwt fu Mkk{kLÞ heíku {kýMkLkku ÃkÕMkhux
60 Úke 70 Lkku nkuÞ Au. {khe ÃkÕMk 45 ÚkE økE níke.
yuf ÃkAe yuf yu{ zkuõxMkoLkk fLMk®Õxøk YBMk Ãkh, xuçk÷
xurLkMkLkku çkku÷ nkuô fu çkuzr{LxLkLkku þx÷-fkuf nkuô yu{, VUfkíkku
hÌkku.
ÃkAe zkuõxh su. fu {nuíkk ÃkkMku økÞku. yksu íkku yu nÞkík
LkÚke, Ãký yu{Lke M{]rík yuðe Lku yuðe ÷e÷eA{ Au. {Lku fnu :
Mknus Ãký ®[íkk suðwt LkÚke. zkuõxhku ÃkuMk{ufh {qfðkLke ðkík fhu
íkku yu{kt Ãkzíkk s Lknª. {Lku fnu Au fkt íkku sL{Úke ík{khku
ÃkÕMk-hux ykuAku nþu yÚkðk n{ýkt n{ýkt ykðwt ÚkÞwt nþu. yk
ÃkÕMk - hux ík{u nheVhe þfku Aku yu s {n¥ðLkwt Au. yuLkku yÚko
221
SðLk SððkLke f¤k
436
SðLk SððkLke f¤k
437
nË çknkhLke «þtMkk fhe Au. yíÞkhu íkku ík{khu hkS ÚkðkLkku
yðMkh Au.’
«ÄkLku fÌkwwt : ‘{Lku su nkhíkkuhk ÚkÞk yu {kºk yutþe
nkhíkku h k ÚkÞk. ykÃkýu íkku Ãki M kk ¾åÞko níkk Ãkt å Þkþe
nkhíkkuhkLkk.’
Mku¢uxhe [qÃk hÌkk. «þtMkk ykuAe Ãkzu yuLkku fkuE WÃkkÞ
s LkÚke. ykLkk yLkwMktÄkLk{kt yuf çkeòu «Mktøk Ãký ÞkË ykðu
Au. yuf Vfeh níkku. Vfeh yux÷u Vfeh. {Lk rðLkk, rðLkk þheh,
rVfh rðLkk Vhu Vfeh.
yk Vfeh yuf økk{{kt sE [zâku. økk{Lkk ÷kufkuyu
sqíkktLkku nkh ÃknuhkÔÞku. Vfeh íkku nkh Ãknuhe Lkk[ðk ÷køÞku,
økkðk ÷køÞku. yuLku ðktÄð[fku Lknkuíkku. fktE ¾hkçk Lk ÷køÞwt.
õÞktÞ ykuAwt Lk ykÔÞwt. økkíkku òÞ, Lkk[íkku òÞ. fnu fu, ‘yk
íkku çknw MkkÁt. {Lku ¾çkh Lknª fu nwt [{khkuLkk økk{{kt ykÔÞku
Awt. {khk òuzk yk{ Ãký Vkxu÷k Au. fkuE Ãký ½zeyu Ëøkku
ykÃku yuðk Au. {khk rþ»Þku Ãký yLkuf Au. yk sqíkktLkku nkh
yu{Lku {kxuÞ ¾Ãk ÷køkþu. Vq÷Lkk nkh fhíkkt sqíkktLkku nkh ðÄw
Mkkhku. Vq÷ íkku fh{kÞ Ãký ¾hkt, sqíkkt fËe fh{kíkkt LkÚke.’
SðLk{kt «íÞuf Ãk¤u fþwtf çkLku Au yÚkðk LkÚke çkLkíkwt.
fux÷wtf ykÃkýk yn{TLku yLkwfw¤ ykðu yuðwt çkLku, fux÷wtf yn{TLku
{Lkw»ÞMkns Lkçk¤kEyku nkuÞ. yuLkk Ãkøk ík¤u hu÷ku ykÔÞku
nkuÞ yux÷u ®[íkkÚke «uhkELku yu ÃkqAðk suðk fu Lk ÃkqAðk suðk
«&™ku Ãký ÃkqAe Lkk¾u.
Ãký zkuõxh ÃkkMku Úkkuzkuf Mk{Þ nkuÞ, ËhËe MkkÚkuLke
rLkMçkík nkuÞ yLku ËhËeLku {kLkrMkf heíku Mk{òððkLke fwLkun
nkuÞ íkku ËhËe yzÄku støk Síke òÞ.
zkuõxhLkwt fk{ sux÷wt ËhËeLku þkherhf heíku ËËo{wõík
fhðkLkwt Au yux÷wt s {kLkrMkf heíku ¼Þ{wõík fhðkLkwt sYh Ãký
Au s.
hsLkeþSyu yu{Lkk «ð[Lk{kt yuf «Mktøk fÌkku níkku.
yksu Ãký yu yux÷ku s ÓËÞMÃkþeo Au.
íkhíkLkk rLk{kÞu÷k fkuE «ÄkLk níkk. yu{Lkku MkL{kLkMk{kht¼ ðksíkuøkksíku QsðkÞ yuðe yu{Lku Ít¾Lkk.
Mk{kht¼ htøku[tøku Ãkíke økÞku. «ÄkLkLkk [nuhk Ãkh ykLktËLkwt
yufuÞ ÷ûký Lknª.
ykLktËLke ðkík íkku síke fheyu, Ãký yuLku çkË÷u Úkkuzef
rð»kkËLke-rLkhkþkLke AkÞk.
yu{Lkk Mku¢uxheyu Mknus Mktfku[ MkkÚku ÃkqAâwt : ‘ík{u WËkMk
fu{ Aku? ¼k»kýku Ãký ÄkÞko «{kýu ÚkÞkt Au. ðõíkkykuyu ík{khe
222
SðLk SððkLke f¤k
438
SðLk SððkLke f¤k
439
su {kýMk nktrMkÞk LkÚke Ëkuhíkku yu fËkrÃk nktMkeÃkkºk
LkÚke Úkíkku. {hý ykÃkýLku nkMÞkMÃkË çkLkkðu yu Ãknu÷kt SðLkLke
f¤k ykÃkýu òýðe òuEyu.
‘fk¤k{kt fk¤e ¼kUÞ{kt MkwtËh{kt MkwtËh Vq÷ WíÃkLLk ÚkkÞ
Au yLku Ÿ[k{kt Ÿ[k íkÚkk {sçkqík{kt {sçkqík ¾zfku{ktÚke Ãký
Íkz økøkLk íkhV ykøk¤ ðÄu Au.’
su. S. nku÷uLz
‘økheçke ½ýe ¼Þtfh Au y™u fux÷ef ð¾ík ykÃkýk{kt
su fktE ‘ykæÞkÂí{f’ nkuÞ Au. íkuLkku íku Lkkþ fhu Au, Ãkhtíkw W¥kh
íkhVLkk ÃkðLkÚke s {kýMkku{kt ®n{ík y™u {sçkqíke ykðu Au.
ËrûkýLkk ykLktËsLkf ÃkðLkÚke íkku {kýMk {kºk {eXkt MðÃLk{kt
s Ãkze òÞ Au.’
WEzk
‘økheçke fzðe y™u ríkhMfkhÃkkºk nkuÞ Au. Aíkkt íku
fÕÞkýfkhf nkuÞ Au, íkuLkk MkËTøkwý Mk{sðk{kt ykðíkk LkÚke,
Ãký suLkku rð[kh ykððku yþõÞ Au, yuðe yLkuf çkkçkíkku
økheçkeÚke s, íktøkeÚke s MktÃkqýo ÚkE þfu Au. {kýMkLkk ÓËÞ{kt
®n{ík íkuÚke s WíÃkLLk ÚkkÞ Au, íkuLkkÚke çkwrØ íkeûý çkLku Au.
ykøkún WíÃkLLk ÚkkÞ Au, yufË{ Ëe½oárü WíÃkLLk ÚkkÞ Au, ÄiÞo
ykðu Au yLku íkuLku òu MknLkþe÷íkkÚke rLk¼kðe ÷uðk{kt ykðu
«ríkfq¤ ykðu yuðwt çkLku.
½xLkk íkku çkLkíke ykðu, Ãký yu ½xLkkLku økt¼ehíkkÚke
÷uðe fu nMke fkZðe yuLkku çkÄku ykÄkh {kýMkLke árü Ãkh Au.
árüLkku ykÄkh {kýMkLkk SðLk «íÞuLkk yr¼øk{ Ãkh
Au . ‘árü íku ð e Mk] r ü’ yu fnu ð ík {Lkw » ÞLkk yLkw ¼ ðLkk
rLk[kuz{ktÚke «fxe Au. SðLk{kt yuf çkkswÚke MkkÃkLkk VwtVkzkyku
nkuÞ Au y™u çkeS çkkswÚke ËuzfktykuLkwt zÙktW zÙktW nkuÞ Au. ðå[u
ykÃkýu çkw÷çkw÷ suðwt økeík økkðwt fu [qÃk hnuðwt yuLkku rLkýoÞ ykÃkýu
Ãkkuíku fhðkLkku Au.
fuð¤ yÃkuûkkÚke Sððwt, yÃkuûkk{kt s Sððwt yu SðLkLku
{hý íkhV Äfu÷ðkLkku «ÞíLk Au. ykÃkýu s ykÃkýe ykhíke
Wíkhkðeyu, òíkLku íkÚkk søkíkLku Auíkheyu yLku «þtMkk ykuAe
Ãkzíkkt ðktfwt Ãkkzeyu, yk çkÄk ÞíLkku, «ÞíLkku òíkLku Ãkkuíkk Mk{ûk
y™u søkík Mk{ûk n÷fe ÃkkzðkLke ðkík Au.
VfehLku íkku òu z kLkku nkh {éÞku yu L kku Þ yk™t Ë .
Wfhzk{ktÚke híLkLke fýe ðeýíkku nkuÞ yu{ yu Ëw½oxLkkLkwt
Mkw½xLkk{kt YÃkktíkh fhe þfu Au.
òu fu VfehLku ½xLkk fu Ëw½oxLkk suðk ¼uË LkÚke nkuíkk.
fkøk¤ íkku Mkki ÃkkMku Ãknu÷e ðkh fkuhku s ykðu Au, Ãký
{kýMk yu{kt hkøkîu»kLkk nktrMkÞk Ëkuhíkku nkuÞ Au.
223
SðLk SððkLke f¤k
440
SðLk SððkLke f¤k
441
yýeËkh hk¾ðe Ãkzu Au, suÚke su{Lkk Lkk{Lku Auzu ‘MkuLk’ nkuÞ
íku{Lku Ëqh Lku Ëqh hk¾e þfkÞ.’
ÃkiMkikËkh ðuÃkkhe rÃkxMkuLkLke Akufheyu fÌkwt : ‘çkk¤fku{kt
ðnU[ðk {kxu Mkku zku÷hLke {eXkE ¾heËe þfu íkux÷e {khk
rÃkíkkLke þÂõík Au. ík{khk rÃkíkkLke íkux÷e þÂõík Au?’
yuf yrÄÃkríkLke Akufheyu fÌkwt fu, ‘nk, Ãký {khk rÃkíkk
íkkhk yLku ËhufLkk rÃkíkkLku AkÃku [zkðe þfu {khk rÃkíkk fnu Au fu
Ëhuf {kýMk íku{LkkÚke çkeyu Au, fkhý fu ÃkkuíkkLkk ÃkuÃkh ðzu íku
Äkhu íku fhe þfu Au.’
hMkku E Þk íkhVÚke Úkk¤eyku Vu h ðíkku yLku íku L ke
ÃkhðkLkøkeÚke ykuhzkLke Vkx{ktÚke AkufheykuLke WÃk÷e Ãkkxeo
òuíkku yuf Akufhku rð[kh fhðk ÷køÞku : ‘nwt yu{ktLkk çkÄk suðku
Úkkô íkku fuðwt MkkÁt?’
Ãký íku{ Úkðwt Mkt¼rðík ÷køkíkwt Lknkuíkwt. íkuLkkt {kíkkrÃkíkk
ÃkkMku yuf Ëkufzku Ãký níkku Lkrn yLku íku{Lkk Lkk{Lku Auzu ‘MkuLk’
÷¾kíkwt níkwt.
fux÷ktf ð»ko ÃkAe ßÞkhu yk Ãkkxeoðk¤kt Akufhkt ÃkwÁ»k
yLku †eLke yðMÚkk{kt ykÔÞkt íÞkhu MkwtËh {qÕÞðkLk ðMíkwÚke
¼hÃkqh yuf MkwtËh {fkLk íkuyku òuðk økÞkt, íÞkt íkuyku íku{Lkk
{kr÷fLku {éÞkt. Ãku÷ku ykuhzkLke Vkx{ktÚke òuLkkh Akufhku s
íkku SðLk MkwÄhe òÞ Au.’
zkÞzLk
‘økheçke yu Aêe ErLÿÞ Au.’
s{oLk fnuðík
‘ykÃkr¥k nt{uþkt þkÃk Mk{kLk nkuíke LkÚke. Ãknu÷e ykVík
yu ÃkkA¤Úke ½ýeðkh Mkw¾fh ÚkE Ãkzu Au, {w~fu÷eykuLke Ãkkh
sðkÚke çkkuÄ {¤u Au, yux÷wt s Lkrn, Ãký ykÃkýe ¼rð»ÞLke
÷zík{kt ®n{ík ykðu Au.’
þkÃko
‘WãkuøkkuLkk yøkúuMkhkuyu ÃkkuíkkLkk SðLkLke þYykík
Akufhkyku íkhefu fhe níke íku rð»ku fktE Ãký þf LkÚke.’
MkuÚk÷ku
‘Lk{úíkk yu LkðeLk {n¥ðkfktûkeLke rLkMkhýe Au, yu yuf
MkkÄkhý heíku Mkkrçkík ÚkÞu÷e çkkçkík Au.’
þuõMkrÃkÞh
zuL{kfo{kt çkk¤fkuLke yuf Ãkkxeo{kt yuf ¾qçkMkqhík LkkLke
Akufheyu fÌkwt fu, ‘nwt íkku Ëhçkkh{kt òô Awt, ykðwt Awt, {khk
rÃkíkk Ëhçkkhe ½kuzkðk¤k Au. yk søkk ½ýe Ÿ[e fnuðkÞ Au.’
íkuýu ð¤e W{uÞwO fu, ‘su{Lkk Lkk{Lku Auzu ‘MkuLk’ ykðu Au íku{Lkku
þku rnMkkçk? y{khu y{khk nkÚk f{kLkËkh y™u fkuýeyku
224
SðLk SððkLke f¤k
442
SðLk SððkLke f¤k
443
fhðkLkku y™u ‘fktEf {nuLkíkLkwt fk{ ykÃkku-Wã{ ykÃkku.’ yu{
fnuðkLkku {Lku yLkw¼ð Au. yufðeMk ð»koLkku nwt ÚkÞku íku ÃkAeLkk
Ãknu÷k {kMk{kt nwwt støk÷{kt síkku, çk¤ËLke òuze nktfíkku y™u
÷kfzkLkk ðuZk [ehíkku. rËðMk Qøkíkkt Ãknu÷kt nwt QXíkku y™u
Mkktsu ytÄkÁt ÚkÞk ÃkAe Ãký Mk¾ík {nuLkík fhíkku yLku yk¾k
{rnLkkLkk ykðk fk{ {kxu {Lku A zku÷h sux÷e hf{ {¤íke!
hkrºkyu [tÿ Ëu¾kÞ Au, íkux÷ku {kuxku økkzeLkk Ãkizk suðku, yk
Ëhuf zku÷h {Lku sýkíkku.
MðMkwÄkhýk {kxuLke ykøk¤ ðÄðkLke yuf Ãký íkf Lkrn
¾kuðkLku r{. rðÕMkLku rLkùÞ fÞkuo níkku. yðfkþLkk ð¾íkLke
®f{ík íkuLkk sux÷e fkuEf s òýíkwt nþu. yk Mk{Þ MkkuLkk{nkuh
suðku nkuÞ yu{ økýe íkuLku íku Ãkfze ÷uíkku. y™u íku{ktÚke su fktE
{¤e þfu íku {u¤ÔÞk ðøkh íku ÃkMkkh Úkðk Ëuíkku Lkrn. yufðeMk
ð»ko Ãknu÷kt íkuýu yuf nòh Mkkhe [kuÃkzeyku ðkt[e níke. ¾uíkeLkku
ÄtÄku Akuze, Mkku {kE÷ fhíkkt Ãký ðÄkhu Ëqh {ku[eLkku ÄtÄku þe¾ðk
íku {uMkk[wMkuxTMk{kt Lkkrxf økÞku. çktËhrn÷Lkku feŠíkMÚkt¼ yLku
çkeòt nËrLkþkLk íku òuE þfu íku {kxu çkuMxLk ÚkELku íku økÞku.
yk¾e {wMkkVheLkwt íkuLku yuf zku÷h y™u A MkuLx ¾[o ÚkÞwt. yuf
ð»ko{kt íku LkkrxfLke rzçkxªøk õ÷çkLkku ykøkuðkLk ÚkÞku. ykX
ð»ko Ãkqhkt Lk ÚkÞkt íkux÷k{kt íkku íkuLku {uMkk[wMkuxTMkLke ÄkhkMk¼k{kt
yk {fkLkLkku {kr÷f çkLÞku nkuík!
ÚkkuðkoÕzMkuLkLkk Lkk{Úke «rMkØ ÚkÞu÷ku rþÕÃke yk s
{kýMk níkku.
EMkÃk økw÷k{ níkku Ãký feŠík {u¤ððkLkku {køko MknwLku
{kxu W½kzku Au, íku MkðoLku rðrËík ÚkkÞ íku {kxu yuÚkuLMkLkk ÷kufkuyu
íkuLkk MkL{kLk{kt íkuLkwt yuf Ãkqík¤wt Q¼wt fÞwO níkwt. økúeMk{kt su fkuE
f¤k, MkkrníÞ yøkh ÞwØ{kt Lkk{Lkk fkZu íkuLku ÿÔÞ yLku y{híð
¾kíkheÃkqðof {¤íkkt. yk «fkhLkkt fk{ku{kt «ÞkMk fhíkkt økwýðkLk
{kýMkkuLku W¥kusLk ykÃkðk {kxu íkuLkk sux÷wt çkeò fkuE Ëuþ íkhVÚke
ÚkÞwt LkÚke. «rík¼k, rLkÃkwýíkk y™u MkkIËÞoLku økúef ÷kufku Ãkqsíkk.
«urMkztx rðÕMkLk fnuíkku fu, nwt økheçke{kt sLBÞku níkku.
{khk ÃkkhýkLku ËrhÿíkkLku Auxwt Lknkuíkwt. fux÷ef ð¾ík yu{ çkLkíkwt
fu nwt hkux÷ku {køkwt. Ãký ½h{kt hkux÷ku {¤u Lkrn. ËMk ð»koLke
ô{hu nwt ½h AkuzeLku LkeféÞku níkku. yrøkÞkh ð»ko MkwÄe {U
W{uËðkh íkhefu fk{ fÞwO níkwt yLku íku Ëhr{ÞkLk Ëh ð»kuo yuf
{rnLkku {U rþûký ÷eÄwt níkwt. 11 ð»koLke Mk¾ík {nuLkík ÃkAe
çk¤ËLke çku òuz yLku A ½uxkt {Lku {éÞkt. ykLkk {Lku 84 zku÷h
QÃkßÞk. ykLktËLku {kxu {U yuf Ãký zku÷h ¾åÞkuo Lk níkku.
sL{Úke {ktze yufðeMk ð»koLkku nwt ÚkÞku íÞkt MkwÄe yufuf ÃkuLke Ãký
nwt økýe òuíkku. {kE÷Lkk {kE÷ MkwÄe ftxk¤k¼hu÷e {wMkkVhe
225
SðLk SððkLke f¤k
444
SðLk SððkLke f¤k
445
Ãký íkuýu ykÃÞkt Au.
ykiãkurøkf ÃkwLkÁØkh {kxu su {nkLk ÃkwÁ»kLkku y{urhfk
yksu Ãký yk¼kh {kLku Au, íkuýu íÞktLke økúuLz xÙtf hu÷ðu WÃkh
ËirLkf Ãkºk ðu[ðkLke þYykík fhe níke. xku{Mk ykÕðk yurzMkLk
íku ð¾íku ÃktËh ð»koLke ô{hLkku níkku. íkuýu hMkkÞLkþk¤kLkk «Þkuøk
fhðk {ktzâk níkk. yuf søkkyuÚke çkeS søkkyu ÷E sE þfkÞ
íkuðe (Vhíke) «Þkuøkþk¤kLke íkuýu h[Lkk fhe níke. yuf rËðMk
íku fktEf økqZ «Þkuøk fhíkku níkku, íkuðk{kt xÙuLku ð¤ktf ÷eÄku yLku
MkÕ^Þwrhf yurMkzLke þeþe ¼ktøke. Ãkrhýk{u yMkkÄkhý øktÄ
Vu÷kE økE yLku yMðk¼krðf økqt[ðýku Q¼e ÚkE. xÙuLkLkku økkzo
suýu ykðe s ÂMÚkrík yLkuf ðkh MknLk fhe ÷eÄe níke, íkuýu
yk¾hu yk hMkkÞLkrðãkLkwhkøkeLku Äfu÷e fkZâku yLku íkuLku fkZíkkt
fkZíkkt íkuLkk fkLk WÃkh yuf sçkhËMík ÚkÃÃkz ÷køkkðe ËeÄe.
yuf ÃkAe yuf ÓËÞÿkðf, ÓËÞLku n÷kðe Lkk¾u íkuðe
ÂMÚkrík{ktÚke yurzMkLk ÃkMkkh ÚkÞku. Ëhuf ÂMÚkrík{kt, Ëhuf «Mktøku
íkuLku Víkun {¤íke hne yLku yk¾hu søkíkLkku ði¿kkrLkf íkks íkuýu
LkkLke ô{hu {u¤ÔÞku. íkuLke VíkunLkwt fkhý íkuLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt
íÞkhu íkuýu sðkçk ËeÄku fu, íku rçk÷fw÷ {ãÃkkLk fhíkku Lkrn yLku
fk{ fhðkLke, {nuLkík fhðkLke çkkçkík rMkðkÞ çkeS Mkðo
çkkçkík{kt íku r{íkknkhe níkku.
økw÷k{ rðÁØ ¼k»ký fÞwO. çkkh ð»ko ÃkAe MktMfkhe yLku rþü
MkBLkhLke MkkÚku hne fkUøkúuMk{kt íku fk{ fhðk ÷køÞku. íkuLku {Lk
Ëhuf «Mktøk {nkLk «Mktøk níkku. ÃkkuíkkLke ®sËøkeLkk Ëhuf MktòuøkLku
íku VíkunLkk MkkÄLkYÃk çkLkkðíkku.
zkp. xkÕ{us ÞwðkLk ÃkwÁ»kku MkkÚku ðkík fhíkkt fnuíkk fu,
‘ík{khk MktÞkuøkku «ríkfq¤ Au.’ yuLkk sðkçk{kt {khu ík{Lku fktEf
fnuðwt Au. Auðxu suyku ËwrLkÞk{kt Víkun {u¤ððkLkk Au, Lkk{
fkZðkLkk Au, íku{Lke MkkÚku nk÷ íkku ík{u Mk{kLk ÃktÂõík WÃkh Aku,
yu{ ík{Lku {k÷q{ Ãkzþu. {khk þçËku WÃkh ¾kMk æÞkLk ykÃkòu
yLku fux÷ktf ð»ko ÃkAe íkuLkku rð[kh fhþku íkku {k÷q{ Ãkzþu fu
nðu ÃkAe Ëuþ{kt sux÷e ÷ûkkrÄÃkrík ÚkLkkh Au, suyku ðõíkk ÚkLkkh
Au, suyku frð ÚkLkkh Au, ËwrLkÞkLkk {kuxk ðuÃkkhe ÚkLkkh Au,
ËuþLkk {kuxk ÃkhËw:¾¼tsLk Lkh LkeðzLkkh Au, ÄkŠ{f íkÚkk
hksfeÞ çkkçkík{kt suyku søkík{kt ÃkkuíkkLkwt çk¤ s{kðLkkh Au,
íkuyku nk÷ íkku ík{khk sux÷k s yLku íkuðk s Au, ík{khkÚke
yufuÞ shk Ãký ykøk¤ yøkh shk Ãký Wå[ LkÚke, íkuyku nk÷
Ãký Mktfx{kt s Au.
þYykík fhðkLku ík{khe ÃkkMku fktE Ãký ÚkkÃký LkÚke,
yu{ fne EïhLke ®LkËk Lk fhku. Eïh su fktE Mkkhk{kt Mkkhkt
MkkÄLk ykÃke þfu íku Mk½¤kt MkkÄLk økheçk{kt økheçk AkufhkLku
226
SðLk SððkLke f¤k
446
SðLk SððkLke f¤k
447
{ku f ÷ðkLku fku r þþ fhíkkt níkkt , íkku ÃkAe íku þk¤k{kt
ÃkËkÚkorð¿kkLk{kt yLku ¾økku¤rðãk{kt ÏÞkrík {u¤ððkLku
økur÷r÷ÞkuLku õÞkt Mkt¼ð níkku? Ãký ßÞkhu ðurLkMkLkk ÷kufku Mkqíkk
níkk, íÞkhu MkUx {kfoMk Ëuð¤Lkk çkwhs WÃkh Q¼k hne, økheçk
nkuðkÚke ÃkkuíkkLkk nkÚkÚke çkLkkðu÷k ËqhçkeLkÚke ßÞwÃkexhLkk
LkSfLkk WÃkøkún yLku rðLkMkLkkt swËkt swËkt ËþoLk íkuýu þkuÄe
fkZâkt. Ãk]Úðe MkqÞoLke ykMkÃkkMk Vhu Au - yk {íkLkku íÞkøk fhðkLku
ÃkkuíkkLku Vhs Ãkkzðk{kt ykðe íÞkhu Ä{oMk¼kLkk sw÷{Úke Ãký
Ãk]Úðe Vhu Au yu{ fnuíkkt yk rMk¥kuh ð»koLkku çkwëku zøÞku Lkrn. íkuLku
fu˾kLkk{kt Lkk¾ðk{kt ykÔÞku íÞkhu Ãký ði¿kkrLkf MktþkuÄLk {kxu
íkuLku yuðe ykíkwhíkk hnuíke fu íkuLke ykuhze{ktLkk íký¾÷kÚke íkuýu
rMkØ fÞwO fu, yuf Ãkku÷e Lk¤e íku s fËLkk htøkeLk Mkr¤Þk fhíkkt
«{ký{kt ðÄkhu{sçkqík nkuÞ Au. ßÞkhu íku íkÆLk yktĤku ÚkÞku,
íÞkhu Ãký íku fk{{kt {åÞku hnuíkku.
MxeðLk ShkzoLku fktE Ãký íkf Lknkuíke. íku ËMk ð»koLkku
níkku íÞkhÚke íkuýu ÃkkuíkkLkwt ½h Akuzâwt yLku ðnký{ktLkk yuf
r¾Ë{íkËkh íkhefu íku y{urhfk økÞku. fkuE Ãký ykí{¼kuøkÚke
ykøk¤ ðÄðwt, Víkun {u¤ððe yu íkuLke {n¥ðkfktûkk níke. fk{
øk{u íkuðwt Mk¾ík yLku Lk øk{u íkuðwt nkuÞ, íkkuÃký íku {kÚku ÷uíkku.
r{zkMkLke ÃkuXu suLku íku nkÚk ÷økkzíkku. íku MkkuLkwt çkLke síkwt.
r{÷{kt fk{ fhíkk [ªÚkhunk÷ Þwðf nuLkúe õ÷uLku çkeò A
¼kE níkk yLku yuf MkkÄkhý økk{Xe þk¤k rMkðkÞ çkeS fkuE
rLkþk¤u yk AkufhkLku {kuf÷ðkLkkt MkkÄLk íkuLke økheçk {kíkk ÃkkMku
Lknkuíkkt. ynª íkuLku {kºk ðkt[Lk, ÷u¾Lk yLku ytføkrýíkLkwt ¿kkLk
{éÞwt níkwt. Ãký rþûkf ðøkh Ãký ÃkkuíkkLkk yðfkþLkkt Mk{ÞLkku
íku WÃkÞkuøk fhíkku. Mkkt¼¤Lkkh{kt økkÞ yLku ½kuzku yuðk íkçku÷k{kt
su Akufhku ¼k»ký fhíkkt þeÏÞku níkku, íku y{urhfkLkku {nkLk{kt
{nkLk ðõíkk yLku hkßÞ«fhýe ÃkwÁ»k ÚkÞku.
økheçke yLku nkz{kheLke MkkÚku x¬h Íe÷Lkkh fuÃ÷h,
suLkkt ÃkwMíkf Mkhfkh íkhVÚke çkk¤e Lkk¾ðk{kt ykÔÞkt níkkt,
suLkk ÃkwMíkfk÷ÞLku suMÞwxkuyu íkk¤wt {kÞwO níkwt yLku ÷kufkuLke çkq{Úke
suLku ËuþrLkfk÷ fhðk{kt ykÔÞku níkku, íkuLkwt áüktík swyku. yuf
s fUÿ MkqÞoLke MkkÚku økúnku MkkÚku ytzkfkhu Vhu Au. Ãk]ÚðeLkk
{æÞ¼køkLku MkqÞoLkk {æÞ¼køk MkkÚku òuzLkkh ÷kELk Mkh¾k
Mk{Þ{kt Mkh¾e søkk WÃkhÚke ÃkMkkh ÚkE òÞ Au yLku økúnku
sux÷e ðkh Vhu íkuLkk [kuhMk, MkqÞoLkk yLku íku{Lkk Mkk{kLÞ
ytíkhLkk ½LkLkk «{ký{kt nkuÞ Au - yk rMkØktíkkuLkk «ríkÃkkËLk
{kxu Mk¥kh ð»ko MkwÄe íkuýu þktríkÚke fk{ fÞwO. ZtfkÞu÷k ¼krððk¤ku
yk Þwðf søkíkLkku {nkLk ¾økku¤ðu¥kk ÚkÞku.
økur÷r÷ÞkuLkkt {kçkkÃk ßÞkhu íkuLku ðiãfeÞ þk¤k{kt
227
SðLk SððkLke f¤k
448
SðLk SððkLke f¤k
449
Úkkuze MkkV s{eLk ¾uzíkku òuðk{kt ykðu Au. Ãkkuíku Lkrn ¾heËe
þfu íkuðk ÃkwMíkfkuLkku yÇÞkMk fhðk{kt ÃkkuíkkLkk yðfkþLkku Mk½¤ku
Mk{Þ íku økk¤u Au. 16 ð»koLke ô{hu fuLkk÷Lkk nkuze ¾U[ðkLkk
{køko WÃkh ¾å[h nktfðkLke íkf íku Mðefkhu Au, ÃkAe íkhík s
Íkzw {khðk {kxu yLku þk¤k{kt ¼ýðkLke Ve {kxu þk¤kLkku ½tx
ðøkkzðkLke søkk {kxu íku yhs fhu Au.
økkuøkkþk¤kLkk Ãknu÷k A {kMkLke Ve íkuLku 16 zku÷h Ãkze.
ßÞkhu VheLku íku þk¤k{kt ykÔÞku íÞkhu íkuLke ÃkkMku {kºk yÄkuo
rþ®÷øk níkku. íku íkuýu çkesu rËðMku Ëuð¤Lke Ãkuxe{kt {qfe ËeÄku.
yXðkrzÞkLkk yuf zku÷hLke yLku A MkUxÚke ¾kðkLke, ÄkuðkLke,
çk¤íký yLku çk¥keLke yuf MkwíkkhLku íÞkt íkuýu økkuXðý fhe níke
yLku hkrºkyu y™u Ëh þrLkðkhu su Mk{Þ {¤u íku{kt fk{ fhðkLke
økkuXðý hk¾e níke. yuf þrLkðkhu íku ykÔÞku íÞkhu íkuýu 50
ÃkkrxÞktLku htÄku {kÞkuo níkku. yk fk{ {kxu íkuLku yuf zku÷h y™u çku
MkUx {éÞk níkk. ßÞkhu x{o Ãkqhe ÚkE, íÞkhu ÃkkuíkkLkwt Mk½¤wt ¾[o
ykÃkíkkt íkuLke ÃkkMku ºký zku÷h ðæÞk.
çkesu rþÞk¤u yuf {rnLkkLkk çkkh zku÷h y™u ¼kusLkLke
økkuXðýeÚke þk¤k{kt íku rþûkf íkhefu hÌkku. ðMktíkÉíkw{kt íkuLku
48 zku÷h {éÞk yLku ßÞkhu íku þk¤k{kt ÃkkAku ykÔÞku, íÞkhu
yXðkrzÞkLkk 31 MkUx «{kýu íku ¾kíkku, Ãkeíkku yLku hnuíkku.
rV÷kzuÂÕVÞkLkku íku MkkiÚke ©e{kLk ÔÞkÃkkhe çkLÞku. ÿÔÞ WÃkhLkku
íkuLkku yMkkÄkhý «u{ ÃkMktË fhðk ÷kÞf Lknkuíkku, Ãký íku s
fktE fk{ fhíkku, íku{ktLke ÃkrhÃkqýoíkk, «òfeÞ sYrhÞkíkLkk
ð¾ík{kt íkuLkku ònuh swMMkku, «ký½kíkf Ãke¤k íkkðÚke Ãkezkíkk
çke{kh yòÛÞk {kýMkkuLku çk[kððk ÃkkuíkkLke ®sËøke òu¾{{kt
Lkk¾ðkLke íkuLke WíftXk - yu íkuLkk [krhºÞLkkt ÷ûký yLkwfhý
fhðk ÷kÞf Au.
søkíkLkkt Wå[k÷Lk nk÷ su{Lkk nkÚk{kt Au, suyku íku nk÷
[÷kðu Au, íkuyku Mk½¤k «Úk{ ÷øk¼øk økheçk Akufhkyku níkk.
yuLz› òuLMkLkLku íkuLke {kíkkyu Ëþ ð»koLke ðÞu ËhSLku
íÞkt {qõÞku níkku. íku þk¤k{kt sE þõÞku Lknkuíkku.
