close

Enter

Log in using OpenID

CİNSİYETİN BEYİN FONKSİYONLARI VE KAN

embedDownload
Klinik Psikofarmakoloji Bülteni: 4:1-4, 1994 / Bulletin of Clinical Psychopharmacolgy, 4: 1-4, 1994
CİNSİYETİN BEYİN FONKSİYONLARI VE KAN-BEYİN BARİYERİ
PERMEABİLİTESİNE ETKİSİ
Dr.Baria ÖZTAŞ*
ÖZET
C in s iy etin b e y in fo n k s iy o n la rın a
etk isi ö ze llik le son y ılla rd a p e k ç o k
a r a ş tırm a y a k on u o lm u ştu r. K a d ın v e e r k e k a ra s ın d a d a v ra n ış v e b e y in
farklılığı,beyin gelişm esi sırasında horm onların etkisi ile ortaya çıkmaktadır.
P e k ç o k b e y in y a p ıs ın d a v e fo n k s iy o n la r ın d a c in s iy e te
b a ğ lı fa rk lılık la r
vardır.Beyin kan akımında ,beyin m etabolizm asında,nörotransm iterlerde ve kan
beyin bariyeri perm eabilitesinde cinsiyetin ön em i bu derlem ede tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Cinsiyet,beyin kan akımı,beyin metabolizması,kanbeyin bariyeri.
Klinik Psikofarm. Bül.; 4:1-4,(1-6)1994
SUM M ARY
Influence o f S e x on the B rain Functions and B lo o d B rain
B arrier Perm eability
Considerable interest has been focused in the recent literature con cernin g
the possible existence o f sex related differences in the brain functions.lt is
know n that behavioral and brain differences b etw een males and fem ales are
controlled by h orm on al action during brain d evelo p m en t.S ex differences have
been reported for m any brain structures and functions.Sex related differences in
the cerebral b lood flow ,cerebral m etabolism, neurotransmitters and blood-brain
barrier perm eability have b een focused in this review.
Key W ords:Sex.Cerebral blood flow,cerebral metabolism,blood brain
barrier.
Bull.Clin.Psychopharm.; 4:1-4,(1-6,)1994
*Fizyoloji Profesörü,Istanbul Üniv.Istanbul Tıp Fak. Fizyoloji Anabilim Dalı,Çapa-İstanbul.
1
Klinik Psikofarmakoloji Bülteni: 4:1-4, 1994 / Bulletin of Clinical Psychopharmacolgy, 4: 1-4, 1994
dir.Bu
Pek çok beyin fonksiyonunda ve beyin yapı­
sında cinsiyete bağlı önemli farklılıklar olduğu
özellikle son on yılda yapılan yoğun araştırma­
larla ortaya konulmuştur (1,2,3).Bu farklılıkların
büyük bölümünün nedeni intrauterin hayatta go ­
nad hormonlarının etkisi ile meydana gelmekte­
derlemenin amacı,Cinsiyete bağlı olarak
beyin fonksiyonlarındaki bu farklılıklar, beyin kan
akımı,beyin enerji metabolizması,nörotransmiterler ve kan-beyin
bariyeri permeabilitesi yönün­
den İncelenmektedir.
