Mga Pamaagi sang komunidad sa pagpalambo
sang kinaadman sa pagbasa kag pagsulat
WITH
Mga pamaagi sang komunidad sa pagpalambo
sang kinaadman sa pagbasa kag pagsulat
Save the Children (Ginasuportahan sang World Vision)
Nina Amy Jo Dowd, Nell O’Donnell, Ces Ochoa, at Ivelina Borisova
Save the Children US
Ang Save the Children
Nagapanguna ang Save the Children bilang isa ka hilway nga katilingban
sa paghimo sang halandumon nga pagkambyo sa kinabuhi sang mga
kabataan labi na gid sa paghatag sang ila mga kinahanglanon didto sa
Estados Unidos kag sa iban pa nga parte sang kalibutan. Para sa dugang
nga ihibalo, bisitahi ang SavetheChildren.org
Miyembro sang pangkalibutanon
nga katilingban sang Save the
Children ang Save the Children USA nga may 29 ka hilway nga
kalihukan. Ini nga katilingban nagaprotekta sang mga kabataan sa sobra
120 ka mga pungsod.
Ang World Vision
Ang World Vision isa ka Kristiyano, makatawo kag mahinatagon nga katilingban nga
nagatalupangod sa mga kabataan, sa mga pamilya, kag sa ila mga komunidad sa bug-os
nga kalibutan agud ila malab-ot ang bug-os nga kalambuan sang ila mga abilidad pinaagi
sa paglampuwas sa kapobrehon kag inhustisya.
Nagaalagad sa malapit sa isa ka gatos ka milyones ka mga tawo sa malapit isa man ka
gatos ka mga nasyon sa bilog nga kalibutan ang World Vision. Nagaalagad ini sa tanan
nga tawo, maskin ano ang ila relihiyon, rasa, tribu ukon sari. Bisitahan ang
WorldVision.org para sa dugang nga ihibalo.
©Save the Children US 2010
Tanan nga litrato iya sang Save the Children US
AZERBAIJAN/Photo by Michael Bisceglie
AZERBAIJAN/Photo by Michael Bisceglie
Ang laragway sa hapin:EL SALVADOR/by Save the Children
Disenyo ni Becky Warren sang Think in Print, ThinkinPrint.com
Nga-a nga naghimo sang Flip book ang Save
the Children?
Sa amon pagtrabaho sa komunidad, gusto namon nga
mapabaskog ang pagsuporta sa pagbasa sang mga
kabataan sa gwa sang eskwelahan. Madamo ang mga
paagi kon paano makahatag suporta ang mga
ginikanan, mga miyembro sang komunidad, kag mga
kabataan sa pagtuon sang iban pa nga mga kabataan sa
pagbasa. Ginapatihan sang kadamuan nga ang mga tao
nga may kinaadman sa pagbasa kag pagsulat mahimo
makabulig sa iban sa pag-angkon sining kinaadman.
Apang kami nagapati nga ini isa tama ka limitado nga
kaisipan. Ang pagkasampaton sa pagbasa nagalakip
sang pagpamati, paghambal, pag-intiyende sang
pagpamulong-pulong kag pagkilala sang nagakalain-lain
nga mga tinaga.
Daku ang mabulig sang mga ginikanan kag mga katapu
sang komunidad sa mga kabataan nga wala nagabasa
kon gamiton nila ang mga sangkap sang pamulongpulong sa masi-nadyahon nga paagi. Ini nga Flip book
nagapasanag sang importansiya sang pagpalambo sang
pulong. Natipon diri ang mga pamaagi nga sarang
magamit sang mga tawo nga kahibalo magbasa sa
pagtudlo sa mga kabataan para manginsampaton sila
sa pagbasa, paghisayranay kag pag-intindihanay sa kada
adlaw nila nga pagkinabuhi.
Para kay sin-o ginsulat ang mga pamaagi nga
ara sa Flip book?
Ginsulat ini nga Flip book para makabulig sa mga
nagapamuno sang programa, mga nagatrabaho sa
komunidad kag mga pangulo sang banwa agud sila
makapaghinun-anon parte sa mga kaundan sang workshop
o training nga ginhatag sa mga ginikanan, katapu sang banwa
kag mga kabataan.
Paano gamiton ang mga pamaagi?
Mahulas, masadya, kag makahatag kapagsik sa
mga ginikanan kag mga kabataan ang mga
hiliwaton. Makahimo sila sang isa ka
masinadyahon
nga
sitwasyon
samtang
nagapalambo sang pagtuon sang pagbasa kag
pagsulat. Gamiton ang Flip book bilang
kalendaryo kag dapat sundon ang mga topiko nga
natoka sa grupo kada bulan. Sa kada pinanid sang
Flip book, may ginapanugyan nga mga hiliwaton
nga sarang himuon sang mga bata kag mga
ginikanan para mabuligan nga mapalambo ang
pagbasa sang iban. Gamiton ang kada isa nga
sentro sang paghisayranay, ipakita kon paano ini
himuon kag pangabayon ang mga naga-ilintra nga
tilawan ini sundon sa isa ka bulan! Para
masigurado nga ila ini himuon, pahanumdumon
sila sang mga bagay nga ila kinahanglanon, kon
san-o nila takus himuon; kag sang mga kaayohan
nga mahatag sang mga ini. Hangyuon sila nga
tilawan nila ini sang makapila ka tion bag-o ang
masunod nga pulongpulong kag hambalan sila nga
dapat handa sila sa pagpaambit sang ila ginhimo!
IMPORTANTE: Umpisahan ang masunod nga
pulongpulong sa pagpangabay nga ipaambit ang ila
inagyan, kag tipunon ang mga ini.
Para masakdag ini nga hiliwaton, ibantala sa bilog
nga banwa ang mga kopya sang mga hiliwaton sa
kada bulan. Hangyuon ang mga manunudlo nga
magpadala sang sulat sa tagsa ka balay sang mga
kabataan ukon ihambal ini sa mga ginikanan.
Kinahanglan
nga
ang pagtulun-an
dapat
mapasanto-santo sa lugar nga ginatrabahuan kag
sa kataason sang kinaadman sa pagbasa kag
pagsulat sang mga miyembro sang komunidad.
Para sa duha ka grupo ini nga Flip book: sa mga
ginikanan kag sa mga kabataan. May mga topiko
para sa tanan kag para man sa makahibalo
magbasa. Dapat panumdumon kon pila ka sesyon
ang himu-on kag kon sin-o ang hatagan sini. Ini
nga Flip book may kaundan nga:
• 10 ka kaisipan para sa tanan nga mga ginikanan
kag
• 6 pa gid ka kaisipan para sa mga ginikanan nga
makahibalo magbasa
• 8 ka kaisipan para sa tanan nga mga kabataan
kag
• 6 pa gid ka kaisipan para sa mga kabataan nga
makahibalo magbasa
Ang mga topiko para mga ginikanan makapalapad
kag makapalambo sang ila nahibaluan nahanungod
sa Save the Children’s Literacy Boost Community
Action Component. Ang topiko sang mga
kabataan mahimo mahatag sang mga nagapanguna
sa Literacy Boost Reading Camps ukon mahimo
man nga sa lain nga sesyon para sa mga bata.
