close

Enter

Log in using OpenID

1 Plan Parasetamol Aşırı Alımları Giriş Giriş Farmakoloji

embedDownload
Plan
APAP – NSAİ ilaç aşırı alımlarının
ZEHİRLENMELER:
Parasetamol & NSAİ İlaçlar
• Epidemiyolojisi
• Farmakolojisi - Patofizyolojisi
• Kliniği
Doç. Dr. Cem Oktay
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi
Acil Tıp Anabilim Dalı
• Tanısı
• Tedavisi
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Giriş
• Dünya’da en sık kullanılan analjezik ve antipiretik ilaç
– Asetaminofen = Parasetamol = N -acetyl-p-aminophenol (APAP)
Parasetamol Aşırı Alımları
• ABD’de sık karşılaşılan ilaç zehirlenmesidir
– Kazara veya kasti alım ile
– Tüm zehirlenmelere bağlı ölümlerin %14’ü
• 2009 AAPCC Annual report
• İnsanlar toksik olduğuna inanmazlar
• İlacın içeriğine bakmadan kullanırlar
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Giriş
Farmakoloji - Patofizyoloji
• Farklı farmosötik doz ve şekilde mevcuttur
– 100’den çok farklı ticari isimde ve formda piyasada vardır
• 250 mg, 500 mg, …..
• Kombine preperatlar (kafein, dekonjestan vs.)
– FDA 2009 yılında ABD’de kullanımına düzenleme getirmiştir
• Halen değerlendirmeler sürüyor:
– Doz (Sağlıklı kişi, karaciğer yetmezlikli hasta, çocuklar vs),
– Etkinlik
Önerilen
Doz
Maksimum günlük
Erişkin
Çocuk
650-1000 mg X 4-6
10-15 mg X 4-6
4 gr
75 mg/kg
• Oral alım sonrası 30 dakikada mide ve barsaktan emilim başlar ve 2
saatte maksimum olur
– Kombine preparatlarda (propoksifen, difenhidramin vs) ve yavaş
salınımlı preparatlarda süre uzayabilir
• Karaciğerde metabolize edilir, toksik olmayan, suda çözünen
– Kutu içerikleri
bileşikler olarak böbrekten atılır
– %20-46 sülfasyon, %40-67 glukronidasyon; %5 direkt renal eliminasyon
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
1
Farmakoloji - Patofizyoloji
APAP
metabolizması
• Normalde çok azı Sitokrom P450 sistem enzimleri ile metabolize
edilir; burada reaktif metabolit oluşur
– N-asetil-p-benzoqinon-iminÆNAPQI
– NAPQI, glutatyon tarafından etkisiz hale getirilir, idrarla atılır
• Aşırı alımda sülfasyon ve glukronidasyon yeterli olmaz
• Sitokrom P-450 enzimleri ile (CYP2E1, 1A2, 2A6, 3A4) oksidatif
olarak metabolize edilir
– Bir süre sonra intraselüler glutatyon tükenir (normalin < %30 olunca..)
