-(6Ô6$.83.$08$,1$7$.$60$8
7HyϧORZLQDDQHWDLUXZLL
\DPDQDJNDPFKDNXQSDSLLQ
DDWUDPLDMDPQXQDND-HV~VQD\DLP
SLQDPZDNHWWVXNMXLSXMXVDWDNDV
PDXULQDVKLQLXQXLNDUWXMDNPDX
ULMDLSDFKLVDQXMDNXQDDWUDPLDMPH
1D\DLPSLQDPZHWDWXNSXMXVQL
ZLQDFKLFKDPXUHWVHUWXUNDWDUPD
WXVDLVKLDNWLQDLQDHWHJNUDPXQ
FKLFKDUXN-XWLNDWDNDVWDUPDWXVD
:DNDQ3HJNHUWXUDWDWDPDXDVD
MLQWLQWDZDLWL -HV~VZDLWNDVDPDDP
QDQWDNLQLQDFKLFKDPHHWVHUNDWLQ
HWHJNUDPXDLQDQLZiNXSDDQZDQ
WLLQWXNXLWL7XUDZDQWLQWXNFXDUHQWD
WVDZDQ<XXVDLQDPWDLULQSDFKLV
MLQWLQWXNSXMXVXLWL
1XLQLQDXQXLQDW DLULDLQDMDLLUXX
QDUSXMXV-HV~VQLWDQFKLFKDUXN
´-HUXVDOpQQXPQDNDVWDUPDQXL
QDNDUPLQZLQD$SDU:DNDQ3HJNH
UDQDPDVWDMUXPHWXVDDQDMPDWUD
PDPXXMDNPDMUXPQXQDDPDVDUWL
-XDQNDHQWVDMDLLPDN UDW XMDNXLWL
WXUDVKDZLQD$SDUNDDWXPQDND
:DNDQ3HJNHUDQDPDVWDWUXPHµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWDNDLQLQDXQXLQDWDLUL
DLQDLQLQDN
´¢$SXUX,VUDHOVKXDUDLQDWLDSXUL
\DPDLNLDVKDWDP"µWXVDWXLQD
ಬ
7XLQDNDLQLFKLFKDDN
´$WXPNDQXNDQXL\DSLDWDWXD
WXVDUPHNDQHNDPDLWVXUPHQXQDND
ZLQDDSDUXNQHNDZDLQXWVDZDQ
MHDDNDLWXUXPDLQDLWL $QWVXQL
:DNDQ3HJNHUDQDPDVWDWUXPH
WXUXWPDZDUPDWDLDWXPVKDQXQD
VHQFKLULMXNLUXPMXL-HUXVDOpQQXP
-XGHDQDP6DPDULDQPDVKDWXUD
DVKLFKLNLFKQXJNDDLQDQPDVKD
ZLQDSDFKLWWVDUXPHWVHUNDWDUPDµ
WXVDWLQDLWL
ಬ
/XFDV&KLFKDP1DJNDPDPX
ಬ
-HV~VQD\DLPSLQDPZHPDX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
1XQDWLQD-HV~VQD\DLPSLQDP
ZHDNQLWDVKDLLPDLUXQDLJDJND
UXQDPWDNXQQDLWL7XPDLVKLFKLN
\DNLDQWDLJ\XUDJNLPDMDNXLWL
7XUDPWDLDWDNDZHQDJNDZDLQND
FKDUXLWL 7XPDZDULL\DNZDMDLQDL
MLPDUVKXDUMDDQFKSXMXQQXJNXDUX
QLWDLQD\DDPDVZDMDVXLWL 7XPD
QLWDQFKLFKDUXN
´*DOLOHDQPD\DVKXDUDLQDWD¢XUX
NDPWDLQD\DLPSLVKDLLVKDZDMD
WUXPH"<DPDL-HV~VQD\DLPSLQDP
ZHDNWDNXQLQZDLQNDXUXPDQWVDJ
DWDNWDNVKDWDDWWDZDLµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD2OLYRVDQDLQWULQ
PDWVDWX-HUXVDOpQQXPZDNHWDLQDN
ViEDGRWVDZDDUPDWDLJNDFKLNLFKLN
NLOyPHWURQDJNDVDUNDZHNDFKDWDL
DWLLWXVDFKLFKDPXPLNPDXDVDPWDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
+FK
MLQWDWXWXSQLNFKLNLFKLNNLOyPHWUR
-HUXVDOpQMHDDQWXQDPQXQLLZDNHW
NLDUXLWL 7XPDMHDZDUMHDMLPDUDD
HNHQLMHDPNDPXQDPQXLWXNHLUXXQLQ
DVDUXWVDQLDUXLWL1XLZDNDUXDQXQD
QDDULJNDMXDLQDZDL3HGUR-XDQ
-DFRE$QGUpV)HOLSH7RPiV%DUWROR
Pp0DWHR-DFRE$OIHRXFKLUL6LPyQ
PDDQLWQDNZDNHULQDMDNXDQXWXUD
-XGDV-DFRER\DFKL 1XLWXNHLUXX
QLQDVDU<XXVDQDXMVDWWVDLUXXQDLQDN
-HV~VD\DFKLDLQDMDL-HV~VDQXNXUL
0DUtDMDLQXL\DVKDFKLNLFKQXZDDLQD
MDLPDNDVKLPHWHNLUXXQWUDUXLWL
ಬ
ಬ
0DWtDVHWHJNDDQDLNDPX
1XQDLQDJNDNLSXMXVDUFKLNLFK
WVDZDQWDLFLHQWRYHLQWHVKXDU-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDLUXXQWUDPXQDP
ಬ
3HGURZDMDNLFKLFKDDN <DWVXU
DLQDWD\DXQFKXN:DNDQ3HJNHUDDUWD
WDPD'DYLGDDNVKXDU-HV~VDVXUXN
PHQDNWLQDLWLWXPDPWDLQXVKXDU
DMDNPDXQDPFKLNLFKZD\DDWQDLWL
WDQX\DPDLXPLQXDVDPWDL-XGDV
PHQDNPDXQPDVKD\iNL\DSDMLQDWQX
LLVPL 1XVKXDUVKDLMDLPHWHNXQXL
QDMDNPDXZDLWLWDNDWQDVKDWXPDVDJ
LMDLLUXXQDVWDND\D\L 7XPDXZDLWLDW
WXSDUZHNDDV-HV~VDQVXUXNNXLWDQ
MXNLQXNXLWMXNLPXQDZDLJNLLNXDN
ZHVXZHQDPMLJNDDPDWVXULPDN
DFKDSDLLL\DNDPSXMHQDSXMNDXZDLWL
1XWXPDPWDLVDFHUGRWHDLQDQXNXLW
SHJNHUFKDXWDNDNMXNLPXDZDLJNL
LNXNPDXMDLQXJNDQVXPDNDUXLWL
7XPD-XGDVMDNDPWDL-HUXVDOpQ
QXPLDVKXDUDLQDDQWXNDUQXQXJNDQ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
QLWDFKLFKDPHMDL$FpOGDPDDQDLNDUX
DLQDZDL1XQDND1XPSD1XJNDWDNX
WXLQDZDL 1XQDWXPDZDQXQDND
\DXQFKXN'DYLG6DOPRVDQDDN
´1LQDMHHJNDLWDUDNDWLQDLWLFKLNL
FKLNVKXDUNHVKDQXLJNDSXMXVFKDW
QDLWLQLWDNDWULQNDFKLNLFKWDNDVWL
QDLWLµWXVDWLQDQXXPLQNDXZDLWL
1XWLPDXDVDPW DLFKLNLFK
HDPDLQDLWML7XUDVKDQXND-XDQ
-HV~VDQLPDLQDQXLQDJNDPDVWXNH
-HV~VMDLZHNDDVQLQD\DLPSLQDP
ZHDNDLMXDNDUXDQXL\DDPDLQDLWL
7XPDXLPDVKLU-HV~VPDDPXQDQ
WDNPDXULQSDFKLVFKDLMDLPHWHN
HWVHUPDLQDLWLWXVDWLQDLWL
1XQDWXVD3HGURWDNDL-RVp%DU
VDEiVWXWDL-XVWRWXXWDDPDMWDL\DDX
DWLLWXLQD7XUDFKLNLFKFKLFKDLQDN
$QWVXQHNDV0DWtDVDWLLWXLQD 1XQD
WXLQDNDL<XXVDQDXMDLQDN$SXUX
DPHFKLNLFKLNLFKLNQLWDHQHQWDL
ZDLWPHWXUDDVDP\DLWDDPHVKXDU
HWHJNDPXVKDQXMXZDLWLWXVDPWLWi
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
WXLQD -XGDV-HV~VDQXQXLQDWDLUL
\DLWLDWQLWXQDXULQLJWDNDWULQLNXDN
QLZDLWWVDWQXQDPZXZDLWLWXVDWXLQD
1XQDWXVD\DQDND\DULJMLLQNLW
QXDWLLWXVDUQHNDDWWVD-RVpND\DULQ
0DWtDVDND\DULMDLHJNHDSHDUDUXLWL1X
WXUDPXQDP0DWtDVDND\DULMLLQNLQDLWL
7XPDPWDL-HV~VDXQXLQDWDLULPHQDN
PDXQDPDZD\DZDUPHWHNMDVDUXLWL
ಬ
ಬ
:DNDQ3HJNHUVKXDU
DLQDQHJNHPWXUPDX
7VDZDQMLLVDW3HQWHFRVWpV
WXWDLWVDZDDUPDWDL-HUXVD
OpQQXPQLWDLUXXQWDLULMHDDXQDP
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDNDDVKL
LUXXQWUDUXLWL 7XPDQXLXWVDQLDU
LUXXQNDPDQDVHZLQDNXUXNDLPD
WXNVHQFKLXXWXQQD\DLPSLQPD\DQ
DQWXNDUXLWL 1XLPDWPDXQPD\DML\D
QXPDPWLQNHHNQXLLUXQXQNDFKLNL
FKLNLFKLNVKXDUDPXXNHHQHNHHP
WXUX 7XPDPWDL:DNDQ3HJNHUVKD
WXPDVDJDVKLVKXDUDQHJNHPWXUXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
+FK
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
HNHWXZDMDNLVHQFKLFKLFKDDN
´-XGtRDLQDWDWXUD-HUXVDOpQQXP
PDWVDPLQDLQDWDZLLHWVHUNDLVKLU
DQWXNWDUPDµ 1DPSHNDUDLWXNDU
WDUPHWXUDVKDLNDQDPSHNFKDUML
\DPDLNDHNHNDVKLNLWL ,LMXQLDM
MXND\DXQFKXN<XXVWXPDWQDLWL
WLPDXQ-RHOHWVHUNDPXDQXXPLQNDL
MXQLDML-XQDSDFKLV-RHO<XXVWDZDL
WXVDDDN
´1XJNDPHVHUWLQMHDWWDN
MDNDLJND:DNDQ3HJNHUDQ
DVKLQXJNDQPD\DDLQDQDNXS
WXNWLQDLWMDL
7XUDPXDVDUDWXPLQXFKLULWXUD
DWXPLQQDZDQWULDLQDVKDZLQD
SDFKLWWVDUHWVHULDUWLQDLWL
1DWVDDLQDQNDSDDQWDNLZDLQWD
NXQXQWDFKDLQDQNDNDUDQDP
LZDLQWXNWLQDLWMDL
:DNDQ3HJNHUDQZLQDQHPDU
WLQDLVKPDJDLQDQWXUDQXZD
DLQDMDLPHWHNDNXSWXNWLQDLW
MDL
7XUDPXDVDUZLQDSDFKLWWVDU
HWVHULDUWLQDLWL
1D\DLPSLQPD\DQDVKDPPDLQDQ
LZDLQWXNWLQDLWMDL
7XUDQXJNDQPDVKDPDDQLDNX
QXPSDXNDPX\DDNDWDHVWX
QLDPXMLVHQFKLPXNXLQWDPX
MDLDWLQDLWL
1XLPDWLNQDL\DPXQDPHWVD
HWVDQWUDVKWLQDLWLQDQWXVKD
QXPSDNDSDQWXDLPDQXMDVWL
QDLWL1XLPDQLNPDXQDP<XXV
QLHWHJNUDPXDLQDQVKXDU
ZDLWWDQMXNLWLQDLQDMDLDND
QHDPXDWLQDLWL
7XUDVKDDVKLVKXDUDSX-HV~VDQ
DXMDLQDNDXZHPUDUWLQDLQD
3HGURFKLFKDUNDUWXNPDX
ZDLµ
´,VUDHOLWDDLQDW LUPHVKDZLL
1XQDWXVDWXLQDNDL3HGUR-HV~VD
XQXLQDWDLULFKLNLFKDLQDMDLLUXXQWUDU FKLFKDNDLDQWXNWDUPD-HV~V
7XUDZDUDP\DXQFKXNNDFKLNLFKFKL
FKDPDQFKLFKDFKXDLQD\DW:DNDQ
3HJNHUFKLFKDPWLNPDXDVDUFKL
FKDLQD
7XPDLQDNDLMXGtRDLQDFKLNLFK
QXJNDQDPPDWVDPLQDLQDVKDQX
MLLVDWDVDPWDLXUXNDLQDNXJLPD
WDLQDWXVDUQHNDDZDUWDVD-HUXVDOpQ
QXPLUXXQWUDUXLWL 7XPDLUXXQWUDU
DQWXNPDFKLNLFKLUXXQWUDUXDLQD
FKLNLFKLNLFKLNQLWDFKLFKDPHMDL
FKLFKDLQDQDQWXNDUHQHQWDLQMHDU
FKDUXLWL 7XPDZDUFKLFKDLQDN
´-XVKXDULQDFKLFKDPHQFKLFKDLQD
MXND*DOLOHDQPD\DDLQDZDL 7XPDX
DLQD\DWFKD¢LWXUVD\DLPDWLNVDVKDLQD
FKLFKDPHQFKDFKLFKDLQDZD" ,ND
FKLNLFKLNLFKLNQXJNDQPD\DWLLUXXQ
WUDUMLDQWVXFKLNLFKDLQDDXND3DU
WLDQPD\D0HGLDQPD\D(ODPQXPLD
0HVRSRWDPLDQPD\D-XGHDQPD\D
&DSDGRFLDQPD\D3RQWRQPD\D
$VLDQPD\D )ULJLDQPD\D3DQϧ
OLDQPD\D(JLSWRQPD\DQXNDQLWDND
/LELD\DDNDW&LUHQHWXWDL\DQXQD
QDJNDLNLDUMHDVKDWPDWVDPLQDLQD
ZDL7XUDFKLNLFKNDLUDLQDN5RPDQ
PD\DVKDNDXQNDUDL -XGtRNHDQWVX
FKLNLFKDLQDNDMXGtRZHDQWXNHDLQD
ZDL&UHWDQPD\DDLQDVKD$UDELDQ
PD\DDLQDMDLNDXQNDUDL,VKD<XXV
SHJNHUWDNDVPDXULDLQDQSDFKLVDU
HWVHUDLQDQXNDVKLUDQWXLQDML$LWND
VDJFKLNLFKDLQDVKDQLWDFKLFKDPHQ
HWVHUDLQDNDLVKLUDQWXLQDZDL
1XQDWXVDUHQHQWDLMHDFKDU¢XUX
NDNXJDLQNDUD"WXQDL\DLQD 1XQD
WXVDWXLQDNDLFKLNLFKVKXDUQXVKD
QXLLUXQXNWXNHQHDVZLVKLNDLQDN
1DPSHUDUDMDPDµWXVDWXLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
1D]DUHWQXPLD<XXVDVHQFKLULMDL
DWXPZDLQFKDWDLDLQDQLZDLQDN
WDNDNPDVXDQXQDSDFKLVDQXMDN
WDWMDUPH<XXVQXVKXDUDQDWXPVKD
ZDLQPDXQDPSHJNHUDQWDNDPWLN
VDXZDQXNDDWXPNDVKLUQHNDUPH
,PDW LNDLZDLQDPXZDLQLD\DW UXP
DWXPNDDFKLNUXPQXPLQDPDFKL
UDUPDDZDUWLWXVDUXPVKXDUWXQDX
DLQDQDPVXUXNXLWUXPH$WXPQL
WXUDPDWLQWULQND<XXVND\DXQFKXN
QHNDDZDLWL 7XUDZDNUXPQDVKD
-HV~VQDNDMDPXDQXNDQHSHWPDLQ
FKDXDVDPWDL<XXVQLQNDDWDNVKD
LQDQNLQDLWL 'DYLGFKD-HV~VDQ
SDFKLVDDN
¶:LQDDSXUNDWXNHZLMDLSXMDXQ
ZDLQMDL7XUDZLQDXQWVXUXLQL
D\DDPUXWDVSXMXUWDXDVDPWDL
FKLNLFKNLNVKDZLQDNDSHJNH
DZDNWXPDLWVXL
7XPDDVDPWDLZLQDHQHQWDLUXL
VKLUDQHDVDQQDNXQNXWSXMDMDL
&KLFKDNQDVKDVKLUDQHDVDQ
FKLFKDDMDL7XUDPDQWXDZDU
PDWDLVKDQDQWDNWLQDSLWMDWDX
DVDQVKLUDQHDVDQSXMDMDL
:LQDZDNDQWUXNDLNXNUDWWDLQ
PDJNDDPHNDLQDLWXUVDVK
WLQDLWPH7XUDZLQDLQDWDLU
3HJNHUDQXNDNDXUWLLWXVDPND
ZLQDL\DVKUXNDLQDLWXUVDVKWL
QDLWPH
$PHMLQWDWXNHSXMXVWLQQXPMHD
QXLQDNWXUVDXZDLWPH
7XUXWDPDPHZLQLSXMDXDVDDN
PLQVKLUDQHDVDQSXMDMDL
7XUDDPLMDLSXMDNQDNDWXNH
SXMXVWLQDLWMDL·
<DWVXUDLQDWDLLDLQDW LNDLQD
XXQWUL'DYLGDMDNXDQXMDNDPWDL
LNXVPDXZDQXNDVKLUQHNDML1X
LNXVPDXND\DPDLNLVKDZDLQPDL
QDLWL 'DYLGND<XXVDFKLFKDPHQ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
MXNLHWVHUXMDNXLWL7XPDXDVDQL
ZHDQWXQDPDNLQDDSXPDSXMXVWLQ
QDND<XXVWXPDWQDLWLWXVDXMDPX
DVDQHNDMDNXLWL 1XWXVDXMDP
QHNDXDVD&ULVWRQPDDZDUPDWDL
LNXVPDXQPD\DQ<XXVLZDDWVXN
LQDQNLPL\DVKLNDXUFKDWQXQ
FKDWXPDWQDLWLWXVDHWVHUXMDNXLWL
-HV~VNDDVKLZDLQNDUXDVDU
<XXVLQDQNL\DNLQD\DLPSLQDP
LZDNQLQLLD\DDQDVHNHQWVDXZD
QXNDVKLUQHNDLQDMLQLQD\DLPSL
QDPZDNHWWVXNFKLFKDDN:LQD
$SDU:DNDQ3HJNHUDQDNXS
WXUPDNWDWUXPHWXVDWLQDLWL1X
WLPDXZDQXQD<XXVDNXSWXUPDPX
:DNDQ3HJNHUZLQDPXDQWXNXUPH
\DPDLNDZDLQNDXUPH 1D\DLP
SLQDPZDNDXZDQXND'DYLGFKDX
ZDLWLDQWVX&ULVWRZDLWL'DYLG
MXQDVKDFKLFKDDN
¶<XXVZLQD$SXUXQZLQDXQWVX
UXLHNHHPVDWD WXPDZDNPLQ
ZLLDPLQDVKXDUXPDLQDQDVKL
QHSHWNDQDPLQL\DUXDNDQ
LNDQNDWMDL·WXVDWLQDLWL
'DYLGWLQDQXQDNDDSX-HV~VDQ
SDFKLVWDNXWLQDLWL$VKLLL,VUDHO
VKXDUDLQDWLNDVKLUQHNDPDLQDLQDML
DWXPPDDZDLWUXPQXQD<XXV-X
DSX&ULVWRDWLLWXVDDSXPWLNDZDLWLµ
WXVDWLQDLWL
1XWDPDXQDQWXNDUVHQFKLZDNH
PHVHPDUHQHQWDLPUDU3HGURQ
FKLNLFK-HV~VDXQXLQDWDLULDLQDMDL
LQLQDN
´<DWVXUDLQDWD¢WXUDVKDLVKD
XUXNPDLQDLWML"µWXVDWXLQD
7XLQDNDL3HGURD\DN
´$WXPDLQDWLUPHVKDFKLNLFKLNL
FKLNSXMXWUXP<XXVMDLLZDUDWDUPD
7XPDNUXP-HVXFULVWRHQHQWDLPWXV
UXPPDLWDUPD7XPDNUXPLQ<XXV
WVDJNXUWDPDU:DNDQ3HJNHUDQ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
DPDVWDWUXPH 1XQDNDDWXPQDVKD
\DXQFKXNDQDMPDWUDPDDVDWXUXW
PDWWDUPHDWXPLXFKLULZHDQWXQFKD
WXUDFKLNLFKVKXDU<XXVQLHWHJ
NUDPXMHDVKDWFKLNLFKQXJNDQDP
PDWVDWXQFKDWXUXVDJDNXSWXNWL
QDLWLµWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWLQDFKLN LFKQDVKD
FKLFKDUNDUWDN
´-HV~VND<XXVDXFKLULPSDSLWD
WLFKDXDLQDZDLWWVDWLQDLQDDWXPVKD
QXQLQNDDWVXNQHNDVSDSLWDWDNX
UXPXZHPUDWDUPDµWXVDWLQDLWL
3HGURWDPDXQDQWXNDUQHNDV
SDSLWDWXVDUQXNDSVKXDUPDDNDUX
DLQDZDL1XQDWXPDZDUPDWDL-HV~
VDLVXUXPDQNDXDLQDQXWVDZDQWDLN
WUHVPLOVKXDUMDVDUXLWL -HV~V
ZLQDFKLFKDPXUHWVHUNDWDUPDWXVD
DNXSNDPXDLQDMLQWLQWDPQLWDVKD
QXQDXPLQDDVDUFKLNLFKDLQDMDL
VKDVKLUDQHQDLQDNQLWDQXDLQDQFKD
VXQDL\DLQD1XQDWXPDLQDN<XXV
LUXXQWUDDXMVDUPLWXPDNX-HV~V
ZLQDNHQHQWDLPWXUVDUXP\XDWDUPD
WLPDXZDQXVKDWXUDZDUPLWXVDU
LUXXQDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
<DPDQDJNDPFKDN-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDSXMXWL
-HV~VZLQDFKLFKDPXUHWVHUND
WDUPDWXVDDNXSNDPXDLQD<XXVD
VHQFKLULMDLZDLQFKDWDLQLZDLQDNDU
WDNDLQDNDLVKXDUDLQDNDHQHQWDL
MHDUFKDUXLWL 7XPDLQDN-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDNDDVKLPHWHN
HQHQWDLPDLQDWXPDLQDDVDUQLWD
DWVXPDLQDPXQLNQDLNDUVXQDLQD
1XQDWXUXQDLQDDVDUQLWDZDUtUL
DLQDQNDVXUXNDUQXVXUDNXNXLW
MXNLPXQQLWDDWVXPDLQDVXVDPL
WXVDULNDDQDLQD 7XPDLQDNNDVKL
NDVKLQLJ<XXVHPHPDWWDVDLUXXQ
WDLMHDQDPLUXXQWXUDQLWDMHHQFKD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
LUXXQMDLQD,PDQLQDN-HV~V\XDPX
WXUXVULNLVKD\XDZDUPLWXVDUVKLU
DQHQDLVDU\XWDLQ\XLQD <XXVDQ
LPDWLNDVHPHPDWDLQDNDLFKLNLFK
VKXDUDLQDVKD-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQDQVKLUDQHQWDLQD7XPDLQDDVDU
PDWDL<XXVFKDVKXDUXZHPNDUWLQ
DLQDQNDNDVKLNDVKLQLJLNDZHD
ಬ
6KXDUZHNDLFKX
SHJNHUDPDMVDPX
&KLNLFKLNWVDZDQWDL<XXVDXM
WDLMHDXDVDPWDLDDJNXDQWDL
3HGURWXUD-XDQMDL<XXVHPHPDWWDVD
LUXXQWDLMHDQDPZHDUXLWL 1XQD
MHDZDLWLULQDDUL6KLUDPWXWDLDMDNX
1XZDLWLQDPVKXDUZHNDLFKXQWXNH
WXPDXNDNLQDQMXNLMXLSXMXVVKXDU
XWVDQLDUWDLNXLWDQVHDPWLWXVDUWXNH
DSXMLQDVDULWDDZDUDSXMNLDUXLWL
7XUDPQXLSXMXVVKXDUXWVDQLDUWDL
NXLWDQVHDPDSXMDX 7XPDSXMDX
DVD3HGURWXUD-XDQMDLZLQLWWDPDXQ
ZDLQDNNXLWDQWUDPHNVXUXVWDWXVD
XZHMHQLQDNWDX 7XUDP3HGURQXQD
ZDLQDNFKLFKDUXN
´,LPVDWDµWXVDWLQDLWL
7XVDWDPDZHNDLFKXVKDVXUXV
WDWNXPSDSLWXUXWXDWXHQHQWDLPDV
LLSXMDX 7XHQHQWDLPXDL3HGUR
FKLFKDUXN
´.XLWUXNDDWVXUWDZDLWXUDRUR
VKDDWVXUWDZDLWXUDVKDZLLWXPDLQ
DUXWDQXQDWDMDPH-HVXFULVWR1D]D
UHWQXPLD\DQXSHJNHUDPDMWDPX
DVDPWDLZDMDNLPZHNDVDWDµWXVD
WLQDLWL
1XQDWXVDWDNXXZHMQXPDFKLN
DZDMNLQDLWL7XUDPQDZHVKDWXUD
ZDQXVHVKDSHJNHUMDVDUX 7XPD
WVHNHJNLZDMDNLQLWDMDLLUXXQWUDU
<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDQDP
ZD\DDWWVDZHDNWVHNHDVQHNDSNL
ZHD,PDQLDN<XXVQDVKDHPHPDWX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
VKLUHQHQWDLPWDXNDMXQLLSHJNHU
MDZDL
:LQD\DWVXUDLQDWDDWXPLQ
DSXULDLQD<XXVDXFKLULPSDSLWDWXVD
QHNDWVXNPDDDLQDQXQDNDZLND
VKLUQHNDMDL$WXPVKDQXNDQHNDD
FKXDLQDUPH -HV~VDQWXUDZDUXD
QXQDND\DXQFKXN<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHULQDLQDDVKLHWVHUDLQDN&ULV
WRQNDZDLWNDVDUWLQDLWLWLDUXDLQD
QXQDXPLUNDUXLWL 7XPDDVDPWDL
QLDWXPLQWXQDXULQFKDWVDJNXUWDP
UDFKDLQWUXPHDVKDWXPLWXQDXUL
LQDL\DNUXP<XXVQHPDUNDWDUPD
<XXVHPHPDWWDVD
WXPDNUXPFKLNLFKLNLFKLNDWXP
LUXXQWDLMHDQDP3HGUR
DLQDWLUPHVKD<XXVDWVDJNXU
FKLFKDUNDUWXNPDX
WXUWDWXVDUXPWLWDUPD -HVX
,PDW LNDP3HGURQXQDVKXD
FULVWRDWDNVKDQLWDDPXULQLJQLJND
QD\DLPSLQPDJSXMXVWLQDLWL7XPD
UDQFKLFKDUXN´,VUDHOLWDDLQDWD
\DXQFKXN<XXVDFKLFKDPHQHWVH
¢XUXNDPWDLLPDQLNUXPVKDLLNUD
ULQDLQDWXPDWQDLWLWLDUXDLQDQX
WUXPH"-XNDLLNNDDLWNDFKML,L
XPLQNDWQDLWL$VKLZDUtDLQDQ
LPDSHJNHUDVDUDLWNDMLWXWDNVKD
<XXV\DPDUPDPWLNDWQDLWL7XUD
WXPDLWVXML -XQDNDLQDXXQWUL
QLFKLFKDDN<DPDLNDDVKL\DPD
$EUDKDPDQ,VDDFNDQWXUD-DFR
ERQ<XXVUL\DPDLNLVKDLQD<XXVUL\D UDPDPDMVDMDLWXVDWDNDL&ULVWRVKD
WDDWQDLWL 7XUDMXQDVKD0RLVpVLQD
QXZLQDLQDWDLUXQ-HV~VDQMXQD
XXQWULQFKLFKDUXN¶$SX<XXVDWXP
ZDLQDLQDNHPHPDWLDUWLWXVDDLWND
DLQDUXPQXL\DQFKLNLFKLNVKXDUDQ
SHJNHUDPDMVD\L7XUDVKDDWXPND
ZLQDFKLFKDPXUHWVHULQDWiWXVD
PDDZDUWLWXVDUXPDSXDLQDQDP
ZLQDLWXUWXNXLWDWXUXVDJHWHJNDW
VXUXNXLWUXPH7XUDZDNUXPLQDSX
3LODWRDNXSNDWMDLWDNDLVKDQDNLWUDX QDLWL1X<XXVWXUDPXFKLFKDD
DLQDUPH $QWVXVKXDUSHJNHUWXUD NDLJNDQXNHXPLUNDWDUPD $QWVX
QXQDFKLFKDPHQXPLUWVXNSXMDXND
WXQDXWDNDFKXD\DPUXWVXNVKXDU
,VUDHOVKXDUDLQDMDLVKDLUXXQWUDVKWL
PDJNDUWLQD\DPUDNUXPMLLNQDL
WUXPH 1XWXUDNUXP-HV~VSXMXWDQ QDLWL·WXVD0RLVpVWLQDLWL
<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQ
VXNDUWLQDQXPDDZDLWUXPH$WXP
6DPXHOVKDDLWNDVDJWLQDLWL7XUD
WXUDZDNUXPLQ<XXVDWDNVKDLQDQ
<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQFKLNLFK
NLQDQXNDLNDZDLQNDUXDVDUDVKL
DLQDFKLFKDLQDNVKD\DPDLWVDZDQWD
VKLUQHNDLQDML 1X-HV~VDNQHNDV
MXQDWLDUXLWL ,LDLQDWLND\DXQFKXN
SDSLWDWXVDHQHQWDLPWXLQDPXQDP
MXVKXDUNDSHJNHUMDVDL$WXPVKDMX <XXVDFKLFKDPHQHWVHUXMDNDUXD
QXXZHDQWXDLQDML3XMXWSHJNHUD
VKXDUSHJNHUMDVDMXNDZDLQWUXPH
QXQDMXNLWLQDUWLWXUDPXDVD<XXV
6KXDUQHNDV-HVXFULVWRZDSLWDZLQD
LQDXXQWULQ$EUDKDPDQDQDMPDWXN
SHJNHUDPDMWXPDLQNDWXVDQLQDN
1XWXPDQFKLNLFKVKXDUZDLQ
NDU\DXQFKXNNDZDLWLQDPSXMDXQ
WXNHZDLQLQDVDUDVKDPDLQDN£,WXU
VD\DDXVKDSHJNHUVKDMDVDWXVDU
HQHQWDLMHDUFKDUX 7XPDLQDNDLVKD
VKXDUZHNDLFKXSHJNHUDPDMVDPXND
3HGURQND-XDQMDLDNXSNDFKX7XPD
DVDPWDL3HGURWXUD-XDQMDLQXVKXDU
SHJNHUMDVXDQXMDL<XXVHPHPDW
WDVDLUXXQWDLMHD6DORPyQWHVDPX
WXWDLQDPSXMXWWDPDXQVKXDUDLQD
WVHNHJNLNDXWNDUHQHQWDLMHDUFKDULL
ZDMDWDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
¶$PLQDWLUDJNUXPZHDQWXDLQDMX
QXJNDMXLPDWVDPLQDLQDQNDSHJ
NHUQXP\DLQNDUWLQDLWL·WXVDWLQDLWL
<XXVQLQDXFKLU LQPDDZDUPD
WDLLQDQNLQDQXQDNDDWXPLQSHJ
NHUDPDMWDPVDUWLWXVDWXUDZDLWL
7XUDPXDVDUWXQDXULQFKDLQDLVDU
SHJNHUMDVDUWLWXVDHPWLNDDNXSWXU
PDNXLWUXPHµ
ಬ
$SXDLQDLUXXQWUDPXQDP3HGUR
WXUD-XDQMDLFKLFKDNPDX
3HGUR-XDQMDLVKXDULUXXQWUD
PXQDPFKLFKDDZDMDLVDFHU
GRWHDLQD<XXVHPHPDWWDVDLUXXQ
WDLMHDQNXLWDPQXQDSXULVDGXFHR
DLQDMDLNDXWNDUX 7XPDZDU3HGUR
-XDQMDLVKXDULUXXQWUDXQFKLFKDUXN
-HV~VPDDPQDQWDNQDWXPDVDUDJ
VKXDUDLQDVKDQDQWDUWLQDLQDZDL
WDPDXQDQWXNDUVHQFKLNDMHUNDUXLWL
7XPDZDUXDVDUDFKLNDUMXNLDUFiU
FHOQXPHJNHDZDUXLWL7XUDZDUNLD
DVDPWDLNDVKLQFKLFKDPQHNDUDPL
WXVDULNXNLDUXLWL 3HGURFKLFKDPDQ
HWVHUNDLDQWXLQDNDQXNDSVKXDU
QHNDVSDSLWDWLDUXLWL7XPDLQDDVDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDNDD\D
DLVKPDJNXNQHNDSPDUDPFLQFRPLO
VKXDUMDVDUXLWL
.DVKLWVDZDNMXGtRDSXULDLQD
WXUDXXQDLQDWXUDFKLFKDPXPLNWL
QDQMLQWLQNDUWLQDLQDMDLPDN-HUXVD
OpQQXPLUXXQWUDUXLWL 7XUDVDFHU
GRWHDSXUL$QiVFKLNLFKVDFHUGRWH
DLQDVKD&DLIiV-XDQ$OHMDQGUR
WXUDVDFHUGRWHDSXULSDWDLDLQDVKD
LUXXQWUDUXLWL 7XPD3HGURQ-XDQMDL
MXLLWDWDUPDWXVDVKXDUDQDNXSWXND
UXLWL7XUD3HGURQ-XDQMDLLWDQWDU
PDWDLDMDSHHQDZDMVDUFKLFKDUDL
QDN
´¢<DQDVHQFKLULQLDMXVKDDLW
NDUPH"µWXVDWXLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
1XWXVDLQLDP3HGURVKD:DNDQ
3HJNHUFKLFKDPWLNPDXDVDFKL
FKDDN
´$SXWXUDXXQDLQDWD $WXPND
VKXDUZHNDLFKXSHJNHUMDVPDWDL
\iNLQHNDVSHJNHUDPDMVDWXVDUXP
QHNDDWWVDUXPZDNHUDUPH ,VUDHO
VKXDUDLQDVKDDVKLQHNDDZDUWLWDX
DVDQ\DPDLVKLUXMDNWDMUXPH-X
VKXDUZHNDLFKXSHJNHUMDVDMXQDND
DWXP-HVXFULVWR1D]DUHWQXPLD
QXPLQDPDFKLLUXPPDDZDNUXPLQ
<XXVLQDQNLQDQXMXQDNDDLWND
SHJNHUDPDMVD\L -HDMHDPLQND\D
HWHJNDU-XNDSHJNHUFKDXZDLWLWXVD
DMDSQDQXPDPWXNDWXPDMDSDZDL
WUXPHWXUDVKD-HV~VND\DPDLNDQL
QHNDVMHDQDLQWL\DQXPDPWLQMDVDL
-XQXJNDMXLJNDFKLN LFKXZHPW L
NDUWXPDLQNDSHJNHDWVDZDL<XXV
FKLNLFKDQDLNDVKXDUMXQDQHPD
UDLQDNXZHPUDUWLWXVDDNXSNDPXND
DWVDXDVDPWDLLPDQLJNLWLµWXVD
WLQDLWL
3HGURWXUD-XDQMDLWXFKLFKDL
QDNDLDSXDLQDVKDHQHQWDLMHDUFKD
UXLWL7XPDZDUFKLFKDLQDN¢8UX
NDNXJLPDQLN\DFKDFKXDLQD\DWFKD
DUDQWVXNVKDFKLFKDLQDZD"¢-HV~VMDL
LUXXQWUDUQXNDSSXMXVDUXDDL\DVK
MXVKDLPDWWVDVKDFKLFKDLQDZD"WXVD
WXLQD 7XUDVKXDUSHJNHUMDVXVKD
QXLJZDMDXQZDLQDLQDDVDUQXND
WXDWVXMDPDWXVDUNHVKDWXPDLQ
QHNDSHQDFKX 7XPDLQDN3HGURQ
-XDQMDLDDMLLNLDUXWXUDZDUQLWDN
LUXXQWUDUFKLFKDLQDN ´¢$XVKXDU
VKDLWXUNDWWDMLD"$XVKXDUSHJNHU
MDVPDXQNDDVKL-HUXVDOpQQXPLD
VKXDUDLQDNDZDLQNDUDMDPD,PD
WLNDZDUXDVDUPDWDLDXNDSHJNHU
DPDMVDFKDLWXVDUNHVKDWXPDLWVXML
7XUDVKD¶\DPDLQDJNDPVDPNDFKL
NLFKVKXDUDLQDVKDDQWXNDUDL-HV~V
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
+FK
SDFKLVUXPNDFKLFKDUNDUWLUSDWLPL·ಬµ
WXVDWXLQD
7XVDQXQDFKLFKDPDQVKLUXPL
NDU3HGURQ-XDQMDLXQWVXNDUDZD\D
ZDUFKLFKDUDLQDN
´<DPDLQDJNDPVDUPHND-HV~V
SDFKLVUXPNDFKLFKDUNDUWLUSDµWXVD
WXLQD
1XWXVDWDPDQLWDDLPDLQDN
´¢7XUDVKDDWXPZDNHUDPXXPLD
NULDVK<XXVNDXPLUWVXNLQDLVDWMLD"
,NDLLZDLQNDPXNDWXUDDQWXWFKD
LLDQWXNPDXNDSDFKLVDHWVHUWVXNND
LQDLPDLWVXMLµWXVDWXLQD
ಬ
ಬ
ಬ
7XVDWXLQDNDLD\DW LNFKLFKDPDQ
DZDQWDLQDN0DDNHZHWDDUPDWXVDU
DNXSNDUXLWL1XL\DVKDVKXDUZHNDL
FKXQSHJNHUDPDMHDPXQZDLQNDUX
DLQD<XXVQDVKDHPHPDWDLQDDVDU
PDWDLQLWDPDNXPDPDLQWULQND
ZDLWDLQDFKXDVDUDSXDLQDVKDVXLP
PDLQFKDXQHNDSHQD 1XVKXDU
SHJNHUMDVXDQXNDFXDUHQWDXZt
DUDPXSHJNHUMDVXLWL
3HGUR-XDQMDLMLLNLDNXS
NDP-HV~VDXQXLQDWDLULFKLNLFK
DLQDPDWVDWPDXQDPMHDZDUDVKL
VDFHUGRWHDSXULWXUDXXQDLQDMDL
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
FKLFKDUNDUPDXQNDQXQDWXUDPLDU
PDMLWXVDUXMDLQD 7XVDXMDLQDP
DVKLPHWHN<XXVDDXMDLQDN´$SXUX
DPHNHWPHQD\DLPQXJNDWXUD
QD\DQWVDVKDQDMDQNDXPNDWXUDQX
DLQDQDPLUXQDQXVKDDVKLQDMDQ
NDXZDLWPHµ :DNDQ3HJNHUDQX
LQDXXQWULQ'DYLGDPLQDLQDWDLUDP
DMDNXDQXQDFKLFKDPWLNXN
´¢8UXNDPWDLVKXDUDLQDVKDNDMH
NDUVKDVKLQXLQDZD"¢8UXNDP
WDLVKXDUDLQDVKDDQWUDVKD
FKLFKDPQDVKDQDMDQDLQDZD"
$SXDLQDFKLNLFKDQDSXULDLQDMDL
<XXVDQNDMHUDLQDDVDULUXXQDU
QLDSXHWHJNDPXULQ&ULVWRQ
FKDNDMHUDLQDZDLµ
1XQDWXPDWQDLWLWXVD'DYLGDDUXLWL
´1XWXVDWLPDXDVDPW DLDSX
+HURGHVDSX3RQFLR3LODWRMDL
LVUDHOLWDDLQDMDL5RPDQPD\DVKXDU
DLQDMDLPDN-HUXVDOpQQXPLUXXQ
WUDUDPLQDLQDWDLUDP-HV~VQHNDV
3HJNHUDQXDPH&ULVWRDWLLWXVDP
HWHJNDZDLWDPQXQDQHNDVNDMHUND
UXLWL $PHWXPDWLQDWLLWLPDXU
PLQXPLQDN $SXUXDPHZLQD
FKLFKDPUXQHWVHUNDUWLWXVDHWHJ
NUDPXUPLQFKLFKDPDQDZDQWDLQD
QXNDDPHVKDQHNDPH7XUDDVDP
QLWDVKDDUDQWVXN\XMDVFKLFKDPUXQ
HWVHUNDUWLWXVDPVHQFKLUDPVXVDUWD
7XPDLQDNZLQDLQDW DLU-HV~V
QHNDVSHJNHUDQXQDQDDULQSDFKL
VDUVKXDUMDDLQDQFKDZLQDVHQFKLU
MDLSHJNHUDPDMDLQDNVKXDU\DXQ
FKXNZDLQNDFKPDXQFKDLZDLQDNDUWL
WXVDPVHQFKLUDPVXVDUWDµ
1XQDWXVD<XXVDDXMVDUQDJ
NDQDLMHDPXFKLWNDXZDLWL1XQD
WXPDLJ:DNDQ3HJNHUVKXDUQXL
LUXQXQNDHJNHPWXUXWXUDPXDVDU
DUDQWVXN<XXVDFKLFKDPHQNDHWVH
UDLQD
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQD
LUXXQWUDPDWVDPVDPX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
$VKLVKXDU-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDNDQXNDSDLQDNVKDPHWHN
HQHQWDLPDLQD7XPDLQDDVDU,QD
ZDUtULDLQDMXNDDVKLLUXXQWXUD
WDNDVDUPLWXVDWXLQD $SX-HV~VD
XQXLQDWDLULDLQDVKD-HV~VPDDPX
QDQWDNPD\LWXVDUVKLUHWVHUDLQD
,PDQLVHWVHUDLQDDVDUPDWDLFKL
NLFKVKXDUDLQDVKDZDNHUXVDQWX
UDLQD,PDWLNLDUWDL<XXVFKDQLQLL
VXUXPDQNDXDLQDQNDVHQFKL\D\i
7XUDPXDVDUQLWDMHHQWXUDDMDUL
DLQDQVXUXNDUNXLWMXNLPXQMXNLDU
-HV~VDXQXLQDWDLULDMDNDUXQVKXDU
DWVXPDLQDQQLWDVXVDUWLWXVDULNDD
