close

Enter

Log in using OpenID

niğde üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü tarih ana bilidalı

embedDownload
Nİ
ĞDE ÜNİ
VERSİ
TESİ
SOSYAL Bİ
Lİ
MLER ENSTİ
TÜSÜ
TARİ
H ANA Bİ
LİDALI
YAKINÇAĞTARİ
HİBİ
Lİ
M DALI
H.1324-1328 TARİHLİKIRŞEHİR- ÇİÇEKDAĞI
ŞER’İYYE SİCİLİNİN TRANSKRİPSİYON VE
DEĞERLENDİRİLMESİ
Yüksek Lisans Tezi
Hazı
rlayan
Galip AKTUĞ
2013 Nİ
ĞDE
Nİ
ĞDE ÜNİ
VERSİ
TESİ
SOSYAL Bİ
Lİ
MLER ENSTİ
TÜSÜ
TARİ
H ANA Bİ
LİDALI
YAKINÇAĞTARİ
HİBİ
Lİ
M DALI
H.1324-1328 TARİHLİKIRŞEHİR- ÇİÇEKDAĞI
ŞER’İYYE SİCİLİNİN TRANSKRİPSİYON VE
DEĞERLENDİRİLMESİ
Yüksek Lisans Tezi
Hazı
rlayan
Galip AKTUĞ
DANIŞMAN
Yrd Doç Dr. Mehmet KAYA
2013 Nİ
ĞDE
I
ÖNSÖZ
Tarihini bilen, geçmiş
i ile geleceği arası
ndaki köprüyü sağlam kurabilen
milletler tı
pkıOsmanlıDevletinde olduğu gibi kendi geleceğini yine kendisi
belirleyecektir. Tarihini bilmek de ancak geçmiş
e ait birinci el kaynaklara sahip
olmak ve onlarıgereği gibi değerlendirmekle mümkündür. OsmanlıDevleti de,
yaş
ananlarıbelgelemek için resmi kayı
tları
özenle tutmuşve bunları
n muhafazası
na
büyük önem vermiş
tir. İ
ş
te OsmanlıDevleti’nin XV. yüzyı
lı
n ortaları
ndan baş
layı
p
XX. yüzyı
lı
n ilk çeyreğine kadar tuttuğu, arş
iv malzemeleri arası
nda önemli bir
kaynak teş
kil eden ş
er’iye sicilleri üzerinde yapı
lacak olan çalı
ş
malarla, Osmanlı
Devleti ile ilgili ilk elden bilgilere ulaş
ı
lı
p, dönemin siyasi, askeri, iktisadi, idari ve
içtimai tarihine ı
ş
ı
k tutabilecek güvenilir bilgiler elde edilecektir.
Tezimizde 17 NumaralıKı
rş
ehir Şer’iye Sicili’nin günümüz harflerine
çevrilmesi ve değerlendirilmesi yapı
lacak, 1906-1910 yı
llarıarası
nda Kı
rş
ehir’de
meydana gelmişolaylar, bölgede yaş
ayan insanları
n ekonomik, sosyal, idari ve
hukuki durumlarıile ilgili önemli bilgilere ulaş
ı
lmı
şolacaktı
r.
“17 Numaralı(H. 1324-1328/ M. 1906-1910) Kı
rş
ehir Şer’iye Sicili’nin
Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi” baslı
ğıaltı
nda hazı
rlamı
şolduğumuz yüksek
lisans tezi; giriş
, üç bölüm, sonuç, bibliyografya ve eklerden oluş
maktadı
r. Giriş
te,
Osmanlıhukuk sistemi, ş
er’iye sicilleri ve Kı
rş
ehir ş
er’iye sicilleri hakkı
nda genel
bilgiler; birinci bölümde, okumuşolduğumuz belgelerin özetleri; ikinci bölümde,
belgelerin transkripsiyonu bulunmaktadı
r. Üçüncü bölümde ise Kı
rş
ehir tarihi
hakkı
nda genel bilgiler verilmiş
, sicildeki belgeler esas alı
narak Kı
rş
ehir’in sosyal,
idari ve iktisadi açı
lardan değerlendirilmesi yapı
lmı
ş
tı
r. Araş
tı
rmamı
z sonuç,
bibliyografya, ekler ve özgeçmişile tamamlanmı
ş
tı
r.
Tezin her aş
aması
nda yardı
mları
nıesirgemeyen saygı
değer hocam Yrd. Doç.
Dr. Mehmet KAYA ve Türkiyenin geliş
en yüzü Yahş
ihan İ
lçesi Belediye
Baş
kanı
mı
z Sayı
n Ahmet SUNGUR'a teş
ekkürü bir borç bilirim.
Galip AKTUĞ
Niğde 2013
II
17 NUMARALI (H.1324-1328/M.1906-1910) KIRSEHİ
R
ŞER’İ
YYESİ
Cİ
Lİ
’Nİ
N TRANSKRİ
PSİ
YONU VE
DEĞERLENDİ
Rİ
LMESİ
ÖZET
Yargıyetkisine sahip olan kadı
ları
n vermişolduklarıkararları
, tuttukları
zabı
tları
, idarî, siyasî ve hukukî yazı
ş
malarıiçeren tarihî vesikalar olan ş
er’iye
sicilleri, Xvyüzyı
lı
n ikinci yarı
sı
yla XX. yüzyı
lı
n ilk çeyreği arsı
ndaki döneme ait
Osmanlıtarihi ve kültürünün ilk elden kaynakları
dı
r.
Çalı
ş
mamı
zı
n temel kaynağıolan Kı
rş
ehir Şer’iye Sicilleri’nin mikrofilmleri,
Ankara Milli Kütüphane’de bulunmaktadı
r. 17 NumaralıŞer’iye sicili Çiçek Dağ
ı
Şer’iye sicili olarak geçmektedir ama Çiçek Dağı
ndan ziyade tamamen Kı
rş
ehir’e
özgü bir ş
er’iye sicili olup çalı
ş
maları
mı
zıKı
rş
ehir üzerine yoğunlaş
tı
rmı
ş
bulunmaktayı
z. Sicili, Milli Kütüphane’den fotokopi yoluyla temin edilmişolup her
ne kadar H.1324-1326 tarihli Şer’iye sicili yazsa isede incelediğimizde anlaş
ı
lmı
ş
tı
r
ki (H.1324-1328 Miladi 1906-1910) yı
lları
nıkapsamaktadı
r.
Kı
rş
ehir Şer’iye Sicilinin Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi adı
yla günümüz
harflerine çevrilmiş
, değerlendirilmişve kaynakça taramasıyapı
lmı
ş
tı
r. Ayrı
ca bütün
belgeler konuları
na göre tasnif edilmiş
tir. Tezin sonunda yer alan ekler kı
smı
nda teze
konu olan sicilin orijinali fotokopi ile çoğaltı
larak bir nüsha halinde verilmiş
tir.
Bütün bu düş
ünce ve çalı
ş
malar sonucunda Kı
rş
ehir’in ve aynızamanda
Osmanlı
Devleti’nin idari, içtimai, siyasi, askeri ve iktisadi tarihine ı
ş
ı
k
tutabilecek bilgiler elde edilmiş
tir.
Galip AKTUĞ
Anahtar Kelimeler: OsmanlıDevleti, Kı
rş
ehir, Şer’iye Sicili, Kadı
III
THE TRANSCRİ
PTİ
ON AND EVALUATİ
ON OF KIRŞEHİ
R
SHARİ
AH RECORD NUMBERED 17(H. 1324-1328/ M. 1906-1910)
ABSTRACT
The shariah records, which are composed of decisions rendered, reports written
andadministrative, political and legal correspondences made by Muslim judges
named cadi with the judicial authority, are the first-hand sources of Otoman history
and culture of the period between the second half of 15th century and the first quarter
of 20th century. The microfilms of Kı
rsehir Shariah Records, which are the main
source of our study, are available in the National Library, Ankara. Kı
rsehir Shariah
Record numbered 17 has been obtained via photocopy, the first part being 128 pages
has been extracted for this paper due to the dense content of the record and translated
intralingually into modernday alphabet under the title “ The Transcription and
Evaluation of Kı
rsehir Shariah Record numbered 17 (H. 1324-1328/ M. 19061910)”, evaluated and its bibliographical search has been carried out. Furthermore,
all the documents have been classified according to their subjects. In the annex part
at the end of this paper, one copy of the original record comprising the paper has
been attached. In the light of all these opinions and studies, information shedding
light on the administrative, social, political, military and economic history of
Kı
rsehir as well as Ottoman State has been attained.
Key Words: Ottoman State, Kı
rsehir, Shariah Record, Cad
IV
İ
Çİ
NDEKİ
LER
ONAY........................................................................................................I
ÖNSÖZ....................................................................................................II
ÖZET.....................................................................................................III
ABSTRACT ..........................................................................................IV
İ
Çİ
NDEKİ
LER.......................................................................................V
KISALTMALAR.............................................................................. VIII
Gİ
Rİ
Ş
A. OSMANLI HUKUKUNA GENEL Bİ
R BAKIŞ.............................1
1. ŞER’İHUKUK.........................................................................................................2
2. ÖRFİHUKUK..........................................................................................................2
3. ŞER’İVE ÖRFİHUKUKUN Bİ
RBİ
Rİ
YLE İ
Lİ
ŞKİ
Sİ
...........................................4
B. OSMANLI DEVLETİ
’Nİ
N ADLİTESKİ
LATI ............................7
1. ŞEYHÜLİ
SLAMLAR..............................................................................................7
2. KAZASKERLER......................................................................................................9
3. KADILAR………...................................................................................................10
C. ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
..................................................................16
1. TANIMI VE ORTAYA ÇIKIŞI.............................................................................16
2. KADI TARAFINDAN KALEME ALINAN BELGELER...................................16
2.1. i’lamlar.................................................................................................................16
a- Hakimin imza ve Mührü ……………………………………………..…………..17
b- Da’vacı
nı
n Adıve Adresi ………………………………………..………………17
c- Da’valı
nı
n Adı……………………………………………………..…………….17
d- Da’vanı
n Konusu …………………………………………………………………17
e- Da’vacı
nı
n Cevabı………………………………………………..………………17
f- Beyine Talebi ……………………………………………………….…………….17
g- isbat ve Yemin ……………………………………………………………………17
a Güvenlik Soruş
turması………………………………………………..……….…..17
j- Hüküm …………………………………………………………………………….17
ı
- Tarih ……………………………………………………………………………....17
V
i- Şuhudü’l-hal ………………………………………………………………………17
2. Hüccetler ...............................................................................................................17
2.3. Ma’rûzlar ............................................................................................................18
2.4.Fermanlar ............................................................................................................18
3. ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
Nİ
N TÜRK TARİ
HİAÇISINDAN ÖNEMİ
....................18
4.ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
Nİ
Nİ
ÇERİ
Ğİ
…….…........................................................20
5.TEZKERE VE TEMESSÜKLER............................................................................20
6. ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
Nİ
N YOK OLMA NEDENLERİ
….................................21
D. KIRŞEHİ
Rİ
Lİ
NE Aİ
T ŞER’İ
YE Sİ
Cİ
LLERİ
.............................21
1. ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
Nİ
N GENEL DURUMU…..............................................21
2. 17 NUMARALI KIRŞEHİ
R ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
Lİ
...................................................22
3. METİ
N TRANSKRİ
PSİ
YONUNDA UYGULANAN METOT............................22
4. Mİ
LLİKÜTÜPHANE’DEKİK KIRŞEHİ
R ŞER’İ
YYE
Sİ
Cİ
LLERİ
………………………………………………………..............................23
Bİ
Rİ
NCİ
BÖLÜM
BELGE ÖZETLERİ
............................................................................24
İ
Kİ
NCİBÖLÜM
METİ
N TRANSKRİ
PSİ
YONU.........................................................133
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
A. DEGERLENDİ
RME…………………….............………….……370
A.TARİ
HTE KIRŞEHİ
R..........................................................................................370
1. KIRŞEHİ
R’İ
N ADI..............................................................................................370
2. TARİ
HİDURUM….……………………………………………………………371
2.1. Eski Çağ
da Kı
rş
ehir ..........................................................................................371
2. 2. Anadolu Selçuklu Döneminde Kı
rş
ehir ..........................................................372
2.3. Beylikler Döneminde Kı
rş
ehir ..........................................................................374
2.4. Osmanlı
lar Döneminde Kı
rş
ehir .......................................................................375
2.5. Yakı
n Tarihte Kı
rş
ehir ......................................................................................377
2.6. Kı
rş
ehir Tarihi Kronolojisi................................................................................378
3- H. 1324-1328 TARİ
HLİŞER’İ
YYESİ
Cİ
Lİ
NE GÖRE : KIRŞEHİ
Rİ
N SOSYAL,
EKONOMİ
K VE KÜLTÜREL HAYATI…………………..…………….............383
VI
3.1. Ticari ve Ekonomik Hayat……………………...……………………………..384
3.2. Sosyal Yapı
………………………………………….……….………………..385
3.2.1. Kı
zİ
steme ve Evlenme……………………….…….……….………………386
3.2.2. Mihir…………………………………………………...…….…………...…387
3.2.3. Boş
anma………………………………………….…..…….…………...…..387
3.2.3.1. Talak……………………………………………………………………....388
3.2.3.2. Muhal-hul………………………………………………………………....388
3.2.3.3. Menkume…………………………………………….………………...….388
3.2.4. Veraset ( Miras )………………………………………………………….....388
3.2.5. Askeri Veraset………………………………………………………….…...389
3.2.6. Vakı
f …………………………………………………………………………...390
B. 17 NUMARALI KIRŞEHİ
R ŞER’İ
YE Sİ
Cİ
Lİ
NE GÖRE
KIRŞEHİ
R’İ
N DEĞERLENDİ
Rİ
LMESİ
........................................392
1. 17 NUMARALI KIRŞEHİ
R ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
Lİ
Nİ
N KONULARA GÖRE
DAĞILIMI……………………………………………………………....................392
1.1. Tablosal Dağı
lı
m................................................................................................392
1.2. 17 NumaralıŞer’iye Sicilinde İ
smi Geçen Yerler.............................................394
SONUÇ............................................................................... ………….401
Bİ
BLİ
YOGRAFYA ............................................................................403
ÖZGEÇMİ
Ş………………………………………………………….408
VII
KISALTMALAR
a.g.e
: Adıgeçen eser
a.g.m.
: Adıgeçen makale
AÜ
: Ankara Üniversitesi
C.
: Cilt
ed.
: Editör
H.
: Hicri
Km
: Kilometre
M.
: Miladi
M.Ö.
: Milattan önce
M.S.
: Milattan sonra
m.d.
: Madde
No
: Numara
OSAV
: OsmanlıArastı
rmalarıVakfı
s.
: Sayfa
sy.
: Sayı
TDAV
: Türk DünyasıArastı
rmalarıVakfı
TDV
: Türk Diyanet Vakfı
vs.
: Vesaire
vb.
: Ve benzeri
ss.