Cinsiyetin Beyin Kan Akımına Etkisi
duğudur. Cinsiyetin bölgesel
B eyin kan akımının, gerek norm al kişiler­
kan akımına et­
d e,gerek se hastalarda beyin m etabolizm ası­
kisi yaşları 18-7 2 arasında değişen 7 6 sağlık­
nın
lı kişide R odrigu ez ve ark.tarafından da ince­
bir göstergesi olduğu v e beyin fon ksiyo­
nu hakkında önem li ipuçları verdiği bilinmek-
lenmiştir (8). H e m cinsiyetin hem
ted ir.B eyin vücutta m eta b o lik aktivitesi en
h em d e yaşın beyin kan akımı üzerine etkisi­
fazla olan organlardan
ni in celeyen bu araştırm ada d en ekler gen ç
biridir.Ağırlığı vücut
cinsiyetin
ağırlığının % 2 ’si olmasına karşın kalbin daki­
erkek v e kadın (yaş ortalaması 2 7 .6 + 7 .1 ) ve
kada attığı kanın ortalam a % 1 5 ’I b eyn e
y a ş lı
gi­
erk ek
ve
k a d ın
(y a ş
o r t a la m a s ı
der. B eyin kan akım ı erişkin bir kişide 8 0 0
5 8 .4 + 9 .3 ) olarak iki grubta alınmıştır. 1 33
ml/dak. veya 6 0 m l/100g/dak. olarak veril­
X e tekniği ile ölçülen
m ektedir (4 ,5 ).K adın ve erkek te b eyin kan
her iki yaş grubunda da kadınların beyin kan
beyin
kan akımında
akımının farklı olduğunu gösteren öncü araş­
akım ının erkek lerd en ortalam a
tırmalardan biri Gur ve ark. yaptıkları araştır­
fazla olduğu gösterilm iştir (8 ).Bu araştırm a­
madır (6).Bu
nın ilginç bir bulgusu da yaşla beyin kan akı­
ların
araştırmada erkekler ile kadın­
hem isferik
kan akımları karşılaştırılmış
% 1 1 daha
mı
azald ığı halde, erk ek kadın arasındaki
ve kadınların hem isferik kan akımının erkek­
kan
akımı farkının devam etmesidir. K adınla­
lerden % 1 5 oranında
rın beyin kan
yüksek olduğu gö ste­
rilmiştir. M a th e w ve ark.sağlıklı,ilaç alm ıyan
akımlarının erkeklerden daha
fa zla old u ğu n u g ö s te r e n p e k ç o k s a yıd ak i
2 1 0 kişi arasından seçtikleri 70 kadın ve 70
araştırm aya karşılık (9 ,1 0 ,1 1 ,1 2 ), H a n n a y
erkekte,bölgesel
v e ark. kadın ve
beyin kan akımını ölçm üş­
erkek arasında
ön em li bir
lerdir (7 ).İstirahat halinde yarı karanlık odada
fark tespit edem em işlerdir.Neden
g ö z le r i a çık o la ra k fr o n ta l,s a n tra l,t e m p o ­
beyin kan akımı erkeklerden anlamlı d erece
ral,p aryeta l ve
fazladır? Bunun nedeni tam olarak bilinm e­
oksipital k ortekste ölçü len
kadınların
bu kan akımlarında oksipital korteks dışında
mektedir. Konuyu izah
d iğer ölçülen
lan çeşitli hipotezler vardır. Bu h ipotezlere g ö ­
bütün beyin b ölg elerin d e,k a ­
etm ek için ortaya atı­
dınların beyin kan akımının erkeklerden an­
re kadınlarda,düşük kan viskositesi ve hem a-
lamlı d ere c ed e yüksek olduğu bulunmuştur.
tokrit d eğerin den dolayı beyin kan akımı da­
133 X e tekniği ile ölçülen beyin kan akım ın­
ha fazladır. Fakat hem atokrit değerinin beyin
da aynı za m a n d a h e m is fe rle r arasınd a da
kan
önem li farklılıklar izlenmiştir.