WDLQD1XQDWXUXLQDDVDUPDWDLDVKL
-HV~VDLVXUXPDQNDXNDFKLNLFKNLN
VKDDWVXPDLQDNNDZDLWDLQDFKX
1XLFKLN LFKLN/HYtZHDQWX-RVp
QDDUWLQ&KLSUHQDPDNLQD-HV~VD
XQXLQDWDLULDLQD%HUQDEpDQDLNDUXD
QXQXLSDFKLWNDX%HUQDEpWDQXND
´LFKLFKNDUWLQµWDNXWDZDL 1X
VKXDUQXLSDFKLWNDXDVDQLQDQXJ
NHQVXUXNNXLWDQMXNLLWDD-HV~VD
XQXLQDWDLULDMDNXDLQDQVXVDXZDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
$QDQtDVQLQDQXZH
6DϧUDMDLMDNDPX
1XWXUDPWDL$QDQtDVQLQD
QXZH6DϧUDMDLQXJNHQVXUXND
UXLWL 7XUDNXLWDMXNLQXZHMDLFKL
FKDDN$NDQNDLQXDWLQLNXDNXLVKD
-HV~VDQXQXLQDWDLULDMDNDUXVXVDPL
WXVDUVKLUFKLFKDVXDVDUNXLWDQ
DNDQDNLNXDNFKLNLFKNXLWDNDQND
PXQMXNL-HV~VDXQXLQDWDLULDMDNDUX
PDWVDWXQWDULZLVKDZLQDQXJND
UXQVXUDNXQNXLWMXNLPXUXQDVKL
MXLLWDDMDLWXVDVXVDXZDLWL 7XUDP
3HGURFKLFKDUXN
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
´$QDQtDVD¢DPLQXDWLQDNDQNDP
LNXDNPHVKDXUXNDPWDLLZDQFK
ZDNHUDPXWDNDNPHVKD:DNDQ
3HJNHUWVDQXUWDVPHVKDZDNHUDPH"
1XJNDVXUXNXPQXNDDPLQXLWL
7XPDDVDPWDLQXJNDVXUDNXPNXLW
MXNLQDPQXVKDDPLQXNHWL7XPDX
DLVKD¢XUXNDPWDLMXLLWDDPVKD
DQWUDPVKDZDLWUDPH"$PHNDVKXDU
DLQDNDWVDQXDFKXPHDQWVX<XXV
WVDQXDPHµWXVDWLQDLWL
7DPDXQDQWDPXLN$QDQtDVMDND
LL\DDQWXLWL7XPDPWDLQDWVDDLQD
WDDUXDZDULNXVDUWDVDSXQXDUMXNLD
UXLWL1XVKXDUWXPDPXQFKLNLFK
DLQDDQWXNDUVHQFKLDVKDPNDUXLWL
1XQDLNXVW DVDPDWVDW DLQXNDS
DWVXNWUHVKRUDDVDQXZDVKDDLVKUL
MDNDPXQNDQHNDWVXNZD\DDZDLWL
7XPDPW DL3HGURQXZDQFKLFKDU XN
´¢1XJNHPVKDXUXWPDDNLNDVXUXN
PDUPH"¢1HNDVQXJNHPVXUDNUXP
VKDMXNXLWDMXNHNMXNLPDUXP"µ
WXVDLQLD
1XWXVDLQLDPQXZDFKLFKDDNVKD
´(HQXNXLWDDXNMXNLPMLµWXVD
WLQDLWL
1XZDWDNDL3HGURFKLFKDU XN
´¢8UXNDPWDLDLVKUXPMDLPHWHNVKD
:DNDQ3HJNHUDQXVKDWVDQXUWDVPH
VKDZDNHUDPH"$PLQDDLVKUXPLQ
LNXVDULNXLQDNZDLWLQDPNDXQNDWWDN
ZLQLQDDXLLVWD$XDLQDNDPLQFKD
MXUDPNLDULNXUPDVDUWDWXLµWXVD
WLQDLWL
1XWXVDWDPDXZDLN6DϧUDVKD
3HGURHNHWPDXQDPD\DDPDVMDND
L\DDQWXLWL7XPDQQXQDVKDQDWVD
DLQDZD\DMNDPDWHSHWWDPDXQZDLQ
NDUMXNLDUDLVKULLNXVPDXQPDJ
D\DDQDVLNXVDUXLWL 1XWXPDPXQ
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDNDFKLNLFK
VKXDUDLQDMDLDQWXNDUVHQFKLDVKDP
NDUXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
-HV~VDXQXLQDWDLULDMDNX
DLQDZDLQFKDWDLDLQDQ
QXNDSLZDLQDNPDX
7XPDLQDDVDU<XXVHPHPDWWDVD
LUXXQWDLMHDQDP6DORPyQWHVDPX
WXWDLQDPLUXXQWUDUPDWDL-HV~VD
XQXLQDWDLULDMDNXDLQDZDLQFKDWDL
DLQDQQXNDSLZDLQDLQD $QWVX
-HV~VDLVXUXPDQDLQDFKXDLQDQLWD
VKDVKLUDQHQWDLQD\DWDUDQDLQDN
QLWDMDLJNDLUXXQWUDFKXDLQDZDL
-HV~VSDFKLVDHWVHUPDXQDQWX
NDU-HV~VDLVXUXPDQNDFKXDLQDVKD
DLVKPDJDLQDQXZDMDLPDN-HV~VDQ
QHNDVSDSLWDWXVDUVXUXPDQNDUXLWL
,PDQLQDN3HGURQDJNDPDPXQLQD
PLNLQWXULZDMDQWDWLWXUDPSHJNHU
MDVDUWLWXVDUVKXDUMDDLQDQMXNLDU
MLQWDQDPWHSHWDLULQDLWDNDHSDLQD
<DDNDW-HUXVDOpQQXPMHDVKW D
FKXQDPPDWVDPLQDLQDNDVKXDU
MDDLQDQND3HGURSHJNHUDPDMVDWL
WXVDU-HUXVDOpQQXPLNDDQDLQD
7XUXLQDNVKXDULZDQFKHJNHP
WXDPXDLQDQFKDLZDQFKLQMLLUNLWL
WXVDULWDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
$SXDLQD-HV~VD
FKLFKDPHHWVHUDLQDN
\XMDLQDQZDLWNDVPDX
,PDW LN LDUW DLVDFHUGRWHDSXULQL
LUXXQWUDFKLFKDWDLULVDGXFHRDLQDMDL
LUXXQWUDU-HV~VDXQXLQDWDLULDLQD
VKLUWDNDLQDNDLNDMHUDLQDNDFKLNDU
FiUFHOQXPHJNHDZDUXLWL 7XUD
ZDUPDWDLQD\DLPSLQPD\DVKXDU
NiVKLWDULZDLWLQXUDWLFKLFKDUXN
´<XXVHPHPDWW DVDLUXXQW DLMHD
QDPZHUXPDVKLMXFKLFKDPSXMX
WDQVXNDUWLQDMXSDFKLVUXPVKXDU
DLQDXMDNWDUPDWXVDDNXSNDXZDLWLµ
7XUDPXDVDUNDVKLWVDZDNNi
VKLNPDV<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
MHDQDPZD\DZDUVKXDUDLQDQXWX
ZDN-HV~VDQSDFKLVDUMLQWLQNDUWXL
QDNPDWVDWX
7XPDPDWVDWDLVDFHUGRWHDSXUL
FKLNLFKDSXDLQDMDLFKLFKDPLUXXQ
WXWDLDLQDQDVKLLSDDLVUDHOLWDXXQ
WULDLQDNDXQNDUPDWDLDFKLNDHJNHD
LNXNPDMQXXWLWDUPDWXVDU<XXV
HPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDQNXLWD
PLQDLQDQDNXSNDUXLWL 1XWXVD
DNXSNDUDPMHDULDUMXNLDUWDMNDPD
XZHWDUDWVDNDLLNXLQDNZDNHWDU
NDXQDNHWVHUDLQDN
´:DLWLNDVKLUHSHQWUDPXD\L
DFKLNPDXQNXLWDPDLQDVKDLUXXQLDU
PD\LWXUDVKDZD\DDLL\DPDWVXDU
PD\LµWXVDWXLQD
1XQDWXVDWXHWVHUDLQDNDLVKXDU
<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDQNXL
WDPQXQDSXULVDFHUGRWHDSXULDLQD
MDLLUXXQWUDUFKLFKDLQDN
´¢7XUDVKDQXQDVKDXUXNDNXJ
WXPDZDLQWD"µWXVDUHQHQWDLMHDU
FKDUXLWL
1XQDWXLUXQDLFKLN LFKWDZDU
FKLFKDLQDN
´$WXPVKXDUDFKLNUXPHJNHDPD
UXPQXDL<XXVHPHPDWWDVDLUXXQ
WDLMHDQDPZD\DZDUVKXDUDLQDQ
XWXZDNMLQWLQWXPDWVDPDMDPDµ
WXVDWXLQD
7XLQDNDL<XXVHPHPDWWDVD
LUXXQWDLMHDQNXLWDPQXQDSXULDFKL
NUDWLQDLQDMDLZHULDUVKXDUMXQD
DQWXUDLQDND\DMDLWXNXUPDUPDQWD
PDZDUDLMWXLQDDVDUVKLUNXLWDPVDU
ZDLWNDWVXNHMpQLDUXLWL 7XUDZDU
PDWDLDSXLUXXQWUDPXQDPDMDSHHQ
DZDMVDUPDWDLVDFHUGRWHDSXUL
ZDMDNLFKLFKDUXN ´¢,L\DPDLQDJ
NDPVDUPHND-HV~VSDFKLVUXPND
VKXDUDLQDNDXMDNDLUSDWLPDMUXP
QXNDDQWXNFKDPNDUXP"¢8UXNDP
WDLDQWDWVUXPH"$WXPQXMLQWLQPDX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
DVDUVKXDUDLQDLLDLQDWLQ1LWDSL
-HV~VDQLQDPDUPDDDLQDZDWXUD
PDLQDMLµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWXFKLFKDUDP3HGUR
D\DN
´6KXDUZDNHUDPXNDXPLUWVXN
<XXVZDNHUDPXQHNDVXPLUPDL
QDLWML $WXP-HV~VDFKLNUXP
QXPLQDPDFKLLUXPPDDZDNUXPLQ
LQDXXQWUL<XXVUL\DPDL\DMXLVKD
LQD<XXVUL\DQXQLDVKLXZHPWL
NDUWLQDWLLWXUDDVKL,VUDHOVKXDU
DLQDWLSXMXWLQ\DSDMLDZDUWXQDXULQ
FKDWVDJNXUQDUDUWLWXVDQLLQDQNL
QD\DLPSLQDP\DNLLZDNQLQD
XQWVXULQLHNHQWVDXZDLWL ,NDQHNDV
ZDLQNDXDVDUMXNDWDXDVDDNULQ
:DNDQ3HJNHUDQXVKDVKLULPDWLNDV
FKLFKDPWLNUDPML<XXVQLXPLUPDX
DVDLLDLQDWLQ:DNDQ3HJNHUDQ
VXUDPVDXZDLWML 1XWXVDWXLQDP
NDMHUNDUPDDWDMWXLQD 7XLQDNDL
QXLIDULVHRQPD\DFKLNLFKLNDSX
FKLFKDPXPLNWLQDQMLQWLQNDUWLQ
FKLFKDPHVKDXPLUWDL*DPDOLHO
QDDUWLQZDMDNLFKLFKDDN$WXPND
DDMLLQNLUXPLVKLFKLNZDMDVWDUPD
WXVDLQDL\DN FKLNLFKDSXDLQDMDL
FKLFKDDN
,VUDHOLWDDSXULDLQDWDDWXPMX
VKXDUPDDWWVDUXPHQHQWDLPWXLQD
UXPQXNDWXUDZDLUSD $WXPND
DQHDWVUXPHN7HXGDVQLJNLFKL
FKDPUXPDNZLLQHNDVDSXDWDMDL
WDNDLD\XWXVDUDSXDQDLNDUFXD
WURFLHQWRVVKXDUQHPDUDV\XMD
UDLQDQLWDNPDDZDUDDQWDUNDQDUDU
PHJNDNDUXLWL 1XWXPDZDUXDL
VKXDUQHNDSPDQWUDWLWXVDLQDP
UDPXQDPFKLNLFK*DOLOHDQPD\D
VKXDU-XGDVQDDUWLQQLVKDQXPDP
WXNMDNPDWDLQXQDVKDQLWDNPDD
ZDUNDQDUDUPHJNDNDUXLWL 7XPD
DVDPWDLWDMDUPH$XVKXDUDLQDND
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
+HFKRVಫಫ
LQDLVDWDUPD$DQWDUQLWDNWX
\XMDLQDNNDPHJNDDUDWLQDLQDZDL
$QWVXQHNDV<XXVQDXDNDLJND
DWXPNDQHSHWPDLWVXUPH1LWDMDLJND
WXQDL\DNDSXMXPDLWVXUPHµWXVD
WLQDLWL1XWDPDDSXDLQDVKD$\X
QHNDVLQDLVDPLWXLQD 1XQDWXVDU
-HV~VDFKLFKDPHQHWVHUDLQDN\XMDQ
XQWVXNDZD\DZDUDVXWWUDUXLWL7XUD
FKLFKDUDLQDN
´<DPDLNDZHWDDUPD7XPDNUXP
VKD-HV~VSDFKLVUXPNDVKXDUDLQDND
XMDNDLUSDWXVDUDNXSNDUXLWL 7XL
QDPQLWDVKDDSXPDWVDWXQLNXNLDU
ZHQDNVKD<XXVDWXPVKD-HV~V
ZDLWWVDXZDWXPDVUXPHNZDLWPDL
QDLWUXPHWLPDXDVDUVKLUDQHDVDU
QDNXQNXWZHHQD 7XPDLQDDVDU
-HV~VSDFKLVDHWVHUWDQNDLQDL
WVXNNDVKLNDVKLQLJVKXDUDLQDQ
<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDQDP
WXUDFKNXVKDFKLNLFKMHDQDPXWVDD
ZDUVKDWXNHXMDLQDµ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
<XUXPNDQDMDPDVWLQ
DLQDDQDLNDUPDX
,PDWLNDLQDP-HV~VDLVXUX
PDQNDXDLQDNDQXVHQFKL
NDZHQD7XPDLQDNVKDMXGtRDLQDND
JULHJRQXZDZDMHDLQDQNDNDVKL
NDVKLQLJ\XUXPNDQDMDPDLQDNVKD
VKLUDMDPHQDFKX7XPDLQDNDLJULHJR
VKXDUDLQDFKLFKDLQDN,LQXZD
ZDMHDLQDQNDVKLUDMDPHQDWVXLWXVD
WXLQD 7XLQDNDL-HV~VDXQXLQDWDLUL
DMDNDUXGRFHDLQDQXLPDWVDWXDVDU
DVKLVKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQDQLUXPUDUXLWL7XUDFKLFKDLQDN
´<DWVXUDLQDWDLNDVKXDU\XUXPDN
VKLUWLQDPNDUWDVD<XXVDFKLFKDPH
MLQWLQNDUWDPXNDXPLWVNHNDLQDL
PDLWVXML 7XPDDVDPWDL\DWVXU
DLQDWDDWXP\XUXPNDQDMDPDVWLQ
DLQD:DNDQ3HJNHUDUDPX\DFKD
VKLUHQHQWDLPDVWDNDPDLQLLVUXP
VLHWHVKXDUMXWDNDWDQVKLUWDNDVDUWL
WXVDUXPHWHJNUDWDUPD 1LWDQXQD
WXUXLQDLLL-HV~VDXQXLQDWDLULDMDNX
DLQDWLND<XXVDXMVDWWDMLQXWXPDL
QDNX<XXVDFKLFKDPHDQXVKDHWVHU
NDWWDMLµWXVDWXLQD
1XQDWXVDUWXLQDNDLVKXDUQXL
WXDNLUXXQDLQDNDVKLUDQHDVDUXLWL
7XUD(VWHEDQNDQ<XXVDVKLUHQHQ
WDLPWLQDQ:DNDQ3HJNHUVKDDUD
PXQ)HOLSHQ3UyFRURQ1LFDQRUDQ
7LPyQNDQ3DUPHQDVDQ1LFROiVDQ
$QWLRTXtDQPD\DMXGtRPDZDQXQD
DQDLNDUXLWL 1XQDHWHJNUDUMXNLDU
-HV~VDXQXLQDWDLULDMDNDUXPDWVDW
PDXQDPHMpQLDUXLWL7XUDZDUPDWDL
QLWDQXLFKLNLFKLNLFKLNPXXNQXP
DFKLNDULUXXQDV<XXVUXMXDLQD
\DLJWDDPLQDWDNDWUXPLQVKLU
WDNDUWDPVDUWLWXVDUWXLQD
1XWXUDZDUDPMLQDU<XXVDFKL
FKDPHQFKLFKDUNDUWXLQD-HUXVDOpQ
QXPVKD-HV~VDLVXUXPDLQDNQXNDS
NDZHJNDUXWXUDVDFHUGRWHDLQDVKD
-HV~VDQXPLUDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
(VWHEDQNDQPDDZDUWDVD
DFKLNPDX
(VWHEDQ<XXV\D\iPXDVD\DXQ
FKXNVKDZDLQNDFKPDXQVKXDUDLQDQ
QXNDSLZDLQWDX -XGtRDLQDLUXXQ
WDLULMHD$DJNDPXWXWDLQXPLDVKXDU
DLQDMDLLUXXQWUDUXLWL&LUHQHQPD\D
DLQD$OHMDQGUtDQPD\D&LOLFLDQ
PD\D$VLDQPD\DVKDDVKLLUXXQWUDU
(VWHEDQNDQLJNXDZDUXUXNDPWDL
WDPHMXNDWXVDUNDWXPDLWVXLWLDU
WDVDZHULDUXLWL 7XUDVKD:DNDQ
3HJNHUFKLFKDPWLNPDXDVDQLJND
VHQFKLQHNDXDVDPWDL(VWHEDQNDQ
QHSHWNLDUNDFKLFKDUPDLQQHNDSH
QDFKX 7XPDLQDNFKLNLFKVKXDUDQ
FKLFKDUDLQDN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
SXMXVWDVDZXZDLWL$QWVXDSDUL
MDNDPWDL<XXVLL\DPDLSXMXLQDM
MXQXJNDQDPDNXSNDXZDLWL 7XUD
VKDQLJNDLVKLFKNLVKDQXJNDQL
SXMXPDLQWULQNLVKDVXVDFKXLWLWXUD
XFKLUPDWQDVKDXFKLUWLQFKDXDLJ
<XXV$EUDKDPDQFKLFKDU XN¶:LL
DPLQDXFKLUDPQXL\DVKDDPLQD
WLUDJNUXPZHDQWXDLQDPDWVDPVDW
QXQMXQXJNDQNDDPDVWDMDLWXUDVKD
FKLNLFKQXJNDQDPFXDWURFLHQWRV
XZt\XMDVDDQWUDLQDNXZDLWNDLQDP
QXJNHQFKDXXUXNDQXQLL\XMDUWL
QDLWL ,PDWLNDP\XMDLQDNDLZLL
QXQDZDLWWDQVXNDUWDXQZDLWWDQ
VXDNXQQLWDD\DPUXNDQMXLLNDDQ
NDQZLQDXPLUWXNDUWLWXVDQPDWVDV
WLQDLWMDL· $WXPZHDQWXQDPDVKL
VKXDUDQXZHPWLNDWLQDNLQDWQDLWL
7XPDPWDLDWXPXFKLDLVKPDJNDWL
PXVKXNHWVXSLULQDLQDUXPWXUXVUX
PHNWVXSLUNDWDUPDWXVDWLPDXDVD
$EUDKDPXFKLUL,VDDFDNLQDRFKR
WVDZDQHMpPWDLWVXSLUNDXZDLWLQL
WXUDPXDVD,VDDFVKD-DFRERQDNLD
WXUXVDJWVXSLUNDXZDLWL1XQDND
XFKLDLVKPDJQDNDWXNHWXUXMDNX
DLQDZDL$QWVX-DFREGRFHXFKLQ
(VWHEDQ<XXVD
DNLJNXLWLWXUDQLWDDVKLQXJNDQDP
FKLFKDPHQHWVHUNDPX
SDPSDJNDUXDLQDZDL
-DFRERXFKLULDLQDQXNDLQDXXQ
7XPDWWDPDXQVDFHUGRWHDSXUL
WULDMDNDUXLWL7XUD\DFKLDLQD-RVpQ
FKLFKDUXN1HNDVPHNWLPDP
WXVDLQLDVXLWL 7DPDQLD\DN´<DWVXU NDMHUDLQDDVDULVPDHOLWDDLQDQDP
DLQDWDWXUDXXQDLQDWDZLLFKLFKDDNDL VXUXNDU(JLSWRQDPDNXSNDXDLQD
DQWXNWDUPD,QD<XXVULQHNDVVHQFKLU ZDL<DFKLWXUDZDUPDWDLVKD<XXVND
WLQDQXLQDXXQWUL$EUDKDPDQQXJND LQDLVDFKXLWL 7XUDDVDQLZDLWD
+DUiQQXPZHWVXN0HVRSRWDPLDQDP NDLVKDDJNDQPDPWLNDZDLWL7XUDN
QHNDWQDVKDVXVDXZDLWL7XUDPX
SXMXWWDPDXQZDQWLLQWXN FKLFKD
DVDPWDL(JLSWRQPD\DDSXVKD
UXN¶1XJNHPLNXDNXPWXUDSDWDLP
DLQDVKDLNXDNXPZHWiWXPDMLLQNLDN -RVpQNDZDNHUXNXLWL7XUDDVDQL
DSXMDVSXMDPXQND-RVpQFKLFKDUXN
PLQFKDZLLDPHQXJNDSXMXVWLQQXP
$PH\DPDLNDZLQDMHDUXLSXMXLQDND
MHDDNPLQXMDNWDMPH·WXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPDXDVDQXJND&DOGHD
DPHNLQDWDWXVDQLQND(JLSWRQPD\D
WXWDLQLNXDNQXJND+DUiQWXWDLQDP VKXDUDQDSXULDPDMVDXZDLWL
´$WXPLLDQWXUNDPMLQL0RLVp
VDQQDNLWDNSHJNHUFKDXFKLFKDUXN
<XXVQDVKDWXUXVDJSHJNHUFKDXFKL
FKDUPD\LWXVDUXPWLWDUPDµWXVDU
DNLNDUXLWL
1XQDWXLQDNVKXDUDLQDQMXGtR
DSXULDLQDQFKDFKLFKDPXPLNWLQDQ
MLQWLQNDUWLQDLQDMDLLVKLWNDXZDLWL
7XUDZDUDP(VWHEDQNDQDFKLNDUDSX
LUXXQWUDPXQDPHMpQLDUXLWL 1XL
HMpQLDUPDWDLVKXDUDDQWDUWVDQXP
UXLQDZDMDNLFKLFKDLQDN
´-XVKXDUND<XXVDMHHSHJNHU
WXWDL\DQXQDSDFKLVSHJNHUFKDXFKL
FKDUXNFKLFKDPXPLNWDUPD0RLVpV
WLPDXQFKDDLWNDVDJSHJNHUFKDX
FKLFKDUQD\L 7XUDQLFKLFKDDN
¶-HV~V1D]DUHWQXPLD\DQXMXMHD
<XXVQDXZDMXQD\XPSXDUDMDSHDN
FKLFKDPXPLNWDUPD0RLVpVWLPDX
ULQFKDLQDJQDNWDWXLWXVDWDPDXULLL
QHNDVDQWXNPDML·ಬµWXVDWXLQD
1XQDWXLQDNDLDVKLDSXLUXXQ
WUDPXQDPLUXXQWUDUXNDVKLU
HVHWWVDU(VWHEDQNDQLLNPDQD\DLP
SLQPD\DVKXDUDQ\DSLMDLPHWHNMDV
HNHWXQZDLQNDUXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
7XPDSXMDL(JLSWRQDPDVKL
&DQDiQQXJNDQPDVKDWVXNDWHSHD
ZDLWL7XPDPWDLLQDXXQWUL-DFRE
VKD\XWDLULQDVKLDPXNDUVHQFKL
ZDLWDLQD ,PDQLSXMXNPD(JLS
WRQDP\XWDLVXUDPXDZDLWDPDXQ
DQWXNXLWL1XQDDQWXNQLQDXFKLUL
DLQDQ\XWDLVXPDNWDUPDWXVDLVKLD
NXLWL7XUDPMHDZDU\XWDLQVXPDNDU
ZDNHWNLDUXLWL 7XPDZDUDWDNVKD
\XWDLULQDPXNDU(JLSWRQDPZHD
UXLWL7XPDZDUPDWDL-RVpQLDSXPD
SXMDXDVD\DFKLDLQDQZDLQDNFKL
FKDUXN:LNDDWXPLQ\DFKL\DLWMDL
WXVDXMDNXLWL7XUD-RVp\DFKLDLQD
NDXQND\LWDPDXQIDUDyQDQWXN
-RVpNDKHEUHRVKXDUDLWLWXVDQHNDD
ZDLWL 7XUD-RVpQLQD\DFKLDLQDQ
DNDWHDN<DWVXUDLQDWDZDNHWNLUXP
LQDDSDULDVKLLQDSDWDLDLQDMDL
\DUXPDNUXPMXLNDXQNDWDUPDWXVD
WLQDLWL1LQDSDWDLDLQDNDDVKLND
VHWHQWD\FLQFRVKXDUDMDNXLWL
<DFKLWLPDZDNHW DUDVKL\DUXPDV
(JLSWRQDPMHDZDUQXLSXMXV-DFRE
VKDMDNDXZDLWL7XPDPWDLFKLNLFK
DLQDVKDXFKLQDNLJNDULNXLQDN
MLQDDZDUXLWL 7XPDZDUPDWDLLPD
-DFRERL\DVKLQDN6LTXHPQXPMXNLD
UXLWL7XUD\DXQFKXN-DFRERDSDFKUL
$EUDKDPQLLZiNXSXMXVLNXPDWDLQ
\DDNDW6LTXHPQXP+DPRUDXFKLUL
QXQVXPDNPDXQDPHMpQLDULNXVD
UXLWL
-DFREFKLN LFKQDDUL,VUDHODMDNXD
QXQDXFKLULZHDQWXDLQD(JLSWR
QDPPDWVDPVDUDNLDNLQDLQDNXD
XQWVXULVKXDUSDPSDJNXLWL<XXV
\DXQFKXN$EUDKDPDQLPDQLNWL
QDLWLWXVDWLPDXULJNDLPDQLVDJ
XPLQNDXZDLWL 7XPD-RVpMDND
DLFKLNLFKLNVKXDU-RVpQZDLQND
FKX(JLSWRQPD\DDSXMDVXLWL 1X
SXMXVLQDXXQWULDMDNDUXDQXZHDQWX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
DLQDQWVDQXDNZDLWNDLQD,PDWLND
DVDXFKLDLVKPDJDNLQXNDWVDNDWPD
WVXNPDDWDUPDWXVDWLQDLWL $SX
WLQXDLFKLNLFKLNXFKL0RLVpV<XXVD
VKLUHQHQWDLPWLNVDWLQDNLQDZDLWL
7XPDPWDLDSDULQXNXULMDLXFKLQ
PDDDMDSPDLQFKDXQHNDSHQDN
MLLWVXNQLWDMHHQLJWUHVQDQWXDSXM
VDUXLWL 7XUDXXPDLQFKDXMDNDL
HJNHDWQXULQVKLUQDMDWDQXLHJNHD
HQWVDLQDQDNQDLWL7XUDPXQDSX
QDZDQWULZDLQDNMXNLQLXFKLULPD
WVDNDWPDUXLWL 7XUDPXDVD(JLS
WRQPD\DMLQWLQNDUWDPXQNDDVKL
XQXLPDUXLWLLPDQLNXDVDQLJND
VKXDU\DFKDFKLFKDUNDUWXWQDVKD
FKLFKDUNDUWLQDMDNXLWL
0RLVpVDNLQDPXU LQFXDUHQWD
XZtHMpQLQDSDWDLLVUDHOLWDZHDQWX
DLQDPDWVDWPDXQDPZXZDLWL
7XPDNPD(JLSWRQPD\DVKXDU
LVUDHOLWDVKXDUDQVXLPXQZDLQNDX
ZDLWL7XUDQLVKDQXQDD\DPUDN
(JLSWRQPD\DVKXDUDQPDDZDLWL
0RLVpVNDDPLQDSDWDLPLVUDHOLWD
DLQDNDDPHDJNDQPDPWLNDZDUWD
WXVD<XXVWXUXWWDWDQXQDNDQLWD
VKDQHNDLQDZDVWDLWXHQHQWDLPX
7XUDVKDQLWDNDLVKLFKNLVKDQXQDND
QHNDLQDFKX 7XPDLQDL0RLVpV
NDQDUWVDZDDUQLZHDQWXWDNDLQDN
\XMDLQDQZHULLLNPDPDLQLWDN
PDDQLWWDPDXQZDLQNDXZDLWL7XUD
ZDLQDNMHDULFKLFKDUXN¢8UXNDPWDL
DWXPNHVKDPDDQLVKD\XMDUPH"WXVD
WLQDLWL 7XVDWDPD0RLVpVDQFKL
FKDUXN,QDDSXULPDPHNDLWDP¢\D
DPLQFKDFKLFKDPLZDULQDWiWXVD
WXUDPPDWDL\DWDPH" ¢:LQDVKD
\DX(JLSWRQPD\DVKXDUPDDPDP
WXUXVPHNPDQWXDWWVDPHNWXUXWDP"
WXVDLPDWUD 1XWXVDLPDWUDP0RL
VpVFKDFKLNLFKQXJND0DGLiQWXWDL
QDPZXZDLWL7XUD\DMD\D\DLWLDWQXL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
MHDDQXNDSXZtSXMXVXFKLQMLPDUDQ
DNLDZDLWL
1XLFXDUHQWDXZtSXMXVPXUD
Q~PLDWVDPXQDP6LQDtWXWDLQDP
ZXZDLWLWXPDQXLMHDQWDWDNZHVD
Q~PLVKLNDSFKLNNDQDNQDULQZDMDX
QDPMLNHDWDWPDXQZDLQNDXZDLWL
1XMLNHDPXQDPQD\DLPSLQPD\D
VKXDUFKLNLFKLNZDQWLLQWXNXLWL
7XUDQXLZDMDWW DPDXQZDLQDN
VKLUZDLQNDWWVDMLNHDQMHDQWDWDM
WDNDL<XXVMLNHDPXQDPZDMDXDVD
FKLFKDDN ¶:L\DLWMDLDPLQDXXQ
WUXP$EUDKDP,VDDF-DFREDLQD
QXQD<XXVULQND·WXVDWLQDLWL
1XQDWDNDL0RLVpVVHQFKLDVKD
PDNLLPDLQQHNDSUDFKX
7XPDNDLFKLFKDU XN¶=DSDWRUDP
XNXLQWUDWD:LLMXLSXMDXDVDPWDL
DPHZDMDPQXNDQXJNDNDSHJNH
UDLWL :LNDZLQDXDLQDQ(JLSWRQ
PD\DVKXDUZDLWNDLQDP~WDLQDNDL
QXQDDQWXNDQQLWDQD\DPUXNWDVDQ
WDDMDLWXPDDVDPWDLDPHXPLQ
WVDWD(JLSWRQDPDNXSNDWMDPH·WXVD
WLQDLWL
<DXQFKXN,VUDHOVKXDUDLQD0RL
VpVDQFKLFKDUDLQDN¶¢<DDPLQFKD
DPHDSXMDVDPFKLFKDPLZDULQDWi
WXVDVKDWXUDPPDPH"·WXVDUQDNL
WUDPXQDN<XXVQLFKLFKDUXN$PH
\DPDLNDDSXMDVDP,VUDHOVKXDU
DLQDD\DPUXNWDWXVDQD\DLPSLQ
PD\DVKXDUMLNHDPXQDPZDMDV
0RLVpVDQWLQDLWL 1XWDPD0RLVpV
ZHLQDXXQWULZHDQWXDLQDQ(JLS
WRQPD\DMLLUXZHPWLNDXZDLWL7XUD
VKXDUZDLQFKDWDLQQXNDSLZDLQDN
WDNDN1D\DQWV.DSDQWXWXWDLQ<XXV
NX\XPWLNDPWDLVKXDUDLQDQLNDWLD
UXLWL7XUDD\DQXJNDQPDJFXD
UHQWDXZtSXMXVXLWLWXUDQXLSXMXV
ZDLQNDFKPDXQLZDLQDNQXNDSWDNi
MDNXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
0RLVpVLVUDHOLWDDLQDQFKLFKD
UXN<XXVDWXPDLQDUXPQXL\DQ
FKLNLFKLNVKXDUDQZLQDHWHJWX
UXDDLWNDVDJDPHZLQDFKLFKD
PXUHWVHULQDWiWXVDHWHJNDWQDLWL
&KLN LFKWVDZDQW DL0RLVpVQL
ZHDQWXDLQDQNDDVKL\DUXDNPXUD
6LQDtWXWDLQDPQXLQLWDMDLLUXXQ
WUDUPDWVDPVDUWDVDZXZDLWL1X
QDLQQXPZDNDPWDLVKXDUFKLFKDP
XPLNWLQDQXQD<XXVVXVDXZDLWL
7XUDPLQDXXQWULDMDNXDLQDQXQD
QLWDVKDMXQDXPLNDUWLWDXDVDVXVD
UXLWL1XWXUDPXDVDPWDL\DPDL\D
MXLVKDLLDLQDWLVKDSDSLLQXPDDU
PDXNDWDNDNML
7XUDPXDLQD\DWVKXDUDLQDND
FKLFKDPXPLWQDNDQDNLWDLQDND\D
WLN(JLSWRQDPZDNHWWUDUWDVDHQHQ
WDLPDMDNDUXLWL 7XPDLQDDVDU0RL
VpVD\DFKL$DUyQNDQFKLFKDUDLQDN
$PHFKLNLFKLNQDNXPNDPQDMDQDWD
QXLQD\XXVULDWLLWXPDQLQHNDV
LQNDHPUXWPDNWLQLWXPDNDLQX
QHPDUVDZHDUPL0RLVpVLQD(JLSWR
QDPSXMDULQLWDUPDZDQXNDPHJ
NDND\LWXVDWXLQD 1XWDPDYDFD
XFKLULQQDMDQDPWDLWDJNXDLQDQ
PDQWXDZDU-XMXWLNDP\DLQPDNWDML
WXVDUHSHQD7XPDLQDNVKXDUQDMD
QDPXQDXMDLQDNQLWDNDVKLUDQHQ
WDLQD 7XPDLQDNDL<XXVFKDQLWD
ZDNHUXLQDPXQWDNDVDUWLWXVDLQDL
VDXZDLWL7XUDPXDVDUVKXDUDLQDND
\DDQHPHDQHQWDVLL\DLQDNDXMXMD
NDUXLWL<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQ
WXPDWQDLWLWXVDWXDDUXLWL
,VUDHOLWDDLQDWDDWXPD\DQXJ
NDQPDJFXDUHQWDXZtZHNDNUXP
VKDFKLNLFKNLWLUPHNVKDWXQDXUXP
WVDJNXUQDUWDVUXPNDWDJNXDLQD
PDDUXPHSHDNUXPNDDMDPQDLVD
FKXDLQDUPH 7XPD\DWUXP\XXV
0RORFQDDUWLQHPHPDWWDLMDDQFK
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
MHDPNDPXWDNXVUXP\XMDLQDUPH
7XUDFKLNLFK\XXV5HQIiQWXWDL
\DDULHPHPDWWDVUXPQDNXPNDUXP
QDMDQDZDLWUXPH1XWXPDDVDDNUX
PLQDWXPZHDQWXDLQDQND\DUXD
NDQ%DELORQLDQXJNDQDPMHDVKDW
XPDWWDMDL<XXVWLPDXQQLQDFKLFKD
PHQHWVHULQWXDDUXLWL
0RLVpVDQ<XXVFKLFKDU XN
:LQDHPHPDWULWWVDLUXXQWDLMHD
MDDQFKMHDPNDWDWLPDXDVDPXUD
QDPZDLQNDPXMDLPHWHNWXUXVDJ
D\DQXJNDQPDJMHDPNDXZDLWL1X
MHDQDPMLPDUND\DQDPFKLFKDP
XPLNWLQDDUPDXDMDNXLWL1XMHDQND
LQDXXQWULDLQD\DXQFKXN\XMDLQDN
VKDWXNHWDNXV\XMDMDNXDLQDZDL
1XQDNWXNHWDNXV\XMDVQLWDLZiNX
\XMDLQDQVXVDLNXMDNDUXLWL1XWLND
\XMDWDLQQLWDDSXUL-RVXpMDLLVKLLQWX
NDUMXNLDUQXJND&DQDiQQXPHMHD
ZDUXLWL7XPDLQDDVDUPDWDL<XXV
\D\iNQXLPDWVDPLQDLQDQNDMLLU
XWVDJNXLWL(NHNXLWDPDPDWVDPWXL
QDLDSX'DYLGFKDDNLQDZDLWL $SX
'DYLGND<XXVQDNDVKLUHQHQWDLP
WXVXLWL7XPDDVD<XXVHPHPDWNX
LUXXQWDLMHDQMHDPNDWWVDZDNHUX
NXLWL ,PDQLNZDNHUDNVKDQLJND
MHDPNDFKXLWL$QWVXQLQDXFKLUL
6DORPyQ<XXVHPHPDWNXLUXXQWDL
MHDQNDMHDPNDXZDLWL <XXVDVKL
QDJNDNDUWDNXDQXNDVKXDUMHDMHDP
NDPXQPDJNDSXMXPDLWVXL1XQD
SDFKLV<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQ
DDUXLWL <XXVFKLFKDDN
¶:LQDHNHHPWDLUNDQD\DLPSLWL
DQWVXZLLQDMDPWDLUXDQXND
QXJNDDXZDLWL¢:LQDVKDZDUL
MHDNMHDUWLWDUPH"¢:LLD\DP
PDLQWUXVKDWXZDLWD"
¢$WXPNDZLLDVKLQDMDQNDXZDL
WDMQXNDQHNDWVUXPHN"·ಬµ
WXVD<XXVWLQDLWL
ಬ
(VWHEDQQXQDDVKLWLQDLQDJQDN
VKXDUDLQDQFKLFKDUXN´$WXPND
<XXVDFKLFKDPHDQWXWQDNLWDDVD
UXP:DNDQ3HJNHUDQXVKDNDMHUDL
QDUPH$WXPNDLQDXXQWULDMDNDUXD
QXMDLPHWHNDLQDUPH 1XLQDXXQ
WULDMDNDUXDQXND<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHUDLQDQFKDZDLWNDLQDN&ULVWR
WDDWQXULQSDFKLVHWVHUDLQDQFKD
PDMDNXDLQDZDL$WXPVKDWXPDVUX
PHN&ULVWR3HJNHUDQXWDUXWUDPDP
WDLVKDWVDQXWVDQXPUDNXDUXPPDD
DLQDUPH $WXPQHNDVQD\DLPSLQ
PD\DFKLFKDPXPLNWDUPDWLPDXQ
0RLVpVLNXUWDPNLPXVKDWDNDNX
DLQDUPHWXPD\DWUXPQXNDXPLDWV
UXPHµWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
(VWHEDQPDDPX
(VWHEDQQXQDWXVDFKLFKDDNDL
DSXDLQDVHQFKLNDMHUDLQDNQDLQ
HVDLQLDUZDMDVDUXLWL ,PDQLQDLJ
(VWHEDQ:DNDQ3HJNHUDUDPXDVD
QD\DLPSLQSDJNDLLLNPD<XXVWVDDS
WLQMDVZDMDL-HVXFULVWRVKDQXQD
XQWVXULQLQLVKDLPDQLVDJZDMDWWD
PDXQZDLQNDXZDLWL 7XUDQXQD
ZDLQDNVKXDULUXQXQFKLFKDUXN
´$WXPVKDQD\DLPSDJNDLUXP
LLVXDQDQD\DLPXUDQPDWDL&ULVWR
VKXDUQXPDNLQDZDQXVKD<XXVD
XQWVXULQLZDMDXQZLNDZDLQMDLµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWDNDLVKXDUDLQDNDDQWX
NDLMWXVDUNXLVKLQHSHQNDUXLWL
7XPDPXLNSDPSDQWUDUWVHNHQNLDU
DFKLNDUXLWL 7XUDMXNLDU\DDNWDQ
LNXPWLNLDUPDDWWVDND\DMDLWXNXLQD
$QWVXPDQWDPQDWLWXVDWXLQDND
QLWDQXJNXWDLULQDZLNDUQDWVD6D~OR
QDDUWLQDQDPHMXNDNXLWDPDWDWXVD
VXVDUXLWL
,PDW LNDND\DMDLWXNXLQDP(VWH
EDQ-HV~VDQDXMHDN´$SXUX-HV~VD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
ZLQDZDNDQXUNXLWDPUXWNDWDµWXVD
WLQDLWL 1XQDWLQDWLNLVKPDUVHQFKL
FKLFKDDN$SXUXMXVKXDUWXQDXQ
WDNDLQDMXVKDD\DWLNWVDJNXXUDWD
1XQDWXVDWLQDQXLMDNDXZDLWL
6DXORVKD(VWHEDQNDPDQWDP
QDWLWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
6DXOR-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQDQZDLWNDPX
-HUXVDOpQQXP-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDVHQFKLZDLWNDWDQQDJND
PDZDUXLWL,PDWLNDLQDP-HUXVD
OpQQDNDLNXNLDU-XGHDQXJNDQDP
WXUD6DPDULDQXJNDQPDVKDSDPSDJ
VKLDNDUXLWL1XNDWXPDLJ-HV~VD
XQXLQDWDLULDMDNDUXDLQDND-HUXVD
OpQQXPDJMXDNDUXLWL 7XPDLQDQXL
(VWHEDQNDQPDDZDUPDWDLVKXDU
<XXVQDNVKLUHQHQWDLPWLQDLQD(VWH
EDQNDQL\DVKLMXNLDUHDLHDLQDNXD
LNXVDUXLWL 1XQDWXUDZDUPDWDL
6DXORMHDQXNDSHNXWXDXWXDNXD
ZHDNDLVKPDJDLQDQQXZDDLQDMDL
DFKLUMDSLNL\DUXDNFiUFHOQXPHJNH
MDNXLWL
ಬ
ಬ
6DPDULDQPD\DVKXDUDLQD
-HV~VSDFKLVDXMDNPDX
,PDWPDLQDLJFKLNLFKWVHNHJ
NLDUXDLQDND\DMD\XMDVDUQLWD
MHDLQDPXQDPFKLFKDPQDNDHWVH
UDLQD 7XPDLQDDVDU)HOLSH6DPD
ULDQXJND\DDNWDULQXXQWDQXL
MHDD&ULVWRQSDFKLVHWVHUNDXZDLWL
7XUDNZDLQFKDW DLDLQDQ)HOLSH
LZDLQDNWDNDNDLQXQDZDLQNDU
QXL\DVKXDUDLQDNDDVKLVKLUDQHDV