: Sayfalar Arası
VIII
Gİ
Rİ
Ş
A. OSMANLI HUKUKUNA GENEL Bİ
R BAKIŞ
Çok genişbir coğrafyaya yayı
lmı
şolan ve bünyesinde farklıı
rk ve dinlerden
birçok unsuru barı
ndı
ran OsmanlıDevleti’ni ası
rlarca ayakta tutan faktörlerin
bası
nda, bu devletin sahip olduğu hukuki yapıve bunu uygulayı
şbiçimi gelir. Ancak
OsmanlıDevleti, kuruluş
u ile beraber yeni ve orijinal bir hukuk sistemi ortaya
çı
karmı
şdeğildir. Bu devleti kuranlar, daha önce kurulmuşTürk ve İ
slam
devletlerinden gelenek, kültür, örf, adet, sosyal hayat tarzı
nı
n yanısı
ra, o zamana
kadar yürürlükte olan ve büyük oranda birlik arz eden bir hukuki yapı
yıda
almı
ş
lardı
r.1Osmanlı
ları
n yaptı
ğıbir taraftan bu hukuki düzeni kı
smen dönemin
ihtiyaçlarıı
ş
ı
ğı
nda yeniden yorumlamak, diğer taraftan da bunu etkin bir tarzda
hayata geçirmektir.2 Osmanlıhukukunun esas temelini İ
slam hukuku oluş
turur. Bu
realite OsmanlıDevleti’nin çağdaş
ıveya daha önce kurulmuşbulunan diğer İ
slam
devletleri için de geçerlidir. Ayrı
ca buna, İ
slam hukukunun ayrı
ntı
lıolarak
düzenlemediği veya düzenlenmesini devlet baş
kanları
na havale ettiği alanlarda
Osmanlıpadiş
ahlarıtarafı
ndan dönemin ihtiyaçlarıve anlayı
ş
ıı
ş
ı
ğ
ı
nda hukuk
kuralları
nı
n konduğu olgusu da eklendiğ
inde, altıası
rlı
k Osmanlıuygulaması
nı
n
nası
l kendine özgü bir hukuki yapıortaya koyduğ
u kolayca anlaş
ı
lı
r.3Osmanlıhukuk
mevzuatıincelendiğinde iki kı
sı
mdan oluş
tuğ
u anlaş
ı
lı
r. Biri ş
er’i hukuk, diğeri ise
örfi hukuktur.
1
Murat Sen,“OsmanlıHukukunun Yapı
sı
”, OsmanlıAnsiklopedisi, C. VI, Yeni Türkiye Yayı
nları
,
Ankara 2000, s. 327
2
M. Akif Aydı
n, “OsmanlıHukukunun Genel Yapı
sıve İ
sleyiş
i”, Türkler Ansiklopedisi, C. X, Yeni
Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2002, s. 15
3
M. Akif Aydı
n,a.g.m., s. 15
1
1. ŞER’İHUKUK
Doğrudan doğruya Kur’an, sünnet, icma ve kı
yasa dayanan ve fı
kı
h
kitapları
nda tedvin edilmiş bulunan normlar manzumesidir ki, bunlara ş
er’i
hükümler, ş
er-i ş
erif veya ş
er’i hukuk adıverilir. Osmanlıkanunnamelerinde ş
er’i
hukuk ifadesinin yerine, ş
er’ yahut ş
er-i ş
erif terimleri kullanı
lmı
ş
tı
r. Şer’i hukuk
kavramı
, geçerliliği için hiçbir kiş
i veya kurulun tasdikine gerek olmayan hukuki
hükümleri ifade eder.4 Osmanlıpadiş
ahlarış
er’i hukukun ayrı
ntı
lıolarak düzenlemiş
olduğu alanlarda kanun koymamaya, diğ
er alanlarda kanun koyarken de bu hukukun
genel prensiplerine ters düş
memeye özen göstermiş
lerdir. Çünkü ş
er’i hukuk,
kendisine karş
ıbir geleneğ
in, aykı
rıbaş
ka bir hukuk düzeninin oluş
umuna izin
vermez.5
2. ÖRFİHUKUK
Osmanlı hukuk mevzuatı
nı
n diğer kı
smı
nı ise örfî hukuk mevzuatı
oluş
turmaktadı
r. Osmanlıhukukunda örfî hukuk denilince, sadece âdet hukuku değil,
ş
er’i hükümlerin kanun tarzı
nda tedvini de dahil olmak üzere, padiş
aha tanı
nan sı
nı
rlı
yasama yetkisi çerçevesinde, uzman hukukçuları
n içtihada ve fetvaları
na da
baş
vurularak ortaya konan hukuki hükümler akla gelir.6 Osmanlı
nı
n erken
dönemlerinden itibaren ş
er'i hukukun yanısı
ra örfi hukukun geliş
meye baş
ladı
ğ
ı
,
esasen örfi hukukun sadece Osmanlı
ya has olmayı
p adlandı
rma farklıda olsa bütün
İ
slam devletlerinde az çok görüldüğ
ü bilinmektedir. 7Şer’i hukukun sı
nı
rlıbir alanı
kapsadı
ğ
ıve bunun da daha ziyade ibadetlerle, helal ve haramla, uhrevi sorumlulukla
yakı
ndan ilgili, ahlaki değerlerin açı
lı
mıniteliğindeki hükümler olduğu, geride
4
Erol Özbilgen,OsmanlıHukukunun Yapı
sı
,İ
stanbul 1985, s. 43
Murat Sen,a.g.m., s. 332
6
Halil Cin- Ahmed Akgündüz,Türk Hukuk Tarihi. C. 1, OSAV Yayı
nları
,İ
stanbul 1995, s. 165
7
M. Akif Aydı
n, “Osmanlı
da Hukuk”, OsmanlıDevleti ve Medeniyeti Tarihi, ed.: E.
İ
HSANOĞLUİ
stanbul 1994, s. 377
5
2
özellikle kamu hukuku alanı
nda büyük bir bilinçli boş
luğ
un bı
rakı
ldı
ğıgöz önünde
bulundurulsa her toplumda örfi hukuk benzeri bir geliş
me kaçı
nı
lmaz görülmektedir.8
Örfi hukukun bir anda oluş
tuğunu söylemek mümkün değildir. Bilakis bu
hukuk oluş
turan kurallar, OsmanlıDevleti’nin kurulusundan itibaren ihtiyaç oldukça
teker teker konulan kanun hükümlerinden oluş
muş
tur. Bu ş
ekilde konan kurallar belli
bir birikime ulaş
ı
nca, oluş
um biçiminin klasik İ
slam hukukundan farklıoluş
u göz
önüne alı
narak ayrıbir isim verilmiş
, örf veya örfi hukuk denmiş
tir. Tarihi
kaynaklarda örfi hukuk ifadesine ilk olarak Fatih dönemi tarihçisi Tursun Bey’in
eserinde rastlanmaktadı
r. Burada dikkati çeken nokta, Fatih dönemi gibi oldukça
erken bir dönemde Osmanlıhukukunda böyle bir ikili oluştarzı
nı
n kabul edilmişve
yerleş
mişbulunması
dı
r.9
OsmanlıDevleti’nde örfi kanunları
n hazı
rlanması
nda, devletin en üst
kademelerinde yı
llarca tecrübe kazanmı
şdevlet adamları
ndan oluş
an Divân-ı
Hümâyun ve özellikle örfi hukuktan sorumlu bulunan niş
ancı
ları
n önemli rolleri
vardı
r. Divanda yapı
lan görüş
meler ve niş
ancı
ları
n faaliyetleri sonucu ş
ekillenen
hukuki esaslar, padiş
ahları
n tasdikleri ile kanun haline gelmekte ve uygulamaya
girmektedir. Padiş
ahlar tarafı
ndan konulan kanunları
n yürürlük süreleri de esas
itibariyle bunları
n hayatları
yla sı
nı
rlı
dı
r. Bununla beraber Osmanlıpadiş
ahları
nı
n,
kendinden önceki padiş
ahlar zamanı
nda mevcut kanunnameleri tensik ve tasdik
yetkisi keyfi değildir.10
İ
slam hukukunun özellikle Kur’an ve sünnet tarafı
ndan ayrı
ntı
lıolarak
düzenlenmemişalanları
nda devlet baş
kanı
na belirli bir takdir hakkı
nıtanı
mı
şolması
,
Osmanlıpadiş
ahları
nı
n uzun ası
rlar boyunca özellikle idare hukuku, ceza hukuku ve
mali hukuk alanı
nda yaptı
klarıdüzenlemelere müsait bir zemin hazı
rlamı
ş
tı
r.
Bilindiği gibi had ve kı
sas suçları
nı
n aksine ta’zir suçlarıdenen çok genişbir suç
kategorisinin düzenlenmesi, İ
slam hukukunca devlet baş
kanı
na bı
rakı
lmı
ş
tı
r. Hangi
fiillerin suç sayı
lacağıve ne gibi cezalara çarptı
rı
lacağıbelirli esaslar çerçevesinde
devlet baş
kanıtarafı
ndan tespit edilir. Keza ş
er’i vergiler dı
ş
ı
nda yeni vergilerin
8
Ali Bardakoglu, “OsmanlıHukukunun Şer’iligi Üzerine”, OsmanlıAnsiklopedisi C. 6, Yeni
Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000, s. 415
9
M. Akif Aydı
n, “OsmanlıHukukunun Genel Yapı
sıve İ
sleyiş
i”, Türkler Ansiklopedisi, C. X, Yeni
Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2002, s. 16
10
Murat Sen, a.g.m., s. 334
3
konulması
nda da devlet baş
kanı
nı
n takdir yetkisi vardı
r. İ
ş
te Osmanlıpadiş
ahlarıher
iki alanda kendilerine tanı
nan yetkiyi düzenli bir biçimde kullanmı
ş
lardı
r.11
Padiş
ahlar fermanlar ve kanunnamelerle hangi fiillerin suç olduğu veya cezayı
müeyyideye uğratı
lacağı
nıbelirlediği kanun veya yasalarıda uygulama görevi
Kadı
lara bı
rakı
lmı
ş
tı
r.
Örfi hukuk alanı
ndaki istikrarlıuygulamada kanunnamelerin önemli rolü
olmuş
tur. Örfi hukuk kurallarıçoğu kere ferdi kanun hükümleri seklinde ortaya
çı
kmı
ş
sa da bunlar belli bir yekuna ulaş
tı
ğı
nda gerek resmi gerekse özel derlemelere
konu olmuş
tur. Özel derlemeler de netice itibariyle ferman, hüküm, hatt-ıhümayun,
irade-i seniyye gibi resmi hukuk belgelerine dayandı
ğı
ndan bunları
n ş
ahı
slar
tarafı
ndan tedvin edilmişolmasıbir mahsur teş
kil etmemektedir. Bazen uygulandı
ğ
ı
eyalete, bazen içerdiği konulara veya hakkı
nda kanun hükümleri konan gruplara göre
bir araya getirilen kanunnameler, örfi hukukun düzenli uygulanması
nda ve Osmanlı
Devleti’nde hukukun istikrarı
nı
n ve birliğinin sağlanması
nda önemli bir rol
üstlenmiş
lerdir. Ancak ş
er’i hukukta mezheplere göre bir farklı
lı
k olduğu gibi örfi
hukukta da uygulandı
ğıeyalete göre farklıdüzenlemeler bulunabilmekteydi. Zaman
içinde
bu
farklı
lı
kları
n ortadan
kaldı
rı
lması
na
ve
genel
kanunnamelerin
hazı
rlanması
na yönelik bir seyirin izlendiği ve böylece hukukta birlik anlayı
ş
ı
nı
n
daha kuvvetle hayata geçirildiği söylenebilir. Netice itibariyle OsmanlıDevleti
sadece dönemin ş
artlarıı
ş
ı
ğ
ı
nda bir hukuk sistemi geliş
tirmekle kalmamı
ş
, bunları
n
hayata geçirilmesi ve etkin bir biçimde uygulanmasıiçin elinden geleni yapmı
ş
tı
r.
Altıyüz sene boyunca genişve problemli bir coğrafyada ayakta kalması
nı
n sı
rrı
muhtemelen burada yatmaktadı
r.12
3. Ş
ER’İVE ÖRFİHUKUKUN Bİ
RBİ
Rİ
YLEİ
Lİ
Ş
Kİ
Sİ
Şer’i ve örfi hukuku tespitten sonra üzerinde durulmasıgereken nokta, farklı
sekilerde oluş
an bu hukuk sisteminin birbiriyle uyum gösterip göstermediğ
i,
gösteriyorsa bu uyumun nası
l olduğudur. Osmanlı
ları
n esas itibariyle İ
slam
hukukunu uyguladı
kları
, bu hukukun boş
lukları
nı
n veya devlet baş
kanı
na yetki
11
Murat Sen,a.g.m., s. 329
M. Akif Aydı
n, a.g.m., s. 19
12
4
tanı
dı
ğıalanları
n örfi hukuk kuralları
yla doldurulduğu göz önüne alı
ndı
ğı
nda,
Osmanlıhukukunun İ
slam hukuku etrafı
nda ş
ekillendiğ
ini söylemek yanlı
şolmaz.13
OsmanlıDevleti’nde ş
er’i ve örfi hukuk, birbiriyle çatı
ş
an değil, belli bir uyum
içerisinde birbirine paralellik gösteren özelliklere sahiptirler. Zira örfi hukuk, ş
er’i
hukukun hükümlerini ortadan kaldı
rmak veya değiş
tirmek amacı
yla ortaya çı
kmı
şbir
hukuk sistemi değildir. Aksine ş
er’i hukukun tanı
dı
ğıyetki çerçevesinde veya bu
hukuk tarafı
ndan düzenlenmemişalanlarda hüküm koymasısöz konusudur.14
Örfi hukukun yazı
lıkaynağ
ıolan kanunnamelerde dikkati çeken önemli bir
husus, bunları
n geleneksel hukuka genişbir uygulama alanıtanı
mı
şolması
na
rağmen, bu uygulamanı
n ancak ş
er’i bir hukuk kuralıbulunmayan durumlarda
mümkün olabilmesi halidir. Osmanlıpadiş
ahları
nı
n, ş
er’i hukukun ayrı
ntı
lıolarak
düzenlemişbulunduğu alanlarda kanun koymamaya, diğer alanlarda kanun koyarken
de bu hukukun genel prensiplerine ters düş
memeye özen gösterdikleri görülmektedir.