a k ım ın ın fa rk ın ı a ç ık la m a y a y e t m e y e c e ğ i
akımını çok az etkilediği ve beyin
kan
gösterilm iştir (7 ,9 ).B eyin kan akımı üzerinde
S ol h em isferde kadında beyin kan akımı
7 9 .3 + 1 3 m l/ 1 0 0 / d a k . olduğu halde erkekte,
etkili en önem li faktörlerden
7 1 .7 + 1 0 m l/ 1 00 g/ d ak olarak tespit edilmiş­
değeridir.Yapılan araştırmalarda kan
tir. S ağ h em isferde de, Kadında 7 9 .0 + 1 3 er­
d eğeri erkek ve kadında n orm al sınırlar için­
kekte 7 1 .6 + 1 0 m l/ 1 0 0 g/ d ak olarak bulun­
de tutulmuş ve
muştur (7). H e r iki h em isfer arasında kadın
d üzeltm eler yapılmıştır. Bu düzeltm elere ra ğ­
erkek beyin kan akımı farkı, ileri
kan P C 0 2
biri kan P C 0 2
PC02
değerlerin e gö re
d ereced e
m en kadın ve erkek beyni arasındaki anlamlı
anlamlıdır (p < 0 .0 0 .) (7 ).Bu araştırmanın o r­
farklılık devam etmiştir. Kadında H b konsant­
taya çıkardığı d iğer ön em li bir sonuçta, kadın
rasyonunun düşük olması
ve erkek arasında
düşük oksijen
b eyin kan akım ının en
farklı olduğu beyin bölgesinin frontal alan o l­
nedeniyle
taşınm asından
beyn e
d olayı,beyin
akım ı artarak bu farkı kom pan se ettiği ileri
2
Klinik Psikofarmakoloji Bülteni: 4:1-4, 1994 / Bulletin of Clinical Psychopharmacolgy, 4: 1-4, 1994
sürülmüştür. Fakat burada kadın beyninin gli­
ten ileri d ereced e
koz metabolizm asında erkekten önem li ölçü­
zin g e ç e rliliğ in i a za ltm ıştır.A ra ştırıcıla r,H b
d e fa zla o lm a s ı bu te o r iy id e çürütm üştür
konsantrasyonunun, kan viskositesinin,düşük
(1 4 ).İleri sürülen
periferik direncin, P C 0 2
d iğer bir h ipotezde kadın
az olması v e kadın
olması bu h ip ote­
miktarının
kadın
erkek arasındaki beyin kan akımı fark
beynin ortalam a erkek beyninden % 9 daha
ağırlığının
yüksek
beyninin bu
ını
tam izah e d e m e d iğ in i v e kadındaki
ağırlık farkını beyin m etabolizm asını arttıra­
östrojen horm onlarının
rak k om panse etm esidir (1 5 ).Fakat kadında
ceğini
beyin metabolizm asının
rin
erkeklerden ortala­
önem li
rolü olabile­
ileri sürmektedirler. Bugün östrojenle-
hangi m ekanizm ayla beyin kan akımını
m a % 2 0 daha fazla olması ve özellikle kadı­
arttırdığı ve neden kadın beyin kan akımının
nın
fazla olduğu tam aydınlığa kavuşmamıştır.
frontal korteksteki kan akımının
erkek­
Cinsiyetin Beyin Metabolizmasına Etkisi
Bilindiği gibi beynin en önem li enerji kay­
term işlerdir. K adınlarda m ensturyal siklusun
n a ğı g lik o zd u r.N ö ro n la rın glik o jen d ep o su
5. ve 1 5 .günleri arasında yapılan
çok az olduğu için beyin
lerde frontal, p aryetal,tem p o ral loblarda ve
dolaşımındaki gli­
kozu,kolaylaştırılm ış taşım a sistemi ile kan­
dan alır (4), Erişkin
dan
bir insanın
putamen,talamus,nukleus
beyni,kan­
lerden
m olekü l A T P ’y e ç e v irip kullanır
anlamlı d ereced e
erkek­
yüksek bulunmuş­
tur (14).
(4 ,5 ).Bazal şartlarda erişkin insanın bir daki­
B eyin kan akımında olduğu gibi, beyin gli­
kada kullandığı 2 5 0 mİ.Oksijenin 5 0 m l’side
beyin
kaudatus gibi ç e ­
kirdeklerde beyin glikoz kullanım hızı
1 dakika da 77 m g glikoz alır ve bunu
4x1021
bu ölçüm ­
koz kullanımının kadınlarda erkeklerden yük­
tarafından alınır ve glikozun yıkılma­
sında kullanılır.Hem deneysel araştırmalarda,
sek olm asın ın n ed e n i tam o lara k b ilin m e ­
h em de insanlar üzerinde yapılan ölçümlerde
mektedir. Araştırıcılarda kadın ve
kadın beyninin
sında beyin glikoz kullanımında ortaya çıkan
erkekten daha fazla glikoz
kullandığı, diğer bir deyim le kadınların beyin
bu farkı,süpriz olarak nitelem ektedirler (14).