þk¤k ðøkh, ÃkwMíkfku ðøkh y™u íkf ðøkh ÍqtÃkze{kt
sL{u÷k íku yuf MkkÄkhý Akufhkyu rMkrð÷ ðkph{kt (ËuþLke
{ktnku{ktnuLke ÷zkE{kt) «urMkztx íkhefu ÃkkuíkkLkk Mkh¤ yLku
ÔÞkðnkrhf znkÃkýÚke {kLkðòrík{kt ðknðkn {u¤ðe yLku
[k¤eMk ÷k¾ økw÷k{kuLku {wõík fÞko.
ykurnÞkuLkk støk÷Lke yuf ÍqtÃkze{kt 18 {kMkLkk yuf
AkufhkLku íkuze yuf økheçk rðÄðk ÃkkuíkkLkkt LkkLkkt AkufhkLkwt fu{
ÃkqÁt fhðwt íku rð[khu Au. Akufhku {kuxku ÚkkÞ Au yLku Úkkuzkt ð»ko{kt
ÃkkuíkkLke {kíkkLku {ËË fhðkLku ÷kfzkt fkÃkíkku yLku støk÷{ktLke
228
SðLk SððkLke f¤k
450
SðLk SððkLke f¤k
451
{kýMk, Ëuð fu ËkLkð íkuLku ykøk¤ ðÄíkkt yxfkðe þfþu Lkrn.
‘©e{tíkLkk AkufhkLku s{eLk, #xku yLku MkkuLkkLkk Zøk÷k
ðkhMkk{kt {¤u Au!’ íkuLku {]Ëw, fku{¤ nMík yLku þhËe ÷køku íkuðwt
Ãkku[wt þheh {¤u Au. yuf sqLkwt fÃkzwt ÃknuhðkLke íkuLke ®n{ík [k÷íke
LkÚke. {Lku yu{ ÷køku Au fu, ykðku ðkhMkku {u¤ððku ¼køÞu s
fkuELku ÃkMktË Ãkzu. ©e{tíkLkk AkufhkLku ðkhMkk{kt ®[íkkyku {¤u
Au. çkuLfku íkqxu, fkh¾kLkwt Mk¤øku, yuf Vqtf s þuhLkk ÃkhÃkkuxk
Vkuze Lkk¾u yuðk Mk{Þ{kt fku{¤ yLku økkuhk økkuhk nkÚk òuEyu
íkuðkt rLkðkonLkkt MkkÄLk Q¼kt fhe þfu Lkrn.’
‘økheçkLkk AkufhkLku ðkhMkk{kt þwt {¤u Au? {sçkqík MLkkÞw
yLku çk¤ðkLk ÓËÞ, {sçkqík çkktÄku yLku íkuLkk fhíkkt ðÄkhu
{sçkqík swMMkku, çku nkÚkLkku íku hkò, Ëhuf WÃkÞkuøke WãkuøkkuÚke,
f¤kÚke ÃkkuíkkLkwt fkÞo íku fÞuo òÞ Au. ykðku ðkhMkku {u¤ððkLke
íkku hkòLku Ãký {hS ÚkkÞ.’
Úkkuzk Mk{Þ{kt íku rðr÷Þ{ fku÷us{kt Ëk¾÷ ÚkÞku y™u
{kLk MkkÚku økúußÞwyux ÚkÞku. 25 ð»koLke ô{hu íku fkuLøkúuMk{kt Ëk¾÷
ÚkÞku.
nehu{ fku÷us{kt ½tx ðøkkzðk {kxu Ãkkuíku yhs fhe íku
ÃkAe 27 ð»kou suBMk yu. økkŠzLkh ÞwLkkExuz MxuxTMkLkku «urMkztx
ÚkÞku. yu MxkuMko, ðuLzhrçkÕxTMk yLku økwÕzMkLke Mk½¤e Ëku÷ík
fhíkkt yk áüktík y{urhfkLkk ÞwðkLkkuLku ðÄkhu «kuíMkknf Au.
søkíkLkk {nkLk{kt {nkLk ðeh yLku ÃkhËw:¾¼tsfku{kt yuðk
yLkuf {kýMkku Au, suyku ÍqtÃkzeyku{kt íktøke{kt QAÞko níkk,
Aíkkt EïhLke ËÞk yLku ÃkkuíkkLkk ¾tík ðzu «khçÄLkkt {kuòt ¾k¤e
Ãkkh QíkÞko níkk.
«ÏÞkík y{urhfLkkuLkkt [rhºkLke [kuÃkze òuLkkh yuf
ytøkúus økútÚkfkh çkkuÕÞku níkku fu, ík{khk Mk½¤k {nkLk ÃkwÁ»kkuLkku
sL{ LkkLke ¼qhk htøkLke fkuxzeyku{kt ÚkÞu÷ku Au.
Ëhuf çkkswyu Ãkkt[ íkf nkuÞ Au y™u yuf Ãký yzøk nuíkw
nkuÞ íkku Akufhku øk{u íkuðku økheçk nkuÞ íkkuÃký íkuýu rLkhkþ Úkðwt
Lkrn. ÃkkuíkkLke íkfLkku WÃkÞkuøk fhðkLke suLkk{kt ¾tík yLku þÂõík
Au, íkuðk Ëhuf Þwðf {kxu hkuxe yLku Víkun çktLku Au. ÃkAe íku Akufhku
ÍqtÃkze{kt sL{u÷ku nkuÞ fu {nu÷{kt sL{u÷ku nkuÞ íku ftE {n¥ðLkwt
LkÚke. áZ nuíkwLkku ykðuþ íkuLkk{kt nþu yLku Mðk©Þ hk¾þu, íkku
229
SðLk SððkLke f¤k
452
SðLk SððkLke f¤k
453
LkÚke. yk¢{f y™u ÍLkqLke Aeyu Ãký þktík yLku MðMÚk LkÚke.
ykÃkýu ¼eíkhÚke ¼e¾{tøkk Aeyu.
òýu ykMkÃkkMkLkk «íÞuf sýu ykÃkýu {kxu Sððwt òuEyu
yuðe ykÃkýe AkLke AkLke ðk{ýe yÃkuûkkyku Au. fkuEf ykÃkýwt
fk{ fhu íkku ykÃkýu hkS hkS.
Lk fhe þfu íkku ykÃkýu Lkkhks Lkkhks.
ytËh ¾kLku ykÃkýu ykurþÞk¤k Úkíkk sEyu Aeyu.
ykÃkýk Ãkh ykÄkh hk¾ðkLku çkË÷u ykÃk{u çkeò Ãkh ykÄkh
hk¾eu ¢{u ¢{u rLkhkÄkh Úkíkk sEyu Aeyu.
SðLk{kt {¤íkk «íÞuf {kýMkLkku WÃkÞkuøk ykÃkýu õÞktf
ÃknkU[ðk {kxuLkkt ÃkøkrÚkÞkt íkhefu Lk fhe þfeyu. {kýMk yu
{kýMkAu, ðMíkw LkÚke s Lk Úke.
ykÃkýk MðkÚko {kxu Ãkøk÷wArýÞk íkhefu yuLkku WÃkÞkuøk
Lk s ÚkE þfu. ykÃkýe ÃkkMku çkÄwt s Au Aíkkt fþwt LkÚke, ykÃkýe
íkÃkkMk LkÚke fhíkk. ykÃkýu ykÃkýe ík÷kþ LkÚke fhíkk. ykÃkýu
ykÃkýwt r÷÷k{ fheyu Aeyu.
ykÃkýu ykÃkýe Eßsík LkÚke fhíkk, Ãký AkLku¾qýu yLku
Azu[kuf ykÃkýwt ÃkkuíkkLkwt s yÃk{kLk fheyu Aeyu.
‘fkuE Ãký AkufhkLku MkífkhLke heík yLku rLkÃkwýíkk þe¾ðku
yLku íku ßÞkt Ãký sþu íÞkt {nu÷ku WÃkh íkÚkk Ëku÷ík íkuLku «¼wíkk
{k¤k Lkt. 10
heík¼kíkÚke fk{ fhku
çkÄktLku s çkÄkt ÃkkMkuÚke ftEf Lku ftEf ÷uðwt Au, fkuELku fþwt
ykÃkðwt LkÚke. ík{u fkuEfLku «u{ ykÃkku íkku s Mkk{ku «u{ {¤u Au
yu MkeÄe ðkík Au. «u{ ykÃÞk rðLkk «u{Lke Ít¾Lkk fhðe yu
nÚku¤e rðLkkLkk nkÚk suðe ðkík Au. ík{u fkuELku {kxu Mk{Þ Ãký
Lk ykÃkku yLku Ít¾ku fu Mkk{e ÔÞÂõík ík{khe EåAk {wsçk ík{Lku
Mk{Þ ykÃku yu ðLk-ðu-xÙkrVf yLku MkkÞ÷LMkÍkuLk Au.
yuLkku yÚko yuðku LkÚke fu MktçktÄ yux÷u MkkuËku, MktçktÄ yux÷u
r÷ÞkrËÞk
MktçktÄLke yuf s ÔÞkÏÞk Au : Mk{sý
ykÃkýu yuf{ufLku «u{Lku Lkk{u Ãkezeyu Aeyu.
Mk{sý rðLkkLkku «u{ {q¤ rðLkkLkk ð]ûk suðku Au.
ykÃkýu ykf¤k Aeyu. Wíkkð¤k Aeyu, çkkðhk Aeyu,
çkuçkkf¤k Aeyu. ykÃkýu fkuELkk Úkíkk LkÚke yLku ykÃkýk hnuíkk
230
SðLk SððkLke f¤k
454
SðLk SððkLke f¤k
455
heík¼kíkÚke Ãký ík{u yLÞLku ¾wþ fhe þfþku y™u ykøk¤ ðÄe
þfþku. ík{khk y{wf ¼k»kkLkk yÇÞkMkÚke s Mku¢uxhe{ktÚke
yu÷[e yLku yu÷[e{ktÚke ðzk yu÷[e ík{u fktE ÚkE þfþu Lkrn,
Ãký ík{khe MkÇÞíkk, ík{khku Ëu¾kð y™u ík{khe heík¼kík Mkkhkt
nþu íkku s ík{u íkuðk Ãký ÚkE þfþku.’
[uMxhrVÕz
‘SðLkLkku ºký [íkwÚkkOþ ¼køk ðíkoLk{kt ykðe hnu÷ku Au.’
{uÚÞw ykLkkuoÕz
‘su {kýMk{kt ÃkkÞk íkhefu Mkkhku Mð¼kð hnu÷ku LkÚke,
íkuLkk Mkkhk MktMfkh nkuE s þfu Lkrn yu{ {U òÛÞwt Au.’
çkwÕðh
‘MkkÄkhý{kt MkkÄkhý {kýMk fu suLkk{kt fktE Ãký Mk{s
y™u ÷køkýe Au, íku MkwtËh Lkkswf †e yLkuf ffoþk{kt hnu÷ku Vuh
òuE þfu Au. yufkË fqíkhku Ãký íkuLke MkL{ww¾ yk íkVkðík òuE
þfu Au.’
ßÞkuso yur÷Þx
Ãkrù{Lkk {]Ëw, {eXk ÃkðLkLku Ãkqðo íkhVLkk ÃkðLku ÃkqAâwt
fu, {khe Mk¥kk {¤u íkku íku {u¤ððkLke ík{Lku EåAk Au? swyku,
ßÞkhu nwt Lkef¤wt Awt íÞkhu rfLkkhk WÃkh ßÞkt íÞkt íkkuVkLkLkk
rLkþkLk [zkðe íkuyku {khku Mkífkh fhu Au. ík{u Íkt¾hkLku n÷kðku
{¤þu. íkuLku íku f{kðkLke yøkh íkuLkk {kr÷f nkuðkLke sYh hnuþu
Lkrn. Q÷xk ÷kufku s íkuLku íku{kt Ëk¾÷ ÚkðkLke yLku {kr÷f
ÚkðkLke {køkýe fhþu.’
yu{MkoLk
‘nkÚk{kt xkuÃke ÷ELku {kýMk ËwrLkÞk{kt ykøk¤ ðÄu Au.’
s{oLk fnuðík
‘íkkhu su fktE {u¤ððwt nkuÞ íku ík÷ðkhÚke Lkrn Ãký ÂM{íkÚke
íkwt {u¤ð.’
þuõMkrÃkÞh
‘MkÇÞíkk nðkÚke ¼hu÷k íkrfÞk suðe Au. Ëu¾eíke Lkshu
íku{kt fktEÃký sýkíkwt LkÚke, Aíkkt Ãký ykÃkýk ykt[fkLku yËT¼wík
heíku íku Lkh{ ÷køku Au.’
ßÞkuso yu÷. fuhe
‘MkkÁt fw¤, sL{ u Mkkhe ðkík Au, Ãký Mkkhe heík¼kík yu
ðÄkhu Mkkhe ðkík Au.’
Mfku[ fnuðík
‘yuf nòh ÃkkIz fZtøke heíku ykÃkku íkuLkk fhíkkt Ãkze økÞu÷ku
Ãkt¾ku WÃkkzeLku MkÇÞíkkÚke ÃkkAku ykÃkku íku ðÄkhu MkkÁt Au. fkuE
Ãký [es Lk ykÃkðe íku Mkkhe, Ãký fZtøke heíku ykÃkðe yu ¾hkçk
Au. Ëhuf fk{{kt heík¼kík ½ýe {n¥ðLke çkkçkík Au. {kºk Mkkhe
231
SðLk SððkLke f¤k
456
SðLk SððkLke f¤k
457
ËÞk ðøkhLkk Ãkqðo íkhVLkk ÃkðLkLkk WØík «&™Lkku Mkkhk{kt Mkkhku
W¥kh Au.
yuðe ðkík [k÷u Au fu, yufðkh ÞwhkuÃkLkkt yuf hkýeyu
fktEf ykÃk¾wË y¾íÞkheÚke ÃkkuíkkLkk ÃkríkLku fktEf ðkík fhe.
ÃkwÁ»k{kt Mðk¼krðf heíku su {hËkLkøke¼he Mð{kLkð]r¥k nkuÞ
Au íkuðe ÃkríkLke MkL{kLkð]r¥kLku ykÚke [[hkx Úkðk ÷køÞku yLku
íku íkhík s ÃkkuíkkLkk ykuhzk{kt ¼hkE çkuXku. ytËhÚke Mkktf¤
ðkMke, Ãký ÃkAe Ãkkt[ r{rLkx{kt íkku fkuEfu çkkhýwt XkuõÞwt.
r«LMku ÃkqAâwt : ‘ík{u fkuý Aku?’
‘nwt... Lke hkýe Awt. {kxu çkkhýkt W½kzku.’ yuðku
{økYhe¼Þkuo sðkçk {éÞku.
ykLkku ytËhÚke ftE s sðkçk {éÞku Lkrn. yu ÃkAe fux÷kf
Mk{Þ ÃkAe shk Äe{u Äe{u çkkhýkt WÃkh nkÚk ¾¾zâku yLku
ÄehuÚke Lke[uLkk þçËku Mkt¼¤kÞk :
‘nwt........... ík{khe †e Awt.’
fnuðwt sYhLkwt LkÚke fu çkkhýwt Q½zâwt y™u íkfhkh Ãkíke
økE. yu{ fnuðkÞ Au fu, †e{kt su{ MkkIËÞo Au, íku{ ÃkwÁ»kLku
MkÇÞíkk Au yLku íkuLke yMkh íkuLkk ÷k¼{kt íkhík s ÚkkÞ Au.
zâwf ykuV {k÷oçkhku ¾hkçk ‘#Âø÷þ’ ÷¾íkku yLku
òuzýe íkku íkuLkkÚke Ãký ¾hkçk fhíkku, Aíkkt Ãký Mkk{úkßÞLkku
íkux÷k{kt íkku nwt {kuxkt {kuxkt ðnkýkuLkkt þZ íkkuze Ãkkzwt Awt. {khe
Ãkkt¾Lkk yuf ÍÃkkxu {U ÷uçkúuzkuhÚke fuÃknkuLko MkwÄeLkku rfLkkhku, ðnký
íkkuze Ãkkze íkuLkkt ÷kfzktÚke ¼he fkZâku. yuxT÷uÂLxfLku Ãký nwt
W¾uze Lkk¾wt yLku fux÷ef ðkh {U W¾uze LkkÏÞku Ãký Au. Mk½¤k
{ktËk {kýMkkuLku Ãký nwt ºkkMk ykÃkwt Awt y™u ÃkkuíkkLkkt nkzfkt íkÚkk
ÃkktMk¤k{kt {Lku ÃkuMke síkku yxfkððkLku, íkkÃkðk {kxu {kýMkku
støk÷ fkÃku Au y™u ÃkkuíkkLke ¼êeykuLku ¾kuhkf Ãkqhku Ãkkzðk {kxu
Mk½¤k ¾tzku{kt ¾kýkuLke þkuÄ fhu Au. {khk ïkMk{kºkÚke «òyku
fçkúMíkkLk{kt MktíkkE òÞ Au. ík{Lku {khk suðe Mk¥kkLke EåAk
Úkíke LkÚke?
Ãkrù{ íkhVLkk ðkÞwyu fktE Ãký sðkçk ykÃÞku Lkrn
yLku ykfkþLkk ÷¥kk{tsÃk{ktÚke íku [k÷e LkeféÞku. íkuLke MkkÚku
s Mk½¤e LkËeyku y™u ík¤kðku íkÚkk Mk{wÿku íkuLkkt Mk½¤kt støk÷ku
yLku ¾uíkhku, Mk½¤kt ÃkþwÃkûke, {kýMkku íkuLkk ykððkÚke ÂM{ík
fhðkt ÷køÞkt. çkøke[kykuLku ÃkÕ÷ð ykÔÞkt, V¤ ÃkkõÞkt, ½ôLkkt
YÃkuhe ¾uíkhku MkkuLkkLkkt çkLÞkt, QLkLkk suðkt ðkˤkt Ÿ[kt
ykfkþ{kt [k÷ðk {ktzâkt, ÃkûkeykuLke Ãkkt¾ku yLku ðnkýkuLkk
þZ Äehu Äehu ykøk¤ ðÄðk {ktzâk yLku Ëuhf Xufkýu ykhkuøÞ
yLku Mkw¾ sýkðk ÷køÞkt. yk ÃkÕ÷ð yLku Ãkw»Ãk, V¤ y™u
Ãkkf, økh{e-«fkþ, ykLktË-MkkIËÞo íkÚkk SðLk yu {økYh yLku
232
SðLk SððkLke f¤k
458
SðLk SððkLke f¤k
459
Mkkt¼¤íkk. suLkwt y™wfhý Lk ÚkE þfu íkuðe íkuLke heík¼kíkÚke
yLku ðýoLk Lk ÚkE þfu íkuðe íkuLke {kunfþÂõíkÚke íku{Lkwt æÞkLk
yufkøkú Úkíkwt yLku íkuLkk yktS Lkk¾u íkuðk ðfík]íðLke ykøk¤ fkuE
Ãký heíku xfe þfkÞ yu{ Lknkuíkwt.
ÞwhkuÃk{kt Ãkkt[ ð»ko yÇÞkMk fÞko ÃkAe yuzðzo yuðhuxLku
ßÞkhu «kuVuMkhLke søkk {¤e, íÞkhu rðãkÚkeoyku ÷øk¼øk íkuLku
Ãkqsíkk. rðh÷ MktMf]ríkðk¤e †eyku rMkðkÞ, çkesu fkuE Ãký
MÚk¤u {k÷q{ Lkrn Ãkzíkk Wíf]ü MkkIËÞoLke Aktx íkuLke heík¼kíkLku
÷køke nkuÞ yu{ sýkíkwt. íkuLke ykswçkkswLkk òËwE ðkíkkðhý{kt
íkuLke r«Þíkk ò{e hne níke. íkuLke Ëhuf sýLku yMkh Úkíke níke
Ãký íkuLkwt fkuE ðýoLk fhe þfíkwt Lkrn. yk ðkíkkðhý nt{uþkt
íkuLke ykswçkksw hnuíkwt.
rV÷kzuÂÕVÞk síke xÙuLkLkk yuf zççkk{kt LÞqÞkufo síke yuf
çkkEyu søkk ÷eÄe, yuðk{kt íkuLke ykøk¤ çkuXu÷k {kýMku
rMkøkkhux Mk¤økkðe. ykÚke íkuLku WÄhMk ykððk {ktze y™u íku
çku[uLkeÚke n÷ðk {ktze. ykLke Ãku÷k WÃkh fktE yMkh ÚkE Lkrn,
íkuÚke íkuýu {hzkx{kt fÌkwt : ‘ík{u rðËuþe ÷køkku Aku yLku xÙuLkLke
MkkÚku çkeze ÃkeðkLkku swËku zççkku Au íku ík{u òýíkk Lkrn nku, çkeze
ÃkeðkLke ynª {LkkE Au.’ íku {kýMku yuLkku Ãký fktE sðkçk
ykÃÞku Lkrn Ãký çkkhe{ktÚke ÃkkuíkkLke rMkøkkhux VUfe ËeÄe.
¼krð WÃkh íku nfq{ík [÷kðíkku, fu{ fu íkuLke heík¼kíkLkku {kun
yrLkðkÞo níkku yLku íkuLke yk¾k ÞwhkuÃk WÃkh yMkh níke. íkuLkk
{kunf ÂM{íkÚke yLku ykf»kof ðkýeÚke ÍLkqLke{kt ÍLkqLke ríkhMfkh
Ãký Ëqh ÚkE síkku yLku fèk{kt fèk Ëw~{LkLkku Ãký íku r{ºk ÷E
síkku.
{uz{ ze Lkufhu fÌkwt Au fu, ÃkwÁ»kLkk ÓËÞ{kt ðehíkk WíÃkLLk
fhðk {kxu †e{kt MkÇÞíkkLkk ¾hu¾h MktMfkh Ãkzðk s òuEyu.
nuÍr÷xu fÌkwt Au fu, ¾wþ ÚkðkLke f¤k ¾wþ Úkðk{kt hnu÷e
Au. Mkwþe÷ yLku «eríkÃkkºk Úkðk {kxu {kýMku Ãkkuíku ÃkkuíkkÚke íku{
yLÞÚke Mktíkwü hnuðwt òuEyu.
ykÚkoh yu{. fkðkLkk yu{. Ãke. suLku nkÚkÃkøk Lknkuíkk.
yu þe heíku ¾kíkku nþu íku òýðkLku íku{Lkku yuf {nu{kLk ½ýku
ykíkwh níkku, Ãký fkðkLkkLke ðkík[eík yLku heík¼kík yux÷e
{kunf níke fu íku {nu{kLk ÃkkuíkkLke W{uË ík]ó fhðkLkwt ¼q÷ økÞku.
yu{ fnuðk{kt ykðu Au fu økuxu ßÞkhu fkuE rð©ktríkøk]n{kt
Ëk¾÷ Úkíkku íÞkhu ÷kufku íkuLku òuE hnuðk{kt yLku íkuLkkt ð¾ký
fhðk{kt ÃkkuíkkLkk Ahefktxk Ãký {qfe Ëuíkk.
ðuLzu÷ rVr÷ÃMkLkk íkk÷çktÄ [z-Qíkhðk¤k ðfík]íðÚke
÷kufMk{qn Aqxe þfíkku Lkrn. íkuLku yLku íkuLkk ÃkûkLku ÷kufku rĬkhðk
Aíkkt f÷kfLkk f÷kf MkwÄe òýu òËw ÷køÞwt nkuÞ íku{ íkuyku íkuLku
233
SðLk SððkLke f¤k
460
SðLk SððkLke f¤k
461
Au, yk òËwE Mk¥kk íkuyku õÞkhÚke {u¤ðu Au? {uM{urhÍ{Lku
{¤íke yk Mk¥kk fu su {u¤ððkLku ykÃkýu øk{u íku ¾[o fhe
Lkk¾eyu, íkuLkwt hnMÞ þwt Au?
MkÇÞíkk fktE Ÿ[e søkkyku{kt yLku Wå[ ÃkË{kt s nkuÞ
Au, yuðwt fktE s LkÚke. hksËhçkkh{kt Ãký ¾hkçk heík¼kíkLkk
Ëk¾÷k {k÷q{ Ãkzu Au.
Ex÷eLkk ÷~fhLkku {wÏÞ MkuLkkÃkrík LkuÃkkur÷ÞLk ÚkÞku íku
Ãknu÷kt íku òuMkuVkELkLku ÃkhÛÞku níkku. íku íkuLkwt MkËT¼køÞ níkwt.
íkuLkwt rník ykøk¤ ðÄkhLkkh íkuLkk yLkwÞkÞeyku Q¼k fhðk{kt
£kLMkLkk yuf zÍLk {kýMke ðVkËkhe fk{{kt ykðu, íkuLkk fhíkkt
òuMkuVkELkLke ykf»kof heík¼kík yLku ÷kufkuLku Mk{òððkLke íkuLke
yËT¼wík þÂõíkyku ðÄkhu yMkhfkhf Lkeðzíke, fu{ fu hýûkuºk{kt
LkuÃkkur÷ÞLk su{ yuf rðrþü yøkúuMkh níkku, íku{ ËhçkkhLkk
ËeðkLk¾kLkk{kt òuMkuVkELk yøkúuMkh níke.
íkuLkk ÔÞÂõíkíðLke AkÃkLkwt hnMÞ fu suÚke íku £U[{uLkkuLkk
ÓËÞ WÃkh hkßÞ fhLkkhe hkýe ÚkE Ãkze, yux÷wt s Lkrn Ãký
suÚke íku íkuLkk Ãkríkyu Síku÷k {w÷fkuLke «òLkk ÓËÞ Ãkh nfq{ík
[÷kðLkkhe hkýe ÚkE Ãkze, íku íkuýu Ãkkuíku s ½ýe MkhMk heíku fÌkwt
Au. rLkfxLkk yuf r{ºkLku íkuýu yuf «Mktøku fÌkwt níkwt fu, yuf s
yuðku «Mktøk Au fu su{kt nwt MðuåAkÚke ‘{khe EåAk Au’ yuðk þçË
Úkkuzeðkhu ßÞkhu økkzuo íkuLku fÌkwt fu, íku sLkh÷ økúuLxLkk ¾kLkøke
zçkk{kt Ëk¾÷ ÚkE níke, íÞkhu íkuLkk ykùÞoLkku Ãkkh hÌkku Lkrn.
íku øk¼hkELku Lkef¤e økE, Ãký su MkwtËh MkÇÞíkkÚke økúuLxu ÃkkuíkkLke
rMkøkkhux VUfe ËeÄe íku s MkÇÞíkk íkuýu Vhe çkíkkðe, íku Ëhðkò
MkwÄe ÃknkU[e íÞkt MkwÄe yk {qtøke ÂMÚkh ykf]rík íkhV íku ¼Þ
MkkÚku òuE hne, Aíkkt íkuLku árü ðzu Ãký fktE ÃkqAðkLkwt níkwt íku{
íkuýu íkuLku sýkÔÞwt Lkrn. íkuLku íkuLkku ¾uË Úkðk ËeÄku Lkrn Ãký íkuLku
íkuÚke ykLktË ÚkÞku níkku íku Ãký íkuýu sýkðk ËeÄwt Lkrn.
r«LMk ykuV ðuÕMk suyku ÞwhkuÃkLkk «Úk{ ÃktÂõíkLkk øk]nMÚk
økýkíkk íkuykuyu yuf Lkk{e[k {kýMkLku ÃkkuíkkLke MkkÚku s{ðk
çkku÷kÔÞk. ßÞkhu MkkiLku fkuVe ykÃkðk{kt ykðe, íÞkhu {nu{kLkLku
hfkçkeÚke fkuVe Ãkeíkk òuE MkkiLku øk¼hkx Aqxâku. ¾kýkLkk xuçk÷
WÃkh W½kzu Akuøku nknkXeXe ÚkE hne. r«LMku ÃkkuíkkLke ykt¾ku
Ÿ[e fhe y™u yk {~fhe Mk{ÞLku ÞkuøÞ Lkrn Aíkkt ykLktËLkwt
fkhý íkhík Mk{S sE íkuýu ÃkkuíkkLkku ÃÞk÷ku hfkçke{kt Xk÷ÔÞku
yLku {nu{kLkLke ÃkuXu s íku Ãkeðk ÷køÞku. hksfwxwtçkLkk çkeòt
{kýMk {qtøkkt ÚkE økÞkt, þh{kE økÞkt yLku ÃkkuíkkLku XÃkfku {éÞku
òýe Ãkkuíku Ãký íku{ fhðk {tzâkt.
fux÷kf {kýMk òýu fu hksMk¥kk [÷kðíkk nkuÞ yLku
çkeòyku ¾wþeÚke íku{Lkwt yk¿kkÃkk÷Lk fhíkk nkuÞ, yu{ sýkÞ
234
SðLk SððkLke f¤k
462
SðLk SððkLke f¤k
463
ykí{kyku su ÷øk¼øk MkwtËh nkuÞ Au Aíkkt Ãký MkwtËh LkÚke
sýkíkk, íkuLkwt fkhý yk çkkhef ¾qqýk nkuÞ Au. MkkÁt fÚkLk Ãký
fktEf yufË{ yMkÇÞ, fð¾íkLkwt yøkh søkkLku yLkwMkhíkwt Lkrn,
íkuðwt nkuÞ Au, íÞkhu íkuMkkhkLke ®f{ík{kt Ãký fktEf ½xkzku ÚkkÞ
Au. {kÞk¼he MkÇÞíkk y™u Mkkhe heík¼kíkÚke ½ýkt ÃkwÁ»k yLku
†eyku ÃkkuíkkLke Mk¥kk yLku Víkun{kt çkuðzku ðÄkhku fhe þfu Au.
fMíkqheLkku {kºk yuf s Ëkýku ÃkkuíkkLke ¾he ®f{íkLkku ytþ
Ãký ¾kuðkÞku nkuÞ yu{ sýkÔÞk rðLkk ð»kkuoLkkt ð»kkuo MkwÄe yuf
ykuhzkLku MkwøktÄ ykÃku Au. yk s heíku ykÃkýe ykswçkksw MkðoLku
sýkE ykðu íkuðe yLku MkkÁt fu ¾kuxwt fhðkLke þÂõíkþk¤e
heík¼kíkLke yMkh ykÃkýu Vu÷kðíkk hneyu Aeyu.
yuf [k÷kf yð÷kufLkfkhu fÌkwt Au fu, fqíkhktLku Ãký rðLkk
ykËhu yuf nkzfwt Lkk¾þku, íkku íkuLku íku ÃkkuíkkLkk {kU{kt ÷E ÃkqtAze
n÷kÔÞk ðøkh s Ëkuzþu, Ãký òu íku fqíkhkLku ík{u çkku÷kðþku, íkuLku
{kÚku nkÚk Vuhðþku yLku ík{khk nkÚk{ktÚke íkuLku ÃkkuíkkLke {u¤u íku
nkzfwt ÷uðk Ëuþku, íkku íkuLke ÃkqtAze sYh yk¼khÚke n÷þu. yk
«{kýu Mkkhkt fk{Lke yLku MkkÁt fk{ fhðkLke MkhMk heíkLke
fqíkhku Ãký rÃkAkLk fhu Au, {kxu suyku ÃkkuíkkLkkt Mkkhkt fk{ {kºk
íkkuAzkEÚke s çkeò íkhV VUfu Au. íku{ýu íkuLkku yk¼khÞwõík
ÂM{ík MkkÚku Mðefkh ÚkkÞ yuðe ykþk hk¾ðe Lkrn.
ðkÃkheþ. {khe ykswçkksw Mk½¤kt Mkw¾e ÚkkÞ yuðe {khe EåAk
Au, yuðwt fnuðwt nþu íÞkhu s nwt yu þçËku ðkÃkheþ.
‘íku {køkuo ÚkE - ÃkkMku ÚkE - síke, íÞkhu ykLktËsLkf
«¼kík nkuÞ yu{ ÷køkíkwt.’
‘yk¾k rËðMk WÃkh «¼kíkLkku {rn{k íku ÃkkÚkhíke.’
fwËhíkLke Mk½¤e ¾k{eykuLke ¾kux MkwtËh heík¼kík ½ýe
s Mkkhe heíku Ãkqhe Ãkkzu Au. ðÄkhu{kt ðÄkhu ykf»kof heík¼kíkðk¤wt
nkuÞ Au. {kunf økwýku suðk fu ykLktËeÃkýwt, ËÞk¤wÃkýwt, Mktíkku»k,
Mk¾kðík yLku «u{, yuLkwt «ËþoLk yuLkwt s Lkk{ MkkIËÞo Au.
{uz{ ze Mxu÷ ¾qçkMkqhík Lknkuíke Ãký íkuLkk{kt suLkwt ðýoLk
Lk ÚkE þfu yuðwt fktEf níkwt fu suLkk ykøk¤ {kºk þkherhf MkkIËÞo
ËçkkE sE MkkÄkhý sýkíkwt. {kýMkkuLkkt {Lk WÃkhLkku íkuLkku fkçkq
yËT¼wík níkku. íkuyku íkuLke {hS «{kýu [k÷Lkkhkt Ãkqík¤kt suðk
níkk yLku íku òýu MkðoþÂõík{kLk nkuÞ íku{ yLÞ SðLkLku MðYÃk
ykÃkíke. ÷kufku WÃkhLke íkuLke Mk¥kkÚke þnuLkþkn LkuÃkkur÷ÞLk yux÷wt
çkeíkku fu íkuýu íkuLkkt ÷¾kýkuLkku Lkkþ fÞkuo yLku íku £kLMk{ktÚke
ËuþrLkfk÷ fhe.
f÷kLke {kVf SðLk yLku [krhºÞLke MkwtËhíkkLku Ãký fkuE
yýeËkh ¾qýk nkuíkk LkÚke. ðíkwo÷{kt ðíkwo÷ yux÷e {]ËwíkkÚke
{¤u Au fu íkuLke ÷exeyku [k÷w Lku [k÷w s sýkÞ Au. yLkuf
235
SðLk SððkLke f¤k
464
SðLk SððkLke f¤k
465
Ãkkzu Au yLku ÷¾ÃkríkLku Ãký ¾hkçk fhu yuðk WzkWÃkýkLkku íkuLkk
WÃkh ykhkuÃk {qfu Au, Ãký ÃkAe yufË{ íkuLkwt çkkhýwt XkufkÞ Au
yLku fux÷kf Ãkkzkuþeyku íkuLkk ½h{kt ykðu [u. yux÷u fuðku VuhVkh
ÚkE òÞ Au! yuf ûký Ãknu÷kt su ¼qík suðku níkku, íku nðu yuf
½uxk suðku ÚkE òÞ Au yLku òËwLke {kVík íkuLkk{kt ðkík[eíkLkku
WíMkkn ykðu Au. íku nðu MkÇÞ yLku WËkn çkLke òÞ Au, Ãký íku
ÃkkzkuþeykuLkk økÞk ÃkAe íkuLke LkkLke Akufhe íkuLku íkuLke s íku
heík¼kík hk¾ðkLkwt, Úkkuzeðkh s hk¾ðkLkwt fnu Au, Ãký ÃkkAku
íkuLkk íku s økwMMkkçkks y™u [erzÞku Mð¼kð çkeSðkh ËþoLk Ëu
Au yLku íkuLke MkÇÞíkk suðe ykðe níke íkuðe s yá~Þ ÚkkÞ Au.