DQWXNDUXLWL )HOLSHNDQXLFKL
FKDUNDUWDNSXMXVQXNDSVKXDUDQ
LZDQFKHJNHPWXDPXQFKDMLLUXN
VHQFKLFKLFKDPWLNML\D7XUDVKXDU
HPHDUXDLQDQZHNDLFKXDLQDMDL
QXNDSSHJNHUDPDMX 7XUDDVDPWDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
QX\DDNWDQPD\DVKXDUDLQDVKDVKLU
DQHDVPDWVDWDLQD
7XUDVKXDU\DXQFKXNLZLVKLQ
DMDNX6LPyQQDDUWLQSXMDX1X
SXMDXDVD6DPDULDQPD\DVKXDU
DLQDQWVDQXDN:L\DLWMDLQHNDV
LPDQQDNDWXVDWXZHNDWDX 1X
LZLVKLQDMDNXQDVKLXXQDLQDFKL
NLFKDLQDMDLPDNVKLUDQWXUDLQDN
´-XZDLWLQHNDV<XXVVHQFKLPWLND
DNXSNDPXNDµWXVDLPDWUXLQD
1XVKXDUNDLZLVKQXPDQXNDS
XZtSXMDXDVDQXQDWXVDVKXDU
DLQDQNDWVDQXSXMDX 7XPDSXMDL
)HOLSH<XXV-HVXFULVWRMDLLQDP
PDXQSDFKLVHWVHUNDLQXNDSVKXDU
QXZDDLQDMDLVKLUDQHDVDQWXNDU
QHNDVSDSLWDWXLQDDVDUHQWVDQDP
PDLQLDUXLWL 1XQDWXUDQXLQLWD
ZDLQNDFKPDXQQXNDSLZDLQDUWDND
NDL6LPyQVKDVHQFKLNXQWXWVHQHQ
WDLPDUQHNDVSDSLWXVDHQWVDQDP
PDLQWXPD)HOLSHQQHPDUNDXZDLWL
1XQDWXPDZHNDL-HV~VDXQXLQD
WDLULDMDNDUXDLQDVKD-HUXVDOpQQXP
PDWVDPDV6DPDULDQPD\DVKXDU
DLQD<XXVDFKLFKDPHQVKLUQHNDD
ZDUWDVDZDNHUXLQDZDLWDPDXQDQWX
NDUXLWL7XUD3HGURQ-XDQMDLDWXP
DLMHDUXP<XXVDFKLFKDPHHWVHUND
WDUPDWXVDDNXSNDUXLWL 7XUDPX
DVDU6DPDULDQDPMHDZDUDSX-HV~
VDLVXUXPDQNDUQLQDSDFKLVDUHQWVD
QDPPDLQLDUXDLQDNVKD:DNDQ
3HJNHUQDNDMXLQDFKXDVDUPDWDL
-HV~VDLVXUXPDQDLQDQX:DNDQ3HJ
NHUDNXSWXNWDWXVDU<XXVDQDXMVD
UXLWL 1XQDWXUDZDU3HGUR-XDQMDL
QLWDPXXNHHQDFKLNDUXLWL7XUDNDL
:DNDQ3HJNHUVKDHJNHPWXUDUXLWL
1XQDWXUXLQDNDL6LPyQVKDZDL
QDNFKLFKDDN
´.XLWDQDNLNWDMUXPH :LQDVKD
DWXPFKLNLFKDQPXXNHDFKLNUXP
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
:DNDQ3HJNHUHJNHWUXPDLWNDPDLQD
QXVHQFKLVXUXVWDUPD7XUXWDZD
NUXPLQZLVKDFKLNLFKVKXDUDLQDQ
PXXNQXPDFKLNDQ:DNDQ3HJNH
UDQHJNHWLQDWDMDLµWXVDWLQDLWL
1XQDWDNDL3HGURFKLFKDU XN
´$PHNDNXLWUXPMDLPHJNDNDW
QDLWPH¢8UXNDPWDLDPHVKD<XXV
VXNDUWXVPDXMDLWDNDMQXVKDNXLWMDL
VXPDNWDVPHVKDZDNHUDPH"µWXVD
WLQDLWL
$PHNDLL\XMDLQDMMXQLQFKDX
ZDLWPHWXPDXDVDPDPHNDLVKLFK
NLVKDMXNDMXWLNDPNDWDNDPDLWVXPH
DPHHQHQWDLPPDXZDQXVKD<XX
VDLJNDPDDNWDNXNDZDQWLQWVXL
$PLQDWXQDXU XPLQDL\DNXPDPH
WXHQHQWDLPDPQXQDWVDJNXUWDPUD
FKDLQWDVK<XXVDXMVDWD :LNDZDLQ
MDPHDPHNDVKLUNDMHQDVDPFKLNLW
FKDNDMHUQDLWPHLPDQLDNXPWXQDX
WDNDWDQXNHLQDLVDFKPLQXSXMXUPH
1XWXVDWDPD6LPyQD\DN
´$WXPZLQDND<XXVDXMWXUVD
WDUPDDWXPWXUXWUXPQXLPDQLVDJ
XPLQWXUNDLJµWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWLPDW DLQLWDSXMXW LQ
SDFKLVHWVHUNDUWXUD<XXVDFKL
FKDPHDQXQDVKDSDFKLVFKLFKD
VDULNXLQDN3HGUR-XDQMDLMLQDU
6DPDULDQDP\DDNDWVKLNDSFKLFK
LUXXQPDXQPDVKD\XMDVDU-HV~V
WXXZHPWLNDUWDZDLWXVDUFKLFKD
FKLFKDUNDUWXLQDNXD-HUXVDOpQQXP
ZDNHWWUDUXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
(WtRSHQPD\DDSX
-HV~VDLQVXUXPDQNDPX
7XPDDLQD\DLPSLQPD\DVKXDU
DSX<XXVDNXSNDPX)HOLSHQWDUL
FKLFKDUXN´)HOLSH\DDNDWLNXNLP
ZiULZHWiQXZHDNPHVKD-HUXVD
OpQQXPLDMXDNL*D]DZHWDL\DQX
ZHWiQXMLQWDQXNDD\DQXJNDQPDJ
ಬ
WVXSLDZHDZDLµWXVDWLQDLWL 1X
WXVDWLPD)HOLSHVKDMXDNLZXZDLWL
7XPDZHNDPDMLQWDQDP(WtRSHQ
PD\DDSX-HUXVDOpQQXP<XXVDQ
HPHDQHQWDVLL\DNHPHPDWWDVDZX
1LQXJNHHQZDNHWXNFDUUHWHQDP
HJNHPDV<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQ
,VDtDVDDUPDXQDXMNLZLQLWWDPDXQ
ZDLQNDXZDLWL1XND(WtRSHQPD\D
DSXQDZDQWUL&DQGDFHQDDUWLQDMD
NXDQXQDNXLWULQNXLWDPULQDMDNXLWL
1XZLQLWW DPDXQ)HOLSHZDLQ
NDPWDL:DNDQ3HJNHUFKLFKDUXN
´6KXDUFDUUHWHQDPZHDDXMHDQ
WDWDµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD)HOLSHVKDFDUUHWH
QDPZHDQMHDUNDPD<XXVDFKLFKD
PHQHWVHULQ,VDtDVDDUPDXQDXMNL
ZLQLWWDPDXQDQWXNFKLFKDUXN
´¢$XMDPQXVKDQXQDWDNXPSDSL
WDZDWXVDPVKDQHNDPHN"µWXVD
WLQDLWL
1XWXVDWDPDQLFKLFKDDN
´¢1XQDNDWDNXWDZDLWXVDXMDFK
PDXQFKDXUXNZLVKDQHNDWMDN"µ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXVD)HOLSHQFKLFKDUXN
´-XLZDNDPDPHVKDZLMDLHNHHP
VDPXMDWNDWDµWXVDWLQDLWL
7XVDWDPDQLVKDZDNDXZDLWL
,VDtDVDDUPDXQDSXDXMNLZXZD
QXNDMXZDLWL
´2YHMDPDDWWVDMXNLXPDWLD
QXPDPWXNPDDZDUWDVDMXNLDU
XPDUPD\L2YHMDXUHWVXSLUPD
VKDWDNDPWDNWHSHQDQXPDP
WXNQLVKDFKLFKDNFKDPDL
$\DWLNZHDPNDPDLFKLFKD
PDQVKLUQHNDDWMDLWXVDJVKD
WLFKDPDLQLQXJNDQDPSXMDXQ
PDDZDUDDLWNDPXQFKDSDWDL
DWVDXVKD¢\iNLFKLFKDPDLQFKD
DWLL"µ
WXVDWXDDUXDQXQDDXMNLZHD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
7XPDDVD)HOLSHQDSXLQLDN
´:DLWDQHDVDPZLQDVKDXMDWNDWD
¢MXQD<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQWLQD
QXQDVKD\DQDSDFKLVWDNXDWLQDLWD"
¢1LJNLNWXPDPQDLWWXUDFKNXVKD
FKLNLFKDQSDFKLVDJWLQDLW"µWXVD
WLQDLWL
1XQDWDNDL)HOLSHVKDDSXDXM
PDXQSDFKLV$PHWDPHQXQDND
-HV~VDQQLWXUDPDWLQWULQSDFKLV
WDZDLWXVDXMD 1XWXVDXMDPHQWVD
DXQDPMHDN
´¢-XHQWVDDMXLZLQDVKDLPDW
PDLQFKDXNDLWDP"µWXVDWLQDLWL
1XQDWDNDL)HOLSHD\DN
´$PHQHNDVQXNHHQHQWDLP
WDNPLQNDLPDPDLQDLWMDPHµWXVD
WLQDLWL
1XWXVDWDPDDSXFKLFKDDN
´:LND-HV~VNDQHNDV<XXVDXFKL
ULPSDSLWDWDMDLµWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWDNDLFDEDOORUDP
MXLJHPHWDWDWDPDHPHWDPWDLPDL
DNDLNLDUHQWVDQDPMHDDQXL)HOLSH
DSXQLPDLQDLWL 7XUDHQWVDQPD\D
MLLQNLPWDL:DNDQ3HJNHU)HOLSHQND
MXNLQWXUDPWDLDSXNDDZHQDJND
ZDLQNDFKXLWL7XUDVKDVKLUDQHDV
QLQDQXJNHHQZXZDLWL )HOLSHND
$]RWRQDPMHDZDLWLWXPD\DDNDW
DLQDQNDQDJNDWVXN-HV~VDLWLXZHP
WLNDUWDXNDWXVDFKLFKDDFKLFKDUNDU
WDNXD&HVDUHDQDPMHDZDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
-HV~V6DXORQZDQWLLQWXNPDX
+FK
1XQDLPDQLQDL6DXORVKD
-HV~VDLVXUXPDQDLQDQPDDW
WVDFKLFKDPDZDQWDQNDLQDL\DFKX
,PDQLDDVDVDFHUGRWHDSXULPDWVD
WXQMHDUL SDSLDDUDPVXUXVWD
'DPDVFRQDPMXGtRDSXULLUXXQWDL
UL\DQXLZD\DNQDVKDQXQDLQDNPD
VDQDVKL-HV~VDLVXUXPDQNDXQND
ಬ
ಬ
DLVKPDJDLQDQQXZDDLQDMDLPDN
DFKLUDQMXL-HUXVDOpQQXPLNDQNDWMDL
WXVDVHDZDLWL 1XWXVDWDPDSDSLLQ
DDWDUVXVDXZDLWL7XUDPQXQDWDNXV
\DDNDW'DPDVFRQDPMHDWWDNZHDL
SDFKLDFKPDX6DXORZHDPXQDP
QD\DLPSLQPD\DHWVDQWDUWVDDSWLQ
DZDMVDXZDLWL 7XUDP6DXORQXJND
L\DDUWHSHVPDWDLFKLFKDUXN´6DXOR
6DXOR¢XUXNDPWDLZLQDXDLQDVKD
ZDLWNDUWDPH"µWXVDWDPDXQDQWX
NXLWL
1XQDDQWXN6DXORFKLFKDDN
´$SX¢DPHVKD\DLWDP"µWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPDQLD\DN´:LND-HV~
VDLWMDLDPHZLQDXDLQDZDLWNDLQDP
QXZDLWMDLµWXVDWLQDLWL7XVDWDPD
6DXORVKDNXUDNPDLNLDFKLFKDUXN
´$SX¢ZLQDVKDXUXNDWLWXVDPHD
ZDNHUXWDPH"µWLQDLWL 7DNDLDSX
-HV~VFKLFKDUXN´1DQWDNLP\DDN
WDQDPZHWiDLMHDZDNPLQDPH
WXUXPDLQWUXPQDNDWXUDPLDUWDWXLµ
WXVDWLQDLWL
6KXDU6DXORMDLVKLPXLQDNDFKL
FKDDPXQNDDQWXLQD\DWZDLQDLQDFKX
DVDUVHQFKLDVKDPNDUXLWL 1XQD
WLQDLQDJQDNPDWDL6DXORQXJND
LL\DDQWHSDXQDQWDNLLLPWDMNDPD
ZDLQPDPDLQFKDXMDVXLWL7XPDPWDL
VKXDUDLQDXZHMQXPHJNHVDU'DPDV
FRQDPHMpQLDUXLWL 1XLWUHVWVDZDQ
LVKLFKNLVKDLLPWVXN\XUXPNDQFKD
\XWVXNWXUDXPXWQDVKDSHJNHXPX
WVXNSXMDX
7XPDL'DPDVFRQDPVKXDU
-HV~VDXPLULQ$QDQtDVQDDUWLQ
SXMDX1XQD-HV~VSDDQZDQWLLQWXN
FKLFKDUXN´£$QDQtDVDµWXVDWLQDLWL
7DPDQLD\DN´$SXUXMXLSXMDMDLµ
WXVDWLQDLWL
7XVDWDNDL-HV~VFKLFKDU XN
-LQWD7XQLQFKDXWXWDL\DQXQLLZHWi
1XQLZHPH-XGDVDMHHQMHDDP
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
FKLNLFKLNVKXDU7DUVRQPD\D6DXOR
QDDUWLQDQXLQLPVDWD1XL<XX
VDQDXMXSXMDXZDLQNDWWDPH :LL
NDUDQDPWLPDMDL´6KXDU$QDQtDV
QDDUWLQWDDDWDNVKDSDDQLLPWLWXVD
XZHMHMDLPXXNPLQDQWLQPDNWDWXL
WXUXWPDPWDLLLPWDWPHWLPDMDLµWXVD
WLQDLWL
1XWXVDWDPD$QDQtDVFKLFKDDN
´$SXUXQX-HUXVDOpQQXPSXMXV
$PLQDQHPDUWDPLQDLQDQZDLWND
PXQSDFKLVZLQDXMDWLDUPDMDPD
1X\DPDLVDFHUGRWHDSXULDLQD
LQDUDPMXL\DDPLQDSDFKLWPDVDU
SHJNHUDQFKLFKDLQDQXQDVKDDVKL
\DUXDNWDVDZLQDNDQLDMDPDµWXVD
WLQDLWL
1XQDWDNDL<XXVFKLFKDU XN
´7XWVXNZHWiDXQNDZLQDSDFKL
WDVDVKLFKLNLFKQXJNDDLQDQPDVKD
QLWDDSXULMDLLVUDHOLWDDLQDMDLXMDNWL
WXVDQHWHJNDMDL 7XUDZLQDSDFKL
WDVVKXDUDLQDQXMDNVHQFKLZDLW
WVDWQXULQNDZLLQHNDPWLNDWWDMDLµ
WXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD$QDQtDV6DXOR
SXMDPXQDPZXZDLWL7XPD6DXOR
SXMDPXQDPZD\DDZDLWLWXPDXZH
MHMDLPXXNQXPDFKLDN
´<DWVXU6DXOR\DZLQD$SXU
MLQWDZLQDPLQDPLQDZDQWLQWXU
PDNFKDPNDPQXZLQDVKDDPLQD
DWDNVKDSDDQLLPWLWXPD:DNDQ
3HJNHUDQXQDVKDMXNLWLWXVDWXUDPX
DVDDNXSWXNPDWDLZLQDMDLµWXVD
WLQDLWL
1XWXUDDFKLNDWDPDXZDLNQL
MLLQLDQDPDNDVDHSHDQXQLQNDNH
NDPWDLSDDQLLPQDLWL7XPDPWDL
$QDQtDVLPDLQDLWL 7XUDPSLP
SLUDSXMDPXQFKD\XUXPNDQ\XD
FKLFKLDU'DPDVFRQPDJNDLVKLFKLN
WVDZDQWDL-HV~VDLVXUXPDQNDXMDL
LUXXQDUSXMXVXLWL
6DXOR'DPDVFRQDP-HV~VD
FKLFKDPHHWVHUNDPX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
1XLSXMXVMXGtRLUXXQW DLULDLQD
QDPZD\DDFKLFKDUNDUWDN´-HV~VND
<XXVDXFKLUL\DLWLWXVDHWVHUX
1XQDWXVDHWVHUNDLVKXDUDLQDND
HQHQWDLMHDUFKDUXLWL7XPDFKLFKDL
QDN¢-HUXVDOpQQXPZHNDDVDL\D
VKXDU-HV~VDSDFKLVFKLFKDLQDQ
DFKLU\DUXDNWDVDSDWDWXZHNDLQD
QXDXFKXNDLW"¢MXL\DWLQDFKLUPDN
MXUDPNLDUVDFHUGRWHDSXULQVXUXW
PDNWDVDWDDZHNDLPDQXDXFKX
NDLW"µWXVDWXLQD
1XQDWXLQDNDLVKD6DXORNDVKLU
DQHDVZDNHUXPDLQFKLFKDUNDU
WDN-HV~VNDQHNDV&ULVWRZDLWLWXVD
LPDWXDVDPWDLMXGtR'DPDVFRQDP
PDWVDWDLQDVKDQLQDQDJNDVDJNDFKL
FKDPDLQFKDXQHNDSHQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
6DXORQPDDZDUDLJ
WXVDXZHPWLNUDPX
7XPDLQDLVDUQXNDSWVDZDQDL
LWXUVDULN6DXORPDDZDMWXVDUFKL
FKDPDQXPLUDLQD 7XUXLQDDVDU
WVDZDLVKDNiVKLVKDLPDQLVDJ\DDNWD
ZDLWLULQMLLQNDLPDDPLWXVDUQDNDD
PDWVDPWXLQDPXQ6DXORQHNDZDLWL
,PDW LNDLQDDVDUPDW DL-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQD6DXORQFKDJNLQ
XXQQXPHJNHDZDU\DDNWDWDQLLVK
ULQ\DQWDPHQLZDNDUNiVKLMLLNLDU
DNXSNDUXLWL7XXZHPUDXZDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
6DXOR-HUXVDOpQQXPSXMXVPDX
6DXOR-HUXVDOpQQXPMHDDFKL
NLFKVKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQDMDLLUXXQWUDWWVDZDNHNDXZDLWL
7XPDNDLVKDQLWDND6DXORND-HV~VDL
QHNDVVXUXPDQNDFKXWVNDLWWLWXLQD
DVDUDVKDPDLQD 7XPDLQDL%HUQD
Ep6DXORQMXNL-HV~VDXQXLQDWDLUL
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
DLQDVKDVKXDUSHJNHUDPDMVDPXQ
ZDLQNDUQLWDVKD\DXQFKXNWXQDX
WDNDWDLULDLQDQNDLQDL\DLQDNDSX
-HV~VDLQVXUXPDQNDUXLWL
1XWVDZDQWLQ\DDNDW-RSHQDP
QXZD7DELWDQDDUWLQFKLNLFKQDDUL
'RUFDVWXWDL-HV~VDQQHPDULQSXMDXಭD
1XQXZDNDVKLUSXMXVSHJNHUDQ
WDNDNFKLNLFKDWVXPDLQDQFKD\DLMD
NXLWL ,PDQLSXMDXMDWDWXNXP'RU
FDVMDNDXZDLWLWXPDPWDLL\DVKLVKLU
QLMDWWUDUMHDMLPDUDDHNHQLMHDPND
PXQDPLZDNDUFKLNLFKLNWHVDPXQDP
DZD\DDDHSVDUXLWL -RSHND/LGD
QDPWLLMXDXDVDPWDLVKXDU-HV~VDL
VXUXPDQNDXVKD3HGURQXLSXMDPXULQ
QHNDDZDUMLPDUVKXDUDQDNXSHQDN
´-HDUXP3HGURFKLFKDUNXUXP-RSHQ
PD\DPHJNDDWVXNWDDWLWXUDPLDUPD\L
:DLQFKDWDLDLQDQ\DDNDW
WXVDXMDNWDUPDWXVDDNXSNDUXLWL
/LGDQDP3HGURLZDLQDNPDX
7XUDPXDVDUMHDULXMDNDP3HGUR
1XQDWXUDZDUPDW DL-HV~VDL
VKDQLWDMDLLUXXQDUZXZDLWL7XPD
VXUXPDQNDXDLQDDVKL-XGHDQPD\D MHDDPWDLMXNLDUMDNDXWHSDPXQDPDZD
\DZDUDVKLQXZDZDMHDLQDWHQWHDZDU
*DOLOHDQPD\D6DPDULDQPD\DDLQD
MDLVKLUDJNDQPDWVDWDLQDN-HV~VQDN ~WDLQDN'RUFDVLZiNXSXMXVMDDQFK
QXJNXWDLQDMDQNDPXULDLQDQLQDN
HPHDQHQWVDUXPLUDLQD7XPDLQD
WXLQD 7XUDP3HGURVKDQXZDDLQDQ
DVDU:DNDQ3HJNHUDQX\D\DVDUDP
DVKLDDMLLUQLJNLMXDNWLNLVKPDU<XX
PDWVDWDLQDNQXQXNDSNDZHQD
3HGUR\DWVXW-HV~VDLVXUXPDQ
VDQDXMDVXPLNQXZDMDNDXQLLVFKLFKD
UXN7DELWDQDQWDNWDµWXVDWLQDLWL
NDXDLQDQLL\DNZHNiDVD/LGDQDP
1XWXVDWDPDQXZDMDNDXVKDLLPL
VKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDXPDWVD
3HGURQZDLQDNQDQWDNLHNHHPVDX
WXQFKDLLVWDVDZHULQDLWL 1X\DDN
WDQDPVKXDU(QHDVQDDUWLQHPHDUX ZDLWL 7XPDPWDL3HGURXZHMQXP
DFKLNDZDMDV-HV~VDLVXUXPDQNDX
DVDZHNDDWVXNSHDNQXPRFKRXZt
DLQDQZDMHDLQDMDLXQWVXNLNDDQDN
WHSDXQZDLQNDXZDLWL 7XUD3HGUR
LZiNXQLZDLQWXNDUX 1XWXUDPXQ
FKLFKDUXN
´(QHDVD-HVXFULVWRSHJNHUDPDMWD -RSHQPD\DDLQDDVKLQHNDDZDUDSX
PXL1DQWDNLPWHSHWDLUDPLZDUDWDµ -HV~VDLQHNDVSDSLWDWXVDUQXNDS
VKXDUVXUXPDQNDUXLWL 7XPDZDU
WXVDWLQDLWL
PDWDL3HGURVKDQXDSHDSDX6LPyQ
1XWDPDXZDLN(QHDVFKDQDQWDN
QDDUWLQDMDNXDQXQDMHHQQXNDSWVD
QDLWL 7XPDPWDLDVKL/LGDQDP
ZDQSXMXVXLWL
SXMXLQDNDWXUD6DUyQQXPSXMX
DMDNDUXPDWVDWPDXQDPHMpQDLWL
7XUD6DXORMLQWDZHVDDSX-HV~V
ZDLQNDPXULQ-HV~V6DXORDXMVD
PXQ6DXOR'DPDVFRQDPMHDDDUDQ
WVXN-HV~VSDFKLVDFKLFKDVPDXMDL
QLWDVKDVKLUQHNDDZDUWLWXVDDVKL
HWVHUWDX 1XQDWXVDDVKLHWVHUDP
WDL6DXOR-HUXVDOpQQXPMXDNQLWDMDL
LUXXQWUDU\XMDLQD7XPDSXMXVDSX
-HV~VDQSDFKLVFKDDVKDPNDUWXWVXN
FKLFKDUNDUWDX 7XPDNDLVKDMXGtR
DLQDJULHJRFKLFKDPDQFKLFKDX
DLQDQLWDNDD\DWLNPDDWWVDFKL
FKDPDQXPLUNDUXLWL 7XUXLQDNDL
FKLNLFK\DWVXW-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQDQXQDDQWXNDU6DXORQMXNLDU
&HVDUHDQDPHMpQLDUQXLLQDJNDNLDU
7DUVRQDPDNXSNDUXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
D
7DELWDWDQXNDJULHJRFKLF KDPQXPND´'RUFDVµWDNXWDZDL
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
+FK
QD\DLPSLQPD\DVKXDUD\DN´$PH
VHDPPDXQ<XXVDQWXUWDPDNDPH
MXGtRDWVXPDLQD\D\iPXQFKDDVKL
<DDNDW&HVDUHDQDP,WDOLDQ ZDLWUDPDNZLQDDNXSWXNDL <DDNDW
PD\DVXQWDUDDSXUL&RUQHOLR -RSHQDP6LPyQ3HGURWXWDL\DQX
XWLWDWXVDPVKXDUDNXSNDWD 1LJND
QDDUWLQSXMDX 1XNDQLQDQXZH
WXUDXFKLULDLQDMDLPDNDVKLLUXXQDV FKLNLFK6LPyQQXDSHQDSDXWXWDL\D
VKLUHQHQWDLPVDU<XXVDQHPHPDWLQ QXQDMHHQQD\DQWVDQXZHWDVDQXL
SXMDZDL1LWDUXWUDPLDPHWXUX
DMDNDUXLWL7XPDXDVDUMXGtRDWVX
PDLQDQ\D\iNQXNDSNXLWDQVXLQDN PDLQDQXQDNDXMDWPDNWDWPHµWXVD
WLQDLWL
<XXVQDNDWXNHDXMVDUNHHDMDND
1D\DLPSLQPD\DVKXDUFKLFKD
UXLWL 7XPDSXMXDVDPWDLWVDZDL
PDQXMDNXNDZDNHWNLPWDL&RUQHOLR
HWVDWHHQWDDLNDUDQDPZDLQWDL\D
LQDWDLULQMLPDUDQWXUDFKLNLFKLN
QXPDPWXNQD\DLPSLQPD\DVKXDU
VXQWDUQHNDV<XXVQDNHQHQWDLPWXV
VKLUSDDQQLSXMDPXQDPZD\DQ
ZHNDLQXQXQWVXNQLQDVKLUHQHQ
ZDLQNDXZDLWL1XZD\DN
WDLPWLQDVD DVKLXMDN-RSHQDP
´£&RUQHOLRZDµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD&RUQHOLRND
DNXSNDXZDLWL
7XUDPNDVKLQLDQXLMLQWDHNH
DVKDPDNZDMDVLLZDMDWXWXPD
-RSHQDPMHDWWDNZHQDL3HGURVKD
VDJFKLFKDUXN´¢$SXXUXNDPWDL
WXUXWPH"µWXVDWLQDLWL1XWXVDWDPD HWVDWXWXSLQMDVWDWXNMDLMHDWXQWXSH
6XQWDUDDSXUL&RUQHOLR
-HV~VDLVXUXPDQNDPX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
SDNDDVDPWDLQXLSXMXV<XXVDQ
DXMVDWWVD\DNLZDNDXZDLWL 1XL
SXMXVVHQFKLWVXNDPDN\XDWWVD
ZDNHUD\DW\XUXPNDQHNHLQDUDL
QDFKNDLSXMDX7XPDSXMDLQD\DLP
XUDQPDWDLQD\DLPSLQPD\DMDDQFK
ZDJNDUDPQDJNDWWUDPXULQFKLNL
FKLNLFKLNMLJNDNPDXQZDLQNDXZDLWL
7XUDPXQDPDVKLFXDW URQDZHQ
WLQDLQDQiSLDLQDFKXDJDLQDMDL
SDFKLPNDFKXPSLDPX\DNL\DDNDLNL
QXJNDQDPWDUDXZDLWL
7XPDPW DL3HGURMXDLQDPDDP
\XDWDWXVDQD\DLPSLQPD\DFKLFKD
PXQDQWXNXLWL
1XWXVDWDPD3HGURD\DN
´$SXUXWXUDVKWDWMDLZLNDWVXPDLQ
SHJNHUFKDXDLQDDXQND\XFKDXZD
MDLµWXVDWLQDLWL
1XQDWDNDLDZHQW VDJQD\DLPSLQ
PD\DFKLFKDDN´<XXVSHJNHUPDP
WLNDPXDQXNDDPHNDWVXPDLQDLWL
WXPDLWVXPHµWXVDWLQDLWL
7UHVDLPDMQLDLZDLQW XNQXL
QD\DLPSLQDPDWDNVKDMXNLQDLWL
1XWXPDQZDLQDN´¢8UXNDQDN
DXDQXQFKDZDLQNDM"µWXVDHQHQ
WDLPDSXMDL&RUQHOLRDNXSNDPX
DLQD6LPyQNDQMHHWXLSXMDWXVDU
LQLLLQLPDLQDNXDZDLWLQDPMHDQWD
UXLWL 7XPDZDUVHQFKLFKLFKDLQDN
´¢-XMHDMXL6LPyQQDDUWLQFKLNLFK
QDDUL3HGURWXWDL\DQXSXMDWVXDN"µ
WXVDLQLPDLQD
3HGURNDQLZDLQNDPXU LQHQHQ
WDLPWXSXMDXQ:DNDQ3HJNHU
FKLFKDUXN´3HGURWUHVVKXDUHDW
PDLQDZDL 7XPDDVDPWDLQXJND
DNDLNLPLWXUFKDWHQHQWDLPWVXN
QLWDMDLLUXXQWUDPZHWiZLLQLWDQND
DNXSNDPMDLµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD3HGURDNDLNL&RU
QHOLRDNXSNDPXDLQDQMHDULFKLFKD
UXN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
´$WXPHDUXPQXNDZL\DLWMDL
¢8UXNDPWDLZLQDHDWNXUPHVKD
ZLQDUPH"µWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPDQLWDFKLFKDLQDN
´,ND&RUQHOLRVKXDUSHJNHU<XX
VDQVKLUDQHDVHPHPDWLQDVKLMXGtR
DLQDVKDDQHQDNZDNHULQDLQDQX
QD\DLPSLQPD\DVKXDU3HGURQXWLWL
WXVDPVKXDUDNXSNDWDWXUDPQLWDD
DPHWXUXPDLQWUXPQDNDXMDWPDNWL
WXVDWDPDDNXSWDPNDNULQZLQDMLµ
WXLQD
1XWXVDXMDP3HGURMHDDZD\DD
QLWDMDLNDQDUDUXLWL7XPDWVDZDDU
3HGURVKXDUNDXQNDXMDLZHDNDL
-RSHQPD\DVKXDU-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDLVKLFKLNX\XXQLDUXLWL
7XPDZDU&HVDUHDQDP&RUQHOLR
DVKLQLQDSDWDLDLQDQQHNDVQLQD
DPLNULDLQDMDLLSDDLUXXQWUDUQDNDL
QDNSXMXLQDLMHDZDUXLWL 7XPD
3HGURMHDMHDZDLWL7XPDWWDPDXQ
&RUQHOLRZDLQDNMLLQWXNLLJNXJHPH
PDWWDVDWLNLVKPDWUDXZDLWL 7XUDP
3HGURFKLFKDUXN
´:LQDNDHPHPDWULSDZDMDNWD
ZLVKDDPHDDQQXNHWMDLµWXVD
WLQDLWL
1XQDWXVDFKLFKDNLZDLNPD
&RUQHOLRLSDDPXDLQDWXDNDWDW
PDXQZDLQNDXZDLWL 7XUD3HGUR
FKLFKDDN
´$WXPNDQHNDUPHLLMXGtRDLQD
WLNDMXGtRFKXDLQDMDLJNDLUXXQFKDX
DLQDML7XUDQLWDMHQNHVKDXWXFKX
DLQDML7XUDVKD<XXVZLQDFKLFKDU
WDN¶:LLSHJNHUPDPWLNDPXND
WVXPDLQDLQDZDLWLLSD·WXUXWPD\L
7XUXW LQDVDPW DLWDUXWWLWXUDP
PD\LWXUXWDLQDNDLVKDLWXUFKDW
HQHQWDLPWVXNZiULZLQLPMDL¢8UX
NDPWDLZLQDVKDXQWVXUNDPDP"
1XQD\DPDLQHNDDWWVDQZDNHUDMDLµ
WXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
1XQDWDNDL&RUQHOLRD\DN
´&XDWURWVDZDQQXQDZDLQNDQ
SXMDMDLMXDDJNXDMXQLDLZLQD
MHDUXLSXMXVQDNLMDUPDQSXMXVDQ
<XXVDDXMNXQSXMXPMDL7XPDSXMDL
QD\DLPSLQPD\DVKXDUMDDQFKNLQDU
SDWQXQQXJNXDUXZDQWLQWXUNDPD\L
7XPDFKLFKDUW DN¶&RUQHOLRDPH
<XXVDXMHDPQXQDNDDQWXUWDPDN
WXUDDPHVKXDUDWVXPDLQD\D\iPXU
PLQFKDQHNDUWDPD\L 7XUXWPD
DVDPWDL-RSHQDPVKXDUDNXSNDWD
WXUDP6LPyQ3HGURWXWDL\DQXQD
XWLWL1LJNDFKLNLFK6LPyQQXDSHQ
DSDXWXWDL\DQXQDMHHQQD\DQ
WVDXZHWDVDQXLSXMDZDLQXMXL
WDDDPLMDLFKLFKDVWL·WXVDWXUXW
PD\L 1XQDWXUXWLQDVDPWDLZiUL
XWXUWLWDUPDWXVDQDNXSWXNPDMPH
7XUDPXDVDPDPHVKDWDXPHWXPD
DVDDNPLQVKLUDQHQDML<DPDL<XXV
FKDZDLWPDLMXLLUXXQWUDMLWXPDLQD
DVDUDVKLDPLQD<XXVWXUDPPDX
LVKDDPHHWVHUNXPLQDQWXNDUWDVD
ZDNHUXLQDMLµWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3HGUR&RUQHOLRMHHQ<XXVD
FKLFKDPHQHWVHUNDPX
1XWXVDWDPD3HGURQDJNDPD
FKLFKDDN
´1HNDVDLWLZLVKD\DPDLNDVKLU
QHNDDMDL<XXVNDVKXDUDLQDQND
MXVKDDDZDLWXWVXNDVKLPHWHNLL\D
ZDL 7XUDDVKLQXJNDQPD\DVKXDU
DLQDVKDQLQDNVKLUDQHDVDUHQHQ
WDLPWXLQDNSHJNHUDQWDNDLQDNDLJND
QXQDNDQDNLWDWVXL <XXV,VUDHO
ZHDQWXDLQDQXMDN-HVXFULVWRDVKL
VKXDUDQDSXULDVDPWDLVKLUDJNDQ
PDWVDPVDWQDLWWUXPHWXVDWLQDLWL
$WXPND-XDQ-XGHDQXJNDQDP
*DOLOHDQDPQDJNDPDFKLFKDPDQ
HWVHUXNHQWVDQDPPDLWDUPDWX
MDNXDQXNDVKLUQHNDUPH 7XUD
ಬ
QXL\DVKD-HV~V1D]DUHWQXPLDDMD
NXDQXQD:DNDQ3HJNHUDQ<XXV
DNXSWXNLFKLFKPDPWLNDPZHNDDV
SHJNHUDQWDNDNVKXDULZDQFK
HJNHPWXDPZDLWXPDWVDWXQFKD
<XXVQLQLLSXMDXDVDPWDLSHJNHU
DPDMXMDNXDQXVKDQHNDUPH 1XND
QHNDVLVKD-HV~V-XGHDQXJNDQDP
\DDNDW-HUXVDOpQQXPVKDQLWXUDZD
QXNDZDLQNDXZDLWML,PDWLNDZHNDQ
QXPLQDPDFKLUDUPDDZDUXDLQDZDL
7XUDZDUPDW DLWUHVWVDZDQDVD
<XXVLQDQNLLQFKDLZDLQWXUPDNXLWML
7XUDVKDDVKLVKXDUQDNDZDQW LQ
WXNFKDXZDLWLDQWVX<XXV\DXQFKXN
QDJNDPDVQLHWHJNUDPXDLQDWLQQLWD
HWVHUNDUWLWXUDPXDVDZDQWLQWXU
PDNXLWML,LDLQDWLNDQHNDVPDDPX
QDQWDNPDWDLVKDQLMDLPDN\XUX
PDN\XDNXXPXWFKDXPDUDUPLDML
,QND:HUXPFKLFKDPHWVHUNX
UXP\DPDLND<XXV-HV~VQDNDVKXDU
LZiNXWXUDMDNDXDLQDMDLHWHJNLQ
DPDMDVDSXMVD\LWXVDUXPWLWDUPD
WXVDQLDNXSWDPNDXZDLWML <DXQ
FKXNVKD<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQ
DMDNDUXDQXVKD-HV~VDQSDFKLVDU
FKLFKDLQDN6KXDUQLQLLVXUXPDQDL
QDNDQLWDWXQDXULVKD-HV~VDQXNH
WVDJNXUDPDUWLQDLWLWXVDUFKLFKD
MDNDUXDLQDZDLµ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
-XGtRFKXDLQDQ:DNDQ
3HJNHUHJNHPWXUPDX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3HGURWXVDHNHFKLFKDDZDMDL
:DNDQ3HJNHUDQXNDDVKLVKXDUQX
FKLFKDPDQDQWXLQDQNDHJNHPWXUD
UXLWL -XGtRDLQD-HV~VDLVXUX
PDQNDX3HGURMDLNDXQNDUXDLQDVKD
MXGtRFKXDLQDQDN:DNDQ3HJNHU
HJNHPWXUDUPDWDLWXUDFKLNLFK
FKLFKDPMDLFKLFKDVDU<XXVDQHPH
PDWDLQDNDLHQHQWDLMHDUFKDUXLWL
7XPDLQDNDL3HGURFKLFKDDN
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
´$WXPVKDLMDLPHWHN:DNDQ3HJ
NHUMXNLQDVDDNUXPLQLNDDWXPND
HQWVDQPDJNDPDLVKWDWUXPHWXPDL
WVXML 7DXDVD-HVXFULVWRQDDUL
DQDLVDUXPLPDLWDUPDWXVDWLQDLWL
7XVDWLPDXDVDUHQWVDQDPPDDNDU
3HGURQMXLLVKLFKLNWVDZDQNHVKD
SXMXVDPZHWiµWXVDUWXLQD
1XWXVDWDPDMXDNXLWL
1XQDWXVDQWDLDZHQWVDJFKL
FKDUWDN¶<XXVSHJNHUPDPWLNDPXD
QXNDDPHNDWVXPDLQDLWLWXVDPND
WXPDLWVXPHWXVDWXUXWPD\L· 7UHVD
LPDMQLDLZDLQWXUDNQXLQD\DLP
SLQDPDWDNVKDMXNLPDL 1XQD
WXPDPWDLHQHQWDLPDSXMDL&HVD
UHDQPD\DDSXDNXSNDPXWUHVVKXDU
ZLLSXMDPXQDPMHDWDUXWLDUPD\L
7XPDZDUPDW DL:DNDQ3HJNHUFKL
3HGURQLZDLQNDPXULQSDFKLV
FKDUWDN¶$QWUDPMXGtRFKXDLQDZDL
-HUXVDOpQQXPLDDLQDQXMDNPDX
WXVDPLWXUFKDWHQHQWDLPWVXNQLWDMDL
1XQDWXPDZDUXDL-HV~VD LUXXQWUDPZHWi·WXVDWXUXWPD\L
1LWXUXWXDVDPWDLZLVKDQXVKXDU
XQXLQDWDLULDMDNDUXDLQD
-XGHDQPD\DVKXDU-HV~VDLVXUXPDQ DLQDMDLZHDNDLVHLVVKXDU-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDZLQDX\XXQWXLQDN
NDXDLQDPDWVDWXMDLMXGtRFKXDLQD
ZLQLDUPD\L7XPDZDUPDWDLQLWDMDL
\DW<XXVDFKLFKDPHQVKLUZDNHUXV
LUXXQWVDQ&RUQHOLRMHHQZD\DPMDL
DQWXLQDZDLWXVDWDPDXQDQWXND
1XLZD\DZDN ULQQD\DLPSLQPD\D
UXLWL 7XUDVKD3HGUR-HUXVDOpQ
QXPZDNHWNLMHDDPWDLMXGtR-HV~VDL VKXDUQLMHHQWDULFKLFKDUXN¶<DDNDW
-RSHQDP6LPyQ3HGURWXWDL\DQX
VXUXPDQNDXDLQDFKLFKDUDLQDN
XWLWDWXVDPVKXDUDNXSNDWD 7XUDP
´¢8UXNDPWDLDPHVKDMXGtRFKX
QLMXLWDUXWUDPLDPHWXUDDPLQD
DLQDQDPZHPHVKDQLWDDLQDMDL
SDWDLPLMDLXZHPUDWQXUPLQVKLUXMDW
LUXXQWUDPVKD\XUXPNDVKD\XD
PDNWL·WXVDWLPDXDVDVKXDUDQDNXS
PDPH"µWXVDUWXLQD
7XVDWXLQDNDLQLVKDZHWDWNX
WXUNDPWDLZLVKDZHPDMDL 7XPDQ
SXMXVDZDLQNDPXQQDJNDPDSDFKLV QLWDPDWVDWPDXQDPMHDDQQLWDMDL
FKLFKDLLQD\DPDQDJNDPFKDNLWXU
QLWDQXMDN
´:LND\DDNDW-RSHQDPSXMXVDQ
WDPNDPLDMQLWDQFKDWXUXVDJ:DNDQ
3HJNHUHJNHPWXUDUPD\L 1XQD
<XXVDDXMXSXMXNPDQQD\DLPSLQ
WXPDPWDL\DXQFKXN-HV~VFKLFKDDN
PD\DMDDQFKZDJNDUDPQDJNDWUD
PXULFKLNLFKLNLFKLNMLJNDWWUDPXZLL ¶-XDQNDHQWVDMDLLPDNUDWXMDNXLWL
SXMDPXQDPD\DDPUXWDVL\DQWUXUXQ WXUDVKDZLND:DNDQ3HJNHUDQXQD