Madamo ang magamitan sini nga Flip book kag
nagalaum kami nga makapaghinun-anon sa inyo
sang inyo mga panghunahuna, kaisipan, bag-o nga
pinaagi sa paggamit sini pati pa gid sang inyo mga
suhestiyon para mapatin-ad kag mapalambo ini
paagi sa inyo nga mga inagyan kag pagkasampaton.
Kontakon si Amy Jo Dowd sa
[email protected] ukon si Ceclie Ochoa sa
[email protected] kon may ara kamo
pamangkutanon, komento ukon dugang nga sabat.
Mozambique/Photo by Michael Bisceglie
Mga kaisipan para sa
mga ginikanan
Nagaumpisa sa pinakauna nga halintang sang pagtubo sang mga kabataan ang pagpalambo sang kinaadman sa pagbasa
kag pagsulat. Makabulig sa paghatag sang maayo nga pundasyon sa kinaadman sang mga kabataan nga makabasa ang
mga hiliwaton nga nagatukod sang kinaalam sa mga tinaga, nagapasanyog sang pagkilala sang palibot, kag nagadugang sa
natipon nga kaalam. Ang amo nga mga hilikuton makabulig sa mga kabataan sa pag-angut sang mga tinaga sa aktwal nga
mga bagay ukon mga hitabo, makapabutyag sang kaugalingon nga kaisipan, kag makahatag sang kahulogan sa nasulat nga
mga tinaga. Pila lamang sang sarang mahatag sang mga ginikanan - maskin ano man ang ila kinaadman sa pagbasa o
halintang sang kinaalam - ang mga kaisipan nga makita sa mga masunod nga pinanid para mapalambo ang pagbasa kag
pagsulat sang ila mga kabataan.
Istoryaha ang imo anak
MALAWI/ Photo by Michael Bisceglie
Istoryaha ang imo mga anak
Subong nga bulan,makig-upod sa pag-istoryaha sa imo mga
anak.
Importante gid ang pakig-istorya sa imo mga anak para mapalambo ang ila kinaadman sa lengwahe sa mas temprano pa. Nagabatyag
sang kasulhay kag nagalapit ang balatyagon sang magagmay nga mga kabataan sa mga ginikanan kon mabatian ang ila mga tingog.
Nagapatawhay kag nagapalinong ang tingog sang nanay sa isa ka lapsag. Masunod sini ang mga tunog kag tinaga nga nabatian halin sa
iya nanay. Tudloi ang imo gamay nga bata paagi sa pagpaliwat-liwat sang mga tinaga kag mga silaba nga mabatian nya. Samtang
nagadaku sya, umpisahi ang adlaw sa pagsugid sa iya sang imo dapat obrahon, kag pagkatapos sang adlaw, liwata naman sugid ang imo
nahimo. Sa mas daku na nga mga kabataan, pamangkuta sila kon kamusta man ang ila adlaw. Pamangkuta: may natabo bala nga
maayo sa ila; may natabo man bala nga mas mahangkaton?
Istoryaha ang imo kabataan!
Mga kaayohan:
•
Nagapalambo sang pagsalig; nagapalinong, nagapalapit, kag nagahatag kalinungan
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
•
Nagahaylo sang pagpangusisa kag pakipagsugilanon
7
Mag-istorya paramakapaambit sang nahibaluan kag sang
kultura
NEPAL/Photo by Brent Stirton
VIETNAM/Photo by Michael Bisceglie
Mag-istorya para makapaambit sang nahibaluankag sang kultura
Mag-istorya o magbasa sang sugilanon sa bata subong nga bulan. Pagkatapos basa,
hisayran ang mga tao, lugar ukon hitabo nga ara sa sugilanon. Himua ini masobra
makaisa kon masarangan nimo.
Tilawan nga magbasa sang sugilanon sa magagmay nga mga kabataan sing makapila ka higayon sa isa ka
semana. Sabakon ang bata ukon itupad ini samtang nagapamati sa imo tingog kon ikaw nagaistorya.
Tilawan nga mag-istorya parte sa mga sapat kag ilugon ang ila huni. Makabulig ini sa pagkilala sang huni
sang mga kasapatan kag sang mga tinaga nga nagahingalan sa mga sapat. Halimbawa, “Nagpauli ang
mangunguma para mapakaon ang mga baka, moo-moo”.
Para sa mga kabataan nga may nagakalain-lain nga edad, tilawan nga mag- istorya sing makaduha ka
higayon kag hangyuon ang isa pa ka bata nga liwaton ini istorya sing ikatlo na nga higayon. Mag-umpisa
sa mga simple lamang nga mga istorya nga madali maintindihan. Kada mag-istorya, itudlo ang
importante nga mga hitabo halin sa umpisa, sa tunga-tunga, kag sa katapusan para madali madumduman
kon istoryahon ini liwat.
Mga kaayohan:
•
Nagapalambo sang pagsalig; nagapalinong, nagapalapit sang balatyagon, kag nagahatag kalinungan
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
•
Nagapabaskog sang panumdoman kag kinaadman sa paggrupo
•
Nagapaambit sang nahibaluan parte sa kultura 9
9
Busgon ang kaisipan sang imo anak
BOLIVIA/ Photo by Michael Bisceglie
Busgon ang kaisipan sang imo anak
Palambuon ang paghanda sa pagbasa samtang ginapakaon ang
imo pamilya. Pamangkuton ang imo anak kon ano ang ngalan
sang mga panakot, isipon kag bahin-bahinon ang mga ini
depende sa kadakuon, sa pagkapareho sang nahauna nga
tunog sang ngalan, sa duag, kag madamo pa!
Iupod ang imo anak sa pagluto sang pagkaon. Sugiri siya kon ano ang imo ginahimo. Halimbawa: “Ginahugasan ko
ang utan pagkatapos ibutang ko ini sa kaldero para maluto”. Sugiri ang imo anak parte sa mga panakot,
halimbawa: “Gintanum naton ining mga katumbal kag ginabakal naton ang bugas sa tindahan.” Ipaisip kag
ipasukob sa mga bata ang mga panakot.
Mga kaayohan:
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
•
Nagatudlo sang korte, kadakuon, kadamo kag kadaku
•
Nagapabaskog sang panumdoman kag kinaadman sa paggrupo
•
Nagatudlo bahin sa mga pagkaon nga makita sa kaugalingon nga lugar kag kon diin naghalin ang mga ini.