íku íkku ÃkkAku Ãknu÷ktLkk suðku s LkkÃkMktË, ríkhMfkhLku ÞkuøÞ yLku
fzðku Íuh suðku çkLke hnu Au.
yu{MkoLku çkhkuçkh fÌkwt Au fu, MkÇÞíkkLku {kxu nt{uþkt Ãkqhíkku
Mk{Þ nkuÞ Au. íkuLku {kxu ®sËøke fktE xqtfe LkÚke. ykÃkýu ykÃkýk
LkkufhkuLku y™u fwxwtçkkuLkk {kýMkku íkhV su ðíkoLk hk¾eyu Aeyu
íku{kt ykÃkýe heík¼kíkLke fMkkuxe hnu÷e Au. çkÄk fhkuzÃkríkyku
ÃkkuíkkLkk økúknfkuLke {kVf ÃkkuíkkLkk Lkkufhku íkhV ðíkoíkk. çku nòh
ð»ko Ãknu÷kt yurhMxkux÷u ¾hk MkËTøk]nMÚkLkwt Lke[u «{kýu ðýoLk
ykÃÞwt Au :
‘Mkkhe íku{ s ¾hkçk Ëþk{kt WËkhkí{k Ãkrhr{íkÃkýu s
W¥k{ rþük[kh yu ¾kMk Ëku ÷ ík Au . Mkkhe
heík¼kíkðk¤kLku ÃkiMkk ðøkh [k÷u Au, fkhý fu íkuykuLku ßÞkt
íÞkt sðkLkku ÃkkMk {¤u Au. Mk½¤kt çkkhýkt íku{Lku {kxu Q½ze
òÞ Au yLku íkuyku ÃkiMkk y™u ®f{ík ykÃÞk ðøkh íku{kt Ëk¾÷
ÚkkÞ Au. fkuE Ãký [es ¾heËðk yøkh íkuLkk {kr÷f nkuðk
rMkðkÞ Ãký íku ÷øk¼øk Ëhuf [es ¼kuøkðu Au. su{ MkqÞoLkk
«fkþLkku Mkífkh ÚkkÞ Au íku{ Ëhuf ½h{kt íkuLkku Mkífkh ÚkkÞ Au
fkhý fu íkuyku «fkþ, íkzfku yLku ykLktËLku ÃkkuíkkLke MkkÚku ÷ELku
Vhu Au. íkuyku E»Þko yLku yËu¾kELku Lkçk¤kt Ãkkze Ëu Au, fkhý fu
íkuyku Ãkkuíku Mkðo «íÞu þw¼uåAk hk¾u Au. suLku {Ä ÷økkzu÷wt nkuÞ
Au, íkuðk {kýMkLku {Ä{k¾ Ãký zt¾íke LkÚke.
çkeòLke þºkwíkk ÚkkÞ yuðk økwýLku suðk fu, ðuh, ríkhMfkh,
E»Þko ðøkuhuLku ¾hk MkËTøk]nMÚk yk©Þ ykÃkíkk LkÚke, fkhý fu
yuÚke fheLku, ykæÞkÂí{f SðLkLkkt MkkÄLk rð»k{Þ ÚkkÞ Au yLku
ykí{kLkku LkðÃkÕ÷ð [e{÷kE-fh{kE òÞ Au . Mkkhe
heík¼kíkðk¤k {kýMkLku ÓËÞLke WËkhíkk yLku Mkðo «íÞu
yk™tËÞwõík þw¼uåAkLkk MkËTøkwýLke ¾kMk sYh hnu Au. swyku
y{wf ykzku, [erzÞku, fXkuh, Wîuøke, {qtøkku, ðkhMkkçkks,
ztþe÷ku yLku ÃkkuíkkLkk fwxwtçk yLku Lkkufhku MkkÚku n÷fwt ðíkoLk
sYhLkk Ãkkuþkf {kxu òuEíkk ÃkiMkk ÃkkuíkkLke †eLku ykÃkðkLke Lkk
236
SðLk SððkLke f¤k
466
SðLk SððkLke f¤k
467
Mð¼kð, ykþk-MkËTøkwý y™u Mð{kLkLku hk¾e hnu Au, íkku íku
¾hu¾hku MkËTøk]nMÚk Au íkÚkk Ëku÷íkðk¤ku Au.
Mkkhe heík¼kík nkuðe, MknkLkw¼qríkLke MkkÚku Mk{ÞMkq[fíkk
yLku ð¾íkLku yLkwMkhíkku rð[kh fhðkLke xuð nkuðe, íku ®sËøke{kt
fuðe {n¥ðLke çkkçkík Au íkuLkku ÃkqhuÃkqhku ÏÞk÷ ½ýktLku nkuíkku LkÚke.
Mkkhk Mð¼kðLkwt íku MkwtËh V¤ Au yLku Mkkhk{kt Mkkhe {tz¤e{kt
íkuLku ÷eÄu {køko Íx ¾wÕ÷ku ÚkE òÞ Au. su nðk ykÃkýu
ïkMkkuåATðkMk{kt ÷Eyu Aeyu, íkuLke {kVf heík¼kíkLke [k÷w
áZ yLku yrsík yMkh ðzu ykÃkýwt {Lk Ëw¾kÞ Au yøkh MkktíðLk
Ãkk{u Au, íkuðe ykÃkýu WÒkík ÚkEyu Aeyu yøkh yðLkík ÚkEyu
Aeyu. íku ykÃkýLku støk÷e çkLkkðu Au yøkh MkwÄhu Au. Lkh{kþ
yu yuf yuðwt íku÷ Au fu su ykÃkýk yufçkeòLkk MktçktÄ{kt Mkwtðk¤Ãk
hk¾u Au yLku su sLkMk{ksLkk ÞtºkLku ½Mkkhk ðøkh ÃkkuíkkLkku Ä{o
çkòððkLku þÂõík{kLk fhu Au. Lk{úíkk{kt su çk¤ Au íkuLkwt yÄwO
çk¤ Ãký fXkuhíkk{kt LkÚke.
fktxk, ò¤kt, Íkt¾hkt, ÃkðoíkLkkt fux÷ktf ½kMk, yz[ý
fhíkkt Íkzðkt, yu Mkðo fktE Ãký fu¤ðýe ðøkh Qøku Au, Ãký
çkøke[kLkwt hkíkwt økw÷kçk suLkku MkwtËh ÃkÕ÷ð yufçkeò WÃkh MkwtËh
Mk{wËkÞ{kt [zu÷ku nkuÞ Au, suLke rðh÷ MkwøktÄ ðzu nðk{kt {eXe
MkwøktÄ Vu÷kÞ Au, íku fu¤ðkÞu÷k ÃkqðosLkk ðtþ{kt sL{ ÃkkBÞwt Au
ðíkoþu, íku Ãkkuíku Afe sþu Lkrn, íku{ n÷fku Ãký Ãkzþu Lkrn.
VíkunÚke íku yk™tË{kt ykðe sþu Lkrn íku{ rLk»V¤íkkÚke íku Wîuøk
Ãkk{þu Lkrn, òu¾{Lku íku ÃkMktË Ãký fhþu Lkrn íku{ ¾ku¤þu Ãký
Lkrn. íkuLku ÃkkuíkkLke fu çkeòLke ðkík fhðkLke xuð LkÚke. íkuLke
ÃkkuíkkLke «þtMkk ÚkkÞ yøkh çkeòLke ®LkËk ÚkkÞ íkuLke Ëhfkh
hk¾íkku LkÚke.’
yuf MkßsLk íku MkßsLk s nkuÞ Au. íku{kt fktE Ãký ykuAwtðÄíkwt nkuíkwt LkÚke. çknw íkku Ãknu÷kt su nehku ¾hçk[zku níkku íku nk÷
ÃkiMkk Ãkkzu÷ku nehku nkuÞ Au, yuf MkËTøk]nMÚk Lk{ú, rðLkeík, MkÇÞ
yLku yufË{ çkeòLku ¾kuxwt Lk ÷økkzu íkuðku nkuÞ Au, yrLküLkwt
yLkw{kLk fhðk{kt íku Äehku nkuÞ Au, fkhý fu íkuLku rð»ku rð[kh
s ÷kðíkku LkÚke, íku ÃkkuíkkLke Ár[ykuLku ytfwþ{kt hk¾u Au yLku
MktMfkhe çkLkkðu Au. íku ÃkkuíkkLke ÷køkýeykuLku Ëçkkðu Au. ÃkkuíkkLke
ðkýe WÃkh ytfwþ hk¾u Au yLku çkeòt MkðoLku ÃkkuíkkLkk suðkt s
Äkhu Au.
r[LkkE ðkMkýLke ÃkuXu MkËTøk]nMÚkLku Ãký ø÷uÍ (Mkwtðk¤k)
Úkðk Ãknu÷kt htøk ÷køkðku òuEyu. fu{ fu yuf ðkh íkuLku íkÃkkÔÞk
ÃkAe íku{kt fktE Ãký VuhVkh ÚkE þfíkku LkÚke yLku íkuLku su fktE
ÃkkA¤Úke ÷økkzðk{kt ykðu Au íku ÄkuðkE òÞ Au. {kýMku ÃkkuíkkLkwt
Mk½¤wt ¾kuÞwt nkuÞ íku Aíkkt Ãký òu íku ÃkkuíkkLke ®n{ík, ykLktËe
237
SðLk SððkLke f¤k
468
SðLk SððkLke f¤k
469
¾k{kuþe{kt íkuyku çkeS «òLkkt fhíkkt [ze òÞ Au.
òuMkuVkELku sLkh÷ ÷kursMk Lkk{Lkk yuf ÞwðkLk yLku
¾qçkMkqhík {kýMkLku ÃkkuíkkLkk MkkuVk WÃkh ÃkkuíkkLke ÃkkMku çkuMkkzâku
níkku, yu ðkík Mkkt¼¤eLku LkuÃkkur÷ÞLk ½ýku økwMMku ÚkE níkku.
òuMkuVkELku yk çkkçkíkLkku ¾w÷kMkku fÞkuo fu íku sLkh÷ ÷kuŠsMk
Lknkuíkku Ãký íkuLkk ÷~fhLkku yuf çkqZku MkhËkh níkku. ËhçkkhLkk
heíkrhðksLkwt íkuLku rçk÷fw÷ ¿kkLk Lknkuíkwt, íku «{kr{f, ð]Ø
rMkÃkkELke ÷køkýe Ëw¾ððkLku íku Lkkhks níke yLku íkuýu Ãkkuíku
íkuLku íkuLke søkkyu çkuMke hnuðk ËeÄku níkku. yk ¾w÷kMkku Mkkt¼¤eLku
íkuLke Mkkhe heík¼kík {kxu LkuÃkkur÷ÞLku íkuLku ½ýe þkçkkþe ykÃke
níke.
«urMkztx suVMkoLk yuf Ënkzku ÃkkuíkkLkk Ãkkiºk MkkÚku ½kuzu
çkuMkeLku síkku níkku, íkuðk{kt íkuLku yuf økw÷k{ {éÞku. økw÷k{u xkuÃke
Wíkkhe íkuLku Lk{ fÞwO. «urMkztxu íkuLku xkuÃke Wíkkhe ð¤íkwt Lk{ fÞwO,
Ãký íkuLkk Ãkkiºku íku nçkMkeLke MkÇÞíkkLke yðøkýLkk fhe. íkuLkk
ËkËkyu fÌkwt : ‘xku{Mk! yuf økw÷k{Lku íkwt íkkhk fhíkkt MkÇÞíkk{kt
[ze sðk ËEþ?’
£uz zkuø÷kMku fÌkwt Au fu, fkuE Ãký {kuxk {kýMkLkk òuzu
Ãknu÷e ðkh {U AqxÚke ðkík fhe nkuÞ íkku íku ®÷fLk Au. íkuLkk yLku
{khk ðå[u ðýoLkku fu çkeòu fþku Vuh Au, yuðwt íkuýu yuf Ãký
yLku íkuLke xqtfe Ãký MkwtËh ®sËøke{kt Mkt¼k¤Ãkqðof fu¤ðýe ÃkkBÞwt
Au.
{økwLk fnu Au fu, MkÇÞíkk suðe yLÞ Lkerík LkÚke, fkhý
fu Mkkhk{kt Mkkhe S¼Úke Ãký ßÞkt fktE s çkLkíkwt LkÚke, íÞkt
Mkkhe heík¼kík ½ýe ð¾íku Víkun Ãkk{u Au. ¾wþ fhðkLke f¤k
yu ËwrLkÞk{kt ykøk¤ ðÄðkLke f¤k Au.
yu{ fnuðk{kt ykðu Au fu, ËwrLkÞk{kt MkkiÚke MkÇÞ{kt MkÇÞ
{kýMkku ÞnqËeyku Au. Mk½¤k s{kLkk{kt íku{Lkk WÃkh sw÷{
fhðk{kt ykÔÞku Au, íku{Lke yÃkfeŠík fhðk{kt ykðe Au yLku
íku{Lkk þnuhe íkhefuLkk y™u Mkk{krsf n¬ ÷E ÷uðk{kt ykÔÞk
[u, Aíkkt Ãký Mkðo Xufkýu íku MkÇÞ, Mkwþe÷, ykf»kof yLku ËÞk¤w
òuðk{kt ykÔÞk Au yLku íkuyku LkkLkku yøkh {kuxku fkuE Ãký
Ëku»kkhkuÃk fhíkk LkÚke. íkuyku sqLkk MkkuçkíkeykuLku ð¤øke hnu Au.
çkeò ÷kufku íku{Lkk rð[kh yLku heíkrhðks «íÞu su {kLkLke
LkshÚke swyu Au íkuLkk fhíkkt íkuyku çkeòLkk rð[kh yLku
heíkrhðks íkhV ðÄkhu {kLkLke LkshÚke swyu Au. MktMkkh WÃkh
yLÞ ÷kufkuLke ykMkÂõík nkuÞ Au, íku{Lkk fhíkkt íku{Lkk{kt ðÄkhu
ykMkÂõík nkuíke LkÚke. yLÞ ÷kufkuLke Mkk{kLÞ heíku ÃkiMkk WÃkh
su «erík nkuÞ Au. íkuLkk fhíkkt íku{Lke «erík ðÄkhu nkuíke LkÚke
yLku Ëhuf çkkçkíkLkku rð[kh fhíkkt MkÇÞíkk{kt, Mkwþe÷íkk{kt yLku
238
SðLk SððkLke f¤k
470
SðLk SððkLke f¤k
471
Lkeðzu Au. Ãkku®ðzMk ykh. E.Lkku yuf ÔÞkÃkkhe r{. çkx÷h
ÃkkuíkkLke ð¾kh çktÄ fheLku ½uh síkku níkku, íkuðk{kt íkuLku yuf Akufhe
{¤e. íkuLku ËkuhkLke yuf rVhfe òuEíke níke, íku ÃkkAku økÞku.
Mxkuh W½kzâku yLku Ëkuhku ykÃÞku. yk¾k þnuh{kt yk çkLkkðLke
ðkík ÚkE yLku íkuÚke íkuLkk økúknfku{kt ½ýku ðÄkhku ÚkÞku. íku
{kuxu¼køku ÃkkuíkkLke MkÇÞíkkÚke s {kuxku ÃkiMkkËkh ÚkÞku.
çkkÂÕx{kuhLkk hkuMk rðLkkMku çku rðËuþe íkhV su MkÇÞíkk
çkíkkðe níke, íkuLku ÷eÄu s ½ýu ¼køku íkuLku Víkun yLku MktÃkr¥k
{éÞkt níkkt. íkuLkwt fkh¾kLkwt òufu [kuÚkk ðøkoLkwt níkwt, Aíkkt ÃkkuíkkLku
íÞkt ykðíkk ËhufLku çkkhef rðøkíkku Mk{òððkLku ÷økíke íkuLke
MkÇÞíkk, çkeòt {kuxkt fkh¾kLkkt fhíkkt yux÷e MkhMk níke fu
íkuÚke íkuLku ½ýe r«Þíkk yLku {kLk {¤íkkt, WÃkh sýkðu÷k
rðËuþeykuLke ¼÷k{ýÚke hrþÞk{kt yuÂLsLkLku ÷økíkkt fkh¾kLkkt
W½kzðk rðLkkMkLku íkhík s çkku÷kððk{kt ykÔÞku. íku íÞkt økÞku
yLku íkuLke MkÇÞíkkLkku íkuLkku LkVku Ëh ð»kuo 1,00,000 zku÷h
{¤íkku ÚkÞku.
yuf r{ºku Mkðk÷ fÞkuo fu, ykÃkýku çkeòu r{ºk íkuLkk ÄtÄk{kt
þk {kxu Víkun Ãkk{íkku LkÚke? íkuLke ÃkkMku Ãkqhíkk ÃkiMkk Au, ÄtÄkLkwt
íkuLku MktÃkqýo ¿kkLk Au yLku yÃkðkËYÃk [k÷kfe yLku y¬÷ Ãký
íkuLkk{kt Au. íkuLkkuyu sðkçk {éÞku fu íku fzðku Au, ykLktËe LkÚke.
çkkçkík{kt {Lku sýkðk ËeÄwt Lknkuíkwt.
÷tzLkLkk yuf ðktfk hMíkkLkk ¾qýuÚke ÍzÃkÚke ð¤íkkt yuf
[ªÚkhunk÷ r¼¾kheLkk AkufhkLke MkkÚku yuf ÞwðkLk çkkE òuMkÚke
yÚkzkE. sux÷e ÍzÃkÚke Q¼k hnuðkÞ yux÷e ÍzÃkÚke íku Q¼e
hne yLku ÃkkAe ð¤e íkÚkk ½ýk {kÞk¤wÃkýkÚke fÌkwt : ‘¼kE! nwt
íkkhe {kVe {ktøkwt Awt. nwt íkkhe MkkÚku yÚkzkE íkuÚke nwt ½ýe rË÷økeh
Awt.’ ykùÞo Ãkk{u÷ku íku Akufhku yuf ûkýðkh íkuLke Mkk{u òuE
hÌkku yLku xkuÃkeLkku ºký [íkwÚkkOþ ¼køk WíkkheLku Lke[w Lk{Lk fÞwO
íkÚkk íkuLkk {kU WÃkh rðþk¤ ¾wþfkhf ÂM{ík ÷kðe íkuýu fÌkwt :
‘çkkE! ík{Lku nwt {kV fÁt Awt, ík{u {Lku ÃkqßÞ Aku y™u çkeS
ð¾ík ík{u {khe MkkÚku yÚkzkyku íkku ík{u {Lku Xkufh {kheLku Ãkkze
Lkk¾þku íkkuÃký yuf þçË nwt çkku÷eþ Lkrn.’ íku çkkE shk ykøk¤
økÞk ÃkAe íkuýu ÃkkuíkkLkk yuf MkkuçkíkeLku fÌkwt : ‘yÕÞk SÃk!
fkuEyu {khe {kVe {køke nkuÞ íkku íku yk Ãknu÷e ðkh s {køke
Au y™u íkuÚke {Lku ½ýku yk™tË ÚkÞku Au.’
MkUx nu÷eLk{kt yuf {sqh íkuLkk {kÚkk WÃkh ¼khÚke ðktfku
ð¤e síkku níkku. íkuLku hMíkku ykÃkíkkt LkuÃkkur÷ÞLku Mkktfzk hMíkk
WÃkhÚke shk Ãký Lkrn ¾Mkíke ÃkkuíkkLke yuf r{ºk çkkELku fÌkwt fu
çkkuòðk¤kLku Ãknu÷ku sðk Ëku - çkkuòLku {kLk ykÃkku.
ÞwðkLk {kýMkLke Mkkhe heík¼kík ðkhtðkh Ëku÷ík Mk{kLk
239
SðLk SððkLke f¤k
472
SðLk SððkLke f¤k
473
¾heËíke, íkuLku Ãký ÷uze Vwx fnuíke fu, ‘çknuLk! íkMËe {kV fhþku,
Vhe ÃkkAkt ÃkÄkhòu.’ ykðe heík¼kíkÚke íku ÷ûkkrÄÃkrík ÚkE
níke. y{wf fk{ íkku ykÃkýkÚke Lkrn ÚkkÞ yuðk rðïkMkLku ÷eÄu
ykÃkýu suLku rĬkheyu Aeyu yLku suÚke ykÃkýu Ãkw»f¤ Wîuøk
yLku {qtÍðý ÚkkÞ íkuðe ¾hkçk heík¼kík çkíkkðeyu Aeyu.
nËçknkhLkk þh{k¤ÃkýkÚke Ãký Mkkhe heík¼kík{kt rðûkuÃk ykðu
Au, {kxu íku Ãký {qfe Ëuðwt òuEyu. {kLkðòríkLke Mkkhk{kt Mkkhe
ykËþo ÔÞÂõíkykuLkku íku yuf hkuøk Au. Mkh ykEÍuf LÞqxLk íkuLkk
s{kLkk{kt þh{k¤{kt þh{k¤ {kýMk níkku. ÃkkuíkkLkk íkhV
÷kufkuLkwt æÞkLk ¾U[kþu, yuðe ÄkMíkeÚke íkuýu ÃkkuíkkLke {nkLk þkuÄ
ð»kkuo MkwÄe «rMkØ fhe Lkrn. [tÿLke økríkLke íkuLke {kLÞíkkLkk
MktçktÄ{kt íkuýu ÃkkuíkkLkwt Lkk{ çknkh Ãkzðk Lk ËeÄwt. yuLkwt fkhý yu
níkwt fu, h¾uLku íkuÚke íkuLku yku¤¾Lkkh yLku {¤Lkkh ðÄe Ãkzu.
ßÞkuso ðku®þøxLkLke heík¼kík Ãký fZtøke níke. íku þh{k¤ níkku
yLkuøkk{rzÞku suðku ÷køkíkku.
yuðkt ½ýkt ÷kÞf {kýMkku Au fu, suyku {nkuÕ÷k{kt,
{uËkLk{kt çknkËwh nkuÞ Au suyku ÷zkE{kt íkkuÃkLku {kUyu [Zu Au,
Ãký íkuyku ËeðLkk¾kLkk{kt çkefý yLku çkkÞ÷k suðkt nkuÞ Au
yLku MkktMkkrhf {tz¤ku{kt ÃkkuíkkLkku yr¼«kÞ ËþkoððkLke ®n{ík
Ähe þfíkkt LkÚke.
íkuLkk Lkkufhku íkuLku Auíkhu Au, yuðku ðnu{ nt{uþkt íkuLku Úkíkku yLku
økúknfku «íÞu Ãký íkyu yMkÇÞ níkku. ykÚke íkuLku {kxu fhðk{kt
ykðíkk fk{{kt fkuE þw¼uåAk yøkh ykøkúnÚke fk{ fhíkwt Lkrn
yLku ÃkAe íkku íkuLku W¥kusLk ykÃkLkkhk íkuLkk økúknfku Ãký ßÞkt
ÃkkuíkkLkk íkhV MkÇÞ ðíkoLk ÚkðkLke ¾kíkhe {¤u íku ËwfkLkkuyu síkk.
fux÷kf {kýMkku ½ýe {nuLkík fhu Au yLku Víkun {u¤ððkLkk
íku{Lkk ykøkúne ÞíLk {kxu ®sËøkeLkkt fux÷ktf Mkw¾MkøkðzLke Ãký
íkuyku Ãkhðk fhíkk LkÚke, Aíkkt íku{Lke ykzkE yLku yMkÇÞíkkLku
÷eÄu íkuykuLku Víkun {¤e þfíke LkÚke.
íku{Lku {¤íkwt W¥kusLk íku{Lku ÷eÄu s ¾Mke òÞ Au yLku
suyku çkeS heíku ykuAk ÷kÞf Ãký Mkkhe heík¼kík{kt ðÄkhu
÷kÞf nkuÞ Au íkuykuLku íÞkt fk{u òÞ Au.
¾hkçk heík¼kíkÚke «{krýfíkk, Wãkuøk yLku {kuxk{kt
{kuxe þÂõíkyku Ãký çkhçkkË òÞ Au, ßÞkhu Mkkhe heík¼kík
çkeS ¾kuzku Aíkkt Ãký Víkun Ãkk{u Au.
çkeS çkÄe çkkçkík{kt Mkh¾k økwýku nkuÞ yuðkt çku {kýMkLkkt
áükt í k ÷ku . yu f MkÇÞ, {kÞk¤w , WÃkfkhf y™u
Mk{kÄkLkð]r¥kðk¤ku Au, çkeòu f]íkÎLke, støk÷e, ffoþ yLku WØík
heík¼kíkðk¤ku Au. Ãknu÷ku íkðtøkh Úkþu, çkeòu ¼q¾u {hþu.
r¼¾kheLke yuf LkkLke Akufhe su yuf ÃkuLkeLke Aªfýe
240
SðLk SððkLke f¤k
474
SðLk SððkLke f¤k
475
swËe s nkuÞ íÞkhu yk rðïkMkLke ¾k{e íku þÂõíkLke s ¾k{e
ÚkE Ãkzu Au, yu{ íku òýu Au. LkkLkÃký{kt çkk¤fkuLku Mkk{krsf
SðLkLke fux÷ef f¤kyku suðe fu çkku®õMkøk, ½kuzuMkðkhe, Lk]íÞ,
ðfík]íð yLku çkeS íkuðe rLkÃkwýíkkLkwt rþûký ykÃkðkÚke ykðwt
þh{k¤Ãkýwt síkwt hnu Au. þh{k¤ ÷kufkuyu Mkkhku - MðåA Ãkkuþkf
Ãknuhðku òuEyu. Mkkhk ÃkkuþkfÚke heík¼kík{kt MðkMÚÞ ykðu Au
yLku S¼Lkkt íkk¤kt Q½ze òÞ Au. Ä{oÚke Ãký heík¼kík{kt su
MkwtËhíkk yLku fwþ¤íkk Lk {¤u íku Ãkkuíku Mkkhku Ãkkuþkf ÃknuÞkuo nkuÞ
yuðe ÷køkýeÚke ykðu Au, ßÞkhu n÷fk ÃkkuþkfÚke ½ýe ðkh
Mktfku[ WíÃkLLk ÚkkÞ Au. ÃkkuþkfLke ¾krMkÞíkku ¾kíkheÃkqðof æÞkLk
¾U[u Au, {kxu [¤fíkk htøk yLku ½ýe VuþLk Ëqh hk¾ðe yLku
ÃkkuíkkLke þÂõík {wsçk MkkËkt, þhehLku yLkwMkhíkkt ÷qøkzkt Ãknuhðkt
Mkkhkt Au.
ÃkkuþkfLke MkwtËhíkk yu Mkkhe çkkçkík Au, Ãký íku n÷fkt
«fkhLke MkwtËhíkk Au y™u íkuLku {kxu Wå[ «fkhLke MkwtËhíkkLkku
¼kuøk ykÃkðku òuEyu Lkrn, nË çknkh íku WÃkh ÷ûk yÃkkðwt
òuEyu Lkrn. suyku MkkiÚke Ãknu÷wt ÷ûk Ãkkuþkf WÃkh ykÃku Au yLku
íkuLku {kxu s ÃkkuíkkLkku Mk½¤ku ð¾ík økk¤u Au, yøkh Mk½¤ku ÃkiMkku
ðkÃkhu Au, suyku Ãkkuþkf {kxu {kLkrMkf yLku ÓËÞLke MkwÄkhýk
yLku MkuðkLkkt fk{ fhðkLkkt ¼q÷u Au, suyku yu{ ¼q÷e sðkÞu÷e
Mk{ksLkk Äkhk{kt fktE Mkqû{ sw÷{ nkuÞ yu{ íku{Lku ÷køku
Au yLku íkuÚke íku{Lkk nkuX çktÄ ÚkkÞ Au. íku{Lke S¼u íkk¤kt ðMkkÞ
Au. yurzMkLk [kuϾk{kt [kuϾwt ytøkúuS ÷¾íkku, f÷{Lkku íku WMíkkË
níkku, Ãký ðkík[eík{kt yuf zÍLk þçË Ãký øk¼hkÞk ðøkh íku
çkku÷e þfíkku Lkrn.
ÃkkuíkkLku rð»ku s rð[kh fÞko fhðk, Ãkkuíkk{Þ s hnuðwt.
yu Mkkhe heík¼kíkLkku ¼tøk fÞko çkhkçkh Au yLku yuÚke íku{ s
çkeò ÷kufku {khu rð»ku þwt Äkhþu yuðk ykùÞoLku ÷eÄu s, Mkk{kLÞ
heíku þh{k¤Ãkýwt ykðu Au.
rMkzLke ÂM{Úku fÌkwt Au fu, Ãknu÷kt nwt ½ýku þh{k¤ níkku,
Ãký yÕÃk Mk{Þ{kt çku WÃkÞkuøke þkuÄku {U fhe. Ãknu÷e þkuÄ yu
fu, {Lku òuE hnuðk{kt s Mk½¤e ËwrLkÞkLkwt Mk{økú æÞkLk Lknkuíkwt
yLku çkeS þkuÄ yu níke fu, ZkUøk fhðku Lkfk{ku Au. ËwrLkÞk ½ýe
íkeûý y™u MkkV árüðk¤e Au yLku {kýMkkuLke ¾he ®f{ík òýe
íku íkuLke ®f{ík yktfu Au, ykÚke nwt MkwÄhe økÞku.
ÃkkuíkkLkk òríkçktÄwyku {kxu ík{u {kÞk¤w yLku ¾hk ÓËÞLke
÷køkýeÚke ¼hÃkqh nku, íku Aíkkt Ãký òýu çkhV{kt ík{Lku
hk¾ðk{kt ykÔÞk nkuÞ íku{ SðLk rLkøko{Lk fhðwt yu fuðwt Ëw¼koøÞ
Au! íku yuf òíkLkku hkuøk s Au, þh{k¤ ÷kufkuLku ÃkkuíkkLke
þÂõíkykuLkku fËe rðïkMk nkuíkku LkÚke yLku ¾he heíku ðMíkwÂMÚkrík
241
SðLk SððkLke f¤k
476
SðLk SððkLke f¤k
477
íkuýu MkðoLku Mk÷k{ fhe. ÃkiMkkeLke ÃkuXu Ãkkuþkf yu Ãký çk¤ Au
yLku ykÃkýu íkuLkk økw÷k{ Úkðwt Lkrn.
MktMf]ík heík¼kík yu yuf òíkLkku ZkUøk Au, yu{ fux÷kf
Äkhu Au. íkuyku MkkËk, MktøkeLk, ÷ktçkk, Ãknku¤k yLku fXkuh
[rhºkðk¤kLku ð¾kýu Au. yu{ Ãký fneyu íkku [k÷u fu, ÃkÚÚkhLkk
[kuhMk fxfk{ktÚke çkLkkðu÷kt [kuhMk, MkkËkt yLku þýøkkÞkO
ðøkhLkkt ½hkuLku íku [knu Au. MkUx ÃkexhLkk Ëuð¤{kt MkwtËh MÚkt¼
y™u íkuLke ¼ÔÞíkk ¼ÔÞ f{kLkku Au. yLkwÃk{ htøkðk¤k, MkwtËh
fkuíkhýeðk¤k, WÃkMku÷k fk{ðk¤k íkuLkk ykhMk Au, íkuÚke íku Ëuð¤
ykuAwt {sçkqík yøkh ykuAwt MktøkeLk Au yu{ LkÚke. ykðk ÷kufku
ÃkkuíkkLkk nehykuLku ðøkh ykuÃku÷k fu{ Ãknuhíkk LkÚke? fwËhík suðk
YÃk{kt nehk ykÃku Au yLku fwËhíku suðk ykfkh{kt íkuLku fÞko nkuÞ
Au, íkuðk Lku íkuðk nehk íku fu{ hk¾íkk LkÚke? íku{Lke Mkk[e ®f{ík
íkku íkuLke íku hnu Au, Ãký ykÃkýu òýeyu Aeyu fu Mk½¤kt {kýMkku
ÃkkuíkkLkk nehkLku ykuÃk ykÃkðk {kxu íkuLkk WÃkh ÃkkMkk Ãkzkððk
EåAu Au.
ykÃkýk [krhºÞLke ÃkuXu ykÃkýe heík¼kíkLke Ãký nt{uþkt
íkÃkkMk Úkíke hnu Au. Ëhuf ð¾ík ßÞkhu ykÃkýu {tz¤{kt sEyu,
íÞkhu Ëhuf {kýMkLkk yr¼«kÞLkk fktxk WÃkh ykÃkýu [Zðwt
òuEyu yLku ykÃkýk AuÕ÷k ðsLkÚke, ðsLk ðæÞwt Au fu ½xâwt Au
Vhs fhíkkt VuþLk ðøkhLkkt fÃkzktÚke ðÄkhu {qtÍkÞ Au, íkuyku
Ãkkuþkf WÃkh nËçknkh «erík hk¾u Au yu{ s fne þfkÞ.
nkhðozoLkk ykøkuðkLk ðfe÷ yLku økúußÞwyux yuÍurf÷Þ
Ônex{uLkLku {kMkk[wMkuxTMkLke ÄkhkMk¼k{kt Mk¼kMkË íkhefu [qtxe
fkZðk{kt ykÔÞku íÞkhu íku ÃkkuíkkLkku økk{zkLkku Ãkkuþkf Ãknuhe
çkkuMxLk ykÔÞku yLku yuf nkux÷{kt økÞku. íku ykøk÷k ykuhzk{kt
sE çkuXku, íÞkt fux÷ef çkkLkwyku yu MkËTøk]nMÚkkuLku íkuýu Lke[u «{kýu
ðkíkku fhíkkt Mkkt¼éÞkt : ‘òuÞku, yk ½hfqfze økk{rzÞku ! yhu
swyku, swyku, ynª çkhkçkh òuðkLkwt yLku nMkðkLkwt Au.’ íku{ýu
íkuLku Xêk{~fheLkkt yLkuf «fkhLkk rðr[ºk «&™ ÃkqAâk. ÃkAe
Ônex{uLku Q¼k ÚkE W¥kh ykÃÞku : ‘çkkLkwyku yLku øk]nMÚkku ! nwt
ík{Lku ykhkuøÞ yLku Mkw¾ {¤u íkÚkk ík{u su{ {kuxkt Úkkyku, íku{
Mkkhkt yLku zkÌkkt Úkkyku yu{ EåAwt Awt, Ãký ík{khu ÞkË hk¾ðwt
fu, çknkhLkk Ëu¾kðÚke ykÃkýu XøkkEyu Aeyu. {khk Ãkkuþkf
WÃkhÚke ík{u {Lku økk{zkLkku fkuE øk{kh ÄkÞkuo nþu, Ãký ík{khe
íku{kt ¼q÷ Au. íku s WÃk÷rfÞk fkhýÚke ík{u Ãký ÷kÞf çkkLkwyku
y™u øk]nMÚkku nþku yu{ nwt Äkhíkku níkku, Ãký ík{khe yLku {khe
Mkh¾e s ¼q÷ ÚkE økE Au.’ yk fnuíkkt fnuíkk{kt økðLkoh fkçku÷
MxÙkuøLk ykÔÞku yLku r{. Ônex{uLkLke MkkÚku ðkík fhðk ÷køÞku.