VXVDWQDLWMDUPH·WXVDWXUDPQDLWDM
ZDLQNDPMDL 7XUDQZDULJDLVKDD
QXDQHDUPDML 1XXPLQXDVDPWDL
WXVDQHVHWWVDQLLNPDQLL\XFKDWDL
ZLLFKLFKDPXMDPDSX-HVXFULVWR
DLQDNXQWLQFXDWURQDZHQWLQDLQD
QiSLDLQDFKXDJDLQDMDLFKXPSLDPX QDPVXUXPDQDLQDNDL:DNDQ3HJNHU
HJNHPWDXQFKD¢ZLVKDXUXNDPWDLJ
DWDWPDXQZDLQNDPMDL 7XPDL
$PHNDMXNDDLWNDZDLSDWXVDQFKD
3HGURMXDLQDPDDP\XDWDWXVD
<XXVQDVKDWLWDMD"µWXVDWLQDLWL
QD\DLPSLQPD\DFKLFKDPXQDQWXN
1XQDWXVDWDPDXQ-HUXVDOpQQX
PDMDL 7XUXWNDLZLLD\DNXQ$SXUX
PLDMXGtR-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQD
WXUDVKWDWMDLZLNDWVXPDLQSHJNHU
FKDXDLQDDXQND\XFKDXZDMDLWXVDQ DQWXNDULWDWWUDUXWXPDZDU<XXVDQ
HPHPDWDLQDN
WLPDMDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
$QWLRTXtDQDPMXNLQDLWL1XLMLQWLQ
NDUWXLQDNFKLNLFKLNXZtSXMXVDUXLWL
$QWLRTXtDQDPQHNDV\DPDQDJ
NDPFKDN\DXQFKXNWXFKDWDLQVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQDLQDQ&ULVWRQX
$QWLRTXtDQDP-HV~V
DLQDZDLWXLQD
SDFKLVDHWVHUNDPX
1XWVDZDQW LQVKXDU<XXVDFKL
(VWHEDQNDQPDDZDUPDW DLQXL
FKDPHQHWVHULQ-HUXVDOpQQXPLD
DLQD$QWLRTXtDQDPZHDUXLWL 1X
QDJNDPVDUFKLNLFKVKXDU-HV~
DLQDPXQPD\DFKLNLFKLNVKXDU
VDLVXUXPDQNDXDLQDQZDLWNDWDQ
$JDERQDDUWLQ-HV~VDLVXUXPDQNDX
QDJNDPDZDUXLWL7XUXLQDPXDVDU
DLQDLUXXQWUDPXQDPZDMDNL:DNDQ
NDQDUDUFKLNLFKQXJNDQDPZHQDN
3HJNHUFKLFKDPWLNDPFKLFKDDN
)HQLFLDQDP&KLSUHQDP$QWLR
´7VXNDDVKLQXJNDQDPWHSHDWWDZDLµ
TXtDQPDVKDVKLDNDUXLWL7XUDQXL
WXVDWLQDLWL
PDWVDPVDU-HV~VDFKLFKDPHQND
1XWLPDXND5RPDQPD\DDSX
MXGtRFKXDLQDQNDXMDWVXNLPDMXGtR
&ODXGLRSXMDLXPLQNDXZDLWL 1X
DLQDQDNXMDNDUXLWL 7XPDLQDLFKL
WVXNDWHSHDPWDL-XGHDQPD\D-HV~
NLFKVKXDU&KLSUHQPD\DFKLNLFK
VDLVXUXPDQNDXDLQDZDLWDLQDNDL
&LUHQHQPD\DDLQD\DDNDW$QWLR
$QWLRTXtDQPD\DVKXDU-HV~VDLVXUX
TXtDQDPMHDZDUXLWL7XPDZDUQLWD
PDQNDXDLQD\DLQDNFKLNLFKLNL
MXGtRFKXDLQDQFKDDSX-HV~VDFKL
FKLNVKXDUQLWDVXPDLQWULQNDWXUX
FKDPHXZHPWLNDUWLQDQXQDXMDLQD
7XUXLQDNDLDSX-HV~VFKDQLWDQND
VDJLUXPUDUXLWL 1XQDWXUDZDU
VHQFKLPWLNDZDUXWXUDPXDVDUPDWDL %HUQDEp6DXORMDLZHQDNDL$WXPMX
VKXDUDLQDQLWD\DXQFKXNHQHQWDLP MXNLUXPDL\DVKXDU-HV~VDLVXUX
WDLULQNDLQDL\DLQDN-HV~VDLQQXNDS PDQNDXDLQDQXQDDSXULVXVDWDUPD
WXVDDNXSNDUXLWL
VKXDUVXUXPDQDLQD
1XWXPDLQDPXQVKXDU-HV~VDL
+HURGHV-HV~VDLVXUXPDQNDX
VXUXPDQNDXDLQD-HUXVDOpQQXP
DLQDQZDLWNDVPDX
PDWVDWXDQWXNDU%HUQDEpQ$QWLR
1XWVDZDQWLQDSX+HURGHV
TXtDQDPDNXSNDUXLWL %HUQD
EpNDVKXDUSHJNHU:DNDQ3HJNHU
QLQDVXQWDDULDLQDQVKXDU
DUDPXDVD\DFKDDMDNXLWL7XUD&ULV -HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDDFKLU
WRQQHNDVSDSLWDWDPDXULVKDLPDQL
WDUPDWXVDLVKLWNDXZDLWL 7XUDDVD
´-DFRERQµ-XDQNDQ\DFKL\DQXQD
VDJDUXMDNXLWL7XPDDVD$QWLRTXtD
NXFKLLMDLLMXUXPPDDWDUPDWXVD
QDPMHDD<XXVQXL\DVKXDUDLQDQ
LQDPUDXZDLWL 1XWXUDPXMXGtR
\D\iPXQZDLQDNVKLUDQHDVXLWL
DLQDQVKLUDPDMNDUPDWDLQXQDZDL
7XPDFKLFKDUXN.DNDDUXPSXMXV
QDN3HGURQFKDPDDWWVDZDNHUDDVD
UXPDSX-HV~VFKDQHPDUNDWDUPD
+HURGHVVXQWDULQFKLFKDUXN3HGUR
WXVDWLQDLWL7DNDLVKXDUDLQDDSX
DFKLNWDUPDWXUDUXPVKLUNXLWDPD
-HV~VDLQXNDSVXUXPDQDLQD
1XQDWXUDQXL%HUQDEpND
WDUPDMLLVDW3DVFXD\DMXQDJNDPDV
7DUVRQDP6DXORQHDNZXZDLWL
PDWDLQXLVKXDULUXXQWUDPWDLFKL
1XLMHDDNPD6DXORQZDLQDN
FKDPQHNDUDPLWXVDLVKLWNDXZDLWL
´<XXV\DPDLNDMXGtRFKXDLQDQ
FKDSXMXWLQ\DSDMLDZDUQHNDVSXMXW
QDJNDQFKDXQFKDMXNLDUWLWXVDDLWND
ZDLµWXLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
QLJNLXUDQQDLWLWXPDPWDLMLLQNLD
UXLWL7XPDQD\DLPSLQPD\DVKXDU
MLQWD\DDNWDQDPZHDPXQDPNXDN
QLJNDZDNHWXN3HGURQDNLNXNQDLWL
7XUDP3HGURQLJNLFKLFKDDN
´1HNDVSDSLZLQD+HURGHVDFKL
UDNPDQWXDWDMWDXDVDPWDL<XXV
QD\DLPSLQPD\DVKXDUDQDNXSWXUDN
MXWLNUXD\DWXHQHQWDLPUDXZDLWLµ
7XPD-XDQFKLN LFKQDDUL0DU
FRVDQXQDQXNXUL0DUtDSXMDPX
<XXV3HGURQFiUFHOQXP
QDPQXNDSVKXDULUXXQWUDU3HGURQ
HJNHWXQMLLNPDX
SDFKLVDU<XXVDDXMDLQDNPDWVDW
+HURGHVNDVKLQDVKLVKXDUZDLQ
PDXQDPMHDZDLWL 7XPDZDLWLQ
XUDWULDUWLWXVDDZDWNDLQXZD5RGH
PDXQDPMLLNWDMDLWXVDWLPDXND
QDDUWLQ\DNLWWXVDLLVWDVDZHUL
WVDZDWVDLJ3HGURNDMLPDUVXQWDU
HWHDPWXUDMLPDUFDGHQDMDLMLJNDDP QDLWL 7XPDZDLWLQDPMHDDZDMDV
DQWXNPD3HGURFKLFKDPHQDQWXUDN
NDQ~WHSDLFKLNLFKDLQDNDZDLWLQ
ZDLWLQNDXUDWVXNVKLUDQHDVWVHNHJNL
NXLWDPDLQD 7XPDLQDLQD\DLP
ZDNHWNLQDLWL7XPDFKLFKDDN
SLQPD\DVKXDUZD\DZDLWLWXPDP
´3HGURWDD\LµWXVDWLQDLWL
WDLFiUFHONDWVDDSWLQMDVXLWL7XPD
1XQDWDNDLQLWDFKLFKDLQDN
3HGURNDQDUWHSHWWDPDXQPLMDUQXP
´£:DXUWVXPHNµWXVDWXLQD
DQWLDN´:iULQDQWDNWDµWXVDWLQDLWL
7XVDWDPDDWVDDQHNDVQLQDFKL
1XQDWDLJ3HGURFDGHQDMDLMLJNDU
PDXNDQLJNLDWLQDZDLWL 7XPDPWDL FKDPHQDQWXUNDMDLWXVDWLQDLWL
7DNDLVKDQLWDFKLFKDLQDN
QD\DLPSLQPD\DVKXDUFKLFKDDN
´3HGURNDDPDLWVXLQLQDZDNDQLWV
´6KLUNDNLDNDFKXPDP]DSDWRUPH
NDLWWLµWXVDWXLQD
VKDZHDPDNWDµWXVDWLQDLWL
1XQDWXLQDLDWDNVKDZDLWLQ
1XWDPD3HGURVKDWXUXVDJXPLN
DZDWXWXUDNDLZDLWLQXUDNPD3HGURQ
PDWDLQD\DLPSLQPD\DVKXDU
ZDLQNDUDVKDPNDUXLWL 7XPDL
FKLFKDUXN´1XJNXWDLUDPQXJNX
QDLJMHDZD\DDPLWDWDVDWDUPDWXVD
UDPZLLZHDNDLQHPDUWXNWDµWXVD
XZHMHQWDNXLQQXLQDJNDPD<XXV
WLQDLWL
1XWXVDWDPD3HGURVKDQLJND
WXZLQDNDMLLUNL\LWXVDHWVHUNDXZDLWL
7XUDDWXP6DQWLDJRFKLNLFK\DWVXW
QD\DLPSLQPD\DVKXDUMXWLNUDMXQD
DLQDMDLXMDNWDUPDWXVDLNXDNQLJND
VKDQHNDVDVKMXQLDMWXVDVKLUQHND
FKLDWQLZHDNDLQHPDUDVMLLQNLQDLWL FKLNLFKQXJNDQDPZXZDLWL
3HGURWXPDDLWVDZDDUPDWDL
1LJNDD\DWLNNDUDQDPMXQLDWVMDVK
VXQWDUDLQDNDQXQDHPHJNDDNDUFKL
WXVDZHD
7XPDQHNDWNDXNXLW DPNDUW DN
FKDLQDN
´¢1XVKDXUXNDPNL"µWXVDUVHQFKL
ZDMDXQNDQDJNDLNLDUQXL\DFKLNLFK
ZDMDXQFKDWXUXVDJQDJNDLNLDUWUHVD SDPSDLQD
+HURGHVVXQW DUDLQDQFKLFKDU XN
MXQDZDLWLQHNDVD\DMLUXNHSHQ
PDXQDPMHDQWDUXLWL7XPDLQXZDLWL :HUXPHDNWDUPDWXVDLVKLWNDXZDLWL
7XUDDFKLNDUFiUFHOQXPHJNHDZD
UXLWL1XLQXNDSVXQWDUFiUFHODQ
NXLWDPLQDLQDFXDWURDNDQWUDPXQ
PD\DFXDWURVXQWDUNXLWDPDLQDN
PDWVDWDLQD1XQDNDMLLVDWSDQOHYD
GXUDMDLSDFKLPWVXNLQDUDDPX\XWDL
WVDZDDUXDLWXUDZDUXLWL 7XUDPX
DVD3HGURNDVKLUNXLWDPDPSXMDL
VKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQD
PLMDPWVXN<XXVDWXNHDXMXPDWVDWX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
7XUDPHDLQDNVKDZDLQWVXNZDNHWDU
3DEOR%HUQDEpMDL
MHDZDUPDWDL¢1XVKDXUXNDPD"WXVD
&KLSUHQDPSXMXVPDX
QXQDNXLWDPDLQDQLQLQD7XUDPVKD
QLWDVKDZDLQNDFKDUXDVDUHWVHUDL
<DDNDW$QWLRTXtDQDP
QDFKNDLNDMHUDNMXDLQDNDPDD
LUXXQWUDPXQDP-HV~VDL
WDUPDWXVDLQDPDULNXNQDLWL7XUD
VXUXPDQNDXDLQD<XXVDFKLFKD
-XGHDQXJNDQNDLNXDN&HVDUHDQDP PHQHWVHULQWXUDMLQWLQNDUWLQDLQD
SXMXVWDVDZXZDLWL
PDWVDPVDUX1XNDMXDLQDZDL%HU
QDEp6LPyQ1HJURWXWDL/XFLR&LUH
+HURGHVMDNDPX
QHQPD\DVKXDUDQX0DQDpQ*DOL
+HURGHV7LURQPD\DDLQDQWXUD
OHDQPD\DVKXDU+HURGHVMDLSXMXV
6LGyQQXPLDDLQDQFKDNDMHUNDXZDLWL WVDNDUXDQX6DXORQXDLQD 1XL
PDWVDPVDU\XUXPNDQLMDUPDZDU
7XUDPDLWLDWQXL\DQ\XWDLQVXPDN
<XXVDDXMDLQDNPDWVDWDLQDWXPD
MXLQDDVDUFKLFKDPDQHSHJWXQLD
ZDUWDVDZDNHNDUXLWL7XPDLQDDVDU PDWVDWXQ:DNDQ3HJNHUFKLFKDUXN
´%HUQDEpND6DXORMDLFKLNLFKQXJ
DSXMHHQNXLWDPLQ%ODVWRMDLVKLU
NDQDP<XXVDFKLFKDPHQHWVHUNDUWL
FKLFKDVDULNXLQDNQXNDSVKXDU
WXVDUXPDNXSNDWDUPDWXUDZDNUX
+HURGHVDQMHDUDZDU´<DPDLNDFKL
PLQZLLHWHJNDDVDQQLWDZHNDDVD
FKDPNDHSHJWXQLDPLµWXVDUWXLQD
7XLQDNDLQXWVDZDQMHDDNDL
WDNDVWLQWULQNDLZDLQWXNWDWMDLµWXVD
NDXQNDWDUPDWXVDWVDZDQWDQQHNDS
WLQDLWL
1XWXVDWDPD\XWVXNSXMDPXQND
PDZDLWL1XWVDZDQQHNDSPDPXUL
LQDL\DLQDNPXXNQXPDFKLNDU<XX
MHDDPWDLDSXQXJNXWDLULVKLUSHJ
VDQDXMWXVDUDNXSNDUXLWL
NHUDQQXJNXUVKXDULUXXQWUDPWDL
7XUD:DNDQ3HJNHUDNXSNDP
QLHNHHPWDLUL\DNLDXQDPHNHHPDV
\DDNDW6HOHXFLDQDPMHDZDUERWH
FKLFKDD 7XPDNDLVKXDUDLQDNDVHQ
FKLFKLFKDLQDN´-XNDVKXDUFKLFKDD
QDPHJNHPUDUQD\DQWVDDMXQWDLUL
MDWVXLQHNDVND\XXVFKLFKDDMDZDLµ
&KLSUHWXWDLQDPNDWLJNDUXLWL
WXVDULPDWUXLQD 1XLPDWUXLQDPVKD 7XPD\DDNDW6DODPLQDWXWDLQDP
:LND<XXVFKDXZDLWMDLWXVDJNDWDFKDX MHDZDUXLWLWXPDZDUQXL<XXVDFKL
DVDPWDL<XXVQD\DLPSLQPD\DVKXD
FKDPHQMXGtRLUXXQPDXQDPHWVH
UDQ$PHZDLWDWVXVDWDWDPDZDLWWDQ UDLQD7XUXLQDN-XDQ0DUFRVWXWDL\D
VXDNDNDQLVKLWNDXWXUDP+HURGHV
QXQDVKDQLWDD\DNDLQD
1X\DDNW DQPD\DMLLQN LDUDMXQ
QDNDLZiNXQDNDNDDPXNXLWL
1XQDWXPDPW DL-HV~VDLVXUX
WDLQPDJDVKLZHNDDWXVDUFKL
PDQNDXDJNDQFKLNLFK\DDNWDQDP
FKDUNDUWXNDUWXUDQDJNDPDNLDU
\XMDVDUFKLFKDPQDNDDVKLHWVHUDLQD \DDNDW3DIRVWXWDLQDPMHDZDUXLWL
7XPDLQDNDLQXQDFKLNLFKDLQDVKD
7XPDNPDMXGtRLZLVKLQ%DUMHV~V
DQWXNDU-HV~VDLVXUXPDQDLQDNDLQX QDDUWLQJULHJRFKLFKDPQXP(OLPDV
VHQFKLNDZHJNDUXLWL
WXXWDDPDMWDLSXMDXQZDLQNDUXLWL
7XPDLQDN%HUQDEpVKD6DXORMDL
1XLZLVKQXND<XXVQXPLDQFKLFKDD
QLWDWDNDPXULQNDDVKLPNDU-HUX
MDLWXVDWVDQXPLQDMDNXLWL 1LJND
VDOpQQXPZDNHWDLQDN-XDQ0DUFRV VKXDUDDSXUL6HUJLR3DXORWXWDLMDL
ZHNDMDNX1XDSXNDQHNDV\DFKD
WXWDL\DQXQDMXNLDUXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
LPDQDVD´%HUQDEp6DXORMDLWDDWL
:LVKDQLWD<XXVDFKLFKDPHQHWVHU
NDLDQWXNWDMDLµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD%HUQDEpVKD6DXORMDL
MHDULDUQXDSXQ<XXVDFKLFKDPHQ
XMDLQD 1XQDXMDLQDNPDWVDPWDL
LZLVKLQ(OLPDVFKDMHDULDSX6HUJLRQ
FKLFKDUXN´$XQDXMDWPDLQDQXND
QHNDVFKDXZDLWLZDLWDQXMDWPDLQD
ZDLDPHNDDXNDDQWXUPDLWVXPHµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWDNDL6DXOR3DEOR
WXWDL\DQXVKD:DNDQ3HJNHUFKL
FKDPWLNDPLZLVKQXQLLV FKLFKD
UXN
´$PHNDVKLUSHJNHUFKDXLZDQ
FKLQXFKLULDVDPDVKLSHJNHUDLQD
QXSHJNHUFKDXDPDMQDLWPH¢8UX
NDPWDL<XXVDFKLFKDPHQHNDV
WXNHSHJNHUDQXVKDSHJNHUFKDXZD
QXQLQDPDMVDWWVDPVKDWXZHNDPH"
<DPDLQHNDDWD<XXVDPLQDZDLW
WDQVXUDPXNZDLQPDFKXDPDMWDP
VDWWDZDL7XUXWPDPWDLHWVDHWVDQ
PDXVKDZDLQWVXNQXNDSWVDZDQ
SXMXVWDWPHµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPDXZDLNLZLVKQXVKD
ZDLQPDFKXMDVXLWL7XPDVKXDUDQ
HDN´$PHHJNHUVDPHZHNDWWVDWDµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXPDPW DLDSX6HUJLRVKD
<XXVDFKLFKDPHQHWVHUPDXQDQWXN
HQHQWDLQMHDUFKDXZDLWL7XPDDVD
<XXVDQQHNDVSDSLWDWXVDWLQDLWL
7XPDPWDLQLWDNDMLPDUFKLN3DEOR
%HUQDEpMDL3LVLGLDQXJNDQDP
\DDNDW$QWLRTXtDQDPZHDUXLWL
7XPDQXLSXMXLQDLD\DPWDLWVDZDQ
WVDZDDUPDWDLMXGtRLUXXQPDXQDP
ZD\DDHNHHPVDUXLWL 7XPDZDUPD
WDLLUXXQWDLMHDQDSXULDLQD0RLVpV
DDUPDXQDXMVDU<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHULQDDUPDXQFKDDXMVDUDVKLPNDU
FKLFKDLQDN
´<DWVXUDLQDWDDWXPFKLFKDPDLQ
WUXPDUXWUDPNDLJND\DPDLFKL
FKDNWDUPDµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD3DEORVKDZDMDNL
XZHMHQWDNXLFKLFKDDN
´,VUDHOLWDDLQDWDWXUDMXGtRFKX
DLQDWLUPHVKD<XXVHQHQWDLPWDNUXP
SXMDNUXPNDZLLFKLFKDDNDLVKLU
DQWXUWXNWDUPD ,QDXXQWUL,VUDHO
VKXDUDLQD(JLSWRQDPSDFKLQDN
PDWVDPDMDNXDQXQDNDLQD<XXVUL
HWHJNDXZDLWLWXUDMXQHNDVVKXDU
LPDQDUWLWXVDQLVHQFKLULQLJMLLUXLWL
7XUD\DUXDND\DQXJNDQPDJFXD
UHQWDXZtPDWVDVXLWL7XUDSHJNHU
FKDXQWDNDLQDNDLZDLWWDQVXPDLQ
DNXVKDNXLWDPNDXZDLWL 7XUD
QXJND&DQDiQWXWDLQDPQXNDS
VKXDUVLHWH\DDNWDQPD\DFKLNLFKL
NLFKLNQLWDVKDFKLFKDDNXPDWVDP
QXQDVKLLMLQDLQDXXQWULDLQDQ
PDWVDVXLWL 7XUDPXDVDUQXLQLWD
DNLQDNPDWVDPVDUXLWL7XUDVKDQLWD
DSXULJNDDWVDXD\DWLNFKLFKDPDQ
HSHJNLQDLQDNSXMXLQD7XPDVDJ
3DEOR%HUQDEpMDL3LVLGLD
PDWVDPDVFXDWURFLHQWRVFLQFXHQWD
QXJNDQDP\DDNDW
XZtPDWVDWDLFKLNLFKLNXFKL<XXVD
$QWLRTXtDQDP<XXVD
FKLFKDPHQHWVHULQDWLQ6DPXHO
FKLFKDPHQHWVHUNDPX
DNLQDZDLWL 1XQD6DPXHODQ,VUDHO
3DEORQLWVDQLDVD\XMDPXQPHWHN
VKXDUDLQDFKLFKDUDLQDN$PHLQD
ERWHQDPHJNHPDU3DIRVDLNXNL\DD DSXULDWLQDQDLNDWDWXVDWXLQD1X
WXVDWDPD6DPXHOVKD<XXVDQDXM
NDW3HUJHQXP3DQϧOLDQXJNDQDP
VDXZDLWL7XUDP<XXV6D~O&LVD
NDWLJNXLWL7XUDVKD-XDQNDWDNDWDQ
LQDL\DN-HUXVDOpQQXPZDNHWNLQDLWL XFKLULMXDSXDWLLWXVDWLQDLWL1XND
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
6D~OND%HQMDPtQZHDQWXDMDNXLWL
1X6D~ONDDSXPDFXDUHQWDXZt
SXMXVXLWL 7XPDWWDPDXQ<XXV6DX
ORQLQDL\DNMXDSXDWLLWXVD'DYLG
WDQDQDLNDXZDLWL7XUDFKLFKDDN
¶'DYLG,VDtXFKLULZLLZDNHUDPXQ
WXUXVDJXPLUWLQDVDZLQDZDNHUX
WDLUXLWL·WXVDWLQDLWL
1XQDWLPDW DLQXNDSSXMXVQX
'DYLGZHDQWXQDP,VUDHOVKXDU
DLQDQXZHPWLNDWLWXVD<XXVDNXS
NDPX-HV~VDNLQDZDLWL1XQDND
\DXQFKXNWLPDXULQLPDWLNVDJ
XPLNXLWL 7XUDVKDQXNDDNLQWVDLJ
-XDQNDDDNLQDZDLWL1XDVKL,VUDHO
VKXDUDLQDQFKLFKDUXN¶7XQDXUXP
LQDL\DNUXPHQWVDQDPPDLWDUPD·
WXVDWXFKLFKDUXMDNXLWL 7XPDN
PDQWDPQDWWDNSXMXVFKLFKDDN
¶:LNDDWXPHQHQWDLPWDUXPQXFKDX
ZDLWMDL1XNDZLQDXNXUXLQZLQLWWD
ZDL7XUDVKDZLNDQLMDLJNDSHJNH
VKDWXQDLPDLWVXMDL·WXVDWLQDLWL
<DWVXU$EUDKDPZHDQWXDLQDWD
WXUDMXGtRFKXDLQDWLUPHVKD<XXV
HQHQWDLPWDNUXPSXMDXWLUDPMX
FKLFKDPXZHPWLNDUWLQSDFKLVD
HWVHUPDXQ<XXVDNXSWXUPDNXDMXND
DWXPQDXZDLWL 7XUDVKD-HUXVD
OpQQXPLDDLQDNDQLWDDSXULDLQDMDL
QHNDV-HV~VDSLXZHPWLNDUWLQDLWD
WXVDUWLFKDUXLWL1LWDVKDD\DPWDL
WVDZDQWLQND<XXVDFKLFKDPHQHWVH
ULQDLQD\DXQFKXNDDUPDXQNDWXNH
DXMVDUNHHDLQD\DWQXQDWDNXPSDSL
WDZDWXVDUNDQHNDFKDUXLWL7XPDLQD
DVDU\DXQFKXN<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHULQDLQDDDUPDXQXPLQDN-HV~
VDQPDQWDPQDWLWLDUXDLQDZDL 1L
PDNXPDPDLQWULJNDDWVXUDLJPDQ
WDPQDWLWXVDU3LODWRQVHDZDUXDLQD
ZDL 1XQDWXUD\DXQFKXNDDUPDX
WXPDWQDLWLWLPDXQDVKLXPLNXLWL
1XWXPDXPLQNDPWDL-HV~VDL\DVKL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
QXPLQDPDFKLUPDXQNXHNLMXNLDU
VKXDULNXVWLQWDLPXQDPHJNHDLNXVX
DLQDZDL 7XUDZDUPDWDLVKD<XXV
LQDQNLQDLWL 7XUDLQDQNLPQLMDL
*DOLOHDQPD\D-HUXVDOpQQXPZHDNX
LUXXQWVD\XMDMDNPDXDLQDQQXNDS
ZDQWLLQWXNXLWL7XUDPXDVDU\DPDL
QLSDFKLVDUVKXDUDLQDDQWXNDUWL
WXVDUFKLFKDUNDUWXLQDZDL
1XLLVKDFKLFKDPSHJNHUDQX
SDFKLVDUDWXPXMDNWDVDUWDDML<XXV
LQDDSDFKULQDQDMPDWDZDQXND
LLZDLQW ULQPDDPMDNDQDQW DNL
\DPDLNDXPLNDL1XQDSDFKLV
'DYLG6DOPRVQXPWXDDUXLWL¶:LL
VKXDUQXPDNLQDWLWLPDDNLQDDVDP
DPHNDZLQDXFKLUXLWPH·
<XXVLQDQN LPL\DVKLNDXUFKDW
QXQFKD\DXQFKXNHPWLNDFKLFKDDN
¶:LLQHNDVSHJNHUDQ'DYLGWDQDQDM
PDWDZDLWDMQXQDXPLNWDMDL·WXVD
WLQDLWL
7XUDFKLN LVKFKD6DOPRVQXP
'DYLGDDUPDXDZDL¶:LQDLQDWDLU
3HJNHUDQXNDXUWLLWXVDPNDZLQD
L\DVKUXNDLQDLWXUVDVKWLQDLWPH·
1XQDND'DYLGW DQWDNXWLFKDX
ZDLWLDQWVX-HV~VDQWDNXWLQDLWL
'DYLGMXLSXMXV<XXVWXUDWDWLPDXQ
DVKLXPLNQXLMDNDXZDLWL7XPDPWDL
LNXVDPNDXUXLWL 7XUDVKD-HV~VD
L\DVKLJND<XXVLQDQNLPXDVDNDXU
FKDXZDLWL
<DWVXUDLQDWDDWXPNDVKLU
QHNDPDLQDLQDUPHWXQDX\DPDLND
WVDJNXUQDUXUPHWDPDXSDFKLVD
DWXPXMDMUXPQX-HV~VQLQDVHQFKL
ULQLJLQDWXQDXULQNDWVDJNXUWDP
UDXZDLWML7XUXWPDDVDPWDLFKLFKDP
XPLNWDUPDWXVD0RLVpVWLPDXUL\D
QXQDDVKLXPLDFKNDLVKDDVKLVKXDU
QLQDVKLUHQHQWDLPWDXQND<XXVQLWD
WXQDXULQFKDWVDJNXUDWQDLWL <XXVD
FKLFKDPHQHWVHULQ+DEDFXFQDDUWLQ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫಫ
DDUPDXZDQXXPLQNDLWXVDUXPNXL
WDPPDPDWDUPDQXFKLFKDDN
¶:LVKLNNDUWLQDLQDWDDQWXN
WDUPD:LL<XXVDVDQDWXP
ZDLQNDFKPDXQQHNDVZDNH
PHVHUVDLLPDLQDLQDQLZDLQ
WXNWLQDLWMDUPH7XUDPVKD
QXNDSDFKLWVXNLQDL\DDVDUXP
FKLNLFKVKXDUNHVKDQXQDXMDW
PDLQDNDLVKDSHJNHSDFKLN
FKDWLQDLQDUPH7XPDLQD
DVDUXPZLQDDVKDPUXNUXP
QHNDVPHJNDDUDWQDLWUXPH·ಬµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXVDDVKLPDN3DEORQLWVD
QLDVD\XMDPXDLQDMDLMXGtRLUXXQ
WDLULQLDMLQDLQDNDLVKXDUMXGtRFKX
DLQD\DWQXLQLWDVKDXWVDDQDLUXQX
DVDZDLWDQHDVDPFKLNLFKViEDGR
WVDZDQWVDZDLWWDQXLVKDMXLWDPH
DWDNVKDMXQLVPHNDPHHWVHUDPQX
HWVHUNDWDWXVDUWXLQD ,UXXQPDX
DVKLPQDNPDWDLLUXXQWDLMHDQPD\D
ZHDNDLQHNDVMXGtRDLQDWXUDMXGtR
PDZDUXDLQDXPLUPDXQXPLULQD
DLQDMDLLPDWLNVDJFKLFKDPDQXPLQD
DVDU3DEOR%HUQDEpMDLMLLQNLZHDNDL
QLWDSDWDWXNDUX7XPDZDUPDWDLQX
ZLQLQDQFKLFKDUDLQDN
´$WXPND<XXVDQHDNUXPVKLU
NDNDDUXPSXMXVWDUPDµWXVDUFKL
FKDUNDUXLWL
6iEDGRWVDZDQDWDNVKDMHDDP
WDL<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDL
MHDQDPDVKLQX\DDNWDQDPPDWVD
WDLQDND<XXVDFKLFKDPHHWVHUPDXQ
DQWXNDUWDVDLUXXQWUDUXLWL 1X
WXPDZDUXQMXGtRDLQDZDLQNDUVHQ
FKLNDMHNDUFKLFKDLQDN´3DEORND
DDQWDUWXFKLFKDZDLµWXVDWXLQD
7XLQDP3DEORND%HUQDEpMDL
DVKDPNDUWXWVXNFKLFKDLQDN<XXV
WXUDWDUPDWXUDPLQDVDPWDL\DPD
QDJNDPFKDNULNDQLFKLFKDPHD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
QXNDDWXPHDXMDPDLQDLQDML
7XUDPDLWLDWUXPDWXPQXDQWXWND
QDNLWDLQDNUXPSXMXWQDJNDQFKDX
MXWDNDQDNLWDNUXPLQ\DPDLNDMX
FKLFKDPNDMXGtRFKXDLQDXMDNWDVD
ZHWDWML $SX<XXVFKLFKDUWDPXN
´:LLDPLQNDZLQDFKLFKDP
UXQDVKLQXJNDQDPHWVHUNDWL
WXVDQWVDDSWLQDQXPDPWLQ
DPDMVDQDNXSNDXZDLWMDUPHµ
WXVDWXUDPQDLWMLWLQDLWL
1XQDWXVDWXLQDNDLMXGtRFKX
DLQDNDVKLUDQHDVDUXLWLLPDQLQDN
<XXVDFKLFKDPHJNDQHNDVSHJNH
UDLWLWXLQDDVDUVKXDUSXMXWQDJNDQ
FKDXQMXNLDUWLWXVD<XXVHWHJNUDPX
DLQDNDQHNDVSDSLWDWXVDWXLQD
7XLQDDVDUPDW DLQXQXJNDQPD
\DQNDDVKLVKXDUDQ<XXVDFKL
FKDPHQNDXMDNDUXLWL 7XUXLQD
DVDUPDWDLMXGtRDLQDQLWDQXZDUL
MDL0RLVpVDFKLFKDPHQFKDXPLULQ
FKLNLFKDSXDLQDMDLFKLFKDVDULQD
QXJNHHQWX\XMDDXMLLNLDUPLWXVDU
VHQFKLZDLWNDLQD ,PDWLNDLQDP
\DDNDW,FRQLRQDPZHQDNQLWD]DSD
WRULQXNXLQNDUMXNLDUQXLWVHWVH
LUXQXQSHDWUDUDNDNHWDNLNXNLDUXLWL
1XQDNDDWXPNDLNDFKLFKDPNDXMD
PDLWLDWUXPQDNLWUDXUPHWDNXWXUD
ZDUXLWL 1XQDWXPDZDUPDWDLVKD
QXL\DVKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQDND:DNDQ3HJNHUDUDPXDVDU
VKLUDQHDVDUQDNXQNXWPDWVDWDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR%HUQDEpMDL,FRQLRQDP
<XXVDFKLFKDPHHWVHUNDPX
3DEOR%HUQDEpMDL,FRQLR
QDPMHDZDUMXGtRLUXXQWDL
ULQZD\DDZDU-HV~VDQSDFKLVDUVKLU
HWVHUDLQD7XPDLQDNDLQXQDDQWX
NDUQXNDSMXGtRDLQDJULHJRVKXDU
DLQDMDLQHNDVSDSLWDWXLQD 7XUD
VKDMXGtRQHNDVSDSLWDWLFKDXDLQD
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
´-XND\XXV-~SLWUDLWLµWXLQDWXUD
3DEORQNDQLFKLFKDUNDUWDXDVDP
WDL´-XND\XXV0HUFXULRZDLWLµWXVD
WXLQD
<DDNDW\DPDZD\DPXQDP\XXV
-~SLWHUQXHPHPDWWDLFKLNLFKLNMHD
DX7XPDDVDPWDLQXL\DVDFHUGRWH
YDFDDLVKPDJDLQDQMXNLQXL\DVKD
\DJNXUDLQDMDLLZDUPDPDU\DUXDN
QXNDSVKXDUDQQXWDJNXPDD
HSHDNXHPHPDWLDUPLWXVDU\DUXDN
NDXQNDXZDLWL
1XWXPDPXQ3DEOR%HUQDEpMDL
ZDLQNDUMDDQFKULQMDDNDUVKXDU
WXDNLUXXQPDXQPDJQLWDVKDZDMDQ
VHQFKLFKLFKDLQDN
´8XQDLQDWD¢XUXNDN UXPHD
DXVKDDLWNDUPH"LVKDDWXPDLQD
UXPDQQXNHWMLQHNDV<XXVLZiNX
QD\DLPSLQDPSXMXDVKLQD\DLPSL
QDPQXJNDQPDVKDWXUDQD\DQWV
DLQDQXLVKDPDWVDWDLQDQXMDL
QDMDQDZDQXXPLUNDWDUPD,ND
QXSDFKLVDHWVHUNDWWVD\XMDLQDML
$QWVX\DXQFKXN<XXVDVKLVKXDU
/LVWUDQDP3DEOR
DLQDQQLWDZDNHUXLQDPXQDN\XMDU
ND\DMDLWXNXUPDX
VDUWLWXVDLQDLVDXZDLWL 7XUD
1X/LVW UDQDPFKLN LFKLNVKXDU
ZDLWLDW:LLQHNDV<XXVDLWDMQXQD
QHNDUDZDUWLWXVD\XPLQ\XWXPWL
WXNHWXPDXNDNLQDDVDZHNDLFKX
SXMXWWDPDXQZDLQNDUXLWL 1XVKXDU NDXZDLWLMXLQLMDPiUDNDLQDVKD
VKLUWVDSDLQLDUQHUHNDUPDWDLVKXDU
QXQLQ3DEORFKLFKDUNDUWDNDLDQWX
HNHWXQ3DEORVKDHVHWDVLLNPDQHNDV DLQDVKDQXQD\XLQDNVKLUDQHDVDU
QLJNDSHJNHUDPDMWXPDLQDSLWDWXVD PDWVDPDUWLWLQDLWLµWXVDWXLQD
1XQDWXVDWXLQDNDLVKDVKXDU
WXHQHQWDLPDHNHWXQZDLQNDXZDLWL
7XUDVHQFKLFKLFKDU XN
DLQDNDYDFDPDDUHSHDNXU3DEOR
%HUQDEpMDLHPHPDWLDUPLWXLQD\DW
´:DMDNLPZHNDVDWDµWXVDWLQDLWL
LQDLVDWDUPDWXLQDPXDVDULQDLVDUX
1XWDPDXZDLNWVHNHJNLZDMDNL
DLQDZDL
ZHNDWDQQDJNDPDZDLWL 3DEOR
7XPDLQDLMXGtR$QWLRTXtDQDP
QXQDWXUDNDLVKXDUDLQDZDLQNDU
PDWVDPLQDLQDFKLNLFK,FRQLRQ
/LFDRQLDFKLFKDPMDLFKLFKDVDU
PD\DDLQDMDLNDXQNDUVKXDU
´<XXVDLQDVKXDUQXPLQDWDUXWUD
DLQDQNDQLWDQHSHWNLDU3DEORQ
PDZDUMLµWXVDWXLQD
7XLQDDVDU%HUQDEpQNDFKLFKD
MXNLDUND\DMDLWXNXLWXNXLQD
NXDVKLUPDDWVXNMDND\LVWDLWXVDU
UDLQDN
-HV~VDQQHPDULQDLQDQNDMHUNDUWL
WXVDUMXGtRFKXDLQDQWVDQXLQD
7XUXLQDNDLVKD-HV~VDSL\DLQPDN
WDWMLDWXLQDDVDUQXNDSWVDZDQ
DUDQWVXNFKLFKDUNDUWXSXMXLQD
\DXQFKXNVKDZDLQNDFKPDXQVKXDU
DLQDVKDQXQDZDLQDLQDNQHNDVSD
SLWDWLDUWLWXVDUQXNDSLZDLQDLQD
7XPDLQDNDL,FRQLRQPD\D-HV~V
FKLFKDUNDUWXNWDWXVDDNXSNDPXQ
DWXLQDVKDDLQDWXUDMXGtRDLQDQX
FKLFKDPDQDQWXWDQQDNLWDLQDQ
DWXLQDVKDDLQDWXPDLQDNNDQDND
UXLWL 7XPDLQDDVDUVKXDU-HV~VD
HQHQWDLPWLFKXDLQDNDQLWDDSXULQ
DXMDLQDN´6KXDU-HV~VDFKLFKDPHQ
SDFKLVHWVHUDLQDQXNDZDLWNDNXU
ND\DMDLWXNXDUPLµWXVDWXLQD
1XWXLQDPXQDQWXNDU3DEOR
%HUQDEpMDL/LFDRQLDQPD\D\DDNDW
/LVWUD'HUEHWXUDQXL\DVKDFKLNLFK
\DDNDWMHDVKWDFKXDLQDQDPZHD
UXLWL 7XPDQXLMHDZDUFKLFKDP
XZHPWLNDUWLQDQXQDHWVHUDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
MDSLNLMXNLDU\DDNWDQLNXPWLNVDJ
DHSNLDUXLWL 7XUDDHSNLDUPDWDL
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDWHQWHD
ZDUPDWVDPWXLQDL3DEORVKDDQHDQ
QDQWDNLDWDNVKD\DDNWDQDPZD\DD
WXPDNDVKLQLDQXL%HUQDEpMDL'HU
EHQDPZHDUXLWL
1XLMHDZDUFKLFKDPXZHPW LNDU
WLQDQXQDFKLFKDUNDUWXNDUQXNDS
VKXDUQXQDDQWXNDU-HV~VDLVXUX
PDQNDUPDWDLLNXLQDN/LVWUD,FR
QLR$QWLRTXtDDLQDQX\DDNWDQDP
ZDNHWNLDUXLWL 1X\DDNDWDLQDQDP
MHDZDUVKXDU-HV~VDLVXUXPDQDL
QDQNDHQHQWDLLFKLFKWXLQDN
´3HNDNDDUXPSXMXVUXPQLJNL
HQHQWDLPWXVUXPXPLUNDWDUPD
<XXVDLQDPWDLULDQXLZD\DDWDM
WDPDXNDQHNDVVHQFKLZDLWQDZDLµ
WXVDXMDNDUXLWL 7XUDZDUFKLNL
FKLNLFKLN\DDNWDQDP-HV~VDLVXUX
PDQNDXDLQDQXXQWULQFKDDQDLWXU
LMDUPDNDUPDWVDPVDU<XXVDQDXMWXV
DWXPQHNDVSDSLWDWXLQDDVDDNUX
PLQDSX-HV~VDQXNHDWXPQDVKD
\DLQPDNDUWLWXVDWXLQD
ಬ
DLQDVKD<XXV\D\iPXDVDU-HV~VQDN
QHNDVSDSLWDWLDUPD\LWXVDUHWVH
UDLQD 7XUDXPLNDU3DEOR%HUQD
EpMDLQX\DDNWDQDPVKXDU-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDMDLLUXXQWUDUQXNDS
WVDZDQPDWVDPVDUXLWL
ಬ
0RLVpVFKLFKDPXPLNWDUPD
WLPDXVKLULWXUFKDWQHNDSHDPX
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR%HUQDEpMDL
$QWLRTXtDQDPZDNHWNLPX
1XQDWXUDZDULNXLQDN3LVLGLD
QXJNDQDPQDJNDPDNLDU3DQϧOLD
QXJNDQDPMHDZDUXLWL 7XPDZDU
\DDNDW3HUJHQXPFKLFKDPDQHWVHU
NDULNXLQDN$WDOtDQDPZHDU QXL
ERWHQDPHJNHPUDU$QWLRTXtDQDP
FKLNLFKVKXDU-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDVKDQXLJPDWVDWXDVDPWDL
\DPDLNDDWXP<XXV\DLQPDVPDWDL
QLQDFKLFKDPHHWVHUNDWDUPDWXVD
UXPWLPDUXPQXVKDDVKLXPLNML
WLDUWDVDZDNHWNLDUXLWL 7XUD$QWLR
TXtDQDPMHDZDUDVKLQXLVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQLUXPDU
<XXVWX\DLQPDNPDMLWXUDMXGtRFKX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
1XWVDZDQWDL-XGHDQPD\D
VKXDU$QWLRTXtDQDPVKLDNX
DLQDQLWDVKDVKXDU-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDQMLQWLQWDQQDJNDPDZDU
0RLVpVVKXDUXZHPUDPLMWXLQDNND
QHNDVNDWLPXVKXNHQWVXSLPDLQ
DLQDZDLWLQDLWLWXVDWXLQD 7XLQD
PXQ3DEOR%HUQDEpMDLDQWXNDUXUX
NDNXJQXQDVKDWXPDWLWXVDVHQFKL
SDPSDQQDL\DLQD7XPDLQDNDLQLWDQ
FKLFKDUXN&KLNLFKDLQDMDLDWXP
-HUXVDOpQQXPZHUXPMXSDFKLV
UXP-HV~VDXQXLQDWDLULDLQDMDLWXUD
-HV~VDLVXUXPDQNDXDSXULDLQDMDLVKD
FKLFKDVWDDUPDWXVDU$QWLRTXtDQ
PD\DVKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQD3DEORQ%HUQDEpMDLDNXSNDUXLWL
7XUDPXDVDU)HQLFLDQXJNDQDP
6DPDULDQXJNDQPDVKDQDJNDPDL
QDN\DPDLNDMXGtRFKXDLQDVKDQLWD
\DXQFKXNXPLUWDLULQNDLQDL\DL
QDN<XXVDQXPLUDLQDZDLWXVDHWVH
HWVHUDLQDNXDVKLPXLQD7XPDLQD
DVDUPDWDLQXL\DVKXDUDLQDVKDQXQD
DQWXNDUVKLUDQHDVDUXLWL
3DEOR%HUQDEpMDL-HUXVDOpQQXP
MHDZDU-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQD
WXUD-HV~VDXQXLQDWDLULDLQDVKD
WXUD-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQ
DSXULDLQDVKDVKLUDQHQWDVMXNLD
UXLWL7XUDZDUDP<XXV\D\DVDPQLWD
WDNDVPDXULQFKDLPDWLNVDJQLWDQFKD
XMDLQD 1XQDDQWXNDUIDULVHRVKXDU
DLQD-HV~VDLQHNDVSDSLWDWXLQD
ZDMDNLDUFKLFKDLQDN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
´1HNDVMXGtRFKXDLQDVKDFKLFKDP
XPLNWDUPD0RLVpVWLPDXQFKDXPL
QDNNDWLPXVKXNHQFKDWVXSLPDLQ
DLQDZDLµWXVDWXLQD
7XLQDNDL-HV~VDXQXLQDWDLUL
DMDNDUXDLQD-HV~VDLVXUXPDQNDX
DSXULDLQDMDLQXVKDXUXNDPDLQNLW
WXVDUQHNDDZDUWDVDLUXXQWUDUXLWL
1XSDFKLVDFKLFKDPUDPXQDP
3HGURZDMDNLFKLFKDDN
´<DWVXUDLQDWD<XXVLLDLQDMMXL\D
WLQDNMXGtRFKXDLQDQFKDFKLFKDP
XZHPWLNDUWLQDQXQDXMDNWLWXUDP
QLWDVKD-HV~VQDNHQHQWDLPWXVDUWL
WXVDWXUXWXDVDZLQDHWHJWXDZDQXND
DWXPNDVKLUQHNDUPH 6KXDUHQHQ
WDLPPDXQFKD<XXVDVKLQHNDXZDQX
LQDLWXUWDPNDPLDMWXUXVDJQLWDQFKD
:DNDQ3HJNHUDQHJNHWUDUPLD\L
<XXVNDLQNDFKLNLFKVKXDUDLQDMDL
VKDDNDQWDPDULLUPDWVXNDVKLPHWHN
-HV~VDHQHQWDLPWXLQDQNDWXQDXULQ
FKDXWVDQWXL 1LQXQDWXUDLVKD¢XUX
NDPWDLDWXPVKDMXGtRFKXDLQD0RL
VpVDFKLFKDPHDVKLXPLNDUWLWXVKD
HQHQWDLPUXPH"¢<XXVNDMHUWDPNDW
WXVDUXPQXNDWDWVXUPHDVK",NVKD
WXUDLQDXXQWULDLQDNVKDXPLNFKDUX
DLVKD¢XUXNDPWDLQXVKDWDUXPH"
,NDQXXPLWVXNDSX-HV~VDQXQD
DQHQNDULQXNHVKLUHQHQWDLPWXLQD
DVDUXZHPUDXZDLWML7XUDQLWDVKD
WXPDVDJXZHPDLQDZDLµWXVDWLQDLWL
1XQDWLPDWDLLWDWWUDUX7XPDZDU
PDWDL%HUQDEp3DEORMDL<XXV\DLQPDV
PDWDLZDLQFKDWDLDLQDVKDMXGtRFKX
DLQDQPDVKDLZDLQDPMLWXVDUHWVHUDL
QDNDLHNHHPVDUDQWXLUXXQDLQD
&KLFKDPXQDVKLPNDUPDW DL6DQ
WLDJRZDMDNLFKLFKDDN
´<DWVXUDLQDWDZLQDVKDDQWXU
WXNWDUPD 6LPyQ3HGURMXGtRFKX
DLQDQFKD\DPDLQDJNDPVDUNDZLL
VKXDUDUWLWXVD<XXVHWHJNUD\LWXVD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
HWVHUNDPDL 1XQDWXPDQXND
\DXQFKXN<XXVDNDWWUDPHWVHUX
MDNDUXDQXWXDDUDUXLWLµ
´1XWXPDPWDLVKD'DYLGZHDQWX
DLQD\DMDNDQDUDUPDWVDWXQND
\DXQFKXND\DLPDQLVDJDUWL
WXVDQZLLDWDNVKDLUXPUDWWDMDL
7XPDZDUFKLNLFKDLQDVKDDVKL
FKLNLFKQXJNDDLQDQDPZLQD
SDFKLWWVDUFKLFKDXDLQDQXL\D
VKDLPDZLQDNHDWLDUWL
1XQDWXVDDSX<XXVQLQDFKLFKD
PHQ\DXQFKXNLDQFKDQHNDP
WLNDUWLQDQXWLQDLWLµ
´7XPDDVDPW DLZLNDMXGtRFKXL
WLDWQLWD\DXQFKXNHQHQWDLPWXWDL
ULQNDLQDL\DLQDN<XXVDXPLUNDUWDVD
ZDNHUXLQDNDLWXUFKDWHQHQWDLPWXV
FKDUWLWXVDQWDMDL 7XUDSDSLLQXP
DDWNXUVKD\XWDLVKXDU\XXVULPDPX
DLQDDQDMPDWDPXDQXND\XDZDLUSD
WXUDDWXPLQXZHQFKXNDWDNDVDLUSD
WXUDNXQWLQQXPSHDMDSUXDFK
PDXND\XDZDLUSDWXVDUQXNHWLPL
1LWDND\DXQFKXNQDJNDPVDUDVKL
\DDNWDQDPFKLFKDPXPLNWDWXVD
0RLVpVDDUPDXZDQXQDNDWXNHHWVH
UXMDNXDLQDZDLQXQDND\DPDLNLVKD
MXGtRLUXXQWDLULDLQDQPDJNDDVKL
ViEDGRWVDZDQWLQWXNHDXMVDJNHHDX
DVDUQHNDLQDZDLµWXVDWLQDLWL
7XVDWDNDL-HV~VDXQXLQDWDLUL
DLQDWXUD-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQD
VKDQLWDXXQWULDLQDMDLPDNLUXXQ
WUDUVKXDUDQHDNDU3DEOR%HUQDEp
MDL$QWLRTXtDQDPZHQDNDLMLPDU
VKXDUQHNDVDQWXUWDLQ-XGDV%DUVD
EiVWXWDLQ6LODVMDLDWXPQLWDSDSLLQ
VXUXLQDNDLZHWDDUPDWXVDWXLQD
7XUDSDSLDNXSNDWQXQDDLQDN
´,L-HV~VDXQXLQDWDLULDLQDWL-HV~VDL
VXUXPDQNDXDSXULDLQDMDLPDNLUXXQ
WVD\DWVXUMXGtRFKXDLQDWLUPLQ$QWLR
TXtDQDPWXUD6LULDQXJNDQDPWXUD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
&LOLFLDQXJNDQDPPDWVDWXWLUPLQVKLU
DQHQWVDFKLFKDPDQSDSLLQXPDDUD
DNXSWDMUXPH 7XUDNXUWDMDUPH
,QLDVKXDUDLQDNDLLDNXSHDFKPDLWLDW
QLWDNNDXWWUDPDZDUQLWDFKLFKDPH
QLJZDLWNDLQDNHQHQWDLQFKDSDFKLP
UXUDUXWDPDXDQWXNML 1XDQWXNDUX
DVDULUXXQWUDUVKLUFKLFKDVDUMXL\D
\DWVXWDLQDMDLLQDZDNHUXWDLUL\DWVXU
%HUQDEp3DEORMDLQXLWDZDULUDU
WDPVDUWLWXVDDNXSHQDML ,QDDSXUL
-HVXFULVWRFKLFKDPHQHWVHUDLQDDVDU
PDWDLQLWDQNDPDDWDMWLDUXLWL 1X
\DWVXWZLQLQDNDL-XGDVDQ6LODVMDL
DNXSWDMUXPHQLWDQXLWDZDULLDDUDM
MXQDSDFKLVDUNDVKLUXMDWPDNDUWL
$WXPQDND:DNDQ3HJNHUDQXVKD
DWXPXPLNFKDPQDXZDLPDQQDND
XWXZDWUDPNDWWVDJNDZDNHUXWPDWV
UXPH7XPDDVDPWDLLVKDDLWNDVULN
HQHQWDLPWXLQDMUXPH <XWDLVKXDU
\XXVULPDPXDLQDDQDMPDWDPXD
QXND\XDZDLUSD7XUDNXQWLQQXPSH
DMDSUXDFKPDXND\XDZDLUSD7XUD
DWXPLQXZHQFKXNDWDNDVDLUSD
-XQDNWDMDUPH$WXPQDVKD<XXV
\DLQPDNDUWLµWXVDWXDDUDUXLWL
1XSDSLDDUPDXQMXNLDU$QWLR
TXtDQDPMHDZDU-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDQLUXPDUSDSLDDUPDXQ
VXVDUXLWL 7XUDQXQDSDSLLQMXNLDU
DXMHQDNDLQXQDDQWXNDUHQHQWDL
LFKLFKWXLQDPXDVDUVKLUDQHDVDUXLWL
-XGDV6LODVMDL<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHULQDVDUQXL\D\DWVXW-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDQFKDXMDLQDNHQHQ
WDLQLFKLFKWXLQDNZDNHUXPWLNDUXLWL
1XNDSWVDZDQQXLPDWVDWPDXQDP
-XGDVZDNHWNDL<DPDLNDLVKDVKLU
QHNDDMLDLMHDPVKDDL\DDLQDVKDFKL
FKDPXMDWUXNDUWDWXVDFKLFKDPDQ
VKLUDNDWWUDUDNXSNDUXLWL
6LODVNDQLWVDQLDVD\XMDPX
ZDNHWDLQDNDLVKDZLNDSXMXVWDMDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
WXVDMXDNXLWL 7XUD3DEOR%HUQDEp
MDL$QWLRTXtDQPDJFKLNLFKDLQDMDL
MXDNDUPDWVDPDVMLQWLQNDUWXLQDN
DSX-HV~VDFKLFKDPHQFKDFKLFKDU
NDUWXPDWVDWDLQD
ಬ
3DEORDWDNVKD<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHUNDWWVDZHPDX
,VKLFKLNWVDZDQPDWVDPVDU
3DEOR%HUQDEpQFKLFKDUXN
´$WDNVKDZDNHWNLUDVKL\DDNWD
QDPDSX-HV~VDFKLFKDPHHWVHUND
PDMQXZHULQLWDVKDXUXNPDWVDWDL
QDZDNLLVDUPLµWXVDWLQDLWL
1XWDPDXQDP%HUQDEp-XDQ
0DUFRVWXWDL\DQXQDMXNLWWVD
ZDNHUD 7XUDVKD3DEORNDQXQDND
3DQϧOLDQXJNDQDPLNXDNQLWDMDL
WDNDWQDNDLQDLVDXDVDPWDLMXPDLQ
HQHQWDLPFKDX 1XQDWXUDNDL
PHWHNFKDXHQHQWDLPUDUNDQDND
UXLWL7XPDZDU%HUQDEpND0DUFRVDQ
MXNL&KLSUHQDPZXZDLWL 7XPDL
3DEORND6LODVDQMXNLZHDNDLVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDDSX-HV~V
\DLQPDVPDWDLZHNDVDWDUPDWXVD
VKLUDNDWWUDPZHQDN 6LULDQXJ
NDQDPWXUD&LOLFLDQXJNDQPDVKD
\DWVXW-HV~VDLVXUXPDQNDXPDWVD
WXQZDNHPDPWLNDUQDJNDLNLDUXLWL
3DEOR6LODVMDL\DDNDW
'HUEHQDPMHDZDUQDJ
NDPDNLDU/LVWUDQDP\XMDNPD
MXGtRQPD\DQXZDJULHJRQPD\D
VKXDUQXDWNDPMXUHUPDXZDQXQD
-HV~VDLVXUXPDQNDXQ7LPRWHR
QDDUWLQDQZDLQNDUXLWL /LVWUDQDP
WXUD,FRQLRQPDVKD-HV~VDLVXUX
PDQNDXSXMXLQDNDQXQDSDFKLVDU
SHJNHUFKLFKDLQD 7XLQDDVDUPDWDL
3DEORZLQDX\XXQWXVWLWXVDMXNLW
WVDZDNHUDWXUDNVKDQX\DDNDW
DLQDQDPMXGtRPDWVDWXND7LPRWHR
DSDULJULHJRVKXDUDMDNXQNDVKLU
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
ಬ
+HFKRVಫ
QHNDLQDDVDUSHJNHUFKDXFKLFKDU
NDUDLWDXDVD3DEORND7LPRWHRQ
NDWLPXVKXNHWVXSLUNDWDUPDWXVD
LQDPUDXZDLWL 7XUDQXQDMXNLDVKL
\DDNWDQDPQLWDMHDPXQPDJND
VKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQDP
HWVHUXZHNDLQD-HV~VDXQXLQDWDLUL
DLQD-HV~VDLVXUXPDQDLQDQDSXULMDL
-HUXVDOpQQXPPDWVDPDVDDUPDXQ
SDFKLVDUHWVHUNDUXLWL 1XWXVDHWVH
UDLQDPXQDQWXLQDNQXL\DVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXVKDVKLULFKLFK
PDPUDU-HV~VQDNHQHQWDLPWXLQD
7XPDLQDN-HV~VDLVXUXPDQDLQDND
NDVKLNDVKLQLJNDZHQD
ಬ
+FK
ಬ
3DEOR0DFHGRQLDQPD\D
VKXDUDQNDUDPUDPX
3DEOR6LODVMDL$VLDQDPFKLFKDP
HWVHUNXUZHPLWXVDWXLQD7XUDVKD
:DNDQ3HJNHUNDZHDUWLWXVDJND
DJNDQNDLQDLVDFKX1XWXUDPXDVDU
QXLJNDZHWVXN)ULJLDQXJNDQDP
MHDZDU*DODFLDQXJNDQQDJNDL
NLDU 0LVLDQXJNDQDJNDWUDPXQDP
WLLMXMHDZDUXLWL7XPDZDUQXL\D
VKD%LWLQLDQXJNDQDPMHDZDUWDVD
HQHQWDLPDLQDNDLVKD:DNDQ3HJ
NHUNDQXQXJNDQDPZHDUWLWXVDJND
DJNDQLQDLVDFKXLWL 7XUDPWXWXSQLN
0LVLDQQDJNDLNLDU\DDNDW7URDV
WXWDLQDPMHDZDUDQXPWDLQDPZHD
UXLWL 7XPDZDU3DEORQXLNDQLW
WDPDXQNiVKLNDUDQXPDPWLQQXP
0DFHGRQLDQPD\DVKXDUZDMDVFKL
FKDDN´0DFHGRQLDQDPNDWLJNDP
LQFKDMLQWLQNDUWXDWDµWDXQZDLQNDX
ZDLWL 1XQD3DEORWXZDLQNDXDVD
<XXV-HV~VDFKLFKDPHQQHNDV0DFH
GRQLDQDPHWVHUNDUWLWXVDDLWNDUD\L
WDNDLLLZHWLQLLNPDERWHZDLQNDU
QXLZLL/XFDVDLWDMQX3DEOR6LODV
7LPRWHRQXDLQDMDLLUXXQWUDUFKXP
SLPUDUVKLDNPLDML
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR6LODVMDL
)LOLSRVQXPZHPDX
7XPDZDUD7URDVQXPLDERWHQDP
HJNHPUDUWXWXSQLNZHDZHDNXDU
DMXQWDL6DPRWUDFLDQDPMHDDUNDVKL
QLDQXL1HiSROLVQXPMHDPLDML 1XL
SXMXVDU)LOLSRV0DFHGRQLDQPD\D
\DDNDWQHNDVXXQWDQXL5RPDQPD\D
DSXSXMDPXQDPMHDPLDML7XPDQXL
LVKLFKLNWVDZDQSXMXVPLDML 1XL
SXMDULQViEDGRWVDZDQWVDZDDUPDWDL
\DDNDWLNXNLUHQWVD\DQWDPDDLUXXQ
WUDU<XXVDXMWDLQDPMHDZDUDQXZD
DLQDLUXXQWUDUPDWDLLVKDQXLLUXXQ
WVDUDFKLFKDPXMDPLDML 1XQXZD
DLQDQDP7LDWLUDQPD\DQXZD/LGLD
QDDUWLQMDDQFK\DPDNDLWNDXQSHJNH
UDQVXULQ<XXVQDVKDQXNDHPHPDWLQ
DVDDQWXHNHPPLD\L7XPDWWDPDXQ
3DEORHWVHUPDXQFKDVKLUDQWXNWLWXVD
<XXVHQHQWDLPWLNUDPLD\L 7XUDPX
DVD-HV~VDLVXUXPDQNDPWDLDVKLQL
SDWDLMDLPDNLPDLPLD\L1XWXUDPLQD
FKLFKDUWDPXN$WXPVKDZLLQHNDV
-HV~VDLVXUXPDQNDXZDLWNXUPHND
ZLQDMHDUXLWDDUXPNDQDUWDUPDWXVD
WXUDPNDLQLSXMDPXQDPZHPLDML
1XLSXMXVDUDDLUXXQW UDU<XXV
DXMWDLQDPZHNDPDUQXZDLZDQFK
QHNDPLQHJNHPWXDPXPLVDWNDPD
MXNLPXQXQHNDPWLNDPQHND
PXQDPQXNDSNXLWDQ\DUXDNQL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
SDWUyQNULQVXSXMXULQZDLQNDPLDML
7XUDPQXQXZDLL3DEORMDLZHDULQ
SDWDWXUPDNZLQLVVHQFKLXQWVXPXN
´-XVKXDUDLQDMXND<XXVQD\DLP
SLQDPSXMDQXQDXPLULQDVDUFKL
FKDPXZHPWLNDUWLQDQXQDDWXPQD
VKDXMDWPDNDUWDVDZLQLQDZDLµWXVD
WLPLD\L
1XQDNDQXNDSWVDZDQLPDWX
ZHNDLPLD\L,PDWXZHNDNDLDQWX
DQWXUX3DEORNDMHUDND\DQPDWD
LZDQFKQXZDQDPSXMDXQFKLFKDUXN
´-HVXFULVWRWXUDWDWXVDWXUXWLQ
DVDPWDLWDMDPHQXQXZDLNXDNXP
MLLQNLPZHWiµWXVDWLPLD\L
1XWXVDWDPDXZDLNLZDQFKDZiUL
MLLQNLZHDNQXZDQNDDJNDQLNXN
PLD\L
1XWXPDPW DLQXZDQDSXMDV
SXMXUDVQLQHNDNDLNXLWDQ\DUXPD
SXMXWXUDFKPLQXMDVPDWDLNDMHNDU
3DEORQ6LODVMDLVKXDULUXXQWDL\DD
NDWDMDSHHQDXQDPDSXDLQDVKDQXL
LUXQXDVDPWDLDFKLNDUHMpQLDUPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
7XUDFKLFKDPDQHSHJNLQDLQDQDP
HMpQLDUFKLFKDLQDN
´-XMXGtRDLQD\DWLQD\DDNWDULQ
WDZDULWLWDPDMNDUWXLQDZDL 7XUX
NUDWDLQDNQLWDXPLWDLULQLQFKD
MLQWLQWUDPDLQDMLWXUDVKDQXNDLND
5RPDQPD\DVKXDUDVDUXPLUPDL
WVXMLµWXVDWLDUPLD\L
1XQDWXLQDNDLVKXDUDLQDND
3DEORQ6LODVMDLVHQFKLNDMHUDLQD
WXUXLQDNDLDSXFKLFKDPDQHSHJNLQ
DLQDVKDFKLFKDLQDN
´$ZLNUXPQXPLMDLDVXWLDWDUPDµ
WXVDLQDPUDUPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR6LODVMDL
FiUFHOQXPHJNHDPX
1XQDWLPDW DLVHQFKLDVXDVXWDL
QDNXDFiUFHOQXPHJNHDZDUDFKLN
PDXQNXLWDPQXQ
´6KLUNXLWDPDWDµWXVDWLDUPLD\L
1XWXVDWLPDDFKLNPDXQNXL
WDPQXVKDMXNLMHDQDJNDWNDPX
QDPWVXNLQHMpWDEODQHNDSPDVD
ಬ
ಬ
+FK
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
X\XNPDXQDPQDZHQZHDUDUVKLU
FKDQXDUXNXLQNDFKPLQXDPDMDV
LNXNQDLWL
,PDW LNDLNXNPDXZDLW LDWDMDP
SHN3DEOR6LODVMDL<XXVDQDXMDL
QDNDLWXUDNDQWDPDLQDNDLFKL
NLFKVKXDUDFKLUPDXFKXPSLUXVKD
DQWXPDWVDWDLQD 7XPDPDWVDWDL
SDFKLDFKPDXVHQFKLXUHDNFiUFHODQ
VHQFKLSHDLPDQLWDLZDLWLNDDVKL
XUDQWUDXZDLWL7XUDVKXDUDFKLND
FDGHQDMDLMLJNDNPDXVKDWVXULQDU
NDNHWXUXLWL ,PDQLNPDWDLDFKLN
PDXQNXLWDPLQNDQDUWHSDXVKD
VKLQWDNLLVWDMNDPDZDLWLNDDVKL
XUDQDUDXQZDLQDNVKXDUDFKLU
PDXDLQDNDVKLDNLDSLWXVDNXFKLLMDL
PDDPDWDMWXVDWLQDLWL 7XPDNDL
3DEORVHQFKLXQWVXDN
´0DDPDZDLSDLNDDVKLPHWHN
PDWVDWMLµWXVDWLQDLWL
7XVDWDNDLMLHNHHPDN UXPLWDU
WLWDUPDWLQDLWLWDNDLMLHNHHPDND
LWDULPMXNLVDSLMPDNNXUDNPDLNLD
WVHNHJNLZD\DD3DEOR6LODVMDLZDMDL
QDQWLNLVKPDWUDXZDLWL 7XUDDD
MLLNLLQLDN
´$SXDLQDWD¢ZLVKDXZHPUD
PLMWXVDQFKDXUXNPDLQDLWMD"µWXVD
WLQDLWL
1XWXVDLQLDPQLWDDLPDLQDN
´$SX-HV~VDSLWDQHNDVXZHPWLNDU
WLQNDWLWi1XWXPDNXPDPHNDDVKL
DPLQDSDWDLPLVKDQXQDNHQHQWDLP
WXLQDNDLJNDPHWHNXZHPUDWWDPH
1XQDWXVDDSX-HV~VDFKLFKDPHQ
FKDDVKLQLSDWDLMDLXMDNXLWL 7XUDP
DMDPSHNDLJDFKLNPDXQNXLWDPQX
VKD3DEORQ6LODVMDLDVXWLDNXDSXM
UDPXQXPSDZDLJNXQQLMDWNDXZDLWL
7XUDPQXLQLWDVKDDVKLQXQDSDWDLMDL
LPDLQLDUXLWL 1XWXUDPXDVDUQLWD
MHHQMXNLDU\XUXPNDQDMDPVDUXLWL
1XVKXDUNDDVKLQLSDWDLMDL<XXVDSLWD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
QHNDVXZHPWLNDUWXPDLQNDWXVD
WXLQDDVDUVKLUDQHDVDUXDLQDZDL
.iVKLNPDVDSXFKLFKDPDQHSHJ
NLQDLQDDFKLNUDWLQDLQDQDNDWWUDU
\DPDLNDDFKLQNDUPDQXQDNDMLLNWL
WXVDDFKLNPDXQNXLWDPQXQDNXSWX
NDUXLWL 7XUDPDFKLNPDXQNXLWDP
QXVKD3DEORQFKLFKDUXN
¶<DPDLNDDSXFKLFKDPDQHSHJNLQ
DLQDMLLNWLWXVDUFKLFKDPDQDNXSWXU
ND\L·7XUXWLQDVDUPDWDL$WXPVKD
VKLUDQHDVUXPMLLQNLUXPZHWDDUPDµ
WXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD3DEORFKLFKDDN
´,ND5RPDQPD\DVKXDUDLQDULQLJ
FKLFKDPDQVKLUQHNDUWDPWVXNDVXW
WDPUDUFiUFHOQXPHJNHWPDZDUPDML
7XUXWPDDLQD\DWFKD¢XUXNDPWDL
\DPDLVKDXXUPDNVKDFKLNLVKFKD
ZDLWPDLQDWVDLJMLLUPDNLDNXSWDPNDW
WVDVKDZDNHUXWPDLQDML"LVKDMXQLV
ULNNDZHFKDWWDML1HNDVQLWDWDZDU
LQNDMLLUPDNLDUWDWMLµWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWLPDWDLDFKLN UDWLQ
DLQDDSXFKLFKDPDQHSHJNLQDLQDQ
MHDULDUWLPD\LWXVDUXMDLQD7XUXL
QDP5RPDQPD\DVKXDUDLWMDLWXVD
WLPDXULQDQWXNDUVHQFKLDVKDP
NDUXLWL 7XPDLQD\DWZHULMHDULDU
3DEORQ6LODVMDLLJNXDZDUFKLFKDLQDN
´:DLWDQHDVUXPWVDJNXUNDU
WXUWDUPDWXVDMXNLDUDNXSHQDN
<DPDLNDMX\DDNWDQDPSXMXWVXN
ZHWDDUPDµWXVDMLLNLDNXSNDUXLWL
7XUDPXDVDUMLLQN LDU/LGLDSXMD
PXQDPZHDUQXLMHDZDUVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQDXMVDU
ZDNHPDPWLNDULNXLQDNVKLDNDUXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
7HVDOyQLFDQPD\DMXGtRDLQD
DVKL\DDNWDQPD\DDNDMNDUPDX
7XPD\DDNDW$QItSROLVDQ
WXUD$SRORQLDMDLQDJNDL
NLDU7HVDOyQLFDQDPMXGtRLUXXQWDL
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
MHDQDPMHDZDUXLWL 7XPDZDU
3DEORNDQXLWUHVGRPLQJRSXMXVVi
EDGRWVDZDQMHDNDLJNDWXNHWXPDX
DVDMXGtRLUXXQWDLMHDQDPZD\DD
<XXVDFKLFKDPHDDUPDXQSDFKLV
QLWDQXMDN <DXQFKXN<XXVDFKL
FKDPHQHWVHULQDLQD
´&ULVWRNDZDLWNDVDPDDPDWDN
VKDQDQWDNWLQDLWLWXVDDDUPDXDZDL
1XND-HV~VDQSDFKLVDQDWXPLQ
XMDMUXPQXNHWLQHNDV&ULVWRNDµWXVD
WLQDLWL
1XQDWDNDLLVKLFKLNMXGtRDLQD
-HV~VDLVXUXPDQNDUQLWDVKD3DEOR
6LODVMDLLUXXQWUDUX7XUDJULHJR
VKXDUDLQDVKD<XXVDHPHPDWLQ
DVDU-HV~VDLQQXNDSVXUXPDQND
UXLWL7XPDLQDLQX\DDNWDQPD\D
QXZDHPHDQHQWVDLLWDLDLQDVKD
-HV~VDLQQXNDSVXUXPDQNDUXLWL
1XQDWXPDLQDLMXGtRDLQD-HV~VD
FKLFKDPHQDQWXUWDQQDNLWDLQDNDMH
QDNVKXDUQHNDVSHJNHUFKDXQiNL
DDQWDU\XMDXDLQDQLSDZDUQLWDMDL
LUXXQDUVKXDUDQLWLWDPDMDLQDN
\DDNWDQPD\DDLQDQNDDVKLDNDM
NDUXLWL,PDWLNDZDU-DVyQNDQMHHQ
3DEOR6LODVMDLSXMDWVXDVKSXMDNDLJND
MDSLNLMXNLUVKXDULUXXQWUDPXQDP
HMpPLWXVDUHDNDUXLWL 7XUDVKD
3DEORQND6LODVMDLXZHWUDU-DVyQQDN
FKLNLFK\DWVXW-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQDMDLLUXPDUMXNLDUDSXLUXXQWDL
QDPHMpQLDUXLWL7XUDZDUFKLFKDL
QDN
´-XVKXDUDLQDNDDVKLQXJNDQDP
ZHNDVDULWLWDPDMNDUWXZHNDLQD
QXMXLLQFKDWDUXWUDPDZDUPDWDL
-DVyQQLQDMHHQDZD\DDDSXMVD\L
-XDLQDMXNDFKLNLFKDSX-HV~VQDDU
WLQDZDLWXLQDDVDU5RPDQPD\D
DSXQNDVKXDUPDLQDZDLµWXVDWXLQD
1XWDPDXQVKXDUDLQDNDDVKLDSX
DLQDMDLDQWXNDUVHQFKLSDPSDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
,PDQLQDNDL-DVyQFKLNLFK\DWVXN
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDMDLFKL
FKDDN-DVWD\DMDZHWDDUPDWXVDU
DNXSNDWMLWXVDDSXDLQDQNXLWDQ
VXLQDN
´3DEOR6LODVMDLMLLQNLDUPDWDL
DZDJWXUNLWDUPDµWXVDWXLQD
ಬ
3DEOR6LODVMDL%HUHDQDPZHPDX
7XUDPXDVDUNiVKLDLJ3DEORQND
6LODVMDL%HUHDQDPZiULDNXSNDUXLWL
1XLVKDMHDDPXLNMXGtRLUXXQWDLULQ
ZHDUXLWL
1XL\DVKXDUND7HVDOyQLFDQPD\D
VKXDUDLQDQQDJNDVDXSHJNHUHQHQ
WDLPLQDVDUFKLFKDPDQHWVHUNDLVKD
ZDNHUXVDUDQWXUDLQDNQLWDFKLFKD
PDQHWVHUDLQDQXQDVKDQHNDVMXL\D
QDVKWXLQDWXVDUQHNDDZDUWDVD<XXVD
FKLFKDPHQHWVHULQDLQD\DXQFKXN
DDUPDXZDQXQDVKDNDVKLNDVKLQLJ
DXMDLQD ,PDQLQDDVDUMXGtRDLQDND
-HV~VDQXPLUWDQQDJNDPDZDUXLWL
7XPDLQDNDLJULHJRVKXDUDLQDVKD
QXZDDLVKPDJMDLPHWHNHQHQWDLPWX
WDLDLQDMDL-HV~VDXPLUWDQQDJNDPD
ZDUXLWL 7XUDVKD7HVDOyQLFDQPD\D
VKXDUDLQD3DEOR%HUHDQDP<XXVD
FKLFKDPHQFKLFKDUNDUWDZDLWDPDXQ
DQWXNDULVKLLQWXNDUQXL\DVKXDU
QDNDVKLUSXMXVFKDPQDXDPDMDLQD
7XUXLQDNDL-HV~VDLVXUXPDQNDX
DLQD3DEORQ$PHNDQD\DQWVDQXDVDP
ZHWiWXVDUDNXSNDUXLWL7XUXLQDNDL
6LODV7LPRWHRMDL%HUHDQDPMXDNDUXLWL
3DEORQX\XXQDLQDND$WHQDVQXPHMp
LNXNLDUXLWL1XZDNHWDLQDNDL3DEOR
6LODVDQ7LPRWHRMDLFKLFKDPDQDNXS
WDN´:iULMXLWDDZDUWLMXLQLWDMDL
LJNXQLDNWDMDLµWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR$WHQDVQXPSXMXVPDX
1XQDWXVD$WHQDVQXPDNXSDN
QDNDNSXMXVQXL\DVKXDUDLQDND
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
<XXVDHQHQWDLPWXWVXNVKXDUQLWDN
DDQWUD\XXVULPDPXDLQDQXQD
LPDVHQFKLHPHPDWDLQDDVDUPD
WDLVHQFKLZDNHPHVHPDUSXMDX
1XLMXGtRLUXXQWDLU LQLUXXQW UDU
MXGtRQXLPDWVDWDLQDMDLWXUDFKLNLFK
VKXDUQHNDV<XXVDXPLUDLQDMDLVKD
WXNHFKLFKDD.DVKLNDVKLQLJ\DDNDW
DMDSHHQDXQDPZHNDDVQXLVKXDU
\XMDQZDLQNXVKDLPDQLNQLWDMDLVKD
FKLFKDD 7XPDLFKLNLFKVKXDU(SL
F~UHRVMLQWLQNDUWXDPXQDXMLQDLQD
FKLNLFK(VWRLFRVMLQWLQNDUWXDPXQ
DXMLQDLQDMDLNDXQNDUQLWDNFKLFKD
WDQQDJNDPDZDU
´¢$XVKXDULPDQLNFKLFKDDDXVKD
ZDULQDSDFKLVFKLFKDDNXDLPDWXD"µ
WXVDWXLQD
7XLQDNDLFKLNLFKFKLFKDLQDN
´$XNDVKXDU\XXVULPDPXDLQD
QXQDSDFKLVHWVHULQDLQDQXPDPWL
QDLWLµWXVDWXLQD
´1XQDND3DEOR-HV~VPDQWDPQD
QDQWDNPDXULMDLSDFKLVHWVHUXDVDP
WDLµWXLQD
1XQDWXLQDDVDU3DEORQMXNLDU
$UHySDJRWXWDLQDPMHDFKLFKDU
QDLNDUWDVDWXNHLUXXQLQDVDUPDWDL
HMpQLDULQLQDN
´¢$PH\DPDUDPMLQWLQNDUWDPQX
LQFKDQHNDPWLNDUWXPDLWVXPHN"
$PHMLQW LQNDUW DPQXNDLLDQWXN
FKDPXMLQWLQNDUWDPH7XPDDVDDN
PLQQXQDVKDZDULQDWDNXJWDWXVDU
LVKDQHNDDWWVDZDNHUXLQDMLµWXVD
WXLQD
$VKLVKXDU$WHQDVQXPLDDLQDND
FKLNLFKVKXDUMHDVKWD\DNDXQNDXQXL
PDWVDWXMDLMXQLND\DPDUDPFKL
FKDPHWVHUPDXQDQWXLQDNNDQXQD
VKLUQHNDDZDUFKLNLFKDQXMDNDUWDVD
ZDNHULQDLQDZDLWXVDWXLQD
1XQDWXLQDNDL3DEOR$UHySDJR
QDPDMDSHHQZDMDVFKLFKDDN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
$WHQDVQXPLDXXQDLQDWDDWXPND
\XXVULPDPXDLQDVKDQHNDVSXMXLQD
ZDSLWXVDUXPHQHQWDLPWLQDLQDUPH
$WXP<XXVHPHPDWNXLUXXQ
WDLUPLQLL\DNXQZHNDDVDQWDJNX
DLQDPDDSDWDVDHSHWDLQDP´<XXV
ZDLQFKDWDLµWXVDWXDDUDDQXMNDPXQ
ZDLQNDPMDL1X<XXVZDLQFKDWDL
DWXPVKDZDLQWVXNHPHPDWLQDLQD
UXPQXQDSDFKLVDQZLVKDHWVHUMDL
´<XXVQXJNDQQDMDQDQXJNDQDP
LUXQDQXQDVKDDVKLQLJNLQDMDQDZD
QXZDLWLQD\DLPSLQDPLUXQDQXQD
WXUDQXJNDQDPLUXQDQXQDVKD
$SXULJND1LJNDVKXDUQLHPHPDW
WDVDLUXXQWDLMHDMHDPNDPXDQXLJND
SXMXFKXLWL 1XNDVKXDUWDNDUWXVWL
WXVDVKDDWVXPFKDXZDLWL,PDQLJNL
SXMXWQDVKDPD\DLQZDUtDLQDQXQD
VKDDVKLVXNDUWDZDL ,PDFKLNL
FKLNVKXDUQXPLDQDVKLQXJNDQDP
SXMXVDUWLWXVDQDSDPNDXZDLWL7XUD
QXLSXMXVQXXWVDZDQWLQMDNDWQDLWL
WXVDVKDQHNDXZDLWL 1XLPDWVD
PDVLQLJNDMHDVKDWSXMDWVDLJVKD
QXQDLPDWLNDNQDWVXN<XXVDQZDLQ
NDLQMDWDLWXVDUHDUWLQDLWL <XXVDL
SXMXLQDMLWXPDLQDDVDUPXFKLWDLQDML
WXPDDVDDNULQQLSXMXWDQVXUDPML
$WXPLXXQWULQLWDHQHQWDLPPDXUL
QLDQDDUDUXDLQDQXVKD¶<XXVDXFKLUL
DLQDML·WXVDDDUDUXDLQDZDL <XXVD
XFKLULDLQDNULNDFKLNLFKLNVKXDU
QLJNLHQHQWDLPDV<XXVDQQDMDQMDL
WXVDRURQWXUDNXLWDQWXUDFKNXVKD
ND\DQQDMDQLQDLQD<XXVNDWXPDX
WVXNDLWWLWXVDUNDWXHQHQWDLPWXPDL
WVXL <DXQFKXNND<XXVNDVKXDU
DLQDQHNDFKXDVDUSDFKLDFKPDVKD
QLVKDSDFKLNFKDXZDLWLWXPDXZDL
WLDW\DPDLNDDVKLFKLNLFKQXJNDQ
PD\DDLQDVKDQLWDHQHQWDLPWDLULQND
\DSDMLQDNZLQDNXPLUWXNDUWLWXVD
WDZDL <XXVWVDZDQWDQQHNDSPDZD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
WXVDNDVKLNDVKLQLJFKLFKDUNDU
WDX 7XUDPVKDQLWDNDQDNLWDLQDN
3DEORQFKDVKLUSHJNHUFKDXQFKLFKD
UDLQD,PDWUXLQDPXDVD3DEORVKDQL
QXJNXWDLULQSHDUFKLFKDDN
´$WXPHNPDNXPDNUXPZDLWWVDW
QDLWUXPHZLNDDJNDQWDLWMDL7XPD
DVDQ\DPDLQDJNDPVDQNDMXGtRFKX
DLQDQ<XXVDFKLFKDPHQXMDNWDWMDLµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXVDLNXDNMXGtRLUXXQWDLU L
QLDMLLQNLZHNDPDVKXDUMXGtRFKX
-XVWRQDDUWLQ<XXVDQXPLULQQXL
D\DDPDVSXMDXQDPMHDZDLWL 7XUD
QXMXGtRLUXXQWDLMHDQDSXUL&ULVSR
QDDUWLQDVKLQLQDSDWDLMDL-HV~VDL
VXUXPDQNDUXPLUWDQQDJNDPDZD
UXLWL7XUD&RULQWRQPD\DVKDVKXDU
QXFKLFKDPDQDQWXNDUQLWDVKDXPL
QDNQXNDSPDDNDUXLWL
3DEOR-HV~VDQSDFKLV
7XUD3DEORQNDUDQXPDPW LQQXP
&RULQWRQDPHWVHUNDPX
NiVKL<XXVFKLFKDUXN´6DSLMPD
NDLSDWXNHFKLFKDUNDUWXSXMXWD
3DEORQXQDWXVDHWVHUDN
:LLDPLMDLJNDSXMDMDLFKLN LFKNLN
LNXDN$WHQDVQXPLDMLLQNL
VKDDPLQNDSHJNHUFKDXDPDMWDP
\DDNDW&RULQWRQDPZXZDLWL 1XL
PDLWVXL-X\DDNWDMXLVKDZLLVKXDU
MHDDNPDQXJND3RQWRQPD\DVKXDU
$TXLODQDDUWLQQLQDQXZH3ULVFLODMDL DLQDNDQXNDSLUXQXLµWXVDWLQDLWL
1XWDPD3DEORND&RULQWRQPDJND
5RPDQDPSXMDX5RPDQPD\DDSX
FKLNLFKLNXZtQXL\DVKDDMDSHDQ
&ODXGLRDVKLMXGtRDLQDNDMLLQWUDUWL
QXL\DVKXDUDLQDQFKD<XXVDFKLFKD
WDXDVDPWDLMLQNLQWDPDXQDQWXN
PHQMLQWLQWXNSXMXVXLWL
QLQDMHHQLUDUVDWMDLWXVDZHULQDLWL
1XXZtW LQ*DOLyQ$FD\DQPD\D
7XPDMHDDNPDQXDSHQDSDUMHDP
VKXDUDLQDQDSXULSXMDXDVDPWDL
NDWWVDWDNDNSXMDXQZDLQNDXZDLWL
MXGtRDLQDLUXXQWUDU3DEORQLVKLLQ
7XPD3DEORVKDQXQDNDWDNDXDVD
WXNDUDFKLNMXNLDUDSXSXMDPXQDP
QLWDMDLLUXXQDVWDNDVWDVDMXDNXLWL