•
Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
11
Magkanta para sa pagbasa kag pagsulat
NEPAL/Photo by Brent Stirton
Magkanta para sa pagbasa kag pagsulat
Mapatin-ad ang kinaadman sa pagbasa kag pagsulat
paagi sa pagkanta. May rima, metro, kag madamo nga
mga tinaga ang makita sa mga kanta nga dapat
mahibaluan sang mga kabataan. Sa subong nga bulan,
kantahi sang kalantahon ang imo komunidad.
Nagustuhan sang mga bata ang mamati sa mga kalantahon nga ginakanta sang mga
nagaatipan sa ila halin sang lapsag pa sila. Nagasabat sila sing masinadyahon sa mga
kalantahon kag rima. Nagaumpisa na kanta ang mga kabataan sa edad nga duha ka tuig!
Samtang ikaw nagakanta, updi sang aksyon paagi sa pagtudlo sa tunay nga mga butang
ukon ilugon ang aksyon nga ginasaysay sa kalantahon.
Mga Kaayohan:
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
•
Nagapaambit sang nahibaluan sa kultura
•
Masadya!
•
Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
•
Nagapalambo sang pagkilala sang mga kabataan sang tunog kag mga tinaga kag masimpon ang mga tunog para mahimo nga tinaga
13
Mangita sang kinaalam
NEPAL/Photo by Brent Stirton
Mangita sang kinaalam
Palambu-a ang kahandaan sa pagbasa samtang nagapangita
sang mga kinahanglanon sang imo pamilya.
Makipagsugilanon sa mga magagmay nga mga kabataan samtang nagapangita kamo sang mga kinahanglanon
sang inyo pamilya. Sugiri sila nga makadto kamo sa tindahan, kon ano ang inyo baklon, kag dapat dal -on:
basket, kuwarta, kag ibp. Sa sunod ninyo nga pagpamalaklon, pamangkuta ang imo anak kon ano ang dapat mo
dal-on sa tindahan. Kon indi pa sya kahibalo maghambal, pakuha-a siya sang basket kag ipadala ini sa imo.
Makabulig ini sa iya sa pagpares sang tinaga kag tunay nga bagay.
Samtang nagadaku ang imo anak, hambala siya nga iya panumdumon ang inyo mga balaklon sa tindahan. Didto
sa tindahan, ipatudlo sa dalagku nga mga kabataan ang mga bagay nga nagaumpisa sa isa ka partikular nga
tunog. Pamangkuton sila kon ano ang ngalan sang mga bagay nga ila nakit-an kag ipaisip kon pila ka bilog ang isa
ka klase pareho abi sang mga prutas.
Mga kaayohan:
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
•
Nagatudlo sang korte, kadaku-on, kadamo kag kadaku
•
Nagapabaskog sang panumdoman kag kinaadman sa paggrupo
•
Nagatudlo bahin sa mga pagkaon nga makita sa kaugalingon nga lugar kag kon diin naghalin ang mga ini.
•
Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
15
Palambu-on ang kinaadman sa pagbasa kag pagsulat
samtang nagatrabaho
MALAWI/Photo by Michael Bisceglie
TAJIKISTAN/Photo by Chris Martin
Palambu-on ang kinaadman sa pagbasa kag pagsulat samtang
nagatrabaho
Samtang nagaobra sang mga ulubrahon sa matag-adlaw,
tudloi ang imo anak sang malahalon nga kinaalam. Sugiri
sya sang mga pamaagi sang imo gina-obra, ipakita kag
ipahambal liwat sa iya kon ano ang imo ginahimo.
Pareho sini, “una, magkuha kita sang tubig nga ipanglaba, dayon habunan naton ang mga bayo kag
pagkatapos bunlawan na ini.” Makahibalo ang mga magagmay nga mga kabataan sang bag-o nga mga
tinaga paagi sa pagkakita sang mga bagay. Kon ikaw nagapanglaba, pahampanga ang bata sang tubig
(pasabwaga kag pailuga sang imo pagpanglaba kag liwat-liwata ang mga tinaga nga “tubig ini.” Sa ulihi,
makahibalo na ang bata magsulit sang imo ginhambal sa iya. Sa mga kabataan nga kahibalo na maglakat,
ipakuha sa iya ang mga bagay nga kinahanglan mo – halimbawa “Palihog dal-a diri sa akon ang habon”
ukon “Palihog dal-a ining basiyo nga pinggan sa kusina,” kag ibp. “Palihog kadto sa sulod sang balay kag
kuha-a ang habon nga labada kag dal-on diri sa akon.” Ang dalagku na nga mga kabataan makatuon na
sang mga buluhaton nga pirme ginahimo sa isa ka adlaw kag masugid nila sa imo kon ano ang ila
ginhimo.
Mga kaayohan:
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
•
Nagapabaskog sang panumdoman kag paggrupo
•
Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
17
Agawa ang isa ka kanto sang edukasyon
EL SALVADOR/Photo by Michael Bisceglie
Agawa ang isa ka kanto sang edukasyon
Makatuon ang mga kabataan paagi sa paghampang. Sini nga
bulan, maghimo kita sang isa ka parte sang aton balay nga
kanto sang pagbasa sa diin mahatagan naton sing madamo nga
panahon ang aton mga kabataan sa paghampang sang mga
simple kag balatuhon nga mga bagay nga angay sa pagbasa..
Una nga makilala sang magagmay nga mga kabataan ang mga letra nga ara sa ila ngalan. Guntinga ang mga ini kag itapik sa
dingding sang inyo balay. Itudlo ang mga letra kag liwat-liwaton ipahambal ang ila ngalan. Sa mga bata nga nakakilala na sang
mga letra sang ila ngalan, iupod ang ngalan sang ila utod, sang lugar, kag ibp. Maghampang sang pagkilala sang mga letra, kag
mamangkot: “Sa diin ang letra nga A?” ukon: ”Ano ang ngalan sang letra nga ini?” Para sa mga dalagku na, isulat ang letra
sang ila pangalan sa mga takop sang botelya ukon pinihak-pihak nga mga papel. Kon nakumpleto na matun-an ang mga
alpabeto, ipakay-o sa eksakto nga pagkasunod-sunod ang mga letra kag ipabatu-bato ang kilala nga mga tinaga. Maghimo
sang madamo nga mga kard nga may nagakalain-lain nga mga letra nga pirme ginagamit. Maghimo man sang mga kard nga
may nakasulat nga mga tinaga kon sa diin pwede na makaumpisa sa paghimo sang mga dinalan. Mahimo man nila maisip kon
pila tanan ka bilog ang mga kard nga ila ginamit! Sa mga kabataan nga kahibalo na magbasa, mahimo man sila magtipon kag
mag-obra sang libro kaupod sang ila mga abyan kag pamilya para mabutang ini sa pinasahi nga lugar sa sulod sang puloy-an.