İ
lk örfi vergi olan Pazar vergisinin (bâc) konmasısı
rası
nda Osman Gazi’nin Allah’ı
n
emri değil diye böyle bir vergiye karsıçı
ktı
ğı
, ancak ş
er’i esaslara aykı
rıolmadı
ğı
nı
anladı
ktan sonra bunu kabul ettiğini tarihi kaynaklar belirtmektedir. Çoğ
u ferman ve
hükümlerde yer alan “ş
er ve kanun” üzere görülmesi emri de, OsmanlıDevleti’nde
ş
er’i ve örfi hukukun birbiriyle çatı
ş
an değil birbirini tanı
mlayan iki hukuk mevzuatı
olarak kabul edildiğini göstermektedir. 15
Örfi hukuk normları
nı
n konması
nda önemli rolleri bulunan ve bu sebeple
kendilerine “müfti-i kanun” denilen nisancı
ları
n, medrese kökenli olan ve İ
slam
hukuku öğrenimi görmüş bulunan ulemadan seçilmesi, keza örfi hukukun
oluş
ması
nda önemli bir yere sahip bulunduğu anlaş
ı
lan Divan-ıHümayun’da ş
er’i
hukukun iki önemli temsilcisi olan Rumeli ve Anadolu kazaskerlerinin yer alması
,
örfi hukukun daha hazı
rlı
k aş
aması
nda ş
er’i hukukla uyumuna dikkat edildiğini
düş
ündürmektedir. Bunun yanısı
ra ş
eyhülislamları
n, padiş
ahları
nş
er’i hukuka aykı
rı
kanun ve uygulamaları
na zaman zaman karş
ıçı
ktı
klarıda görülmüş
tür. Osmanlı
Devleti’nde her iki hukukun aynıyargıorganıtarafı
ndan uygulanması
, bir diğer
ifadeyle örfi hukuk için ayrımahkemeler kurulmayı
pş
er’iyye mahkemelerince tatbik
13
M. Akif Aydı
n, a.g.m., s. 16
Murat Sen, a.g.m., s. 334
15
Murat Sen,a.g.m., s. 332
14
5
edilmesi, bu iki hukukun belli bir bütünlük içerisinde yürütülmesinde müspet bir rol
oynamı
ş
tı
r.16
Osmanlıhukuku gündeme geldiğinde öncelikle onun ş
er’iliği meselesi
tartı
ş
ı
lmaktadı
r. Osmanlı Devleti’nin hukuk düzeni ile yakı
ndan ilgilenen
araş
tı
rmacı
ları
n konuyla ilgili öncelikle dikkatlerini çeken mesele kanunnamelerde
yerini alan cezai hükümlerdir. Esas tartı
ş
maya sebep olan konu ise zina, katl,
organlara yönelik cinayetler, hı
rsı
zlı
k ve iffetli kadı
na zina isnadı
nda bulunma gibi
hadd ve kı
sasıgerektiren suçları
n cezai karş
ı
lı
kları
nı
n kanunnamelerde farklı
biçimde düzenlenmişolması
dı
r. Ancak kanunnamelerde yer alan ve örfi cezalar
kapsamı
nda değerlendirilen bu tür cezalar, haddelerin yerini almak amacı
yla
düzenlenmişdeğil, İ
slam hukukunun devlet baş
kanı
na tanı
mı
şolduğu yetkiler
çerçevesinde hadleri uygulamayıgerekli kı
lacak biçimde oluş
mamı
şolan suçlara
verilecek ta’zir cezalarıolduğu anlaş
ı
lmaktadı
r. Fatih, II. Beyazı
d ve Kanuni dönemi
kanunnamelerinde, kı
sas uygulanamadı
ğıtakdirde verilecek para cezaları
ndan
bahsedilmektedir. Kanuni dönemi ceza kanunnamesinde, hı
rsı
zlı
k suçu için
öngörülen para cezası
nı
n, suçun haddi gerektirecek ş
ekilde oluş
maması
na bağlı
olduğu açı
k bir ş
ekilde ifade edilmektedir. Kı
sas ve hadd cezalarınaslar tarafı
ndan
açı
kça ve kesin bir biçimde belirlendiğinden bunlar fı
kı
h kitapları
nda aynen yerini
almı
şve suçun unsurlarıoluş
tuğunda uygulanmı
ş
tı
r.17
Sonuç olarak, yapı
lan araş
tı
rmalardan OsmanlıDevleti’nin ş
er’i hukuku esas
aldı
ğıve örfi hukukun da İ
slam hukukunun Osmanlıdönemi uygulaması
ndan ibaret
bulunduğu anlaş
ı
lmaktadı
r. “Suç ve cezaları
n kanuniliği” ilkesinin hedefi olan
keyfiliği önleme amacı
yla, Osmanlısultanları
nı
n çı
kardı
ğ
ıkanunnamelerde yer alan
cezai hükümlerin, İ
slam hukukunun takdirini devlet baş
kanı
na bı
rakmı
şolduğu ta’zir
cezalarıolduğu fikri ağı
rlı
k kazanmaktadı
r. Kanunnamelerdeki cezaları
n haddi
gerektiren suçlarla ilgili olmasıbazıyanlı
şanlamalara sebebiyet vermiş
tir. Oysa
İ
slam hukuku, özellikle çok ağı
r cezalar olan ve kiş
iler üzerinde önemli tesirler
meydana getiren, haksı
z olarak uygulandı
ğı
nda telafisinin mümkün olmadı
ğıbu tür
cezaları
n, suç tam sabit olmadı
kça uygulanması
na sı
cak bakmamı
ş
tı
r. Ceza
ağı
rlaş
tı
kça ispat yükü de ağı
rlaş
mı
ş
, ş
üpheden, sanı
ğ
ı
n yararlanmasıesaslıbir
16
Ahmed Akgündüz,Kânunnâmeler, C. I, s. 87
Saffet Köse, “Osmanlı
’da Şer’i Cezalar”, İ
slâmiyât Dergisi, C. 2, sy. 4, Ankara 1999, s. 27-29
17
6
prensip olarak kabul edilmiş
tir. İ
ş
te Osmanlıkanunnamelerinde yer alan cezai
hükümler,
haddi
gerektirecek
ölçüde
sabit
olmamı
ş suçları
n cezaları
nı
düzenlemektedir. Zaman zaman uygulamada bazısapmalar görülse de genel
anlamı
yla OsmanlıDevleti, İ
slam ceza hukuku hükümlerini uygulamı
ş
tı
r.18
B. OSMANLI DEVLETİ
’Nİ
N ADLİTEŞKİ
LATI
1.
ŞEYHÜLİ
SLAMLAR
İ
lk ve son dönemlerdeki dalgalanmalar bir kenara bı
rakı
lı
rsa Osmanlı
Devleti’nde ilmiye makamı
nı
n ve dolayı
sı
yla kaza teş
kilatı
nı
n bir bakı
ma baş
ıve
mercii ş
eyhülislamdı
r.19
OsmanlıDevleti’nin kuruluşyı
lları
nda sultanlar basta Şeyh Edebâli olmak
üzere, Dursun Fakih ve Şemseddin Fenâri gibi din bilginlerine fetva almak, ş
er
meselelerde ve saltanat islerinde istiare etmek üzere müracaat ediyorlardı
. Ancak bu
aş
amada, bu iliş
kiler resmi bir hale getirilmemiş
ti ve bu kiş
ilere ş
eyhülislam unvanı
verilmemiş
ti. Daha sonra müftüler içinde, baş
kent müftüsüne ş
eyhülislam unvanı
verilerek bu iliş
kiler resmi bir hüviyete büründürülmüşve ş
eyhülislamlar devletin bir
memuru haline gelmiş
lerdir.20
OsmanlıDevleti’nde ş
eyhülislamlı
ğı
n hangi tarihte kurulduğu kesinlik
kazanmamakla beraber genellikle Sultan II. Murat devrinde Bursa’da müftülük
görevini yürüten Molla Fenâri ile birlikte müessesenin baş
ladı
ğıkabul edilmektedir.
Ancak aynıdönemde yapı
lan 1444 tarihli Varna Savaş
ıesnası
nda isyan ederek
devleti güç duruma sokan Karamanoğ
lu İ
brahim Bey’e verilecek ceza konusunda
Molla Fenâri’ye baş
vurulmayı
p Mı
sı
r uleması
ndan fetva istenmesi, Molla Fenâri’ye
verilen ş
eyhülislam sı
fatı
nı
n sadece bir ş
eref unvanıolgunu, en yüksek fetva
makamı
nı ifade etmediğini göstermektedir. İ
lmiye teş
kilatı
nı
n baş
ı olarak
18
Saffet Köse, a.g.m., s. 32
Ahmet Akgündüz, “Şer’iyye Mahkemeleri ve Şer’iyye Sicilleri”, OsmanlıAnsiklopedisi, C. X,
Yeni Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000, s. 57
20
Cemal Fedayi, “OsmanlıDevletinde Şeyhülislamlı
k Kurumu”, OsmanlıAnsiklopedisi, C. VI, Yeni
Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000, s. 447
19
7
ş
eyhülislamlı
ğı
n önem kazanmasıise Kanuni Sultan Süleyman döneminde bu
makama gelen Kemalpaş
azade ile Ebusu’ûd Efendilerin zamanı
nda gerçekleş
miş
tir.21
Şeyhülislamları
n görevlerini genel olarak ikiye ayı
rabiliriz:
1. Baş
ı
nda bulunduğu dini bürokrasinin yönetimiyle ilgili olanlar; kadı
, müftü
ve müderrislerin atanmaları
, terfileri vb.
2. Dini-siyasi nitelikli olan fetva, Divan-ıHümayun’a bilgi verme gibi
görevler. Bu görevler ş
eyhülislamısiyasi bir aktör haline getirmişve sistemin
iş
lemesinde etkin iş
levler görmesine imkan vermiş
tir.22
Devlet teş
kilatı
nda padiş
ah ve sadrazamdan sonra gelen ş
eyhülislamlı
ğa tayin
edilecek zevatta tabi olarak belli ş
artları
n bulunması
na özen gösterilmiş
tir. Ebusu’ûd
Efendi devrine kadar ş
eyhülislamlı
ğa getirilenler müderrislik, evleviyet kadı
lı
ğ
ıve
kazaskerlik yapanlar arası
ndan seçildiği halde, bu dönemden itibaren Rumeli
kazaskerliğ
i yaparak ma’zul (görevinden çı
karı
lmı
ş
, azl olunmuş
, memuriyetsiz
kalmı
ş
) sayı
lan ulemadan birinin tayini, kanun seklinde telakki edilmiş
tir. Bu ş
ekilde
ilmiyenin en alt mertebesi olan müderrislikten Rumeli kazaskerliğine varı
ncaya
kadar kazanı
lan tecrübenin, ş
eyhülislamlı
k makamı
nı
n ağı
r yükünü kaldı
rma
hususunda yardı
mcıolacağıhesaba katı
lmı
ş
tı
r. Şeyhülislamlı
ğa getirilecek kiş
ilerin
genişbir ilmi dirayete sahip olmalarıyanı
nda özel hayatları
nda dini en güzel ş
ekilde
yasamalarıgerekmekteydi. Tabidir ki her zaman İ
bn-i Kemal ve Ebusu’ûd Efendi
gibi zirve ş
ahsiyetler bulunamadı
ğ
ı
ndan, bazen hasbe’l-kader bu makama gelenlere
de rastlanabilmiş
tir. Ancak müderrislikten Rumeli kazaskerliğine kadar uzanan yolun
oldukça zor ve meş
akkatli olduğu düş
ünüldüğünde, sı
radan kiş
ilerin bu makama
geliş
inin nadiren gerçekleş
tiği açı
ktı
r.23
Kı
saca ş
eyhülislamlı
k, Osmanlısiyasi-idari sisteminde, idari ve dini iş
levleri
olan, sistemin isleyiş
inde daha ağı
r basan siyasi otoritenin bazıdavranı
ş
ları
nı
meş
rulaş
tı
ran, bazı
larıda kontrol eden bir kurum olarak karsı
mı
za çı
kmaktadı
r.24
21
Murat Akgündüz, “Klasik Dönem Osmanlı Devlet Teş
kilatı
nda
TürklerAnsiklopedisi, C. 9, Yeni Türkiye Yayı
nları
, s. 847
22
Cemal Fedayi,a.g.m., s. 445
23
Murat Akgündüz, a.g.m., s. 850-851
24
Ahmed Akgündüz, Belgeler Gerçekleri Konuş
uyor, İ
zmir 1990, s. 202-203
8
Şeyhülislamlı
k”,
2.
KAZASKERLER
OsmanlıDevleti’nde yargıteş
kilatı
nı
n ası
l baş
ıve ilmiye sı
nı
fı
nı
n da ikinci
reisi kazaskerlerdir. OsmanlıDevleti’nde yargıgücü adı
na Divan-ıHümâyun’a
katı
lan, özellikle askeri sı
nı
fı
n ş
er’i, hukuki islerine bakan ve önemli yekun teş
kil
eden kaza ve sancak kadı
ları
nı
n tayin mercii olan makama kazaskerlik denmiş
tir.
Kadıaskerlik de denen bu makam, Selçuklulardaki Kadı
-leş
kerin fonksiyonları
nıda
ifa
etmekle
beraber
bütün
Müslüman-Türk
devletlerindeki
Kadı
l-Kudatlı
k
makamı
nı
n karş
ı
lı
ğıhaline gelmiş
tir.25
Kazaskerliğ
in resmi bir kurum halinde ortaya çı
kı
sıI. Murat dönemi baş
ları
nda
olup kuruluştarihi bazıkaynaklarda 1361, bazı
ları
nda 1362 olarak verilir. Bu
müessesenin bası
na getirilen ilk kiş
i ise ÇandarlıKara Halil’dir. Bursa kadı
lı
ğı
ndan
kazaskerliğe, oradan da vezirliğe geçmiş
tir. Kazaskerliğin geliş
mesi, bir kurum
haline gelmesi ise Fatih Sultan Mehmet döneminde gerçekleş
mişve özellikle onun
saltanatı
nı
n son yı
lı
nda Karamâni Mehmet Paş
a’nı
n arzı
yla Rumeli ve Anadolu
kazaskerliğ
i ortaya çı
kmı
ş
tı
r. Yavuz Sultan Selim devrinde bir ara merkezi DiyarBekir’de olmak üzere Arap ve Acem kazaskerliğ
i teş
kil edilerek kazasker sayı
sıüçe
çı
karı
lmı
ş
sa da devletin merkeziyetçi yapı
sı
yla bağdaş
mayan bu sonuncusu bir süre
sonra lağ
vedilerek Anadolu kazaskerliğine bağlanmı
ş
tı
r.26
1554 yı
lı
na kadar kazasker, bütün müderris ve kadıadayları
nıseçip tayin
edebilmek üzere sadrazama arz etmeye yetkilidir. Bu tarihten sonra yetkileri
ş
eyhülislam lehine daraltı
lmı
ş
tı
r. Buna göre kazasker kendi bölgelerindeki kaza
kadı
ları
nı
, askeri kapsamları
, alt rütbeli bazımüderrisler ile, meslekleri ile ilgili bazı
görevlileri tayin yetkisine sahiptirler. Kazaskerler Divan-ıHümayununun asli
üyesidir. Divan günlerinde Divan’a mutlaka katı
lı
rlar. Divan’da bazıdavalar,
dinlenmek üzere Rumeli Kazaskerine havale edilir. Anadolu kazaskeri, özel yetki
verilmedikçe dava dinleme yetkisine sahip değildir. Divan’da müzakere edilen
konuları
nş
er’i sorumluluğ
u kazaskerlere aittir. Kazaskerler cuma günleri sadrazam
konağı
nda huzur murâfaasıdenilen yargı
lamaları
n yapı
ldı
ğıCuma Divanı
’na
25
Ahmet Akgündüz, a.g.m., s. 54
Mehmet İ
pş
irli,“Kazasker Maddesi”, İ
slam Ansiklopedisi, C. XXV, TDV Yayı
nları
,İ
stanbul 2001,
s. 141
26
9
katı
lı
rlar. Sadrazamla beraber Divan’a arz edilen davalarıgörürler. Ayrı
ca Salıve
Çarş
amba günleri dı
ş
ı
nda da kendi konakları
nda dava dinleme yetkisine sahiptirler.