7XPDViEDGRWVDZDQMHDDNDLWXNH
HMpQLDU DSXQFKLFKDUDLQDN
-XVKXDUDVKLVKXDUDLQDQFKLFKDUXN
ZHVDJNHDXWXPDNMXGtRDLQDQWXUD
´1HNDV<XXVDQXNHHPHPDWPDLQ
MXGtRFKXDLQDQFKDLUXPDUQLWDND
&ULVWRNDDQWUD\DLWLWXVDWXLQDNDLVKD DLQDUPHWXVDWD\DW0RLVpVFKLFKDP
XPLQNDWLWXVDWLPDXZDQXQDND
QLQHSHWNLVKLUDQWXPWLNDXZDLWL
7XPDSXMDL6LODV7LPRWHRMDL
XPLNDLUSDµWXVDWDZDLWXLQD
7XLQDNDL3DEORVKDFKLFKDNW DW XN
0DFHGRQLDQDPSXMXLQDWDDPWDL
MXGtRDLQDQFKLFKDPDQXMDN´&ULVWR MDLDSX*DOLyQMXGtRDLQDQFKLFKD
UXN
DWXPQDNDUXPQXND-HV~VNHWLµ
QXMHDDNDL&ULVWRVKXDUQXPDNLQD
PDQWDPQDDWDNVKDQDQWDNQDQXQD
HWHJNDDVDVKXDUWXQDXDLQDSHJNHU
DLQDMDLDNDQNDPLUXPUDWDWLWLQDLWLµ
WXVDWLQDLWL
0DQWDPQDDWDNVKDDQHDQWX
WDPDXQDQWXNDUFKLNLFKDLQDNDD\D
WLNZLVKLNDLQDLFKLNLFKFKLFKDLQDN
´-XWDPHQXNDFKLNLFKWVDZDQWDL
DQWDNULVKDDQWXNDUPLQXLHWVHU
NDWDµWXVDUWXLQD
1XQDWXLQDNDL3DEORVKDLNXN
QDLWL &KLNLFKNDWXLQDLJLVKLFKLN
VKXDU-HV~VDQQHPDUNDUXPLUWDQ
QDJNDPDZDUXLWL1XVKXDUDLQD
QDP'LRQLVLRQDDUWLQ$UHySDJR
QDPLUXXQLQSDFKLWNDXQXL\DQXZD
'iPDULVQDDUWLQFKDWXUDFKLNLFK
DLQDVKDSDFKLWWUDX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
´$WXPMXGtRDLQDWLUPLQNDZLQD
FKLFKDPUXQXPLDFKXQXQDWXPDFK
NXVKDPDJNDUWXDNHVKDMXNLUXPLWDD
UXPXMDWNXUPLQQXLZLNDDQWXUPDL
QDLWMDUPH 7XUDVKDMXNDMLQWLQNDU
WDPXDQXQDNDVKXDUDQQDDULDLQDQ
SDFKLVDWXPFKLFKDPXPLWDLUDP
DLQDQSDFKLVFKLFKDDDVDPWDLDWX
PHNFKLFKDPNDHSHJWXDWDUPD:LND
MXFKLFKDPDQHSHJNDWWVDQNDSXMXU
PDLWVXMDLµWXVD LUXXQWDLQPD\DQDD
MLLUXLWL 1XWXUDZDUDPMLLQPDZDLN
6yVWHQHVMXGtRLUXXQWDLULQDSXUL
DMDNXDQXQDDFKLNDUDSX*DOLyQVKD
LPDZDMDLJDVXWDLQD7XUXLQDNDLVKD
DSXNDSHJNHSDFKLNFKDXZDLWL
ಬ
VXUXPDQNDXDLQDQZDLQDNDXMVDW
WVDZXZDLWL1XLMHDDQXL\DQDXMVDU
LNXDN$QWLRTXtDQDPZXZDLWL
1XLMHDDQXNDSWVDZDQSXMXV
QXL\DMLLQNL*DODFLDQXJNDQDPWXUD
)ULJLDQXJNDQPDVKDFKLNLFKLNLFKLN
\DDNWDQDPDVKLVKXDU-HV~VDLVXUX
PDQNDXDLQDQFKDHQHQWDLQLFKLFK
WXNZDNHUXPWLNLZHD
ಬ
$SRORV(IHVRQDP<XXVD
FKLFKDPHQHWVHUNDPX
ಬ
ಬ
3DEOR<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHUNDWWVDWUHVDLPDMQLDZHPDX
3DEOR&RULQWRQPD\D-HV~VDLVXUX
PDQNDXDLQDMDLLUXXQDUQXLJQXNDS
WVDZDQSXMXV$TXLOD3ULVFLODMDLPDN
LUXXQWUDUERWHQDPFKXPSLPDU6LULD
QXJNDQDPVKLDNXLWL7XUDVKDQL
\DXQFKXNWXPDWWDMDLWLPDXULQXPLN
WDMWDXDVDHNH&HQFUHDQPD\DERWH
QDPHJNHPWVXN3DEORDZDPDUXLWL
1XQDWXPDZDUVKLPXV\DDNDW(IH
VRQDPDQXPNDPXQDP3DEOR$TXL
ODQ3ULVFLODMDLLNXDNLUXXQWDLMHDQDP
MXGtRDLQDLUXXQWUDUSXMXLQDNDLQLWD
MDLFKLFKDVWDVDZXZDLWL7XPD3DEOR
QXLUXXQWUDPXQDPFKLFKDVPDWDL
QLWDQXL\DDLQDFKLFKDLQDN
´:DLWDQHDVDPMXLQXNDSWVD
ZDQNHVKDSXMXVDPQXLZHWiµWXVD
WXLQD7DPDVKDQLJND7XPDVKWDWMDL
WXVD QLWDQLNXDN<DPDLND-HUXVD
OpQQXPZHDMDL<XXVZDNHUDNDLJND
DWDNVKDZDNHWWUXNLQDWXPLQZDLQ
NDWWVDQWDDWWDMDLWXVDWLQDLWL1XQD
WXVDERWHQDPHJNHPDU(IHVRQLNXDN
ZXZDLWL 7XPD&HVDUHDQDPMHDD
3DEOR-HUXVDOpQQXPQXL\D-HV~VDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORWXPDZHNDPXQDPMXGtR
$SRORVQDDUWLQ\DDNDW$OHMDQGUtDQ
PD\D(IHVRQDPMHDZDLWL1XVKXDUND
<XXVDFKLFKDPHQDDUPDXQFKDVKLU
QHNDXDVDVKLUFKLFKDUNDUWLQDMD
NXLWL 1LJNDDSX-HV~VSDFKLVD
MLQWLQNDUWDPXQXQXLPDUXDVDVKLU
ZDNHUXVFKLFKDDNQLJND-XDQLPD
NUDWLQLPDNUDWXMDNPDXQDNQHND\DW
MLQWLQNDUWDNVKDDQWXPDLQDQ-HV~
VDQSDFKLVMLQWLQNDUWDX $SRORV
MXGtRLUXXQWDLULQZDMDNLLVKLFKNL
VKDSX\DWWVXNZDMDVFKLFKDDPXULQ
3ULVFLOD$TXLODMDLDQWXUNDUFKLFKDD
PXULQDVKLPNDPWDLDNDQDNMXNLDU
QXQXNDS<XXVDFKLFKDPHQVKLU
XMDNDUXLWL 1XWXUDP$SRORV$FD\D
QXJNDQDPQDJNDPDNWDVDZDNHUD
NDL(IHVRQPD\D-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQD\DLJNDUSDSLLQDDUDUQXL\D
VKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQFKD
QXLMXWDDNDLVKDVKLUDQHQWVDUXP
MXNLWDUPDWXVDQXQDVXVDUDNXSND
UXLWL1XL$SRORVMHDDVKXDUDLQDQ
<XXVZDLWDQHQWDNXQHNDPWLNPDX
DVD-HV~VDQQHNDVSDSLWDWXLQDQVHQ
FKL\DLJNXLWL 7XUDNMXGtRDLQDND
FKLFKDLQDN-HV~VND&ULVWRFKXLWL
WXLQDZDLWXVDDVKLVKXDUDQWXLQDLJ
SDFKLVHWVHUX,PDWXDVDPWDL´1XND
DQWUD\DLWLWXWDNDWXPDLWVXMLWXLQD
1LJND\DXQFKXN<XXVDFKLFKDPHQ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫಫ
QLVKDQXLMHDDDVKDPNDUWXWVXNVKLU
DQHDVFKLFKDDNVKXDUDLQDQFKD
<XXVWXLQDPXLWXVDVKLUQHNDPWLN
NDXZDLWL 7XUDNDLVKDFKLNLFKVKXDU
DLQDLWXUFKDWHQHQWDLPDLQDDVDUQX
3DEOR(IHVRQDPSXMXVPDX
\DPDUDPFKLFKDPHWVHUPDXQDQWXWDQ
$SRORV&RULQWRQPDJSXMDL QDNLWDLQDNQXQDSDFKLVDUVKXDUDLQD
3DEORNDPXUDQPDQLWVXSLQD DVKLDQWXLQDPXQDPSHJNHUFKDXFKL
FKDUDLQD7XPDLQDNDL3DEORNDVKXDU
(IHVRQDPMHDDNPDFKLNLFKVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQZDLQNDX -HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQNDDVKL
\DUXDNVKXDU7LUDQRQDDUWLQSDSLDXM
ZDLWL 7XUDFKLFKDDN
WDLULQQXLXWVDDQLWDQNDNDVKLNDVKL
´¢$WXPVKD-HV~VDLVXUXPDQNXU
QLJ<XXVDFKLFKDPHQMLQWLQWX 1XQD
PHVKD:DNDQ3HJNHUVKDMXNLQDN
WXUDMLQWLQNDUWDNQXLJMLPDUDXZt
DLQDUXP"µWXVDWLQDLWL
SXMXVXLWL7XPDDVDPWDLVKXDU$VLD
1XQDWXVDWDNDLQLWDFKLFKDLQDN
QXJNDQDPPDWVDPLQDLQDNDMXGtR
´,ND:DNDQ3HJNHUDZDLWXVD
WDPDXNDSHJNHVKDDQWLFKXLWMLµWXVD DLQDWXUDMXGtRFKXDLQDVKD-HV~VD
FKLFKDPHQNDDVKLDQWXNDUXDLQDZDL
WXLQD
7XUDNDL<XXVFKD3DEORQND\D\iN
1XQDWXLQDNDLDZHQWVDJFKLFKDDN
ZDLQFKDWDLDLQDQQXNDSLZDL
´¢7XUDVKDDWXPVKD\DLPDNUDW
QDX ,PDWLNDDVDPWDLSDxXHORQ
PDXQPDPDLQDLWUXPH"µ
MXUXNLDUNHVKDQXQDWXUDFKNXVKD
1XQDWXVDWDNDLQLWDDLPDLQDN
´,ND-XDQLPDNUDWXMDNXDQXLPDL MDDQFKNLVKD3DEORL\DVKLDQWLJNDU
VKXDUMDQHMpWLSHJNHUDPDMDLQD
QDLWMLµWXVDWXLQD
1XQDWXLQDNDL3DEORQLWDQFKL
7XUDLZDQFKVKXDUDQHJNHPWXDVKD
MLLQNLZHDNVKXDUQDNDDJNDQLNXD
FKDUXN
7XUDNDLMXGtRVDFHUGRWHDSXUL
´-XDQNDVKXDUSXMXWLQ\DSDMLQDNDL
QXQDWXNHLZDLQDNLPDMDNXLWL7XUD (VFHYDQDDUWLQDQXQDXFKLULVLHWH
QXL\DVKDQLFKLFKDDN:LQDXNXUXLQ DVDUQLWDNDDVKLFKLNLFKLNLFKLN
\DDNWDQDPZHDULZDQFKDLQDVKXD
ZLQDQXVKDQHNDVSDSLWDWLWDUPD
UDQHJNHPWXDQMLQDN\XMDLQDDVDU
WXVDVKDWXMDNXLWL1XQDND-HV~V
DSX-HV~VDQXQDQDDULSDFKLVDLVKD
WXQDQXQDWXMDNXLWLµWXVDWLQDLWL
1XWDPDXQDQWXNDUQLWDVKDDSX
MLLVDQHNDSVDUPLWXVDUVKXDULZDQFK
HJNHPWXDPXQMHDULDUFKLFKDUDLQDN
-HV~VDQDDULQSDFKLVDUPDDNDUXLWL
1XQDWXPDZDUPDDNDUPDW DL3DEOR
´3DEOR-HV~VDQSDFKLVFKLFKDU
NDUWDQXQDQDDULQWDMDPHLZDQ
QLXZHMHMDLQLWDPXXNHQDFKLDNDL
FKLMLLQNLPZHDNXPVKXDUDJNDQ
:DNDQ3HJNHUDVKLHJNHPWXUDUX
LNXNWDµWXVDWXLQD
7XUDPXDVDUXQXLPDUFKDXDLQD
1XQDWXVDUWXLQDNDLLZDQFK
\DWFKLNLFKFKLFKDPDQFKLFKDLQD
VKXDUQXPSXMDXQLWDQD\DN´:LND
WXPDLQDN<XXVQXPLDQSDFKLVDU
-HV~VQDNDZDLQQDMDLWXUD3DEORQ
HWVHUDLQD $VKLLUXPUDPNDGRFH
FKDWXUXVQDNVKLUZDLQMDLWXUDVKD
DMDNXDLQDZDL
3DEORNDWUHVQDQWXLQXLQLWDLUXXQ
¢DWXPVKD\DDVDUPHDZLQDVKDWXUX
WUXPH"µWXVDWLQDLWL
WDLULQLUXXQLDUWDLNDWXNHZHSXMDX
HWVHULQDLQD-HV~VSDFKLVDDDUPDXQ
LZDLQWXN&ULVWRNDDWXPDLQDWLUDP
WDDWLWXVDUXPQDNDUXPQXND-HV~VD
QXNHWLµWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
1XQDWXVDWDPDXZDLNVKXDU
LZDQFKHJNHPWXDPXNDVKXDUQXL
LUXQXQNDWVHNHQNLDFKLNQLQHSHWNL
DVKLQLWDQNDVHQFKLVXLPXVKLUPDL
QDPDWDPDNLDUPLVXQXPSDPNDU
PDXQLWDMHHQZDNHWNLDUXLWL 1X
WXPDPXQMXGtRDLQDMXGtRFKXDLQD
MDL(IHVRQDPPDWVDPLQDLQDDQWX
NDUVHQFKLDVKDPNDUXLWL,PDQLQDN
ಬ
ಬ
DSX-HV~VDQSDFKLVDUVHQFKLHPH
PDWDLQD
1XQDWXPDLQDL-HV~VDLVXUX
PDQNDXDLQDFKLNLFKNDXQDZDU
QLWD\DXQFKXN-HV~VDLVXUXPDQWVXN
SXMXVDUWXQDXWDNiMDNPDXULQHWVHU
WXPDLQD 1XL\DVKDQXNDSVKXDU
LZLVKQXPDSXMXVDUWDNiMDNXDLQD
VKDQLWDSDSLULQLNDDQNDUVKXDU
ಬ
ಬ
+FK
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
DVKLZDLQDLQDPXQDPDHVNDUXLWL1X
WXUDPXQXQDDNLNULLUXPUDPFLQ
FXHQWDPLONXLWMHDZDLWL 1XQLDSX
-HV~VDFKLFKDPHJNDQLVHQFKLULMDL
DVKLQXJNDQPDVKDHWVHUQDNXLWL
1XWXPDZDUPDW DL3DEOR0DFH
GRQLDQXJNDQDPWXUD$FD\DQXJ
NDQPDVKDFKLNLFKLNLFKLN\DDNWD
QDP<XXVDFKLFKDPHQHWVHUNDWWVDQ
ZDNHUDMDL7XPDQ-HUXVDOpQQXP
MHDWWVDQZDNHUDMDL7XPDQ5RPDQ
PDVKDZHPDLQDLWMDLWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDQLMDLWVDQLDVDZHNDWDL
ULQ7LPRWHRQ(UDVWRMDL0DFHGRQLD
QDPDNXSHDNQLJNDLVKLFKLNWVDZDQ
$VLDQDPSXMXVWDVDMXDNXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
(IHVRQDPSDPSDQQDL\DPX
1XWVDZDQW DL-HV~VSDFKLVDVHQ
FKLSDPSDQQDL\DPXDX 6KXDU
'HPHWULRQDDUWLQQLJNDNXLWQDN
MXNLQLWD\XXVULPDPXQHPHPDWDL
QDN'LDQDQDDUWLQDQXQDLPDWLNVDJ
QDMDQDVXUDNNXLWDQQXNDS\DUXDN
VKXDUQLMDLWDNDXDLQDQFKDDNLQDVD
\DPDUDPFKLFKDPDQ-HV~VDQSDFKL
VDUHWVHUDLQDNDL$XQDQHNDZDUSDSL
MXQDLQDLVDUPDWDLQDMDQDQVXUDNXQ
NXLWDQLPDWLNDQMXNLVKWDWMDWXVD
QLQDJNDPD 7XPDNVKXDUQLMDL
PHWHNPDPWXNWDNDXDLQDQLSDD
LUXXQWUDUFKLFKDDN´8XQDLQDWD
DWXPNDQHNDUPHLNDMXMXWLNDVXUD
NXUVKLUSXMXZDLWML 7XPDXDULQLJ
3DEORFKLFKDDN6KXDUDLQDQDMD
QDLQDDXNDQHNDV<XXVDQXFKDX
ZDLWLDXQNDDDQWDUDLWNDLQDZDL
WXVDWXHWVHUXL1XVKXDUNDZDLQ
WUXPHWXUDFKLFKDPHWVHUPDXULVKD
DQWXUXPH1XQDWXVDVKXDUDQXMDN
MXMXWLNDPXQNDDVKLLQDLPDPWLNXL
MX(IHVRZDMXL\DQNHNDWXUDWVXL
DVKL$VLDQXJNDQXL\DMDLPDNWXUD
ZDL 1LDLWNDDXNDQHNDVNXQWXWV
ಬ
HQHQWDLPWXPDLQDLWLLQNDVKLU
VXUXPDLQFKDXDPDMWDPWDWML7XUD
QHNDVLQD\XXVULXXQ'LDQDQDDU
WLQHPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDDVKL
VKXDUDLQDVKDDXMPDWWVDFKLFKDWLD
QXQDVKDLQDLVDUMX\XXVLPDMDVDP
WDL$VLDQXJNDQPD\DDVKLFKLNLFK
QXJNDDLQDQPD\DMDLHPHPDWLQ
DUPDQXQDNDQDNLWUDULQDLVDUWDWXLµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWDNDLDQWXNDUVHQFKL
NDMHNDUFKLFKDLQDN´£'LDQD(IHVRQ
PD\DQXNDWXNHDQWVDJµDWLLWXVD
WXLQD
$VKL\DDNW DQPD\DJNDVKLU
QHNDDFKPLQXZHDUDDQWDUSDFKLP
QDLQD7XPDZDUMLPDUVKXDU0DFH
GRQLDQPD\D*D\RQDDUWLQ$ULVWDU
FRMDL3DEORQWXNHX\XXQLQDLQD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
+FK
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
SXMXWWDPDXQDFKLNDUMDSLNLMXNLDU
VKXDULUXXQWUDPXQDPHMpQLDUXLWL
1XQDWXUDZDUPDW DL3DEORQXL
ZD\DDQXL\DVKXDUDLQDQFKDDXM
VDWWVDZDNHUDNDLVKDVKXDU-HV~
VDLVXUXPDQNDXDLQDZHHSDWXVDU
HPHWDZDUXLWL $VLDQPD\DDSX
QHNDV3DEORDPLNULDLQDVKDQLJND
DXQDDQLQDDLJNDSDFKLQNDLJND
WXVDUWXFKLFKDPDQDNXSWXNDUXLWL
1XWDPDZDMDLVKXDUDLQDLUXXQ
PDXQDPQXQDFKLFKDPUXLQDNSDSL
LUXXQDLQDZDWXVDUVKLUQHNDWVXN
SDFKLQWUDUXDVDUDDQWDUFKLFKDLQDN
SDPSDLQD ,PDWDLQDLMXGtRDLQD
LVKLFKLNQXLSDFKLWWUDXDVDU$OH
MDQGURQDXNDQXQDSDFKLVFKLFKDP
UXNDUWDVDLUXXQWUDUDLDPHVKLU
FKLNLFKDLQDVKDXMDNWDWXVDXMDNDU
QLQDNDNDQNLDZDMNLDUXLWL7XUDP
MXGtRDLQDQD\DPUXNWDVDVKXDU
LUXXQWUDPXQDPXZHMHMDLLQDN
PDV0LWDWDVDWDUPDWXVDWLQDLWL
7XPDWW DPDXQLLNPDMXGtRDLQD
ZDLQNDUVHQFKLFKLFKDLQDN´£'LDQD
(IHVRQPD\DQXNDWXNHDQWVDJDWLLµ
WXVDUQXQDNLPDLPDWDLQDNXDMLPDU
KRUDHMpQLDUXLWL
1X\DDNW DQPD\DDSXFKLFKDD
NDLSDSLLQXPDDLQZDMDNLLPDWDLQDQ
LWDWPDPWLNDNFKLFKDDN´(IHVRQ
PD\DXXQDLQDWDDQWXUWXNWDUPD
(IHVRQPD\DDLQDWLNDXXQ\XXV
'LDQD\DQXHPHPDWWDVDLUXXQWDLMHD
DQXQDNDDVKLQLQDLLPLMDLPHWHN
QDNXPNDPXQD\DLPSLQPD\DL\DD
UXDQXMDLVKLUNXLWDPDZDUWLWXVD
WLPDXZDQXQDNDDVKLQXJNDQPD\D
DLQDVKDQHNDLQDZDL ,PDQQHNDLQD
DVDUMXQDNDDQWUDLWLWXVDUNDWXPDLQ
DLQDWVXL7XPDDVDPWDLDDQWUDUXP
SDPSDDWVXNPLWDWDVDWDUPD 1X
VKXDUDWXPMXNLUXPMXLLWDUXP
QXNDDWXPQDNLWPDLQDWXPDXQND
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
WXUXLQDWVXLWXUDLQD\XXVULQNHVKD
SDFKLVDUNDSHJNHUFKDXNDFKLFKD
UDLQDWVXL 'HPHWULRFKLNLFKVKXDU
QLMDLLUXXQWXVDUWDNDXDLQDQX
FKLNLFKVKXDUMDLFKLFKDPDQWXQDLW
WVDZDNHUXLQDNNDDSXFKLFKDPDQ
LZDULQPDWVDWDQXLQLWDWVDZDQ
QHNDSPDPXULMHDDNDLMHDZDUDSX
DLQDPDWVDWPDXQDPFKLFKDPQD
VKDHWVHUXNQXLFKLNLFKLNLFKLN
QLWDQXDQXQDNDD\DPUXPDLQ
DLQDZDL $QWVXDWXPFKLFKDP
LZDDUDWWVDUXPVHDPPDXDNDLJND
QXNDWVDZDQQHNDSPDPXMHDDP
WDLLUXXQPDXQDPQXSDFKLVUXPND
FKLFKDVWDDUPD $VKDPPDLQXP
SXMDML$SXDLQDZDUtSDFKLVUXPHD
DLWNDUXPWXVDULQLQPDLQDNDLVKD
QXSDFKLVDFKLFKDPUXLQDMLWXVDUND
WXPDLWVXMLµWXVDWLQDLWL1XQDWXVD
MXLJQDJNDQNDUPLWXVDVKXDUQDND
DVKLMLLULVKLDNXLWL
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR0DFHGRQLD
QXJNDQDPWXUD*UHFLD
QXJNDQPDVKDZHPDX
1XSDPSDQQDL\DPX
DVKLPQDNPDWDL3DEORVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQXQWVXN
LNDDQDNVKLUDQHQDLVUXPSXMXV
WDUPDWXVDFKLFKDUDNDVKLPDNLNXDN
0DFHGRQLDQDPZXZDLWL 1XLMHDD
ZHNDDVQXL\DVKXDU-HV~VDLVXUX
PDQNDXDLQDQFKDQLFKLFKDPHQLJ
ZDNHPDPWLNDULNXDN*UHFLDQDP
MHDZDLWL 1XLMHDDWUHVQDQWXSXMXV
6LULDQDPZHWDVDERWHQDPHJNHPDWWVD
SXMXNPDMXGtRDLQDDPLQNDQDNDU
PDNDUWDVDXPLLQWXUPDVDUDLWDPDXQ
DQWXNNXNDU0DFHGRQLD\DDWXQDJ
NDPDNWDMDLWXVDWLQDLWL 1XQDWXVD
NXNDUZHDNDL%HUHDQPD\DVKXDU
6ySDWHUQDDUWLQ3LUURXFKLUL\DQX
WXUD7HVDOyQLFDQPD\DVKXDU$ULVWDUFR
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
QX6HJXQGRMDLWXUD'HUEHQPD\D
VKXDU*D\RWXUD$VLDQPD\DVKXDU
7LPRWHR7tTXLFR7UyϧPRQXDLQD
QHPDUNDUXLWL 1X\DWVXWDLQDQXND
QLWDDHPNDU\DDNDW7URDVQXPMHDZDU
QDNDUPDUPLDML 1LWDNDWXPDLQDL
LNDXNXQDPMXDNDUDSDQOHYDGXUDMDL
SDFKLPWVXNLQDUNDPX\XWDL\DQXMLL
VDWLQDJNDNLU)LOLSRVQXPLDERWHQDP
HJNHPUDUZHDZHDNXDUFLQFRWVDZDQ
7URDVQXPMHDUQXLVLHWHWVDZDQSXMX
PLDML
ಬ
ಬ
3DEOR7URDVQXPLUDVPDX
'RPLQJRWVDZDQWVDZDDUPDWDL
-HV~VPDQWDPQDPXULQHQHQWDLPWX
VDUSDQSXXUQDLUDU\XDZDUPLWXVDU
MHD\DNLWUHVDHNHQLMHDPNDPXQDP
LUXXQWUDPLDML1XLMLQXNDSHNHHPDU
PDXDUPLD\L7XUDNDVKLQLDQXLZHWLQ
DVDDMDPSHNDLVKD3DEORFKLFKDUNDUWX
SXMXPLD\L 7XPDPXQDPQDWVD(XWLFR
QDDUWLQFKLFKDPDQDQWDNWDQLVKFKLJ
NDLPXQDPHNHPPLD\L7XPDHNHWX
3DEORFKLFKDDFKLFKDUNDUWDNXDHNHNL
XPDXDVDPWDLNDULQHSHWNLPVKLU
NDQDU\DNLMHDWUHVDHNHQPDXQPD\D
QXJNDL\DDUPLD\L7XPDPWDLDNDWX
NLDUMDNDXQMXNLDUPLD\L 7XUDZDU
PDWDL3DEORDNDWXNLQDWVDQSDJNXN
LQDQNLPLD\L7XUDVKXDU-HV~VDLVXUX
PDQNDXDLQDQFKLFKDUXN
´:DNHPHVHNDLUSDMDNDFKDLµWXVD
WLPLD\L
1XQDWXVD3DEORDWDNVKD\DNL
ZDND-HV~VPDQWDPQDPXULQHQHQ
WDLPWDNSDQNDQSXXUPDWDL\XD
ZDNULQFKLFKDDFKLFKDUNDUWDNXD
WVDZDDUZHPLD\L 7XPDPWDLQDWVD
LQDQNLPXQMXNLDUVKLUDQHDVDUPLD\L
HPNDUERWHQDPHJNHPUDU$VyQDP
ZHPLDML $VyQDP3DEORWDPD
WDLMXNLU0LWLOHQHQDPMHDPLDML
7XPDUNDVKLQLDQXL4XtRQQXPND
DQXPWVXNQDJNDPDNLUNDVKLQLDQXL
6DPRVQXPDQXPNDPLDML7XPDU
7URJLOLRQDPNDQDUDNDVKLQLDQXL
0LOHWRQDPMHDPLDML 3DEORND:iUL
-HUXVDOpQQXPMHDDQWVDZDQ3HQWH
FRVWpVQXPSDFKLQNDWDMWXVD$VLD
QDPSXMXVDQWVDZDQWDQLQDJNDNLM
WDXDVD(IHVRQDPZHWDQNDQDNLWUD
PLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR(IHVRQPD\D-HV~VDL
VXUXPDQNDXXXQWUL
DLQDQFKLFKDUNDPX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR0LOHWRQDPZHPDX
3DEORNXNDUZHWDVDQZDNHUDMDL
WDXDVDPWDLLJNXJNDMXNLWWVDULL\D
ಬ
3DEOR0LOHWRQDPSXMXV(IHVRQ
PD\D-HV~VDLVXUXPDQNDXXXQWUL
DLQDQWDDZDUWLWXVDXQWVXNPLD\L
1XWXVDFKLFKDPDNXSWXNDPWDD
ZDUPDWDLFKLFKDUXN´:LL\DPDQDJ
NDPFKDNXQMXL$VLDQDPWDPLDMQXL
QDJNDPVDQXUXNSXMXVPLDMDQXND
DWXPNDQHNDUPHµ $WXPDLQDMDL
SXMXVDQDSX-HV~VDQXPLUNXQFKD
HPHPDWVXNQLQDHPHPDWPLDMDL
6HQFKLXX~WWVDQ<XXVDQDXMVDPLDMDL
WXUDMXGtRDLQDVKDQLWDZDNHUDPXQ
XPLNDUWDVDQHNDSUXLQDNDLZDLWPLD
MDL 1XQDLPDWLNUXLQDNDLVKDZLND
FKLFKDPSHJNHUDWXPLQ\DLQPD
PDLQDQXQDNDWXNHSDDQLZDLQDUDQ
VKXDUWXDNPDXQPDVKDWXUDDWXPLQ
MHHPLQNLVKDWXUXVQDNMLQWLQPLDM
UXPH -XGtRDLQDQFKDMXGtRFKX
DLQDMDLLUXPNDUWXUDQ<XXVMDLSXMX
WUXPLZDDUDWDUPDWXPDUXPLQD
DSXUL-HV~VDQXVKDXPLUNDWDUPD
WXVDQFKDWXNHXMD\DMUXPH :DNDQ
3HJNHUZHWiWXVDWXUXWXDVDPWDL
\DPDLVKDWXPDVQDN-HUXVDOpQQXP
ZHWDWMDL$LVKDLWXUWXNDUWLJQXQD
VKDQHNDWVXNZHDMDL 7XUDVKDDVKL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
ಬ
+HFKRVಫಫ
\DDNWDQDPZLLZHDPXQPDJND
:DNDQ3HJNHUDQXFKLFKDUWDN
$PLQNDDFKLUPDNHJNHWPDWWVD
QDNDUPDLQDZDLZDLWWDVKDLPDQLN
VHQFKLZDLWWVDWWDPHWXVDXMDWXDVDP
WDLQXQDNQHNDMDL 7XUDVKDZLND
QXQDNDHQHQWDLPWDWVMDLZLQDSXMXW
WUXDQXNDZLQLJNDDQWUDLWLZLND
DSX-HV~VFKLFKDP\DPDUPDQ<XXVD
DQHQNDULQSDFKLV$PHMXHWVHUDWD
WXVDLNXUWXNPDXZDQXQDVKLUDQHD
VDQPHWHNXPLNWDVDQZDNHUDMDL
´<DPDLDWXPQDVKDWDMDUPHZLL
DWXPDLQDWLUPLQ<XXVVKXDUQXP
WXLQDPXLWXVDXMD\DMUXPQXL\D
WLUPHNVKDZLQDNDZDLWNDVKWLQ
DLQDUPH 1XL\DPDL\DMXLNWLWD
VDQZDNHUDMUXPHZLQDNDFKLNLFKLN
VKXDUNHVKDPDNXUPDLWVXL :LND
DWXPQDND<XXVWDQXQDNDLVKLFKNL
VKDXXNDLQDLWVXNDVKLLZDLQWXVDQ
XMD\DMUXPH 1XL\DPDLNDDWXPHN
NXLWDPDPDWDUPD1XWXPDNUXP
<XXVDLVXUXPDQNDXDLQDQDSX-HV~V
QLQXPSHQLJDNLNPDNVXPDNPDX
DVDPWDLNXLWDPDWDUPD7XUDNUXP
:DNDQ3HJNHUWXUDWDUPDWXVD
WXUDPPDXZDQXNDPHWHNXPLN
WDUPDWDMDUPH :LNDQHNDMDLZLL
MXL\DZDNHWNDLJNDFKLNLFKVKXDU
DLQD-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDWLU
PLQXXQ\DZDNDMHQRYHMDQDPXZD
QXPDPWXNDPDMWDPNDUWDVDNDX
WUDPNDUWDWXL $WXPDLQDUXP
QXL\DJ-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQD
VKDZLQDQHPDUWXNDUWLWXVDUZDLWD
QXQDMLQWLQNDUWDXVKDDUWDWXL 7XPD
DVDPWDLNXLWDPDPDWDUPDZLL
WUHVXZtWXNHFKLNLFKLNLFKLNDWXP
DLQDWLUPLQNDWXSXMXVWDUPDWXVDQ
FKLFKDUNXQXX~WWVDQLPDWUXMDNXLW
MDUXPQXDQHDUWDUPD
<DWVXUDLQDWD\DPDLND<XX
VDQWXUDQLQDFKLFKDPHSHJNHUD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
QXQDVKDQLQDDQHJNUDWWDLULMDL
LQDLWDMUXPH1XDWXPQDVKDVHQFKLU
WLQDPDMWDPVDWWDUPH1LQHPDU
NXUXPSHJNHUPDNDXDVDDNUXPLQ
QLQXSHJNHUDLQDQWXNHSXMXVWLQDQ
VXVDWQDLWMDLWXVDDQDMPDZDWXUX
VDJDWXPQDVKDVXUDPVDWQDLWUXPH
:LNDNXLW DQMDDQFKDLQDQNHVKD
FKLNLFKVXUXVWLWXVDQNDZDNHULFK
PLDMDL 1XQDNDWXPDWVXNZLLDWVX
PDPXMXDNXQFKLNLFKZLMDL\XMDLQD
DWVXPDLQDPXQFKDVXVDWWVDQZLQD
XZHMUXMDLWDNDVPLDMDL 7XPDNXQ
MXWLNVDWDNDPDLQDLQDUPHWXPD
NUXPFKLNLFKDWVXPDLQDDNDLVKD
\DLPDLQDLQDUPHWXVDQWXNHMLQWLQ
PLDMUXPH$SX-HV~VFKLFKDDNVKD
¶1LMXDNVKLUDQHPDLQDQXQDQDJNDV
FKLNLFKDQVXDNNDVKLUDQHDZDL·ಬµ
WXVDWLQDQXDQHDUWDUPDWLPLD\L
1XQDWXVDLQDL\DN3DEORWLNLVK
PDUDVKLFKLNLFKDLQDMDL<XXVDQ
DXMVDPLD\L 1XQDWXPDPWDLDVKL
~WLDUPLD\LLPDQLQDNDNDWQDLQD
PXQDP3DEORQSDJNXNDUNXJNXDU
PLD\L 3DEORFKLFKDDN$WDNND
DZHWDUPHNDZDLWNDVKWLQDLWUXPH
WDXDVDPWDLVHQFKLZDNHPHVHPDU
QHNDSLDUPLD\L7XUDERWHQDPHJNH
PDWWVDZHDNDLVKDQHPDUVDUHMHD
ZDUPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR-HUXVDOpQQXPZHPDX
(IHVRQPD\D\DWVXWDLQD
LNXLQDNXUERWHQDPHJNHP
UDUWXWXSQLN&RVQXPNDWLJNDU
NDVKLQLDQXL5RGDVQXPMHDPLDML
1XL\DWL3iWDUDQXPMHDPLDML 1XL
MHDDNPDUERWH)HQLFLDQDPZHD
ZDLQNDUQXLHJNHPUDUZHPLDML
1XQDJNDLNLZHVDUDMXQW DL&KLSUH
ZDLQNDPLDMLWXUDQXNDPHQDQPDQL
LNXDNXU6LULDQDPZHPLDML7XPD
PXQDPERWHUWLQ7LURQDPZDUtQ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
MLLUWDMWDXDVDPWDLQXLDQXPND
PLDML 1XLMHDDNPDUVKXDU-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDZDLQNDUQXLVLHWH
WVDZDQSXMXPLDML7XPDPXQDP
:DNDQ3HJNHUXMDPXDVDU3DEORQ
FKLFKDUDLQDN´-HUXVDOpQQXPND
ZHHSDµWXVDWLDUPLD\L 7XUDVKD
WLPDXDLJVLHWHWVDZDQLQDJNDNLU
MLLQNLPLDML7XPDZHDULQDVKLVKXDU
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDNDQXZHMDL
XFKLDLQDMDLPDNVDDWXUPDNDUPDWDL
\DDNDWLNXNLU\DLNLPDXQDPQXL
XWVDDQDUDVKLPHWHNWLNLVKPDUDU
SXMXVDU<XXVDXMVDPLDML 1XWXPD
DNDWPDPUDUERWHQDPHJNHPDZD
NULQQLWDVKDMHHQZDNHWWUDUPLD\L
7XPDZDUPDW DL7LURQPD\DERWH
QDPHJNHPUDU7ROHPDLGDQDPMHDDU
NXNDUZHDNXUERWHNDLNXNPLDML
1XLNXNLZHVDU-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDPDWVDWPDXQDPMHDZDUD
FKLFKDLFKLFKDLQDNXDUFKLNLFKNLD
NDQDUPLDML 7XUDNDVKLQLDQXL
3DEORMDL\XMDWLNDWXPDVULNQLMDL
LUXWNDX&HVDUHDQDPMHDZDUPLDML
7XPDU)HOLSH<XXVDFKLFKDPHQ
ZHNDDVHWVHULQWXUD-HV~VDXQXLQD
WDLULDLQDQ\DLJNDUWLWXVDVLHWHDQDL
NDPXDMDNXDQXSXMDPXQDPMHDU
QXLMXDNPLDML )HOLSHQQDZDQWUL
FXDWURDJNDQWXPDWVDWXDVDUQLWD
<XXVDL\DQXQXLPDUPDXULQFKLFKD
PDQHWVHULDUPLD\L
1XLQXNDSWVDZDQSXMDULQ
-XGHDQPD\DVKXDU$JDERQDDUWLQ
<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQWDPLD\L
7XPDLQDLUDUWDPVDWW VDWDD3DEORQ
DNDFKXPWDLULQMXNLQLQDQDZHQLJ
XZHMHQFKDDQXJMLJNDDPDFKLFKDDN
´:DNDQ3HJNHU-HUXVDOpQQXP
MXDNDFKXPWDL\DMXQDDNDFKXPQD
QXQDMXWLNDDFKLNMLJNDUDUFKLNLFK
MHDVKWDQPD\DVKXDUDLQDQDPVXUX
NDUWDWXLWXVDWDZDLµWLPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
1XQDWDNDLDQWXNDU&HVDUHDQ
PD\DVKXDUDLQDMDLLUXXQWXUDU3DEOR
FKLFKDUNXU
´1HNDV-HUXVDOpQQXPNDZHHSDµ
WXVDWLPLDML
1XWDPDVKD3DEORDLUPDN
´¢8UXNDPWDL~WNXUPHVKDZLQD
VKDZDNHPHVHPUDVKDHQHQWDLP
WLNUDUPH":LNDMLJNDWWUDUWLWXVDQ
XPLQWVDQSXMDMDL,PDQXQDNND
WDWVXMDLZLLDSX-HV~VDQXPLUXDVDQ
-HUXVDOpQQXPPDQWXDZDUWLWXVDQ
WDMDLµ 1XQDWXVDWDNDLWXMLQNDU
FKLFKDDNXU
´<XXVZDNHUDPXQXNHDWLLµWXVDU
LQDLVDPLDML
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR-HUXVDOpQQXPMHDDPX
1XWXVDULQDLVDUXPLQW VDU-HUX
VDOpQQXPZHDUPLDML 7XPDNULQ
LVKLFKLN&HVDUHDQPD\D-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQD-HUXVDOpQQXP
MHDZDNULQQXL&KLSUHQPD\DVKXDU
0QDVyQQDDUWLQQLJND\DXQFKXN
QDJNDPDV-HV~VDLVXUXPDQNDX
SXMDPXQDPQXQDMHHQLNDWPDUWLQ
DVDUX\XQWDPVDPLDML -HUXVDOpQ
QXPMHDZDNULQQXL\DVKXDU-HV~VDL
VXUXPDQNDXDLQDVKLUDQHQWUDP
VDUMXUDPNLDUPLDML .DVKLQLD
QXL3DEOR6DQWLDJRLUDUVDPLWDNDL
ZHDUPLDML7XUD6DQWLDJRMHHQMHDDN
PDU-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQ
XXQWULDVKLPDWVDWPDXQDPMHDPLDML
3DEORQLWDQDPLNPDFKLFKDDN
:LL\DPDQDJNDPFKDNXZHND
PXQPDVKDWXUDMXGtRFKXDLQDQDP
ZHNDNDLVKD<XXVWX\DLQNDPDLWXVD
QLWDQFKDXMDPLD\L
1XHWVHUPDXQDQWXNDU<XXVDQ
HPHPDWLDUPLD\L7XPDZDU3DEORQ
FKLFKDUDLQDN
´<DWVXUXDPHWDPHQXND
SHJNHUDLWLWXUDVKDLPDQLN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
QHNDSPDPDLQFKDXMXGtRDLQD
-HV~VDLVXUXPDQNDUXDQXNDDPH
VKDZDLQPH7XPDLQDNVKD0RLVpV
FKLFKDPXPLNWLQDQLNXUWDPNLPXD
QXNDLQDLWVXNXPLUPDLQDLWMLWXVD
WXLQDZDL 7XUDVKDDPLQDSDFKLW
PDVDUFKLFKDLQDN3DEORNDDVKL
MXGtRFKLNLFKQXJNDQDPPDWVDWDL
QDQFKLFKDUXN0RLVpVFKLFKDP
XPLNWDUPDWXVDWLPDXZDQXND
XPLUPDLWVXUPHWXUDXFKLNDWL
PXVKXNHJNDWVXSLUNDLUSDWXUDLQD
XXQWULWDNiMDNXDQXVKDDWXPND
LQDLVDWDUPDWXVDWDZDLWXUDPDL