Mga Kaayohan:
•
Nagabulig sa mga kabatan sa paghanas sang ila kinaadman sa pagbasa
•
Nagatudlo sa mga kabataan sang kinabatasan nga pagbasa sa gwa sang eskwelahan
•
Nagapalambo sang kaalam sa pagkilala sang mga letra
•
Nakabuhat sang madamo nga mga gamit sa pagbasa kag pagsulat
19
Mag-upod sa grupo nga nagabasa
INDONESIA/Photo by Richard Lord
Mag-upod sa grupo nga nagabasa
Ipalista ang imo anak sa reading camp subong. Ang dalagku nga
mga kabataan mahimo na nga mga pinuno sang kampo kag ang
mga magagmay pa makakuha sang kaayohan halin sa isa ka
masadya nga lugar kon diin sila nakatuon kag nakahampang paagi
sa paggamit sang ila kinaadman sa pagbasa.
Mga Kaayohan:
•
Masadya!
•
Nagabulig sa mga kabataan sa paghanas sang ila kinaadman sa pagbasa
• Nagapalambo sang pagkamasinalabtanon sang mga dalagku nga mga kabataan kag kumpiyansa sa kaugalingon sang mga kabataan
nga madasig na magbasa
•
Nagatudlo sa mga kabataan sang kinabatasan nga pagbasa sa gwa sang eskwelahan
•
Nagapalambo sang kaalam sa pagkilala sang mga letra
21
21
Ipaambit ang pagbasa sa imo kaingod
MALAWI/Photo by Michael Bisceglie
Ipaambit ang pagbasa sa imo kaingod
Makig-istorya sa imo kaingod ukon amigo nahanungod sa
kaimportansiya sang pagbasa sa mga kabataan. Magpaambit kag
magkigkambyo sang mga balasahon sa mga kaingod.
Kon malaka lang ang mga balasahon, ang pagkinambyohanay sa tunga sang mga
kabalayan kag mga miyembro sang komunidad indi lamang pagpaambit sa iban sang
mga balasahon, kundi nagahatag sang kahigayunan nga makaistoryahanay parte sa mga
ginbasa nga mga sugilanon. Magpaambit sang libro, kag maghatag sang panahon kon sa
diin makaistoryahanay, ukon mabasa liwat ang libro sing matunog.
Mga Kaayohan:
•
Nagapalambo sang pagsalig; nagapalinong, nagapalapit sang balatyagon, kag nagahatag kalinungan
•
Masadya!
•
Nagapaambit sang kasadyahan kag kaayohan sa pagpalambo sang kinaadman sa pagbasa kag pagsulat sa daku nga komunidad
23
Saulugon ang pagbasa kag pagsulat
MALAWI/Photo by Michael Bisceglie
Saulugon ang pagbasa kag
pagsulat
Kon ikaw nagasaulog, saulugon man pati ang pagbasa.
May ara bala nga mga pinasahi nga mga kalantahon,
binalaybay ukon mga tradisyon nga sarang mo
mapaambit? Tudlo-i ang magagmay nga mga kabataan
nga sulit-suliton ang mga binalaybay kag mga
kalantahon. Pangabaya ang mga dalagku na nga
makahibalo na magsulat nga ila irekord ang mga ini
para mapaambit sa iban.
Mga Kaayohan
25
•
Nagapaambit sa iban sang mga kinaalam sa kultura
•
Masadya!
•
Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
25
VIETNAM/ Photo by Michael Bisceglie
Mga kaisipan para sa
mga Ginikanan nga Nagabasa
Makabulig ang bisan sin-o nga makahibalo magbasa sa isa ka bata agud mapalambo ini nga nga kinaadman kon mahatagan sang kabangdanan kag mga galamiton. Indi lamang nakabulig ang mga ginikanan nga
nagabasa upod sa ila nga mga kabataan nga mahanas ini nga kinaadman kundi nahimo sila nga mga modelo
sang sampaton nga pagbasa; nakahatag sila dugang nga mensahe nga ang pagbasa may kabilingdan, kag ini
masadya kag maayo. May pila ka mga kaisipan nga sarang mahimo ang mga ginikanan nga makahibalo
magbasa kag magsulat para mapalambo ang kinaadman kag paghigugma sa pagbasa kaupod sa ila mga
kabataan sa ila puloy-an.
Mag-obra sang mga balasahon
AFGHANISTAN/ Photo by Jeff Holt
Mag-obra sang mga balasahon
Subong nga bulan, maghatag ka sang
panahon para makaobra sang mga
balasahon para sa imo anak.
Imo pirme panumdumon nga ang magagmay nga mga kabataan naluyag sang mga simple nga mga
libro nga may dalagku nga sulat kag laragway. Sa pag-umpisa, maghimo sang libro nga may ara
lamang nga 5 asta 6 ka pinanid, may mga laragway sa kada pinanid kag may gamay nga sinulat.
Makabulig ang mga dalagku nga mga kabataan sa pagsulat sang libro! Ukon mahimo man sila magobra sang ila kaugalingon nga mga istorya.
Mga Kaayohan:
• Nagabulig sa mga kabataan nga mahanas sang ila kinaadman sa pagbasa
• Nakahimo sang madamo nga mga balasahon
29
Bag-o magtulog ang pinakamanami nga tiyempo sa
pagbasa sa imo anak
EL SALVADOR/Photo by Michael Bisceglie
AFGHANISTAN/Photo by Linda Cullen
Bag-o magtulog ang pinakamanami nga
tiyempo sa pagbasa sa imo anak
Mangita sang paagi nga makabasa ka sa imo anak tagsa
ka gab-i sa sulod sang isa ka bulan! Masadyahan gid
kamo nga duha sang imo anak.
Halin sa pagkatawo, nalipay gid ang mga kabataan nga magpamati sa tingog sang ila ginikanan kag ang
pagbasa sa ila bag-o magtulog makahatag sang kasulhay kag positibo nga epekto. Maskin indi
makaintindi sang kaundan sang istorya ang magagmay nga mga kabataan, makaumpisa na sila makahibalo
kon ano ang tunog sang mga istorya. Samtang nagadalagku, buligan sila sa pagbaliskad sang pinanid sang
libro, tudluan kon diin and atubang kag likod nga bahin, kag kon diin ang direksiyon sang pagbasa sang
istorya. Ang dalagku nga mga kabataan makasunod na kon imo itudlo ang imo ginabasa ukon mahimo
na gani sila makabulos sa pagbasa sa imo!