Kazaskerlik müessesesinin bu yapı
sıve ifa ettiği fonksiyonlar, Tanzimat’tan sonra
azalmı
şve OsmanlıDevleti’nin son zamanları
na doğru kazaskerlerin yetkileri
tamamen ellerinden alı
nmı
ş
tı
r.27
3.KADILAR
Kadıkelimesi Arapçada kesmek, ayı
rmak gibi sözlük manalarıbulunan kazâ
(kadâ) kökünden isimi fail olup Osmanlıhukukçularıtarafı
ndan “İ
nsanlar arası
nda
meydana gelen dava ve anlaş
mazlı
klarış
er’i hükümlere göre karara bağlamak için
devletin en yüksek icra makamı(sultanlar veya yetkili kı
ldı
ğış
ahı
slar) tarafı
ndan
tayin edilen ş
ahı
s” diye tarif edilmektedir. Bilindiği gibi OsmanlıDevleti idari
taksimat olarak önce eyaletlere, eyaletler livâlara, livâlar kazalara, kazalar nahiyelere
ve nahiyeler de köylere ayrı
lmaktadı
r. Nahiye ve köy dı
ş
ı
nda kalan idari merkezler,
aynızamanda birer yargımerkezi durumundadı
r ve her yargımerkezinde de birer
kadıbulundurulmuş
tur. 28
OsmanlıDevleti ilk zamanlarda Kadı
larıAnadolu’dan değil de, -muhtemelen
daha yetiş
miş olmaları nedeniyle-
İ
slam dünyası
nı
n diğer merkezlerinden
getirmiş
tir.29Kaynakları
n verdiği bilgiye göre kadı
ları
n eğ
itimi için ilk medrese
Sultan Orhan zamanı
nda kurulmuş
tur. Yı
ldı
rı
m Beyazı
t zamanı
nda ise veziriazam
ÇandarlıAli Paş
a’nı
n marifetiyle kaza yönetiminin, idaresinin ve kadıhiyerarş
isinin
bir nizama bağlandı
ğınakledilmektedir. Fakat Osmanlıdevlet ve toplum sisteminde
tedris, kaza ve iftâ mesleklerinin ayrı
mı
, derecelenmesi ve rütbelerin muadeletinin
ası
l ş
ekilleniş
i Fatih Sultan Mehmet zamanı
nda olmuş
tur. Bu devirde kadı
nı
n
mesleki eğitiminde kurumlaş
ma ve hiyerarş
inin yerleş
mesi açı
sı
ndan en önemli olay,
Sahn-ıSeman diyebilinen Fatih medreselerinin teş
ekkülüdür. Böylece XVI. yüzyı
lda
27
Ahmet Akgündüz,a.g.m., s. 54-55
Ahmed Akgündüz,a.g.m., s. 55
29
Hasan Tahsin Fendoglu, “Osmanlı
da Kadı
lı
k Kurumu ve Yargı
nı
n Bağı
msı
zlı
ğı
”, Osmanlı
Ansiklopedisi, C. V, Yeni Türkiye Yayı
nları
. Ankara 2000, s. 453
28
10
Süleymaniye medreseleri kuruluncaya kadar bu yüksek eğitim kurumu, kadı
lı
k
mesleğine girecek gençlerin tahsil görüp icazet aldı
klarıyer olmuş
tur.30
Kadıolmak için medresenin yüksek derecelerinden mezun olmak ş
arttı
, bunun
aksi mümkün değildi. Tahsilsiz sadrazam olunabilirdi ama en küçük kazaya kadı
olunamazdı
.31 Medreseleri bitirip icazet alanlar icazet alı
şsı
rası
na göre matlab defteri
denilen deftere yazı
lı
r ve bunlara mülazı
m denilirdi. Mülazı
mlar için üç yol vardı
:
Tedris, kaza ve idare. Mülazı
mlar eğer kaza (yargı
) mesleğini seçerlerse en küçük
idari birimden baş
lamak ş
artı
yla kadıolarak tayin edilirlerdi. Sonra da belli ş
artlarla
kadı
lı
k dereceleri kademe kademe yükselerek kazaskerlik ve ş
eyhülislamlı
ğ
a kadar
çı
kabilirlerdi.32
Fakihler, kadı
lı
k nitelik ve ş
artları
ndan baş
lı
caları
nısı
ralarken,
hukuki iş
lemde bulunmak için gerekli diğ
er ş
artlara ilave olarak, kadıtayin edilecek
kimselerin derin hukuk bilgisine, vücut bütünlüğüne, sosyal ilikş
ilerin gereklerini,
halkı
n ihtiyaçları
nı
, örf ve adetlerini kavramaya elveriş
li, kültüre, dı
şetkilere karsı
koyacak derecede ahlak, karakter ve seciyeye sahip olmaları
, dini emir ve yasaklara
aykı
rıdavranı
ş
larda bulunmamalarıgerektiğini ifade ederler. Mecelle’de kadînı
n
özellikleri sı
ralanı
rken, onun hakim, fehim, müstakim, emin, mekin, metin olması
,
fı
kı
h meselelerine ve yargı
lama usulüne vakı
f ve davalarıonlara uygulayarak
sonuçlandı
rmaya muktedir bulunmasış
artıaranmı
ş
, böylece kadı
lı
ğı
n bilgi, sanat ve
yüksek bir karakter isi olduğu belirtilmiş
tir (md. 1792-1794). Gayri Müslimlerin,
Müslümanlara kadı tayininin caiz görülmeyiş
i, hem kadı
nı
n Şer’i ahkamı
uygulayacak olmasıhem de kadı
lı
ğı
n üst düzey kamu görevi oluş
uyla açı
klanı
r.33
Kadı
ları
n önemli görev ve yetkileri su ş
ekilde özetlenebilir:
- Kadı
lar, her ş
eyden önce bulunduklarıyerlerdeki halkı
n, hukuk ve cezaya
taalluk eden davaları
na bakarlar, husumetleri ş
eriat kaidelerine ve İ
slâm hukuku
prensiplerine göre karara bağlardı
.
- Bulunduklarıbölgede amme hukukunu korumak kadı
ları
n göreviydi. Bu
sebeple vakfiyelerin tanzim, tescil ve vazifelerin tayini de bunlara düş
erdi.
Bölgelerindeki amme hizmeti ile ilgili yazı
ş
malar da, kadı
lara düş
erdi.
30
İ
lber Ortaylı
, “KadıMaddesi”, İ
slam Ansiklopedisi, C XXIV, TDV Yayı
nları
,İ
stanbul 2001, s. 70
Hasan Tahsin Fendoglu,a.g.m., s. 454
32
Ahmet Akgündüz,Şer’iyye Sicilleri, İ
slam Ansiklopedisi, C. 1, TDİ
A, , İ
stanbul 1988, s. 68
33
Fahrettin Atar, “Kadı
”, İ
slam Ansiklopedisi , C XXIV, TDV Yayı
nları
,İ
stanbul 2001, s.
31
11
Kazalara kadar görev alanı bulunan kadı
ları
n daha küçük yerleş
im
bölgelerindeki iş
leri takip etmek üzere naib tayin etme salahiyetleri de
bulunduğundan, bölgelerinin en ücra köş
elerine kadar cereyan eden hadiselerden
naibleri vası
tası
yla haberdar olur, hususi ve amme hukukuyla alâkalımeseleleri
sicillerine kaydederlerdi.
İ
slâm hukukunun muamelat kı
smı
na taalluk eden ve bugün noterlerce ifa edilen
her türlü kefalet, vekâlet, mukavele ve borçlanma gibi akitler de kadı
lar tarafı
ndan
yerine getirilir ve bunlar da sicillere iş
lenirdi.
Yine İ
slâm hukukunun mirasa taalluk eden ferâiz meseleleri de kadı
lar
tarafı
ndan neticelendirilirdi. Daha doğrusu miras hukukunda yegâne merci kadıveya
naib idi. Vefat etmişbir kimsenin malları
nıhiçbir haksı
zlı
ğa mahal vermeden,
vereseler arası
nda taksim etmek kadı
ları
n en mühim vazifelerindendi. Bu durum
sadece Müslümanlarla da sı
nı
rlıkalmazdı
,ş
ayet gayrimüslimler tarafı
ndan müracaat
varsa onları
n miras iş
leri de kadı
lar tarafı
ndan görülürdü. Bu nevi muameleler de
sicillere iş
lenirdi.
Osmanlı
da aile hukukunun tanzim ve takipçisi de kadı
lardı
. Nikâhlar
çoğunlukla kadıveya naib huzurunda kı
yı
lı
r veya bunları
n verdikleri izinnamelerle
imamlar tarafı
ndan bu hizmet yerine getirilirdi.
Kadı
lar, bulunduklarıbölgelerdeki bütün vakı
f, mukataa ve tı
marları
n da
murakı
bıidiler.
Merkezden yazı
lan idari, iktisadi, mali, askeri yazı
ları
n birer sureti
beylerbeyiler ve sancakbeyiler ile birlikte kadı
lara da gönderilirdi. Kadı
lar bunları
kendilerine vası
l olduğu tarihle birlikte sicillere kaydederlerdi.
Ordunun seferde bulunduğ
u bölgenin kadı
larıda orduyla birlikte sefer görevi
alı
rlardı
. Menzillerin tanzimi, asker kaçakları
nı
n tedibi, ordunun iaş
e ve
mühimmatı
nı
n temin ve takviyesi de kadı
lara aitti.
Bölge asayiş
inin temini hususu da beylerbeyi ve sancakbeyi ile birlikte kadı
ya
aitti. Emniyet kuvvetlerince yakalanan sakiler kadı
ya getirilir ve kadıtarafı
ndan
hüküm verilerek gereği icra olunurdu. Kadısicilleri bu tip vukuatları
nda sicillere
iş
leyerek bünyesinde barı
ndı
rmaktadı
r.
12
Kadı
lar bugünkü belediye hizmetlerini de ifa etmiş
ler, bu görevleri gereğ
i
narhları
n tespiti-tanzimi ve bunları
n sı
k sı
k kontrolü, esnafı
n teftiş
i, ihtikârı
n ve
istifçiliğin önlenmesi hususunda önemli vazifeleri yerine getirmiş
lerdir.34
OsmanlıDevleti’nin ilk zamanları
nda kadı
nı
n görev süresi sı
nı
rlanmamı
ş
tı
.
XVII. yüzyı
lı
n sonundan itibaren, müddet-i örfiyye veya düzenli görev süresi bir yı
l
oldu. Bunun sebebi, kadı
ları
n mahalli halk ile yakı
nlaş
mamaları
, yeterli kadro
olmaması
, zaman-ıinfiallerinde (görevlerinin sonunda) eğitime yönelmeleri gibi
nedenlerdir. Bu, hiyerarş
ide meydana gelmesi olası olan tı
kanı
klı
kları da
önlemekteydi.35
Bası
nda kadı
nı
n bulunduğu, İ
slam hukuku esas alı
narak yargı
lamanı
n yapı
ldı
ğı
mahkemelere ş
er’i mahkemeler, meclis-i ser’ veya mahfil-i ser’ denilmektedir.36 Şer’i
mahkemelerin en önemli görevlileri olan kadı
ları
n yanı
nda onlara yardı
mcıolan
diğer bazıgörevlilerde bulunmaktadı
r.
Bunlarısöyle sı
ralayabiliriz:
Naibler: Naib, sözlükte bir kiş
inin yerini tutan ve yokluğunda islerini yürüten kimse
anlamı
na gelir.37 Terim olarak ise kadı
nı
n belirlenmişsayı
daki, belli süre veya belli iş
için görevlendirdiği yardı
mcı
sı
na naib denir. Uzak bir yere atanan kadı
, görev yerine
gitmeyip yerine naib gönderebilir. Mahkemede değil de, yerinde çözülmesi zaruri
olan veya araş
tı
rma, keş
if gibi isleri gerektiren durumlarda kadımahkemeden
ayrı
lamayacağı
na göre adı
na bu iş
leri yapmak için kendisi tarafı
ndan atanan naibleri
vardı
r. Bu naibler, kadı
ları
n bulunmadı
ğıhallerde veya bilhassa köylerde, onlar
namı
na davalarıçözerken, tamamı
yla kadıyetkisine sahip bulunuyorlardı
. Kadı
unvanı
nıhenüz kazanamamı
şnaib denilen hakimler, kazaskerlere değ
il, bağlı
olduklarıkazanı
n kadı
sı
na tabi idiler. Kadınaibi önerir, kazasker de onaylarsa göreve
baş
lardı
.38
34
Kenan Z. Taş
-İ
brahim Özcosar; Hüseyin H. Günes ve Digerleri,195 Nolu Mardin Ser’iyye Sicili
Belge Özetleri ve Mardin, Mardin Tarihi İ
htisas Kütüphanesi Yayı
nları
,İ
stanbul 2006, s. 3-4
35
Hasan Tahsin Fendoglu, a.g.m., s. 455
36
Hasan Tahsin Fendoglu, a.g.m., s. 454
37
Abdülaziz Bayı
ndı
r, “Osmanlı
’da Yargı
nı
nİ
ş
leyisi”, OsmanlıAnsiklopedisi, C. VI, Yeni Türkiye
Yayı
nları
. Ankara 2000, s. 435
38
Hasan Tahsin Fendoglu, a.g.m., s. 456-457
13
Kassam: Kassam, kelime olarak kı
sı
m kı
sı
m ayı
ran, taksim eden39manaları
na gelir.