çkÄwt {tz¤ [rfík ÚkE økÞwt. øk¼hkE økÞwt. íku {tz¤ íkhV Vhe
242
SðLk SððkLke f¤k
478
SðLk SððkLke f¤k
479
sýkE ykðu Au yLku ykÃkýLku W½kzk Ãkkze Ëu Au.
Ãký heík¼kík òufu øk]nMÚkLkwt yk¼hý Au. Aíkkt {kºk
íkuÚke s fktE {kýMkLkwt [krhºÞ çkLkíkwt LkÚke. [krhºkTÞLku Lk¬e
fhLkkhe yuf s çkkçkík íku LkÚke.
ykufLke Ak÷ su{ ykufLkk ytËhLkk ¼køkLke søkk ÷E
þfu Lkrn, íku{ {kºk yuf÷e MkÇÞíkk, fktE Lkiríkf W¥k{íkkLke
søkk ÷E þfu Lkrn. íkuLke ytËh ÷kfzwt fÞk «fkhLkwt Au, íku íku
çkíkkðe þfu, Ãký íku ÷kfzwt MktøkeLk Au fu fkunu÷wt Au íku çkíkkðe þfu
Lkrn. rþük[kh {kºk Mkkhe heík¼kíkLke søkk ÷E þfu, Ãký íku
çkLkkðxe [es Au.
ytík:fhýLkwt Mkk[kÃkýwt yu Mkkhe heík¼kíkLkku Ÿ[k{kt
Ÿ[ku økwý Au. suyku ¾hk yÚko{kt Mkkhe heík¼kík {u¤ððk
{køkíkk nkuÞ íku{Lku Lke[uLke {kºkk çkíkkððk{kt ykðu Au.
MðkÚkoíÞkøk : 3 zÙk{, ¾wþr{òsLkku yfo 1 ykitMk,
rË÷khk{Lkwt Mk¥ð 3 zÙk{ þuhkuLkLkkt økw÷kçkLkku yfo : 4 ykitMk,
Mk¾kðíkLkwt íku÷ : 3 zÙk{ yLku yuf Ãký MfwÃk÷ (Mktfku[) Lkrn,
MkkËe Mk{s yLku f¤kLkku Wfk¤ku : yuf ykitMk, «u{Lkwt {ã : 2
ykitMk.
MðkÚkoÃkhkÞýíkk, yuf÷ÃkuxkÃkýwt, yíkzkÃkýwt, A÷fkE
yøkh ‘nwt ík{khk fhíkkt ½ýku Mkkhku Awt.’ yuðwt «fx ÚkkÞ íÞkhu
íku Mkt¼k¤Ãkqðof ykÃkýu LkkUÄðwt òuEyu. Ëhuf sý «&™ fhu Au
fu, yk {kýMk Ÿ[ku òÞ Au fu Lke[ku òÞ Au? áüktík íkhefu
ÞwðkLk çkúkWLk ËeðkLk¾kLkk{kt Ëk¾÷ ÚkkÞ Au. nksh hnu÷kt
Mkðo ÃkkuíkÃkkuíkkLkk rð[kh {wsçk íkuLke íkw÷Lkk fhu Au yLku Mðøkík
fnu Au fu, yk {kýMk ykøk¤ ðÄu Au, fu{ fu íku ðÄkhu Mkt¼k¤Úke,
ðÄkhu rð[khÚke, ðÄkhu MkÇÞíkkÚke, ðÄkhu rððufÚke, ðÄkhu MkíÞ
MkkÚku, ðÄkhu «{krýfíkkÚke yLku ðÄkhu Ãkrh©{Úke fk{ fhu Au.
íkuLke ykøk¤ ÞwðkLk òuLMkLkku Ãký Ëk¾÷ku Ãkzu÷ku Au. yu ÍzÃkÚke
ÃkkA¤ Ãkzíkku òÞ Au, fu{ fu Mkt¼k¤ hk¾íkku LkÚke, íku çkuËhfkh
Au, yrðLkeík Au, ÄkŠ{f LkÚke, ík{khe Mkk{u íku òuE þfíkku
LkÚke, n÷fku Au, ftsqMk Au. íku LkkufhkuLku {khðk òÞ Au yLku íku{
Aíkkt yòÛÞkt {kýMkku íkhV nË fhíkkt ðÄkhu MkÇÞíkk çkíkkðu
Au, íkÚkk yk s heíku suyku ykÃkýLku yku¤¾u Au, íku Mk½¤kLke
yá~Þ r[êeyku ykÃkýk WÃkh [kUxu Au yLku ykÃkýu ®sËøke
ÃkMkkh fheyu Aeyu. ÃkkuíkkLkk Mkkuçkíkeyku ÃkkuíkkLke fuðe ®f{ík
yktfu Au, íku òu {kýMk òýu íkku íku íkuLku ½ýwt ÷k¼fkhf ÚkE Ãkzu
yuðku nwt fkuE ð¾íku rð[kh fÁt Awt. ykÃkýu ÷ktçkku ð¾ík søkíkLku
Auíkhe þfíkk LkÚke, fkhý fu ykÃkýku ytíkhkí{k fu su LÞkÞLkkt
ºkksðkt ÷E MkËk ykÃkýk{kt s hnu Au, íku ykÃkýLku ¾Át fne
ËuLkkh ykÃkýku ytíkÞko{e, ykÃkýe ykt¾{kt yøkh heík¼kík{kt
243
SðLk SððkLke f¤k
480
SðLk SððkLke f¤k
481
[uÃke «uhýk suðe Au. íku «uhýkYÃku nkuÞ yøkh íkku «kó fhðk{kt
ykðe nkuÞ Ãký MkwÄkhýk {kxuLkk ÔÞkðnkrhf MkËTøkwýku{ktLkku íku
yuf ¾kMk økwý Au yu Lk¬e s Au.
÷øLk sux÷wt Ãkrðºk Au íkux÷e s Ãkrðºk yuf çkeS çkkçkík
Au, yLku íku ðkÞËk «{kýu {¤ðkLkku íku{ s fk{ fhðkLkku økwý
yu Au. su {kýMk Lk¬e fhu÷k Mk{Þu íku fk{ fhðk{kt yÚkðk
{¤ðk{kt rLk»V¤ òÞ Au, íkuLku fktE Mkçk¤ fkhý Lk nkuÞ íkku
¾he heíku sqXku s økýe þfkÞ yLku søkík íkuLku sqXku s økýu Au.
su {kýMk Lk¬e fhu÷k Mk{Þu Lk¬e fhu÷ Xufkýu sðk{kt
Ze÷ fhu Au, íku fËe MkL{kLk yøkh Víkun Ãkk{þu Lkrn. su fkuE
{kýMkLku çkeò {kýMkLkk ð¾ík {kxu Ëhfkh Lk nkuÞ, íkuLkku íku{Lkk
ÿÔÞ {kxu Ãký rð[kh Lk s nkuðku òuEyu. yuf {kýMkLkku yuf
f÷kf ÷uðku y™u íkuLkk Ãkkt[ zku÷h ÷uðk yu çkhkuçkh Au. yuðk
½ýk {kýMk Au fu su{Lku íku{Lkk ÄtÄkLkk Mk{ÞLkku Ëhuf f÷kf
Ãkkt[ zku÷h fhíkkt Ãký ðÄkhu ®f{íke Au.
ÃkurMkzuLx ðku®þøxLk ßÞkhu [kh ðkøku s{íkk níkk, íÞkhu
ÔnkEx nkWMk{kt s{ðk çkku÷kðu÷k fkUøkúuMkLkk Lkðk Mk¼kMkË
fux÷ef ð¾ík {kuzk ykðíkk. «urMkzuLxLku s{íkk òuE íku{Lku ûkku¼
Úkíkku. ðku®þøxLk fnuíkku fu, ‘s{Lkkh ykÔÞk Au fu Lkrn, yu{
{khku hMkkuEÞku fËe ÃkqAíkku LkÚke. {kºk s{ðkLkku ð¾ík ÚkÞku Au
yk r{©ý ÷uðwt.
‘søkíkLkku MkðoLke «Úk{ ÃktÂõíkLku MkßsLk’ suýu ÷kufkuLku
y{qÕÞ MkËTçkkuÄ ykÃÞku Au íkuLkwt yLkwfhý fhku.
ðkuÕxh Mfkux sçkhku Mk{ÞLkwt Ãkk÷Lk fhLkkh níkku. íkuLke
{nkLk VíkunkuLkwt yk hnMÞ Au. su rËðMku xÃkk÷ {¤u íku Ënkzu s
íku íkuLkku sðkçk ÷¾e Lkk¾íkku. íku Ãkkt[ ðkøku QXíkku. LkkMíkku
fhíkkt fhíkkt{kt íkku íku rËðMkLkk fk{Lkku {kuxku ¼køk Ãkqhku fhe
÷uíkku. yuf ÞwðkLk suLku søkk {¤e níke yLku íkuLke Mk÷kn {køke
níke, íkuLku íkuýu Lke[u {wsçk Mk÷kn ykÃke : ík{khku ð¾ík ÃkqhuÃkqhku
Lk ðÃkhkÞ yuðe su ÷k÷[ Mknus{kt ík{Lku ÚkkÞ Au, íkuÚke AuíkhkE
síkk Lkrn. su fktE fhðkLkwt nkuÞ íku íkhík s fhe Lkk¾ku yLku
fk{ fÞko ÃkAe s rð©ktríkLkk ð¾íkLkku WÃkÞkuøk fhku. íkuLkk Ãknu÷kt
fËe íkuðku WÃkÞkuøk fhku Lkrn.
Mkðkhu ðnu÷k QXðkLke ®f{íke xuð rð»ku ÍkÍwt fnuðwt sYhLkwt
LkÚke. fwxwtçkLke yðLkríkLke Ãknu÷e rLkþkLke {kuzk QXðwt íku Au.
fkuE Ãký {kýMk {kxu ykX f÷kfLke Ÿ½ Ãkqhíke Au. ½ýe ðkh
Mkkík f÷kf Ãký Ãkqhíkk ÚkE Ãkzu Au. òu {kýMk yþõík nkuÞ íkku
Ÿ½Lkk ykX{k f÷kf ÃkAe íkhík s QXeLku íkuýu fk{ WÃkh [Zðwt
òuEyu.
fkuEfu yu{ fÌkwt Au fu, ÍzÃkÚke fk{ fhðkLke xuð yu yuf
244
SðLk SððkLke f¤k
482
SðLk SððkLke f¤k
483
Äq{fuíkw, su ykÃkýk ðkíkkðhýLke {w÷kfkík ËMk nòh
ð»kuo yuf ð¾ík ÷u, íku yuf r{rLkx ÃkkA¤ nkuíkku LkÚke. ÄtÄk{kt
{n¥ðLke çkkçkík Mk{ÞkLkwÃkk÷Lk Au.
Ëhuf ÄtÄkËkhe {kýMk òýu Au fu, fux÷ef Ãk¤ku yuðe
nkuÞ Au fu suLkk WÃkh ð»kkuoLkk ¼krðLkku ykÄkh hnu Au.
Mk{ÞLkwt Ãkk÷Lk yu MkÇÞíkkLkk Mkðo økwýkuLkku hkò suðku
økwý Au. ÃkkuíkkLkk ÄtÄkLkk ð¾íkLku ÃknkU[e ð¤ðk {kxu fux÷kf
{kýMkku nt{uþkt Ëkuzâk fhu Au. íkuyku nt{uþkt Wíkkð¤{kt nkuÞ Au
yLku xÙuLk sðkLku {kuzk Ãkzâk nkuÞ yuðku ÏÞk÷ íku{Lku ykÃku Au.
íkuyku{kt fk{ fhðkLke ÃkØrík nkuíke LkÚke yLku íkuÚke ¼køÞu s
íkuyku ½ýwt fk{ fhe þfu Au.
þk¤k y™u ÃkkXþk¤kLkk SðLkLke Mkkhk{kt Mkkhe çkkçkík
yuf yu Au fu, QXðk {kxu, {w¾ÃkkXLku {kxu fu ¼k»kýLkk Mk{ÞLku
{kxu su ½tx ðkøku Au, íku {kýMkLku ÍzÃkÚke fk{ fhðkLke xuð
þe¾ðu Au.
¾hk{kt ¾hku ð¾ík ykÃkLkkh ½rzÞk¤ Ëhuf swðkLk
{kýMk ÃkkMku nkuðe òuEyu. su ½rzÞk¤ yrLkÞr{ík nkuÞ Au
íkuÚke ¾kuxe xuð Ãkzu Au yLku øk{u íkuðe ¼khu ®f{íkLke íku nkuÞ,
Ãký íku{kt hkufu÷k ÃkiMkk Lkfk{k Au. òu ík{khu Vkxu÷kt ÷qøkzkt Ãknuhðkt
s Ãkzu íkku Ãknuhku, Ãký ¾kuxku xkE{ ykÃkLkkh ½rzÞk¤ íkku hk¾íkk
fu Lkrn yus ÃkqAu Au.’
‘{khe ½rzÞk¤ ÃkkA¤ Au, Äe{e Au’ yu{ fne {kuzk
ykððk {kxu ðku®þøxLkLkku Mku¢uxhe ßÞkhu çknkLkwt hsq fhíkku,
íÞkhu ðku®þøxLk sðkçk ykÃkíkku : ‘íÞkhu íkkhu Lkðwt ½rzÞk¤ ÷uðwt
òuEyu yøkh {khku çkeòu Mku¢uxhe {u¤ððku òuEyu.’
£uLfr÷LkLkku yuf Lkkufh nt{uþkt {kuzku Úkíkku y™u nt{uþkt
fktEf çknkLkwt çkíkkððk íku íkiÞkh hnuíkku. yk LkkufhLku £uÂLf÷Lk
fnuíkku fu, ‘{Lku MkkÄkhý heíku yu{ {k÷q{ Ãkzâwt Au fu, su çknkLkkt
çkíkkððk{kt nkUrþÞkh nkuÞ Au, íkuyku çkeò fþk{kt nkUrþÞkh
nkuíkk LkÚke.’
LkuÃkkur÷ÞLku yuf rËðMk ÃkkuíkkLkk MkhËkhkuLku s{ðk
çkku÷kÔÞk, Ãký Lk¬e fhu÷k ð¾íku íkuyku Lkrn ykððkÚke íku íku{Lkk
ðøkh s{ðk ÷køÞku. íku s{eLku QXíkku níkku íkuðk{kt íku ykÔÞk.
íku{Lku íkuýu fÌkwt fu, ‘øk]nMÚkku! nðu s{ðkLkku ð¾ík ÚkE økÞku Au
yLku nðu ykÃkýu nk÷ Lku nk÷ fk{ WÃkh ÷køkeþwt.’
÷kuzo çkúkunk{ su ÃkkuíkkLke nt{uþLke {nuLkík ¼hu÷e Vhòu
WÃkhkíkt y{ehkuLke Mk¼kLkk ‘fkuxo ykuV [uLMkhe’ Lkk yLku çkeS
zÍLk MkkrníÞ Mk¼kykuLkk «urMkzuLx níkk, íkuyku Lk¬e fhu÷k
ð¾íku ÃkkuíkkLke søkk WÃkh nksh Úkíkk, ½rzÞk¤Lke {kVf s
íkuyku ð¾íkMkh fk{ fhLkkh níkk.
245
SðLk SððkLke f¤k
484
SðLk SððkLke f¤k
485
Ãknu÷kt{kýMkku y{wf çkkçkík WÃkh rð[kh fhðk {ktøku Au yLku
íkuÚke íkuyku ðkhtðkh rLk»V¤ òÞ Au. yuf çkkçkíkLke ÃkMktËøke
yLku çkeS çkkçkíkLkku íÞkøk yu çkLLku MkkÚku Lku MkkÚku s hnuðkt
òuEyu.
òuLk xkux fnu Au fu, fwËhíke heíku yÚkðk xuð Ãkze sðkÚke
ykÃkýu yux÷k çkÄk MkwMík Aeyu fu, suÚke shk Ãký ð¾ík [qfu
Lkrn íkuðku Mk{Þ-Ãkk÷Lkðk¤ku {kýMk yu òýu yuf Ëw÷o¼ ðMíkw
nkuÞ yu{ ykÃkýLku ÷køku Au. ykðku {kýMk {¤u Au íkku íkhík s
íku {kýMkLkk WÃkh ykÄkh hk¾ðkLke ykÃkýLku [knLkk ÚkkÞ Au
yLku øk{u íku ®f{íkÚke Ãký íkuLkku xufku ¾heËðkLke ykÃkýLku {hS
ÚkkÞ Au, fu{ fu WÃkhÚke yux÷wt íkku ykÃkýLku sýkÞ Au fu íku {kýMku
ÃkkuíkkLkk WÃkh Sík {u¤ðe Au.
økw{kðu÷e ®sËøkeLke ¾hkçkeLke þYykík økw{kðu÷e Ãkkt[
r{rLkxÚke ÚkkÞ Au. su {kýMkku rLk»V¤ økÞk Au, íku{Lke fçkhku
WÃkh ‘{kuzk Ãkzâk’ yu økwó þçË ðkt[e þfkÞ Au. rðsÞ yLku
ÃkhksÞ íkÚkk MkV¤íkk yLku rLk»V¤íkk ðå[uLkku íkVkðík ½ýeðkh
yuf Úkkuzef r{rLkx{kt ykðe hnu Au.
‘Mk{ÞLkk {nkLk ½rzÞk¤ WÃkh {kºk yuf s þçË ‘nk÷’
ðíko{kLk’ yu Au.
yuf Ãký MkufLz fu MkufLzLkku ËMk ÷k¾{ku ¼køk ¾kuÞk
s Lkrn.
yu[. Mke. çkúkWLk fnu Au fu, ‘su Akufhku ð¾íkMkh nkuÞ
Au, íku {Lku ½ýku øk{u Au. yuðk {kýMk WÃkh rðïkMk hk¾ðkLke
yLku ðÄkhu {n¥ðLke çkkçkíkku rðïkMkÚke íkuLku MkkUÃkðkLke ík{Lku
fuðe ÍzÃkÚke ð]r¥k ÚkkÞ Au. ð¾íkMkh fk{ fhðkLke su Akufhkyu
ykçkY {u¤ðe nkuÞ íkuýu ¼rð»Þ{kt íkuLkk fk{fks{kt Víkun
ykÃkLkkh ÚkkÃký{kt {wÆk{kt ðÄkhku fÞkuo Au yu{ Mk{sðwt.’
ÍzÃkÚke fk{ fhðkÚke rðïkMk WíÃkLLk ÚkkÞ Au yLku þk¾
çktÄkÞ Au. ykÃkýkt ÃkkuíkkLkkt fk{ MkwÔÞðÂMÚkík Au íkÚkk Mkkhe
heíku [k÷u Au, íkuLke íku Mkkhk{kt Mkkhe Mkkrçkíke Au yLku yuÚke
fheLku ykÃkýe þÂõíkyku rð»ku çkeòLku rðïkMk çku Mku Au. su
{kýMk ð¾ík ykÃÞk «{kýu fk{ fhu Au, íku yuf rLkÞ{ íkhefu
ÃkkuíkkLkkt çkeòt ð[Lk Ãký Ãkk¤þu s.
hu÷ðuLke ½rzÞk¤ ÃkkA¤ nkuÞ íkku hu÷ðuLke yÚkzkyÚkzeLkku
¼Þtfh yfM{kík çkLku Au. fux÷ef ðkh yufkË LkSðe ðkík {kxu
yuf {kýMkLku Ãkkt[ r{rLkx hkufðk{kt ykðu Au, Ãký yuf s r{rLkx
{kxu íku xÙuLk yøkh Mxe{h [qfe òÞ Au.
LkuÃkkur÷ÞLkLke ÃkuXu su {kýMk MkkiÚke ðÄkhu {nT¥kðLke ðkík
íkhík Ãkfze ÷u y™u íkuLke ¾kíkh çkeS økkiý çkkçkíkLkku ¼kuøk
ykÃku íkuLke ¾kíkheÃkqðof Víkun s ÚkkÞ Au. fktE Ãký ¼kuøk ykÃÞk
246
SðLk SððkLke f¤k
486
SðLk SððkLke f¤k
ðøkh, òu¾{ ¼hu÷k {køko WÃkh s{kLkkLkk s{kLkk MkwÄe, Ãk]Úðe
ÃkAe Ãkkt[ yçks {kE÷Lkk ðíkwo¤ WÃkh yÞLk íkhV rLkýeoík
Mk{Þu rËÔÞ [kufMkkEÚke òÞ Au íku swyku.
yuzðzo yuðhux
‘ykÃkýk «khçÄLkk íktíkw fE íkhV Qze hÌkk Au, íku
½ýeðkh ykÃkýu òuE þfíkk LkÚke, yLkwfq¤ Mk{Þ, ½ýeðkh
yuf ûký MkwÄe s hsq ÚkkÞ Au. ykÃkýu íku økw{kðeþwt, íkku
{rnLkkyku yLku ð»kkuo ykÃkýu økw{kðeyu Aeyu.’
‘Äehu Äehu’ Lkk {køkoÚke ‘fËe Lkrn’ Lkk {fkLk WÃkh ykÃkýu
ykðeyu Aeyu.’
MkðuoÂLxMk
‘õÞkhu ykÃkýu þY fhðwt íkuLkku rð[kh fhíkkt ½ýe ðkh
yu{ çkLku Au fu, fk{ fhðkLke þYykík fhðe íku Ãký yþõÞ
ÚkE Ãkzu Au’
ÂõðLxer÷ÞLk
‘ßÞkhu {q¾o fktE rLkùÞ fhu Au, íÞkhu çkòh yLkwf¤
nkuíkwt LkÚke.’
MÃkurLkþ fnuðík
‘Ëkuzðwt rLkhÚkof Au. ð¾íkMkh Lkef¤ðwt yu s {wÏÞ çkkçkík
Au.’
487
÷kVkuLxuLk
‘¼xfeLku yksLkku rËðMk ¾wyku, fk÷u Ãký íku s Úkþu yLku
íku ÃkAe ð¤e ðÄw rð÷tçk Úkþu.’
‘ðíko{kLkLku íkuLkk yøkú ¼køkÚke Ãkfzku.’
þuõMkrÃkÞh
#ø÷ktzLkk hkò ykX{k nuLkúeLkk Mk{Þ{kt, MktËuþkyku
WÃkh VktMke ÷xfíkk ¾urÃkÞkLkk r[ºk MkkÚku, ‘ÍzÃk fhku, ÍzÃk
fhku, ÍzÃk Lkrn fhíkku íkku {hþku’ yu{ ðkhtðkh ÷¾ðk{kt ykðíkwt
níkwt. íku Mk{Þ{kt xÃkk÷ ykurVMkku Lknkuíke yLku Ze÷ ÚkkÞ íkku
VktMkeyu ÷xfkðkLke ÄkMíke MkkÚku Mkhfkhe ¾urÃkÞkyku fkøk¤
÷E síkk íkÚkk ÷kðíkk. nk÷ su {wMkkVhe ykÃkýu Úkkuzk f÷kf{kt
fheyu Aeyu, íkuLku {kxu ½kuzkøkkzeÚke xÃkk÷ ÷E sðkLkk
s{kLkk{kt yffuf {rnLkku Úkíkku yLku MkkÚku ¼Þ Ãký hnuíkku.
ykðe heíku íku ð¾ík{kt Ãký rçkLksYhe Ze÷Lku yuf økwLkku økýðk{kt
ykðíkku. nk÷Lkk MkwÄkhkLkku Ãký {kuxk{kt {kuxku yuf ÷k¼ yu Au
fu, ð¾íkLkwt {kÃk çkktÄeLku íkuLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu Au. Mkku
ð»ko Ãknu÷kt su fktE fk{ 20 ð»ko{kt Úkíkwt, íku nk÷ yuf f÷kf{kt
ykÃkýu fhe þfeyu Aeyu yLku íku òuíkkt yuf Úkkuze r{rLkx
økw{kððk {kxu Ãký íku ð¾íku VktMke {¤íke íkku íkuðk s økwLkk {kxu
nk÷ fuðe Mkò Úkðe òuEyu!
247
SðLk SððkLke f¤k
488
SðLk SððkLke f¤k
489
yu{ fnuðkÞ Au fu su sqs çkkçkíkkuLku ÷eÄku ðkux÷wo ykøk¤
LkuÃkkur÷ÞLkLke nkh ÚkE, íku{kt yk ÷zkELkk Lkkþfkhf «¼kíku,
íkuýu íkÚkk økúkW[eyu Úkkuzef Ãk¤ økw{kðe yu çkkçkík Ãký fkhýYÃk
níke ç÷wþh ð¾íkMkh níkku yLku økúkW[e {kuzku níkku. LkuÃkkur÷ÞLkLku
MkUx nur÷Lkk {kuf÷ðkLku ykx÷wt s fkhý çkMk ÚkE Ãkzâwt níkwt,
yk yuf Mðík: rMkØ Mkqºk Au yLku íku fnuðíkYÃk ÚkE økÞwt Au fu,
‘øk{u íku ð¾íku su fkÞo ÚkE þfu íkuðwt nþu, íku fkÞo (íkuLkk íkhV
fk¤S Lkrn hnuðkÚke) fkuE Ãký ð¾íku ÚkE þfþu Lkrn.’
÷tzLkLkk ykr£fLk yuMkkurMkÞuþLkLke EåAk ÷uzÞkzoLku
ykr£fk {kuf÷ðkLke níke. ‘ík{u õÞkhu Lkef¤þku?’ - yu{ íkuLku
ÃkqAðk{kt ykÔÞwt, íÞkhu ‘ykðíke fk÷u Mkðkhu’ yuðku sðkçk
{éÞku. òuLk sŠðMk su ÃkkA¤Úke y÷oMkuLx rðLMkuLx íkhefu
òýeíkk ÚkÞk níkk, íku{Lku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu, ‘ík{u ík{khk
ðnkýLku õÞkhu sELku {¤þku?’ íkuýu sðkçk ykÃÞku fu, ‘n{ýkt
s.’ fkur÷Lk fuBÃkçku÷Lku ®nËwMíkkLkLkk ÷~fhLkku MkuLkkÃkrík
Lke{ðk{kt ykÔÞku íÞkhu íkuLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu, ‘ík{u õÞkhu
Lkef¤þku?’ íÞkhu rðLkk Mktfku[u íkuýu sðkçk ykÃÞku fu, ‘fk÷u.’
LkuÃkkur÷ÞLk fnuíkku fu, ‘su Ãk¤ økw{kððk{kt ykðu Au, íkuÚke
ykÃkr¥kLku íkf {¤u Au.’
yksLkwt fíkoÔÞ fk÷ MkwÄe {w÷íkðe hk¾ðk{kt su þÂõík
‘ðku®þøxLk zu÷kðh yku¤tøku Au’ yuðku fk¤øk yuf ¾urÃkÞku
÷kÔÞku, íÞkhu xÙuLxLkLkku nurMkÞLk MkhËkh fLko÷ hkn÷ Ãk¥kkt ¾u÷íkku
níkku. h{ík Ãkqhe Úkíkkt MkwÄe íkuýu íku fkøk¤ øksðk{kt ðktåÞk ðøkh
hk¾e {qõÞku. h{ík Ãkqhe ÚkÞk ÃkAe íkuýu yu fkøk¤ ðktåÞku yLku
ÃkkuíkkLkkt {kýMkku yufXkt fÞkO, Ãkhtíkw íku {kýMkku {kÞkO økÞkt yLku
íkuLkwt ÷~fh þhýu økÞwt. yk heíku Úkkuze {rLkxLke Ze÷Úke s íkuýu
{kLk, MðkíktºÞ y™u ®sËøke økw{kÔÞkt.
‘Víkun’ yu çku ½{kt MkkËkt {kçkkÃk ‘Mk{Ãkk÷Lk’ yLku
‘[kufMkkE’Lku Ãkuxu sL{ ÷u Au. Ëhuf Víkun{tË SðLk{kt y{wf
çkkhef Ãk¤ku yuðe nkuÞ Au fu íku ð¾íku {Lk òu shk Ãký zøku
yøkh ¿kkLkíktíkw ÃkkAku nXu, íkku Mk½¤e ¾hkçke ÚkkÞ Au.
hÂMfLku fÌkwt Au fu, ÞwðkðMÚkkLkku Mk½¤ku Mk{Þ {wÏÞíðu
fheLku h[Lkk, ¿kkLkð]rØ yLku rþûkýLkku Au. yuðku yuf Ãký f÷kf
LkÚke, su{kt «fkþ{kLk ¼krð hnu÷wt LkÚke. yk f÷kfLke Ëhuf
r{rLkx yuðe Au fu, su yuf ð¾ík ÃkMkkh ÚkE íkku Äkhu÷wt fk{ Vhe
ÚkE þfu s Lkrn yLku ¼q÷e sðk{kt ykðu÷ku ½k Xtzk ÷kuZk WÃkh
s Ãkzu.
Ëhuf ÷zkE{kt yuf Mkðkuoíf]ü Mk{Þ, yuf yLkwfq¤ Mk{Þ
WÃkh LkuÃkkur÷ÞLk ½ýku ¼kh {qfíkku. ykurMxÙÞLkku Ãkkt[ r{rLkxLke
®f{ík Mk{síkk Lkrn yLku íkuÚke s íku íku{Lkku Ãkhk¼ð fhe þfíkku.
248
SðLk SððkLke f¤k
490
SðLk SððkLke f¤k
økw{kððk{kt ykðu Au, íkux÷e þÂõíkÚke íkku íku fk{ ÚkE þfu Au.
su fk{ {w÷íkðe hk¾ðk{kt ykÔÞwt nkuÞ Au íku ÃkkA¤Úke fhðwt
fux÷wt çkÄwt Mk¾ík yLku LkkÃkMktË ÚkE Ãkzu Au ! su fk{ ð¾íkMkh
fhðk{kt ykðu Au, íku yk™tË yLku WíMkkn MkkÚku ÚkkÞ Au. rËðMkku
yLku yXðkrzÞkt MkwÄe {w÷íkðe hkÏÞk ÃkAe íku ðuX suðwt ÚkkÞ Au.
fkøk¤ {¤u fu íkhík s sux÷e Mknu÷kEÚke íkuLkku W¥kh ÷¾kÞ Au,
íkux÷e Mknu÷kEÚke ÃkkA¤Úke ÷¾kíkku LkÚke. fux÷ef ÃkuZeykuLkku
yuðku rLkÞ{ nkuÞ Au fu yuf Ãký fkøk¤ yuf hkºke Ãký W¥kh
÷ÏÞk ðøkh fËe Ãký hk¾ðku Lkrn. fkuE Ãký fk{ íkh fhðkÚke
íku{ktLkwt ðuX suðwt ík¥ð Lkef¤e òÞ Au. {w÷íkðe hk¾ðkLkku yÚko
{qfe Ëuðk suðku s ÚkkÞ Au, yLku ‘n{ýkt fÁt Awt ’ yuLkku yÚko
‘ÚkðkLkwt LkÚke’ yuðku ÚkkÞ Au. fk{ fhðwt yu çkes ðkððk suðwt
Au. òu çkhkuçkh ð¾íku íku fhðk{kt Lk ykðu, íkku nt{uþLku {kxu íku
ÃkAe f{kuMk{Lkwt ÚkE Ãkzþu. Ze÷Úke fhðk{kt ykðu÷ fk{Lkwt V¤
ÃkrhÃkõð ÂMÚkrík{kt ykýðk {kxu yLktíkíkkLke W»ýíkk Ãký Ãkqhe
ÚkE Ãkzu Lkrn. yuf íkkhk yøkh økúnLke økrík{kt yuf MkuftzLke
Ãký Ze÷ ÚkkÞ, íkku íkuÚke yk¾k rðïLke yufíkk íkqxe òÞ.
Mkh ðkuÕxh hu÷uLku yuf {kýMku ÃkqAâwt fu, ‘ykx÷k xqtf
Mk{Þ{kt ykx÷wt çkÄwt fk{ ík{u þe heíku fhe þfku Aku?’ sðkçk
{éÞku fu, ‘su ð¾íku {khu fktE fhðkLkwt nkuÞ Au, íku s ð¾íku nwt íku
491
fk{ WÃkh sE™u íku fhe Lkk¾wt Awt. Ze÷ fhLkkhk{kt rððufþÂõík
ðÄkhu nkuÞ íkkuÃký íku rLk»V¤ òÞ Au. ð¾íkMkh fk{ fhLkkhkÚke
«MktøkkuÃkk¥k ¼q÷ ÚkkÞ íkkuÃký íkuLku Víkun {¤u Au.’
yuf £uL[ hksîkheLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu, ‘yLkuf
MkktMkkrhf fíkoÔÞku WÃkh ík{khu æÞkLk ykÃkðkLkwt Aíkkt ykx÷wt çkÄwt
fk{ ík{u þe heíku fhe þfku Aku?’ íÞkhu íkuLkku sðkçk {éÞku fu,
‘su yksu ÚkE þfu íku fk÷ WÃkh SðLk{kt rLk»V¤ økÞu÷ yuf
{kýMk rð»ku yu{ fnuðkÞ Au fu yk fnuðíkÚke Q÷xe heíku íku
fk{ fhíkku yÚkkoíkT fk÷ çkLke þfu íku yks fhþku Lkrn yuðe
fnuðík íkuýu økkuXðe níke, ykðk yð¤kÃkýkLku ÷eÄu fux÷k çkÄk
{kýMkku ÃkkuíkkLke Víkun økw{kðe çkuXk Au! yu{kuMk ÷kuhuLMkLkwt Mkqºk
níkwt, ‘Ãknu÷wt fk{ yLku ÃkAe ¼kEçktÄe.’
fkuxLku fÌkwt : ‘íkU yu{ fÌkwt fu fk÷? ò, nwt íku Mkkt¼¤eþ
Lkrn. fk÷ yuðe ZkUøke Au, su ËrhÿíkkLku {qfe òÞ Au yLku Mk{]rØ
÷E òÞ Au, hkufz ÷E òÞ Au yLku {q¾oLkwt Lkkýwt - EåAkyku
ykþkyku yLku ð[Lkku rMkðkÞ çkeswt fktE Ãký ykÃkíke LkÚke.
fk÷, yu yuðe {wËík Au, su ð¾íkLkkt sqLkkt Áfkýkt hrsMxhku{kt
õÞktÞ Ãký {¤íke LkÚke. fËe {q¾o ÷kufkuLkkt Ãkt[ktøk{kt íku {¤u Au.
