close

Enter

Log in using OpenID

Adıyaman İli Balıkçılığının Mevcut Durumu ve Sorunları

embedDownload
www.yunus.gov.tr
ISSN 1303 - 4456
Yunus Araştırma Bülteni 2014 (4): 37-46
Araştırma Makalesi
Research Article
Adıyaman İli Balıkçılığının Mevcut Durumu ve Sorunları
Yusuf Kenan BAYHAN1*, Sırrı KORKMAZ2 , Mine Perçin OLGUNOĞLU1
1
2
Adıyaman Üniversitesi, Kahta MYO, Kahta /Adıyaman.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, Adıyaman.
Geliş Tarihi: 21.04.2014
Kabul Tarihi: 01.10.2014
* Sorumlu yazar: Tel: +90 416 725 8150
E-posta:[email protected]
Abstract
The Current Situation of Fisheries in Adıyaman Province and Its Problems
In this study carried out between January 01, 2013 and March 01, 2014, production quantity, marketing and sale of the
fished and farmed fish species as well as technical features of fishing gears and problems of fisheries have been
investigated in Adiyaman province. At the end of the study it has been determined that 1408 tons fish are obtained by
fishing and aquaculture in Adiyaman province annually, trout barb (Capoetta spp.), golden barb (Carasobarbus luteus),
carp (Cyprinus spp.), catfish (Silirus triostegus) and shabbout (Barbus grypus) are among the most catched fish species,
only monofilament and multifilament PA gill nets are used in fishing made with 169 fishing boats totally. It's also
resulted that the leading problems are that fishing areas aren't used actively, cooperatives don't work actively and
fishermen don't have sufficient technical background and information.
Keywords: Adiyaman, inland fishery, fishing cooperative
Özet
01 Ocak 2013-01 Mart 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışma kapsamında; Adıyaman ili'nde yetiştiriciliği
yapılan ve avlanan balık türleri, bunların üretim miktarları, satış ve pazarlanması, kullanılan av araç-gereçlerinin
kapasite ve teknik özellikleri ve balıkçılıkla ilgili sorunlar araştırılmıştır. Çalışma sonucunda; Adıyaman ili'nde avcılık
ve yetiştiricilik yolu ile yıllık toplam 1408 ton balık elde edildiği, avlanan balık türleri içerisinde miktar olarak en çok
siraz (Capoetta spp.), bizir (Carasobarbus luteus), sazan (Cyprinus spp.), şabut (Barbus grypus), Mezopotamya yayını
(Silirus triostegus)'nın ilk sıralarda yer aldığı, toplam 169 adet tekne ile yapılan avcılıkta yalnızca monofilament ve
multifilament PA sade uzatma ağların kullanıldığı belirlenmiştir. Sorunların başında ise, avlak sahalarının etkin
işletilemediği, kooperatiflerin etkin çalışamadığı, balıkçıların yeterli teknik donanım ve bilgiye sahip olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Adıyaman, içsu balıkçılığı, balıkçılık kooperatifi
1.Giriş
Adıyaman, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde, merkez dâhil olmak üzere dokuz ilçesi
bulunan, toplam 597.184 nüfusa (Anonim,
2013-a) sahip bir ilimizdir. İl'de tarım ve hayvancılığın yanında su ürünleri, üretim miktarı
© Su Ürünleri Merkez Arastırma Enstitüsü Müdürlügü, Trabzon
ve yarattığı istihdam ile önemli bir konuma
sahip bulunmaktadır. Türkiye'de avlanan
36120 ton tatlısu ürünleri miktarı içerisinde,
Adıyaman,726 ton ile 81 il içerisinde 12. sırada
yer almaktadır (Anonim, 2012).
38
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
Özellikle maksimum işletme kodunda
817 km2'lik göl alanı ile büyük bir su potansiyeli
oluşturan Atatürk Baraj Gölü'nün % 61'lik bölümünün Adıyaman ili sınırları içerisinde bulunması, bu ilin avlanan balık miktarı olarak üst
sıralarda yer almasında büyük rol oynamıştır.