Kadı
ları
n yaptı
klarıönemli görevlerden birisi de, ölen kimselerin geride bı
raktı
kları
malları
nı
, İ
slam miras hukuku esaslarıçerçevesinde mirasçı
lara paylaş
tı
rmaktı
r. Bu
görevi kadıadı
na bu isle görevli yardı
mcı
sıolan kassamlar yapar. Kamu
görevlilerinin miras taksimleri ise kazasker kassamlarıtarafı
ndan yapı
lı
r.40 Her
kadı
lı
kta hususi kassam defteri bulunmakta olup muamele bası
na resmi kı
smet adı
yla
harç almı
ş
lardı
r. Bu vazife Tanzimat’tan sonra kaldı
rı
lmı
ş
tı
r.41
Müş
avir: Hakim gerek görürse fı
kı
h bilginleri ile istiş
are edebileceği gibi yargı
lama
esnası
nda bunlarıyanı
nda da bulundurabilirdi. Ayrı
ca 1913’te çı
karı
lan Hükkam-ı
Ser ve Mehakim-i Şer’iyle hakkı
nda Kanun-ıMuvakkat’ı
n sekizinci maddesine göre;
kazaskerlikler, İ
stanbul, Muhallefat, Evkaf, Galata ve Üsküdar kadı
lı
kları
yla vilayet
merkezlerinde iş
i çok olan ş
er’i mahkemelerde ihtiyaca göre bir ve iki müsavir
bulunduracak, Harameyn (Mekke ve Medine) kadı
ları
nı
n müş
avirleri tek baş
ları
na
hüküm verme yetkisine sahip olacaklardı
.42
Kâtip: Güvenilir, sağlı
klı
, davalarıyazma ve i’lam düzenleme usulüne vakı
f bir kiş
i,
mahkemeye kâtip olarak tayin edilir. Kâtip, tarafları
n iddia ve savunmalarıile
ş
ahitlerin ifadelerini kaydeder.43
Şuhûdü’l-Hâl: Kadı
ları
n bir diğer yardı
mcı
sımahkemelerde yargı
lamaya bir
anlamda müş
ahit sı
fatı
yla katı
lan suhûdü’l-hâl dir. Diğer İ
slam devletlerinde de
varlı
ğı
na ş
ahit olduğumuz ve içlerinde zaman zaman ileri gelen hukukçuları
n da yer
aldı
ğıbu tür ş
ahitler, mahkemeye intikal eden hukuki ihtilafı
n ş
ahitleri değil,
mahkemelerde yapı
lan yargı
lamanı
n müş
ahitleridir. Şuhûdü’l-udûl da denilen ve o
kaza bölgesinin ileri gelenleri arası
ndan seçilen, sayı
larıbeşaltıveya daha fazla olan
bu ş
ahitler, muhakemenin iş
leyiş
ine veya karara herhangi bir ş
ekilde müdahale
etmez, sadece kadı
ları
n adil karar vermesinde varlı
kları
yla dolaylıolarak etkili
olurlar. Şer’iyye sicil defterlerindeki kararları
n altı
nda bu ş
ahitlerin isim ve imzaları
da bulunmaktadı
r. Şuhûdü’l-hâl olarak zaman zaman eski kadı
ları
n, hatta
39
Ferit Devellioglu,Osmanlı
ca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, 23. Baskı
, Aydı
n Kitapevi, Ankara
2006, s.494
40
M. Akif Aydı
n, “Osmanlı
da Hukuk”, OsmanlıDevleti Tarihi, c. 2, Feza Yayı
ncı
lı
k, İ
stanbul 1999,
s. 395
41
Halil Cin-Ahmed Akgündüz,a.g.e., s. 276
42
Abdülaziz Bayı
ndı
r,a.g.m., s. 436
43
Abdülaziz Bayı
ndı
r,a.g.m., s. 436
14
kazaskerlerin görev yapması
, bu görevin ne kadar önemsendiğini göstermesi
bakı
mı
ndan dikkat çekicidir. 44
Mübaş
ir: Mübaş
ir, kelime olarak bir ise baş
layan anlamı
na gelmekte olup, hakimin
emrini tebliğgörevini yürüten kiş
idir.45
Muhzı
r: Muhzı
r, sözlük anlamıile huzura getiren demektir. Bu günkü mübaş
irlerin
hizmetini görmüş
ler, davacıve davalı
yıhakimin huzuruna getirme görevi ile
yükümlü tutulmuş
lardı
r. İ
hzariye denen ve taraflarca karş
ı
lanan bir ücret
almı
ş
lardı
r.46
Tezkiye Memurları
: Şahitler hakkı
nda güvenilirlik soruş
turması(tezkiye) yapan
memurlardı
r.47
Çavuş
: Mahkeme i’lamları
nı
n icrası
, borçlunun malı
nısatarak borcunun ödenmesi,
borçlunun hapisle tazyiki yani bedeni ve nakdi cezaları
n infazıgörevlerini
üstlenmiş
lerdir. Bu görevler 1871 yı
lı
nda icra dairelerinin kurulmasıile bu dairece
yürütülmeye baş
lanmı
ş
tı
r.48
Subaş
ı
: Hükümet merkezindeki çavuşteş
kilatı
nı
n görevlerini sancak, kaza, nahiye
ve köylerde subaş
ıdenen memurlar yürütmüş
tür. Kaza ve daha küçük birimlerin
idari amiri olan subaş
ı
lar, ş
er’iyye mahkemelerinde de icra ve infaz memuru olarak
görev yapmı
ş
lardı
r.49
Hademe: Duruş
ma güvenliğini sağlayan görevlidir. Bunlar, lüzumsuz söz ve
uygunsuz davranı
ş
lara engel olurlar. 50
Kapı
cı
: Kapı
nı
n önünde durup mahkemeye baş
vurmak isteyenleri sı
raya koyan
görevlidir.51
Kadı
lar, kadı
lı
kları
n kurulusundan itibaren kazaskerlere, onlar da tam yetkili
olan sadrazamlara bağlıidiler. Tanzimat sonrası
nda ise Mesihat (Şeyhülislamlı
k)
makamı
na bağlanmı
ş
lardı
r. Temmuz 1908’den sonra gerek nizamiye mahkemeleri
hakimleri, gerekse ş
er’iyye mahkemeleri kadı
larıAdalet Bakanlı
ğı
’na bağlanı
nca,
44
M. Akif Aydı
n,a.g.m., s. 399
Abdülaziz Bayı
ndı
r,a.g.m., s. 436
46
Halil Cin-Ahmed Akgündüz,a.g.e., s. 276
47
Abdülaziz Bayı
ndı
r,a.g.m., s. 436
48
Halil Cin-Ahmed Akgündüz,a.g.e., s. 276
49
Halil Cin-Ahmed Akgündüz,a.g.e., s. 277
50
Abdülaziz Bayı
ndı
r,a.g.m., s. 436
51
Abdülaziz Bayı
ndı
r,a.g.m., s. 436
45
15
kadı
lı
kları
nş
eyhülislamlı
kla bağ
larıkesilmiş
tir. 12 Mart 1917 tarihinde çı
karı
lan bir
kanunla ş
er’iyye mahkemeleri yeni bir düzene konulmak istenilmiş
,52Cumhuriyetin
ilanı
nıtakiben halifeliğin kaldı
rı
lması
ndan bir müddet sonra da 8 Nisan 1924’de
ş
er’iyye mahkemeleri kaldı
rı
lmı
şve kadı
lı
k ile naiblik tarihe karı
ş
mı
ş
tı
r.53
B. ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
1. TANIMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
Kadı
ları
n verdikleri ilam, hüccet ve cezalar görevleri gereği tuttuklarıçeş
itli
kayı
tlarıihtiva eden defterler Şer’iyye Sicilleri, KadıDefterleri, Mahkeme Defterleri
ve Zapt-ıVekayi sicilleri ismi verilmektedir. 54 Şer’i ve örfi kanunlara göre hüküm
veren kadı
lar hem adli hem de idari görevler üstlenmişoldukları
ndan Şer’iyye
Sicillerinde onları
n her iki görevleriyle ilgili kayı
tlar bulunmaktadı
r. Adli kayı
tları
n
baş
ı
nda i’lamlar, hüccetler, vakfiyeler ve ma’ruzlar gelir. İ
dari kayı
tlara gelince
bunlar memur ve müderris tayini, resmi yapı
ları
n kesif ve tamiri, esnafı
n teftiş
i, narh
koyma, yiğitbaş
ıve kethüda tayini, mukata’a teftiş
i gibi kayı
tlardı
r. Devletin mahalli
adli ve mülki iş
ler hakkı
nda göndermişolduğu fermanları
n infaz ve uygulamasıda
kadı
lar vası
tası
yla yapı
lı
rdı
.55 Sicillerdeki kayı
tları
n özelliklerinden genel olarak
bahsetmek gerekirse:
2. KADI TARAFINDAN KALEME ALINAN BELGELER
2.1. İ
’lamlar: Bir davanı
n mahkemece nası
l bir hüküm ve karara bağ
lanacağı
nı
gösteren ve hakimin imza ve mührünü taş
ı
yan vesikadı
r.56 İ
’lam’ı
n belli baş
lı
unsurlarıvardı
r.
Bunlar:
Ali Safak, “OsmanlıDevleti’nde Dinin YargıÜzerindeki Etkisi” Osmanı
lıAnsiklopedisi, C. 6,
Yeni Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000, s. 421
53
Kenan Z. Taş
-İ
brahim Özcoş
ar, Hüseyin H. Günes,a.g.e., s. 6
54
Abdulaziz Bayı
ndı
r,İ
slam Muhakeme Hukuku, Acar Matbaacı
lı
k, İ
stanbul:1986, s.1.
55
İ
smail Hakkı
Uzunçarş
ı
lı
,OsmanlıDevletinde İ
lmiye Teskilatı
, s.83.
56
Mehmet Zeki Pakalı
n,Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlügü,İ
stanbul: 1983, s.51.
52
16
a- Hakimin İ
mza ve Mührü: i’lamda hakimin imza ve mührü bulunur. İ
mza
hakimin kendi eliyle yazmı
şolduğu ismi ve künyesinden ibarettir. Mühür de imza
gibi ismini bazen de bir dua cümlesini ihtiva eder.57
b- Davacı
nıAdıve Adresi : İ
lamda sı
rasıile davacı
nı
n adresi kendisinin ve
babası
nı
n adıyazı
lı
r.
c- Davalı
nı
n Adı
: Adı
, varsa lakabıve babası
nı
n adıyazı
lı
r, Adresine yer
verilmez.
d- DavanıKonusu: İ
’lamı
n bu kı
smı
nda eksik ve fazla olmaksı
zı
n davacı
nı
n
iddiası
na yer alı
r.
e- Davacı
nıCevabı
: Da’valıcevabı
nda sahsıile ilgili iddiayıkabul veya red
eder, yahut iddiayıhükümsüz bı
rakacak ş
ekilde karsıdava açar.
f- Beyyine Talebi: Delil manası
na gelip davalı
nı
n iddiayıkabul etmemesi
halinde, hakim davacı
dan iddiası
nıispat etmesini ister.
g- İ
spat Ve Yemin: Davacıdavası
nıispat edemediği takdirde karsıtaraf bir
yemin teklif edebilir.
h- Şahitler Hakkı
nda Güvenirlilik Soruş
turması
: Kadı
lar gizli ve açı
k
olmak üzere ş
ahitleri tezkiye ederler. 1866 tarihinden itibaren sicillere tezkiye
edenlerin isimleri de yazı
lı
r oldu.
j- Hüküm: İ
’lamda daha önce verilen bilgiler hükmün gerekçesi kabul olunmakta
ve ayrı
ca gerekçe yazı
lmamaktadı
r.
ı
- Tarih: Arapça olarak veya bugünkü tarih atma şekline uygun olarak atı
lı
rdı
.
i- Şuhudü’l-hal: Şahitlerin isimleri yazı
lı
r. Şayet ş
ahit sayı
sıçok ise bunlardan bir
kı
smı
nı
n ismi yazı
lı
r, kalanlar içinde; ‘’ve gayrühüm ‘’ ifadesi kullanı
lı
r.58
2.2- Hüccet: Kelime anlamıitibarıile senet, vesika, delil manaları
na gelmektedir.
Şer’iyye Sicillerindeki anlamı
yla hüccet hakimin hükmünü ihtiva etmeyen
taraflardan birinin ikrarıile diğerinin tasdiki havi bulunan ve üzerinde bunu
düzenleyen hakimin mühür ve imzası
nıtaş
ı
yan senet demektir.59 Bunları
n ilamdan
57
AbdulazizBayı
ndı
r, İ
slam Muhakeme Usulü, s.3.
AbdulazizBayı
ndı
r, İ
slam Muhakeme Hukuku, s.3-18.
59
Mehmet ZekiPakalı
n,Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlügü, s.865.
58
17
farkıhakimin hükmünün yazı
lıolması
dı
r. Bir mahkemenin hüccet tanzim edip
ilgiliye vermesi ve bir suretini de sicil defterine kaydetmesi o konuda hukuki
çeliş
menin vaki olacağı
na, olursa hücceti elinde bulunduranı
n lehinde karar
verileceği manası
nıtaş
ı
r.60
2.3- Ma’ruz: Ma’ruz kelime anlamıitibarı
yla arz edilen ş
ey manası
na gelir.
Halkı
n mahkemelerde çeş
itli konularda yaptı
ğış
ikayetler, hakimin emri ile görevliler
tarafı
ndan yapı
lan keş
if ve tahkikat raporları
, na’iblerin daha çok ceza konuları
nda
yürüttükleri soruş
turma ve hakimin tasvibine bağlıolarak verdikleri hükümler, bir
üstlerine
arz
ettikleri
konular
ma’ruz
baslı
ğ
ı altı
nda
sicil
defterlerine
kaydedilmiş
lerdir. Bu konuda müstakil defter tutulduğu gibi bazıhüccet ve i’lam
defterlerinin ortası
na veya sonuna da yazı
ldı
klarıgörülmüş
tür. 61
2.4- Ferman: Padişahı
n, yasama ve icra yetkisine dayanarak verdiği emirle
göndermişolduğu bölgenin Şer’iyye Siciline kaydedilerek halka duyurulurdu.62
Bunlar kamuya ait konular olduğ
u gibi, vazife tevcihi, tı
mar tevcihi, ticaret beratıve
benzeri konularıda ihtiva etmektedir. Bu tür emirler için müstakil defterler
tutulmadı
ğızaman sicillere yazı
lı
r bazen ayı
rt edilebilinmesi için ters olarak da
yazı
lı
rlardı
. 63
3.
Ş
ER’İ
YYE
Sİ
Cİ
LLERİ
Nİ
NTÜRK
TARİ
Hİ AÇISINDAN
ÖNEMİ
Osmanlıtarihinin kaynaklarıarası
nda Şer’iye Sicilleri birinci derecede öneme
sahiptir. Kadı
lar ile merkezi idarenin yazı
ş
malarıyanı
nda, halkı
nş
ikayet ve dilekleri,
mahalli idarelere ait hukuki düzenlemeler olarak kabul edilen ferman ve hükümler ve
en önemlisi de ait olduğu mahallin sosyal ve iktisadi hayatı
nıyansı
tan mahkeme
kararları
nıihtiva eden bu defterler incelenmeden OsmanlıDevleti’nin siyasi, idari ve
sosyal tarihi yapı
sıtam olarak aydı
nlatı
lamayacaktı
r. Günümüzde oldukça popüler
60
AhmetAkgündüz, Şer’iyye Mahkemeleri ve Şer’iyye Sicilleri, s.21.
AbdulazizBayı
ndı
r,İ
slam Muhakeme Hukuku, s.18-19.
62
Mithat Sertoğlu, OsmanlıTarih Lugatı
,İ
stanbul:1986, s.166-167.
63
Ahmet Akgündüz,Şer’iyye Mahkemeleri ve Şer’iyye Sicilleri, s.39-42,
61
18
olan ş
ehir tarihleri ve yurdun muhtelif bölgelerindeki mahalli hayata ait ilmi
araş
tı
rmaları
n birinci derecede kaynağıŞer’iye Sicilleridir.