QDZDL ¢8UXNDVDPWDL\DWXUD
PDLQDZD"1XQDDQWXPDWVDWXDVDU
DPHMXLWDDPXUPLQQHNDZDUND
NDXWUDPNDUWDWXL 1XQDWXPDLQD
NDLVKDD\DPUXPDNPLMWDNXUPHND
MXXPLPDLQDLWUXPH-XLFXDWUR
VKXDUQLWDDQDMPDPXULQXPLNDU
WDVDSXMXLQDZDL -X\DUXDNDP
ZHPHQLWDMDLSHJNHUMDVWDWXPDP
MXVKXDU\XZLPNDUWXNDUPDWDLVKD
DPHDNLNPDWNDWD7XUDZDNPLQQLWD
LQWDVKLQNDWVXSLUNDUWL1XWXPD
ZDNPLQDVKLZDLWPDNDUDPLQD
DXMPDWWUDPVDUWXUDPLDUPDXQFKD
DQWUDPSDSLWXLQDZDQLVKD0RLVpV
WLPDXLLXPLQDMQXQDVKDLPDWLN
VDJNHDSLQHNDVXPLDZDWXVDWXUD
PLDUWDWXL 7XUDVKDMXGtRFKXLWLDW
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQND\XWDL
VKXDU\XXVULPDPXDLQDQXDQDMPD
WDPXDQXND\XDZDLUSDWXUDNXQWLQ
QXPSHDMDSUXDFKPDXND\XDZDLUSD
WXUDDWXPLQXZHQFKXNDWDNDVDLUSD
WXVDUVKDSDSLDDUDUDNXSWXNPLDMLµ
WXVDWLDUPLD\L
1XWXVDWLPD3DEORFXDW URVKXDU
QLMDL\XMDLQDQ\DUXDNZHNDVKLQLD
QXLSHJNHUPDNDUXLWL7XPD<XXV
HPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDQDP3DEOR
ZD\DDVDFHUGRWHQFKLFKDUXN´,L
SHJNHUPDNDPXWVDZDQXPLQNDL
2YHMDXFKLULQFKLNLFKLNLFKLNQXWVD
ZDQWDLLWDDUWDWXLµWXVDWLQDLWL
3DEOR<XXVHPHPDWWDVD
LUXXQWDLMHDQDPDFKLNPDX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORVLHWHWVDZDQW DQQHNDS
PDPXULMHDWWDNMDL$VLDQPD\D
VKXDUDLQD3DEOR<XXVHPHPDWWDVD
LUXXQWDLMHDQDPZD\DDQZDLQNDU
VKXDUDQDVKLXMDLQDNQDSDPSDLQD
7XUDZDU3DEORQDFKLNDU VHQFKL
FKLFKDLQDN´,VUDHOLWDDLQDWD\DLQND
WDUPD-XVKXDUDMXZDLWLDVKLQXJ
NDQDPZHNDDVVKXDUDQMLQWLQWXN
MXGtRXPLWDLULDLQDNDXPLUNDLUSD
WXVDWDNXFKLFKDPXPLNWDUPDWXVD
0RLVpVWLQDQXVKDXPLPDLWVXUPH
WXUD<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDLMHD
QXQDVKDDLWNDVDJSHJNHUFKDXFKL
FKDUQD\L1XQDWLQXDVD\DPDLVKD
JULHJRQPD\DVKXDUDLQDQLUXXQWDL
SHJNHUDQXQDHJNHPWXDSHJNHUFKDX
DPDMHDZDLµWXVDWXLQD
1XQDND\DDNW DQDP7UyϧPR
(IHVRQPD\DQXMDL3DEORZHNDQ
\DXQFKXNZDLQNDUXDVDUQXQDVKD
DZD\D\LVWDLWXVDUWXLQD
1XQDWXLQDDVDUVKXDUDLQDND
DVKLSDPSDLQLDUPLD\L7XPDLQD
DVDUWVHNHJNLDUNDXWNDU3DEORQND
DFKLNDU<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDL
MHDQDPZDMDXQMDSLNLDDML\DDPXLN
ZDLWLQHSHWLDUXLWL 7XUDZDUD\D
PDDWDMWXLQDLJ5RPDQPD\DVXQWDUD
DSXULQ-HUXVDOpQQXPLDVKXDUDLQD
DVKLLUXXQWUDUVHQFKLPDDQLQDZDL
WXVDUXMDNDUXLWL 7XUDPVXQWDU
DLQDQLUXPDUWXUDVXQWDUDDSXUL
DLQDQFKD\DUXDNWVHNHJNLDUVKXDU
LUXXQWUDUDPDXQDPNDXQNDUPLD\L
1XWXPDLQDNDLVKXDU3DEORQVXLPDL
QDVKDLQDLVDUPLD\L 7XUDZDUPDWDL
DSXMHDULDFKLNMXNLMLPDUFDGHQDMDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
ಬ
ಬ
+HFKRVಫಫ
MLJNDUWDDUPDWXVDLQDLVDUXPDQXL
MHDULFKLFKDUXN
´¢$PHVKD\DLWDP"¢:DULFKLFKDP
UDNPLQLDDLWNDUPDLQDZD"µWXVD
LQLPLD\L
7DNDLVKXDULUXXQW UDUXDLQDND
FKLFKDPDQSDFKLPNDUSDPSDLQLDU
PLD\L7XPDLQDDVDUPDWDLVXQWDUD
DSXULFKLFKDPDQVKLUQHNDPDLQ
FKDXQHNDSHDN6XQWDUDPDWVDP
WDLULQMXNLWDUPDWXVDWLPLD\L7XVD
WDPDLWLDWVKXDUDLQDDFKLNDUWDVD
WXDUDLQDDVDUPDWDLVXQWDUDLQD
3DEORQ\DQDNLMXNLDUPLD\L 7XUD
ZDUPDWDLXNXQDPZHVDUVHQFKL
XQWVXPNDUD\DPDQWDPQDWLDPD
MLDUPLD\L
6XQW DUDQPDWVDPWDLU LQDZD\DW
WDNXXPDP3DEORVXQWDUDDSXULQ
LQLDN
´¢:LVKDVKXDUDLQDDXQFKDLVKLFK
NLVKDDXMPDLWVXMDN"µWXVDWLPLD\L
7XVDLQLDPDSXD\DN
´¢$PHVKDJULHJRFKLFKDPVKDFKL
FKDPDLQNDLWDP" $QWVX¢DPHVKD
(JLSWRQPD\DVKXDU\DPDLSDFXDWUR
PLOPDJNDUWLQDLQDQD\DQXJNDQ
PDJXWVDJNDUXDQXFKDXNDLWDP"µ
WXVDWLPLD\L
1XWXVDWDPD3DEORFKLFKDDN
´:LNDQHNDVMXGtRZDLWMDLZLQD
QXJNDUND7DUVR&LOLFLDQXJND\DD
NDWXXQWDQXL\D\DLWMDL-XVKXDU
DLQDMXQDLVKLFKLNDXMVDWWVDQZDNH
UDMDL:DLWDQHDVDP¢D\XWXUXW
PDLWVXPHN"µWXVDWLPLD\L 1XQD
WXVDWDNDLVXQWDUDDSXULVKDD\X
WXVDWDPDVXQWDUDQPDWVDPWDLULQ
ZD\DDWWVDZDWDLSDSDDLZDNPDX
QDPZDMDVVKXDUVHQFKLFKLFKDLQD
DVDPWDLLWDWPDPWLNDNDXMVDWWVD
XZHMHQWDNXLPLD\L7XUDPVKXDU
LWDWNDUPDWDLKHEUHRFKLFKDPMDL
QLWDQDXMXN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORD\DPUXPDNWDVD
FKLFKDNPDX
´<DWVXUDLQDWDWXUDXXQ
DLQDWDZLLD\DPUXPDPDL
QDQFKLFKDDNDLDQWXUWXNWDUPDµ
WXVDWLPLD\L
7XVDKHEUHRFKLFKDPMDLFKLFKDWWD
PDXQDQWXNDUFKLFKDWVXNDVDUPLD\L
7XPDZDUPDWDL3DEORFKLFKDDN
´:LNDMXGtRZDLWMDL7DUVR&LOLFLD
QDPDQXLDNLQDZDLWMDL7XPDZDL
WLDWDQMXL-HUXVDOpQQXPWVDNDWPDU
PDXZDLWMDLSDSLQFKD*DPDOLHOLQD
XXQWULFKLFKDPXPLNWLQQDVKDXPLULQ
DLQDWXUXVDJMLQWLQWUXDZDLWL7XUDPX
DVDQZLVKDDWXP\DPDL\DMXLVKD
<XXVWDNDUVDWWVDUXPZDNHUXLQDUXP
LPDWLNVDQDNQLQDNWDNDUVDWWVDQ
ZDNHULQDLWMDL :LND\DXQFKXNND
\DPDUDPFKLFKDPDMXQDXPLNWDVD
ZDNHUXLQDQNDHDVDQDLVKPDJDLQDQ
QXZDDLQDMDLPDNDFKLNDQ\DUXDNDQ
FiUFHOQXPFKXPSLQD\DMDL 6DFHU
GRWHDSXULDVKLMXGtRXXQWULDLQDMDL
ZLL'DPDVFRQDPMXGtRDLQDPDWVDWXQ
-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQ\DUXDNWD
VDQZHDNDLVKDQLWDSDSLLQDDUVXUX
VDUXDVDUQXQDNDVKLUQHNDUWXLQDZDL
1XQDVXUXVDUPDWDL'DPDVFRQPD\D
VKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDQ
DFKLUD\DUXDNDQ-HUXVDOpQQXP
LNDDQNDQZDLWNDVWDVDQZHPLDMDLµ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR-HV~VDLVXUXPDQNDPXULQ
SDFKLVHWVHUNDPX
ಬ
+FK
´1XQDWXUDVXUXVDUPDWDLMXNLQ
ZHDZHDNXDQ'DPDVFRQDPMHDWWD
NXQZHDLHWVDWXWXSLQMDVWDWXNMDVD
DLQD\DLPSLQPD\DVHQFKLHWVDQWDU
ZDMDQWUXQPDWDL QXJNDL\DDUPLDMDL
7XPDQQXJNDWHSDL\DNL\DFKLFKDU
WDN¶6DXOR6DXOR¢XUXNDPWDLZLQDX
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
DLQDVKDZDLWNDUWDPH"·WXVDWXUXWXQ
DQWXNPLDMDL 7XUXWNDLZLLD\DNXQ
¶¢$SXDPHVKD\DLWDP"·WXVDQWLPLD
MDL1XQDWXVDQWDLQLDLUXN¶:LND
-HV~V1D]DUHWQXPLD\DQXZDLWMDL
DPHZLQDXDLQDZDLWNDUWDPH·WXVD
WXUXWPLD\L :LMDL\XMDLQDVKDWVDDS
WLQQDNDZDLQDLQD\DWZLQDDXMWDXQND
DQWXNFKDUPLD\L 1XQDWXVDWXUXW
NDL¶¢$SXXUXNDWLWXVDPHDZDNHUX
WDPH"·WXVDQLQLDVPLDMDL1XQDWDNDL
DSX-HV~VFKLFKDUWDN¶1DQWDNLP
'DPDVFRQDPZHWiDLMHDZDNPLQ
DPHWXUXPDLQWUXPQDNDWXUDPLDUWD
WXL·WXVDWXUXWPLD\L
7VDDSWLQVKLUZDLQPDPDLQFKDX
DPDMWXVXDVDPWDLZLMDL\XMDLQDN
MLPDUVKXDUHJNHUVDU'DPDVFRQDP
HMpWLDUPLD\L 1XLVKXDU$QDQtDV
QDDUWLQFKLFKDPXPLNWDUPD0RL
VpVWLPDXZDQXQDVKDLPDWLNVDJ
XPLQDVDPWDLDVKLMXGtR'DPDV
FRQDPPDWVDWDLQDNDQLQDSHJNHUL
QDNSDFKLWWVDFKLFKDUWDLSXMXPLD\L
1X$QDQtDVZLQDWDUXWLFKLFKDU
WDN¶<DWVXU6DXOR\D\DPDLDWDN
VKDSDDQLLPWDWXUXWNDL·LLPNDPDQ
SDDQZDLQPDNPLDMDL 1XQDWXPD
DLFKLFKDUWDN¶,QDXXQWULDMDNDUXD
QXQD<XXVULDPLQNDZLLZDNHUDPXQ
FKDQHNDDWLWXUDZLQDXFKLUSHJ
NHUDQXQDVKDZDLQNDWLWXPDNZLQD
FKLFKDPUXQFKDDQWXNWLWXUDPXDVD
HWHJWDPD\L 7XUXWPDDVDPWDLQL
SDFKLVPHVKDDVKLQXJNDQDPZHND
VDPHWVHUNDWWDPHWXPDNXPDVKL
DPHZDLQNDPXUPHVKDWXUDFKLFKDP
DQWXNPDXUPLMDLWXNHHWVHUVDPNH
DWDWPH <DPDLVKDQXWXPDWQDL
WLDWPHVKD¢ZDULQDNDPH":DMDNWD
WXPDNPLQLPDDSX-HV~VDQXNH
HQHQWDLPWDXDVDDNPLQLPDLWMDPH
WXUDPDPHWXQDXQXPSXMXMDNPDXU
PHVKDQLMDQWUDWD·WXVDWXUXWPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
1XQDDVKLXPLNDQ-HUXVDOpQQXP
ZDNHWNLQMHDDQ<XXVHPHPDWWDVD
LUXXQWDLMHDQDPSXMXVDQ<XXVDDXMNXQ
SXMDLNDUDQDPZDLQWDL\DQXPDPWXN
$SX-HV~VWDUXWLFKLFKDUWDN¶-XLJND
SXMXWVXN-HUXVDOpQNDLNXDNXPZiUL
MLQNLWD$PHZLQDSDFKLWWVDPHWVHU
NXPQDVKDMXL\DJNDDQWXUWDPNDFKDU
WDWXL·WXVDWXUXWPLD\L 1XQDWXUXWNDL
ZLLFKLFKDDNXQ¶$SXUXWXUDVKDZLL
MXGtRLUXXQWDLULDLQDQXQDZHNDWX
VDQQXL\DVKXDUDPLQDXPLUWDPDL
QDQZDLQNDQDFKLNDMXNLQFiUFHOQXP
FKXPSLDNXQVXLPQDMQXQDNDQHNDUDL
QDZDL 7XUD(VWHEDQDPLQDXPLUWD
PLQDVDDPLQDSDFKLWPDVFKLFKDXQ
PDLQDNDLVKDPDDWDUPDWXVDQZLVKD
FKLFKDPDQLUXWNDQQXQDPDLQDQQXJ
NXWDLULQFKDZLNLNXLWDPUX\DMQXQDVKD
VKLUQHNDUDLQDZDL·WXVDQWLPLDMDL 1X
WXVDWDPDDSX-HV~VFKLFKDUWDN¶1XND
WXWVXNZHWiZLLDPLQND\DMDFKLNLFK
QXJNDQDPMXGtRFKXDLQDPDWVDWPDX
QDPDNXSNDWWDMPH·ಬµWXVDWXUXWPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORQVXQWDUDDSXUL
XZHPWLNUDPX
3DEORWXVDFKLFKDDFKLFKDDNXD
QXLHMHDLVKXDUDLQDNDVHQFKLFKL
FKDLQDN´1XVKXDUDQXNDD\DWLN
PDQWDPQDWLPDWVNHNDLQDLQDV
FKDWLµWXVDLPDWULDUPLD\L
,PDWDLQDNQLWDQXJNXWDLULQ
MDSLNLMDDNDUZDMDVDUQXJNDMX\XMX
\XQQXQDWVDNNLMXNLDU\DNLQDJNL
PLDUPLD\L 7XPDLQDNDLVXQWDUD
DSXULVXQWDULQFKLFKDUXN
´$WXPLPDWVDPWDLUL\DQXLDZD
\DDUXPDVXWLDWDUPD¢XUXNDVDP
WDLJVKXDUDLQDVKDQLQFKDLPDWUXL
QDZD"QXQDHWVHUNDWLµWXVDWLPLD\L
7XUDPXDVDU3DEORQNDMLJNDU
PDXWDNDZDMVDUDVXWLDWDMWDPDQXL
FDSLWiQZDMDXDVDPWDLFKLFKDUXN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
´¢$WXPVKD5RPDQPD\DVKXDUVKD
FKLFKDPHVKLUQHNDUWVXNVKDDVXWLD
WDUPDWXVDUPHVKDLQDPPDLQNDL
WUXP"µWXVDWLPLD\L
1XWXVDWDPDFDSLW iQDQWXN
QLQDDSXULQMHDULFKLFKDUXN
´$PHVKXDUDVXWLDWDUPDWXVDPWDPH
QXND5RPDQPD\DVKXDUDLWLWXPDX
DVDPWDLWXUXPDLWVXLµWXVDWLPLD\L
1XWDPD3DEORQDSXMHDULFKL
FKDUXN
´¢$PHQHNDV5RPDQPD\DVKXDU
NDLWDP"µWXVDLQLPLD\L
1XWDPD3DEORD\DN
´(HZLND5RPDQPD\DVKXDUDLW
MDLµWXVDWLPLD\L
1XQDWDNDLDSXFKLFKDDN
ಬ
ಬ
ಬ
´:LL5RPDQPD\DVKXDUDWDVDQNXL
WDQQXNDSDNLNPDNXLWMDLµWXVDWLPLD\L
7DNDL3DEORFKLFKDDN
´:LNDDNLQNXQFKDDLJDNLQDZDLW
MDLµWXVDWLPLD\L
1XQDWDNDL3DEORQDVXW LDWW VD
LUXXQWUDXVKDLNXNLDUXLWL$SXVKD
´5RPDQPD\DVKXDUDLWMDLµWXVDWDNDL
DQWXNQLMLJNDUWDDUPDWXVDLQDPUDX
DVDVHQFKLVDSLMPDNXLWL
ಬ
3DEORMXGtRDLQDDSXUL
LUXXQWUDPXQDPMXNLDZD\DDPX
.DVKLQLDQXLVXQWDUDDSXULXUXN
DVDPWDLJMXGtRDLQDVKD3DEORQFKD
LPDWUXDVKDNDMHUDLQDWXVDQXQDVKLU
QHNDUDWWVDFDGHQDMDLMLJNDPXQND
ಬ
+FK
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
DWLWDUVDFHUGRWHDSXULDLQDQMXGtR
DSXULDLQDMDLPDNLUXXQWUDUWLWXVD
LSDDZDLWL7XUDDVKLLUXXQWUDPWDL
3DEORQDMDSHHQDZDMVDUPLD\L
7XUDDZDMVDP3DEORVKD
DSXLUXXQWUDXQNDVKLULLV
FKLFKDUXN
´<DWVXUDLQDWDZLND<XXVDQXQD
XPLUXDVDQVKLUDQHDVDQWXNHSXMX
ZDLWMDL7XPDXDVDQ\DPDL\DMXLVKD
LPDQLVQDNSXMDMDL 1XQDWXVDWDNDL
$QDQtDVVDFHUGRWHQDSXUL\DQX
3DEORQVKXWXNDVLUXQXQFKLFKDUXN
7XFKLFKDDQXNDZHQHDZDWWLWDµ
WXVDWLQDLWL
1XWXVDWXWDL3DEORQXQDFKLFKD
UXN
´6KXDUDQWVDQXZDDPLQDZHQH
PLQ<XXVDZDWWXUPDWWDZDL&KL
FKDPXPLQNDWLWLPDXZDQXQDNHDVK
XPLDWXVDPQHNDWWVDPHNHWLDWPH
VKD¢XUXNDPWDLDPHVKDFKLFKDP
XPLNWLQWXUXQDVKWLWLPDXZDQX
XPLWVNHVKDZHQHDZDWWLWDUPD
WXVDPVKDWXUXWPH"µWXVDWLQDLWL
1XQDWDNDLQXLLUXQX3DEORQFKL
FKDUDLQDN
´¢$PHVKDMXVDFHUGRWHDSXULDWLL
WXVD<XXVHWHJNDPXVKDSHJNHUFKDX
VKDFKLFKDUPDLQNDLWDP"µWXVDUWXLQD
7XLQDNDL3DEORFKLFKDDN
´<DWVXUDLQDWDZLNDVDFHUGRWHDSX
ULQNDQHNDFKXDVDQWDMDL<XXVDFKL
FKDPHQ0RLVpVDDUPDXZDQXLVKD
¶$WXPNDDSXDLQDNDSHJNHUFKDXND
FKLFKDUNDLUSD·ಬµWDZDLWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDLLPNDPDVDGXFHRQ
PD\DVKXDUDLQDIDULVHRVKXDU
DLQDMDLSDFKLPQDLNDULUXXQWUDXQ
ZDLQNDXZDLWL7XPDQXQDZDLQDN
VHQFKLFKLFKDDN
´<DWVXUDLQDWDZLNDIDULVHRZDLW
MDL)DULVHRQPD\DVKXDUDNLDPX
DVDQMDNDUVKDDQHDQWLQDLWMLWDX
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
DVDPWDLQXQDQHNDUWXDZDUWDVD
MXLJNDLWDUDZDUDLµWXVDWLQDLWL
1XQDWLPDW DLIDULVHRVKXDUDLQD
VDGXFHRVKXDUDLQDMDLQLWDNMLDQDLUDU
NDQDUDUXLWL ´6DGXFHRVKXDUDLQDND
MDNDXDLQDNDQDQWDUFKDWLQDLQDZDL
WXUDQD\DLPSLQPD\DVKXDUVKDDWVXL
QDZDLWXUDZDNDQFKDDWVXLQDZDLµ
WXVDWXLQDNDLVKDIDULVHRDLQDNDDVKL
DZDLWLQXDVDUWXPDZDUXLWL 1XQD
WXPDZDUDVKLNDMHUDLQDNDLLVKLFKLN
VKXDUFKLFKDPXPLNWDUPD0RLVpV
WLPDXZDQXQDMLQWLQNDUWLQDLQDIDUL
VHRQDWXLQDZDMDNLDUFKLFKDLQDN
´-XVKXDUDMXNDFKLNLFKLNSHJNHU
FKDXQDNVKDWDNDVFKD\LDQWVXZDNDQ
NLVKDQD\DLPSLQPD\DVKXDUDLQD
QXNHVKDMXQDNDDXMVDFKXDVKLWQXND
QHNDWVMLVKLUQHNDWVNHND<XXVVKXDU
PDNULNDFKLFKDFKDUPLµWXVDWXLQD
1XQDWXVDUVHQFKLMLDQDLWDLQD
DVDUPDWDLVXQWDUDDSXULVKD3DEORQ
DFKLDUXWVDJNDUDLWXVDSX\DWDN
VXQWDUDLQDQFKLFKDPDQDNXSWXN
NDXQNDPWDLFKLFKDUXN
´,PDWUXLQDDXXWXDMXNLUXPDWXP
PDWVDPWDLUPLQDZD\DDWDUPDµWXVD
WLQDLWL
1XWLPDMXNLDUHMpPNiVKLNDQLWWD
PDXQDSX-HV~V3DEORQZDQWLLQWXNFKL
FKDUXN´3DEORHQHQWDLPLFKLFKLDUWD
-HUXVDOpQNDMXLZLQDSDFKLWWVDPHWVHU
NDXPWXUXVPHN5RPDQDPHMpWDPD
ZDUPDWDLVKDHWVHUNDWDµWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORPDDWWVDU
FKLFKDPXPLUNDPX
ಬ
.DVKLQLDQXLMXGtRDLQDLUXXQ
WUDUFKLFKDLQDN3DEORNDPDDPL
WXVDFKLFKDPDQXPLNDU\XUXPDN
\XWVXNPDWVDPVDU3DEORPDDQXL
\XUXPNDND\XDZDUPLWXVDUWLD
UXLWL 1XWXUDPLWXLQDNDFXDUHQWD
QDJNDVVKXDUDMDNDUXLWL ,PDQDVDU
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
VDFHUGRWHDSXULDLQDQWXUDMXGtR
DSXULDLQDMDLQLWDQQXQDSDFKLVDU
DXMVDUWDVDZHULDUXLWL7XPDZDUMHD
ULDUFKLFKDUDLQDN
´,LDLQDWL\XUXPDN\XWVXNPDWVDP
VDU3DEORPDDQXL\XUXPNDND
\XDZDUPLWXVDUFKLFKDPXPLNML
7XPDDVDPWDLDWXPDLQDWLUDP
FKLNLFKDLQDMDLPDNVXQWDUDDSXUL
WVDQXDNUXP$WXPSDFKLPDVUXPLL
PDWVDWPDXQPDVKD3DEORLWDWDUPD
,VKDVKLUNXLWDPVDFKLFKDPQHNDUDPL
WXVDUXPVHDWDDUPD7XUDWVDQXDZD
NUXPLQHNHLWDDFKXNMLQWDJPDDPL
WXVDUXPLQWVDDWDWMLµWXVDWXLQD
1XWXLQDPXQ3DEORDZHDQWXN
VXQWDUDPDWVDPWDLULQLLFKULSXMDX
DVDPWDLMHDULXMDNXLWL 7XUDP
3DEORFDSLWiQNDQXQWVXNFKLFKDUXN
´-XXFKLMXNLPDSXSXMDPXQDP
HMpWDWXUDPQLXMDPDLQDQXQD
XMDNWLµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPDFDSLWiQVKDXFKLQ
MXNLDSXQHMpWLQDLWL7XUDFKLFKDUXN
´3DEORDFKLNDPSXMDQXXQWVXUDN
MXXFKLMXNLPDSXHMpWLWDQLXMDPDLQ
FKLFKDPDZDLWDQXQDXMDNWLWXUXW
PDWDLMXNLQLWDDMDLµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPDDSXXFKLQXZHMQXP
DFKLNMXNLQLQDNDNDQNLFKLFKDUXN
´¢:DULXMDWNDWDMWDPH"µWXVDLQLD
1XWXVDWDPDXFKLFKLFKDDN
´-XGtRDLQDFKLFKDPDQXPLNDU
PD\LNDVKLQ3DEORMXNLPDSXPDWVDW
PDXQDPLWDDWDWXUDZDNPLQZDUL
FKLFKDPDNDUDQXVKLUXPDPNHVD
QHNDUDPLWXVDVXQWDUDDSXULVHDWD
WXVDWLPLWXWVDQXDULQLPNDLHNH
LWDDFKXNMLQWDJPDDPLWXVDUWLDUPD\L
1XQDWXUDPDLQDNDLVKD\XSLFKXD\X
WXVDWLLSD&XDUHQWDQDJNDVDXVKXDU
DLQDFKLFKDLQDN,ND\XWVXNWXUD
XPXWVXNPDWVDPVDUPLDQWVX3DEOR
PDDUQXL\XUXPNDND\XDZDUPL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
XPXWDLVKDQXLXPDUPLWXVDUWX
FKLFKDPDQXPLNDUXDVDU\DPDLND
DPLQDLWXUVDJD\XWLDWXVDUQXQDN
QDNDUPDLQDZDLµWXVDXMDNXLWL
1XWXVDXMDNDPVXQW DUDDSXUL
XFKLQFKLFKDUXN
´:HWiWXPDPVKDZLQDXMDWNDXP
QXNDFKLNLFKLNVKXDUNHVKDXMD
NDLSDµWXVDWLQDLWL
ಬ
3DEORDSX)pOL[DLDNXSNDPX
1XXMDNDLNXNPDXDVDMLPDU
FDSLWiQNDQXQWVXNFKLFKDUXN
´'RVFLHQWRVVXQWDUQDZHNZHDU
WLQDLQDVHWHQWDVXQWDUFDEDOORQDP
ZHDUWLQDLQDVKDWXUDGRVFLHQWRV
VXQWDUDLQDQDJNLWLQDPNDPLUXP
UDWD7XUDPXDVDUNiVKLDL&HVD
UHDQDPZHDUWL 7XUDQXL\DVKD
FKLNLFKLNFDEDOOR3DEORHNHPVDWLQ
XPLNWDUPD7XUDUXPQXLHNHQWUXP
VKLUNXLWDPVDUXPDSX)pOL[SXMDPX
QDPHMpWDUPDµWXVDWLQDLWL 7XVD
QLWDZHQDNDLSDSLLQDDUDNXSHDN
´:LND&ODXGLR/LVLDVDLWMDL$SX
)pOL[DDPHNDFKLFKDPHDQWXUWDL
DVDDNPLQMXQDSDSLLQDDUDQDNXS
WDMPH¢DPHVKDXUXNSXMDPHD"
-XGtRDLQDMXQDVKXDUDQDFKLNDU
5RPDQPD\DVKXDUDLJPDDZDUWDM
WDPDXQFKLFKDPDQXMDWNDUPDWDL
DQWXNDQZLQDVXQWDUDLQDMDLZHULQ
D\DPUXNDQXZHPWLNUDPMDL 7XUD
ZDULQPDJLPDWUXLQDWXVDQQHND
UDWWVDQZDNHUDDVDQMXGtRDSXUL
DLQDLUXXQPDXQPDVKDHMpQQHND
WDMNDPDQ QLWDFKLFKDPXPL
WDLULDLQDQSDFKLVDUQXQDXPLD
WVXLWXVDUWLDUPD\L7XUDVKDQX
WXPDXQPDJNDPDQWDPQDPDLWVXL
WXUDFiUFHOQXPVKDHJNHPDLWVXL
-XGtRDLQDPDDWW VDFKLFKDPDQ
XPLUNDUXDVDUPDWDL\DPDLDPLQD
DNXSWDMPH7XUDNXQMXQDSDFKLVDU
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
SHJNHUFKDXFKLFKDLQDQFKD$WXP
DSX)pOL[DLQXLMHDUXPQXSDFKLV
UXPFKLFKDVWDDUPDWXVDQWLPDMDL
0DDNHDWDNZDLQQDLNDPLµ
1XQDDDUPDWDLMXNLDUVXQWDU
DLQDVKDWXPDWDUPDWLPDXQNDLPD
WLNVDUDJ3DEORQFDEDOORQDPHNHQL
MXNLDUNiVKLZHZHQDNXD$QWtSDWULV
QXPMHDZDUXLWL .DVKLQLDQXLVXQ
WDUQDZHNVKLPDXNDQLWDPDWVDP
WDLULQZDNHWWUDUXLWL7XUDFDEDOOR
QDPVKLPXLQDND3DEORMDLLUXWNDX
VKLDNDUXLWL 7XPDZDU&HVDUHDQDP
MHDZDUSDSLDDUPDXQDSXQVXLQDN
3DEORQFKDHMpWLDUXLWL 1XSDSLDDU
PDXQDXMDVXPLN3DEORQFKLFKDUXN
´¢$PHVKDWXL\DPSDLWDP"µWXVD
WLQDLWL
7DPDQLFKLFKDDN
´:LND&LOLFLDQPD\D\DLWMDLµWXVD
QXQDWDNDLDQWXUDN
´-DVWDDPLQDSDFKLWPDVDUFKL
FKDLQDNDLQXLQHNDUDWMDPHµ
7XVDVXQWDUDLQDQFKLFKDUXN
´-XNLUXP+HURGHVDSXMXWDLUL\DDL
HMpUXPDWXPVKLUNXLWDPDWDUPDµ
WXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORDSX)pOL[SXMDPXQDPQL
D\DPUXPDPDLQWULQFKLFKDNPDX
&LQFRWVDZDQNDQDUVDFHU
GRWHDSXUL$QDQtDVMXGtR
DSXULDLQDMDLFKLFKDPHDQWXUWDLQ
7pUWXORQDDUWLQDQD\DV&HVDUHD
QDPMHDZDUXLWL1XWXPDZDU3DEORQ
WVDQXPUXUDUWDVDDSXQMHDULDUXLWL
7XPDZDU3DEORQDZD\DDZDUPDWDL
7pUWXORZDMDNLDSX)pOL[DQDXMXN
´$SX)pOL[DDPLQD\DFKDUPLQLJ
VKLULQDPXDVDDNPLQPDDNHWDMDPH
,PDQDVDDNPLQLWXUFKDWNDDWVDX
DVDPWDLVKLUDQHDVDPDWVDWML 7XUD
DVKLFKLNLFKQXJNDQPDVKDLPDQLVDJ
DLQDZDL$SX)pOL[DDPHVKLULQDPX
ಬ
ಬ
ಬ
DVDDNPLQDVKLLLDLQDWLVKDPDDNH
WXLQDML 1XQDQXNDSWXPDLQDLWMDL
WXUDVKDQXNDSWVDZDQFKLFKDPDLQDQ
HPHJNDWNDLMDPWDXDVDQZDLWDQHD
VDPLLFKLFKDDPXVKDDQWXUNDUWXNWD
WXVDQWDMDPH -XVKXDUDMXNDVKLU
SHJNHUFKDXDVDFKLNLFKQXJNDQDP
ZHNDVDVKDMXGtRDLQDQPHWHNFKDX
HQHQWDLPWLNDUDNDQDU-HV~V1D]DUHW
QXPLDLVKLFKNLVKDXPLUPDLWVXMQXQD
SDFKLVDXXPLUNDWDUPDWXVDMLQWLQQD
QXNDMXZDLWL 1XQDWXMLQWLQNDUWX
ZHNDLQDVD<XXVHPHPDWNXLUXXQWDL
MHDQDPFKLNLFKVKXDUDQDZD\DDSHJ
NHUFKDXDPDMLQDVDPWDLDFKLNPDML
7XUDDULQDSX/LVLDVVXQWDULQXWVDQ
WUDPDMXUXWUDPNLPML 7XUDFKLFKDU
WDPXN$SX)pOL[DLZHWDDUPDWXVD
WXUDPPDML7XPDDVDPWDLMXVKXDU
SDFKLVDLLHWVHUWXLQDMQXQHNDPDLQ
PHNDLPDDPHNHWPHµWXVDWLQDLWL
1XQDWDNDLMXGtRQXLLUXQXVKD
FKLFKDLQDN
´1LWDQXNDQHNDVDLWLZDLWFKDX
ZDLWLµWXVDWXLQD
1XQDWXLQDNDL3DEORQDSX
:DMDNLPFKLFKDNWDWXVDD\DWLNLZLM
UDX7XUDPZDMDNLQLFKLFKDDN
´$SX)pOL[DDPHMXQXJNDMXQD
DSXULQXNDSXZtLQDPXSXMXPVKD
DQWDPLQVKLUDQHDVDQZLLD\DPUXPD
PDLQDQFKLFKDNWDMDL $PHNHWPHMX
FKLFKDPVKLUQHNDPDLQPHND:LND
-HUXVDOpQQXPZLQD<XXVUXQHPH
DQHQWVDLL\DNXQHPHPDWWDVDQWDQD
QXNDSWVDZDQNDSXMDWVMDLD\DWLN
GRFHWVDZDQFKLNSXMXVPDMDL 7XPD
WDQDVKDFKLNLFKMDLJNLVKDMLDQDLN
FKDPMDL<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDL
MHDQPDVKDWXUDMXGtRLUXXQWDLULQ
NLVKDWXUD\DDNWDQPDJVKDZHNDD
VDQVKXDUDQSHJNHUFKDXFKLFKDUX
ZHNDLJNLVKDZDLWNDFKDUPD\L -X
VKXDUDLQDZLQDWVDQXPUXWWUDUWDVD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
ಬ
ಬ
+HFKRVಫಫ
NDXQNDUDMXNDQHNDVZLLWXPDPXU
QDNDQHNDLQDFKXDVDUQXQDWXPDX
ZD\LWXVDJVKDXMDWPDPDLQDLQDWVXL
:LNDFKLFKDPXPLNWLQDQ0RL
VpVDDUXDQXQD<XXVDFKLFKDPHQ
HWVHULQDLQDDDUPDXULMDLDVKLXPLUX
DVDQLQDXXQWULDMDNDUXDQXQD<XXV
ULQDNXPLUNXQMXVKXDUFKLFKDLQDN
-HV~VDFKLFKDPHJNDQHNDVFKDXZDLWL
WXLQDQXQDSDFKLVQDVKD\DPDUDP
FKLFKDPDQHWVHUMDL :LVKDMXVKXDU
DLQDMDLPHWHN6KXDUSHJNHUDLQDQ
WXUDWXQDXDLQDMDL<XXVLQDQWUDWQD
SLWDWXLQDWXUXVQDNWDMDL 1XQDWDX
DVDQ<XXVDLVKDPDNXPDPDLQFKDX
WXUDVKXDUDLQDQPDVKDWXPDVQDN
DWDVDQVKLUHQHQWDLPVDQSXMXVWDVDQ
NDNDQPDPMDL
:LNDQXNDSXZtFKLNLFKQXJND
QDPZHNDVDXZDQZLQDQXJNDUXL
WDQDVKXDUZDLWDLQDQNXLWDQVXD
NXQ<XXVHPHPDWNXLUXXQWXWLDQXL
ZD\DDQQLQFKDDQHQNDQVXVDWWVDQ
\DPDWDDMDL :LNDQXQDWXUDNXQ
LVKLFKLNVKXDUMDLMXGtRWLSHJNHUPDWWVD
WDNDWDLDLQDQXQDVKDWXUDQXPLNDQ
VKXDUQDVKDQDSDPSDWVXNSXMDLJMXGtR
$VLDQDPPDWVDPLQDLQDWDUXWLDUZDLW
NDUPD\L 1XQDZLLWDMDWXUXVDJQLWD
ZLQDZDLWNDUPDXQHWVHUWXUDLQDVKD
MXLNDXQNDUDPHVKDDQWDPLQHWVHU
PDLQDLQDZDL 1XWXPDFKNDLVKD
MXLNDXQNDULUXQDMXZLQDMXGtRDSXUL
PDWVDWPDXQDPHMpWLDUPDWDLVKDZLL
PDNXPDPDLQQDVKDQHNDUWXDZDUPD
VKLQXQDXMDWPDPDLQDLQDZDL $QWVX
QXLHMpWLDUPDWDLVHQFKLFKLFKDDNXQ
¶<DPDLZLQDMXWLNUDUXPMXNDZLND
MDNDXDLQDVKDDQHDQWDUQDQWDUDUWLQDLWL
WXVDWDXDVDPWDLQXQHNDUWXDWWVDUXP
MXWLNUDUPH·WXVDQWLPDMDLµWXVDWLQDLWL
1XQDWLPDWDLDSX)pOL[FKD-HV~V
SDFKLVDHWVHUPDXQNDVKLUQHNDXDVD
FKLFKDPQHNDDPLWDPDXQNDLQDL\DN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
´6XQWDUDDSXUL/LVLDVWDPDWDLQXL
DWXPFKLFKDPHWVHUPDXQNDQHND
UDWMDUPHµWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDLQDL\DNFDSLW iQNDQ
FKLFKDUXN
´-XNDMXNLUXPDFKLNPDXWDNDSXM
VDWDUPDWXUDNUXPVKDDJNDQLQDL
VDWDUPDQLQDDPLNULDLQDVKDWDZDU
ZDLQNDUWLµWXVDWLQDLWL
1XNDSWVDZDQSXMXVDSX)pOL[
QLQDQXZH'UXVLODMXGtRQXZDMXNL
PXUL\DQXMDLMHDUL
´3DEORMLLNUXPMXLLWDWDUPDWXUD
ZDNUXPLQQL-HVXFULVWRQSDFKLV
HWVHUNDLDQWXUNDUPLµWXVDWLQDLWL
7XVDWDNDL3DEORQMXNLHMpQLD
UXLWLWXUDPZDMDVWXQDXWDNDWVXN
SXMXWDQXQDWXUDLNNXLWDPDPWDQ
WXUDWVDZDQQDJNDQPDXQDP<XXV
VKXDUDQHWHJNUDWQDQXQDSDFKLV
HWVHUX,PDWNDLDSX)pOL[NDNXQWXWV
HQHQWDLPDUFKLFKDDN
´<DPDLNDQXNHHWVHUNDPZHWi
:LLWVDZDQDJNDQDUXWNDLQXLWDQD
XQWVXNWDMPHµWXVDWLQDLWL
$SX)pOL[ND3DEORMLLQN LW DMWXVD
ZDNHUDNNDNXLWDQVXUXVPDWDLQXL
DNXSNDWMDLWDXDVDQLMDLFKLFKDVWDVD
WXNHXQWVXVNHHDX -LPDUXZtWXNH
WXUDWXUDNXDLQDJNDNLMLLQNLQDLWL
7XPDPWDL3RUFLR)HVWRDSXMDVXLWL
7XUDVKD)pOL[NDMXGtRDLQDVKDVKLU
DQHQWUXVDUWLWDXDVD3DEORQND
DFKLNPDXWDNLNXNQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORDSX)HVWRSXMDPXQDPQL
D\DPUXPDPDLQWULQFKLFKDNPDX
7XPD)HVWRDSXMDVWUHVWVD
ZDQSXMXV&HVDUHDQPD\D
MLLQNL-HUXVDOpQQXPZXZDLWL 7XPD
QXLMHDDPWDLVDFHUGRWHDSXULDLQDWXUD
FKLFKDPHDQWXUWDLDLQDVKDLUXXQWUDU
3DEORQSDFKLVDUDSXQXMDLQD 1XQD
WXUDXMDLQDN:DLWDQHDVDPDPH3DEOR
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
ಬ
+HFKRVಫ
MXL-HUXVDOpQQXPLWDWDUPDWXVDPFKL
FKDPDNXSWXNDPLWDDWDWXVDUWXLQD
1XQDNDMXNLLQLPDLQDNDLMLQWDQDND
NDUPDDWDMWXLQDDVDUWXVHDLQD 1XQD
WXLQDNDL)HVWRQLWDQFKLFKDUXN
´7XUDVKD3DEOR&HVDUHDQDPDFKL
NDPSXMDMDPD7XPDDVDPWDLZLL
LVKLFKLNWVDZDQSXMXVDQZHULWWVDQ
HQHQWDLPMDL 1XLDWXPFKLFKDPH
DQWXUWDLDLQDZLLZHDNDLZLQLDUQX
VKXDUQHNDVWXQDXQWDNDVXLWNDLJND
DLHWVHUWXNDUWLµWXVDWLQDLWL
1XQDWXVD)HVWRND-HUXVDOpQQX
PDNRFKRWVDZDQWXPDFKNXVKDGLH]
WVDZDQNHVKDSXMXVFKD\DZDVK1XQD
WXPD&HVDUHDQDPZHMHDDNDVKL
WVDZDNDSXHNHHPWDLULQHNHHPDV
FKLFKDDN3DEORXWLWDUPDWXVDVKXD
UDQLVKLWNDXZDLWL 1XWXVDLVKLDNDP
3DEORQMXNLDUDZD\DDZDUPDWDLMXGtR
DSXULDLQD-HUXVDOpQQXPLDNDXQND
UXND3DEORQVKXWXNDVLUXXQDVWVDQXP
UXLQDNZDLQWDQNHVKDZDLQNDFKXDLQD
\DWSHJNHUFKDXQHWVHUWXLQD ,PDWUXL
QDP3DEORD\DPUXPDNWDVDFKLFKDDN
´:LNDFKLNLFKLNWXQDXQDNVKDWDNDV
FKDPLDMDL7XUD0RLVpVFKLFKDPXPLN
WDUPDWXVDWLPDXZDQXQDSDFKLVQDVKD
SHJNHUFKDXNDFKLFKDNFKDPLDMDLWXUD
<XXVHPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDQNHVKD
SHJNHUFKDXNDDPDMNDFKPLDMDLWXUD
5RPDQPD\DDSXQFKDSHJNHUFKDXND
FKLFKDUNDVKPLDMDLµWXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWDNDLVKD)HVWRNDMXGtR
DLQDVKDVKLUDQHQWUXVDUWLWDXDVD
3DEORQLQLDN
´¢$PHVKD-HUXVDOpQQXPMHDWWVDP
VKDZDNHUDWVPHN"-HUXVDOpQQXP
MHDZDNPLQZLVKDDLWDQDDPLQD
FKLFKDPUXPQDVKDVKLUQHNDUDW
MDPHµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD3DEORD\DN
´:LND5RPDQPD\DDSXFKLFKD
PDQQHNDUWXPDLQDMXLSXMDMDL7XPD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
DVDPWDLZLQDNDFKLFKDPQDVKDMXL
QHNDUWXPDLQDLQDZDL$PHNDVKLU
QHNDUPHZLNDMXGtRDLQDQNDFKLNLFK
NLQNLVKDSHJNHUFKDXNDDPDMNDFK
PLDMDL :LLQHNDVPDNXPDPDLQWUXQ
WXQDXWDNDVXLWNXQNDPDQWXDZDUWL
WXVDQWXPDLQDLWMDL7XUDVKDZLQD
SDFKLWDVDDQWDUHWVHUDLQDDQLQDLJ
NLNDFKLNLFKLNVKXDUNHVKDQLWDLQND
VXUXWPDLQDLQDWVXL:LNDVKLUDSX
&pVDU5RPDQDPSXMDQXNHFKLFKDPDQ
QHNDUWXDWLWXVDQWDMDPHµWXVDWLQDLWL
1XQDWDNDL)HVWRQLLUXXQW UDFKL
FKDWDLULDLQDMDLLUXXQWUDUFKLFKDVDU
3DEORQFKLFKDUXN
´$PHNDVKLUDSX&pVDU5RPD
QDPSXMDQXNHFKLFKDPDQQHNDU
WXDWLWXUXWLQDVDPVKLUDSX&pVDUDL
ZHWDWPHµWXVDLQDLVDXZDLWL
ಬ
ಬ
$SX$JULSD%HUHQLFHMDL
&HVDUHDQDP)HVWRQ
LLVDUWDVDMHDDPX
,VKLFKLNWVDZDQDVDDSX$JULSD
%HUHQLFHMDL)HVWRQLLVDUWDVD&HVDUHD
QDPMHDZDUXLWL 7XPDZDUQXNDS
WVDZDQPDWVDWDLQDDVDPWDL)HVWR
QXDSXQ3DEORQSDFKLVXMDN
´-XLFKLNLFKLNVKXDU)pOL[DFKLND
LNXNPDXSXMDZDL :LND-HUXVDOpQ
QXPSXMDLVDFHUGRWHDSXULDLQDWXUD
MXGtRDSXULDLQDMDLLUXXQWXUDU3DEORQ
SDFKLVXMDWDLQDND\DWLNPDQWDPQDWL
WLWiWXVDVHDWLDUPD\L 7XUXWDLQDNDL
ZLLD\DNXQ5RPDQPD\DVKXDUDDSXUL
DLQDWLNDVKXDUQXFKLFKDPWDPDXVKD
QLQDWXPDXZD\LWXVDHWVHUWXLQDQFKD
ZDLQDNQLVKDDDQWDUWXLQDZDLWXVD
D\DPUXPDPDLQDLJNLNDPDLFKXDLQDML
WLPDMDL 1XWLPDXDVDUQLWDVKDMXL
NDXQNDUPDWDLZLVKDNDVKLQLDQXL
DSXHNHHPWDLULQHNHHPVDQQXVKXDU
LWDUWLWDUPDWXVDQWLPDMDL 7DPDMXNL
LWDDUPDWDLQXQDWXPDXZD\LWXVD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫಫ
HWVHUWXLQDLUXXQWXUDUPDWDLQHNDV
QLWXQDXWDNDVPDXULQDHWVHUWXNDUWD
WXDWXVDQDQWXHNHHPDMDL7XUDVKDMX
VKXDUWXQDXWDNDVPDXULDWVXUXDVDP
WDLHWVHUWXNFKDUPD\L $\DWLNQLWD
XPLUWDLULDLQDQXQDNFKLNLFK-HV~V
QDDUWLQPDDPX\DPDLNDQDQWDNLQ
DVDLZiNXSXMDZDL3DEORWDPDXULQDN
SDFKLVDUHWVHUWLDUPD\L 1XQDWXLQD
NDLZLNDQXQDSDFKLVQDNDLPDWLNDQ
VKLUQHNDFKXDVDQ3DEORQFKLFKDU
NXQ-HUXVDOpQQXPMHDWWVDPVKDZDNH
UDWVPHNDLFKLFKDPQDNDQHNDUDWMDPH
WXVDQWLPDMDL 1XQDWXVDWDLZLND
VKLUDSX&pVDUFKLFKDPQDNDQHNDU
WXDWLWXVDQWDMDLWXUXWNDLWDNXPND
MXQLVPHNSXMXVWDVKXDUHMpWDPPDLQ
DNDLDNXSNDWMDPHWXVDQLQDLVDPMDLµ
WXVDWLQDLWL
1XQDWXVDWDNDL$JULSDFKLFKDDN
´:LVKDQLFKLFKDNDLDQWXUNDWWVDQ
ZDNHUDMDLµWXVDWLQDLWL
7LPDWDL)HVWRD\DN
´.DVKLQQLFKLFKDDNDLJNDDQWXU
NDWDµWXVDWLQDLWL
7XUDNDVKLQLDQXL$JULSD%HUH
QLFHMDLVKLULZDUPDPVDUVXQWDUDQ
DSXULDLQDMDLQX\DDNWDQPD\D
QHNDVDSXFKLFKDPHDQWXUWDLDLQD
MDLPDNFKLFKDPQHNDDWWVDLUXXQWDL
QDPXWVDQDZDUXLWL,PDQLNDUPDWDL
)HVWRFKLFKDDN
´3DEORXWLWDUPDµWXVDVKXDUDQ
DNXSWXN LWDDZDUPDWDLFKLFKDDN
´$SX$JULSD\DDVKLXXQDLQDWLUDP
MXVKXDUFKLFKDNDLDQWXUNDWWVDUXP
MXLLUXXQWUDXUPH<DPDLNDMXLLWDD
MDL$VKLMXGtRDLQDND-HUXVDOpQQXP
MXQDSDFKLVDUFKLFKDPULDUPD\LWXUD
MXL&HVDUHDQDPWDDPWDLVKDMXLVKD
LPDQLNFKLFKDUDLQDND\DWLNPDDWD
WXVDULPDWUXWDLQDZDL 7XUDVKDZLL
LLVPDNDMXVKXDUDMXNDQLPDNX
PDNXPDQWDPQDPDLQWUL\DLPDQQDND
ಬ
ಬ
WXUDFKXLL\DMDL7XUDDVDQQLVKDVKLU
DSX&pVDUQLJNLFKLFKDPDQQHNDU
WXDWLWXUXWXDVDPWDLDQWVXQLQLL
DNXSNDWMDPHWXVDQWLPDMDL 7XUDVKD
ZLQDDSXU&pVDUDQXQDWXDVDPWDL
DLWNDLQDZDLWXVDWXPDLQDQHNHDQWXU
FKDXDVDQ\DPDLDWXPXXQDLQDWLU
PHVKDDQWXUNDWDUPDWXUDDSX$JULSD
QLQFKDLQLDVQHNDUDWLWXUDPWDLQXQD
DQWXUNXVKDZDULWWLJWLPDWDLSDSL
QDVKDDDWUDWMDLWDMDL 6KXDUDFKLN
PDXNDQXQDWXUD\LWXWVXNDNXSND
PXNDSHJNHUFKDXZDLWLµWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEORDSX$JULSDQXMDNPDX
1XQDWLPDWDLDSX$JULSD
3DEORQFKLFKDUXN
´<DPDLDPHWXPDPXUPHNDHWVHU
WXPDNWDµWXVDWLQDLWL
1XWXVDWDPD3DEORVKDDQWXUWXN
WDUPDWDNXZDMDNLXZHMHQWDNXL
FKLFKDDN
´:LQDDSXU$JULSD\DDPHVKD
DQWXUWDPLQMXGtRDLQDZLQDSDFKLW
WVDUHWVHUWXUDLQDQXQDSDFKLVDQZLVKD
HWVHUWXPDNWDVDQVKLUDQHDVDQFKL
FKDNWDMDL $PHNDDVKLLLMXGtRDLQDWL
WXUXWDLULDLQDQXNDQHNDPH7XPD
DVDPMXQDQLWDWXUXWDLQDQXVKDVKLU
QHNDPH,PDQDVDPZLLFKLFKDDNDL
VKDXPDPNHVDPDQWXUWXNWD $VKL
MXGtRDLQDNDZLQDQXJNDUXLXFKLLFK
DVDQSXMXMDNPDXUQDNDQHNDUDLQDZDL
7XUD-HUXVDOpQQXPSXMXMDNXLWDMQXQD
VKDLPDWLNVDJQHNDUDLQDZDL 7XUD
ZLLQDWVDFKDVDQNDIDULVHRVKXDU
DVDQQLWDXPLUWDLULFKLNLFKDQXPLULQ
D\DMQXQDWXPDXD\D\LWXVDUQLWDVKD
ZDNHUXLQDNNDXMDWPDPDLQDLQDZDL
<DXQFKXN<XXVLQDXXQWULDMDNDUXD
QXQDDQDMPDWXNVKXDUMDNDXDLQDVKD
QDQWDUWLQDLQDZDLWXVDWLQDQXQDZLL
QHNDVSDSLWDWDXDVDPWDLQXQDQHNDU
WXDZDUWDVDMXLJNDLWDULDUDL ,VUDHODQ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫ
XFKLULGRFHDMDNDUXDQXNDLPDQLVDUDJ
<XXVDQDMPDWUDPDPXDQXQDZDLQNDU
WDVDQDNDLQDDVDUNiVKLVKDWXUDWVD
ZDLVKDHPHPDWDLQDN<XXVQDNDWXNH
XPLUDLQDZDL$SX$JULSD\DQXQD
DPLQDXMDMDPQXMDLJZLQDND\DPDLVKD
MXGtRDLQDNDFKLFKDPDQWVDQXPUX
WDLQDZDL ¢$WXPNDMDNDXQFKD<XXV
LQDQPDLQDLWDWLFKDXNDLWUXP"
:LVKD\DXQFKXNND-HV~V1D]DUHW
QXPLDQSDFKLVFKLFKDLQDQNDNDMHUD
NXQVHQFKLZDLWNDPLDMDL 7XUDNXQ
-HUXVDOpQQXPVKDLPDWLNVDQDNWDND
PLDMDL6DFHUGRWHDSXULDLQDLQDWUDU
PDWDLVKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDU
XPLUDLQDQNDQXNDSDFKLUDLNDDQNDQ
FiUFHOQXPFKXPSLPLDMDLPDLQDNDL
VKDZLVKDSHJNHUDLWLWXVDQWLPLD
MDL 7XUDNXQQXNDSVKXDUDQQLWD
XPLUDLQDPXULQLQDLPDPWLNVDWWVDQ
DVXWPLDMDL7XUDDVKLMXGtRLUXXQWDLUL
DLQDQNDZHNDWXVDQQLWDQNDVHQFKL
NDMHUDDVDQFKLNLFK\DDNDWDLQDQDP
PDWVDWXQFKDLPDWLNVDQDNHDNDQ
\DUXPPLDMDLµ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR-HV~VDLVXUXPDQNDPXULQ
SDFKLVDWDNVKDHWVHUNDPX
+FK
´1XQDWXUDWWVDQVDFHUGRWHDLQD
LQDWDLQDNSDSLQDVKDDDUVXUXVDUPD
WDL\DDNDW'DPDVFRQDPZHPLDMDL
7XPDQHWVDWXWXSLQMDVW DW XNMDVD
DLZHDLQD\DLPSLQPD\DWVDDSWLQ
HWVDHWVDQPDXULQQDJNDVDXZLQDND
DVKLZLMDLZHHQDMDLLUXWDUZDMDWUXD
PLD\L 7XUXWPDPWDLDVKLQXJND
L\DDUPLDML7XPDPXQDPQD\DLP
SLQPD\DZLQDKHEUHRFKLFKDPMDL
FKLFKDUWDN6DXOR6DXOR¢XUXNDP
WDLZLQDVKDZDLWNDUDPH"$PHN
ZDLWDWVXPDPNXPDQLDPHWXVD
WXUXWPLD\L 1XQDWXUXWNDL¶¢$SX
DPHVKD\DLWDP"·WXVDQWLPLDMDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
7XVDWDPDQLFKLFKDUWDN¶:LND
-HV~VDLWMDLDPHZDLWNDPQXZDLWMDL·
WXVDWXUXWPLD\L 7XUDFKLFKDUWDN
1DQWDNWDWXPDPZDMDNWD\DPDLND
ZLQDXPLUWLQDWDWPHWXUDDPHZDLQ
NDPXDLQDVKDHWVHUWXUNDWDWXUD
DWDNVKDMXWLNVDPHNZDLQNDWWDPQXVKD
WXUXVPHNHWVHUWXUNDWDWLWDVDQZDQWLQ
WXNMDPH -XGtRDLQDMXGtRFKXDLQDMDL
DPLQDNDMHUWDPDLQDNDLVKDZLLD\DP
UXNWDWMDPH7XUDWLQDVDQMXGtRFKX
DLQDPDWVDWPDXQPDVKDDNXSMDPH
$PHDLZHPHZLQDFKLFKDPXUHWVHU
PDXQDQWXNDUVKLUQHNDDZDU\DPDLND
NiVKLQDP\XMDVLZDQFKLQDWDL\XMD
QXQDNDLQDL\DLQDNWVDDSWLQQXP\XMD
VDU<XXVDXPLUNDUWL7XPDLQDNZLQDN
HQHQWDLPWXUDLQDNQLWDWXQDXULQFKD
WVDJNXUQDUDUWL7XPDLQDN\DXQFKXN
<XXVWXUDPDWLQDLWUXPHWXVDWLPDXZD
LPDQLVDJSXMXVDUWLWXVDQDNXSNDWMDPH
WXUXWPLD\L
$SX$JULSD\D-HV~VQXQDWXUX
WLQDVDPWDLQD\DLPSLQPD\DZLQD
WXUXWPDXQNDPHWHNXPLUNDPLDMDL
7XUDDVDQQXFKLFKDPQDND'DPDV
FRQPD\DQDXMDNPLDMDL7XPDQ-HUX
VDOpQQXPZHPLDMDLQXL\DQXMDNDQ
LNXDNXQDVKL-XGHDQXJNDQPD\D
DLQDQFKDXMDNDQQXL\DVKDMXGtRFKX
DLQDQFKD7XQDXWDNDWDLUDPLQDL\D
NUXP<XXVXPLUNDWDUPDWXUDDWXP
WDNDPXUPHVKD<XXVXPLUPDXLZDLQ
WXPDLQDQXWDNDVWDUPDWXVDQWLPLD
MDL 1XQDWXVDQWDXDVDPWDL<XXV
HPHPDWWDVDLUXXQWDLMHDQDPSXMDL
MXGtRDLQDDFKLUNDUZLQDNDPDQWXD
WDMWLDUPLD\L 7XUDVKD<XXV\DLQ
WVDPWDLLQDLWVXNQLQDNXPLUNXQQLQD
FKLFKDPHQFKDVKXDUDLQDQWXUDDSX
DLQDMDLLUXPUDQWXNHXMDVQDNHDMDL
:LND<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQDLQD
WXUD0RLVpVFKDWXPDWQDLWLWXVDU
WLDUXDQXQDLZDDVDQNDFKLFKDDWVMDL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ
+HFKRVಫಫ
DVKLQXLVKXDULUXQXMDLZDMDNLDU
NDQDNLDUQXQDSDFKLVDUFKLFKD
VDUWDVDDDMLLQNLDUXLWL7XPDZDUQXL
FKLFKDLQDN
´-XVKXDUDMXNDQLPDNXPDPDLQ
WULQNDWXUDFKXDVDPWDLPDQWDP
QDWLWXPDLWVXL7XUDFiUFHOQXPNHND
HJNHPPDLWVXLµWXVDWXLQD
3DEORDSX$JULSDQ-HV~VDL
$JULSD)HVWRQFKLFKDU XN
VXUXPDQNDWDWLPDX
´-XVKXDUDMXNDQLJNLVKLUDSX
3DEORQLD\DPU XPDNW DVDQXQD
&pVDUFKLFKDPDQQHNDUWXDWLWXVD
WLFKDXZDLWNDLJNDDNXSPDLQDLWMLµ
WXVDWDNDL)HVWRVHQFKLFKLFKDDN
´£3DEORZDXUWVXPHN,PDQLNDPSDSL WXVDWLQDLWL
DXDXMNDXZDPZDXUPHµWXVDWLQDLWL
3DEOR5RPDQDPDNXSNDPX
1XWXVDWDPDVKD3DEORD\DN
&KLFKDLFKLFKDLQDNXD,WDOLD
´$SX)HVWR\DFKLFKDPHDQWXUWDL\D
QDPQHNDVDNXSNDPLWXVDU
ZLNDZDXUNDXMDVQDNDZDMDWVMDL:LL
DVKLFKLNLFKDFKLUPDXDLQDMDL\DUXDN
FKLFKDDMQXNDQXNDSHQHQWDLPWXPDL
FDSLWiQ-XOLRQDDUWLQQLQDVXQWDDUL
QDLWLWXUDQHNDVDQXQDFKLFKDDMDL
-XLDSX$JULSDHNHWDMXVKDQXQDND
DLQD$XJXVWRQDDULDQDLNDPXDQXQD
QHNDZDL7XPDDVDPWDLQLVKDQHND
FKLFKDUXN$PHMXNLPHMpWDWLPD
ZDVKXUXNDZDNWXVDQLWXUFKDWHQHQ
\DUXUPDNDUPDWDLZHPLDML 7XPDU
$GUDPLWLR\DDNWDQDPDQXPWDLDXQDP
WDLPWVXNVKLUDQHDVDQZLNDFKLFKDD
ERWH$VLDQDPZHWDVDXPLQDVWHSDPX
MDL1LJNDMXNDXXNDWDNDWVXNDVKL
LZDLQDUDWDNDVPDXDVDPWDLDVKLVKLU QDPFKXPSLPUDPLDML1XL0DFHGRQLD
QXJNDQDP\DDNDW7HVDOyQLFDQPD\D
QHNDZDL ¢$SX$JULSD\DDPHVKD
<XXVDFKLFKDPHQHWVHULQWLDUXDQXVKD VKXDU$ULVWDUFRQDDUWLQHJNHPUDP
QHNDVSDSLWDWDPHN":LNDQHNDMPH
WDLQLMDLLUXXQWUDZHPLDML 7XUDNDVKL
WVDZDNXU6LGyQQXPDQXPNDPLDML1XL
DPHNDQXNDQHNDVSDSLWDWDPHµ
1XWDPD$JULSDD\DN
-XOLR3DEORQZDLWDQHQWDNFKLFKDUXN
´1XSDFKLVDPWDPHQXMDLJNLN
´$PLNUXPDLQDLLVWDWXUDDPHDWVX
-HV~VDLVXUXPDQNDWLWXVDPZDNHUX PDPXQFKDVXUDPVDUWLµWXVDWLPLD\L
6LGyQQXPLDMLLQNLDUDQDVHQXMLQL
WDPµWXVDWLQDLWL
1XQDWDNDL3DEORFKLFKDU XN
XPSXQPDXDVDPWDLDMXQWDL&KLSUH
´:LLQXNDSHWVHUWVXNLVKLFKLNHWVHU
QDPD\DPVDUZHNDLPLDML 7XUD&LOL
FLD3DQϧOLDQXJNDDLQDQX\DQWDPQX
NDLVKD<XXVNDDPLQNDVXUXPDQNDWL
WXVDWXUDPXLLPDDPLQNLNDWXUDPWVXL PDNZHDZHDNXDU/LFLDQPD\D\DDNDW
0LUDWXWDLQDPMHDPLDML
DQWVXDVKLVKXDUMXLZLLFKLFKDDPXQ
1XLMHDZDN ULQERWH$OHMDQGUtDQ
DQWXLQDQXMDLVXUXPDQNDUWLWXVDWDZDL
PD\D,WDOLDQDPZHDQMHDULFDSLWiQ
:LLFDGHQDMDLMLJNDWWUDUPDWDLZDMDM
LQFKDQXLHJNHWPDZDNULQZHPLDML
MXQLDFKNXUPLQFKD<XXVNDVXUXPDQ
NDUWLWXVDZDNHUXWPDUPHµWXVDWLQDLWL 1XNDSWVDZDQ\DLWDPVDZHPLDML
1XQD3DEORWLPDW DLQXLDSX
7XPDVDVKLPXVDVHQFKLZDLZDLWD
$JULSDFKLNLFKDSX)HVWR%HUHQLFH NXDU*QLGRNDQDJNDLNLUZHPLDML
1LWDFKLFKDLQDN&ULVWRMXLWDD
ZDLWNDVDPDDPDWLQDLWLWXUDPVKD
VKXDUMDNDVKDQDQWDVKWDLQXPQL\DD
QDQWDNWLQDLWLWXPDFKLFKDPXZHPWL
NDUWLQQHNDVSHJNHUDQXQDDVKLMXGtR
DLQDQFKDMXGtRFKXDLQDMDLXMDNWLQDLWL
WXVDWXDDUDUXLWLµWXVDWLQDLWL
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
1DVHQXMLQLXPSXQPDXDVDPWDL
6DOPyQNDWXWXSQLNQDJNDLNLUDMXQ
WDL&UHWDWHQWHDQDJNDLNLU ZDL
ZDLWDNXDUWVXNLQWDNDQXDVDUZHD
ZHDNXDU\DDNDW/DVHDQDP%XHQRV
3XHUWRVWXWDLQDPMHDPLDML
1XNDSWVDZDQPHJNDDNDPLDMLWXUD
\XPLWHSHDDVDPWDLQD\DQWVDQDP
ZHWDNDDVKDPPLDML7XPDNULQVKXDU
QXLFKXPSLUXQ3DEORFKLFKDUXN
´8XQDLQDWDLLZHDMMXNDQHNDVVKLU
DVKDPPDLQDWLQQHNDSHDMDLLQDERWH
ULVKDZDUtDLQDMDLHPHJNDUWDWMLWXUDLL
DLQDWLVKDMLQXPDLQDLWMLµWXVDXMDPLD\L
1XWDPDVKDVXQWDUDFDSLWiQ
NULJNDERWHUWLQDQWXUDERWHQDP
LQDPQXQFKLFKDPHMDLXPLUXN
3DEORFKLFKDPHQNDXPLUNDFKPLD\L
<XPLWHSHDPWDLQXDQXPWDLSHJ
NHUFKDXMDVXDVDPWDLDVKLVKXDUQXL
VKLPDXNDQHNDVMXNDLNXDNXU&UHWD
QDPDQXPWDL)HQLFHWXWDLQDPMHDVD
QHNDSVDUPL1XNDHWVDDNDDWDLQPDQL
DXDVDPWDLQDVHVKDLPDQLNDWVDX
DVDPWDLDLSXMDULQ\XPLWHSHDPWDL
VKDLQDJNDNLDUPLWXVDWLDUPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
1D\DQWVDQDPZHDPXQDP
VHQFKLQDVHQNDPX
1XQDWXVDUQDVH\DLWDPDV)HQL
FHQPDQLXPSXDNDLQXL\DSHPSHJ
NLDUPDWDL&UHWDWVXNLQWULQWLLMXMDVD
ZHDPXQDP HWVDZDWDL\DDWXD\DD
PDVVHQFKLQDVHQWXNZLQDX VHQFKL
XPSXQPL\DMDSHPSHQPDNLXPDW
PDNULQQDVHQHSHWNLZDNHWPDLQFKDX
QHNDSHDNXUMXQLVULNVKDZHPLWXVDU
LQDLVDPLDML 7XPDUDMXQWDL\DLUDFK
&ODXGDWXWDLXNXULQQDVHLPDQLNVHQ
FKLXPSXDFKPDXQPDQLQDJNDPDNXU
ERWH\DLUDFKXNXQDPMDSLVDZHDPX
ZDLZDLWNDLQDNXDUERWHXXQQXP
SDWDLPLDML 7XUDZDNULQERWHQDP
WDNDXDLQDQDVHLQWDNUDLWXLQDDVDU
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
DQXJNDUZHZHDPDMDVLQDLVDUWDVD
QDHNMDLSHPSHDUDUPLD\L1XQDWXUD
ZDU6LUWH\DLNPLULQSDWDDPLMWXLQD
DVDUMDDQFKDMDPXQNDNXHUDUQDVH
XPSXLXPDWLWXVDULQDLVDUPLD\L
7XUDNDVKLQLDQXLVKDQDVHJNDVHQFKL
QDVHQWXDVDPWDLERWHQDPZDUtFKXP
SLDPXQNDXWVDLQLDUPLD\L $QWVX
WUHVWVDZDQWDMXLERWHQDPNLMLQDLQD
FKXPSLDPXQNDHQWVDXWVDLQLDUPLD\L
1XNDSWVDZDQWDLHWVDJND\DD
DLQDMDLZDLQWVXN\XMDDVDUQDVHVKD
LPDWLNUDPVDJXNDWPLWWDNDPDMWDPX
DVDPWDLMHDWVNHDSLMLQDWWDMLDWLPLDML
1XNDSWVDZDQ\XUXPDN\XWVXN
\XMDDVDDNULQ3DEORDMDSHHQZDMDV
FKLFKDDN
´8XQDLQDWDQHNDVZLQDFKLFKD
PXUXPLUWXNXLWNXUPHND&UHWDQ
PD\DMLLQNLDUDLPDQLNDZDLWDNXZDUt
DLQDVKDXWVD\XMDPDLWVXML 7XUDVKD
\DPDLNDMDNDVKWDMLDVKWXVDUPHND
VDSLMPDLUSDERWHWVDLQNDLVKDFKL
NLFKNLWLUPHNVKDMDNDVKWDWUXPH -X
NiVKLDMXLZLL<XXVDQQHPDUNXQ
XPLUDMQXDNXSNDPXQD\DLPSLQPD\D
VKXDUZDQWLQWXUDN FKLFKDUWDN
¶3DEORDVKDPNDLSDDPHND5RPD
QDPDSXSXMDQXLMHDWWVDPZHDPH
7XPDDVDDNPLQDVKLMXERWHQDP
FKXPSLUDMXQDNDMLQDDZDUDLWXVD
<XXVNXLWDPDWWDZDL· 1XQDWXUXWLQ
DVDPWDLVKLUDQHDVWDUPDZLNDQHNDV
<XXVWLPDXQQD\DLPSLQPD\DVKXDU
WXUXWPDQXNDLPDQLVNHDSLXPLQNDW
WDZDWDMDL 7XUDVKDFKLNLFKLNDMXQ
WDLQDPMHDLQDNXUERWHWVDLQNDLHQWVD
XWVDDQDWWDMLWXVDWLPLD\L
-LPDUGRPLQJRLQDJN DNL
QXL\DMLPDUWVDZDQQD\DQW VDQDP
ZHNDPXQDPQDVHXPSXQPDN
QD\DQWV$GULiW LFRQPDQLLNDQW DP
NLQDVDPWDLDMDPSHNDLERWHQDP
WDNDXDLQDQXJNDQDPMHDZDQXQLQ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
QHNDSUDUPLD\L 7XPDNDLNXQD
ULQQHNDSPDLLNPDWUHLQWD\VHLV
PHWURVNXQDULDWDWPDXQZDLQNDU
LVKLFKLNHNHPVDUQHNDSPDNPD
YHLQW LVLHWHPHWURVDWDWPDXQZDLQ
NDUPLD\L 7XPDZDUSDPSDLMXLM
WXVDUDVKDPDLQDNERWHZHWVXN
QXLJQDQDPVDWLWXVDUERWHXNXULQ
FXDW URMLUXXXQNLMLQDLQDMLJNDDPX
LUXQXQQD\DQW VDQDPXWVDZDU
PLD\L7XUDZDUZiULWVDZDUWLWXVDU
<XXVDQDXMLDUPLD\L 7XPDLQDL
ERWHQDPWDNDXDLQDERWH\DLUDFK
SDWDLPXQDMXJNDUQLWDNZHDUWDVD
DDQWDUERWHQXMLLQMLUXXXQMLJNDU
PDXQDW VXNDMXDZDWXPDLQDPDMLDU
PLD\Lµ
7XPDLQDNDL3DEORVXQW DUDFDSL
WiQNULQQXQDVXQWDDULMDLFKLFKDUXN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
´-XVKXDUDWXPMDLPDWVDPWVXN
VKLPDNDLJNDDWXPNDMLLQWUDVKWDW
WUXPHµWXVDWLPLD\L
7XWDLVXQW DUDLQDERWH\DLUFKLQ
DQDJNHQWVXSLUDNQD\DQWVDQDP
DMXJNDUPLD\L
.iVKLNPDV3DEORDVKLVKXDUDQ
FKLFKDUXN
´<XUXPDN\XWVXNMLPDUGRPLQJR
\XMDUPH 7XPDDVDUXPXZHP
UDWWVDZDNHUDNUXPNDLVKLFKNLVKD
\XDWDUPD1HNDVWDMDUPH&KLNLFK
NLWLUPHNVKDMDWVXNLPDMQLVUXPHN
MHDWWDUPHµWXVDWLPLD\L
1XQDWXVDLQDL\DN3DEORSDQNDQ
MXNLVKXDUVKDDVKLZDLQDLQDPXQDP
<XXVDQDXMDVSXXU\XDPLD\L 7XPD
NDLFKLNLFKDLQDVKDVKLUDQHDVDU\XD
ZDUPLD\L $VKLLUXPUDPNDERWHQDP
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
+FK
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫಫ
+FK
MLQDUVKLPDNLNXUPDNLDUDLMWXVDU
PDDZDUPLWLDUPLD\L 7XLQDNDL
VXQWDUDFDSLWiQNUL3DEORQXZHPWL
NUDWWVDZDNHUDDVDFKLFKDDN
´1XNDWXUDZDLUSDQHNDV\DLPD
%RWHWVDLQNDPX
VHQFKL\XNXPWDQ\DFKDLWDQXQL\D
7XUDWVDZDDUPDWDLERWHQDP
HPDN\XNXDNNXNDUMLLQNLWL 7XUD
FKLNLFKDLQDNDWDEODQPDJVKDERWH
WDNDXDLQDQXJNDQZDLQNDUPLD\L
7XUDVKDQXXQXJNDSLWDWXVDUNDQHND FKLSDUDMXLNLVKDSDWDDPLDUNDWLJ
FKDUPLD\L7XUXLQD\DWHQWVDWVXNLDQ NDUWLµWXVDWLPLD\L
1XQDWXVDWDXDVDPWDLMLQXWVXN
WXQDP\DLNLPDWDWPDXQZDLQNDUDL
QHNDVDQXPNDFKSDVKWXVDUWLDUPLD\L NXNDUDVKLMLLQWUDUPLDML
1XQDWXVDUERWHHPHWDWLQMLUX
3DEORDMXQWDL
XXQXWVDDPXQDQDJNHQNDWVXSLUDU
0DOWDQDPSXMXVPDX
LNXLQDNNDQDLWMLJNDDPXQDWLDZDU
-LQXWVXNDVKLMLLQWUDLUXXQ
ERWHQXMLLQMDDQFKLQQHQDZDUPDWDL
WVDMXNDDMXQWDL0DOWD\D
QDVHXPSXDNDL\DLNLPDXNDMHDUVDW
WDNZHPLDML 7XPDNPDERWHQXML\D SLWDWXVDUQHNDPLDML 1XL\DVKXDU
DXND\DLNPLQDPLQLWXNXXPDLVKLFK DLQDNDVKLUNXLWDPUDPDLQDN\XPL
NLVKDXPXFKPDLQFKDXMDVWHSHV
\XWDXDVDVHQFKLWVHWVHNDVDPWDL
PLD\L7XPDDVDPWDLQD\DQWVVHQFKL FKLJNLPLQLUXPUDUHNHHPDLQDN
WVXNDWXDVDERWHQNDWVDLNPLD\L
$WXPVKDWDDWDUXPDQDPDWDUPD
7XPDPW DLVXQW DUDLQDFKLFKDL
WXVDUWXUDPDUPLDML 7XUDPNXULQ
QDN6KXDUDFKLUPDXDLQDQ\XNXDU
MHDQWDUDQDPNXUPDWVDWPDXQDP
FKXPSLUXWLNDGRVFLHQWRVVHWHQWD\
VHLVVKXDUDUPLDML 1LWDWVXNDPDLQD
PXQNDVKLU\XDZDUERWHWDNXQWLWXVDU
WULJRQQD\DQWVDQDPXWVDDZDUPLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
3DEORQ~PLNXNDUXDWDWPDXQMXNL
HSHDPLD\L7XUDPXQPD\DQiSLML
VXNXDPMLLQXN3DEORQXZHMQXP
HVDLQHPDUDPLD\L 7XUDPWDLFKL
NLFKDLQDFKLFKDLQDN´-XVKXDUD
MXNDQHNDVPDJNDUWLQWVXNDLWWL
WXPDXDVDPWDLQWVXNQD\DQWVDQDP
MDNHUFKDPWDLMXLPDDWWVDDLWNDWDLµ
WXVDWXQDLQLDUPLD\L
7XLQDLJ3DEORQDSLQSHDUMLQXP
MLDPLD\LWXUDVKD3DEORNDSHJNH
VKDQDMDLPDNFKDPLD\L 7XPDNDL
XUXWDPDVDJXZHMHQFKDHDUDWWXUD
XUXWDPDVDJMDNDL\DDQWDWWXVDU
QDNDUPLD\LWXUDVKDMDFKNDL3DEORND
\XXVWVXNDLWWLWXVDWLDUPLD\L
1XDMXQWDLQDPVKXDUDDSXUL
3XEOLRQDDUWLQDQXQDQXJNHDPLD\L
1XDSXQLSXMXWDLULQMXUDPNLWUHV
WVDZDQWDLVKLUNXLWDPUDPPLDML
1XL3XEOLRDSDULLMDQDFKLLPDNWVX
ZHDNSHDNQXPWHSHPLD\L7XPDW
WDPDXQ3DEORZHUL<XXVDQVHDQL
XZHMHMDLDQWLJVKLUDPDMVDPLD\L
1XQDWXUDPW DLQXDMXQWDLQDPFKL
NLFKMDPDWVDPLQDLQDNDXQNDUPD
WDLQXQDVKDSHJNHUDPDMVDPLD\L
1XQDWXUDPW DLVKXDUDLQDND
QXNDSVKLUHPHDQHQWUDPVDUPLDML
7XUXWPDLQDDVDUQXL\DMXDNLUFKL
NLFKQXJNDQDPZHWLQDVDDNULQLL
MLQWDZHVDUDWVXPPDLQQDNDLPDWLN
VDJDVKLVXUDPVDUPLDML
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
3DEOR5RPDQDPMHDDPX
$MXQWDLQDPSXMXVDU\XPLWHSHD
DVDPWDLWUHVQDQWXLQDJNDVPLDML
7XPDUERWH$OHMDQGUtDQPD\D\XPL
QDJNDPDVWLWXVDWHSDXZDLQNDPLDML
7XUDERWHQXMLLQMLPDPUDPX\XXV
&iVWRU3yOX[WXWDLMDLQDNXPNDDQXM
NDPXDPLD\L<XPLQDJNDPDVPDWDL
QXLFKXPSLPUDPLDML 7XPDVKLPD
VKLPDNXDU6LUDFXVDQDPDQXPNDU
ಬ
ಬ
QXLWUHVWVDZDQNDQDUPLDML 1XL\D
MXDNLUWVXNLQDQXDVDUZHDZHD
NXDU5HJLRQDPMHDDUNDVKLQLDQXL
MLLQNLUZHDPXQDP5HJLRQPD\DQDVH
VHQFKLXPSXQPDNDLFKLNLFKLNWVD
ZDQWDLN3XWHROLQDPMHDPLDML 1XL
MHDPXQDPVKXDU-HV~VDLVXUXPDQ
NDXDLQDPDWVDWXDVDFKLFKDLQDN
:DLWDQHDVDPMXLLMDLFKLNLFKLN
GRPLQJRSXMXVDPZHWiWXVDWXUDP
NDLD\XWXVDUQXLPDWVDPVDUQX
WVDZDQWLPDXMHDPWDL5RPDQDP
MHDWWVDUMLLQNLPLDML 5RPDQPD\D
VKXDU-HV~VDLVXUXPDQNDXDLQDND
LLZLQDPXQDQWXNDUXDVDUQLWDND
NXZDWXUPDNDU$SLRQPD\DZDUt
VXUXWDLQDP7UHV7DEHUQDVWXWDLQDP
LJNXQPDNDUPLDML7XUDQLWDQZDL
QDN3DEORND<XXVDQPDDNHWLWLQD
QLVKDVKLUHQHQWDLPVDPLD\L 7XUD
5RPDQDPMHDZDNULQFKLNLFKVKXDU
DFKLUPDXQNDDSXMXNLDFKLNUDWQXQ
DSXULQHMpWLVXVDPLD\L7XUDNQLQFKD
DNDQDNFKLNLFKLNVXQWDU3DEORQND
NXLWDPDWLWXVDDSXMVDPLD\L
7UHVWVDZDQW LQ3DEOR5RPDQ
PD\DMXGtRDSXULDLQDQXQWVXN
LUXPDUFKLFKDUXN<DWVXUDLQDWD
ZLNDMXGtRDLQDQFKDSHJNHUFKDX
DPDMWVDLJWXUDLQDXXQWULWDNDWDLUL
WDNDLQDPXQNHVKDSHJNHUFKDXFKL
FKDUWVDLJ-HUXVDOpQQXPDFKLUNDU
5RPDQPD\DVKXDUDLQDQDPVXUXW
NDUPLD\L 1LWDNDQXNDSLQLQWVDU
ZLLPDNXPDNXPDQWDPQDPDLQQDND
QHNDUWXLQDFKXNDNXSWXNWDVDUZDNH
UXWLDUPLD\L 1XQDWXUXWDLQDLJ
MXGtRDLQDQLWDWXMLQWUXNDUFKLFKDL
QDN$\DWLNPDQWDPQDWLWXVDUWXUX
WDLQDNDLFKLFKDDNXQ´:LQDNDVKLU
DSX&pVDUFKLFKDPQDNDQHNDUWXDWL
WXVDQWLPLDMDL7XUDVKDZLQDQXJND
UXL\DQWXPDLQNDDWVXUWDLJWLPLDMDL
1XDUXWXDVDPW DLDWXPMDLVKD
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
+HFKRVಫ
ZDLQQDLNDQQXQDSDFKLVDQFKL
FKDVWDVDQXQWVXNMDUPH,LLVUDHOLWD
DLQDWLND&ULVWRWDDWQXULQDNDXDLQDM
QXLZLVKDWXPDNDLFDGHQDMDLMLJNDW
WUDUPDWDLSXMDMDLµWXVDWLPLD\L
1XQDWDNDLQLWDFKLFKDUDLQDN
´,ND-XGHDQPD\DSDSLNHVKDDPLQD
SDFKLWPDVDDUPDXNDSHJNHVKD
MXNLFKPDML7XUDDL\D\DWVXWDLQDQX
WDLQDNVKDDPLQDSHJNHUFKDXUPLQ
SDFKLWUDPVDUNDXMDWPDNFKDUPDML
$VKLFKLN LFKQXJNDQPD\DDLQDVKD
\DPDUDPFKLFKDPDQQDNLWDLQDN
QXNDSDXMPDWDVFKLFKDLQDDQWXLQD
DVDUDPHXUXNHQHQWDLPPHDQX
FKLFKDNWDQXFKLFKDNPLQDQWXNWD
VDUZDNHUXLQDMLµWXVDWLDUPLD\L
1XQDWXLQDDVDUQXWVDZDQWLQ
VKXDULUXXQWUDUWLWXVDUWVDZDQWDQ
QHNDSPDZDUPLD\L1XWLPDXWVDZDQ
MHDDPWDL3DEORSXMDPXQDPVKXDUND
LUXXQWUDPLD\L,PDQLNPDWDL3DEORVKD
NiVKLNQDJNDPDV<XXVNDWXLQDPXL
WXVDFKLFKDDFKLFKDDNXDHWVDQND
DNDWPDNPLD\L1XQDLPDWUDN0RLVpV
FKLFKDPXPLNWDUPDWLPDX<XXVDFKL
FKDPHQHWVHULQFKLNLFKDLQDWLPDXMDL
SDFKLVWXUD-HV~VWDDWQDLWLWLPDXZD
QXQDVKDQHNDDZDUQHNDVSDSLWDWLDUWL
WXVDXMDPLD\L 3DEORQXQDWXVD
HWVHUNDLFKLNLFKDLQDNDQHNDVSDSLWD
WXLQDWVDLJFKLNLFKVKXDUDLQDQHNDVSD
SLWDWXVDWLDUPLD\L 7XPDLQDLPHWHN
FKDXHQHQWDLPUDUMLQDUVKLPLDUPLD\L
WXPDLQDNDL3DEORFKLFKDDN
´:DNDQ3HJNHULPDVKLULQDXXQWUL
\DXQFKXNPDWVDPDMDNXQXMDNWDVD
QLFKLFKDPDNDWWUDWLQHWHJNUDPX
,VDtDVQDDUWLQDQFKLFKDUXN
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
ಬ
¶:HWiWXPDPDXVKXDUDLQD
XMDNWD
$WXPNDDQWXWNDDQWXNWLQDL
WUXPH
WXPDNUXPVKDQHNDVKWLQDLWUXPH
ZDLQWDVKDZDLQNDWQDLWUXPH
WXPDNUXPVKDQHNDVSDSLWD
WLFKDWQDLWUXPH
-XVKXDUDLQDMXNDLWXUFKDW
HQHQWDLPDLQDDVDU
QHNDVSDSLWDWLFKDPQDXQHNDSH
QDZDL
7XPDLQDDVDUXMDPVKDVKLU
DQWXLQDWVXL
7XUDMLLVKDHSHWNDPXDQXPDP
WLQDLQDZDL·
1XQDWXPDLQDNVKD<XXVSHJNHU
PDPWLNUDPDWMLWXVDWXWDQND
QDNLWDLQDZDL
WXPDLQDNQLWDZDNHUDPXQ
WDNDLQDZDLµ
WXVDWXDDUXLWLWLPLD\L
$WXPVKDQHNDDW DUPD´<DPDL
QDJNDPDVWVDZDQDMXLN<XXV
XZHPWLNDUWDZDLWXVDMXGtRFKX
DLQDVKDDQWXNDUQHNDDZDUWLWXVDU
HWVHUNDWWDML7XUDLLHWVHUNXULQ
QLWDNDQHNDVDQWXNDUWDWXLµWXVD
WLPLD\L 1XQD3DEORWLPDWDLMXGtR
DLQDNDQLWDNFKLFKDLFKLFKDLQDNXD
VKLDNDUPLD\L
3DEORNDQXLMLPDUXZtQLQDJ
NDNPLD\L7XPDNQLQDLLVDUWDVD
ZLQLQDQFKDMHDLNDPVDSXMDPXQDP
DVKLDZDLPLD\L 6KLUDJNDQZDLW
NDVFKDPSXMXV<XXVLQDPPDXULQ
SDFKLVHWVHUXNDSX-HVXFULVWRQ
SDFKLVFKDVKXDUDLQDQNDMLQWLQ
PLD\L
ಬ
ಬ
ಬ
La Biblia en Huambisa del Perú, © 2012, Wycliffe
ಬ