Nitekim baraj gölünde su tutulmaya başlandığı
1990 yılından bu güne kadar geçen zaman dilimi
içerisinde toprakları su altında kalan ve çoğu
tarım ile uğraşan insanların bir bölümü su
ürünleri avcılığına yönelmiş böylelikle balıkçılık yörede yeni bir sektör konumuna gelmiştir
(Can ve İğne, 2005). Bunun yanında, Atatürk ve
Çad Baraj Göllerinde ağ kafeslerde yapılan
Alabalık yetiştiriciliği, il'de balık üretim miktarının artmasına ve balıkçılığın gelişmesine
önemli katkı sağlamıştır. Ancak, balıkçılığa
sonradan başlayan bu insanların başta avcılık
olmak üzere, su ürünleri yetiştiriciliği, kooperatifçilik, hijyen, pazarlama konularında yeterli
bir bilgi ve deneyime sahip olmaması, özellikle
av araçlarının kullanımında ve avlanan su ürünlerinin değerlendirilmesi aşamasında ekonomik
kayıplara neden olmaktadır (Bayhan ve Göçer,
2012). Bu kayıpların önlenebilmesi ve bölge
balıkçılığının daha ileri düzeylere taşınabilmesi
için, önce bölgede balıkçılığın mevcut durumu
ve alt yapısının ortaya konulması gerekmektedir. Bu aşamadan sonra ise, elde edilen veriler
doğrultusunda avcılık, yetiştiricilik, üreme
biyolojisi, limnoloji ve popülasyon dinamiği
konularında çalışmaların yapılarak elde edilen
sonuçların bölgeye uyarlanması, bunun yanında
Şekil 1. Çalışmanın yapıldığı alanlar.
balıkçıların eğitilmesi ve halkın balık tüketimi
konusunda bilinçlendirilmesi, bölge balıkçılığının daha ileri düzeylere taşınmasına büyük
katkı sağlayacaktır.
Bu çalışmada, Adıyaman ili balıkçılığının
mevcut durumu ve balıkçılıkta karşılaşılan sorunlar araştırılmıştır. Çalışmada elde edilen
sonuçların, bölgede başta avcılık olmak üzere su
ürünleri konusunda yapılacak çalışmalara ve
uygulanan balıkçılık politikalarının yönlendirilmesine destek sağlayacağı düşünülmektedir.
2. Yöntem
Bu çalışma 01 Ocak 2013-01 Mart 2014
tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışma
amacına yönelik veriler; Adıyaman ili sınırları
içerisinde bulunan 47 balıkçı merkezi/karaya
çıkış noktası ile yetiştiricilik tesisleri ve toptanperakende balık satış yerlerine üç ayrı dönemde
gidilerek yerinde yapılan incelemeler ve bölge
balıkçıları ile 19 soruyu içeren yüz yüze anket
uygulamaları gerçekleştirilerek elde edilmiştir.
Balıkçıların sorunları, sosyo-demografik durumlarının belirlenmesi, avcılık yolu ile elde
edilen balık tür ve miktarlarının hesaplanmasında tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmış, bunun için 54 balıkçı ile görüşülmüş,
ayrıca Su Ürünleri Kooperatifleri, Gıda, Tarım
ve Hayvancılık İl ve İlçe Müdürlükleri, DSİ
GAP 15. Bölge Müdürlüğü Su Ürünleri kayıtlarından yararlanılmıştır. Çalışmanın yapıldığı
alanlar Şekil 1'de gösterilmiştir.
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
3. Bulgular
3.1. Yetiştiricilik
Adıyaman ili'nde yetiştiricilik, göllerde
ağ kafeslerde ve karada beton havuzlarda
yapılmaktadır. Her iki sistemde de Gökkuşağı
alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yetiştirilmektedir. İlde yetiştiricilik faaliyetinde bulunan işletmeler ile ilgili bilgiler Tablo 1 ve Tablo 2' de
verilmiştir.
Adıyaman ili'nde kayıtlı bulunan 14 ağ
kafes işletmesinden 9 adedi faal durumda olup,
39
bunların 2013 yılındaki toplam balık üretim
miktarı 765 ton'dur (Tablo 1).
Bunların dışında, Gölbaşı ve Merkez
ilçede, beton havuzlarda Alabalık yetiştiriciliği
yapılmakta olan iki adet işletmenin toplam
proje kapasitesi 30 ton/yıl olup, bu işletmelerin
2013 yılındaki toplam üretim miktarı 18 ton/yıl
olarak gerçekleşmiştir (Tablo 2). Bu işletmeler
yavru ihtiyaçlarını kendi kurdukları kuluçkahanelerden sağlamakta olup, bunların kuluçkahane kapasitesi 2.400.000 adet / yavru / yıl' dır.