– Toksik NAPQI birikir; hücresel proteinlerin sistenil sulfhidril grupları ile
kovalan olarak bağlanır; NAPQI-protein ürünleri oluşur
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Farmakoloji - Patofizyoloji
• Oksidatif kaskatın ilerleyen sürecinde
– Mitokondriyal fonksiyon bozukluğu
– Bunu izleyen inflamatuar yanıt
• Hepataselüler hasar, ölüm ve sentrilobuler (zone III) karaciğer
nekrozu meydana gelir
– Ekstrahepatik organlarda da benzer reaksiyonlar olur
• Olasılıkla sitokrom P-450 veya benzer enzimlerin (prostaglandin H
sentetaz) varlığı
– İzole böbrek yetmezliği böbrek, kardiyak toksisite, pankreatit gibi organ
yetmezlikleri bildirilmiş
Klinik
• Genel olarak 4 evreye ayrılır
• Klinik olarak zehirlenme belirtileri geç ortaya çıksa da (24-48 saat),
hepatosit hasarı daha erken ortaya çıkar
– Hayvan modellerinde 12 saat içinde
• Klinikte transaminaz yüksekliği 12-48 saat aralığında görülür
• Öykü:
– Alım saati
– Miktar
– Formülasyon
– Ek alınan ilaçlar (örn, antikolinerjikler veya opioidler absorbsiyonu
geciktirir)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Klinik - Belirtiler
Klinik - Belirtiler
• Evre 1 (0-24 saat)
• Evre 3 (72-96 saat)
– Asemptomatik olabilir
– Tedavi almayanlarda oluşur
– İştahsızlık, halsizlik, bulantı veya kusma yapabilir
– İştahsızlık, bulantı – kusma tekrarlar
– Hipokalemi görülür – 4. saat düzey ile koreli. Nedeni?
– Sentirlobuler karaciğer nekrozu – devam eden karın ağrısı ile
– Subklinik transaminaz yüksekliği 12. saatlerde başlar
– Sarılık, hepatik ensefalopati, koagülopati, anüri (böbrek yetmezliği),
koma, ölüm
• Evre 2 (18-72 saat)
– Genel olarak 2. ve 3. günler
– İştahsızlık, bulantı ve kusma geriler
– Sağ üst kadran ağrısı, halsizlik vardır
– Serum transaminazlar yükselir
• Evre 4 (5. günden sonra)
– Evre 3’ü atlatabilen hastalarda iyileşme dönemi başlar (7-8. gün)
• Belirtilerin veya organ yetmezliğinin tam düzelmesi
– veya Organ yetmezliğine gidiş, ölüm
– Ciddi zehirlenmelerde, bilirubin yükselir, PT uzar.
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
2
KLİNİK - Fizik muayene
• Evre 1
• Evre 3
Tanı
• Erişkinlerde toksik maruziyet: (JET)
– Solukluk
– Duyarlı karaciğer kenarı
– Bitkinlik
– Sarılık
– > 10 gr veya 200 mg/kg tek alım
– Kusma
– Koagülopati bulguları – GI
kanama dahil
– > 10 gr veya 200 mg/kg 24 saat içinde
– Terleme
– Hepatik ensefalopati bulguları
• Evre 2
– Metabolik asidoz
– Karında sağ üst kadran
duyarlılığı
– Pankreatit
• Evre 4: İyileşme
– Taşikardi
– Hipotansiyon
• Ampirik değerler ve insan çalışmalarında geçerliliği gösterilmemiş
– > 6 gr veya 150 mg/kg 24 saat içinde en az 2 gün
• Alım miktarının öyküsü güvenlir değil;
– 12 gr üzeri aldığını söyleyenlerin 4. saatte sadece %30’unda serum
düzeyi > 200 mg/dl ve % 6 hepatotoksisite gelişmekte
• Erişkinlerde 7.5 gr, çocuklarda 150 mg/kg üstü ise en düşük akut
doz alımı olarak toksik kabul edilmesi önerilir (LG)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Tanı
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Rumack-Matthew
Nomongramı
• Kan düzeyi önemli
– Öykü güvenilir değil, belirti-bulgular geç ve spesifik değil
• Rumack-Matthew nomogramı kullanılır
– 4-24 saat aralığında başvuran hastalara uygulanır
• Kronik, rekürren ve enterik kaplı tablet alımlarında yararlı değildir
– Erken tedavi şansı verir
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Mortalite - Morbidite
Mortalite - Morbidite
• Hastaların büyük çoğunluğu sadece destek bakım ve ek anditot
tedavisi ile hayatta kalır; zamanında tedavi ile sekelsiz iyileşir
• Olgu serilerine göre:
– Serum düzeyi 4. saatte >200 μg/ml =>
• %60 hepatotoksisite (aminotransferazlar > 1000IU/ml),
• %1 böbrek yetmezliği
• %5 mortalite
– Serum düzeyi 4. saatte >300 μg/ml =>
• %90 hepatotoksisite
– Serum düzeyi 4. saatte < 150 μg/ml =>
• %1 hepatotoksisite; Komplikasyonsuz olarak tüm hastaların iyileşmesi
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
3
Mortalite - Morbidite
Mortalite - Morbidite
• < 5 yaş çocuk hastalar
• Artmış mortalite riski
– Klinik sonuç erişkinlerden daha iyi
– Kronik alkol kullananlar veya kötü beslenen kişiler
– Olası nedeni:
• Glutatyon depoları eksiktir; NAPQI’yı konjuge ve detoksifiye edemez
• APAP’ı sülfasyon kapasitesi yüksek
– Oksidatif sitokrom P enzimlerinin aktivitesini indükleyecek ilaç
• NAPQI’nın artmış detoksifikasyonu
kullananlar
• Daha fazla olan glutatyon deposu
• NAPQI’nın aşırı artmış üretimi nedeni ile..