Ëe½oárü ‘fk÷’ þçËLkku yLkkËh fhu Au yLku suyku íkuLkku yLkkËh
fhu Au íkuLke Mktøkrík íku fhíke LkÚke. VíkunLkk {køko{kt rLk»V¤
249
SðLk SððkLke f¤k
492
SðLk SððkLke f¤k
493
Au. yrLkrùíkÃkýkLkku Võík yuf s WÃkkÞ Au yLku ‘íkhík rLkýoÞ
WÃkh ykððw t ’ yu Au , Lkrn íkku hku ø k Mk½¤e Víku n yLku
ÃkrhÃkqýoíkkLkku Lkkþ fhþu. su yáZ hnuþu íkuLkk çkkh ðkøke sþu.
yu f «ÏÞkík ÷u ¾ f fnu Au fu , ÃkÚkkhe yu yMkíÞ
yk¼kMkLkku ðªxku Au. ykÃkýu ftxk¤eLku rçkAkLkk{kt sEyu Aeyu,
Aíkkt íku rË÷økehe MkkÚku ykÃkýu Akuzeyu Aeyu. ðnu÷k QXðk
{kxu Ëhuf hkºku ykÃkýu rLkùÞ fheyu Aeyu. Ãký Ëh Mkðkhu
ykÃkýwt þheh Ãkze hnuðkLkku rLkùÞ çkíkkðu Au, Aíkkt su ÷kufkuyu
Lkk{ fkZâkt Au íku çkÄk ðnu÷k QXLkkh níkk. Ãkexh Ä økúux nt{uþkt
ytÄkhk{kt QXíkku. íku fnuíkku fu {khu ®sËøke su{ çkLku íku{ ÷ktçke
fhðe Au, íkuÚke nwt su{ çkLku íku{ Úkkuze Ÿ½ ÷ô Awt. ykÕ£uz Ä økúux
Ãký ytÄkhk{kt QXíkku. fku÷tçkMku y{urhfkLkk «ðkMkLke ÞkusLkk
ðnu÷e Mkðkh{kt fhe níke. LkuÃkkur÷ÞLk ÃkkuíkkLkkt {nkLk ÞwØkuLke
ÞkusLkkyku Mkðkh{kt s fhíkku.’
‘çkúñkyu ÃkqAâwt : íkkhk fhíkkt çk¤ðkLk fkuý Au? yLku
çk¤u W¥kh ykÃÞku : [íkwhkE.’
rðõxh Ìkwøkku
‘[íkwhkE íkf WíÃkÒk fhe þfu Au, [íkwhkE Lk nkuÞ íÞkt
íkf {¤e ykðu, yu ÂMÚkrík hnu Au.’
çkkuðe
ÚkÞu÷k fux÷kÞ {kýMkkuLku yu{ çkku÷íkk Mkkt¼éÞk Au fu ‘fk÷’ Lke
ÃkkA¤ {U {khe ®sËøke yuðe ¾kíkheÚke, yuðe ykþkÚke økw{kðe
Au fu fk÷Úke ¼rð»Þ{kt {Lku fktE Ãký {kuxku ÷k¼ Úkþu.’
ykðíke fk÷ yu MkuíkkLkLkwt Mkqºk Au. yÄeo Ãkqhe fhðk{kt
ykðu÷e ÞkusLkk yLku y{÷{kt Lkrn {qfu÷k XhkðkuLku ÷eÄu òýeíkk
{kýMkku íkuLkk ¼kuøk ÚkE ÃkzâkLkkt yLkuf áüktíkku Mkðo EríknkMk{kt
òuðk{kt ykðu Au. MkwMíke yLku Lkk÷kÞfeLkku íku r«Þ yk©Þ Au.
÷kuZwt økh{ nkuÞ íÞkhu s xeÃkku, MkqÞo «fkþíkku nkuÞ íÞkhu
s ½kMk Mkqfðku - yu Mkqºk MkkuLkkLkkt Au. þYykík fhðk yLku ÃkkuíkkLku
fk{u ð¤økðk ykÃkýk{kLkk ½ýkLku «kuíMkknLk òuEyu Au. ÃkkuíkkLku
MkwMíke õÞkhu ykðu Au, íku Ãký ½ýk {kýMkku òuE þfíkk LkÚke.
sBÞk ÃkAe fux÷kf WÃkh íkuLkku nw{÷ku ÚkkÞ Au. Ëhuf sýLkk
SðLk{kt Ëhhkus yuf fMkkuxeLkku f÷kf nkuÞ Au. rËðMk çk[kððku
nkuÞ íkku íku økw{kððkLku çkË÷u íkuLkku MkËwÃkÞkuøk Úkðku òuEyu.
yuf {kýMk nuLkúeLke nkshe{kt {uLkLke nkUrþÞkhe yLku
®n{íkLkkt ð¾ký fhíkku níkku. nuLkúeyu fÌkwt fu, ‘ík{khe ðkík ¾he
Au. íku {kuxku fókLk Au, Ãký nwt nt{uþkt Ãkkt[ f÷kf íkuLke ykøk¤
hnwt Awt. nuLkúe Mkðkh{kt [kh ðkøku QXíkku yLku {uLk Ëþ ðkøku
QXíkku. íku{Lke ðå[uLkku íkVkðík yk s níkku. yrLkrùíkÃkýwt yu
Ãký yuf hkuøk Au yLku {w÷íkðe hk¾ðkLkku Ëwøkwoý yu íkuLke þYykík
250
SðLk SððkLke f¤k
494
SðLk SððkLke f¤k
495
íkuLke ÃkËðe {khk fhíkktÞ {kuxe Au, íku ík{u òýku Aku? yu fktE
Xef LkÚke, ík{Lku íku{ ÷køkíkwt LkÚke?’
«urMkzuLxu fÌkwt : ‘¾hu¾h, íkuLke rLk{ýqtf fkuýu fhe?’ íku
xtz÷u W¥kh ykÃÞku : ‘yk Mku¢uxheyu. nwt íkuLke Lke[u Awt íku Xef
LkÚke. ík{u swyku Aku Lku?’
‘òu nwt íkuLkk ðnký WÃkh òô íkku AkufhkLku {U {khe Ëu¾hu¾
Lke[u WAuÞkuo Au, íku íkuLkk rÃkíkk WÃkh s nwf{ fhþu. yuLkku fktEf
rð[kh fhku. {khk fhíkkt íkuLku hnuðkLkwt MkkÁt, ¾kðkLkwt MkkÁt,
MkhMkk{kLk Mkkhku yLku MkwtËh Mkwtðk¤k rçkAkLkk{kt íku MkqE hnu Au,
íku swyku!’
«urMkzuLxu fÌkwt : ‘yk ËwrLkÞk{kt yMk{kLkíkk Ãký ½ýe Au.
ík{khk suðku çkeòu fuMk nwt òýwt Awt. fuLxefeLkk LkkLkk þnuhLkk
yuf çkwëk ÃkkuMx {kMíkhLku nwt yku¤¾wt Awt. yuf LkkLkk ½h{kt íku
½ýe MkkËkEÚke hnu Au. íku çkwëku {kýMk Mkkhku Au. Ãký íkuLke ÃkËðe
½ýe {kuxe LkÚke. ík{khk AkufhkLke ÃkËðe ík{khk fhíkkt {kuxe
Au, Ãký yuLkk AkufhkLke ÃkËðe yuLkk çkkÃk fhíkkt ½ýe {kuxe Au.
íkuLkku Akufhku ðku®þøxLk{kt {kuxk{kt {kuxk ½h{kt hnu Au, íkuLku
Mkkhk{kt MkkÁt VŠLk[h Au yLku ÃkkuíkkLke {hS {wsçk ¾kÞ Au,
Ãkeyu Au. íku [knu íkku ÃkkuíkkLkk rÃkíkkLku yuf r{rLkx{kt íkuLke
søkkyuÚke ¾Mkuze þfu. íku ð]Ø {kýMkLkwt Lkk{ surMkøkúuLx Au íku
‘íku Mk{ÞkLkwMkkh ðíkoLk fhþu, nMkþu, Mkkt¼¤þu, þe¾þu
yøkh þe¾ðþu.’
yu÷eÍk fwf
‘su {kýMku ËwrLkÞkLkku yLkw¼ð ÷eÄku Au, íku Ãkkuíku su òýu
Au íkuLkku ðÄkhu{kt ðÄkhu ÷k¼ ÷uþu, yux÷wt s Lkrn Ãký su ½ýe
[eòu íku òýíkku LkÚke íkuLkku Ãký ÷k¼ ÷uþu. Ãktrzík ÃkkuíkkLke y¬÷
yøkh rðîíkk çkíkkððkLkk fZtøkk «ÞíLkÚke su fktE {u¤ðþu,
íkuLkk fhíkkt ÃkkuíkkLkwt y¿kkLk AwÃkkððkLke f÷kÞwõík ÃkØríkÚke ðÄkhu
ykçkY íku {u¤ðþu.’
fkuÕxLk
‘Mkk{kLÞ þÂõíkykuLkk ÷k¼fkhf WÃkÞkuøkkuÚke ð¾ký
ÚkkÞ Au yLku ¾he nkUrþÞkhe fhíkkt ðÄkhu ÷k¼ {u¤ðkÞ Au.’
hku[VkufkuÕz
‘f÷kÚke ¾heËe ÚkkÞ Au.’ ‘f÷kÚke Mk{wÿ{ktÚke çknkh
Lkef¤kÞ Au.’
‘yuf yk¾k ÃkkfLke ykþk fhíkkt yuf íkiÞkh hkux÷ku Mkkhku
Au.’
yuf ð]Ø xtz÷u çkku÷íkkt fÌkwt : ‘«urMkzuLx Mkknuçk ! nwt ík{khe
ykøk¤ yk çkkçkík hsq fheþ yLku ík{u íku MÃkü òuE þfþku,
swyku, nwt çkkÃk Awt. {khku Akufhku ðnkýLkku WÃkhe yrÄfkhe Au.
251
SðLk SððkLke f¤k
496
SðLk SððkLke f¤k
497
{kºk rð[kh s fÞko fhLkkhk, yuf çkksw s òuLkkhk yLku
ÔÞðnkhfwþ¤ Lkrn íkuðk {kýMkku, suyku yuf s þÂõík íkhV
ÃkkuíkkLkku Mk½¤ku Wãkuøk ðk¤u Au, íkuðk yk søkík{kt ½ýk {kýMkku
Au. ykðk yuf çkkswLku òuLkkh {kýMkkuLku ykÃkýu ½ýeðkh
«rík¼kþk¤e fneyu Aeyu yLku yuf çkkçkík çkeòyku fhu íkuLkk
fhíkkt íkuyku ðÄkhu Mkkhe heíku fhu Au, yu fkhýÚke søkík çkkçkík{kt
íku{Lke ÔÞkðnkrhf Lkrn íkuðe yLku ÷øk¼øk {q¾oíkk¼hu÷e
[k÷[÷økíkLke Ëhøkwsh fhu Au. ÃkkuíkkLkk ðuÃkkh{kt y{wf {kýMk
sçkhËMík nkuÞ Au, Ãký ËeðLkk¾kLkk{kt su f{y¬÷ nkuÞ íkuLke
Ëhøkwsh ÚkkÞ Au.
‘ðuÕÚk ykuV LkuþLk’ Lkk{Lkk yÚkoþk†Lku ÷økíkk ÃkwMíkfÚke
yuz{ ÂM{Úku yk¾e ËwrLkÞkLku yÚkoþk† þe¾ÔÞwt. Ãký ÃkkuíkkLkk
½hLkk ykðf-¾[oLkku ðneðx íku fhe þfíkku Lkrn. ½ýk {nkLk
ÃkwÁ»kku SðLkLke MkkÄkhý çkkçkíkku{kt ÔÞðnkhfwþ¤ nkuíkk LkÚke.
ykEÍuf LÞqxLk Mk]rüLkkt hnMÞ Wfu÷e þfíkku, Ãký ÃkkuíkkLkkt
rçk÷kze yLku íkuLkkt çkå[kt {kxu çkkhýwt W½kzðk {kxu ¾whþe{ktÚke
QXðwt Ãkzu íku fkhýÚke, rçk÷kze yLku íkuLkkt çkå[kt ßÞkhu [knu
íÞkhu Ëk¾÷ ÚkE þfu íku {kxu íkuLkk çkkhýkLkk fk[{kt rçk÷kze
{kxu yuf {kuxwt yLku çkå[kt {kxu yuf LkkLkwt yu{ çku çkkfkt Ãkkzâkt
níkkt!
ík{u òýku Aku? ÃkËðeLke yMk{kLkíkkLke íku Ëhfkh hk¾íkku LkÚke.
íkuLkku Akufhku søkík{kt ykøk¤ ðÄu Au yu òýe íkuLku ykLktË ÚkkÞ
Au yu{ nwt ÄkÁt Awt.’
çkeò ¾÷kMkeyku nMkðk {ktzâk. íku{ýu íkuLke ÃkeX Úkkçkze
yLku íkuyku [kÕÞk økÞk.
LkuÃkkur÷ÞLku ykùÞo MkkÚku ÃkkuíkkLkk hMkkuEÞkLku fÌkwt fu, ‘yk
çkkçkík þe heíku çkLku Au íku nwt òýíkku LkÚke. Ãký nwt ßÞkhu {køkwt Awt
íÞkhu LkkMíkku {Lku {¤u Au yLku íku Mkkhe ÂMÚkrík{kt {¤u Au. LkkMíkku
÷uðkLkku {khku Mk{Þ rLkÞr{ík LkÚke, fkuE ð¾íku nt 8 ðkøku ÷ô,
íkku fkuE ð¾ík 11 ðkøku ÷ô.’
hMkkuEÞkyu fÌkwt : ‘Lkk{Ëkh ! yuLkwt fkhý yu Au fu Ëh Ãkk
f÷kfu nwt ík{khk {kxu òuEíke [es íkiÞkh fhíkku hnwt Awt, suÚke
ykÃk {køkku íÞkhu íku [es ykÃkLku ¾kíkheçktÄ yLku Mkkhe {¤u
Au.’
yk s{kLkk{kt [íkwhkE su fk{ fhu, íku çkwrØ fhe þÂõík
LkÚke. çkwrØLke rLk»V¤íkk ykÃkýu ßÞkt íÞkt òuEyu Aeyu. [íkwhkE
çkwrØLku yuðe çkLkkðe þfu fu ®sËøke{kt [íkwhkE ðøkh ËMk çkwrØÚke
su ÚkE þfu, íku [k÷kfeLkwt fk{ Au. çkwrØ rð[kh fhu Au, [íkwhkE
fk{ fhu Au. ík¥ððu¥kkyku [[ko fhu Au. ÔÞðnkhfwþ¤ {kýMkku
fk{ fhu Au.
252
SðLk SððkLke f¤k
498
SðLk SððkLke f¤k
499
¼kzqíke økúußÞwyuxku rðËuþe ¼k»kkyku çkku÷e þfíkk níkk yLku
yÚkoþk† íkÚkk ík¥ð¿kkLkLkk rMkØktíkku rð»ku [[ko [÷kðe þfíkk,
Ãký ÃkiMkk íkku íku s ÃkuËk fhe þfíkku. ½uxkt yLku Vk{o rMkðkÞ
çkeS fkuE çkkçkíkLke íku ðkík fhe þfíkku Lkrn. Ãký íkuýu íkku
Mkkhk ÃkiMkk yufXk fÞko níkk yLku fku÷usðk¤kykuLku rLkðkonLkkt
Ãkqhk MkkÄLk Ãký {¤íkkt Lkrn. ÞwrLkðŠMkxe Ãký Mkk{kLÞ Mk{s
ykÃke þfíke Lkrn. y¿kkLk Mkk{u ¿kkLk. huL[Lke (½uxkt WAuhðkLke
søkk) Mkk{u fku÷us níke. íku{kt huL[Lke Ëhuf ð¾íku Víkun Úkíke.
çkufLk fnuíkku fu, {kºk ÃkwMíkfkuLkk yÇÞkMkÚke íkuLkku WÃkÞkuøk
rþ¾kíkku LkÚke. yð÷kufLkÚke su ÔÞkðnkrhf ¿kkLk {¤u Au, íku
íkuLkkÚke {¤íkwt LkÚke. ÃkwMíkfkuLkku WÃkÞkuøk ÃkwMíkfkuLke çknkh s
òýðk{kt ykðu Au. yuf £uL[ rðîkLk rð»ku fnuðk{kt ykðu Au
fu, íku ÃkkuíkkLke çkwrØþÂõík{kt zqçke økÞku níkku. ÔÞkðnkrhf ¿kkLk
ðøkhLke ½ýe fu¤ðýeÚke {kýMk Lkçk¤ku Ãkze òÞ Au yLku
®sËøke {kxu yÞkuøÞ çkLku Au. yuf÷e [kuÃkzeykuLke fu¤ðýeÚke
{kýMk nË WÃkhktík xefk¾kuh, ÃkkuíkkLkk{kt s hnuLkkhku, çkefý,
Ãkku í kkLke þÂõík rð»ku nË çknkh yrðïkMk hk¾Lkkhku ,
ÔÞkðnkrhf SðLk {kxu ½ýku Lkkswf, nË çknkh rþü yLku fk{
{kxu ÷kÞf Lkrn íkuðk Lkkswf MktMfkhðk¤ku çkLku Au.
ÃkwMíkfku yLku fku÷usLkk rþûkýÚke {kýMk rþü çkLku Au.
LkuÃkkur÷ÞLkLkku yuf MkhËkh íkuLkk ÃkkuíkkLkk sux÷e s ÷~fhe
f¤k òýíkku, Ãký íku {kýMkkuLku yux÷e çkÄe Mkkhe heíku yku¤¾e
þfíkku Lkrn. íkuLkk{kt LkuÃkkur÷ÞLkLke nkUrþÞkhe fu f¤k Lknkuíkkt.
LkuÃkkur÷ÞLk fËk[ Ãkzu íkku Ãký íku rçk÷kzeLke {kVf Ãkøk WÃkh
Ãkzíkku.
{nkLk ÃkwÁ»kku fux÷ef ðkh yux÷k çkÄk niÞkMkqLkk nkuÞ
Au fu íku{Lkk{kt Mkk{kLÞ Mk{s Ãký nkuíke LkÚke. ykðk niÞkMkqLkk
«kuVuMkh ÷u®Mkøku yuf Ënkzku ÃkkuíkkLku s ½uh ykðe çkkhýwt XkuõÞwt.
ytÄkhkLku ÷eÄu íkuLku Lkrn yku¤¾Lkkh íkuLkk Lkkufhu çkkheyu ykðe
fÌkwt fu, «kuVuMkh ½uh LkÚke, ÷u®Mkøku sðkçk ËeÄku, ðkÁt íÞkhu
rVfh Lkrn. nwt VheÚke ykðeþ.
Ëu ¾ eíke heíku ½ýe Mkkhe y¬÷ðk¤kt yLku Wå[
fu¤ðýeðk¤kt Aíkkt ÃkkuíkkLkk rLk¼kð sux÷t Ãký f{kE Lk þfu
íkuðkt †e-ÃkwÁ»kkuÚke ËwrLkÞk ¼hÃkqh Au.
ykuMxÙur÷Þk{kt ½uxktLku ÷økíkk yuf Vk{o{kt ykuõMkVzoLkku
yuf økúußÞwyux níkku, yuf furBçkúsLkku níkku yLku yuf s{oLk
ÞwrLkðŠMkxeLkku níkku. fku÷usLke fu¤ðýe ÷eÄu÷k {kýMkku ÃkþwykuLku
WAuhíkk níkk. {Lkw»ÞkuLkk Lkuíkk ÚkðkLku íku{Lku rþûký {éÞwt níkwt.
Ãký íkuyku ½uxkt [khíkk níkk. Vk{oLkku {kr÷f yuf y¿kkLk,
rLkhûkf, çkwëku, ½uxkt WAuhLkkh níkku. [kuÃkzeyku yøkh ºký
253
SðLk SððkLke f¤k
500
SðLk SððkLke f¤k
501
fku÷tçkMku ‘EÂLzÞLk r[VwMk’Lku fÌkwt níkwt fu y{u fux÷kf
ð¾íkÚke ík{khu íÞkt ykÔÞk Aeyu yLku Ãknu÷kt òufu ík{u y{Lku
r{ºk íkhefu økÛÞk níkk, Ãký nðu ík{u y{khe E»Þko fhku Aku
yLku y{Lku nktfe fkZðk «ÞíLk fhku Aku. Ëhuf Mkðkhu ík{u y{khu
{kxu Ãkw»f¤ ¾kuhkf ÷kðíkk Ãký ík{u ½ýku ykuAku ÷kðku Aku yLku
íku Ãký rËðMku rËðMku ½xíkku òÞ Au. ík{u y{Lku ¾kuhkfe ykÃkðkLku
fÌkwt níkwt, íku {wsçk ík{u ÷kðíkk LkÚke, íku {kxu {nkLk ðLkËuðíkk
ík{khk WÃkh økwMMku ÚkÞk Au. ÃkkuíkkLkk økwMMkk{kt íku MkqÞoLku ytÄkhkÚke
Zktfe Ëuþu. MkqÞoLkwt økúný ÚkðkLkwt Au, íku íku òýíkku níkku. y™u íkuÚke
fÞk rËðMku y™u fÞk f÷kfu íku Úkþu, íku Ãký íkuýu fÌkwt, Ãký
EÂLzÞLkkuyu yu ðkík {kLke Lkrn yLku ¾kuhkfeLkku sÚÚkku ykuAku
Lku ykuAku fhðk ÷køÞk.
suykuLku ÃkkuíkkLkwt Lkk{ Ãký ÷¾íkkt Lknkuíkwt ykðzíkwt íkuðk
÷kufkuyu ytøkúus MðkíktºÞLkku ÃkkÞku LkkÏÞku níkku. ‘çkwrØ’ yu fktEf
Au, ßÞkhu fk{ fhðkLke f¤k - [íkwhkE yu çkÄwt s Au. yu Aêe
ErLÿÞ LkÚke Ãký Ãkkt[ ErLÿÞkuLkwt SðLk Au. W½kze ykt¾, Mkhðku
fkLk, rLkýkoÞf MðkË, íkeûý øktÄ yLku sð÷tík MÃkþo, Mkðo{kt íku
hnu Au. Mk½¤e Mk{MÞkykuLku íku Wfu÷Lkkh, Mk½¤e {w~fu÷eykuLku
íku íkhLkkh yLku Ëqh fhLkkh Au.
rçkúxLkLkk rfLkkhk WÃkh Qíkhíkkt ßÞkhu MkeÍhu Xkufh
MktMfkhe çkLku Au, Ãký yk rþûký çk¤ íkÚkk swMMkkLkku ¼kuøk
ykÃkeLku íku {u¤ððk{kt ykðu Au. {kºk [kuÃkzeykuLke fu¤ðýe
ÔÞkðnkrhf þÂõíkykuLku Ze÷e ÃkkzLkkhe, íkuLkku Lkkþ fhLkkhe
Au. [kuÃkzeyku{kt Ãkze hnuLkkh ÃkkuíkkLkwt ÔÞÂõík¥ð økw{kðu Au.
íkuLkwt {øks rMkØktíkkuÚke, rð[khÚke ¼hÃkqh hnu Au. Vk{oÚke íkuLke
MkkÚku ykðu÷k {sçkqqík {LkLkwt íkus, çk¤, fku÷us{kt Qze òÞ
Au. yLku ßÞkhu íku økúußÞwyux ÚkkÞ Au, íÞkhu {kýMkku yLku
ðMíkwykuLke MkkÚku çkkÚk ¼ezðkLke - íkuLke þÂõík økE Au yu{
òýe íkuLku ykùÞo ÚkkÞ Au, yLku su AkufhkLku ykøk¤ ðÄðkLke
fkuE íkf Lknkuíke Ãký suýu ®sËøkeLke Mkg ÷zík{kt ykøk¤
ðÄðkLke fkuE íkf Lknkuíke Ãký suýu ®sËøkeLke Mkg ÷zík{kt
Ãkqhe MkkËe Mk{s yLku ÔÞkðnkrhf ¿kkLk {u¤ÔÞkt Au, íkuðku Akufhku
®sËøkeLke þhík{kt íkuLkkÚke ykøk¤ ðÄe òÞ Au, ÃkkuíkkLke
‘fk¾Lke ½kuze’ yu ÃkkuíkkLkwt çk¤ Au. yu{ fku÷usLkk økúußÞwyux
ðkhtðkh ¼q÷ fhu Au. yu yuðk ¼kðLkk{Þ søkík{kt ðMku Au fu
ßÞkt MkkËe Mk{s LkÚke. íkuLkk rMkØktíkku yøkh íkku rðrðÄ
¿kkLkMktøkúnLke søkík ½ýe ykuAe Ëhfkh fhu Au. s{kLkkLkk
Ãkkufkh ÔÞkðnkrhf {kýMkkuLku {kxu nkuÞ Au. ík{u þwt òýku Aku
yøkh õÞktÚke ykÔÞk Aku, íku yk Mkifk{kt fkuE ÃkqAíkwt LkÚke. ík{u
þwt fhe þfku yu{ Aku, íku s íku ÃkqAu Au.
254
SðLk SððkLke f¤k
502
SðLk SððkLke f¤k
503
MkeÄe ÷exe{kt ykðu íÞkt MkwÄe Lke[u ykÛÞku. ÃkAe Mkt¼k¤Ãkqðof
xèkh ÚkELku , su fktXk WÃkh íku Q¼ku níkku íkuLku rfLkkhe õÞkt yzu
Au, íku íkuýu ÃkøkLke yuze WÃkh Vhe sE òuÞwt. rfLkkhe yLku fktXkLkwt
÷uð÷ yufMkh¾wt níkwt. Ãknu÷kt çkíkkðu÷e søkk MkwÄeLkwt ytíkh
Ãkøk÷ktÚke íkuýu {kÃÞwt yLku fÌkwt fu, ‘yk LkËeLke ykþhu Ãknku¤kE
ykx÷e Au’ íkuLku «{kuþLk {éÞwt.
yuf Lkðe íkkuÃk íkÃkkMkðkLkku fkUøkúuMkLke fr{xeLkk rhÃkkuxoLkk
fkøk¤Lkku yuf Zøk÷ku ®÷fLk ykøk¤ {qfðk{kt ykÔÞku, íÞkhu
íkuýu fÌkwt fu, ‘fkuE {kýMkLku nwt {khu {kxu ½kuzku íkÃkkMkðkLkku {kuf÷wt
íkku íkuLkk {wÆk nwt {ktøkwt, íkuLke ÃkqtAze WÃkh fux÷k ðk¤ Au, íku nwt
ÃkqAwt Lkrn. {khk ykÞw»Þ{kt ðÄkhku ÚkkÞ íkku s yk çkÄwt ðkt[ðkLkwt
{khkÚke çkLku.’
yuf Ëuð¤Lkkt çkkh YÃkkLkkt Ãkqík¤kt íkhV yktøk¤e fhe
LkuÃkkur÷ÞLku ÃkqAâwt, yk þwt Au? sðkçk {éÞku fu çkkh ËuðËqík.
LkuÃkkur÷ÞLku fÌkwt fu, ‘íku ÷E ÷ku, íkuLku ykuøkk¤ku, íkuLkk ÃkiMkk Ãkkzku
yLku yu ËuðËqíkLkk «¼wyu su{ fÞwO níkwt íku{ ¼÷wt fhðk{kt íkuLkku
WÃkÞkuøk Úkðk Ëku.’
çkwrØ y™u «rík¼k WÃkh [k÷kfe íkÚkk MkkËe Mk{sLku
{¤u÷e Síkku Ëhuf Xufkýu òuðk{kt ykðu Au. ðkuÕÃkku÷ y¿kkLk
{kýMk níkku. Ãký #ø÷uLz WÃkh íkuýu 25 ð»ko MkwÄe nfq{ík
¾kÄe, íÞkhu íkhík s íkuýu yuf {qXe ¼heLku huíke ÷eÄe. VíkunLke
íku rLkþkLke Au yu{ fne íkuýu íku Ÿ[e fhe çkíkkðe yLku íku heíku
ÃkkuíkkLke ¼krð ÃkzíkeLkk yk yÃkþwfLk ÃkkuíkkLkk yLkwÞkÞeykuÚke
nt{uþLku {kxu AwÃkkÔÞk.
ÃkkuíkkLke yLku þuõMkrÃkÞh ðå[u fhðk{kt ykðíkk fux÷kf
{wfkçk÷k rð»ku økuxuyu fÌkwt níkwt fu, þuõMkrÃkÞh nt{uþkt Mk{ÞLku
yku¤¾e ÷E íkuLku yLkwMkhíkwt íðrhík fk{ fhu Au, íÞkhu {khu
yLkwfq¤ ð¾ík fÞku íkuLkku Ãknu÷kt rð[kh fhðk Úkku¼ðwt Ãkzu Au.
Lku à kku r ÷ÞLkLkk ÷~fhLku yu f Ãkw ÷ ðøkhLke LkËe
yku¤tøkðkLke níke. íku LkËe ÃkkMku ßÞkhu LkuÃkkur÷ÞLk ykÔÞku íÞkhu
íkuýu íkuLkk {wÏÞ yuÂLsrLkÞhLku fÌkwt fu, ‘yk LkËeLke Ãknku¤kE
{kÃke ÕÞku.’ Lkk{Ëkh þnuLkþkn, {khkÚke íku çkLkþu Lkrn. {khkt
ði¿kkrLkf ykuòhku ÷~fh MkkÚku Au yLku ykÃkýu íkuLkkÚke ËMk {kE÷
ykøk¤ Aeyu.
‘yufË{ yk LkËeLke Ãknku¤kE {kÃke ykÃkku.’ ‘Lkuf
Lkk{Ëkh! {khe {w~fu÷e rð»ku rð[kh ÷kðku.’ ‘yufË{ yk
LkËeLke Ãknku¤kE Lk¬e fhku yøkh ík{khe søkk ÷E ÷uðk{kt
ykðþu.’
yuÂLsrLkÞhu ÃkkuíkkLkk xkuÃkLkku ykøk÷ku ¼køk, ßÞkt MkwÄe
íkuLke rfLkkhe ÃkkuíkkLke ykt¾ yLku Mkk{k fktXkLkk ðå[uLke yuf
255
SðLk SððkLke f¤k
504
SðLk SððkLke f¤k
505
¼hýÃkku»ký fhe þfíkku Lknkuíkku íkuýu ÃkkuíkkLkk Vk{oLkku yÄkuo ¼køk
yuf ÞwðkLk {kýMkLku ðuåÞku. yk ÞwðkLk {kýMku íku{ktÚke íkuLke
®f{ík sux÷k íku{ s çkkfeLkku yÄkuo ¼køk ¾heËðk sux÷k ÃkiMkk
{u¤ÔÞk, íku ½hzk {kýMku ÃkqAâwt fu, nwt Víkun Ãkk{íkku LkÚke y™u
ík{u fuðe heíku Víkun ÃkkBÞk? íkuLkk W¥kh{kt sðkçk {éÞku fu fk{
fhðkLke [íkwhkE.
yuf sqLkk rhðks {wsçk fuÃk fkuzLkk yuf ÃkkËheLku yur«÷
{rnLkk{kt yuf s{eLkLkk xwfzk WÃkh «kÚkoLkk fhðkLku fnuðk{kt
ykÔÞwt. ßÞkhu íkuLku s{eLk çkíkkððk{kt ykðe, íÞkhu íkuýu fÌkwt
fu, Lkk, nwt íku{ Lk®n fÁt. yk s{eLkLku «kÚkoLkkLke sYh LkÚke,
¾kíkhLke sYh Au.
SðLk{kt, þk¤kykuLkk ykÃkýk MkkuçkíkeykuLke ÂMÚkrík{kt
fux÷ku VuhVkh ÚkÞku Au! su Akufhku ðøkoLkku ykøkuðkLk níkku yLku
suLke Mk½¤k yËu¾kE fhíkk íkuLku, çkuðfqV yLku ftøkk¤ sýkíkk
{q¾uo ÃkkA¤ {qfe ËeÄku. ðøkoLkk ykøkuðkLkLku {kºk rð[khkuLkwt
¿kkLk níkwt, Ãký s{kLkkLke fXkuh yLku ðkMíkrðf ðMíkwÂMÚkríkLke
Mkk{u ÚkðkLke íkuLkk{kt þÂõík Lknkuíke.
þuõMkrÃkÞh{kt yËT¼wík fwþ¤íkk níke. ÃkkuíkkLkk Lkkxf{kt
íku Ëhuf [es çkhkuçkh Wíkkhíkku. hkò yLku íkuLkk {ktzr÷f, {q¾o
yLku V¬z, hksfw{kh yLku økk{rzÞku, fk¤k yLku økkuhk, Ãkrðºk
[÷kðe. ÃkkuíkkLkwt ÷¾u÷wt Ãkkuíku Wfu÷u íkux÷wt Ãký þk÷o{uLk ÷¾e
òýíkku Lkrn. Ãký yk {nkLk ÃkwÁ»kku, {kýMkku yLku ðMíkwykuLku
yku¤¾íkk yLku ËwrLkÞkLku nt{uþkt n÷kðLkkh, nt{uþkt n÷kðLkkh,
«økrík{kLk fhLkkh ÔÞkðnkrhf znkÃký yLku [k÷kfe íku{Lkk{kt
níkkt.