Tablo 1. Adıyaman ili'nde göllerde ağ kafeslerde yetiştiricilik yapan işletmeler (Anonim, 2013-c)
Tablo 2. Adıyaman ili'nde beton havuzlarda yetiştiricilik yapan işletmeler (Anonim, 2013-c)
40
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
3.2. Avcılık
Avcılık, ağırlıklı olarak Atatürk Baraj
Gölü ile alanı maksimum işletme kod'unda
1630 ha (Anonim, 2013-c) olan Çad Baraj
Gölü'nde yapılmaktadır. Atatürk Baraj Gölü,
DSİ Genel Müdürlüğünce alan sınırları
belirlenerek 21 avlak sahasına bölünmüştür. Bu
avlak sahaları içerisinde Adıyaman ili sınırları
içerisinde kalan ve 11 ile 21 arasında numaralandırılmış olan 11 adet su ürünleri avlak
sahasının ilçelere göre alanları Tablo 3'de
verilmiştir.
Buna göre, en fazla avlak sahası alanına
sahip ilçeler sırası ile Samsat, Merkez ilçe ve
Kahta'dır. Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını
Düzenleyen 3/1 Numaralı Tebliğ'de belirtilen
01 Nisan-01 Temmuz tarihleri arasında
yasaklanan dönemden sonraki Temmuz,
Ağustos ve Eylül aylarında avcılık yoğunluğu
azalmaktadır. Avcılığın en yoğun olduğu
dönem Aralık-Mart ayları arasındadır. Bu
dönemde av veriminin pik yaptığı aylar ise
Ocak ve Mart aylarıdır. Adıyaman ilinde 2013
yılında avcılık yolu ile elde edilen ve ticari
olarak değerlendirilen balık türleri, miktarları
ve birim satış fiyatları Tablo 4'de verilmiştir.
Tablo 4'de görüldüğü gibi, avcılık ile elde
edilen toplam 643.000 kg miktar içerisinde en
çok avlanan balık türlerinin başında sırası ile
siraz, bizir, sazan, Mezopotamya yayını ve
şabut gelmektedir. Bu balıkların toplam miktar
içerisindeki payı % 92,39'dur. Bu beş balık
türünün satışından sağlanan 2.563.000 TL gelir
ise elde edilen toplam gelirin %90,55'ini
oluşturmuştur.
3.3. Avlanma araç ve gereçleri
3.3.1. Tekneler
İl genelinde, avcılıkta kullanılan teknelerin toplam sayısı 169 adet, bu teknelerin boyları 3,80-8,00 m ve motor güçlerinin ise 3,7316,42 hp arasında olduğu belirlenmiştir.
Teknelerin 155 adedi sac, 14 adedi ise fiber
malzemeden yapılmış olup, bunların 88 adedi
motorlu, 81 adedi ise motorsuz olarak
kullanılmaktadır.
Tablo 3. İlçelere göre su ürünleri avlak sahaları ve alanları
(Anonim, 2011)
Tablo 4. Adıyaman ili'nde avcılık yolu ile elde edilen balık üretim miktarları ve birim satış fiyatları (2013 yılı)
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
41
42
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
3.3.2. Avlanma araç ve yöntemleri
Bölgede yalnızca multifilament ve monofilament PA sade uzatma ağları ile avcılık yapılmakta, bunun dışında farklı bir avlanma aracı
(fanyalı uzatma ağı, parakete, pinter vb.) kullanılmamaktadır. Kullanılan sade uzatma ağları
50-100 göz yüksekliğinde, donatılmış halde
ortalama 85,0 m uzunluğunda ve ağ göz
genişliği 36-250 mm arasında değişmektedir.
Bu ağlarda ip kalınlığı numarası, hedeflenen
türe göre monofilament ağlarda 0,18-0,29 mm,
multifilament ağlarda ise 210d/2-210d/12 arasında değişmektedir.
Uzatma ağları, suya tek tek, 2-3'lü gruplar
halinde veya uç uca olmak üzere dip ve yüzeye
bırakılmakta, akşam suya bırakılan ağlar sabah
gün doğumunda toplanmaktadır. Diğer bir
yöntem ise su derinliğinin az olduğu kıyı
kesimlerinde ağların kıyıya doğru yarım çember yapılarak çevrilmesi ve su içerisinde ses
çıkartılarak balıkların ürkütülüp ağa takılması
şeklinde yapılmaktadır.