– Çocuklara özgü çalışma yok, tedavi aynı erişkin gibi
• Örnek: Rifampin, fenobarbital, izoniyazid, fenitoin, karbamazepin,
kronik alkol alımı ve tütün kullanımı
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Tetkikler
Tedavi
• Parasetamol düzeyi
• HCG
– Doğurganlık çağı kadınlarda
• Transaminaz düzeyi
– Hepatotoksisite = ALT veya
•
Gastrointestinal dekontaminasyon
– IV sıvılar, Oksijen, monitorizasyon
– Mide yıkama alımdan sonraki ilk saatte uygulanabilir
– Aktif kömürü geciktirecekse uygulamayın
– Koagülopati bulguları varsa
• TİT
– Glukoz, PT-INR*
– Poteinüri, hematüri
• Elektrolit ve kreatinin*
Destek tedavi
• Kan grubu – cross-match
AST > 1000 IU/L ile tanımlanır
• KCFT
•
• AKG
– Laktat*
– pH <7.3*
•
Tüm barsak yıkama pratik değil
•
Aktif kömür
– İlk 1-2 saat en etkili
• Mide boşalması geciktiren veya GI motiliteyi azaltan ilaçla alındı ise 1 saat üzeri de
yararlı olabilir
– 1 gr/kg dozda verilmelidir
– Nazogastrik tüpten verilebilir; oral alabiliyorsa meyve suyuyla verilebilir
*mortalite belirteci
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Antidot Tedavisi
Antidot Tedavisi
• N-Asetil Sistein Æ NAC
– NAPQI’nın karaciğer makro moleküllere bağlanmasını engeller
• Glutatyon ve sülfat prekürsörüdür
– Geç evrede antioksidan olarak etkir
– Nötrofillerin olay yerine gelmesini engelleyerek inflamasyonu
azaltır
• En etkili olduğu dönem ilk 8
saattir
• Ancak 24 saat sonra verilse
bile etkinlik gösterir
• Toksik alım olduğu düşünülen
her hastaya başlanmalıdır
– Mikrovasküler kan akımını artırarak toksik maddeleri uzaklaştırır
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
4
Oral NAC
Parenteral NAC
• İlk doz 140 mg/kg olarak verilir
• Sürekli uygulama: (21-saat protokol)
– Bozuk yumurta tadı ve kokusu nedeniyle ciddi bulantı yapar
– 150 mg/kg IV infüzyon / 15-60 dk – 200 ml %5 Dekstroz içinde
– %10-%20’lik solüsyonları var
– İdame:
• Meyve suyu, soda ile dilüe edilebilir (%5)
• 4 saat boyunca 50 mg/kg IV infüzyon - 500 ml %5 dekstroz içinde
• sonraki 16 saat 100 mg/kg IV infüzyon - 1000 ml %5 dekstroz içinde
– Antiemetikler verilebilir
• Fulminan karaciğer yetmezliği gelişenlerde
• 70 mg/kg doz her 4 saatte tekrarlanır
– IV NAC 20 saatten sonra da devam edilir
– Toplam 17 doz
• 150 mg/kg 24 saatte – hasta iyileşinceye, karaciğer nakli
• Toplam tedavi süresi 72 saattir
yapılıncaya veya ölünceye kadar
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Parenteral NAC
NAC
• Bulantı-kusma ve fulminan hepatik yetmezlik hastaları
için uygun
• Aktif kömürün NAC aktivitesini azalttığına ilişkin bulgu
yok
• Mümkünse 1-2 saat arayla verilir
• Avantajları:
– Uygulama kolay, hasta daha kolay kabul ediyor, etkinlik eşdeğer,
– Şart değil
• NAC plasentayı geçmez (hayvan çalışmalarında)
tedavi süresi kısa
• IV uygulamada %13 bulantı-kusma gelişebilir
• Fetal malformasyon bildirilmemiş; gebelikte güvenlidir