m etabolizm asının erkeklerden anlamlı d ere­
cede
yü ksek
(1 4 ,1 5 ,1 6 ). 1 4C -
o ld u ğ u
N o rm a l koşullarda beyin kan akımı ve b e­
g ö s te r ilm iş tir
yin g lik o z
dezoksiglikoz ile otorad-
kullanım ı b irb irin e
der. K adınlarda artm ış b eyin
yo gra fi metodunun kullanıldığı deneysel araş­
tırmada, sıçanlarda
erkek ara­
p a ra lel g i­
kan akım ının
yanında artmış glikoz m etabolizm ası ,ö stro­
beyin glikoz kullanımını
proöstrus ve
jen horm onlarının önem ini rtaya koym akta­
metöstrus fazında glikoz kullanımının en yük­
dır. Ö zellikle yaşlanm a ile beyin glikoz m eta­
östrus siklusu ile
sek
d eğiştiğin i
düzeyde olduğu gösterilm iştir (17). İn­
bolizmasındaki farkın ortadan kalkması,cinsi­
san lard a y a p ıla n araştırm a lard a D uara ve
ark. bölgesel beyin glikoz kullanımının
yet horm onlarının
bazı
beyin m etabolizm ası üze­
rindeki ön em in i gösterir. B eyin glik oz m eta­
beyin bölgelerin de gen ç kadınlarda, gen ç er­
bolizması ölçümleri sırasında kadın ve erkek
k eklerden % 3 7 daha fazla olduğunu, fakat
sübjektif m ental aktivitenin farklı olm ası da
yaşlı erkek ve kadın arasında bu farkın orta­
d üşü n ü lebilir.B eyin fo n k siy o n la rı ile b eyin
dan kalktığını gösterm iştir (16).
kan ak ım ı v e b e y in m e ta b o liz m a s ı d o ğ ru
B axter ve ark. 7 kadın ve 7 erkek norm al
kişilerde yaptıkları araştırmada kadınların b e­
orantılı olduğuna göre,acaba kadınların
yin glikoz m etabolizm asının, erkeklerden,bü­
yin fonksiyonları erkeklerden daham ı fazla?
tün beyinde % 1 9 daha fazla olduğunu g ö s ­
sorusunu sorm akta akla gelm ektedir.
3
b e­
Klinik Psikofarmakoloji Bülteni: 4 :1-4, 1994 / Bulletin o f Clinical Psychopharmacolgy, 4: 1-4, 1994
Cinsiyetin Nörotransmiterler Üzerine Etkisi
cinsiyetin bölgesel serotonin potansiyelinde
ön em li bir role sahip olduğu vurgulanmıştır
(2 0 ).Kadın ve erkek beyninde nörotransm iter
dağılımındaki bu farklılığının nedenini de bu­
gün tam olarak bilmiyoruz (21). Mutlaka bu
dağılım da östrojen horm onlarının rolü var­
dır. Ö zellikle beyin serotonin konstrasyonunun kadında, erkekten daha fazla olm ası,ka­
Bu konuda en kapsamlı araştırmada 176
erkek ve 124 kadından alınan Beyin om uri­
lik sıvısında ,O dink ve ark. tarafından yapıl­
mıştır (18).
M erkez sinir sisteminin en önem li nörotransmiterleri olan noradrenalin,serotonin ve
dopam inin yıkım ürünleri olan M H P G (3m etoksi,4-hidroksifenilglikol), 5 - H IA A (5-hidroksi indol asetik asit) ve H V A (H om ovolan ik
asit) konsantrasyonlarını beyin omurilik sıvı­
sında ölçmüştür.