[íkwhkE Lkrn Aqxu íkuðe økktXkuLku yu÷ufÍktzÙLke ÃkuXu AuËu Au
y™u íkuLkkt çk¤kuLku feŠík{kLk Víkun Ëkuhe ÷E òÞ Au. ÔÞkðnkrhf
{kýMk {kºk íkf òuíkku LkÚke, Ãký íkfLkku ÷k¼ ÷u Au, {w~fu÷eÚke
suLkwt ðýoLk fhe þfkÞ yuðku «økríkLkku yuf [ku¬Mk økwý Au,
yLku íku økwýÚke s ËwrLkÞk{kt {kuxkt {kuxkt ELkk{ {kuxu ¼køku rsíkkÞ
Au. ÷zkELke f¤k{kt, çktËqfLkku ËkY MkwØkt, Ëhuf [es ÃkkuíkkLku
nkÚku LkuÃkkur÷ÞLk çkLkkðe þfíkku. MÃkÄkoLkk s{kLkk{kt suLku ykøk¤
Ãkzðwt nkuÞ íkuLku Äk{Äqr{Þk Wãkuøke søkíkLkk Mk{køk{{kt hnuðwt
òuEyu. ðMíkwykuLkk MðYÃkLke çkhkçkh s íkuýu ÃkkuíkkLkwt {Lk hk¾ðwt
òuEyu. suyku rLkhðrÄLke þkuÄ fhu Au y™u y™tíkLku Ãkfzu Au
Ãký hkufzk ÃkiMkk fËe ykÃkíkk LkÚke, íku ðøko{kt íkuýu hnuðwt òuEyu
Lkrn.
ßÞkuso MxeðLMkLk su fktE òýíkku, íkuLkk fhíkkt Ãký ½ýwt
ðÄkhu òýLkkh yuÂLsrLkÞhku Au, Ãký yk ¿kkLkLku fuðe heíku
y{÷{kt {qfðwt íku íku s òýíkku. yuf ¾uzqík su ÃkkuíkkLkwt
256
SðLk SððkLke f¤k
506
SðLk SððkLke f¤k
507
Lkrn, íkuÚke íkuLku «rMkrØ {¤u Au. íkuLku íkku íkux÷wt s òuEyu Au.
fkËðLkk fkuE ¾kçkkur[Þk{kt fqËe ÃkzðkÚke VkÞËku ÚkkÞ íkuðku s
VkÞËku ík{Lku íkuÚke Úkþu. yrÄÃkríkyku Mkk{kLÞ heíku Mkkhk {kýMk,
MkßsLk nkuÞ Au, Ãký økk{ nkuÞ íÞkt Zuzðkzku Ãký nkuÞ Au.
yuf {wMkkVhu yuf ÞnqËeLku fÌkwt fu, ÞnqËe ÷kufku íku{Lke
ÔÞkÃkkheþÂõíkÚke y{urhfk{kt íku{ s ÞwhkuÃk{kt ykøk¤ Ãkzíkk
òÞ Au yLku ÔÞkÃkkhLke fux÷ef çkkçkíkku{kt íkku íku{Lku yux÷e
çkÄe Wíf]üíkk {¤e Au fu fkuE Ãký heíku íku{Lku íku{ktÚke ÃkkAk
nXkðe þfkþu Lkrn.
íkuLkk Mkkuçkíkeyu sðkçk ËeÄku fu, íkuyku ykøk¤ ðÄíkk
òÞ Au yu ðkík ¾he Au, Ãký ík{u íku{Lke ÔÞkÃkkhþÂõík rð»ku
ðkhtðkh þk {kxu çkku÷ku Au?
íÞkhu þwt ík{u íkuLku þÂõík íkhefu økýíkk LkÚke?
þÂõík ! Lkk, íku íkku «rík¼k Au. ÔÞkÃkkh{kt çkwrØþÂõík
yLku «rík¼k{kt þku Vuh Au íku nwt ík{Lku fneþ. ßÞkhu yuf {kýMk
çkeòLke ð¾kh{kt òÞ Au, íÞkhu íkuLku suLke sYh Au íkuLku íku ðu[u
Au, íku çkwrØþÂõíkLkwt fk{ Au, Ãký çkeòu {kýMk íku {kýMkLke
ð¾kh{kt sELku íkuLku suLke sYh Lk nkuÞ íku Ãký ðu[u Au íkuLkwt Lkk{
«rík¼k fnuðkÞ Au y™u íku «rík¼k {khe ÞnqËe òík{kt Au.
[kíkwÞo yu yuf «òfeÞ ÷ûký Au. yLÞ «òyku fhíkkt
yLku yÃkrðºk, MkkËku yLku økt¼eh, ykðuþku yLku Ãkkºkku, ykçkY
yLku økuhykçkY - ÃkkuíkkLke árü{ÞkoËkLke Ëhuf [eòu íku ½qtxíkku
yLku ÃkkuíkkLkk {nkLk r[ºkÃkx WÃkh íkuLku Wíkkhíkku.
æÞkLk{kt Lkrn ÷uðk suðk LkkLkk sqs yÃk{kLk {kxu, økwMMkku
çkíkkððkÚke fux÷kf ÷kufkuLke {kuxe ¾k{e sýkE ykðu Au.
ðku®þøxLkLkk [krhºÞçk¤Lkk {nkLk{kt {nkLk ytþ{ktLkku yuf
yu níkku fu, ßÞkhu íkuLkk WÃkh økuhðksçke nw{÷ku Úkíkku, ßÞkhu
íkuLke økuhMksuo÷e nktMke Úkíke íÞkhu íku ¾k{kuþe hk¾íkku.
ykxuo{Mk ðkuzo fnu Au, yuf økk{{kt yuf yrÄÃkríkLke økk¤ku
¾kðkLkku ð¾ík {khu ykÔÞku níkku. íkuýu {Lku Ãknu÷kt íkku AkÃkhu
[zkÔÞku. ík{u Lk{ú, MkßsLk, {uLkush Aku yu{ íkuýu fÌkwt, Ãký
ßÞkhu nwt {khkt nuLzrçk÷ AÃkkððk çkeS ykurVMku økÞku, íÞkhu
yk yrÄÃkríkLkwt YÃk çkË÷kE økÞwt y™u íkuýu fÌkwt fu, ík{khkt {eýLkkt
fkh¾kLkktLkkt Ãkkuf¤ nwt òýwt Awt. çkwëk, ¼xfíkk, {q¾o yuðk
þçËkuÚke yuýu {Lku økk¤ku ËeÄe. Ãknu÷kt íkku {U yuLku rþûkk fhðkLkku
rð[kh fÞkuo, Ãký íkuLkk ÃkuÃkh{kt íku {Lku íkuÚke Ãký ðÄkhu Mkò
fhþu yu{ ÄkheLku íku rð[kh {U {qfe ËeÄku.
÷kufkuLku ßÞkhu ykðkt ftøkk¤ ÃkkºkkuLke Mkk{u yÚkzk{ý{kt
ykððwt Ãkzu íÞkhu íkuLkk WÃkh ÷ûk ykÃkðwt Lkrn. ð¤e yux÷wt íkku
¾kMk æÞkLk{kt hk¾ðwt fu ykðk fkuE yrÄÃkrík WÃkh nw{÷ku fhðku
257
SðLk SððkLke f¤k
508
SðLk SððkLke f¤k
509
‘su{ þçËku ykuAk, íku{ «kÚkoLkk ðÄkhu MkhMk.’
Mkifkyku Ãknu÷kt [eLkkyku AkÃkðkLke f÷k òýíkk. íkuykuLke ÃkkMku
÷kun[wtçkfLke MkkuÞ y™u ËkYøkku¤ku Ãký níkku Aíkkt Ãký íku{Lku
ÃkkuíkkLku ÷k¼ ÚkkÞ íkuðe heíku ðkÃkhðkLke íku{Lkk{kt ÔÞkðnkrhf
çkwrØ Lknkuíke, Ãký ytøkúus yLku çkeS ÞwhkurÃkÞLk «òykuyu íku
ðzu ËwrLkÞkLkk MðYÃk{kt VuhVkh fhe ËeÄk.
sYrhÞkíkÚke [k÷kfe sL{ ÃkkÃku Au. ½ýe økh{eðk¤ku
«Ëuþ ßÞkt ð†Lke çknw ykuAe sYh Ãkzu Au yLku síkkt ¾khuf,
LkkrhÞu¤ yLku fu¤kt suðku íkiÞkh ¾kuhkf {¤u Au. íÞktLkk ÷kufkuLkkt
[k÷kfe fu [kíkwÞo òuðk{kt ykðíkkt LkÚke. ßÞkt ÃkkuíkkLkk rLk¼kð
{kxu {kýMkLku ðÄkhu{kt ðÄkhu VktVkt {khðkt Ãkzu Au. íÞkt s íkuLkku
ðÄkhu{kt ðÄkhu rðfkMk ÚkkÞ Au.
‘{Lku {k÷q{ Ãkzâwt fu yuf Wíf]üíkk íkku nwt «kó fhe þfwt,
yLku MktûkuÃk yk Wíf]üíkk níke. {U íku {u¤ððkLkku MktfÕÃk fÞkuo.’
su.
‘{kýMk hksMk¼kLkku Mk¼kMkË nkuÞ yøkh ðõíkk nkuÞ,
Ãký ¼k»ký{kt ¼÷k{ý fhðk suðe - ¼k»ký{kt ykf»kof
çkLkkðLkkhe [es MktûkuÃk Au.’
rhMkuhku
‘þçËku ÃkktËzkt suðk Au, ßÞkt íku ðÄkhu nkuÞ Au íÞkt íkuLke
Lke[uLkku V¤ÿwÃk yÚko ¼køÞu s {k÷q{ Ãkze ykÃku Au.’ ÃkkuÃk
ÕÞwÚkh
‘ík{u su fktE çkku÷ku yøkh ÷¾ku íku{kt Úkkuzk{kt ½ýkLkku
Mk{kðuþ fhku.’
òuLk Lke÷
‘ykÃkýwt fnuðwt Mk{òÞ yøkh Lk Mk{òÞ íÞkt MktûkuÃk ½ýwt
MkkÁt fk{ fhu Au.’
çkx÷h
‘yuf÷e yufkøkúíkkLku s rðsÞ {¤u Au.’
[kMk-çkfMxLk
MkksoLxLke {kVf y{u Ãký fneþwt fu xqtfk{kt Ãkíkkðku {wÆk
Ãkh ykðku. ßÞktÚke ík{u Akuze Ëuðk {køkíkku nku íÞktÚke s íkuLke
½ýe LkSfÚke s þYykík fhku. þkýÃký íku{ «nMkLk{kt Ãký
{wÏÞ {n¥ðLke çkkçkík MktûkuÃk Au. híLkkuLke ®f{ík {kºk sz
íkku÷Úke Úkíke LkÚke. ykÃkýk ïkMk {kºkÚke Ëçkkðe hk¾ðk{kt
ykðu - íkuLkku Mktfku[ fhðk{kt ykðu, íkku íku{kt çktËqfLkk ËkYLkwt çk¤
ykðu Au yLku MktøkeLk ¾zfLku Ãký íku íkkuze þfu Au. Mk{sýÃkýkLkku
- Mk[kuxÃkýkLkku Lk{ú rLkÍoh {Lk{kt ÚkELku ðnu - «fx ÚkkÞ íkku
íkuLke ÃkkA¤ f[hku hnuíkku LkÚke, Ãký íku yuf ÄkuÄLke {kVf «økx
258
SðLk SððkLke f¤k
510
SðLk SððkLke f¤k
511
fkøk¤ ÷¾ðk{kt økÞk níkk.íku ÃkAe nwt ðeMk ðkh íku íkÃkkMke
økÞku. íku{ktÚke fkuE þçË ykuAk fkøk¤{kt {U Mk{kðe ËeÄwt. ÃkAe
{U xÃkk÷{kt íku fkøk¤ {kufÕÞku. ÞkuøÞ Mk{Þ{kt {Lku íkuLkku W¥kh
{éÞku. sðkçk Mktíkku»kfkhf Ãký níkku, Ãký yk s fkøk¤ {kxu
{U A fkøk¤ ¼he fkZâk nkuík íkku {Lku íkuðku Mktíkku»kfkhf sðkçk
{éÞku nkuík yu{ ík{u Äkhku Aku? ¾hu¾h Lk s {¤ík. ÷u¾Lk íku{
s ðkýe{kt xqtfk{kt ÃkíkkððkLke xuð yuf rðh÷ çkrûkMk Au yLku
Mk{ÞÃkk÷LkÚke ½ýk {kýMkku Ëku÷ík{tË ÚkÞk Au. òu ík{u fkuE
Ãký y{wf ð¾íku {¤ðkLkku ðkÞËku fhku íkku ¾kíkheÚke íku s ð¾íku
íkuLku {¤ku. yk Wãkuøke Mk{Þ{kt ÄtÄkËkhe {kýMkLku yuf r{rLkx
Ãký økw{kððkLkwt Ãkk÷ðe þfu Lkrn.
ÄtÄkËkhe {kýMkLku ÄtÄkLkk Mk{Þ{kt {¤ðk òyku íkku
ÄtÄkLku yLkwfq¤ heíku, ÔÞkðnkrhf heíku íkuLku ík{kÁt fk{ fnku
yLku ßÞkhu ÄtÄkLku ÷økíkwt fk{ çktÄ ÚkkÞ fu íkhík ík{khk ÃkkuíkkLku
fk{u ÷køke òyku yLku ÄtÄkËkhe {kýMkLku ÄtÄu ÷køkðk Ëku.
yu. xe. Mxwyxo ÃkkuíkkLkk Mk{ÞLku ÃkkuíkkLke ÚkkÃký íkhefu
økýíkku. fkuE Ãký {kýMk ÃkkuíkkLkwt fk{ çknkhLkk çkkhýk
ykøk¤Lkk ÃknuhuøkehLku yLku ÃkAe ykurVMk ykøk¤Lkk çkeò
ÃknuhuøkehLku sýkðu Lkrn. {w÷kfkík ÷uLkkh yu{ fnuíkku fu,
¾kLkøke ykurVMk{kt Ëk¾÷ Úkðk Ëuíkku Lkrn. {w÷kfkík ÷uLkkh
Úkþu íkku íkuLke yzVux{kt ykðþu íku Ëhuf [esLku íku ½Mkze sþu.
{kºk þçËku íkku ½ýk MkMíkk yLku òuEyu íkux÷k Au, Ãký su rð[khku
yLÞLku òøkúík fhu Au yLku Ãkw»f¤ ÷kufkuLku rð[kh fhíkk fhu Au,
íku MkkuLkkLke ÃkuXu ¾kýku{ktÚke «fx ÚkkÞ Au. MkeMkkLke økku¤e Ahk{kt
½ýk ¼køk ÚkkÞ íkuðe íku LkwfMkkLk fhu íku fhíkkt MkeMkkLke økku¤e
ðÄkhu «ký½kíkf Lkeðzu Au. òu ík{u fktE MktøkeLk fk{ fhðk
{køkíkk nku, íkku yufkøkúíkk hk¾ku. òu ík{khk fk{Lkku ÷k¼
çkeòLku ykÃkðk {køkíkk nku íkku Úkkuzk{kt Mk{kðuþ fhku. YÕMk
fkuyuxLkk Mk{fk÷eLk su fktE MÃkü heíku fnuðkLku yuf f÷kf ÷u íku
YÕMk fkuyux yuf r{rLkxLke ðkík{kt hne Ëuíkku.
ÃkkuíkkLke ÃkkMku ykðíkk {kýMkkuLku MkkÞhMk zçkÕÞw. VeÕz
fnuíkku fu, ‘xqtfk{kt fne Ëku, ð¾ík ½ýku ®f{íke Au’ Mk{ÞÃkk÷Lk,
«{krýfíkk yLku MktûkuÃk yu SðLk{kt {køkoËþof Mkqºk Au. ÷ktçkku
Ãkºk ÷¾íkk Lkrn. ÄtÄk{kt Ãkzu÷k {kýMkLku íku ðkt[ðkLkku Mk{Þ
nkuíkku LkÚke. ík{khu fktE fnuðwt nkuÞ íkku xqtf{kt fne Ëku. fkuE Ãký
fk{ yuðwt {n¥ðLkwt nkuíkwt LkÚke fu íku fkøk¤Lkk yuf s íkkð WÃkh
Lk ÷¾e þfkÞ. ð»kkuo Ãknu÷kt ßÞkhu yuxT÷uÂLxf{kt nwt Ëkuhzwt Lkk¾íkku
níkku. íÞkhu yuf ½ýku yøkíÞLkku fkøk¤ #ø÷uLz {kuf÷ðkLkku
«Mktøk ykÔÞku. nwt òýíkku níkku fu, íku ðzk«ÄkLk yLku hkýeLku
ðkt[ðkLkku níkku. {khu su fnuðkLkwt níkwt íku {U ÷¾e LkkÏÞwt. fux÷kf
259
SðLk SððkLke f¤k
512
SðLk SððkLke f¤k
513
{ÞkoËk{kt íku ½ýwt fne þfu. økúeMkLkk MkóŠ»k (Mkkík þkýk
{kýMk)Lke feŠík çku yøkh ºký þçËLkk {kºk yufkË ðkõÞ WÃkh
½ýu ¼køku hnuíke.
«òykuLkwt znkÃký íku{Lke fnuðíkku{kt hnu÷wt nkuÞ Au.
xkÞhLk yuzðzoÍ fnu Au fu, ‘fktE Ãký fnuðkLkwt nkuÞ, íku
fne Lkk¾ku yLku íku fne hnku yux÷u çktÄ fhku.’
yu{ fnuíkku fu, ¾kLkøke fk{ Au íkku Ãknuhuøkeh fnuíkku fu, r{.
MxwyxoLku fkuE fk{ ¾kLkøke LkÚke. ßÞkhu {kýMk ykurVMk{kt
Ëk¾÷ Úkíkku íÞkhu íkuLku ÃkkuíkkLkwt fk{ xqtf{kt Ãkíkkððwt Ãkzíkwt. MxwyxoLkk
{kuxk ¾kíkkLkwt fk{fks yuðe ÃkØríkÚke yLku íkkfeËÚke fhe
Lkk¾ðk{kt ykðíkwt fu «ríkMÃkÄeo ÔÞkÃkkheLku íkuÚke ykùÞo Úkíkwt.
fk{fks{kt Lkfk{ku ð¾ík økk¤ðku, h{íkhkur¤Þkt fhðkt yøkh
{q¾koE{kt ð¾ík fkZðku yuðwt níkwt s Lkrn. MkðkhÚke hkrºk MkwÄe
‘ÄtÄku’ yu s íku ¾kíkkLkwt Mkqºk níkwt. ÄtÄkLkk ð¾ík{kt r{ºkkuLke
ðkíkku{kt ¼¤ðk íku Lkk Ãkkzíkku. yuf r{rLkx Ãký økw{kððkLkku
íkuLku ð¾ík Lknkuíkku.
fuLk÷ku fnu Au fu, ‘Mkk[e MkwÁr[ Úkkuzk þçËku{kt ½ýwt
fnuðk{kt ykÃkýk rð[khLke ÃkMktËøke fhðk{kt ykÃkýu su fneyu
íku{kt ¢{ yLku ÔÞðMÚkk hk¾ðk{kt yLku þktríkÚke çkku÷kððk{kt
hnu÷e Au.’
MkÄu fnu Au fu, ‘òu ík{khu {{o¼uËe çkku÷ðwt nkuÞ íkku xqtf{kt
Ãkíkkðku. suðwt rfhýLkwt Au íkuðwt s þçËkuLkwt Ãký Au. íku{Lkku su{
Úkkuzk{kt Mk{kðuþ fhðk{kt ykðu íku{ íkuLke yMkh ðÄkhu ÚkkÞ
Au.’
Mxe÷ fnu Au fu, ßÞkhu MkkËe MkíÞ ðkík fnuðk rMkðkÞ
{kýMkLku çkeS fkuE íkËçkeh fhðkLke nkuíke LkÚke íÞkhu Mktfwr[ík
260
SðLk SððkLke f¤k
514
SðLk SððkLke f¤k
515
yLku swMMkku yuðku fhþku Lknª. yk yuf yuðe ÷køkýe Au, yuðe
÷økLk Au su ÷ksðkçk Au yLku su ÃkkuíkkLkwt ÷ûÞktf Mkh fheLku s
stÃku Au.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh fE rËþk{kt, fux÷e ÍzÃku {wMkkVhe
fhðe Au yu ÃkuþLkux ELMkkLkLkkt rË÷ y™u rË{køk{kt AðkÞu÷wt
nkuÞ Au. yu rMkðkÞLkwt çkeswt çkÄwt økkiý nkuÞ Au, yLku ÷ûÞktf
WÃkh ðu¤kMkh ÃknkU[ðk {kxu sYhe ¼kuøkku ykÃkðkLke yu íkiÞkhe
hk¾u Au.
fkhLke {w~fu÷e hu÷eyku{kt ¼køk ÷uíkkt {U òuÞwt Au fu suLkk{kt
Síkðk {kxuLke ÃkuþLk LkÚke íku yuLke ykðzík yLku W¥k{ fkhLke
çkkðsqË Síke þfíkku LkÚke.
rV÷nk{kuorLkf ykuhfuMxÙkLkk fLzõxhkuLku òuÞk Au? ÍwçkeLk
{nuíkkLku? çkuLk ÍuLzhLku? þwt, õÞkhu, fE heíku ðøkkzðwt yu íkku Mkki
ðkËfkuLke Mkk{u LkkuxuþLk{kt ÷¾u÷wt s nkuÞ Au, íkku fLzõxhLke
sYh þe? yuLke sYh Au ðkãð]tË{kt, yuLkk Ëhuf MkÇÞLkk
rË÷{kt, Mktøkeík{kt òLk Ãkqhðk {kxu, ÃkuþLk ÷kððk {kxu. yk
ÃkuþLk A÷fkE Mkkt¼¤LkkhkykuLkkt rË÷ yLku rË{køk íkh fhe Ëu
Au.
yksLkk {knku÷{kt Võík ykðzík, ¿kkLk yLku «rík¼kÚke
fktE QÃksu Lknª. rË÷{kt ÃkuþLkLkwt íkwVkLk Lk QXþu íkku fkhrfËeoLke
{k¤k Lkt. 11
ík{khu ÞkuøÞ fkhrfËeo çkLkkðku
MkV¤ fkhrfËeoLkk Mkkík Mkqhku
AuÕ÷k [kh ËkÞfk{kt, fkhrfËeoLkk rþ¾hku Mkh fhLkkh
ÔÞÂõíkykuLke òuzu {U ðkíkku fhe Au, yu{Lkk ELxhÔÞq ÷eÄk Au,
yu{Lke òuzu fk{ fÞwO Au.
fkhrfËeoLku VkMx xÙuf WÃkh hk¾e, «ríkMÃkÄeoykuLku ÃkkA¤
hk¾e ËE, Lk¬e fhu÷e {trÍ÷u ÃknkU[LkkhkykuLkkt rðrðÄ ÷ûkýku
(traits) Lkku {U ykÃkýkt Ëuþ{kt yLku ÃkhËuþ{kt yÇÞkMk fÞkuo
Au. SðLk[rhºkku, ykí{fÚkkyku ðkt[e Au. yk rð»kÞ WÃkhLkkt
ÃkwMíkfku WÚk÷kÔÞkt Au.
yk çkÄe «ð]r¥kykuLke çkËki÷ík, fkhrfËeoLke MkVh
MkV¤íkkÃkqðof fhLkkh ÔÞÂõíkykuLke Mkkík ÷kûkrýfíkkyku {Lku
òuðk, Mkkt¼¤ðk yLku ðkt[ðk {¤e Au.
«Úk{ Lktçkhu ykðu Au ÃkuþLk. ÃkuþLkLkku yÚko Võík òu{
261
SðLk SððkLke f¤k
516
SðLk SððkLke f¤k
517
ykøk¤ ðÄLkkhLke nfkhkí{f yurxxÞwz yuLke rçknurðÞhLku Ãký
nfkhkí{f çkLkkðu Au. ykøk¤ ðÄðk {kxu sYhe yuðwt çkÄwt s
yu fhe Aqxu Au.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh Ëþ xLkLke xÙf [÷kðíkk zÙkEðhLke
su{ çkeò çkÄkLke yuMkeíkuMke fhðk{kt ÷ktçku økk¤u ¾íkhku Au.
MÃkÄko{kt ÔÞksçkeÃkýwt òuEyu. yåAkt {qÕÞku òuEyu.
fhðk suðwt çkÄwt s fhíke ð¾íku {qÕÞkuLkku f[hku Lk ÚkkÞ yu òuðwt
òuEyu.
yu Mkk[wt Au fu fÞwt ðíkoLk ÷ursrx{x, ÞkuøÞ yLku fÞwt
E÷ursrx{x, yÞkuøÞ Au yu Lk¬e fhðwt ykMkkLk LkÚke. çkÄku
ykÄkh ík{khe £u{ ykuV huVhLMk WÃkh, ËwrLkÞk òuðkLke ykøkðe
árü WÃkh Au. fkhrfËeo {kxu hksfkhý ¾u÷ðkLke ykðzík sYhe
Au, Ãký yåAkt {qÕÞku ÄhkðLkkh ÔÞÂõík ÃkkuíkkLku Mkkhe çkíkkððk
çkeòLku ¾hkçk [eíkhíke LkÚke. yuLku ¾çkh Au fu çkeS ÷exeLku
xqtfe çkíkkððk yuLku ¼qtMke Lkk¾ðkLke LkÚke, ÃkkuíkkLke ÷exe ÷ktçke
fhðkLke Au fu ÷ktçke Au yuðwt çkíkkððkLkku «ÞíLk fhðkLkku Au.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh nheVkuLku ‘ykuðhxuf’ fhðkLkk Au, Wzkze
ËuðkLkk LkÚke. fwþ¤ hu÷e zÙkEðhLke su{ ¾kzk, xufhk, Íkze,
Íkt¾hkt, LkËe-Lkk¤kt Ãkkh fhíkkt çkeò zÙkEðhkuLku, yu{Lke
økkzeykuLku, LkwfMkkLk Lk ÚkkÞ yuLkwt æÞkLk hk¾ðkLkwt Au.
Mkzf WÃkh ÃkkAk Ãkze sþku.
¾qçk ðÃkhkíkku Ãký ykuAku Mk{òíkku yuf þçË Au yurxxÞwz.
yurxxâwzLke sLkuíkk Au {kLÞíkk.
{kLÞíkkLkwt nfkhkí{f íkku ðíkoLk nfkhkí{f.
{kLÞíkk Lkfkhkí{f íkku ðíkoLk Lkfkhkí{f.
“ELxhÔÞq{kt nwt fktE fhe þfðkLkku LkÚke.” yuðe {kLÞíkk
ÄhkðLkkh W{uËðkhLkwt ðíkoLk Ãký Lkfkhkí{f nþu. yu yuLke
¼rð»Þðkýe Mkk[e ÃkkzeLku s stÃkþu. yk fnuðkÞ ‘MkuÕV
Vw÷rV®÷øk «kuVrMk’ yuðe «kuVrMk, yuðe ¼rð»Þðkýe, su ík{u
fhku yLku Mkk[e Ãkkzku.
{kLÞíkkLke þheh WÃkh Úkíke yMkhku L kku WÃkÞku ø k
ykrËðkMke rðMíkkhLkk ¼qðkyku çk¾qçke fhu Au. nwt ¾qçk ÃkAkík
ykrËðkMke rðMíkkhLkku s{kE Awt. ½h{kt {ktËøke nkuÞ yLku ¼qðku
Äqýe òÞ íkku ËhËeLku ÷køku fu {Lku Mkkòu fhðkLkk «ÞíLkku ÚkE
hÌkk Au y™u yuLkk þhehLke EBÞwLk rMkMx{ Mkíkfo ÚkE òÞ.
yksu ykÃkýk Ëkõíkhku ‘Ã÷krMkçkku’Lkku ÔÞkÃkf WÃkÞkuøk fhu Au.
Ã÷krMkçkku yux÷u yuðe Ëðk su{kt Ëðk suðwt fktE nkuÞ Lknª. Ÿ½Lke
økku¤e ÷eÄk rðLkk Ÿ½ Lknª s ykðu yuðk ËhËeLku ykðe økku¤e
ykÃkku íkku yu Mkk[uMkk[ Ÿ½e sþu.
fkhrfËeoLkk hMíku nwt ykøk¤ ðÄeþ s yuðe {kLÞíkk MkkÚku
262
SðLk SððkLke f¤k
518
SðLk SððkLke f¤k
519
ÞkuøÞ MkkÄLkku rðLkk fktE ÍkÍwt QÃksu Lknª.
íkfTrLkfe ¢ktríkLkk Þwøk{kt ¿kkLk yuf yøkíÞLkku rhMkkuMko
Au. ¿kkLk {u¤ÔÞk çkkË nkÚk ÄkuE Lk¾kÞ Lknª. yu{kt ð]rØ fhíkk
hnuðwt Ãkzu. hksfkhý ¾u÷ðkLke ykðzík Ãký ¾qçk yøkíÞLkku
rhMkkuMko Au.
y¬÷ nkU r þÞkhe WÃkhkt í k sYh Ãkzþu E{ku þ Lk÷
ELxur÷sLMkLke. ËkuMíke Ãký yuf yøkíÞLkku rhMkkuMko Au.
÷u¾f ÃkkMku ÃkwMíkfku, ¾u÷kze ÃkkMku yV÷kíkqLk MkkÄLkku,
nehkuELk ÃkkMku YÃk, MkirLkf ÃkkMku ®n{ík, WãkuøkÃkrík ÃkkMku Lkkýkt,
[kuh ÃkkMku [íkwhkE, hksfkhýe ÃkkMku xku¤kt Lk nkuÞ íkku fkhrfËeoLke
fkh ÃkkA¤ Ãkze òÞ.
ykÃkýk Ëuþ{kt, {wêe¼h MkirLkfkuLke MknkÞíkkÚke, ytøkúus
yVMkhkuyu sçkhËMík {kuxkt MkiLÞkuLku nhkðu÷kt yu{Lke çknuíkh
ÔÞqnh[LkkÚke, MxÙuxrsÚke.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ÍzÃkÚke ykøk¤ ðÄLkkhkyku ÃkkMku
¾qçk rð[khu÷e W¥k{ MxÙuxrs nkuÞ Au, ÔÞqnh[Lkk nkuÞ Au.
þwt {u¤ððk þwt Akuze Ëuðwt yuLkwt yu{Lku ¼kLk nkuÞ Au.
ykðíke fk÷Lku ðÄkhu Mkkunk{ýe çkLkkððk yksu þwt Akuze
Ëuðwt, þwt Ãkfze hk¾ðwt? «ríkMÃkÄeo þwt fhe þfþu, þwt fhþu fu þwt
fhe çkuMkþu? þwt fhðk suðwt Au, þwt fhe þfkÞ, þwt fhðwt Au? yk
yksLkk {knku÷{kt ykøk¤ ðÄðk {kxu sYh Ãkzþu
íktËwhMík þhehLke.
þheh íktËwhMík nþu íkku {Lk íktËwhMík hnuþu. çkUf çku÷uLMkLkku
rð[kh fhíkkt ç÷z «uþhLke Ëðk ÞkË hk¾ðkLkwt Ãkku»kkÞ Lknª.
ík{khe ykfktûkkyku ykfkþLku yktçku, Ãký fkhrfËeoLke
Mkzf WÃkh fkh [÷kðíkkt yuõMku÷uxh WÃkhLkk Ãkøk{kt ¾k÷e [zu
íkku [k÷u Lknª.
yõMkh òuÞwt Au fu MkV¤íkkÃkqðof ykøk¤ ðÄLkkhk Mkki
fkuE, þhehLku ¾qçk Mkk[ðu Au. sYhe þÂõík, yuLkŠs Auðxu íkku
þheh{ktÚke s ykððkLke Au.
fkhrfËeoLke MkVh{kt ÃkuþLk, yurxxâwz, {qÕÞku yLku
íktËwhMíke WÃkhktík sYhe Ãkzþu ÞkuøÞ MkkÄLkkuLke, rhMkkuMkoLke.
çkkxkLkkt çkqx, Exkr÷ÞLk Mkqx, £uL[ xkE, huçkuLkLkk [~{k
ÃknuheLku rn{k÷Þ [zkÞ Lknª. fkðrzÞkLke økuhnkshe{kt
ÃkkÞ÷xLke fkhrfËeoLkk Võík MðÃLkkt s òuðkÞ.
Lkkýkt yuf yøkíÞLkku rhMkkuMko Au.
Eïhu ykÃku÷e «rík¼k yuf yøkíÞLkku rhMkkuMko Au.
yurz®xøk fhðkLke «rík¼k Lk nkuÞ íkku ÷u¾f íkhefuLke fkhrfËeo
ò{u Lknª. Mk[eLk íkUzq÷fh, ÄLkhks rÃkÕ÷u, sþÃkk÷ hkýk
çkLkðk ykðzík, {nuLkík, ÃkuþLk, yurxxâwz íkku òuEyu s Ãký
263
SðLk SððkLke f¤k
520
SðLk SððkLke f¤k
521
fkhrfËeo çkLkkððk {kxu yMktÏÞ ELMkkLkkuLke sYh Ãkzþu.
{kLkðMktçktÄkuLkwt ¿kkLk Lk nþu, ËkuMíke fhíkkt, rLk¼kðíkkt yLku
rLk¾khíkkt ykðzíkwt Lk nþu íkku MkV¤íkk ¾qçk s Mker{ík hnuþu.
MkV¤ fkhrfËeo {kxu ftÃkLkeLke ytËh yLku çknkh ËkuMíkeLkwt
yMkhfkhf Lkuxðfo nkuðwt yrLkðkÞo Au.
«kuzõþLk rzÃkkxo{uLx{kt {þeLk çkøkzâwt Au yuLke ¾çkh
{kfuo®xøk {uLkushLku ðu¤kMkh Ãkzu íkku yuLke yMkhfkhfíkk ðÄu.
çkøkzu÷k {þeLk{kt çkLkíke «kuzõxLkk ðu[ký WÃkh yu ðu¤kMkh
çkúuf {khe, çkeS «kuzõx WÃkh æÞkLk ykÃke þfu.
yVzkíkVzeLkk yksLkk {knku÷{kt çkeS ftÃkLkeyku{kt
ík{khe ykðzíkLku yLkwYÃk søÞk nkuík íkku yuLke ík{Lku ¾çkh
Ãkzíke hnuðe òuEyu.
MkuÕV - ÷ezhþeÃk
{LkushkuLke VhòuLke ÞkËe{kt ‘f{o[kheykuLku {kurxðux
fhðk’Lke Vhs yøkíÞLke Vhs økýkíke ykðe Au.
Ãký....