• Ancak ciddi anafilaktoid reaksiyon riski var; kontrollü
• Parasetamol düzeyi çalışılamıyorsa toksik alım olduğu
düşünülen hastalara başlanmalıdır
verilmeli
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
APAP ALIMI
< 4 st - başvuru
öncesi
> 4 - < 24 st başvuru öncesi
GI Dekontaminasyonu
düşün
GI Dekontaminasyonu
düşün
(bilinmeyen alımlar için)
APAP düzeyi iste
>4. st’te gönder
Sonuç mümkün
< 8 st
Sonuç mümkün
> 8 st
Nomongrama
yerleştir
İlk doz NAC ver
(8 st. iç inde)
Toksik:
NAC tedavisi
Toksik değil:
semptomatik tedavi
APAP düzeyi iste
KcFT (AST, ALT, PT/INR)
iste
İlk doz NAC ver
APAP >10 µg/ml
Veya
AST, ALT artmış
Evet:
NAC’a devam
pH <7.3
PT >100
Kreatinin >3.3
Bilinç değişikliği
varsa
Konsültasyon
Bilinmeyen süre
veya >24 st
Hayır:
Destek tedavi
• ZDM’yi arayın
• Arteriyel pH <7.3
• Medikal toksikolog varsa
• Evre III veya IV ensefalopati
arayın
• PT >100 sn
• İç hastalıkları
• Serum kreatinin >3.3 mg/dl
(gastroenterolog-hepatolog)
• Organ nakli ekibi
Karaciğer nakli
ünitesine gönder
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
5
Taburculuk
• Hastada toksik alım yoksa 4 – 6 saatlik gözlem
sonrası asemptomatikse psikiyatrik görüşme
sonrası taburcu olabilir
• Diğer hastalar yatırılarak izlenmelidir
APAP - Özet
• Tüm dünyada en sık kullanılan ilaç
• Aşırı alımda alım saati
• 4. saat kan düzeyi bakılması tedavi başlanması için
yararlı
• Toksik alım erişkin için 7.5 gr, çocuklar için 150 mg/kg
üstü - en düşük akut alım miktarı
• Kan düzeyi bakılamıyorsa, toksik doz alımında ilk 8
saatte tedavi başlanmalı
• NAC tedavisinin uygulanması önemli
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
GİRİŞ
• Çok yaygın kullanılan ilaçlardır
• Hekim reçetelerinde en sık yer alan grup
NSAİ İLAÇ AŞIRI ALIMLARI
• Eczanelerden tezgah üstünden çok miktarda satılmakta
• Akut zehirlenmesi az
– Aspirin ve parasetamole göre daha az mortal ve morbid
• NSAID’lerin neden olduğu GİS kanamasına bağlı ölümler
ve hastaneye yatışlar çok ciddi sayıda
• Analjezik nefropatisi kronik kullanımda oluşur
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
FARMAKOLOJİ
• Temel etki mekanizması siklooksijenaz üzerinden (Cox)
prostoglandin sentez inhibisyonudur
• Prostoglandinin mediatörlüğünü yaptığı ağrı uyarısını
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Cox-1
Cox-2
• Damar, mide ve böbrekte
bulunur
sorumludur
• İnhibe edilirse mide
mukozasının koruyucusu
azaltırlar
• Lokal inflamatuar yanıttan
• Selektif Cox-2 inhibisyonu
üzerinde çalışılıyor
olan prostoglandin
• Prostoglandin E2 aracılığıyla olan hipotalamik ateş
sentezi baskılanır
yanıtını baskılarlar
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
6
Farmakoloji
• Çoğu NSAID Cox-1 ve Cox-2’yi beraber baskılarlar
• Bu durumda gastrik yan etkiler ortaya çıkabilmektedir
• Selektif Cox-2 inhibisyonu sağlanırsa gastrik yan etkiler
azalır mı?