dında m igren türü baş ağrılarının daha sık ol­
masında rol oynayabilir. M igren etiop a togenezinde serotonin fonksiyonları ve miktarları
ö n e m li ro le sah iptir (2 2 ). Bunun ya n ın d a
A ra to ve ark.kadın beyninde daha fazla se­
rotonin potansiyelinin olmasını kadının erke­
ğe gö re daha iyi uyaran üretebilm esine,agresyonunu ve seksüel davranşlarını erkekten
daha iyi kontrol edebilm esine bağlamaktadır
Araştırm a sonuçlarına g ö re serotonin yı­
kım ürünü olan 5 -H IA A ve dopam in yıkım
ürünü olan H V A konsantrasyonlarının kadın­
da erkeklerden anlamlı d ereced e yüksek ol­
duğu bulunmuştur (p < 0 ,0 0 1 ).Fakat, n oradre­
nalin yıkım ürünü olan M H P G miktarında
heriki cins arasında anlamlı bir fark bulun­
m a m ış t ır ( 1 8 ) . 1 9 9 1 y ılın d a A r a t o v e
ark.postm ortem olarak 6 erkek 6 kadından
alınan beyinlerde heriki h em isferde seroton erjik m e k a n iz m a y ı g ö s t e r e n im ip ra m in
bağlama bölgelerini incelemişlerdir (19). H er
iki cinstede sağ ve sol hem isferlerde asimetri
olduğu ve kadının sağ orbital frontal korteksinde s ero ton erjik m ekan izm an ın erkekten
anlamlı şekilde fazla olduğu gösterilm iştir
(19). D eneysel yapılan araştırmalarda da sı­
çanlarda beyin serotonin dağılımının dişi sı­
çanlarda, erkeklerden daha yüksek olduğu ve
(18).
Cinsiyete bağlı olarak beyin nörokim yasını araştıran d en eysel araştırm alarda sıçan
b e y n in d e - a m in o b u tirik asit v e glu ta m a t
konsantrasyonlarının da farklı olduğu g ö s te ­
rilmiştir (22). A yrıca sıçan beyin sinaptozom larında Na-ı- _ K +
A T P a s e enzim
kekte farklı olduğu
ronun bu enzim in
halde testosteronun
terilmiştir (24).
aktivitesinin dişi ve e r­
ve östrojen ve p rogesteaktivitesini inhibe ettiği
enzimi aktivite ettiği g ö s ­
Cinsiyetin Kan-Beyin Bariyeri Permeabilitesine Etkisi
Bilindiği gibi beyin kapiller endotel hücre­
lerinin h em histolojik yapısı h em de fonksi­
rinde yapılan araştırmalarda,cinsiyetin ön em i
ü zerinde durulm am ıştır.Bu konu da yapılan
öncü araştırmalardan birinde C ra gg ve Phil­
lips D A A gou ti türü sıçanların kan-beyin ba­
yonel özellikleri yönünden periferik kapillerlerden farklılık gösterir.Serebral kapiller en ­
dotel hücrelerinin bu farklı özelliklerini “ kanbeyin
riyeri perm eabilitesini 14c-sukroz m etodu ile
b a riye ri” olarak adlandırıyoru z.Kan-
ölçülmüş ve dişilerin erkeklere g ö re kan-beyin b a riye rin in dah a p e rm e a b le oldu ğun u
beyin bariyerinin özelliklerini şöyle ö zetleye­
biliriz; a)B eyin kapiller endotel hücreleri bir­
gö s te rm iş tir (2 6 ).Fakat,bu konu da ya p ıla n
birine sıkı bağlantılarla bağlanm ıştır, b)D evamlı bazal m em bran içerirler, c)Pinositotik
araştırmaların
aktivite yo k d en ecek kadar azdır, d)Endotel
kullanılmıştır. Labratuvarımızda yaptığım ız bir
hücreleri çok değişik enzim leri ve nörotransm iterleri içerir, e)En fazla N a + - K + A T P a s e
seri
hayvanla­
araştırmada
cinsiyetin kan-beyin bari­
yeri perm eabilitesine etkisi incelenmiştir.VVis-
enzim aktivitesine sahiptirler, f)En fazla elekt­
riksel direnci olan hücrelerdir (2 5 ).Ç o k uzun
yıllar kan-beyin
çoğu erkek d en ey
rında yapılm ış dişi d en ey hayvanları çok az
tar albino sıçanlar üzerinde yapılan d en eyler­
de konvulziyon sırasında,dişilerin kan-beyin
bariyerlerinin erkeklerden daha fazla yıkıldı­
bariyeri perm eabilitesi üze­
4
Klinik Psikofarmakoloji Bülteni: 4:1-4, 1994 / Bulletin o f Clinical Psychopharmacolgy, 4: 1-4, 1994
ğı v e vazojenik beyin ö dem i geliştiği gösteril­
miştir (27).