Mga Kaayohan:
• Nagapalambo sang pagsalig; nagapalinong, nagapalapit sang balatyagon, kag nagahatag kalinungan
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton, nagapadamo sang tigkapulongan, nagamodelo sa pag kasampaton
sa pagbasa
• Masadya!
• Nagabulig sa mga kabataan nga mahanas sang ila kinaadman sa pagbasa
• Nagatudlo sa mga kabataan sang kinabatasan nga pagbasa sa gwa sang eskwelahan
31
Ang Alpabeto: pundasyon sa pagbasa
ETHIOPIA/Photo by Michael Bisceglie
MALAWI/Photo by Michael Bisceglie
Ang Alpabeto: pundasyon sa pagbasa
Subong nga bulan, magsaulog sang mga letra
sang alpabeto. Kada adlaw, magpili sang
nanuhay-tuhay nga letra. Sa tunga sang inyo
balay, magkurit sa papel sang isa ka partikular
nga letra para sa adlaw nga ina. Mahimo man
magkurit sang yeso sa dingding.
Magkolekta sang mga letra kag ipuni ang mga ini sa kuwarto para makita adlaw-adlaw. Iupod
pati ang mga numero. Buligi ang mga kabataan sa paghanas sa pagsulat sang mga letra – sa lupa,
sa dalan ukon sa papel. Nagaumpisa na ang mga kabataan sa pagtuon kag isa-isa nga pagkilala
sang mga letra halin sa edad nga disi-otso ka bulan asta sa duha ka tuig.
Mga Kaayohan:
• Nagabulig sa mga kabataan sa paghanas sang ila kinaadman sa pagbasa
• Nagapalambo sang kaalam sa mga letra kag pagbatu-bato sang mga tinaga
• Nagapalambo sang pagkilala sang mga kabataan sang mga tunog kag mga letra, kag sang abilidad sa pagsi mpon sang mga ini para mahimo nga
mga tinaga
• Nakaobra sang dugang nga mga balasahon
33
Pagbasa kag pagsulat sa balay
VIETNAM/Photo by Chau Doan/Onasia
Pagbasa kag pagsulat sa balay
Madamo sang marka ang mga pinutos nga pagkaon. Subong nga
bulan, aton talupangdon kon ano ang ila gusto silingon kag ginaisip.
Basahon ang mga ini sing matunog.
Bag-o magtuon sa pagbasa kag pagsulat ukon makakilala sang mga letra, ang magagmay nga mga
kabataan nagatan-aw sang pagkatuhay sang mga laragway kag teksto. Mabuligan mo ang imo gamay nga
anak sa pag-umpisa kilala sang mga teksto paagi sa pag-utod sang mga marka nga may mga teksto kag
laragway, dayon tudloan ang imo anak sa paggrupo sang mga ini sa duha – teksto kag laragway.
Sa mga dalagku na nga mga kabataan, basahon ang mga marka kag maghisayranay kamo kon ano ang
ginasiling nila. Ipatudlo sa mga bata ang mga tinaga nga nagaumpisa sa isa ka pat-ud nga letra, ukon
mangita sila sang mga tinaga sa teksto nga may rima. Ano ang ginaisip sang mga numero nga ara sa
marka?
Mga Kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Nagatudlo sang mga korte, kadakuon,numero, kag pagtakus
• Nagatudlo sang mga pagkaon nga makita sa kaugalingon nga lugar kag kon diin ang mga ini mabakal
• Nagapakita sang paggamit sang pagbasa sa matag-adlaw nga pagkinabuhi
• Nagabulig sa paghanas sang kinaadman sang mga kabataan sa pagbasa
• Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
• Nagapalambo sang pagkilala sang mga kabataan sang mga tunog kag mga letra, kag sang abilidad sa pagsimpon sang mga ini para
mahimo nga mga tinaga
35
Nagapuntirya sa pagbasa kag pagsulat ang
tanan nga mga tanda
JORDAN/Photo by Simon Photography
Nagapuntirya sa pagbasa kag pagsulat
ang tanan nga mga tanda
Sa sunod nga makakita ka sang tanda, ilaragway ini!
Napuno bala ini sang mga letra ukon mga korte? Ano ang
mga duag sini? Mabasa mo bala ang ginasiling sini? Basaha
ini sa imo kaupod.
Kon nagalakat ka sa palibot, nakakita ka bala sang mas
madamo nga mga tanda ukon sinulat nga mga pahibalo? Sa
subong nga bulan, mangusisa ka sang mga sinulat nga imo
makita adlaw-adlaw sa imo komunidad.
Mga Kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Nagatudlo sang mga korte, kadaku-on,numero, kag pagtakus
• Nagapakita sang paggamit sang pagbasa sa matag-adlaw nga pagkinabuhi
• Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
37
Manginmanunudlo
VIETNAM/Photo by Michael Biscegli
Manginmanunudlo
Magbasa sa mga magagmay nga mga kabataan. Magbasa sa
mga may edad na.
Ipaambit ang imo kinaadman sa pagbasa sa iban para mapaayo mo pa gid ang imo
pagbasa. Mabuligan mo ang nagapamati sa imo bangod kay isa ka na ka sampaton nga
manugbasa. Magkuha ka sang libro kag ipaambit ini paagi sa pagbasa kag paghisayranay.
Tan-awa kon nagpadamo ini sang imo mga amigo. Tilawa ini kag tan-awa kon ano ang
resulta!
Mga kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan kag pagkasampaton sa pagbasa
• Masadya!
• Nagamodelo sa mga magagmay nga mga kabataan sang kasadya kag importansya sang pagbasa
• Nagatudlo sa mga kabataan sang kinabatasan nga pagbasa sa gwa sang eskwelahan
39
AFGHANISTAN/Photo by Jeff Holt
Mga kaisipan para sa
Tanan nga mga Kabataan
Nakatuon ang mga kabataan sa kada isa. Isa ka malahalon nga manggad para sa mga kabataan ang pagpalambo sa
lengguwahe kag pagtuon sini pinaagi sa paghampang, ordinaryo nga paghambalanay kag pag -istoryahanay, ukon sa
pagsaot kag pagkanta. Makita sa sunod nga mga pinanid ang mga kaisipan kon paano ini magamit s ang mga kabataan
sa paghanas sang ila kinaadman sa pagbasa kag pagtuon. Magamit ini nga mga hiliwaton sang mga tawo kag mga
boluntaryo nga nagatrabaho sa komunidad para mapalambo ang kinaadman sa pagbasa kag pagsulat sang mga
kabataan sa masadya kag matahum nga mga paagi.
