pa - Kelty Mental Health

b`icAW Aqy AlHVW iv`c icMqw sbMDI sm`isAwvW
anxiety problems in children and adolescents
mwipAW nMU ieMJ l`g skdw hY ik aunWH dw b`cw GbrwieAw jW sihimAw
hoieAw hov[
y ieh iksy qxwau-BrpUr kwrj krky ho skdw hY, ijvyN skUl iv`c koeI
nwtk Kyfxw jW koeI prIiKAw ilKxI[ Aijhy hwlwq iv`c b`cy dw icMqw krnw jW
Gbrwht mihsUs krnw Awm hY[ ieh b`cy nMU AwpxIAW sqrW Xwd krn jW tYst
vwsqy izAwdw smyN q`k pVHn iv`c shwiek vI ho skdw hY[
pr jy b`cy jW AlHV muf
M y Aqy kuVIAW Aksr Gbrwey jW i&krmMd rihx Aqy iksy vI
nvIN siQqI jW cuxq
O I nwl nij`Tx iv`c muSkl mihsUs krn qW ho skdw hY ik aunWH
nUM koeI sm`isAw hov[
y isr& “Gbrwey hoe”
y hox dI QW, aunWH dy Aihsws nMU “icMqq”
kih ky ibAwn krnw ibhqr hY[
icMqq rihx dw mqlb hY i&kr jW prySwnI dw Aihsws hoxw[ jdoN icMqw dw p`Dr
ieMnw izAwdw hovy ik auh ie`k b`cy jW nOjvwn ivAkqI dIAW rozwnw gqIivDIAW
iv`c AVcn bxy, AsIN ausnMU icMqw ivkwr (Anxiety Disorder) kihMdy hW[ icMqw
ivkwr ie`k mnorg
o AvsQw hY ijs leI mYfIkl jW mno-ivigAwnk ielwj dI loV
pY skdI hY[
icMqw ivkwr ikMny Awm hn?
lgBg 6% b`icAW Aqy nOjvwnW nMU koeI ieMnw ku gMBIr icMqw ivkwr hud
M w hY ijs leI
ielwj dI loV pYNdI hY[
ieh ikMnI dyr q`k rihMdw hY?
jy bcpn iv`c SurU hoey kuJ
` icMqw ivkwrW dw ielwj nw krvwieAw jwvy qW auh swrI
aumr rih skdy hn, hwlW ik ieh ho skdw hY ik auh ivkwr htdy Aqy dobwrw hud
M y
BC’s Information Source
for Children, Youth & Families
icMqw ivkwr dIAW iksmW
b`icAW Aqy AlHVW nMU ie`ko smyN ie`k qoN izAwdw iksm dy icMqw ivkwr ho skdy
hn[ icMqw ivkwrW dIAW kuJ
` iksmW hn:
ivCoVw icMqw ivkwr (Separation Anxiety Disorder):
keI vwrI v`fy b`icAW jW AlHVW nMU Awpxy mwipAW nMU C`f ky jwx qoN fr l`gx
l`g pYNdw hY[ aunWH nMU ieh i&kr ho skdw hY ik aunWH dy mwpy jW iksy hor
ipAwry nwl kuJ
` burw nw ho jwvy[ AijhI hwlq nMU sm`isAw audNo hI ikhw jw
skdw hY jdoN ies i&kr ip`Cy koeI Tos kwrn nw hox[ ienHW nOjvwnW nMU ivCoVw
icMqw ivkwr (Separation Anxiety Disorder) hoieAw ho skdw hY[
ivCoVw icMqw ivkwr vwly b`cy skUl jwx qoN ienkwr kr skdy hn jW ho skdw
hY ik iksy mwpy dI gYrhwzrI iv`c auh sON nw skx[ aunWH nMU guAwc jwx jW
Agvw hox dy bury supny vI Aw skdy hn[ aunWH iv`c srIrk l`Cx vI ho skdy
hn ijvyN ik iF`f pIV hoxw, pyt iv`c gVbVI hoxI, jW fr iv`c aultI krnI[
ivCoVw icMqw ivkwr dI pCwx audNo kIqI jWdI hY jykr Aijhw ivhwr G`to G`t
cwr h&iqAW leI rhy Aqy ies ivhwr dy nqIjy vjoN smwijk iml-vrqoN Aqy
skUl iv`c Tos Aqy inrMqr sm`isAwvW pYdw hox[
icMqw ivkwr dy kI kwrn hn?