3.4. Balıklandırma çalışmaları
Adıyaman ili sınırları içerisinde kalan baraj gölü ve diğer göletlerin balıklandırma çalışmaları DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğü Su
Ürünleri Başmühendisliği ve Gıda, Tarım ve
Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğü Su
Ürünleri Başmühendisliği 1996-2013 yılları
arasında toplam 81.532.710 adet balık üretmiştir. Üretilen bu balıkların 53.721.000 adedi
aynalı sazan, 27.400.290 adedi pullu sazan,
354.130 adedi şabut ve 57.290 adedi ise
bizir'dir. 2013 yılında üretilen toplam balık
miktarı 5.568.770 adettir (Anonim, 2013-b).
2013 yılında Atatürk Baraj Gölü ve diğer
göl/göletlere atılan balık tür ve miktarları Tablo
5'te verilmiştir. Bu göletlerin dışında, Çelikhan
ilçesinde bulunan Çad Baraj Gölü'ne 2012 yılı
sonu itibariyle 610.000 adet aynalı sazan,
800.000 adet pullu sazan ve 10.000 adet ot
sazanı olmak üzere toplamda 1.420.000 adet
yavru balık atılmıştır (Anonim, 2013-c).
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
3.5. Kooperatiflerin durumu
Adıyaman ili'nde, Merkez ilçe, Gerger
ve Samsat ilçelerinde birer adet olmak üzere
toplam 3 adet kayıtlı Su Ürünleri Kooperatifi
bulunmaktadır (Tablo 6). 1997-1999 yılları arasında kurulan bu kooperatifler yasal prosedürlerini sürdürmekle birlikte, bu kooperatiflerin, üye kaydı, avlak sahası kiralaması,
satış-pazarlama, finans güçlüğü ve işletim
sorunları nedeni ile faaliyetlerini aktif bir
şekilde sürdüremediği belirlenmiştir.
3.6. Sosyo-demografik durum
Bölgede 54 balıkçı ile yüz yüze yapılan
anket çalışmaları sonucunda; avcılıkta kullanılan teknelerin %64'ünde balıkçıların tek başına, %36'sında ise iki kişi olarak çalıştığı, bu
balıkçıların bakmakla yükümlü olduğu kişi
sayısı ortalamasının ise 6,06 olduğu sonucuna
43
ulaşılmıştır.
Bu durumda, 169 adet teknede çalışan
230 balıkçının aileleri ile birlikte toplam sayısı
1394 kişiye ulaşmaktadır. Yaşları 18-59 arasında değişen bölge balıkçılarının %84,4'nün
sosyal güvencesinin olmadığı, %59,4'nün
balıkçılık yanında tarım, hayvancılık ile veya
başka işlerde çalıştığı, %81,3'ünün ise bir su
ürünleri kooperatifine üye olmadığı belirlenmiştir. Balıkçıların eğitim durumu, yaş aralığı
ve deneyim süreleri ile ilgili ulaşılan sonuçlar
Tablo 7'de verilmiştir.
Bu sonuçlara göre; balıkçıların büyük
çoğunluğunu (%71,9) ilkokul mezunları oluşturmuş, yaş aralıkları içerisinde, %50 oran ile
36-50 yaş, %31,2 oran ile de 26-35 arasındaki
yaş grubu ilk iki sırayı almıştır. Balıkçıların
%75'nin ise deneyim süresinin altı yıl ve
üzerinde olduğu belirlenmiştir.
Tablo 6.Adıyaman ili'nde faal halde bulunan su ürünleri kooperatifleri, kuruluş yılı
ve üye sayıları (Anonim, 2013-c)
Tablo 7. Balıkçılarda eğitim durumu, yaş aralığı ve deneyim (%)
44
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
3.7. Satış-pazarlama ve tüketim
İl genelinde, balık satışları ağırlıklı
olarak münferit balık satış yerlerinde, marketlerde ve seyyar satıcılar tarafından yapılmaktadır. Yalnızca balık satış amacına yönelik
olarak il merkezi'nde 7 adet, Çelikhan'da 2 adet,
Besni'de 1 adet, Gölbaşı'nda 1 adet, Samsat'ta 1
adet ve Kahta ilçesinde 5 adet olmak üzere
toplamda 17 adet balık satış yeri bulunmaktadır. Avlanan balıklar ya balıkçıların kendileri
tarafından satış yerlerine getirilmekte ya da
kabzımallar ve toptancılar köylere giderek
topladıkları balıkları kendi satış yerlerine
getirmektedir. Satış yerlerine getirilen balıklar,
Adıyaman il ve ilçelerinde taze olarak
tüketilmekte, bunun dışında talep ve balık türü
tercihine göre, taze soğutulmuş veya dondurulmuş olarak başta hamsi olmak üzere kültür
çipura, levrek ve dondurulmuş uskumru tüketilmektedir.