Mag-istorya sang isa ka sugilanon para
makapaambit sang kaalam kag kultura
BANGLADESH/Photo by Michael Bisceglie
Mag-istorya sang isa ka sugilanonpara
makapaambit sang kaalam kag kultura
Mag-istorya ukon magbasa sang sugilanon sa isa ka bata ukon
sa imo manghod subong nga bulan. Pagkatapos, sugiri sila kon
sin-o ang nga tawo sa sugilanon kag kon ano ang mga hitabo.
Kon gusto mo, pwede mo inimahatagan aksyon! Himu-a ini
sing masobra sa makaisa kon masarangan mo.
Mga kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan kag pagkasampaton sa pagbasa
• Masadya!
• Nagapalambo sang pagkamaresponsibilidad kag kumpyansa sang isa ka sampaton nga manugbasa
• Nagamodelo sa mga magagmay nga mga kabataan sang kasadya kag importansya sang pagbasa
• Nagatudlo sa mga kabataan sang kinabatasan nga pagbasa sa gwa sang eskwelahan
43
Magkanta para sa pagbasa kag pagsulat
SUDAN/Photo by Caroline Irby
Magkanta para sa pagbasa kag pagsulat
Nagabulig sa pagpalambo sang kinaadman sa pagbasa kag
pagsulat ang pagkanta sang mga kalantahon. May rima,
metro, kag madamo nga mga letra ang mga kalantahon.
Subong nga bulan, magkanta sang mga kalantahon sa imo
komunidad.
Mga kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Nagapaambit sa iban sang mga kinaalam sa kultura
• Masadya!
• Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
• Nagapalambo sang pagkilala sang mga kabataan sang mga tunog kag mga letra, kag sang abilidad sa pagsimpon sang mga ini para
mahimo nga mga tinaga
45
Ano ang ara sa ngalan?
MOZAMBIQUE/Photo by Michael Bisceglie
Ano ang ara sa ngalan?
Magpanumdom upod sa imo mga abyan sang mga tinaga
nga may pareho nga katapusan sang inyo ngalan.
Magbulos-bulos sa paghatag sang mga ngalan nga may
pareho nga tunog sa katapusan - mahimo ini paagi sa
paghampang! Manginkaladlawan kon makatukib kamo sang
makahalam-utan nga ngalan nga may pareho nga tunog sa
katapusan sang inyo ngalan.
Mga kaayohan:
• Masadya!
• Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
• Nagapalambo sang pagkilala sang mga kabataan sang mga tunog kag mga letra, kag sang abilidad sa pagsimpon sang mga ini para
mahimo nga mga tinaga
47
Talupangdon ang grupo sang mga
tinaga
ARMENIA/Photo by Rick D’Elia
Talupangdon ang grupo sang mga
tinaga
Makabulig sa paghanas sang maabtik nga panghunahuna kag makatukod sang
dugang nga tinago nga mga tinaga ang paghampang upod sa imo mga abyan.
Tilawan ang paghampang sang Pagtalupangod! Umpisahan ini sa paghampak
sang imo duha ka kamot sa imo paa, pagpalakpak, kag pagpitik ang imo mga
tudlo. Sundon ini nga ritmo sa pagbulos-bulos sa paghatag sang mga tinaga
nga may isa lamang ka klase – halimbawa, prutas, ulutanon ukon kasapatan.
Magkasadya sa mga tinaga!
Mga kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Nagapapag-on sang panumdoman kag kinaadman sa paggrupo
• Masadya!
49
Magpamangkutanon
AFGHANISTAN/Photo by Jeff Holt
Magpamangkutanon
Subong nga bulan, umpisahan ang kada adlaw
sang pagpamangkutanon. Pamangkuta ang imo
nanay, tatay ukon manunudlo sang imo gusto
mahibaluan. Isipa kon makapila ka
magpamangkot sang nga-a, paano, sin-o, sa diin,
ukon ano subong nga bulan.
Mga kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Nagapadugang sang pagkamausisaon kag pakigsugilanon
51
Mga pamilya sang mga manugtu-on
GUATEMALA/Photo by Ntongi McFadyen
MALAWI/Photo by Michael Bisceglie
Mga pamilya sang mga manugtu-on
Pamangkuta ang imo pamilya parte sa inyo kaliwatan.
Pangita-a kon sin-o ang imo mga paryente, sin-o ang imo
mga kalolohan, sin-o ang imo pakaduhaan. Pila pa bala
sang imo pamilya ang ara sa inyo komunidad? Pila ang
nagapauli sa iban nga lugar?
Mga Kaayohan:
• Nagapalambo sang pagsalig; nagapalinong, nagapalapit sang balatyagon, kag nagahatag kalinungan
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
• Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
• Nagapadugang sang pagkamausisaon kag pakigsugilanon
53
Diin ka makadto?
NICARAGUA/Photo by Brent Stirton
Diin ka makadto?
Diin ka naghalin? Paano ka nakaabot diri? Sini nga
bulan, pamangkuta ang imo mga amigo kag
pamilya nahanungod sa mga lugar nga ila
ginkadtuan kag paano sila nagkadto didto. Pila ka
panglakaton ang ila nahimo subong nga tuig? Diin
sina ang pinakamalayo gid?
Mga Kaayohan:
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
• Nagatudlo sang mga korte, kadakuon,numero, kag pagtakus
• Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
• Nagapadugang sang pagkamausisaon kag pakigsugilanon
55
Ano ang ngalan mo?
VIETNAM/Photo by Michael Bisceglie
Ano ang ngalan mo?
Pamangkuta ang imo mga amigo kag kaingod kon ano
ang kahulogan sang ila mga ngalan. Sin-o ang naghatag
sang ila mga ngalan? Sa ano nga letra nagaumpisa ini?
Ano pa ang iban nga mga letra ang ara sa ila ngalan? Kay
sin-o ngalan ang pinakamalaba? Pinakamanubo?
Mga Kaayohan:
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
• Nagatudlo sang mga korte, kadakuon,numero, kag pagtakus
• Nagabaliswa ang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
• Nagapadugang sang pagkamausisaon kag pakigsugilanon
57
ETHIOPIA/Photo by Michael Bisceglie
Mga kaisipan para sa mga
Kabataan nga
Nagabasa
Kinahanglan sang mga kabataan nga makahibalo na magbasa ang madamo nga mga tsansa para mahanas ini nga
kinaadman. May mas maayo pa bala nga paagi nga makahanas sila kay sa pagbasa upod sa kada isa? Mahimo
magamit sang mga kabataan ini nga mga kaisipan sa pagpabaskog sang ila kinaadman sa pagbasa kon ang mga
dalagku na magbasa sa magagmay pa ukon sa kapareho man nila sang pang-edaron.