AspSt icMqw ivkwr – jI.ey.fI. (Generalized Anxiety Disorder, GAD):
ieh AijhI siQqI hY ijs iv`c iksy b`cy jW AlHV nMU keI i&kr Aqy fr hud
M y
hn[ aunWH dIAW srIrk AlwmqW hud
M IAW hn ijvyN ik p`iTAW iv`c qxwau,
bycn
Y I dw Aihsws, AwswnI nwl Q`k jwxw, iDAwn kyNdirq krn iv`c muSkl
hoxI, jW sONx iv`c prySwnI hoxI[ ies rog dy iSkwr hoey b`cy Aksr kMm nMU
sMpr
U n FMg nwl krnw cwhud
M y hn[ auh pRvwngI dI loV vI mihsUs krdy hn[
audwhrx vjoN, bhuq izAwdw qxwau iv`c rihx vwly kuJ
` in`ky b`cy jW v`fy b`cy icMqq ho
skdy hn[ kuJ
` b`cy nvIAW siQqIAW iv`c icMqw BrpUr pRqIkrm krnw “is`K” skdy
hn ikauNik aunWH dy mwqw jW ipqw jW sMBwl krn vwly icMqw dw pRgtwvw krdy hn[
vDyry b`icAW Aqy nOjvwnW iv`c ienHW kwrnW dw myl icMqw ivhwr dI vjHw bxdw hY[
smwijk BY (Social Phobia):
smwijk BY (Social Phobia) hox dy Awswr Coty b`icAW nwloN AlHVW iv`c
izAwdw ho skdy hn[ smwijk siQqIAW bwry i&kr krnw ies iv`c Swml hY,
ijvyN ik skUl jwxw jW klws iv`c bolxw[ psInw Awauxw, sMgxw, jW p`iTAW
iv`c qxwau iesdIAW AlwmqW ho skdIAW hn[
rihx[
icMqw ivkwr dy AnykW, guJ
M ldwr mUl hud
M y hn[ ieh sMBv hY ik icMqw hox ip`Cy jInz
(jnxk) dI BUimkw vI hov[
y pr i&r vI Gr, AWF-guAWF, skUl Aqy hor QwvW vI
icMqw iv`c Xogdwn pw skdIAW hn[
kI Awm hY Aqy kI nhIN?