FARMAKOLOJİ
• GİS’ten hızla emilirler
• Plazmada yüksek oranda proteinlere bağlanırlar
• Karaciğerden glukronidasyonla veya karaciğer enzimleri ile
metabolize edilirler
• Yarı ömürleri 2 saat (ibuprofen) ile >50 saat (piroksikam ve
– Piyasaya çıkarılan selektif Cox-2 inhibitörleri gastrik yan etkileri
azaltmasına rağmen artmış kardiyak yan etkiler nedeniyle
fenilbutazon) arasında değişir
– Yüksek miktar alımda absorbsiyon yavaşlar, plazma düzeyi daha geç
yükselir (ibuprofen, naproksen 3-4 saat)
yasaklandı
• Naproksen warfarinin eliminasyon süresini uzatır
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
FARMAKOLOJİ
KLİNİK
• Antihipertansiflerin etkinliğini azaltır
– Αlfa Blokerler, ACE inhibitörleri, diüretikler
– Prostoglandin sentez blokajıyla santral antihipertansif etkiyi
azaltırlar
– Böbrekte Na+ tutulur ve RAT aktive olur
• Lityum atılımını azaltırlar
• Metotreksat atılımını azaltarak toksisitesine neden olurlar
• Bir çok yan etkilerine rağmen güvenli sayılabilirler
• Akut zehirlenme GİS kanamaları ve KBY’nin gölgesinde
kalmıştır
• Yan etkilerin çoğundan indometasin, fenilbutazon ve
piroksikam sorumludur
• İbuprufen ve naproksen gibi propiyonik asid türevlerinin
yan etki profili daha iyidir
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
MSS Etkileri
Solunum Sistemi
• Baş ağrısı, bilişsel bozukluklar gelişebilir
• Hipersensitivite Pnömonitisi
– Diklofenak, sulindak, diflunisal alımıyla
• Aseptik menenjit
– Baş ağrısı, ateş, ense sertliği
– Ateş öksürük, nefes darlığı
– BOS’ta artmış protein ve polimorf nüveli lökosit, azalmış glukoz
– Lökositoz, AC grafisinde infiltrasyon
– İlaç kesilince iyileşir, alınınca oluşur
tespit edilir
• Bronkospazm:
– Kültür sterildir
– NSAID kesilirse geri döner
– Otoimmünite sorumludur
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
– Reaktif bronşiyal hastalık varsa NSAID alevlendirir
• Özellikle aspirinle, astım alevlenir
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
7
GİS
• Dispepsi, gastrit, gastrik ve duodenal erozyonlar, mukozal kanama,
gastrik ve duodenal perforasyonlar
Renal
• Klorid emilimi inhibisyonuyla su ve sodyum retansiyonuna yol
açarlar
• Distal tubulden potasyum emilimi artar
• Kanama
– NSAID alanlarda 2-5 kat fazla görülür
– Hiperkalemi
• Renin Anjiyotensin Aldosteron sitemi aktive olur
• İdiyosenkrotik hepatit
– Diklofenak, ibuprufen, naproksen
– Dozdan bağımsızdır
– Otoimmünite sorumludur
– Hafiften ağıra kadar şiddette olabilir
– Yaşlılar, kardiyak hastalığı olanlar, sirozu olanlar ve diüretik kullananlar
hipertansiyon riski altında
• Prostoglandin olmaması hafifi azotemiye yol açabilir
• Böbrek yetmezliği