yin bariyeri perm eabilitesini arttığı sonucuna
B elki klinik olarak febrilkon vulziyonların
kızlarda deha etkili olm ası bu m ekanizm a ile
açıklanabilir. E ğer d en ey hayvanında olduğu
gibi,kadınların k on vu lziyon sırasında daha
fazla kan-beyin bariyeri yıkılıyorsa,bariyer yıkıman bağlı nöronal hom eostasisin bozulm a­
sı kalıcı nörolojik bozuklukların nedeni olabi­
lir. Kadınlarda ölçülen beyin kan akımının ve
b eyin glik o z kullanımının m ensturyal siklus
ile ilgili olabileceği gösterilmiştir. A cab a den ey
hayvanlarındaki östrus siklusu ile kan-beyin
bariyeri yıkımı arasında ilişki varmıdır? soru­
sunun yanıtında ise konvulziyonların kan-be­
yin b ariyeri ü zerine etk isin d e,cin siyet h o r­
monları ile bariyer yıkımı arasında ilişki olabi­
leceği gösterilmiştir (28).
oluşturulan
gö tü rm ü ş tü r.Ç ü n k ü ,k a s tra s y o n d a n s o n ra
konvulziyonlarda erkeklerin kan-
beyin bariyeri yıkımlarında ö n em li bir d eğ i­
şiklik olm azken,dişilerde overektom iden son­
ra oluşturulan konvulziyonların daha az bari­
y e r yıkım ına n eden
oldukları gösterilm iştir
(2 9 ).Bu sonuç dişilerde konvulziyon
sırasın­
da daha fazla bariyer yıkılmasından sorumlu
m ek a n izm a d a
ö stro jen in ö n em in i g ö s te r ­
m ektedir. Ö s tro je n büyük o ra n d a
o rta d a n
kaldırılırsa,dişi erkek arasında kan-beyin bari­
yeri yıkımı yönünden bir fark kalmamaktadır
(29).
Bugün deneysel olarak gösterilen bu cinsi­
yetin kan-beyin bariyeri
k is iz le rd e
perm eabilitesine et­
klinik çalışm ala rla d e s te k le n ir­
se,belki de pek çok nörolojik bozukluğun te­
D en ey h ayvanları,overektom ize ve kastre
edildikten sonra aynı den eylerin tekrarlan­
ması östrojen horm onunun dişi de kan-be­
m elinde cinsiyet horm onlarının ö n em i gün­
d em e gelecektir (29).
KAYNAKLAR
1.Allen S.L. and Gorski R A .:S e x difference in
subjects.Biol.Psychiatry 1986,21:907-914.
the bed nucleus of the stria terminalis of the
8.Rodriquez G.,Warkentin S.,Risberg J. and
human brain.J.Comp.Neurol 1990,302:697-
Rosadini G.:Sex differences in regional
706.
cerebral blood flow.J.Cereb.Blood Flow and
2.Martinez J.L. and Koda C.:Penetration of
M etab.1988,8:783-789.
fluorescein into the brain: a sex
9.Davis S.M.,Ackerman R.H.,Correia J.A. et al:
difference.Brain Res. 1988,450:81-85.
Cerebral blood flow and cerebrovascular
3.Aubrey J.B. and Dobbs A .R .A g e and sex
C 0 2 reactivity in stroke-age normal
differences in the mental realigment of
controls.Neurology 1983, 33:391-399.
maps.Exp.Aging Res. 1990,16:133-139.
10.Shaw T.G.,Mortel K.F.,Meyer J.S. et al
4.Siegel G.J.,Albers W.R.,Katzman R. and
:Cerebral blood flow changes in bening aging
Agranaff B.:Basic Neurochemistry .Second
and cerebrovascular disease.Neurology 1984,
Ed.Little Brown 1975.
34:855-862.
5.Öztaş,B.:Serebral dolaşım Fizyolojisi.Istanbul
11.Gur R.C.,Gur R.E.,Obstrist W.D. et al :Age
Tıp Fak.Bildiriler Kitabı III (1987),29-45.
and regional cerebral blood flow at rest and
during cognitive activity.Arch.Gen.Psychiatry
6.Gur R.C.,Gur R.E.,Obstrist W.D. et al:Sex and
1987 a, 44:617-621.
handedness differences in cerebral blood flow
during rest and cognitive activity.Science
12.Buchsbaum M .S.,Delisi L.E.,Holcomb H.H.