iksy ie`k kwrj pRqI Gbrwht hoxw Awm hY, ijvyN ik prIiKAw ilKxI[ icMqw dI vjHw
bxn vwlIAW siQqIAW nMU twlx dI koiSS krnw Awm nhIN hY Aqy Aijhw krn dw
mqlb ho skdw hY ik b`cy jW AlHV nMU icMqw ivkwr hov[
y
kuJ
` siQqIAW iv`c v`fy b`cy v`lNo qW nhIN, pr Coty b`cy v`lNo icMqw krnI suBwvk
ho skdI hY[ pihlI vwrI dyKBwl krn vwly (bybI istr) kol iek`ilAW C`fy
jwx ’qy ie`k Coty b`cy dw prySwn ho jwxw iesdw ie`k Awm audwhrx hY[ ivCoVy
dI ieh icMqw ie`k Coty b`cy dw Awm pRqIkrm hY pr iksy AlHV aumr vwly v`lNo
Aijhw kIqw jwxw Awm nhIN hovg
y w[ jdoN l`CxW dI SurA
U wq bcpn dy AwKrI
pVwau ’qy jW AlHV aumr dy smyN hovy Aqy ieh l`Cx kuJ
` h&iqAW q`k rihx
qW ieh iksy mwhr dI mdd lYx dw smW ho skdw hY[
ies ivkwr dy iSkwr hoey lok Awm qOr qy AwpxIAW AlwmqW nMU kwbU krn
leI aunWH hwlwq qoN bcdy hn ijnHW iv`c aunWH nMU fr l`gdw hov[
y ijhVy nOjvwnW
nMU smwijk BY hud
M w hY auh Aksr AwpxI Awlocnw pRqI bhuq Bwvuk hud
M y hn
Aqy aunWH nMU Awpxy p`K iv`c KVHy hoxw muSkl hud
M w hY[ auh svY-mwx dI Gwt,
AwswnI nwl bONdl jwx dy iSkwr ho skdy hn, Aqy auh bhuq SrmIly Aqy
svY-cyqn ho skdy hn[
AObsYisv-kmplisv ifsAOrfr (Obsessive-Compulsive Disorder):
E.sI.fI. dy l`Cx Awm qOr qy bcpn dI muF
` lI AvsQw jW AlHV aumr iv`c
SurU hud
M y hn[ E.sI.fI. vwly b`icAW jW nOjvwnW nMU byqk
u ,y bykwbU ivcwr (“qIbr
lwlsw”) Aksr AwauNdy hn[ ieh ivcwr aunWH dy mn iv`c bhuq izAwdw
AwauNdy hn[ ienHW ivcwrW qoN ip`Cw Cufwaux leI i&r aunWH nMU kuJ
` inSicq kMm
krny pYNdy hn jW ^ws qrIky (“bMDn”) Apxwauxy pYNdy hn[
ies ivkwr dy iSkwr hoey b`cy Aqy AlHV iksy klpnwqmk nqIjy nMU twlx
leI kuJ
` ivhwrW nMU Aksr duhrwauNdy hn[ audwhrx vjoN, keI lok ijnHW nMU
jIvwxUAW qoN fr l`gdw hY auh bImwrI qoN bcx leI Awpxy h`QW nMU bwr bwr
Doxgy[ ieh ivcwr ie`k nOjvwn nMU bhuq izAwdw icMqq vI kr skdy hn[
ieh qIbr lwlswvW Aqy bMDn ieMnw izAwdw smW lY skdy hn ik nOjvwn ie`k
Awm
fact sheet: b`icAW Aqy AlHVW iv`c icMqw sbMDI sm`isAwvW kelty mental health resource centre 2012
izMdgI bqIq hI nhIN kr skdw[
pYink ivkwr (Panic Disorder):
ieh ie`k gMBIr iksm dw icMqw ivkwr hY[ AlHVW, Aqy keI vwrI b`icAW nMU audNo
pYink AtYk ho skdw hY jdoN auh bhuq izAwdw fry hox jW aunWH nMU swh lYx iv`c