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Obstetrik
Hematolojik
• Üterin kontraksiyonları baskılayabilirler
– Doğum eylemini gizleyebilirler
• Teratojenik olduğu düşünülmese de, 3. trimestırda
plasentayı geçebilirler
• Duktus arteriozusun erken kapanması ve fetal pulmoner
hipertansiyona yol açabilirler
• Tromboksan A2 üzerinden trombosit agragasyonunu
inhibe ederler
• Kemik iliği depresyonu, aplastik anemi, agranülositoz
yapabilirler
• Trombositopeni
• Hemolitik anemi
• Özellikle 3. trimestırda kullanılmamalı
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Dermatolojik
AKUT AŞIRI ALIM
• Makülopapüler döküntü yapabilirler
– Toksik Epidermal Nekrolizis’in en sık nedenidirler
• Fotosensitivite reaksiyonları
• Steven Johnson hastalığına neden olabilirler
• Fenilbutazon ve mefenamik asit olguların çoğundan
sorumludur
• Alımdan 4 saat sonra klinik ortaya çıkar:
– Baş ağrısı, diplopi, ataksi olabilir
• Mefenamik asit nöbete yol açabilir
– Hipotansiyon ve bradikardi
• İlacın kendi değil elektrolit bozukluğu sorumlu
• Destek tedaviye yanıt iyi
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
8
AKUT AŞIRI ALIM
• Renal disfonksiyon
– Ciddi elektrolit imbalansı
• Hiperkalsemi, hipokalsemi, hipomagnezemi
– Sodyum ve su reabsorbsiyonu sık
AKUT AŞIRI ALIM
• Akut aşırı alım sonrası GİS kanaması sık değildir
• Altta yatan böbrek hastalığı olanlarda azotemi, hematüri
gibi bulgular sık görülür
– Naproksen, ibuprufen alanlarda yüksek anyon açıklı asidoz
• Karın ağrısı, bulantı, kusma
• Hepatit
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
LABORATUVAR
TEDAVİ
• Anlamlı zehirlenme düşünülüyorsa:
• ABC
• GI dekontaminasyon: aktif kömür – olası ek ilaçlar için
– Elektrolitler
– Karaciğer enzimleri
– Böbrek fonksiyon testleri gönderilmelidir
• Herhangi özel tedavi yoktur
• Destek tedavi verilir
– Hipotansiyon varsa
Æ Sıvı
• İlaç düzeyleri çok anlamlı değil
– Böbrek yetmezliği varsa
Æ Sıvı, diyaliz,
• İbuprufen için bir nomogram varsa da kullanışlı değil
– GİS kanaması varsa
Æ Sıvı, kan ürünleri
– MSS bulguları varsa
Æ Semptomatik
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
TABURCULUK
• Semptomatik hastalar destek tedaviyle düzelmiyorsa
yatırılmalıdır
• GİS kanaması, ABY, agranülositoz, pnömonitis gibi
komplikasyon gelişenler yatırılmalıdır
• 6 saatlik izlem sonrası hiçbir semptomu olmayan
hastalar psikiyatrik görüşme sonrası taburcu edilebilirler
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
Akdeniz ÜTF Acil Tıp AD
Dönem 5 Acil Tıp Stajı (2011-2012)
9
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
297 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content