1982,217:659-661.
et al:Anteroposterior gradients in cerebral
7.Mathew R.J.,Wilson W.H. and Tant
glucose use in schizophrenia and affective
S.R. determinations of resting regional
mdisorders.Arch.Gen Psychiatry 1984,
cerebral blood flow in normal
41:1159-1168.
5
Klinik Psikofarmakoloji Bülteni: 4:1-4, 1994 / Bulletin of Clinical Psychopharmacolgy, 4: 1-4, 1994
13.Hannay J.,Leli D.,Falgout J. et al :r CBF for
middle aged males and females during rightleft discrimination, cortex 1983,19:465-474.
14.Baxter L.R.,Mazziotta J.C.,Phelps M.E. et al
:Cerebral glucose metabolic rates in normal
human females versus normal
males.Psychiatry Res. 1987,21:237-245.
15.Hatazawa J.A.,Brooks R.A.,D i Chiro G. and
22.Öztaş B.,Çağlıyan $ ::Migren Patogenezine
Değişik Bir bakış .Türkiye Klinikleri Tıp
Bilimleri Araştırma Dergisi 1987, Cilt 5,Sayı
3:217-224.
23.Frankfurt M.,Fuchs E. and Wuttke W.:Sex
differences in-aminobutyric acid and
glutamate concentrations in discrete rat brain
Bacharach 5 .L.-.Glucose metabolic rate versus
brain size in humans J.Cereb.Blood Flow
M etab.l987,(Su ppl:l) s 301.
16.Duara R.,Barker W., Chang J. et al :Age and
sex differences in cerebral glucose
consumption measured by PET using 18F
nuclei.Neuroscience Letters 1984,50:245250.
24.Fraser C.L. and Sarnacki P.:Na+-K+ ATPase
pump function in rat brain synaptosomes is
fluorodeoxyglucose (FDG).J Nuclear
different in males and females.Am.J.Physiol
Med. 1985,26:P 68.
1989,257 :E284-E289.
17.Nehlig A.,Porrino L.J.,Crane A.M . and
25.Bradbury M.W.B.:The blood brain
Sokoloff L.:Local cerebral glucose utilization
in normal female tars variations during the
estrous cycle and comparison with
males.J.Cereb.Blood Flow and
Metab. 1985,5:393-400.
barrier. Exp. Physiol. 1993,78:453472,1993,453-467.
26.Cragg B.G. and Phillips S.C.:Natural
variation in the blood brai-
18.0dink J.,Korthales H. and Vettle G.M.:Sex
and age dependency on the concentration of
the major biogenic amine metabolites in
barrier. Neurosci.Letters 1981,27:309-312.
27.Öztaş B.,Kaya,M.,Çamurcu S.influence of
human cerebrospinal fluid as determined with
isocratic reversed ohase high-performabce
sex on the blood brain barrier permeability
liguid chromatograpy and electrochemical
during bicuculline induced seizures.J.Intern
detection.Biogenic Amines, 1987 4:317-328.
Neurosci. 1992,65:131-139.
19.Arato M.,Frecska e.,Tekes K.,MacCrimmian
D.J. :Serotonergic interhemispheric
28.Öztaş B.,Kaya M.,Çamurcu S.:Blood brain
asymetry: gender difference in the orbital
barrier permeability in experimental induced
cortex.Acta Psychiatry Scand. 1991,84:110-
seizure variations during estrous cycles.Horm.
111.
and Metab Res.1991,23:401-03.
20.Carsson M.,Carlsson A .region al study of sex
differ nee in rat brain serotonin. Prog
29.ÖztaşB.,Kaya M.,Çamurcu Sinfluence of
N europsycho-phar macol
castration and ovariectomi on the blood
Biol.Psychiatry.1988,12:53-61.
brain barrier permeability during bicuculline
21. Elster A.D.,DiPersio D .A.,M oody
D.M.:Sexsual dimorphism of the human
induced seizures.Abstracts of the 15th Annual
Meeting of the European Neuroscience
corpus callosum studied by magnetic
resonance imaging -.Fact Fallacy and statistical
confidence.Brain Dev. 1990,12:321-325.
Association 1992,P.33 13-17 September
Munich.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
158 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content