qklI& hovy jW jy aunWH dw idl kMbdw hov[
y ho skdw hY ik auh AsiQr mihsUs
krn, aunWH nMU c`kr Awaux Aqy aunWH nMU l`gy ik auh pwgl ho jwxgy jW mr jwxgy[
sMBv hY ik auh AlHV jW b`cw skUl jW GroN bwhr nw jwxw cwhy ikauNik aus nMU ieh
fr hud
M w hY ik aus nwl kuJ
` bhuq iBAwnk ho jwvygw[ lgwqwr pYink AtYk hox dw
mqlb ieh ho skdw hY ik aunWH nMU pYink ivkwr hov[
y
sdmy qoN bwAd qxwau – pI.tI.AY~s.fI. (Post-Traumatic Stress Disorder):
b`icAW iv`c pI.tI.AY~s.fI. bhuq G`t hud
M w hY[ ies iv`c Awm qOr qy icMqw dIAW
AlwmqW dI ie`k lVI hud
M I hY[ ienHW AlwmqW dI SurA
U wq dy ip`Cy gMBIr
jzbwqI prySwnI dI koeI ie`k jW keI GtnwvW hud
M IAW hn[ iesdIAW AlwmqW
iv`c ivAwkulqw, p`iTAW dw qxwau, Awpxy AwLy-duAwLy pRqI bhuq izAwdw scyq
rihxw (hweIprivjIlYNs), BYVy supny Awauxy Aqy nINd sbMDI hor sm`isAwvW Swml
hn[
pI.tI.AY~s.fI. dy iSkwr hoey b`cy Aqy nOjvwn keI vwrI ieh vI d`sdy hn ik aunWH
nMU ieMJ l`gdw hY ijvyN ik auh duKdweI AnuBv nMU “dubwrw hMFw” rhy hox[ ienHW
ip`Cl-JwqW iv`c Aksr prySwn krn vwlIAW vwrdwqW dIAW spSt XwdW Swml
hud
M IAW hn, ijnHW iv`c srIrk, jzbwqI jW kwmuk bdslUkI dIAW vwrdwqW Swml
ho skdIAW hn[
coxvW mOn (Selective Mutism):
ies pirBwSk Sbd dI vrqoN aunWH b`icAW dy ivhwr dw vrxn krn leI kIqI
jWdI hY ijhVy ik kuJ
` hwlwq iv`c boldy hn Aqy kuJ
` iv`c nhIN[ coxvyN mOn
(Selective t
uM ism) vwly b`icAW nMU isr& aunWH hwlwq iv`c bolx sbMDI
koeI inSicq i&kr hud
M w hY ijnHW hwlwq iv`c auh icMqq mihsUs krdy hn[
sMBv hY ik kuJ
` b`cy isr& Awpxy mwipAW nwl hI g`l krn Aqy hor bwlgW
nwl g`l nw krn[ jdoN aunWH b`icAW nMU pqw hovy ik aunWH nMU bolxw hI pvygw
qW ho skdw hY ik auh sMgxw SurU kr dyx, Q`ly nMU dyKx l`g jwx, jW ip`Cy ht
jwx[ Aijhy hwlwq iv`c jdoN auh g`lbwq krdy vI hn, ho skdw hY ik auh
iksy hor pwsy sMkq
y krn jW v`Kry hwv Bwv iesqymwl krn, jW bolx dI QW
isr& ^usr-&usr krn[
skUl jwx dI aumr dy Xog 2% q`k b`icAW nMU coxvyN mOn dy l`Cx ho skdy
hn Aqy ieh l`Cx Aksr audNo swhmxy AwauNdy hn jdoN b`cy skUl jW fykA
y r
iv`c jwxw SurU kr idMdy hn[ kuJ
` b`cy ies hwlq ’coN “inkl” jWdy hn pr
keIAW nMU A`gy c`l ky social phobia (smwijk BY)Y ho jWdw hY[
ikhVy ielwj Asrdwr hn?