Manginbaganihan sa isa ka gamay nga bata
paagi sa pag-upod sa iya sa pagbasa
HONDURAS/Photo by Michael Bisceglie
Manginbaganihan sa isa ka gamay nga bata paagi
sa pag-upod sa iya sa pagbasa
Makapaambit sang ila kinaadman ang mga dalagku sa mga
magagmay nga mga kabatan paagi sa paghimo sa ila nga
mga kaupod sa pagbasa. Mag-aman sang tinion sa kada
semana nga makig-upod sa pagbasa.
Buligan ang magagmay nga mga bata sa pag-uyat sang libro kag pagbaliskad sang mga
pinanid sini. Kon wala sya sing pasensya ukon kulang ang atensyon sa pagpamati sa
bug-os nga istorya, itudlo ang mga laragway sa libro kag tudloan sya kon ano ang mga
ngalan sini. Halimbawa, ihambal sa iya, “ baka ini nga nagakaon sang hilamon.” Buligan
sya sa pakig-isa sa libro, pagtudlo sa mga laragway kag pagtuon sang mga bag-o nga
mga tinaga. Sa mga nagaumpisa pa lang basa, itudlo ang mga tinaga nga ginabasa sa
pinanid sang libro ukon mahimo man magbulos-bulos kamo sang basa.
Mga Kaayohan:
• Masadya!
• Nagabulig sa mga kabataan nga mahanas ang ila kinaadman sa pagbasa
• Nagapalambo sang pagkamaresponsibilidad kag kumpyansa sang isa ka sampaton nga manugbasa
• Nagamodelo sa mga magamay nga mga kabataan sang kasadya kag importansya sang pagbasa
• Nagatudlo sa mga kabataan sang kinabatasan nga pagbasa sa gwa sang eskwelahan
61
Ano pa ang iban nga mga tinaga ang
makita sa ngalan mo?
UGANDA/Photo by Rick D’Elia
Ano pa ang iban nga mga tinaga ang
makita sa ngalan mo?
Tan-awa kon ano nga mga tinaga ang sarang
mahimo halin sa mga letra sang imo ngalan!
Pananglitan, ang mga letra nga makita sa ngalan nga
Samantha mahimo nga simpunon para makatigbato
sang bag-o nga mga tinaga pareho sang mata, masa,
tasa, tama, kag iban pa. Tilawi ini kaupod sa imo
mga abyan kag tan-awa kon kay sin-o ngalan ang
may pinakamadamu nga tinaga nga nakatago.
Mga Kaayohan:
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton, kag pagsalig sa panglambiton
• Masadya!
• Nagapalambo sang pagkilala sa mga letra kag pagbatu-bato sang mga tinaga
63
Pagbasa kag pagsulat sa balay
VIETNAM/Photo by Chau Doan/Onasia
Pagbasa kag pagsulat sa balay
May marka ang madamo nga pinutos nga mga
pagkaon. Subong nga bulan, aton talupangdon
kon ano ila ang gusto silingon kag ginaisip.
Basahon ang mga ini sing matunog.
Mga Kaayohan:
•
•
•
•
•
•
Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
Nagatudlo sang mga korte, kadakuon,numero, kag pagtakus
Nagatudlo sang mga pagkaon nga makita sa kaugalingon nga lugar kag diin ang mga ini mabakal
Nagapakita sang paggamit sang pagbasa sa matag-adlaw nga pagkinabuhi
Nagabulig sa paghanas sang kinaadman sang mga kabataan sa pagbasa
Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa isa ka okasyon nga makatuon
65
Kon may ara ka nga libro, ipaambit ini
BANGLADESH/Photo by Michael Bisceglie
AFGHANISTAN/Photo by Jeff Holt
Kon may ara ka nga libro, ipaambit ini
Subong nga bulan, maghulam sang libro sa imo
abyan, sa librariya, ukon sa Book Bank kag
basahon ini sa isa ka abyan, kaingod, utod,
ginikanan, ukon anak. Pila ka mga tawo ang imo
ginbasahan sini? Pila ka bilog ang mga tawo sa
sugilanon? Sin-o sa ila ang imo gid nagustuhan?
Mga Kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Masadya!
• Nagapaambit sang kasadya kag kaayohan sang pagpalambo sang pagbasa kag pagsulat sa daku nga komunidad
• Nagabulig sa paghanas sang kinaadman sang mga kabataan sa pagbasa
67
Nagapuntirya sa pagbasa ang tanan nga
mga tanda
JORDAN/Photo by Simon P h o t o g r a p h y
Nagapuntirya sa pagbasa ang
tanan nga mga tanda
Sa sunod nga makakita ka sang tanda, ilaragway
ini! Napuno bala ini sang mga letra, numero,
ukon mga korte? Ano ang mga duag sini? Mabasa
mo bala ang ginasiling sini? Basaha ini sa imo
kaupod.
Mga Kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Nagatudlo sang mga korte, kadakuon,numero, kag pagtakus
• Nagapakita sang paggamit sang pagbasa sa matag-adlaw nga pagkinabuhi
• Nagabulig sa paghanas sang kinaadman sang mga kabataan sa pagbasa
69
Magsaulo sang binalaybay
TAJIKISTAN/Photo by Chris Martin
JORDAN/Photo by Carl Triplehorn
Magsaulo sang binalaybay
Mangayo sang binalaybay sa imo manunudlo nga
mahimo mo sauluhon. Gamita ang una nga
semana sang bulan sa pagtu-on sini, kag ang
sunod nga tatlo ka semana sa pagpaambit sa imo
mga amigo, pamilya kag mga kaingod.
Mga Kaayohan:
• Nagapalambo sang tigkapulongan, pagkasampaton sa pagbasa, kag kumpiyansa sa panglambiton
• Nagapapag-on sang panumdoman kag kinaadman sa paggrupo
• Nagapaambit sang kasadya kag kaayohan sang pagpalambo sang pagbasa kag pagsulat sa daku nga komunidad
71
Talamdan sang mga hiliwaton:
Nagapalambo sang pagsalig;
nagapalapit sang balatyagon,
kalinungan
nagapalinong,
kag nagahatag
HILIWATON
PINANID
Istoryaha ang imo anak.................. 7
Mag-istorya ... sa kultura................ 9
Ipaambit ...sa imo kaingod..............23
Bag-o magtulog...anak....................31
Mga pamilya ..manugtuluon...........53
Nagapalambo
sang
tigkapulongan,
pagkasampaton sa pagbasa kag kumpyansa sa
panglambiton
HILIWATON
PINANID
Istoryaha ang imo anak.......................7
Mag-istorya ... sa kultura................... 9
Busgon...sang imo anak...................
11
Magkanta ...pagbasa kag pagsulat ...13
Mangita sang kinaalam....................
15
Palambuon ...samtang nagatrabaho
17
Bag-o magtulog...anak......................31
Pagbasa kag pagsulat sa balay..........35
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda.....37
Manginmanudlo...............................