Sosyal yapıve idari teş
kilat açı
sı
ndan; Şer’i siciller eski idari teş
kilatı
mı
zı
n bir
çok bölümlerini aydı
nlatmasıaçı
sı
ndan da önemli bir kaynaktı
r. Kaza, sancak, eyalet
taksimatı
, beylerbeyi, sancak beyliği, kethüdalı
k ve voyvodalı
k gibi idari; kadı
lı
k,
naiplik, muhzı
rlı
k, mübaş
irlik, bostancıbaş
ı
lı
k, çavuş
luk, subaş
ı
lı
k gibi adli
müesseselerin hem idari yapı
sıhem de ifa ettikleri fonksiyonlar da sicillerde
bulunmaktadı
r yine vakı
f, gedik, narh ve benzeri sosyal ve iktisadi müesseselerde
sicillerde kaydolunmuş
tur. Kurum tarihi, sosyal tarih, aile yapı
sıve geliş
im seyri
sicillerden açı
ğa çı
kartı
labilir.
Askeri açı
dan Şer’iyye Sicillerinde 470 küsur yı
llı
k harp tarihimizi, bütün
tafsilatı
yla genellikle sonları
nda yer alan ve kadı
lara hitaben yazı
lan yazı
lıemirlerde
bulmak mümkündür. Nitekim yapı
lan bir araş
tı
rmada OsmanlıPadiş
ahıIII.
Mehmet’in Macaristan ve Avusturya seferine çı
kabilmek için Anadolu’dan nası
l
asker topladı
ğıve Eflak isyanıile zorlasan bunalı
mlıdönemde savaş
la ilgili olarak
halka ne gibi yazı
lıemirler gönderdiği Bursa Şer’iyye Sicilleri esas alı
narak ortaya
konmaktadı
r.64
İ
lk Şer’iyye sicil kayı
tları1455 tarihli Bursa Şer’iyye Sicilleri’dir. Dolayı
sı
yla
XV. Asrı
n yarı
sı
nda baş
layarak Cumhuriyetimizin kurulusuna kadar yaklaş
ı
k 472
yı
llı
k Türk kültür, medeniyet ve müesseseler tarihinin birinci elden kaynakları
elimizde bulunmaktadı
r. Zira mahkeme kayı
tlarıher devirde, ait olduğu devletin
kültürünü ve tarihini yansı
tan önemli tarihi vesikalardı
r.65
Şer’iyye sicillerinin mahkemece tutulup muhafaza edilmesi hukuki bir
ihtiyaçtan doğmuş
tur. Kadı
, i’lam ve hüccetlerin bir nüshası
nıhak sahiplerine
vereceğinden, evrak üzerinde sahtekarlı
k yapı
lmasıihtimali ortaya çı
kar. Halbuki
İ
’lam ve hüccetleri ve bunlarla ilgili resmi yazı
larıkendi korumasıaltı
nda olan
defterlere kaydettiğ
i takdirde, ihtiyaç halinde onlara müracaat edebilecektir.66
64
Tufan Gündüz, “Şer’iyye sicilleri ve Tarihi Kı
ymeti”,Türk Yurdu, C.XII, Ankara: 1992, s.50.
Ahmet Akgündüz,Şer’iyye Sicilleri, C. 1, Türk DünyasıAraş
tı
rmalarıVakfıYayı
nı
,İ
stanbul 1988,
s. 17
66
Ahmet Akgündüz, “Şer’iyye Mahkemeleri ve Şer’iyye Sicilleri”, OsmanlıAnsiklopedisi, C. X,
Yeni Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000, s. 59
65
19
4. ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
Nİ
Nİ
ÇERİ
Ğİ
Şer’iyye sicillerinin konu edindiğ
i kayı
tları genel olarak iki kı
sı
mda
özetleyebiliriz:
a) Her çeş
it dava zabı
tları
yla mukavele, senet, satı
ş
, vakfiye, vekalet, kefalet,
vesayet, ı
tk (köle veya cariye âzâdetme), borçlanma, tereke ve taksim… vs. gibi fı
kı
h
ilminin baş
lı
ca konuları
nıoluş
turan ş
er’i iş
lemlere ait resmi kayı
tlar, narhlarla
(fiyatlar), esnaf kontrolüne ait notlar.
b) Basta hükümdarlar olmak üzere her derecedeki büyük ve küçük
makamlardan beylerbeylerine, sancakbeylerine, kadı
lara, müftülere, mütesellimlere,
dizdarlara, defterdarlara, müderrislere, mütevellilere, voyvodalara, eminlere, altı
bölük erlerine, âyân-ıvilâyet ve is erlerine hitaben yazı
lan ferman, berat, divan
tezkeresi, mektup, rüûs, tezkere… vs. gibi resmi mahiyetteki emir ve yazıkopyaları
.
Bunlardan baksa iftâ makamları
ndan alı
nan bazıfetva suretleri ile tayin
emirlerine ve göreve balsama kayı
tları
na, yangı
n, sel, fı
rtı
na, deprem, don, kar, dolu
olayları
na ait geliş
i güzel yazı
lmı
şayrıayrınotlara da rastlanı
r.67
5. TEZKERELER VE TEMESSÜKLER
Tezkereler: Osmanlıdiplomasisinde, daha ziyade üsten alta veya aynıseviyedeki
makamlar arasıyazı
lan ve resmi bir konuyu ihtiva eden belgelere tezkere
denmektedir. Tezkereler, basta sadrazam olmak üzere yüksek devlet memurları
nı
n
özel kalem müdürü demek olan tezkereciler tarafı
ndan kaleme alı
nı
rdı
. Bu
tezkerelerin bir sureti de, ş
er’iyye sicillerine müstenidi olan berat ile beraber mutlaka
kaydedilirdi. Zira bu emirleri icra edecek olan makam, ilgili mahallin kadı
ları
ydı
.
İ
cra için de sicile kayı
tş
arttı
.
Temessükler: Sözlükte bir ise sı
kıtutunmak demek olan temessük kelimesinin
ş
er’iyye sicillerindeki manasıise sudur: Miri arazide ve gayr-ısahih vakı
flarda
tasarruf hakkısahiplerine yetkili makam veya ş
ahı
slar tarafı
ndan verilen belge
Münir Atalar, “Şer’iyye Mahkemelerine Dair Kı
sa Bir Tarihçe”, A.Ü.İ
slâm İ
limleri Enstitüsü
Dergisi, Sayı4, Ankara 1980, s. 311-312
67
20
demektir. Yani temessük, tasarruf vesikasıdemek olur ki, sonralarıtapu tabiri bunun
yerine geçmiş
tir.68
6. ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
Nİ
N YOK OLMA NEDENLERİ
Kadıdefterleri arası
nda tarih yönünden birçok boş
luklar bulunduğu gibi, son
zamanlara ait olanlar eskilere oranla daha çoktur. Her ne kadar ileride yapı
lacak
araş
tı
rmalarla defterlerin sayı
sı
nı
n artacağıdüş
ünülebilirse de bu boş
lukları
n
tamamen kapatı
lacağıve çok eski tarihli sicillerin elde edileceği beklenemez.
Şer’iyye sicillerinin yok olma nedenleri ş
unlardı
r:
— Tarih süresince birbirini kovalayan savaş
lar.
— Düş
man iş
galleri,
— Yangı
nlar ve su basmaları
,
— Uzun yı
llar ş
uraya buraya atı
lmaktan ve bakı
msı
z bı
rakı
lmaktan dolayı
çürümeler,
—İ
nsan eliyle yapı
lan tahripler ve aş
ı
rmalar. 69
D. KIRSEHİ
Rİ
Lİ
NE Aİ
T SERİ
YE Sİ
Cİ
LLERİ
1.
ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
N GENEL DURUMU
Kı
rş
ehir Şeriye sicillerinin aslıMilli Kütüphane’den, Devlet Arş
ivleri’ne
devredilmişolup, mikrofilmleri hala Milli Kütüphane’de bulunmaktadı
r. Kı
rş
ehir’e
ait 24 adet ş
er’iyye sicili bulunmaktadı
r. Bu sicillerdeki belgeler genellikle veraset,
tereke, vekâlet, alacak-verecek, alı
m satı
m, vakı
f vs. konuları
nıiçermektedir.
Sicillerde genellikle “rika” yazıtarzıkullanı
lmı
ş
tı
r. Şer’iyye sicillerinin yer
aldı
ğıkataloglara bakı
ldı
ğ
ı
nda birçok sicil defterinin “ciltsiz, harap, yazıgenellikle
silik ve bozuk, rutubet görmüş
, sayfalarıyı
rtı
k” olduğu bilgisine rastlanmaktadı
r.70
68
Ahmed Akgündüz,a.g.m., s. 65-67
Münir Atalar,a.g.m., s. 313-314
70
Zülfiye Karaca,23 NumaralıKı
rş
ehir Şer’iyye Sicili'nin ( M. 16 Nisan-24 Ağustos 1912)
69
21
Fakat sağlam olarak günümüze kadar gelebilmişolan sicillerin sayı
sıda az değildir.
Bu siciller üzerinde yapı
lacak olan çalı
ş
malarla genelde OsmanlıDevleti’nin, özelde
ise Kı
rş
ehir’in idari, iktisadi, askeri, sosyal ve kültürel yapı
sıhakkı
nda ilk elden ve
doğru bilgilere ulaş
ı
lmasısağ
lanacaktı
r.
2. 17 NUMARALI KIRŞEHİ
R ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
Lİ
Araş
tı
rma tez konusu olarak ele aldı
ğı
mı
z 17 numaralıKı
rş
ehir ş
er’iyye sicili,
Ankara Milli Kütüphane’de bulunan mikrofilmlerden fotokopi yoluyla temin
edilmiş
tir. 128 Sayfa olan Kı
rş
ehir Şer’iyye sicilinin tamamıokunmuş
tur.
3. METİ
N TRANSKRİ
PSİ
YONUNDA UYGULANAN METOD
17 NumaralıKı
rş
ehir Şer’iyye Sicili’ndeki belgeler büyük çoğunlukla
okunmuşolmakla birlikte okunamayan ve yanlı
şokunması
ndan çekinilen yerler (…)
ş
eklinde gösterilmiş
tir.
Belgeler günümüz harflerine çevrilirken kelimelerde geçen “ayn” ve
“hemze”yi “’”iş
areti ile, uzatmalar ve inceltmeler ise “^” iş
areti ile gösterilmiş
tir.
Okunuş
larış
üpheli olan kelimelerin sonuna “?” konulmuş
tur.
Şahı
s adlarıve yer adları
nı
n doğru olarak okunmasıiçin bugün kullanı
lan
ş
ekilleri ile karş
ı
laş
tı
rma yapı
larak en doğru olacak ş
ekilde yazı
lmı
ş
tı
r.
Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bası
lmamı
ş
Yüksek Lisans Tezi, Kayseri 2007, s. 53
22
4. Mİ
LLİKÜTÜPHANE’DEKİKIRSEHİ
R ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
LLERİ
NO
TARİ
H
NO
TARİ
H
1
1292–1301
12
1310–1312
2
1295–1313
13
1315–1325
3
1296–1305
14
1314–1317
4
1297–1309
15
1317–1324
5
1299–1305
16
1317–1325
6
1301–1305
17
1324–1328
7
1302–1304
18
1325–1326
1204
19
1325–1329
8
1305–1312
20
1326–1330
9
1305–1309
21
1326–1327
1291, 1290
22
1327–1328
1325, 1295
23
1328–1330
10
1305–1310
11
1309–1317
1334–1263
24
23
1328–1332
Bİ
Rİ
NCİBÖLÜM
BELGE ÖZETLERİ
Sayfa 1
Belge 1 ( Boş
anma Davası)
Mecidiye kazası
na bağlıTeflek Kebir köyünden Yakup oğlu Memiş
, köy
sakinlerinden Battal oğlu Mehmet’in kı
zıhatun’u nikâhı
ndan azlettiğini bildirmiş
tir.
Sayfa 1
Belge 2 (Miras)
Mecidiye kazası
ndan Yeger oğ
lu Ferdel oğ
lu ömer haydar Kâhyanı
n 3. Süvari
Alayı
nı
n 12 bölüğünün 3. çadı
rı
nda vefat eden Mehmet’ in annesiyle birlikte
mirasçı
sıolduğunu iddia ediyor. İ
cra mübaş
iri Hasan Bey ile Süleyman Bey bulunan
yerdeki ahalinden olan Mustafa Beyin oğlu Gayyib mahkemede hazı
r bulunup
ş
ahitlik etmiş
lerdir. Mehmet’ in mirasçı
sı
nı
n babasıYeger oğlu Ömer ile annesi Ali
kı
zıFatma olduğunu baş
ka mirasçıolmadı
ğı
nıdile getirmiş
lerdir. Mahkeme ifadeleri
kabul etmiş
tir.
Sayfa 2
Belge 3 (boş
anma davası
) (nikâh için verilen mihrin geri istenmesi )
Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye kazasıköylerinden HacıAhmet’li yukarı
köyünden Ali oğlu Mehmet aynıköyden Osman oğlu Recep’in mahkemede
yüzleş
mesi üzerine 1319 senesi Recep ayıiçerisinde aleyhine dava açan adıgecen
kiş
inin kı
zıRecep kı
zıMeryem 100 kuruşmihr verilerek köy ahalisinden İ
smail oğ
lu
Ahmet ve Kı
rdök köyünden Çelik Mehmet ve adi geçen köyden Osman huzurunda
nikâh kı
yı
lmı
ş
tı
r. Adi geçen Meryem benim nikâhlıeş
imdir fakat nikah bedeli recep
ayinin 319 unda değil 320 senesinde verilmiş
tir.Tanı
kları
n dinlenmesi için mahkeme
24
ertelenmiş
tir. Daha sonra ki mahkemede adi geçen ş
ehitler Kı
rdök köyünden
Kerizoğ
lu Celik Mehmet mahkemede hazı
r olup ş
ahitlik etmiş
tir. İ
fadesinde 319
senesinde Meryem’i bizim huzurumuzda nikâhlanmı
ş
tı
r demektedir.
Diğer ş
ahit Kı
rdök köyünden Hasan oğlu Osman mahkemede hazı
r olup ş
ahitlik
ettiğinde, 319 senesi güz ayları
ndan birinde adi geçen Mehmet’in aleyhinde dava
açtı
ğıkiş
i Meryem’i bizim huzurumuzda mihrini teslim edip nikahları
nı
n olduğunu
dile getirmiş
tir.
Diğer ş
ahit HacıAhmet’li köyünden Ahmetoğlu İ
smail mahkemede hazı
r olup 319
senesi teş
rin evvel ayı
nda adıgeçen Mehmet’in kı
zıMeryem’i bizim huzurumuzda
mihrini teslim ederek nikâhlamı
ş
tı
r, ben ş
ahidim diyerek ş
ahitlik etmiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri temize gönderilerek; Daha sonra adıgeçen ş
ahitlerin ifadeleri
kabul edilmiş
tir.