b`icAW dy icMqw ivkwrW dy ielwj leI icMqw-ivruD dvweIAW (Anti-anxiety
medications), ijvyN ik sIlYkitv sYrt
o iO nn irauptyk ienihbItrz –
AY~s.AY~s.Awr.AweI’z (selective serotonin reuptake inhibitors), Aqy
sMigAwnk ivhwr QYrp
y I – sI.bI.tI. (cognitive behavior
u al therapy)
dovW dy hI Asrdwr hox nMU drswieAw jw cuk
` w hY[
sI.bI.tI. rwhIN ielwj nMU qrjIh id`qI jWdI hY[ jy iksy v`fw b`cy jW AlHV nMU
sI.bI.tI. nwl cMgI qrHW &rk nw pvy qW dvweIAW vI id`qIAW jw skdIAW
hn[
ipCokV sbMDI jwxkwrI (isr& AMgz
yr I iv`c)
If Your Adolescent Has an Anxiety Disorder: An Essential Resource for Parents
lyKkw: Edna B. Foa, Linda Andrews pRkwSk: Oxford University Press, USA
(2006)
Coping with Social Anxiety: The Definitive Guide to Effective Treatment Options
lyKkw: Eric Hollander pRkwSk: Holt Paperbacks (2005)
Freeing Your Child fromAnxiety: Powerful, Practical Solutions to Overcome
Your Child’s Fears, Worries, and Phobias lyKkw: Tamar E. Chansky pRkwSk:
Broadway (2004)
kRmvwr gweIfW (isr& AMgz
yr I iv`c)
What to do when your Child has Obsessive-Compulsive Disorder: Strategies and
Solutions lyKkw: Aureen Pinto Wagner pRkwSk:Lighthouse Press, Inc. (2002)
Keys to Parenting Your Anxious Child lyKkw: Katharina Manassis
pRkwSk:Barron›s Educational Series (1996)
Living Fully with Shyness and Social Anxiety: A Comprehensive Guide to Gaining
Social Confidence lyKkw: Erika B. Hilliard pRkwSk: Marlowe & Company (2005)
Help for Worried Kids : How Your Child Can Conquer Anxiety and Fear lyKkw:
Cynthia G. Last pRkwSk: Guilford Press (2005)
Your Anxious Child : How Parents and Teachers Can Relieve Anxiety in Children
lyKkw: John S. Dacey pRkwSk: Jossey-Bass (2001)
Helping Your Anxious Child: A Step-By-Step Guide for Parents lyKkw: Ronald Rapee
pRkwSk: New Harbinger Publications (2000)
nOjvwnW leI ikqwbW (isr& AMgz
yr I iv`c)
What to Do When You Worry Too Much: A Kid›s Guide to Overcoming Anxiety
lyKkw: Dawn Huebner pRkwSk: Magination Press (2005)
vIifEz (isr& AMgz
yr I iv`c)
Fighting Their Fears: Child and Youth Anxiety lyKkw: Melanie Wood
pRkwSk: National Film Board of Canada (2004) NFB ID# 113C9104249
vY~b-sweItW (isr& AMgz
yr I iv`c)
icMqw ivkwrW bwry AmrIkw dI sMsQw (Anxiety Disorders Association of America)
www.adaa.org/GettingHelp/FocusOn/Children&Adolescents.asp
kYnf
y w dI bwl rogW sbMDI soswietI (Canadian Paediatric Society)
www.caringforkids.cps.ca/behaviour/fears.htm
ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਰਹੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਰਵਾਰਾਂ ਲਈ ਬੀ.ਸੀ. ਵਿਚ ਕੈਲਟੀ ਮੈਟ
ਂ ਲ ਹੈਲਥ ਰਿਸੋਰਸਿਜ਼
ਸੈਟ
ਂ ਰ (Kelty Mental Health Resource Centre) ਇੱਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸੈਟ
ਂ ਰ ਹਰ ਉਮਰ ਲਈ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ
ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਵਿਗਾੜਾਂ (eating disorders) ਲਈ ਵੀ ਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Creative Commons BY-NC-ND 2.5
ਸੈਟ
ਂ ਰ ਆਫ਼ ਨਾਲਿਜ ਆਨ ਹੈਲਦੀ ਚਾਈਲਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਟ
ਂ (The Centre of Knowledge on Healthy Child Development) ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ
ਵਰਤਿਆ (www.knowledge.offordcentre.com)
Keltymentalhealth.ca Vancouver: 604-875-2084
Toll-free: 1-800-665-1822
fact sheet: b`icAW Aqy AlHVW iv`c icMqw sbMDI sm`isAwvW kelty mental health resource centre 2012