Adıyaman il'inde en çok tüketilen tatlısu
balıklarının başında sazan ve bizir, deniz
balıkları içerisinde ise hamsi ve ithal uskumru
gelmektedir. Balığın en çok tüketildiği dönem
ise sonbahar ve kış aylarıdır. Adıyaman ili'nde
tüketim dışında, avlanan balıkların bir kısmı
ilde bulunan ve yakın illerden gelen toptancılar
tarafından toplanarak Diyarbakır, Batman,
Hakkari, Hatay, Gaziantep, Kahramanmaraş,
Eskişehir, Kütahya, Konya, Bursa illerine,
bunun dışında Irak, İran ve Suriye'ye gönderilmektedir. Avlanan balıkların 2013 yılı ortalama
perakende satış fiyatları balığın türü ve
büyüklüğüne göre 1,50-8,00 TL/kg arasında
değişmektedir.
3.8. Sorunlar
Yapılan çalışma sonucunda Adıyaman ili
balıkçılığının önde gelen sorunları aşağıdaki
gibi belirlenmiştir:
a) Bölge balıkçılarının avlanma araçgereçleri yönünden yeterli teknik donanım ve
bilgiye sahip olmadığı, bunun yanında alter-
natif av araçları (fanyalı ağlar, parakete, pinter
vb) konusunda herhangi bir deneyime sahip
olmadıkları ve kullanmadıkları,
b) Balıkçılarının çoğunun avlanma
yasağının önemi, minimum avlanabilir balık
boyları, avlanması tamamen yasaklanan türler,
hijyen, balık taşıma-muhafaza konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı,
c) Balıkçıların %84,4'nün sosyal güvencesi olmadığı, %80'e yakın kısmının ise
kooperatife üye olmadığı ve üye olma konusunda isteksiz davrandığı,
d) Kooperatiflerin üye kaydı, finans
güçlüğü ve işletim sorunları nedeni ile etkin
çalışamadığı,
e) Değişik zaman dilimleri içerisinde
bazı avlak sahalarının kooperatif veya özel
şahıslar tarafından kiralanamaması nedeni ile
avlak sahalarının etkin ve kontrollü olarak
işletilemediği ve kiralanan veya kiralanamayan
avlak sahalarında bir kısım balıkçının avcılığı
kaçak olarak sürdürdüğü,
f) Bir kısım profesyonel ve amatör
balıkçının çoğu balık türünün yumurtalı olduğu
Nisan-Haziran ayları arasındaki yasaklanan
dönemde göl, gölet, çay ve derelerde balık
avcılığını sürdürdüğü,
g) Kimi avlak sahalarında ağların toplanması sırasında ağa yapışan midyelerin ağ
ipliklerini keserek maddi zarara neden olduğu,
h) Çad Baraj Gölü'nde ağ kafeslerde
Alabalık yetiştiriciliği yapılan işletmelerin
kafeslerine zaman zaman gölde bulunan yüzer
adaların çarpma riskinin bulunması nedeni ile
kafesleri korumak amacıyla kurulan koruyucu
ağ ya da halatların seyrüsefer ve avcılık alanlarını kısıtladığı konusunda şikâyetlere yol
açtığı,
ı) Çad Baraj Gölü'nde kış aylarında
suyun donması, Atatürk Baraj Gölü'nde ise yaz
aylarında su sıcaklığının yükselmesi her iki
gölde balık üretiminin tüm yıl boyunca
sürdürülmesine olanak vermemektedir.