Ãký yksu MktMÚkkykuLke ‘Ÿ[kE’ ½xe òÞ Au. MktMÚkkyku
^÷ux çkLkíke òÞ Au. {uLkushkuLke MktÏÞk ¼ÞsLkf nËu ½xhe
hne Au. yu{Lkk WÃkh rz÷uÞ®høk rhyuÂLsrLkÞ®høk y™u
zkWLkMkkE®ÍøkLke ík÷ðkhku Ãkkík¤e ËkuheÚke ÷xfíke hnu Au.
yu L kk ykðk Mkðk÷ku L kk sðkçkku þku Ä e Þku ø Þ ÔÞq n h[Lkk
yÃkLkkððe sYhe Au.
yuÂLsrLkyhLke fkhrfËeo ÃkMktË fhe nkuÞ íkku Ãkkt[ ð»ko
çkkË, Ëþ ð»ko çkkË, yuÂLsrLky®høkLke fE þk¾kLke çkku÷çkk÷k
nþu íkuLkku rð[kh yksu fhðku òuEyu yLku ÞkuøÞ ÔÞqnh[Lkk
çkLkkððe òuEyu.
yu f Mkh¾e ykðzík, «rík¼k yLku rhMkku Š MkMk
ÄhkðLkkhk {khk rðãkÚkeoyku{ktÚke fux÷kf ¾qçk ykøk¤ ðÄe
økÞk Au yu{Lke xqtfk yLku ÷ktçkk økk¤kLke ÔÞqnh[LkkykuLke
çkËki÷ík, ÃkkA¤ hne økÞk Au ÞkuøÞ MxÙuxrs ðøkhLkkyku.
‘fkuE MkkÚk íkkhe Lk ykðu íkku yuf÷ku òLku hu’Lke W¥k{
h[LkkLkwt yûkhþ: yÚko½xLk fhðk{kt ¾íkhku Au.
su fktE fhðkLkwt Au, ßÞkt sðkLkwt Au íku fhðk yLku íÞkt
sðk zøk÷u yLku Ãkøk÷u ÷kufkuLkk MkkÚk, Mknfkh, {ËËLke sYh
Ãkzþu.
“zçk÷ MkuL[rh Vxfkhe yuf÷u nkÚku Sík yÃkkðLkkh”
Lku Ãký Mkk{ku Au z ku Mkk[ðLkkhLke sYh Ãkzíke nku Þ Au .
rn{k÷Þ{kt ykfÁt íkÃk fhLkkhLku ¾kðk-ÃkeðkLkwt ÃknkU[kzLkkh
fkuE ¼õíkLke sYh Ãkzþu. {Þko çkkË Ãký ykÃkýLku çkk¤ðk,
Ëkxðk ÷kufkuLke sYh Ãkzþu.
264
SðLk SððkLke f¤k
522
SðLk SððkLke f¤k
523
yu{TÃkkðh{uLx yux÷u f{o[kheLku yuLkwt fk{ yMkhfkhf
heíku fhðk {kxu òuEíke Mk¥kk MkkUÃke Ëuðe.
ykðk {knku÷{kt ík{khu MktMÚkk{kt xfe hnuðk, ykøk¤
ðÄðk ‘MkuÕV ÷ezhrþÃk’Lkku rMkØktík yÃkLkkððku Ãkzþu. ík{khu
s ík{khk Lkuíkk çkLkðwt Ãkzþu.
Mku Õ V ÷ezhrþÃk yu f yu ð e «r¢Þk Au su { kt Ëhu f
f{o[kheyu, yuLke sðkçkËkheyku yËk fhðkLke sðkçkËkhe
ÃkkuíkkLku {kÚku ÷uðkLke Au.
fE rËþk{kt, fux÷e ÍzÃku ÷ûÞktf íkhV sðwt, íku Lk¬e
fhðkLkwt ík{khu. fk{ ÃkqÁt fhðk {kxu «kuíMkkrník fhLkkh Ãký
ík{u. ík{khkt ytøkík ÷ûÞktfku Lk¬e fhðkLkkt ík{khu. «økríkþe÷
rð[khku fhLkkh Ãký ík{u. fk{ Ãkíku yu çkkË rhðkuzo þwt ÷uðku yu
Lk¬e fhðkLkwt ík{khu. sYhe ykðzíkku {u¤ððkLkk «ÞkMkku
fhLkkh Ãký ík{u.
MkuÕV ÷ezhrþÃkLkk Ãkkt[ ½xfku Au : ÃkMkoLk÷ økku÷ Mku®xøk,
fLMxÙÂõxð, Úkkux ÃkuxLkoMk, rzÍkE®Lkøk Lku[h÷ rhðkuzoMk, MkuÕV
{kurLkx®høk y™u MkuÕV rhELkTVkuMko{Lx.
ÃkMkoLk÷ økku÷ Mku®xøk
MkuÕV ÷ezhrþÃkLkk «Úk{ fË{ WÃkh ík{khu ík{khkt
÷ûÞktfku Lk¬e fhðkLkkt Au.
çkkswLkk çkkuûk WÃkh Lksh fhku.
MktMÚkkyku{kt y÷øk y÷øk Vhòu çkòðíkkt økúwÃkku yksu
ðÄkhu y™u ðÄkhu nxhrsrLkyMk çkLkíkk òÞ Au. økúwÃkLkk Ëhuf
MkÇÞLke ykðzík y÷øk, yLkw¼ð swËku, ¿kkLk y÷øk, ô{h
swËe.
MktMÚkkyku fkuE ¾kMk fk{ {kxu, rV÷{ çkLkkðíke fkuE
ÞwrLkxLke su{ ‘yuznku¢rMk’ ys{kðíke hnu Au. y÷øk y÷øk
ykðzíkku ÄhkðLkkh ÔÞÂõíkyku ¼uøke ÚkkÞ, fk{ Ãkíkkðu,
rð¾uhkE òÞ. fkuE fkuELkku çkkuMk Lk nkuÞ yLku yufLkk fk{{kt
çkeòLke [kt[ Lk zqçku yux÷u Ëhuf yuLke ykðzík {wsçk fk{ fhu
hk¾u. rV÷{Lkk «kuzâwMkh yLku zkÞhuõxh çkÄkLke ðå[u íkk÷{u÷
hk¾ðkLkku «ÞíLk fhu , Ãký BÞw r Íf zkÞhu õ xhLku økeíkLku
{k÷fkIMk{kt çkuMkkzðwt fu Ëhçkkhe{kt íku fne þfu Lknª, nehkuyu
rð÷LkLku ¾ku¾hku fE heíku fhðku íku VkEx zkÞhuõxh Lk¬e fhu,
÷øLkLkk {tzÃkLke Mkòðx Mxus zkÞhuõxh fhu. yk fnuðkÞ
yuznku¢rMk.
çku Lkðk þçËku yksu {uLkus{uLx MkkrníÞ{kt Ëu¾kíkk hnu
Au - Eøkur÷xurhyurLkÍ{ y™u yu{Ãkkðh{uoLx.
Eøku r ÷yrhyrLkÍ{ yu x ÷u Mk{íkkðkËe {kLÞíkk.
Ÿ[Lke[Lkku ¼uË LknªðíkT.
265
SðLk SððkLke f¤k
524
SðLk SððkLke f¤k
525
‘yk fk{ fhðk {kxu sYhe yuðe ykðzíkku {U {u¤ðe Au. nwt
MkV¤ ÚkðkLkku s Awt’ yuðwt òíkLku fnuíkk hnu Au.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ELxhÔÞq ykÃkðkLkk «Mktøkku
ykðíkk hnuþu. “{khe òík{kt, {khe ykðzíkku{kt, {khe
«rík¼k{kt {Lku yíkqx rðïkMk Au” yuðwt rË{køk{kt ¼hLkkh
ðÄkhu MkV¤ ÚkkÞ Au.
ykðk rð[khku, ík{khe òík MkkÚkuLke ykðe ðkíkku ík{Lku
ík{khe sðkçkËkheyku rLk¼kððkLkk Lkðk hMíkkyku Ãký
MkqÍkzþu.
su fktE fhðkLkwt Au íku fE heíku fhðkLkwt Au, fE {w~fu÷eyku
ykðþu, {w~fu÷eykuLkku Mkk{Lkku fE heíku fhðkLkku Au, fux÷k
ð¾ík{kt õÞkt ÃknkU[ðkLkwt Au, MkV¤íkk {¤þu íkku þwt rhðkuzo {¤þu
yuLkk rð[khku fhíkk nkuðkÚke ðíkoLk Ãký yMkhfkhf çkLkþu.
rzÍkELkªøk Lku[h÷ rhðkuzoTMk
MkuÕV ÷ezhrþÃkLkku rMkØktík yuðwt {kLku Au fu Ëhuf ÔÞÂõík
ÃkkuíkkLke fk{økeheLke Mkkhe yMkhkuLkku rð[kh fhe ÃkkuíkkLke òíkLku
{kurxðux fhe þfu Au. sÞÃkwh Vqx çkLkkðLkkh fkheøkh, fkuE
yÃktøk ELMkkLkLku [k÷íkku fhe þfðkLke ÃkkuíkkLke ykðzíkLke
MkhknLkk fhe, yu ELMkkLkLke ËwðkykuLkku rhðkuzo òíku s {u¤ðe
þfu Au. ÔÞMkLk{wÂõíkLkwt yktËku÷Lk [÷kðLkkh økwÁLkku rhðkuzo Au
su ÷ûÞktfku Lk¬e fhku íku [ku¬Mk, rLkrùík nkuðkt òuEyu,
{kÃke þfkÞ yuðkt nkuðkt òuEyu, rMkØ fhe þfkÞ yuðkt nkuðkt
òuEyu. MkwMktøkík yLku «Mktøkkur[¥k nkuðkt òuEyu yLku xÙufuçk÷
nkuðkt òuEyu suLkku xÙuf hk¾e þfkÞ yuðkt. xqtf{kt M{kxo nkuðkt
òuEyu.
ík{khe òíku s ík{khe økkuÕMk, ík{khkt ÷ûÞktfku Lk¬e
fhðkÚke ík{Lku ík{khe yøkúíkkyku Lke ¾çkh Ãkzþu.
þwt fE heíku, fux÷k Mk{Þ{kt fhðwt yu Lk¬e fhðk{kt
Mkh¤íkk hnuþu.
su sðkçkËkhe {kÚku ÷eÄe Au íku rLk¼kððk {kxu sYhe
ykðzíkku {u¤ððkLke Vhs Ãkzþu.
fhkur¤ÞkLke su{ Ëhuf rLk»V¤íkk{ktÚke þe¾ðk suðwt þe¾e
÷E ykøk¤ ðÄðkLkku WíMkkn çkhfhkh hnuþu, ík{khe íkkfkíkkuLkku
yunMkkMk Úkíkku hnuþu.
fLMxÙÂõxð Úkkux ÃkuxLkoTMk
ykÃkýwt ðíkoLk ykÃkýk rð[khkuLku yLkwMkhíkwt hnu Au.
h[Lkkí{f rð[khku fhíkk hnuþku íkku ðíkoLk h[Lkkí{f çkLkíkwt sþu.
h{íkøk{íkLkk ¾u÷kzeyku {w~fu÷ nheVkEyku ð¾íku
ÃkkuíkkLke òíkLku ‘MkkEf’ fhu Au. ÃkkuíkkLke òík òuzu ðkíkku fhu Au,
rË{køk{kt nfkhkí{f rð[khku ¼hu Au, òíkLku {kurxðux fhu Au.
266
SðLk SððkLke f¤k
526
SðLk SððkLke f¤k
MkUfzku Ãkrhðkh{kt Vu÷kLkkhe Mkw¾Lke ÷nuh. yMkhfkhf yLku
MkV¤ MkuÕMkÃkMkoLk ÃkkuíkkLke òíkLku ‘«kurVx MkuLxh’ økýe yuLkku
yk™tË ÷E þfu Au.
MkuÕV {kurLkx®høk
ÃkkuíkkLke «økríkLkku íkkøk {u¤ðíkk hnuðwt, MkuÕV {kurLkx®høk
fhíkk hnuðwt yu MkuÕV ÷ezhrþÃkLkwt yøkíÞLkwt fË{ Au.
ík{u fux÷e ÍzÃku fE rËþk{kt sE hÌkk Aku íku fnuðk {kxu
fkuE {uLkushLke sYrhÞkík nkuíke LkÚke. ík{u fux÷kt Ãkkýe{kt Aku
íku ík{Lku ík{kÁt fk{ s fne ykÃkþu.
MkuÕV rhELkVkuMko{uLx
su fk{ fhðk{kt ykLktË ykðu íkuðwt fk{ fhe, Lk øk{íkkt
fk{Lkku Úkkf WíkkhLkkh ÔÞÂõík MkuÕVLku, ÃkkuíkkLke òíkLku rhELkVkuMko
fhu Au, òíkLkwt Ãkwrüfhý fhu Au.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ÷kufkuLkk MkkÚk, Mknfkh, {ËËLke
sYh íkku Ãkzíke s hnuþu Ãký yu nt{uþkt þkuxo MkÃ÷kÞ{kt hnu Au.
ík{Lku ËkuhðLkkh fkuE Lk nkuÞ, {ËË Ãkqhíke Lk {¤íke nkuÞ, ík{Lku
«kuíMkkrník fhLkkh szíkku Lk nkuÞ, rhðkuzo {¤íkk Lk nkuÞ íkku
MkuÕV ÷ezhrþÃk ík{Lku {ËË fhðk nksh Au, ys{kðe òuðk{kt
Mk{sËkhe Au.
527
fkhrfËeoLke MkV¤íkk {kxuLkkt sYhe ÷ûkýku
fkhrfËeoLke ¾kçkz¾qçkz, zkEðÍoLkku yLku xÙkrVf ò{Úke
A÷fkíke Mkzf WÃkh ÍzÃke «økrík fhLkkh ÔÞÂõíkyku òuzu {U
ðkíkku fhe Au, yu{Lkk rð»ku ðktåÞwt, Mkkt¼éÞwt Au. ykðzík, ¿kkLk,
«rík¼k WÃkhktík ykðe ÔÞÂõíkyku{kt fux÷ktf rðrþü ÷ûkýku
yõMkh òuÞkt Au. yk ÷ûkýku sL{òík nkuE þfu Au, Aíkkt yu
{u¤ððkLkk «ÞíLkku fhðk{kt fktE økw{kððkLkwt LkÚke.
fkhrfËeoLku hMíku ÷kufkuLkku MkkÚk, Mknfkh òuEþu yLku yu
{u¤ððkLkku yuf hMíkku Au Mkki fkuELku ‘ÃkkurÍrxð MxÙkuõMk’
ykÃkðkLkku.
MxÙ k u f MkkEfku ÷ ku r sLke yksu çknw [ Š[ík þk¾k
‘xÙkLÍuõþLk÷ yuLkkr÷rMkMk’ Lkku þçË Au.
MxÙkuf ykÃkðku yux÷u ÃktÃkk¤ðwt - þhehÚke, þçËÚke,
ÂM{íkÚke fu ÃkAe nkÚk Wøkk{eLku, økk¤ ËE™u fu ykt¾ fkZeLku.
ík{u {Lku òuELku ÂM{ík ykÃkku, íkku yu ÃkkurÍrxð MxÙkuf Au
yLku {kU Vuhðku íkku Lkuøkurxð. {kÁt yr¼ðkËLk fhku íkku yu
ÃkkurÍrxð MxÙkuf Au, økk¤ Ëku íkku Lkuøkurxð.
MxÙkufLkwt rð¿kkLk yuðwt fnu Au fu ykÃkýk rË{køk{kt yuf
‘MxÙkuf çkUf’ Au su{kt ykÃkýLku {¤íkk MxÙkuf s{k Úkíkk hnu Au.
267
SðLk SððkLke f¤k
528
SðLk SððkLke f¤k
529
ÃkiMkk ÷ELku fk{ fÞwO nkuÞ.
fkhrfËeo{kt íkh¬e fhLkkhkyku{ktLkk {kuxk ¼køkLkkykuLku
ykLktËe òuÞk Au. Mð¼kð ykLktËe nþu, ykt¾{kt [{f nþu.
ÃktËh ðeMk &÷kuf, þkÞhe økku¾e {kÞko nþu, Ëhuf ÃkrhÂMÚkrík{ktÚke
rðLkkuË þkuÄðkLke ykðzík {u¤ðe nþu, òík íkhV nMkíkkt
ykðzíkwt nþu íkku ík{u MkkiLku øk{e sþku yLku ík{Lku {ËË
fhLkkhkykuLke MktÏÞk ðÄíke sþu.
‘yuf÷ku òLku hu’Lke frðíkkLku yûkhþ: ÷uðk{kt ¾íkhku Au.
Mkk[wt ÃkqAku íkku yuðwt fhðwt þõÞ s LkÚke. yk fkhýÚke ËkuMíke
þkuÄíkkt rLk¼kðíkkt yLku rLk¾khíkkt þe¾ku.
‘ËkuMík ík{khe sYrhÞkíkkuLkku sðkçk Au’ - yuðe ¾r÷÷
rsçkúkLkLke ðkík ¾qçk Mkk[e Au.
ËkuMíkeLke çku rÚkyheyku ÞkË hk¾ku - rÚkyhe ykuV
hurMk«kurMkrx - yMkhÃkhMk ykËkLk«ËkLkLkku rMkØktík y™u rÚkyhe
ykuV rMkr{÷krhrx ykuV ÃkÃkoÍ - Mk{kLk nuíkwLkku rMkØktík.
yhMkÃkhMk ykËkLk«ËkLkLkku rMkØktík yuðwt fnu Au fu
ËkuMíke{kt çktLku Ãkûku ykËkLk«ËkLk Mkhuhkþ Mkh¾wt nkuðwt sYhe Au.
yuf ÷kð ÷kð fhu y™u çkeòu ykÃk ykÃk fhu íkku ËkuMíke ò{u
Lknª.
Mk{kLk nuíkwLkku rMkØktík yuðwt fnu Au fu Mk{kLk nuíkwyku WÃkh
ykÃkýu ykÃkýe yk çkUf{kt su MxÙkuf Au íkuLkku s WÃkÞkuøk fhíkk
hneyu Aeyu, yLku yk fkhýÚke, fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh {¤íke
yLku ¼xfkíke Ëhuf ÔÞÂõíkLku nfkhkí{f MxÙkuf ykÃkku. ík{Lku yu
ÔÞÂõík ¼÷u ÃkMktË Lk nkuÞ, yuLku ÂM{ík ykÃkku, yuLkk rhðks
{wsçk yr¼ðkËLk fhku (ÃkkhMkeLku ‘MkknuçkS’, MkhËkhSLku
‘MkíkT©e yfk÷’, ði»ýðLku ‘sÞ©ef]»ý’), yuLke «þtMkk fhku.
yuLke MxÙkuf çkUf{kt ÃkkurÍrxð MxÙkuõMk ¼hþku íkku yu Ãký ík{Lku
nfkhkí{f MxÙkuf ykÃkþu. yu ík{Lku {ËË ¼÷u Lk fhu, ík{khe
Ëw~{Lkkðx fhðkÚke fËk[ Ëqh hnuþu.
nfkhkí{f MxÙkuf ykÃkðk{kt støk÷e r¢yurxrðrx nþu
yux÷ku MxÙkuf ò{þu. Ëk¾÷k íkhefu rËðk¤e WÃkh, Lkðk ð»ko
WÃkh, røkú®xøk fkzo {kuf÷ðwt yu ÃkkurÍrxð MxÙkuf Au Ãký yu{kt
r¢yurxrðrx LkÚke. Mkki fkuE ykðkt fkzo {kuf÷u Au. ykðkt fkzo
{kuf÷ðkLku çkË÷u LkkLkfzku Ãkºk ÷¾ku - ‘{kÁt økÞwt ð»ko ¾qçkMkqhík
çkLkkððk{kt ík{u ykÃku÷ku Vk¤ku yksu nwt ÞkË fÁt Awt.’ yuðwt fktEf
÷¾ku. {k¾ý {khðkLkku «ÞíLk fhþku Lknª, Ãký yu ÔÞÂõíkyu
ík{Lku ykÃku÷k MkkÚk yLku MknfkhLku ÞkË fhe «{krýfÃkýu yuLkku
yk¼kh {kLkku. ytøkík yLkw¼ðLku ykÄkhu fne þfwt Awt fu
Ãkrhýk{ku VuLxuÂMxf ykðþu. su ÔÞÂõíkyu «kuVuþLk÷e {ËË fhe
nkuÞ - Ëkõíkh, ðfe÷ yLku yuLku Ãký ¼q÷íkk Lknª. ¼÷u yuýu
268
SðLk SððkLke f¤k
530
SðLk SððkLke f¤k
531
fkuÂøLkrxð yux÷u ík{khk rð[khkuLku ÷økíke, ík{khkt ¿kkLk WÃkh,
ík{khkt ÃkMkuoÃþLk WÃkh ykÄkrhík.
ík{khe {kLÞíkkyku yLku ðíkoLk ðå[u íkVkðík nkuÞ íkku
rzMkkuLkLMk ykðu yLku nuhkLk fhu, «{krýf yufkWLxLxLku
çku÷LMkþex{kt ½k÷{u÷ fhðkLkwt fnuðk{kt ykðu íkku rzMkkuLkLMk
ykðu.
yu Mkk[wt Au fu rzMkkuLkLMkLku ÃkqhuÃkqhe Ÿ[u {qfe Ëuðe þõÞ
LkÚke. «{krýfíkkLkku Xufku hk¾Lkkhkyku Ãký ELf{ xuûk rhxLko{kt
yktfzk yk½kÃkkAk fhu Au.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh rzMkkuLkLMk xk¤ðkLkk «ÞíLkku fhíkk
hnuðkÚke MxÙuMkLke {kºk ½xþu.
su fktE fhðkLkwt Lk¬e fhku yuLkk WÃkh íkhík s y{÷
fhðkLke íkiÞkhe Lk nþu íkku fkhrfËeoLkku Mkzf WÃkh «økrík fhðk{kt
çkkÄkyku ykðíke hnuþu.
ykðuþ{kt ykðe Lk fhðkLkwt fhe çkuMkðk{kt òu¾{ Au Ãký
yuf ðkh þwt fhðwt yu Lk¬e ÚkE økÞwt yu çkkË Mk{Þ çkøkkzðk{kt
ðÄkhu òu¾{ Au fkhý fu Mk{Þ f{oLkk hMkLku Ãke òÞ Au.
þwt fhðwt yu Lk¬e fhðk{kt Ãký ÍzÃk sYhe Au. yksLkk
{knku÷{kt rLkýoÞku ÷uðk {kxu ÃkqhuÃkqhe {krníke ¼uøke fhðe
÷øk¼øk yþõÞ Au. sYh òuøke {krníke WÃkh rLkýoÞku ÷E
çkLku÷e ËkuMíke ðÄkhu xfkW nkuÞ Au. hMíkk swËk ÚkE sðk çkkË
ËkuMíkeLke íkeðúíkk ½xe òÞ.
ík{u ßÞkt Lkkufhe fhku Aku íÞkt y™u yu MktMÚkkLke çknkh
ËkuMíkeLkwt yuf Lkuxðfo çkLkkðku. {krníke nkuðe yu Ãkkðh Au y™u
ík{khe ykMkÃkkMk su fktE çkLke hÌkwt Au yu™e {krníke ík{Lku
{¤íke hnuþu íkku fkhrfËeoLke MkVh ykMkkLk çkLkþu.
yuf rðrþü økwý ík{Lku òuEþu «kçkÕÞLkku.
ík{khk rð[khku çkeò WÃkh Xkufe çkuMkkzðkÚke fktE ¾kMk
QÃksíkwwt nkuíkwt LkÚke Ãký ík{khk rð[khku WÃkh, ík{khk nfku WÃkh,
ík{khk {qÕÞku WÃkh ík{u yzøk yLku yýLk{ hnku íku sYhe Au.
çkktÄAkuzLke sYh Ãkzu íkku yuLkku fkuMx-çkurLkrVx hurþÞku íkÃkkMke
rLkýoÞ ÷uðkÞ, Ãký Mkk{kLÞ Mktòuøkku{kt ík{khk{kt yzøkíkk
òuEþu. çkLke þfu íkku ík{khkt {qÕÞku{kt çkktÄAkuz fhðkLkwt xk¤òu.
ík{khe yurxxâwzLkku ykÄkh ík{khe {kLÞíkkyku y™u ÷køkýeyku
WÃkh hnuíkku nkuðkÚke, {kLÞíkkyku WÃkh yzøk hnuðwt Ãký {kuxk
¼køkLkk rfMMkkyku{kt sYhe Au.
{uLkus{uLx rð¿kkLk{kt, MkkEfku÷kuS{kt, yuf rMkØktík Au
- rÚkÞrh ykuV fkuÂøLkrxð rzMkkuLkLMk.
rzMkkuLkLMk yux÷u rðMktðkrËíkk. ík{khe yurxxâwz, ík{khe
{kLÞíkkyku yLku ðíkoLk ðå[uLke rðMktøkíkíkk rzMkkuLkLMk fnuðkÞ.
269
SðLk SððkLke f¤k
532
SðLk SððkLke f¤k
533
nwt yku¤¾eyu Aeyu su çkÄk yu{Lkk ¿kkLkLke, yu{Lke ykðzíkLke
yLku «rík¼kLke çkkðsqË ÍkÍwt Wfk¤e þfíkk LkÚke. yu{Lkk{kt
ykøk¤ ðÄðk {kxu sYhe íkhðhkx, òu{ yLku swMMkku LkÚke.
fkhrfËeoLke MkV¤íkk {kxu òuEþu sðkçkËkheLkwt ¼kLk,
rðïMkLkeÞíkk, yuf ¼hkuMkkÃkkºk ELMkkLkLkku E{us.
suLkku ykÃkýu rðïkMk fhíkk LkÚke yLku ykÃkýu MkkÚk,
Mknfkh yLku {ËË ykÃkíkk LkÚke, yLku su çkusðkçkËkh Au, suLkwt
ðíkoLk yuLke ðkýeLku yLkwYÃk LkÚke íkuLkk WÃkh ykÃkýu rðïkMk
{qfíkk LkÚke.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ðkhtðkh ‘Lkk’ Mkkt¼¤ðe Ãkzþu.
Ëhuf ÃkrhÂMÚkrík{kt, Ëhuf Mk{Þu ík{khe ðkík, ík{khe
rðLktíke, ík{khku nwf{, ík{khe {ktøkýe Mðefkhkíke hnuþu yu
ðkík{kt fkuE s {k÷ LkÚke. ‘Lkk’ Lkku Mðefkh yLku sYh Ãkzu íkku
Mkk{Lkku fhðk sux÷e ÃkrhÃkõðíkk òuEþu.
MkUfzku rðhkuÄk¼kMkku yLku yMkÌk MxÙuMkÚke A÷fkíke
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh {¬{íkkÚke ykøk¤ ðÄðk ík{khk{kt
òuEþu ÂMÚkík«¿kíkk, MðMÚkíkk.
MðMÚk, ÂMÚkh çkwrØ ÄhkðLkkh, yûkwçÄ, Ã÷u®Mkz, ðøkuhuLkku
yÚko ‘yLkk¢{f’ suðku fhðkLke {LkkE Au.
yksLkk ðfoÃ÷uMkLkku, ÄtÄkLkku, rçkÍLkuMkLkku ËrhÞku fËe
yuLkk WÃkh íkhík s y{÷ fhðk{kt Mk{sËkhe Au.
MkkEfku÷kuS{kt yuf þçË Au rh^÷uÂõxðLkuMk. yk yuf
yuðwt ÷ûký Au su {kLkðeLku ¾wÕ÷k rË{køkLkku çkLkkðu Au.
su fktE Lkðwt Au íkuLkku Mðefkh fhðkLkku s{kLkku Au. {knku÷
¾qçk zkÞLkur{f Au, nh ½zeyu çkË÷kíkku hnu Au yLku {uLkus{uLxLkk
rð[khku yLku ðíkoLk{kt yksu ÃkrhðíkoLkku s Lknª, ¢ktrík ykðíke
hnu Au. s{kLkku, fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ¼qíkfk¤{ktÚke þe¾ðk
suðwt þe¾e ÷E yuLku ¼q÷e sðkLkku Au. ðíko{kLk{kt Sðíkkt
¼rð»Þ WÃkh Lksh hk¾ðkLke Au. su ÃkrhðíkoLkku suxLke ÍzÃku
ykðu Au íkuLku yku¤¾ðkLkkt Au, Ãkfze ÷uðkLkkt Au yLku yuLke MkkÚku
fË{ r{÷kððkLkkt Au.
‘rhVT÷uõx’Lkku yuf yÚko Au rð[khðwt, {LkLk fhðwt. ík{u
su fk{ fhku Aku yu{kt ÃkqhuÃkqhk zqçku÷k hnuðk{kt ¾íkhku yu Au fu
ík{Lku rð[kh fhðkLkku, {LkLk fhðkLkku, MðÃLkkt òuðkLkku Mk{Þ
{¤þu Lknª. fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ÍzÃkÚke ykøk¤ ðÄLkkhk
Mkki, rð[kh fhðk {kxu, ¼rð»ÞLke ÔÞqnh[Lkk íkiÞkh fhðk
{kxu Mk{Þ Vk¤ðíkk hnu Au.
fkhr¢ËeLke Mkzf WÃkh ÍzÃkÚke ykøk¤ ðÄðk ík{khk{kt
íkhðhkx, [t[¤íkk òuEþu. þheh yLku {Lk [wMík òuEþu, ½ýe
çkÄe yuLkŠs òuEþu. yuðk ½ýk rLk»V¤ {kLkðeykuLku ík{u y™u
270
SðLk SððkLke f¤k
534
SðLk SððkLke f¤k
535
ÞkuøÞ y™u yÞkuøÞ hksfkhý ðå[uLke hu¾k ¾qçk s
ÄqtĤe çkLkíke òÞ Au. su fk[kuÃkku[ku Au yuLku Wzkze Ëuðk{kt
fkuELku fþku rn[rf[kx Úkíkku LkÚke. MÃkÄko {kxuLkk Lkerík-rLkÞ{ku{kt
VuhVkhku Úkíkk hnu Au.
ykðk {knku÷{kt ík{khk{kt yk¢{fíkk òuEþu. ftÃkLkeLke
yLku ík{khe íkh¬e {kxu ík{khu Mkk[k yÚko{kt ûkrºkÞ çkLke ÷zíkk
hnuðwt Ãkzþu.
ykÃkýe MktMf]rík{kt Mktíkku»kLku øksçkLkwt {n¥ð ykÃkðk{kt
ykÔÞwt Au.
‘Mktíkku»ke Lksh MkËk Mkw¾e’ suðe fnuðíkkuLke , Mktíkku»kLke
MkhknLkk fhíkkt Mkw¼kr»kíkkuLke íkku ¼h{kh ykÃkýk MkkrníÞ{kt
Au. ykÃkýk WÃkËuþfku ‘Mktíkku»kLke ¾qçkeyku’ WÃkh f÷kfku MkwÄe
yrðhík çkku÷e þfu Au.
Ãký.....
Ãký fkhrfËeoLkk Mkt˼o{kt ‘Mktíkku»k’ ¾íkhLkkf Mkkrçkík
ÚkE þfu Au.
yksLke yrLkrùíkíkkÚke A÷fkíke Ëw r LkÞk{kt
ykðíkefk÷Lku, ík{khu yksÚke çknuíkh çkLkkððkLke Au. yksÚke
25 ð»ko Ãknu÷kt ‘çkMk, yuf ÷k¾ YrÃkÞk nkuÞ íkku rLkð]¥k ÚkE
òô’ yuðwt çkku÷Lkkhkyku{kt {khku Ãký Lktçkh níkku. WÃkhðk¤kLke
þkt í k nku í kku LkÚke. yksLkk zkÞLku r {f, ¢kt r íkfkhe íkÚkk
yrLkrùíkíkk yLku øk¤kfkÃk MÃkÄkoÚke A÷fkíkk {knku÷{kt yk
ËrhÞku ðÄkhu yLku ðÄkhu íkkuVkLke çkLkíkku sþu.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ík{khu rðhkuÄk¼kMke rMkøLk÷kuLkku
Mkk{Lkku fhðku Ãkzþu. Mkðkhu fkuE ð¾ký fhþu íkku Mkktsu XÃkfku
Mkkt¼¤ðkLke Lkkuçkík ykðþu. çkÃkkuhu Mkkhk Mk{k[kh ykðþu íkku
hkºku LknkðkLkk.
Lkkufhe ÷eÄe nkuÞ fkhrfËeoLkk ÷ûÞktfku Mkh fhðk yLku
yu {kxu ftÃkLkeLkk ÷ûÞktfku Mkh fhðkt Ãkzu, Ãký ½ýe ðkh yk
çktLku ÷ûÞktfku çkk¾zíkk hnu Au.
Lkkufhe{kt ¼sððkLkk hku÷ MkkÚku ½h{kt ¼sððkLkk hku÷
Ãký yÚkzkíkk hnu Au.
hMíku yuðwt ½ýwt çkLkíkwt hnuþu suLkk WÃkh ík{kÁt fkuE rLkÞtºký
nþu Lknª.
ðfoÃ÷uMk{kt ÃkkðhLkkt Mk{efhýku çkË÷kíkkt hnuþu.
ykðk Mktòuøkku{kt xfe hnuðk yLku ykøk¤ ðÄðk {kxu
sYh Ãkzþu ÂMÚkh çkwrØLke, MðMÚkíkkLke, Ã÷urMkrzxeLke.
fkhrfËeoLke MkV¤íkk {kxu sYh Ãkzþu yk¢{fíkkLke.
yksu ík{khk «ríkMÃkÄeoyku ykðu Au Mkkík Mk{wtËh ÃkkhÚke,
yuMkkuÕx hkEV÷ku ÷ELku.
271
SðLk SððkLke f¤k
536
SðLk SððkLke f¤k
537
Ãkzþu, rzøkúeyku {u¤ððe Ãkzþu.
y÷çk¥k ykðk ÷ktçke {wËíkLkk rLkýoÞku ÷uíke ð¾íku yuLkku
fkuMxçkurLkrVx hurþÞk íkÃkkMke ÷uðku sYhe Au.
fkhrfËeoLke MkV¤íkk {kxuLkkt sYhe ÷ûkýku
1. ÃkkurÍrxð MxÙkuõMk
2. ykLktËe Mð¼kð
3. ËkuMíke rLk¼kððkLke ykðzík
4. «kçkÕÞ
5. ÍzÃke rLkýoÞþÂõík
6. Lkðk rð[khkuLkwt Mðkøkík
7. íkhðhkx
8. sðkçkËkhe
9. ÃkrhÃkõðíkk
10. MðMÚk çkwrØ
11. yk¢{fíkk
12. yMktíkku»k
13. çkr÷ËkLk
{nuhçkkLkeÚke yu ðkýeLku ðíkoLk{kt Wíkkhe Lknª. Wíkkhe nkuík íkku
Qf÷e økÞku nkuík.
ykðwt s ÃkkðhLkwt Au. ÃkkðhLkkt Mk{efhýku yksu yux÷e
ÍzÃkÚke çkË÷kíkkt hnu Au fu Ãkkðh {u¤ððk{kt çkuËhfkhe çkíkkðþku
íkku ík{khe fkhrfËeoLke ¾kuxfkÞu÷e fkhLku ¾U[ðk Ÿx òuzðkLkku
ðkhku ykðþu. MkkiÚke Ÿ[ku Ãkkðh Au ¿kkLkLkku yLku ykðzíkLkku
Ãkkðh. yksu s ¿kkLk Au, su ykðzíkku Au íkuLkkÚke Mktíkku»k Ãkfzþku
íkku Úkkuzk s Mk{Þ{kt ‘yMktíkku»k’Lke Mkk[e yøkíÞíkk Mk{òþu.
yu ¾qçk Mkk[wt Au fu Ëhufu fkhrfËeo yLku fwxwtçk ðå[u Mk{íkw÷Lk
Mkk[ððkLkwt Au. fkhrfËeo þYykík fhu÷e fwxwtçkLku Mkw¾ Mkøkðz{kt
hk¾ðk, fktE fhðk, fhe çkíkkððk, Mk{ks íkhVLke Vhòu yËk
fhðk.