Sayfa 3
Belge4 (Tayin, Atama)
1 Ağustos 1322 tarihi ve 6 numara ile belirtildiğ
i gibi Mecidiye KaymakamıTevfik’e
Şeyhül İ
slamlı
k makamı
nda tebliğedilmişPadiş
ah Hazretlerinin buyurduğu düzen
hükmünde muamele olunacağıve kanunlara uygun kalarak bir eytam müdürü tayin
etmeleri buyrulmuş
tur.
Sayfa-3
Belge 5 (Boş
anma)
Mecidiye kazasımahkemesinde bulunmaksı
zı
n aleyhde çı
kan Zilkade ayı1324
Tarihli ilam hükümlerine itiraz için aleyhinde dava açan İ
kili köyü sakinlerinde
Mürseloğlu Monla Musa Bey’le vekil tayin kı
lı
nmı
ş
. 21… 1324 Tarihinde adıgeçen
kazada Mahkeme Meclisi’ne itiraz dilekçesi verilmesi üzerine tarafları
n tayin kı
lı
nan
günde mahkemeye çağ
rı
larak 14 Şubat günü itiraz eden kiş
inin vekili adıgeçen Ferit
ve aleyhinde itiraz eden adıgeçen Kara Beyoğlu Mehmed Bey’in her birinin hazı
r
olduğu görülmüş
tür. Davadan dolayıKı
rdök köyü sakinlerinden o mahalde Afş
ar
Mehmed Bey kı
zıolarak bilinen Sultan’a mahkemece tescil edilen vekil Kı
rş
ehri
25
sancağ
ımahallelerinde Kayabaş
ıMahallesi halkı
ndan Ali Efendi’nin Oğlu Mehmed
Ferit Efendi bazımazeretleri olduğu için mahkemenin 22 Şubat Perş
embe gününe
ertelenmesini istemiş
tir. Aleyhinde itiraz eden Mehmed Bey’e sorulduğunda
mahkemenin Salıgününe ertelenmesine karar verilerek tarafları
n o gün hazı
r
bulunmalarıbildirilmiş
tir.
Sayfa 4
Belge-6 ( Nikah )
Şubat’ı
n 24.Cumartesi günü daha önceden kararlaş
tı
rı
lan mahkemede, itiraz ederek
mahkemede adıgeçen kiş
i Ali Efendinin oğ
lu Ferid Efendi ile itiraz edenin vekili
Kı
rş
ehir sancağıahalisinden Haci Ahmet Efendinin oğlu Akif Efendi hazı
r
bulunmaktadı
r. Her ikisinin iddia ve itirazlarısorulduğunda Kı
rdök köyü ahalisinden
Hasan oğlu Afş
ar Mehmet Ağa , Kı
rdök köyünden evinden bulunan kı
zıSultan’ı
nı
n
1308 senesi Rümi’sinin ilk sonbahar ayı
nda bir Perş
embe gecesi saat 3 sı
raları
nda
1000 kursun peş
in verilen Mihr ile ikili köyü ahalisinden Mürsel oğlu Menla Musa
(hazı
r bulunmaktadı
r. ) nikâhlanmı
ş
tı
r Monla Musa tarafı
ndan babasıMusa Ağa
dahi nikâhıkabul etmiş
tir müekkilin Sultan, Halen Musa Beyin nezlinde Mihri
ödenmişnikâhlıeş
i iken ş
imdi Veledli köyünden Kara Bey Oğlu Mehmed Bey
iş
itilenlere göre ve kaza merkezine sonradan katı
lmı
şhalkça duyulanlara göre pek
çirkin ve yüksek ser’e sonra derece zı
t bir ş
ekilde müdahale ettiğinden nikâhı
n men
edilmesine talep ederim. Bununla beraber bu yüksek mahkemenin bu dava hakkı
nda
vereceği hükme itiraz edecek olan Mehmed Beyin önceki ifadesinin iptal edilmesine,
müvekkilim Sultan’ı
n Monla Musa’nı
n nikâhlıeş
i olduğu adi gecen ilanda resmi
olarak terbi kı
lı
nan 21 kanun-ıevvel 1318 senesinde Sadrazam tarafı
ndan terbi edilen
kanunda bülüğa eren çocukları
n nikâhları
nı
n caiz olmasıuygundur. Tabir ve sözlerle
hal-i hazı
rda nikâh men edilmiş
tir. 1699- kanun maddesi gereğince nikâhı
n men
edildiği söylenmektedir. Mahkemenin 3 ay sonrası
na ertelenmesi istenmiş
tir. Bunun
üzerine mahkemenin rümi ayinin 26 pazartesi gününe ertelenmesine karar
verilmiş
tir.
26
Sayfa 4-5
Belge 7 ( Nikah )
Kararlaş
tı
rı
lan günde mahkemede tarafları
n vekilleri hazı
r olmuş
tur. Akif Efendiye
ne diyeceği sorulduğunda Kı
rdök köyünden Afş
ar Mehmed’in kı
zıSultan’ı
n Veledli
köyünden Kara Bey oğlu müvekkilim Mehmed Beyin nikahlıesi olduğuna dair
mahkemede çı
kan açı
k ilan aleyhine ikili köyünden Monla Musa tarafı
ndan itiraz
olması
ndan dolayıgeçen cumartesi günü yapı
lan mahkemede adi geçen Monla Musa
ile adi geçen Sultan’ı
n son vekili Ferid Efendinin kaydedilen ifadesi dört kı
sı
mdı
r
kı
sı
mlardan birisi tarafları
n Mehmed Beyin ve Sutan’ı
n vekili Haci Mustafa
Efendinin beyan sı
rası
nda Molla Musa hakkı
nda Sultan. . . Dediği öbürü de nikâh
davaları
nı
n tarihinde olunup süreklilik arı
nı
lmak gerektiğidir dördüncüsü de
ş
ahitliklerin uygun olmadı
ğ
ı
dı
r. Ahmed Kâhya adıgeçen kiş
i ile Molla Musa’nı
n ilk
güz ayı
nda Beş
ik kertine âdetiyle bir Cuma gecesi nikâhları
nı
n olduğunu söylesede
nerede ve ilk güz ayı
nı
n hangi Cuma gecesi nikâhı
n olduğunu söylemiş
tir ama hangi
Cuma veya Perş
embe gecesi olduğ
unu hatı
rlanasıistenmelidir. Çünkü gün ve
gecenin doğru olmasıgerekmektedir. Bununla beraber Mehmed Bey’in diğer vekili
Mustafa Efendi’nin bülüğa ermeyen çücuklar hakkı
ndaki emri mecelle kanunları
nı
n
1518. Maddesi hükmüne uygun olsa bile 145.Maddenin son fı
krası
ndaki emir açı
ktı
r.
Nikâhı
n ulviyet ve kudsiyet ş
artı
na gelince Ahraet Kâhya’nı
n iddası
na karş
ıMehmed
Bey’in nikâhlıeş
ine mihr verilerek Sultan’ı
n 1323 senesi Şaban ayı
nı
n 30.günü taraf
ve vekillere sorularak nikâhı
n kı
lı
ndı
ğıyaklaş
ı
k bir yı
l sonra adıgeçen köylerine ve
babasıAfş
ar Mehmed’in hanesine 1324 yı
lıŞaban’ı
n baş
ı
nda Molla Musa tarafı
ndan
Çakı
roğ
lu Osman ve Akş
aroğlu Bekir Osman gelerek Sultan’a “bileri Molla Musa
gönderdi, Mehmed Bey’in nikâhı
nıinkâr edip bana nikâhlanmak için izin versinler
nikâhı
mı
zıkı
ydı
rmayalı
m ve ne kadar mihr ve giysi isterse vereyim” sözleriyle
Molla Musa’nı
n talip olduğu açı
ktı
r. İ
spat aramaya gerek yoktur. Mecellenin
1699.Maddesinin fı
krasıbu vaka için yeterlidir Sultan mahkemede birkaç kere ifade
etmiş
tir. Zabta geçen ifadelerde Mehmet Bey’in nikâhlıeş
i olduğunu ifade etmesi
HacıMustafa Efendi konuş
ması
nıdeğiş
tirip Mehmed Bey tarafı
ndan zorla
27
gönderildiğini söylemiş
. Biz nikâhı
n ispatı
na hazı
rı
z Ferid Efendi müvekkillerinin ne
istediğini öğrenmek üzere yarı
na kadar mühlet verilmiş
tir.
Sayfa 6
Belge 8 (Vekâlet)
Ali Efendi’nin oğlu Mehmed Ağa Mecidiye Kazası
nı
n Çanak Pı
nar köyünde Hacı
Mustafa oğlu Halil Ağa’nı
n evine gidip isimleri yazı
lıolanları
n tarifleriyle bilinen
Ayş
e oğlu Hasan açı
kça ş
öyle demiş
tir;
Eş
im olup önceden vefat eden köyümüz ahalisinden Hasan oğlu Bekir’den kalan
hissemi ve mahkemede gerekli olanlarıtarafı
mdan hazı
r edilmesi köyümüz
ahalisinden Bekir oğlu İ
brahim isimli kiş
iyi vekil olarak tayin ettim dedi.O iş
e
vekâleti kabul etti ve gereğini yerine getireceğini söylemesi üzerine Ali Efendi’nin
huzurunda sicile geçirilmiş
tir.
Sayfa 6
Belge 9 (Alacak)
Mecidiye kazası
nda Çanak Pı
nar köyü sakinlerinden deftere geçirilmişAyş
e oğlu
Hasan’ı
n sicile geçirilmişvekili Bekir oğlu Bayram mahkemenin baş
langı
cı
nda
odacı
sıSeyyid oğlu Yusuf Çavuşile yüzleş
mesinde müvekkilim Ayş
e oğlu Hasan’ı
n
eş
i kardeş
im olup bundan 4 sene önce İ
zmir’e giderek adıgeçen il dâhilinde Sarı
calu
Kasabası
nda vefat ettiği için adıgeçen Yusuf Çavuşzimmetine alacağıolan 40
kuruş
un müvekkilimin adıgeçen eş
ine ve kardeş
i Hacı
’ya verilmesi talebindedir diye
dava edildiğinde Yusuf Çavuş
’dan sorulduğunda Hüseyin Gazi’den 40 kuruşborç
aldı
ğı
nısöyledi ancak vefatıbenim malumum değildir diye inkâr etti. Çanak Pı
nar
köyünden Mustafa oğlu Ali ve adıgeçen köyden Şeyh Ahmet oğlu Timur
mahkemede hazı
r bulunup ş
ahitlik ettiklerinde köyümüz ahalisinden Bekir oğlu
Hasan bundan 4 yı
l önce ticaret için bulunduğu İ
zmir dâhilinde Sarucalu kasabası
nda
bulunduğu zaman vefat etmiş
tir. Vefatı
nıgördüklerihususunda ş
ahitlik yapmı
ş
lardı
r.
28
Sayfa 7
Belge 10 (Vekâlet)
Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye Kazasıköylerinden Veledli köyü sakinlerinden
Kara Beyoğlu Mehmet Bey Kı
rş
ehirin Kayabaş
ıahalisinden ve dava vekillerinden
Akif Efendi oğlu Haci Ahmet Efendi huzurunda söyle demiş
tir; Adıgeçen kazanı
n
Kı
rdök köyü sakinlerinden Afsar Mehmed ‘in kı
zıSultan ikili köyünden mürsel oğlu
Musa tarafı
ndan güya nikâhı
mı
zdı
r diye tevkit edilmiş
tir. Akif Efendiyi vekil olarak
tayin ettim demesi üzerine Akif Efendide vekilliği kabul ettiğini söylemiş
tir.
Sayfa 7
Belge 11 (Vekalet)
Kı
rş
ehir sancağı
ndan bağ
lıMecidiye kazasıköyünden ikili köyü sakinlerinden
Mürsel oğlu Malla Musanı
n vekili İ
shak oğlu Ahmed Kayabaş
ımahallesinden ve
dava vekillerinden Ali Efendi oğlu Ferid Efendi huzurunda söyle söylemektedir:
Müvekkilim Mürseloğlu Molla Musanı
n nikâhlıeş
i Sultanoğlu Afsar Mehmed
gereksiz nikâh iddiası
nda bulunan Veledli Köyünden Veledli Mehmet Beyin vekili
ise mahkemece devam etmekde bulunan iddia ve itirazlar ile ilgili lazı
m gelen
evrakları
, hazı
rlanmasıiçin Ferid Efendiyi Vekil eyledim demektedir. Vekilde
vekilliği kabul etmiş
tir bu durum tescil olunmuş
tur.
Sayfa 8
Belge 12 ( Nikah )
Belirsiz günde taraf vekilleri yüce mahkemede hazı
r bulunmaktadı
r. Vekil Ferid
Efendiden müdafaasıistendiğinde: 324 senesi Şaban ayı
nı
n baş
langı
cıve ikinci defa
nikâhlanmak isteme Ramazan ayı
nı
n ne günüdür. Vekil Akif Efendinin izah etmesini
talep ederim denildiğinde vekil Akif Efendiye sorulduğunda HacıMustafa Efendinin
kayı
tlara geçen ifadesin den de anlaş
ı
lacağıüzere birinci nikâhlanma 324 senesi
Şaban ayı
nı
n baş
langı
cıPerş
embe günüdür ikinci 324 senesi ramazan ayı
nı
n 9. Cuma
günüdür. Saat ve vakti ancak ş
ahitlerin bileceği ve kendisinin bilmediğini
29
söylemiş
tir.Ferid Efendi mecelle hükümlerinin 1836 ve 1840 maddeleri gereğince
hükm olunmaktadı
r. İ
kili köyünden Cakı
r oğlu Osman Kı
rdök köyünden Aksak oğ
lu
Osman la beraber müvekkilim Molla Musa için bizzat Müvekkilim Sultan’dan
Kı
rdök köyünden bulunan pederi ve velisi Mürsel Ağa yine Kı
rdök köylü Cin Ali ve
Car Mehmed Ağalarla Afş
ar hanesinde ikinci defa nikâhlandı
klarıkastediliyor fakat
bu çı
kar içindir. Müvekkilim Molla Musa nikâhtan bahsetse de pederi Mürsel Ağ
a ile
nikâhlanmı
şolsalar da müvekkilim Molla Musa karş
ıtaraf bir hüküm tembih etmez.
Müvekkilim Molla Musa karş
ıtaraf müdafaası
nda bulunmayacağı
ndan dair fetvayı
takdim ederek. Bununla beraber nikâhlan dı
k lari söyleyen ikili çakı
r oğlu Osman
324 senesi Şaban’ı
ndan birkaç ay evvel hastalı
ğa tutulmuş
. Hatta vücudundan yaralar
olmuş
, kendi ihtiyacı
nıkarş
ı
layamamı
ş
, üç ay öncesinde kurtulamayı
p vefat etmiş
tir.
Aksakoğlu Osman Ağa Şaban ayı
nı
n birinci Perş
embe gününden bir gün önce veya
bir gün sonra veli Mürsel Ağa ile Cin Ali ve mehmed Ağalar Ramazan ayı
nı
n 9.