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
4. Tartışma ve sonuç
Adıyaman ili'nde, su ürünleri faaliyetleri
ağırlıklı olarak Atatürk ve Çad Baraj Gölleri'nde sürdürülmektedir. Bölgede bugüne kadar
av araçları, limnoloji, biyoloji ve sistematik ile
ilgili konularda çalışmalar yapılmış olmakla
birlikte, Adıyaman ili balıkçılığına yönelik veri
kaynakları oldukça sınırlı sayıda bulunmaktadır. Bunlar içerisinde, (Olgunoğlu vd.,
2009), Adıyaman ili balık avcılığı durumu ve
avcılığı yapılan ekonomik balık türleri ile ilgili
yapmış oldukları çalışmada, baraj gölü'nün
Adıyaman ilini kapsayan 11 avlak sahasında
avlanan türler içerisinde en büyük getirinin
şabut (Barbus grypus)'tan sağlandığını
bildirmişlerdir. (Bayhan ve Göçer, 2012),
Atatürk Baraj Gölü (Adıyaman) balıkçılığında
kullanılan av araç ve gereçlerinin teknik
özellikleri ile avlanan balık türlerini belirleme
konusunda yapmış oldukları çalışmada, gölde
yalnızca monofilament ve multifilament PA
sade ağların kullanıldığını, % 40.0-42.0 donam
faktörüne sahip olan bu ağların uzunluğunun
80.0-85.0 m arasında değiştiğini ve bölgede
avcılıkta 2133 posta ağın kullanıldığını bildirmişlerdir.
Diğer yandan (Olgunoğlu vd., 2013),
Adıyaman ili'nde balıketi tüketen bireylerin
öncelikli tercihini (%70) tatlı su ürünlerinden
yana kullandıklarını, bu türler içerisinde %36
ile en fazla sazan'ın, deniz balıkları içerisinde
ise %19 ile hamsi'nin tercih edildiğini, kişi
başına yıllık ortalama balık tüketiminin 3.01 kg
olduğunu bildirmişlerdir.
Bu çalışmaların dışında (Canpolat vd.,
2003), Doğu ve Güneydoğu Anadolu
Bölgelerinde av araç ve gereçlerinin mevcut
durumlarının belirlenmesi amacına yönelik
olarak yaptıkları çalışmada, Adıyaman ili ve
Atatürk Baraj Gölü'nü bu çalışma kapsamı
içerisinde incelemişlerdir. (Can ve İğne 2005),
45
Atatürk Baraj Gölü Bozova Bölgesinde aynı
donam faktörüne sahip dört farklı göz
açıklığındaki (110 mm, 120 mm, 130 mm, 140
mm ) sade uzatma ağları ile dört familyaya ait 7
türün yakalandığını belirlemişlerdir. (Çelik ve
Duman, 2001), Atatürk Baraj Gölü Bozova
Bölgesinde, sade ağlar, fanyalı ağlar, çekme
ağlar ve paraketa olmak üzere dört çeşit balık
yakalama aletinin kullanıldığını, bunlar içerisinde en fazla kullanılan balık yakalama
aletinin sade uzatma ağları olduğunu bildirmişlerdir. Yine, (Duman ve Çelik, 2001),
Atatürk Baraj Gölü Bozova Bölgesinde 12 tür
ve alt türün avlandığını, avcılıkta tor göz
genişliği (yarım göz) 14-110 mm olan
monofilament/multifilament sade uzatma
ağların ve ayrıca yayın balığı avcılığında paraketaların kullanıldığını bildirmişlerdir. Bu
çalışmada ulaşılan sonuçlar ve Atatürk Baraj
Gölü'nün diğer bölgelerinde yapılan çalışmalarda elde edilen veriler, Adıyaman ili balıkçılığı içerisinde özellikle avcılığın küçük ölçekli balıkçılık faaliyetleri içerisinde yer aldığı,
balıkçıların yeterli teknik donanım ve bilgiye
sahip olmadıkları ve av araçlarında çeşitliliğin
olmadığı sonucunu ortaya koymaktadır.