Mag-istorya....kaalam kag kultura....
Magkanta para sa... pagsulat...........
Talupangdon ang mga tinaga...........
Magpamangkutanon........................
Mga pamilya sang manugtuon........
Diin ka makadto...............................
Ano ang ngalan mo..........................
Ano pa ..tinaga sa ngalan mo..........
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
Kon may...libro, ipaambit ini............
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda....
Magsaulo sang binalaybay...............
39
43
45
49
51
53
55
57
63
65
67
37
71
Nagatudlo sang korte, kadakuon, numero kag
pagtakus
HILIWATON
PINANID
Busgon...sang imo anak...................
11
Mangita sang kinaalam...................
15
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
35
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda....
Diin ka makadto...............................
Ano ang ngalan mo..........................
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda....
37
55
57
65
69
Nagapabaskog sang kinadman sa pagbasa kag
pagsulat
HILIWATON
PINANID
Mag-istorya ... sa kultura................. 9
Busgon...sang imo anak ..................
11
Mangita sang kinaalam...................
15
Palambuon ..samtang nagatrabaho.
17
Talupangdon ang mga tinaga..........
49
Magsaulo sang binalaybay...............
71
Nagapaambit sang kinaalam sa kultura
HILIWATON
PINANID
Mag-istorya ... sa kultura................ 9
Magkanta ...pagbasa kag pagsulat .. 13
Saulogon ang pagbasa ..pagsulat.....
25
Magkanta ...pagbasa kag pagsulat .. 13
Talamdan sang mga hiliwaton:
Nagatudlo parte sa mga lokal nga pagkaon kag ila nga
ginhalinan
HILIWATON
PINANID
Busgon...sang imo anak ..................
11
Mangita sang kinaalam...................
15
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
35
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
65
Masadya!
HILIWATON
PINANID
Magkanta ...pagbasa kag pagsulat.. 13
Mag-upo sa grupo nga nagabasa!....
Ipaambit ...sa imo kaingod...............
Saulogon ang pagbasa ..pagsulat.....
Bag-o magtulog...anak..................... 31
Manginmanudlo..............................
Mag-istorya....kaalam kag kultura...
Magkanta para sa... pagsulat...........
Ano ang ara sa ngalan.....................
Talupangdon ang mga tinaga..........
Manginbaganihan ...sa pagbasa.......
Ano pa ang...sa ngalan mo...............63
Kon may...libro, ipaambit ini............
Ano ang ngalan mo..........................
21
23
25
39
43
45
47
49
61
67
57
Nagapaambit sang kasadya kag kaayohan sang
pagpalambo sang pagbasa kag pagsulat sa daku nga
komunidad
HILIWATON
PINANID
Ipaambit ...sa imo kaingod...............
23
Kon may...libro, ipaambit ini............
67
Magsaulo sang binalaybay...............
71
Nagapakita sang gamit sang pagbasa sa matag-adlaw nga
pagkinabuhi
HILIWATON
PINANID
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
35
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda.....37
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
65
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda....
69
Nagabulig sa mga bata nga mahanas ang ila kinaadman sa
pagbasa
HILIWATON
PINANID
Agawa ..kanto sang edukasyon.........19
Mag-upo sa grupo nga nagabasa!....
21
Mag-obra sang mga balasahon....... 29
Bag-o magtulog...anak..................... 31
Ang Alpabeto:pundasyon..pagbasa...33
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
65
Kon may...libro, ipaambit ini............
67
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda....
69
Nagapalambo sang pagkamasina-labtanon sang mga
dalagko nga mga kabataan kag kumpiyansa sa
kaugalingon sang mga kabataan nga madasig na magbasa
HILIWATON
PINANID
Mag-upod sa grupo nga nagabasa!..
21
Mag-istorya....kaalam kag kultura....
43
Manginbaganihan ...sa pagbasa.......
61
Mangita sang kinaalam...................
Palambuon ...samtang nagatrabaho
Saulogon ang pagbasa ..pagsulat.....
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
Nagapuntirya sa pagbasa... tanda.....37
Magkanta para sa... pagsulat...........
Ano ang ara sa ngalan.....................
Mga pamilya sang manugtuon......... 53
Diin ka makadto...............................
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
Nagapalambo sang kaalam sa mga letra
HILIWATON
PINANID
Agawa ..kanto sang edukasyon.........19
Mag-upod sa grupo nga nagabasa!..
Ang Alpabeto:pundasyon..pagbasa...33
Ano pa ang...sa ngalan mo...............63
15
17
25
35
45
47
55
65
21
Nagamodelo sa mga magagmay ng mga kabataan sang
kasadya kag importansya sang pagbasa
HILIWATON
PINANID
Manginmanudlo...............................
39
Mag-istorya....kaalam kag kultura....
43
Nagahaylo sang pagpangusisa kag pakipagsugilanon
HILIWATON
PINANID
Istoryaha ang imo anak.......................7
Magpamangkutanon........................
51
Mga pamilya sang manugtuon......... 53
Diin ka makadto...............................
55
Ano ang ngalan mo..........................
57
Nagatudlo sa mga kabataan sang kinabatasan nga
pagbasa sa gwa sang eskwelahan
HILIWATON
PINANID
Agawa ..kanto sang edukasyon.........19
Mag-upod sa grupo nga nagabasa!..
21
Bag-o magtulog...anak..................... 31
Manginmanudlo...............................
39
Mag-istorya....kaalam kag kultura....
43
Manginbaganihan ...sa pagbasa.......
61
Nagapalambo sang pagkilala sang mga kabataan sang
tunog kag mga tinaga kag masakot ang mga tunog para
mahimo nga tinaga
HILIWATON
PINANID
Magkanta ...pagbasa kag pagsulat... 13
Ang Alpabeto:pundasyon..pagbasa...33
Pagbasa kag pagsulat sa balay.........
35
Magkanta para sa... pagsulat...........
45
Ano ang ara sa ngalan.....................
47
Nagabaliswa sang isa ka kilala nga kaisipan o hilikuton sa
isa ka okasyon nga makatu-on
HILIWATON
PINANID
Busgon...sang imo anak ..................
11
Magkanta ...pagbasa kag pagsulat... 13
Nakaobra sang madamo nga mga balasahon
HILIWATON
PINANID
Mag-obra sang mga balasahon....... 29
Ang Alpabeto:pundasyon..pagbasa...33
Mag-ulupod kita sa
pagpalambo sang
kinaadman sapagbasa
kag pagsulat!
Sa pagsunod sang simple nga
mga paagi nga ginpakita sini
nga libro, tanan kita
makabulig sa mga kabataan
para makahibalo sila magbasa
kag magbasa para
makahibalo.
BANGLADESH/Photo by Michael Bisceglie