Ãký fkhrfËeo {kxu sYh Ãkzþu xqtfe {wËíkLkk yLku ÷ktçkk
{wËíkLkk ÷ûÞktfkuLke.
÷ktçke {wËíkLkk ÷ûÞktfku Mkh fhðk {kxu sYhe yuðk ¼kuøkku
ykÃkðkLke íkiÞkhe hk¾ðe Ãkzþu. ykðe íkiÞkheyku Lk hk¾ðkLke
¾qçk ykfhe ®f{ík [qfððe Ãkzþu.
yku÷ EÂLzÞk MkuÕMk {uLkush çkLke Mkkhk yuðkt Lkkýkt
f{kðk nþu íkku yksu øk{u íku søÞkyu xÙkLMkVh ÷uðkLke íkiÞkhe
hk¾ðe Ãkzþu. rV÷{, huMxkuhLxLku Ëqqh hk¾e rfíkkçkku ¾heËðe
272
SðLk SððkLke f¤k
538
SðLk SððkLke f¤k
539
rhyuÂLsrLkÞ®høkLke ík÷ðkhku Ãkkík¤e ËkuheÚke ÷xfíke hnu Au.
su ÔÞÂõík ík{khe fk{økeheLkwt {qÕÞktfLk, ÃkhVku{oLMk y«uEÍ÷,
fhu Au yuLkk WÃkh MkkÁt EB«uþLk Ãkkzðwt yrLkðkÞo Au. yLkw¼ðu
y™u rLk»ýkíkkuyu fhu÷k yÇÞkMkkuyu Ãkwhðkh fÞwO Au fu EB«uþLk
{uLkus fhLkkh ÔÞÂõík fkhrfËeoLke MkVh{kt ÍzÃkÚke ykøk¤ ðÄu
Au - ELxhÔÞq{kt Mkkhku Ëu¾kð fhe þfu Au, ËkuMíke rLk¼kðe yLku
rLk¾khe þfu Au, Mkkhk Ãkøkkhku yLku ÍzÃke «{kuþLkku {u¤ðe þfu
Au.
«MktøkLku yLku ftÃkLkeLkk fÕ[hLku yLkwYÃk fÃkzkt Ãknuhku,
nuyhMxkE÷ yÃkLkkðku. ÞkË hk¾ku, EB«uþLk {uLkus{uLx
ELzMxÙe ¾qçk s zkÞLkur{f Wãkuøk Au. fhkuzku YrÃkÞkLkkt
fkuM{urxõMk ðÃkhkíkkt hnu Au. VuþLk rzÍkELkhkuLku, nuÕÚk õ÷çkLkk
{kr÷fkuLku yLku Ã÷kÂMxf MksoLkkuLku íkzkfku Au. fÃkzkt «íÞu, Ëu¾kð
«íÞu çkuËhfkh nku íkku yu çkuËhfkheLku, fkhrfËeoLke xku[ WÃkh
ÃknkU[ðk MkwÄe, rË÷{kt Ëçkkðe hk¾òu. yu{. yuV. nwMkuLku W½kzu
Ãkøku Vhðk {ktzâwt Lkk{ f{kÞk çkkË.
ðøkh yÃkðkËu ËhufLku, {uLkuStøk zkÞhuõxhLku yLku
Ãkxkðk¤kLku, ËkuMíkLku yLku Ëw~{LkLku, ÃkkurÍrxð MxÙkuõMk ykÃkíkk
hnku.
ÂM{ík yuf yV÷kíkqLk ÃkkurÍrxð MxÙkuf Au. yuLkku MktËuþku
EB«uþLk {uLkus{uLx
MkV¤ fkhrfËeo {kxu sYh Ãkzþu ÷kufku WÃkh, çkkuMk y™u
WÃkhe yrÄfkheyku WÃkh, økúknfku, MkÃ÷kÞhku, Mkhfkhe yVMkhku
ðøkuhu WÃkh yåAwt EB«uþLk s{kððkLke ykðzíkLke.
EB«uþLk {uLkus{uLxLke sYh Au çku fkhýkuÚke.
su ÔÞÂõík ykÃkýLku ÃkMktË Au íku ÔÞÂõík íkhVLke fqýe
÷køkýeLke çkËki÷ík, ykÃkýu yuLku {ËË fhðk íkiÞkh y™u íkíÃkh
hneyu Aeyu.
çkeswt, yLku ðÄkhu yøkíÞLkwt fkhý yu Au fu ykÃkýe
ËwrLkÞk{kt ðkMíkrðfíkk suðwt fktE LkÚke. ykÃkýu su ÃkhMkeð fheyu
íkuLku ykÃkýu ðkMíkrðf {kLke çkuMkeyu Aeyu. çkkuMkLke Ëhuf ðkíkLkwt
Mk{ÚkoLk fhLkkh ÔÞÂõík yufLke Lksh{kt ‘[{[ku’ ÃkhMkeð ÚkkÞ
íkku çkeòLke Lksh{kt ‘ðVkËkh’ yLku ºkeòLke Lksh{kt ‘{sçkqh’.
Mkk[wt fkuý?
fkhrfËeoLke MkV¤íkk {kxu òuEþu ÷kufkuLkk MkkÚkLke,
MknfkhLke, {ËËLke yLku òu E þu çkku M kLkk ÃkhMku à þLkLkk
yMkhfkhf Ëu¾kðLke.
yksLkk yrLkrùíkíkkLkk {knku÷{kt Ëhuf f{o[khe WÃkh
zkWLkMkkE®Íøk, rz÷u Þ ®høk, fku M x f®xøk yLku
273
SðLk SððkLke f¤k
540
SðLk SððkLke f¤k
541
{ËËLke sYh Ãkzíke hnuþu. yu{Lku Síke ÷uðkLkku yuf hMíkku Au
yu{Lke ¼q÷ku {kxu, yu{Lkk WÃkheLku Lkkíku, sðkçkËkhe òíku
Mðefkhe {kVe {ktøke ÷uðkLkku.
ík{u fktE Äkz {khe nkuÞ íkku, yÚkðk fkuE MkkÁt Ãkrhýk{
ykÔÞwt nkuÞ íkku, yuLkku Þþ ÷uðk{kt rn[rf[kx hk¾þku Lknª.
‘rhÃkkuxo Mkkhku çkLÞku. ÚkUf økkuz. çku hkíkLkk Wòøkhk ðMkq÷
ÚkE økÞk.’
«u{ yLku rðïkMk MktÃkkËLk fhðkLkku yuf hMíkku Au
Mk{kLkwYÃkíkk çkíkkððkLkku, ÔÞÂõíkLke ðkíkLkwt, yuLkk rð[khku,
ðkýe, ðíkoLkLkwt Mk{Úko fhðkLkku.
çkkuMkLkk rð[khku MkkÚku Mkt{ík Lk Úkíkk nku íkku yuLke [[ko
¾kLkøke{kt fhðe Mkkhe, ònuh{kt Mk{ÚkoLk fhðwt MkkÁt.
fkhrfËeoLke íkh¬e {kxu ftÃkLke{kt «kur{Mkhe LkkuxLke
ykÃk-÷u fhðe sYhe Au. WÃkfkh [zkðíkk hnku y™u yuLke Mkk{u,
sYh Ãkzu íÞkhu {ËË {u¤ððkLke ¾kíkhe {u¤ðíkk hnku. {ËË
ykÃkðk{kt íkíÃkhíkk çkíkkðku, {ËË {ktøkíkkt S¼Lkk ÷ku[k Lk
ðk¤ku.
yøkíÞLke ÔÞÂõíkyku MkkÚku Mkt ç kt Ä ku ðÄkhðk {kxu
MkkEfku÷kursMxku yuf hMíkku çkíkkðu Au - yuMkkurMkyuþLk Lkku.
su ÔÞÂõíkLku EB«uMk fhðkLke Au yuLke MkkÚku, yuLku MÃkþoíke,
Au ‘ík{u {Lku øk{ku Aku.’ Ëhuf MktçktÄLke, ËkuMíkeLke, «u{Lke
þYykík ÂM{íkÚke ÚkkÞ Au.
yr¼ðkËLk fhku íkku Mkk{uLke ÔÞÂõíkLke hMk{ «{kýu..
ÃkkhMkeLku ‘MkknuçkS’, ði»ýðLku ‘sÞ ©ef]»ý’, Mðk{eLkkhkÞýLku
‘sÞ Mðk{eLkkhkÞý’, þe¾Lku ‘MkíkT©e yfk÷.’
Mkki fkuELku ð¾ký ðnk÷kt Au. Mkk{uLke ÔÞÂõík{kt, yuLkk
xuMx{kt , yu™e ÃkkMku su Au yu{kt su fktE MkkÁt nkuÞ yuLku {kxu
ð¾kýLkk su þçËku çkku÷ku, LkkuLkðçko÷ rçknurðÞhÚke fkuBÃkr÷{uLx
ykÃkku.
ÞkË hk¾ku. ¾wþk{ík yLku «þtMkk{kt (fkuÂBÃ÷{uLx) {kt
íkVkðík Au. fkuÂBÃ÷{uLx ykÃkðe yuf f¤k Au yLku Ëhuf f¤kLke
su{ yu þe¾ðe Ãkzu Au.
çknkLkkt fkZðkLke xuð ÷ktçku økk¤u LkwfMkkLk fhu Au yu ðkík
Mkk[e Au, Ãký yuLkku y¬÷Ãkqýo yLku Mker{ík WÃkÞkuøk fhðkLke
ykðzík {u¤ððe sYhe Au. ‘fBçkg fBÃÞwxhu Lk Äkhu÷ku Ëøkku
ËeÄku.’
{kVe {ktøkðk{kt þh{ hk¾ku Lknª. Lk çkLkðkLkwt çkLku fu
çkLkðk suðwt Lk çkLku yLku yu{kt ík{khe sðkçkËkhe nkuÞ íkku yuLkku
Mðefkh fhe {kVe {ktøke ÷ku.
ík{khe fkhrfËeoLke MkVh{kt ík{Lku ík{khk {ËËLkeþkuLke
274
SðLk SððkLke f¤k
542
SðLk SððkLke f¤k
543
rðrðÄkù Ãk]Úkf[uük Ëiðt [iðkºk ÃkL[{{T
(18/14)
yk &÷kuf{kt fkÞoLke rMkrØ {kxu su Ãkkt[ ½xfku ykÃkðk{kt
ykÔÞkt Au íku Au :
fíkko - f{o fhLkkh
yrÄckLk - MÚkkLk, Mktòuøkku
fhý - rhMkkuŠMkMk, MkkÄLkku
[uük - «kuMkuMk, «ð]r¥k
Ëið - LkMkeçk, rLkÞrík
yuLku øk{íke çkkçkíkku MkkÚku MktçktÄ çkíkkðku. r¾MMkktLku Ãkhðzíkwt
nkuÞ íkku çkkuMk su õ÷çkLkk, MktMÚkkLkk MkÇÞ Au íku MktMÚkkLkk MkÇÞ
çkLkku.
rV÷{ku{kt [kt[ Lk zqçkíke nkuÞ íkku Ãký rV÷{kuLkk þku¾eLk
çkkuMkLku EB«uMk fhðk rV÷{VuhLkwt ÷ðks{ ík{khk frhyh çksux
{ktÚke ¼hku. þk†eÞ MktøkeíkLkk ykihtøkÍuçk ¼÷u nku, þk†eÞ
MktøkeíkLkk s÷Mkk{kt nkshe ykÃkku. ELxhð÷{kt çkkuMk òuzu [k
ÃkeðkLkwt [qfþku Lknª.
çkkuMkLku EB«uMk fhðk þk†eÞ MktøkeíkLkwt ykAwt Ãkkík¤wt ¿kkLk
{u¤ðòu yÚkðk ‘nwt íkku Võík fkLkMkuLk Awt, íkkLkMkuLk Lknª.
Mkkt¼¤ðkLke {Ík Ãkzu Au...’ yuðwt fne òLk Akuzkðòu.
yËT¼wík VkuBÞwo÷k
fíkko
fkhrfËeo L ke MkVhu Lkef¤Lkkh{kt Ë{ òu E yu ÃkkhMkeykuLke ¼k»kk{kt ‘òýLkkhe{kt òuh òuEyu.’
òuEþu :
- ¿kkLk
- ykðzík
- «rík¼k
yksLkk íkfTrLkfe ¢ktríkLkk s{kLkk{kt ík{khk ¿kkLk{kt
zkÞLkur{Í{ nkuðwt ¾qçk sYhe Au. Mk{Þ y™u MktòuøkkuLku yLkwYÃk
yu{kt ðÄkhku fhíkk hnuðwt sYhe Au.
ykÃkýu MkV¤ fkhrfËeo {kxuLkkt Mkkík ÷ûkýkuLke [[ko fhe
[qõÞk Aeyu.
yksÚke A nòh ð»ko Ãknu ÷ kt ©ef] » ýu ©e{ËT
¼økðËTøkeíkk{kt fkÞoLke rMkrØ {kxuLke yuf fkrçk÷u íkkheV
VkuBÞwo÷k ykÃke Au, su yksLkk yufðeMk{e MkËeLkk {knku÷{kt
Ãký MktÃkqýo heíku MktMkwøkík Au :
yrÄckLkt íkÚkk fíkko fhýt [ Ãk]íkÂøðÄ{T,
275
SðLk SððkLke f¤k
544
SðLk SððkLke f¤k
545
ftfwLkk.
yu f s ykðzíku fkhrfËeo çkLkkððe þõÞ LkÚke.
ykðzíkku{kt Ãký ðÄkhku fhíkk hnuðwt Ãkzþu.
«rík¼k EïhLke ËuLk Au. Ëhuf r¢fuxh Mkr[Lk yLku Ëhuf
økkÞf Ãktrzík sMkhks çkLke þfu Lknª. Ëhuf fíkko su. ykh. ze.
íkkíkk, rð¢{ Mkkhk¼kE y™u ÄeÁ¼kE çkLke þfu Lknª. Aíkkt
Eïhu ykÃku÷e «rík¼k rLk¾khðkLkwt fk{ ík{khu fhíkk hnuðkLkwt
Au.
yrÄckLk
MkV¤ fkhrfËeo {kxu òu E þu Þku ø Þ MÚkkLk, Þku ø Þ
ðkíkkðhý.
ßÞkt ík{khe ykðzíkLke, ík{khk ¿kkLkLke, ík{khe
«rík¼kLke fËh Lk Úkíke nkuÞ íku MÚkkLk Akuze Ëuðk{kt rn[rf[kx
hk¾þku Lknª.
ÞkuøÞ ðkíkkðhý, ÞkuøÞ MÚkkLk {u¤ððk {kxu sYhe
¼kuøkku ykÃkðkLke íkiÞkhe hk¾þku. «{kuþLkLke ®f{ík ÃkhËuþ{kt
xÙkLMkVhÚke [qfððkLke nkuÞ íkku [qfðe Ëuðe Mkkhe. Ëhuf Mkkhe
[esLke ®f{ík nkuÞ Au. ík{khu fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh fE
rËþkyu sðwt Au íku Lk¬e fhíkk Ãknu÷kt , rËþk çkË÷íkkt Ãknu÷kt,
ík{khk rLkýoÞLkku fkuMx - çkurLkrVx hurþÞku íkÃkkMke ÷uðku òuEyu.
fkuMx fhíkkt, ®f{ík fhíkkt VkÞËku, çkurLkrVx ðÄkhu nkuÞ íkku fhku
fhý
fhý yux÷u MkkÄLkku. rhMkkuŠMkMk.
Lkkýkt, ík{kÁt ¿kkLk, ík{khe ykðzíkku, ík{khe «rík¼k,
ík{khe ËkuMíke, ík{khe E{kuþLk÷ ELxur÷sLMk ík{khkt MkkÄ™ku
Au. yuLku yÃk-xw-zux hk¾ðkt òuEyu.
[uük
[uük yux÷u «ð]r¥k, «kuMkuMk.
su fktE fhðkLkwt Au íku ÞkuøÞ heíku fhðwt òuEyu.
fkhrfËeo Au fuf suðe, ¾ktzðe suðe. yuLku çkLkkðíkkt Lk
ykðzu íkku ykðzík yLku MkkÄLkkuLke çkkðsqË çkÄwt s {kÚku Ãkzu.
fkh W¥k{ MkkÄLk Au Ãký yuLku [÷kðíkkt Lk ykðzu,
ykuðhxuf fhðkLke «kuMkuMkLke ¾çkh Lk nkuÞ, ÞkuøÞ økeyh ÃkMktË
fhðk{kt ÷ku[k ð¤íkk nkuÞ íkku Äkhu÷k Mk{Þu Lk¬e fhu÷e
søÞkyu ÃknkU[kþu Lknª.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ík{khe økkze fuðe heíku [÷kððe
yuLke «kuMkuMkLke ¾çkh Lk nþu íkku «ríkMÃkÄeoyku Mknu÷kEÚke
ykøk¤ Lkef¤e sþu. fkhrfËeoLkk nkEðu WÃkh xÙkrVf yux÷ku
çkÄku nkuÞ Au fu ík{khkÚke ykøk¤ Lkef¤e økÞu÷k «ríkMÃkÄeoLku
ykuðhxuf fhðku ykMkkLk LkÚke.
276
SðLk SððkLke f¤k
546
SðLk SððkLke f¤k
Ëuð
fkhrfËeo{kt LkMkeçkLkwt {n¥ð fux÷wt yuLke [[ko fhðkLkwt
÷kufku xk¤u Au. ykÃkýu MkV¤íkkLke su Mkhøk{ ðøkkze yu{kt
LkMkeçkLku MÚkkLk {éÞwt Lk níkwt. MkV¤ ÔÞÂõíkyku LkMkeçkLke ðkík
fhðkLkwt xk¤u Au.
©e{ËT ¼økðËTøkeíkk ¾qçk s «uÂõxf÷ økútÚk Au. yu{kt su
fktE Au yu ½xfku{kt ©ef]»ýu LkMkeçkLku MÚkkLk ykÃÞwt Au.
LkMkeçkLke nMíkeLke yðøkýLkk fhðe þõÞ LkÚke Ãký yu
LkkUÄku fu ©ef]»ýu f{oLke rMkrØLke yu{Lke VkuBÞwo÷k{kt LkMkeçkLkwt
MÚkkLk AuÕ÷wt hkÏÞwt Au yLku yu Au fw÷ VkuBÞwo÷kLkk Võík ðeMk
xfk.
fkhrfËeoLke Mkzf WÃkh ík{khu yuf ‘ELxLko÷’ çkLke
ykøk¤ ðÄðkLkwt Au ík{khk ðíkoLkLke sðkçkËkhe MðefkhðkLke
Au. Mkkhk LkMkeçkLkku {n¥k{ ÷k¼ ÷uðkLkku Au, ¾hkçk LkMkeçk
Mkk{u ÷ze ÷uðkLkwt Au.
547
{k¤kLkk {ýfk
AuÕ÷u.... nwt fnww Awt ík{Lku...
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
277
r{ºkku ðÄkhku
yufktík {kýku
[wMík hnku
ykLktrËík hnku.
ÃkuþLk þkuÄku
Mk{MÞkyku Mkk{u ÷zðkLkwt ykÞkusLk fhku
÷kufkuLku Mkkt¼¤ku
òu¾{ WXkðíkk þe¾ku
÷¾e ÷ku
¾wËLkwt hûký fhku
rLkÞr{ík ÔÞkÞk{ fhku.
yk¼kh ÔÞõík fhku.
ík{khkt fk{Lku yuf rþÕÃke íkhefu swyku.
Mkðo©uc {u¤ððkLke EåAk hk¾ku yLku çkËíkh ÃkrhÂMÚkrík
{kxu Ãký íkiÞkh hnku.
SðLk SððkLke f¤k
548
SðLk SððkLke f¤k
549
30. Ëhuf fk{ ©uc heíku fhðkLke fkurþþ fhku.
31. ÃkMktËøkeÃkqðofLkwt SðLk Sðku. ykðe ®sËøke MkkiÚke
ykLktËËkÞf nkuÞ Au.
32. ík{khe ykðfLkk ËMk xfk Ëh {rnLku rLkÞr{ík çk[kðku.
33. f¤k{kt hMk ÷ku, íku{kt ík{khku Mk{Þ ÔÞíkeík fhku.
34. støk÷{kt fu fkuE MkwtËh MÚk¤u xnu÷ðk Lkef¤e Ãkzku.
35. ¾hkçk ÃkrhÂMÚkrík{kt ík{khe Ãkz¾u Q¼k hnu÷k ÷kufkuLku
yk¼kh {kLkíkku Ãkºk ÷¾ku.
36. su ÷kufkuyu ík{khe MkkÚku ¾hkçk ÔÞðnkh fÞkuo nkuÞ yu{Lku
{kV fhku.
37. Lkuík]íðLkku yÚko Au «¼kð íku{ s «uhýk, Lknª fu «rMkrØ
yLku ÃkwhMfkh.
38. MðsLkku MkkÚku fkuE rËðMk Lk ¼w÷kÞ yuðe Ãk¤ku h[ku.
39. Ãkkt[ Mkkhk r{ºk çkLkkðku.
40. rðLk{ú çkLkku.
41. xeðe{kt ÔÞÚko òuðkLkwt xk¤ku.
42. çkLku íkku E÷uõxÙkuLkef MkkÄLkkuLkku {n¥k{ Mkkhku WÃkÞkuøk
fhku.
43. hkus fþwtf ðkt[ðkLke ykËík Ãkkzku.
44. yVðkykuÚke çk[ku.
15. nt{uþkt yuf MkkÁt Mkk{rÞf fu ÃkwMíkf ík{khe MkkÚku hk¾ku.
16. fkuEÃký {nkLkÃkwÁ»kLke ykí{fÚkk ðkt[ku.
17. Ëh Mkku{ðkhu s yk¾k yXðkrzÞkLkk fkÞo¢{Lke YÃkhu¾k
íkiÞkh fhe Lkk¾ku.
18. ík{khkt SðLkLke Ãkkt[ Mkðkuoå[ «kÞkurhxe rðþu MÃkü ÚkE
òyku.
19. fkuEÃký «fkhLke yz[ýkuLku ík{khk hMíkk{kt Lk ykððk
Ëku.
20. Ãkqhíkwt Ãkkýe Ãkeyku.
21. ík{khkt fk{Lke økwýð¥kk{kt hkusuhkus Úkkuzku MkwÄkh ÷kðíkk
hnku.
22. ík{Lku su{Lke ÃkkMkuÚke «uhýk {¤íke nkuÞ yuðe ÔÞÂõík
MkkÚku ðÄkhu Mk{Þ økk¤ðkLke fkurþþ fhku.
23. ík{khk {kxu yuf fku[Lke rLk{ýqtf fhku.
24. hkus Mkðkhu Ãkkt[ ðkøÞu QXðkLke xuð Ãkkzku.
25. sYhíkÚke Úkkuzwt ykuAwt ¾kyku.
26. yuf fhíkkt ðÄkhu ÷ezhkuLku yLkwMkhku.
27. ík{u ¾wË fkuELkk ÷ezh çkLkku.
28. yòÛÞkLku ÂM{ík ykÃkku y™u Ãkrh[Þ ðÄkhku.
29. ík{khk ÔÞðnkh{kt ðÄw{kt ðÄw LkiríkfíkkLku ðýe ÷ku.
278
SðLk SððkLke f¤k
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
61.
62.
550
SðLk SððkLke f¤k
63.
64.
65.
66.
ík{khe ¾krMkÞíkkuLku yku¤¾ku.
Mkuðu÷kt MkÃkLkkt Mkkfkh fhku.
rðïkMkw {kýMk çkLkku.
su Ãký fk{ nkÚk{kt ÷ku íku Ãkqhk òuþ MkkÚku fhku y™u yu{kt
fMkh Lk Akuzku.
fkuELku fzðwt ð[Lk fnuðkE òÞ íkku íkhík yuLke {kVe
{køke ÷ku.
s÷Mkku fhðkLkku yuf Ãký {kufku Lk Akuzþku.
SðLk «íÞu Mkfkhkí{f árüfkuý hk¾ku.
ík{khe þÂõíkLku yku¤¾ku.
ík{khe Lkçk¤kELku çkË÷u ¾qçkeyku Ãkh æÞkLk furLÿík fhku.
ÄiÞo fu¤ðku.
nkh Lk {kLkku.
MÃküÃkýu çkku÷ku.
«¼kð Ãkzu yuðk þçËkuLke «Þkuøk fhku.
¾qçk {wMkkVhe fhku.
ík{u rð[khíkk nku íkku ík{khu ¼ýðwt Au íkku ¼ýku.
{kíkkrÃkíkkLkku ykËh fhku.
rhûkk yLku xuõMke zÙkEðhLku xeÃk ykÃkku.
ík{khe xe{ MkkÚku {Lk{u¤ fu¤ðku.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
279
551
ík{khk xefkfkhkuLku «kuíMkknLk Lk ykÃkku.
Ãknkzku ¾qtËku. ðÄw yLkw¼ð {u¤ðku.
Ãkt[þe÷ yux÷u fu ykÃkýk Ãkkt[ {wÏÞ {qÕÞku rðþu òýku.
W¥k{ Ãkrhýk{ {u¤ððk ík{khk ÔÞMík þuzâw÷{ktÚke Úkkuze
ûkýku ¾wËLku {kxu Vk¤ðku.
Lkðwt rð[khku yLku yuLkwt {LkLk fhku.
ykuAwt çkku÷ku y™u ðÄw Mkkt¼¤ðkLke ykËík fu¤ðku.
ík{u òýíkk nku yuðe fkuE Mkðo©uc ÔÞÂõík suðk çkLkðkLke
fkurþþ fhku.
{n¥ðLke [eòuLku «kÚkr{fíkk ykÃkku.
ykÃkýk{kt Ëku»k Lk nkuík íkku çkeòykuLkk Ëku»k òuðk{kt
ykÃkýLku ykx÷ku hMk Lk nkuík.
yrík«ð]r¥k yLku yríkrLkð]r¥k çktLku Mk{kLk yrníkfkhe
Au.
Mk{ÞÚke Ãknu÷kt y™u rfM{íkÚke yrÄf fkuELku õÞkhuÞ
{¤íkwt LkÚke.
{LkLke ykMkÂõík fhíkktÞu rð[khkuLke ykMkÂõíkyu yLkuf
yLkÚkkuo MkßÞko Au. rð[khkuLke WËkhíkk {Lkw»ÞLke MkÇÞíkk
Au.
fxwíkkLke çkkËçkkfe fhu yuLkwt Lkk{ fwxwtçkesLk.
SðLk SððkLke f¤k
552
SðLk SððkLke f¤k
76. ¿kkLk yÕÃk [k÷u Ãký ©Øk íkku Ãkqýo s òuEyu.
77. {kýMk ¾kuxe «þtMkk Mkkt¼¤e þfu Au, Mkk[e xefk Lknª.
78. òu ykÃkýu MktMkkhLkk ‘Mð¼kð’Lku Mk{SLku Sðeyu íkku
ykÃkýk fux÷kÞ «&™kuLkwt rLkhkfhý ÚkE òÞ.
79. çkúuf rðLkkLke økkze fhíkkt Ãký rððuf rðLkkLke þÂõík ðÄw
òu¾{e Au.
80. {Lkw»Þ íkhefu sL{ {¤u yu {nkLk{kt {nkLk ½xLkk Au.
81. ¢kuÄLke yuf ûký xk¤e þfu, íku ÃkMíkkðkLke ®sËøke xk¤e
þfu.
82. ºký ðMíkwLkwt yk[hý fËe Lk fhðwt : rðïkMk½kík,
¼úük[kh yLku {kÞk[kh.
83. ÃkiMkku Lknª çk[kðku íkku ÃkAe YrÃkÞku WÄkh ÷uðku Ãkzþu.
84. hkuøk, þkuf, ÃkrhíkkÃk, çktÄLk, ÔÞMkLk yLku Ërhÿíkk - yu
Mkðuo {Lkw»Þu Ãkkuíku hkuÃku÷kt yÃkhkÄe ð]ûkLkkt V¤ Au.
85. Ëw:¾{kt ®[íkk fhLkkhku {kýMk hzu Au, ßÞkhu ®[íkLk
fhLkkhku {kýMk ÃkkuíkkLkk íku{ s yLÞLkkt SðLku Ãkzu Au.
86. SðLk «¼wLku Mk{Ãkoý fhðwt nkuÞ íkku ÞwðkLke{kt fhòu.
87. fkuELkk {kxu ykÃkýu n{ËËo çkLkeyu, rMkhËËo Lkrn.
ykÃkýe ¾wþMkeçke çkeòLke f{LkMkeçke Lk çkLkðe òuEyu.
88. {kLkðeLkwt {qÕÞ yu þwt {u¤ðu Au yuLkk ÃkhÚke Lkrn, yu þwt
89.
90.
91.
92.
93.
94.
95.
96.
97.
98.
280
553
ykÃku Au yuLkk ÃkhÚke ytfkíkwt nkuÞ Au.
su {kýMk rçkLksYhe ðMíkwyku ¾heãk fhu Au, yuLku ¾he
sYrhÞkíkLkk Mk{Þu ðMíkwyku ðu[ðkLkku ðkhku ykðu Au.
fux÷ef ðkh AuÕ÷e [kðeÚke íkk¤wt ¾q÷íkwt nkuÞ Au.
ÞwrÄrchÚke {ktzeLku þuhçkòhLkku fkuE Ãký MkxkurzÞku ðnu÷ku
{kuzku øk{u íÞkhu nkhíkku s nkuÞ Au.
W¥k{ rð[khku yu {kLkðSðLkLkku {qÕÞðkLk ðkhMkku Au.
W¥k{ rË{køk yu W{Ëk rð[khkuLke ríkòuhe Au.
Mkk{økúe {n¥ðLke LkÚke, {LkLkk Mktíkku»kLke MkkÄLkk
{n¥ðLke Au.
y¿kkLke Ëw:¾Lku ‘ðuXu’ Au, ßÞkhu ¿kkLke Ëw:¾Lku ‘¼kuøkðe’
÷u Au.
MkkÄkhý çkwrØ y™u yMkkÄkhý MktfÕÃkþÂõíkÚke Ãký fkuE
Ãký fkÞo W¥k{ heíku MkV¤ ÚkE þfu Au.
Mkw¾ ELÿÄLkw»k suðwt Au. ÃkkMku òyku íkku ¾kuðkE òÞ.
Ëqqh hnku íkku ¾qçk htøkeLk Ëu¾kÞ.
siLk þk† fnu Au : yLkeríkÚke f{kÞu÷k YrÃkÞk{kt íkku
ÃkkÃk Au s, Ãký LkeríkÚke f{kÞu÷k YrÃkÞkLkk Ãkrhøkún{kt
Ãký ÃkkÃk Au.
{kÚkwt ¼÷u øk{u íku rËþk{kt nkuÞ, ÓËÞ MkkÚku rËþk{kt nkuðwt
SðLk SððkLke f¤k
554
SðLk SððkLke f¤k
555
ðkt[f r{ºkku, yk Ëhuf søÞkyu ðkíkLkwt rððu[Lk LkÚke
fÞwO Ëhuf søÞkyu xqtf{kt ½ýwt fnuðk «ÞíLk fÞkuo Au. þe¾k{ýLkku
ÄkuÄ Ãkzâku Au. Ãký yk{ktÚke Wzíkk Aktxk{kt Lnkþku Lku íkkuÞ SðLk
MkV¤ ÚkE sþu. yMíkw, çkuMx ykuV nuÃke ÷kEV....
òuEyu.
99. {køkku íÞkhu ÃkkAwt {¤u y™u ð¤íkh ykÃku íkuðwt hkufký
fhku.
100. þhehLkku ykLktË MðkMÚÞ{kt Au. {LkLkku ykLktË MðMÚkíkk{kt Au.
101.fzðe økku¤e øk¤ðkLke nkuÞ, [øk¤ðkLke Lkrn. íku s
«{kýu fzðkt ðuý øk¤ðkLkkt nkuÞ, ðkøkku¤ðkLkkt Lknª.
ykÃkýe Mk{MÞk yu Au fu ykÃkýu fkuEyu fnu÷kt fzðkt
ðuý fËe øk¤e síkk LkÚke.
102.MðkË y™u ðkË ½ýk y™ÚkoLkwt MksoLk fhu Au.
103.çkeò {kxu ðkÃkhu÷ku Mk{Þ fËk[ MkkiÚke {qÕÞðkLk Au.
104.«u{Úke fhu÷kt fk{{kt Úkkf LkÚke ÷køkíkku Lku ðuXÚke fhu÷kt
fk{{kt ykLktË LkÚke ykðíkku.
105.çku çkkçkíkÚke zhku : yuf EïhÚke yLku çkeswt EïhLkku zh
LkÚke íkuLkkÚke. Ëhuf Ä{o{kt MkkhÃk þkuÄku.
106.MkßsLk ykt¾ Lk nkuðk Aíkkt rððufÚke òuE þfu Au, ßÞkhu
ËwsoLk Aíke ykt¾u Ãký ytÄkÃkku ¼økðe þfu Au.
107.{kýMku SðLk{kt çku ðkh Mkèku fhðku Lk òuEyu, yuf ÃkiMkk
nkuÞ íÞkhu yLku çkeswt ÃkiMkk Lk nkuÞ íÞkhu.
108.fkuf n÷fe ðkík Mkkt¼¤ðk{kt ykðe nkuÞ íkkuÞu íkuLkku «[kh
fhðku Lknª.
- {ntík
281