Bu çalışmada mevcut durumu ve sorunları belirlenen Adıyaman ili balıkçılığının daha
ileri düzeylere taşınabilmesi, balıkçılığın sürdürülebilir ve ticari anlamda yapılabilmesi için;
a) Bölgede mevcut balıkçı teknelerinin
ve diğer avlanma araç ve gereçlerinin modernizasyonun yapılmasının sağlanması ve tamamının kayıt altına alınması,
b) Bölge balıkçılarına alternatif av araçları, bunların donanımları, avlanabilir balık
boyları, avlanması tamamen yasaklanan türler,
avlanma araç-gereçleri, avcılıkta ilk yardım ve
can güvenliği, kooperatifçilik, hijyen, balık
taşıma-muhafaza konularında ilgili kurumlarca
periyodik eğitimlerin verilmesi,
46
Bayhan vd. / Yunus Arş. Bül. 2014 (4): 37-46
c) Üniversite ve ilgili kamu kurumlarınca
bilimsel çalışmalara hız verilerek, elde edilen
sonuçların bölgeye uyarlanması,
D) Kooperatiflerin gerçek balıkçılar
tarafından kurulması ve işletilmesinin sağlanması, balıkçıların kooperatiflere üye olma
konusunda teşvik edilmesi ve desteklerin arttırılması,
E) Alternatif balık türleri (şabut, bizir,
yayın vb)'nin yetiştiricilik deneme çalışmalarının yapılarak bölgeye en uygun tür ya da
türlerin ticari anlamda yetiştiriciliğinin yapılmasına olanak sağlanması,
f) Su ürünleri stoklarının korunması ve
sürdürülebilmesi için, koruma kontrol hizmetlerini daha etkin bir şekilde yürütülebilecek
altyapının oluşturulması,
g) Bölge balıkçılarına sosyo-ekonomik
yönden katkı sağlayacak ulusal ve uluslararası
destek projelerinin uygulanabilmesinin sağlanması,
h) Balıketi tüketiminin arttırılmasını
sağlamak için, balıketinin insan sağlığı için
önemi konusunda bölge halkının yazılı ve
görsel medya, afiş, poster, broşür vb yolu ile
bilgilendirilmesi ve özellikle ilk ve orta
öğretim okullarında belirtilen konularda eğitim
çalışmalarının yapılması gerekli görülmektedir.
Kaynakça
Anonim, 2011. DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğü Su
Ürünleri Başmühendisliği kayıtları.
Anonim, 2012. Su Ürünleri İstatistikleri, Türkiye
İstatistik Kurumu, yayın no:4118, Ankara, 59 s.
Anonim, 2013-a. Nüfus İstatistikleri, Türkiye İstatistik
Kurumu.
Anonim, 2013-b. DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğü Su
Ürünleri Başmühendisliği kayıtları.
Anonim, 2013-c. Adıyaman Gıda, Tarım ve Hayvancılık
İl Müdürlüğü kayıtları.
Bayhan, Y.K. ve Göçer, M. 2012. Atatürk Baraj Gölü
(Adıyaman) Balıkçılığı ve Kullanılan Av
Araçlarının Teknik Özellikleri. Ege Üniversitesi
Su Ürünleri Dergisi, 6(3): 232-242.
Can, M. F. ve İğne K. D.2005. Atatürk Baraj Gölü'nde
Kullanılan Aynı Donam Faktörüne Sahip Dört
Farklı Göz Açıklığındaki Sade Uzatma Dip
Ağlarının Yakaladıkları Türlerin Kompozisyonu,
Avlanma Etkinlikleri ve Ekonomik Analizleri.
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 22(1-2):
143-147.
Canpolat, İ., Yüce, S., Yıldırım, T. ve Şeker, T. 2003.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde Av
Araç ve Gereçlerinin Mevcut Durumlarının Belirlenmesi Sonuç Raporu. Elazığ Su Ürünleri
Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. TAGEM/
HAYSUD / 2001/07/03/01, Elazığ, 178 s.
Çelik, A. ve Duman, E. 2001. Atatürk Baraj Gölü Bozova
Bölgesinde Kullanılan Balık Yakalama Aletlerinin Yapısı. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 18(3-4): 407-419.
Duman, E. ve Çelik, A. 2001. Atatürk Baraj Gölü Bozova
Bölgesi'nde Avlanan Balıklar ve Verimlilikleri.
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 18(1-2):
65-69.
Olgunoğlu, İ. A., Artar, E., Olgunoğlu, M. P. ve
Korkmaz, S. 2009. Adıyaman İli Balık Avcılığı
Durumu ve Avcılığı Yapılan Ekonomik Balık
Türleri. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi
Dergisi, 13(2): 29-34.
Olgunoğlu, İ.A., Bayhan Y.K., Olgunoğlu M.P., Artar, E.
ve Ukav, İ. 2013. Adıyaman İli'nde Balık Eti
Tüketim Alışkanlıklarının Belirlenmesi. Gıda
Teknolojileri Elektronik Dergisi, Cilt: 9, No: 1,
21-25.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
1 522 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content