Cuma günü sabahtan akş
ama kadar ikili köyünde bulunup soğuktan dolayıbir tarafa
gitmediklerini zamanlarda Afş
ar ‘in hanesi söyle dursun Kı
rdök köyünden
mecellenin 1899 maddesinin son fı
krasımantı
ğı
nca isbat ederim. Kayı
n peder ,
giyecek verelim oğluma var der mi? Gelin kı
zlar baba hanesinde ,kayı
n pederinden
utanı
r Dursun köyünden böyle bir adet yoktur mecellenin 38. Maddesi gereğince
men olunmuş
tur. Sultan vekili olan babasıtarafı
ndan nikâhlandıdenilse de nikâhı
n
zamanıtam olarak bilinememektedir.
Sayfa 9
Belge13 (Nikah)
20 sayfasıkatib tarafı
ndan yanlı
ş
lı
kla yazı
lmı
şolduğu için düzeltilmiş
tir. Akif Efendi
tebliğle bildirilenlere itiraz ettikten sonra taraflar karş
ıkarş
ı
ya getirildi. Vekil Ferid
Efendi nikâhları
n gösterildiği günlerde Cakı
roğlu Osman ı
n malul olması
diğerlerinde ikili köyünde bulunmadı
ğıgerekçesiyle inkâr ediyor Molla Musa’ nı
n
açı
kça söylemediğini belirtiyor. Nikâh meselesi önceki mahkemede iddia edilmiş
.
Hatta
ş
ahitler dinlenmiş
ti.
Musa’nı
n Sultan
hakkı
ndaki
ifadesi
mahkeme
kayı
tları
ndadı
r. Molla Musa’nı
n Ahmet Kâhyalıvekil tayin ettiği 1314 senesi
Şevvalin 15.Pazar günü öpleden sonra Sultan’da Molla Musa’ya rağmen vekil tayin
30
etmek için merkez kasabada bulunan hükümete gelmiş
. Duvarı
n dibinde dururken
HacıMustafa Efendiyi bekil tayin ettiği adıgeçen ayı
n 18.Çarş
amba günü öğleden
sonra hükümet kapı
sıiçerisinde Molla Musa, Sultan’ıgörerek: Aman Sultan gel etme
Mehmed Bey’in nikâhı
nıinkâr et demiş
tir.
Tarafları
n istekleriyle mahkeme yarı
nki Çarş
amba gününe ertelenerek, taraflara bu
durum bildirilmiş
tir.
Sayfa 9-10
Belge -14 (Vekâletname)
Belirlenen günde taraf vekilleri gelmiş
di. İ
tiraz eden tarafı
n vekili Ferid Efendiye
sorulduğunda, müvekkilim Molla Musa 314 senesi Şevval ayı
nı
n 15.günü öğleden
sonra adıgeçen sene ve ayı
n 18.Çarş
amba günü öğ
leden sonra müvekkilim Sultan’ı
bizzat nikâhladı
ğıbeyan ediliyor. Müvekkilim 19 veya 17’sinde olduğuna göre 314
senesinin Kameriyesi öyle bir nikâhlanma yok olsa bile geçerli değildir denmiş
tir.
İ
tiraz eden tarafı
n vekili Akif Efendi ise cevabı
nda 308 senesi Teş
rin-i evelin
20.günü akdin yapı
lmı
şolduğu ve Ferid Efendi tarafı
ndan güya akdin ilk güz ayı
nda
yapı
ldı
ğısöyleniyor. Bir yı
lımevsim itibariyle 4 kı
sma bölersek ilk güz ayıEylül
olacağı
ndan bu çeliş
kiyi kimse inkâr etmesin. Bu günkü müdafaları1314 senesi
Şevvalinin 15-18 günlerinde Musa’nı
n nikâhı
nda bulunduğu, dünkü mahkemede
ifade ettiğ
imi ortadan kaldı
rmaya çalı
ş
ı
yorlar. Sultan ve Molla Musa’nı
n davaları
1324 senesi Kameriye’sinde oluyor. 1324 senesi Şevval ayı
nı
n 15.günü Molla Musa
Ahmet Kâhyaya 18.günüde Sultan, HacıMustafa Efendiye vekâletname veriyor.
Bizim iddiamı
z ise neticede adıgeçen Musa ile Sultan’ı
n vekâlet verdiği gün
nikâhlandı
ğ
ıarz ediyoruz. Her ikiside bundan baş
ka vekâletname vermişdeğildir ki
günleri ayı
rt edilsin. Bundan dolayınikâhlanma meselesinin hak ve doğ
ruluğunu
etraflı
ca düş
ünerek icrası
nıarz ederim dedi. Ferid Efendi cevabı
nda kana mal
müdürü Rif’ahü Efendi hazretlerinin hazı
r bulunduğu 1314 senesi Şevval ayı
nı
n 15
ve 18. Günlerinde bikah olmuş
tu diye iddia edilmiş
ti. Kayı
tlara geçti. Sizde okuyup
imzalayı
n diye buyruldu. Baş
tan sona okuyup imzalarla tastik etdik. Taraflara baş
ka
diyecekleri olup olmadı
ğısorulduğunda baş
ka diyeceklerinin olmadı
ğı
nısöylemiş
ler.
31
Kayı
tlara geçirilen bu dava Kazahanlu Müfti Efendi’ye gönderilmiş
tir. Yazı
lan
cevapta Musa’nı
n tarihi Mehmet Bey’in tarihden önce olduğu için önceki tarihteki
ş
ahit önceki ve tercih edileni olacağıcevabıalı
ndı
ktan sonra vekil Ferid Efendi’nin
davasıtemize gönderilmiş
tir.
Sayfa- 10
Belge -15 (Şahitlik)
Tarafları
n vekilleri hazı
r olup Ferid Efendi’den ş
ahit istendiğinde devamıKı
rdök
köyünden Ali Kahya oğlu Mustafa oğlu Ali ve adıgeçen köyden HacıMehmed oğ
lu
İ
brahim Kahya yine adıgeçen HacıAhmed oğ
lu Molla Hüseyin ve yine adıgeçen
köyden Düdel Mehmed Ağa ve yine adıgeçen köyden Kara Ali ve Görülü, Eyyüb
oğlu Şükrü, Mükremin oğlu Hasan ve yine adıgeçen köyden Âş
ı
k Ali, Molla Ali,
Gül Mehmed ve İ
kili köyünden Çakı
roğlu Mustafa ve Çakı
roğlu Battal, Veli oğ
lu
Aş
ir, Abdülcelil oğlu Halil, İ
smail oğlu Mehmed ve yine adıgeçen köyden Kuyumcu
oğlu Ali, Ali oğ
lu Halil ve yine adıgeçen köyden Hasanoğlu Battal ve HacıAhmedli
köyünden Ömer Kahya ve yine adıgeçen köyden Emrullah oğ
lu Vahid Efendi, Kutlu
oğlu Hacıve yine adıgeçen köyden HacıKahya, diğeri Kara Eyüb ile ş
ahitleri
getirilerek Rumi ayı
nı
n 17.Çarş
amba günü isbat ederim demiş
tir.
Sayfa -10
Belge -16 ( Temyiz)
Musa’nı
n cevabıalı
ndı
ktan sonra Ferid Efendi tarafı
ndan davanı
n temyize
gönderilmesinin talep edilmesidir.
Sayfa 10-11
Belge-17 ( Nikah )
Belirlenen günde adıgeçen tarafları
n vekilleri Ferid ve Akif Efendiler hazı
r
bulunmuş
lardı
r. Kı
rdök köyü ahalisinden Hasan oğlu HacıAhmed mahkemede hazı
r
bulunup ş
ahitlik etmiş
tir. Köyümüz ahalisinden Afş
ar Mehmed Ağa’nı
n kı
zıSultan’ı
32
İ
kili köyünden Mürseloğlu Musa 308 senesi ilk güz ayı
nı
n baş
ı
ndan itibaren bir
Cuma gecesi Sultan ve Molla Musa’nı
n hazı
r bulunduğunda 2000 kuruşmihrin
verilmesiyle tarafları
n vekilleri nikâh ardı
nıyaptı
. Bende bu cemiyette hazı
r idim.
Allah için ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Diğer Şahit Kı
rdök köyünden İ
brahim oğlu HacıMehmed olup mahkemede hazı
r
bulunup ş
ahitliği istendiğ
inde 308 senesi ilk güz ayı
nı
n baş
ı
nda bir Cuma gecesi
Afş
ar Mehmed’in kı
zıSultan’ıİ
kili köyünden Mürsel oğlu Molla Musa’ya 2000
kuruşmihir vererek Afş
ar Mehmed’in köyünde ve kendi hanesinde kı
zı
nıMusa’ya
verdi. Kayı
n pederi Mürsel de kabul etti. Ben Allah için ş
ahidim demiş
tir.
Şahit HacıAhmedli köyünden Mehmed oğlu Osman isimli kimse mahkemede hazı
r
olup ş
ahitliği sorulduğunda 308 senesi ilk güz ayı
nı
n baş
ı
nda bir Cuma gecesi
Kı
rdök köyünden Afş
ar Mehmed kendi evinde kı
zıSultan’ıİ
kili köyünden Mürsel
oğlu Musa’ya tarafları
n velileri huzurunda nikahladı
ğı
na ve 1000 kuruşmihir
verdiğ
ine ben ş
ahidim demiş
tir.
Kı
rdök köyünden ş
ahidi Ali oğlu Mehmed isimli kiş
i mahkemede hazı
r bulunup
ş
ahitliği sorulduğunda;Afş
ar Mehmed’in kı
zıSultan’ı
n kendi huzurunda ve kendi
köyündeki evinde İ
kili köyünden Mürsel oğlu Musa’ya 2000 kuruşmihir atarak
kı
zı
nı nikahlamı
ş
tı
r. Musa’nı
n babası
nı
n kabul
ettiğine
Mehmed
ş
ahitlik
ederimdiyerek ş
ahitliğ
ini bildirmiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerin ifadeleri ve tarafları
n söyledikleri üzerine Sultan’ı
n Molla
Musa’nı
n eş
i olduğ
una karar verilmiş
tir.
Sayfa-11
Belge- 18 ( Nikah )
Afş
ar Mehmed Ağ
a kerimesi Sultanıİ
kili Karyesinden Mürsel oğlu Musa 308 senesi
ilk güz ayı
nı
n ibtidâsı
nda bir Cuma gecesi mezbûre Sultan ve ve merkum Monla
Musanı
n hâlihazı
rları
nda 2000 kuruşmihr tesmiyesiyle tarafeynin velileri akd ve
nikâhları
nıicrâ ettirmiş
tir.
33
Sayfa 12
Belge 19 ( Nikah )
Mecidiye’nin Uzun Pı
nar köyünden Osman oğlu Mehmed isimli kiş
i Akpı
nar
köyünden Bozon Arab oğlu İ
brahim söyledikleri üzerine der ki;ben Bozon’un kı
zı
Fatma’yı320 senesinde bir yaz mevsiminde 100 kuruşmihiri vererek nikahladı
m.
Babası14 zilkade 1324’te nikahlandıdiyerek inkarda bulunduğundan ş
ahitliği
sorulduğunda cevabı
nda gerçekte adıgeçen kı
zı
nı
n Mehmet oğlu Osman’la
nikahlamı
şise de 324 senesinde nikahlarıbozulmuş
tur. Şahit istenirse ben Uzun
Pı
nar’dan HacıAli oğlu Şeyhli ve HacıHalil oğlu Bozan ve HacıHasan oğlu Hacı
Osman ile iddiamıisbat edecegini söylemiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden HacıAli oğlu Şeyhli mahkemede hazı
r bulunduğunda
sorulmuş
tur. Mehmed oğlu Osman isimli kiş
i aleyhte iddiada bulunan Bozon’un kı
zı
olan Fatma ile 320 senesi bir yaz mevsiminde nikahları
nı
n olduğ
una ben Allah için
ş
ahitim demiş
tir.
Diğer ş
ahit Gülleli köyünden HacıHasan oğlu HacıOsman isimli kiş
i mahkemede
hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda gerçekte Mehmed oğlu Osman Bozon’un kı
zı
Fatma’yıbir yaz mevsiminde mihri verilerek nikahları
nı
n olduğuna ben ş
ahitliğini
ildirmiş
tir.
Bu zabtı
n huzurumuzda olduğu tasdik olunarak ş
ahitlerin ifadeleri hükümler
gereğ
ince kabul edilmiş
tir.
Sayfa 12
Belge -20 ( Vekalet )
Büyük vilayet Ankara’ya bağlıKı
rş
ehir sancağı
nı
n Mecidiye KazasıMal Müdürü
Mehmed Emin Efendi oğlu Raş
id Efendi adıgeçen kazanı
n hükümet konağı
nda
mahkemeye ait odada
Dedezâde
tam olarak der ki,kasaba sakinlerinden ölmüşolan Hacı
Hasan Efndi’nin büyük kı
zıBehiçeyi mihri teslim edilerek yerinde
Ahmed Çelebi oğlu İ
smail Efendi ve HacıNaim Efendi oğlu HakkıEfendilerin
huzunda nikah kaideleri yerine getirildiğinde adıgeçen kasaba ahalisinden Kâîmi
34
oğlu Raş
id Efendi oğ
lu Mehmed Emin Efendi’yi vekil ve tayin ettim dediğinde bu
vekalet tasdiklenerek huzurları
nda gerçekleş
tirildiği bildirilmiş
tir.
Sayfa 13
Belge-21 ( Miras)
MecidiyeKazası
Süvâri Jandarma bölgesinde kalkan Sagir köyü ahalisinden Seyit
Mustafa’nı
n mirasınikahlıeş
i Ayş
e oğlu Yusuf ile küçük çocuğunun oğlu Mustafa
oğlu Ali ve küçük çocuğunun kı
zıZeynep’e mahsustur. Mecidiye jandarma onbaş
ı
sı
Haydar oğlu Yusuf ve Tekfel köyünden Yaman oğlu Ali isimli kimseler huzurunda
Hası
m Çavuş
’un ş
ahitliğ
inde isbat edillerek, adıgeçen ş
ahitlik temyiz olunmuş
tur.
Sayfa 13
Belge -22 ( Veraset)
Kı
rş
ehir sancağ
ı
na bağlıMecidiye Kazası köylerinden Kilisa Fazlu köyü
ahalisinden üçüncü Humâyun Ordusunun 17. Süvâri Alayı
nı
n 4. neferiyken bundan
önce vefat eden Ömer Mansûr oğlu Mansuroğlu Mansur’un veraseti babasıadıgeçen
Mansur ile annesi Ayş
e oğlu Mehmed’e mahsus olduğu ve onlardan baş
ka varisi ve
mirasçı
sıolmadı
ğı
na adıgeçen köyden Süleyman oğlu Mehmed ve yine adıgeçen
köyden Medres Süleyman Efendi oğlu Yunus isimli kimsenin ş
ahitlik etmesiyle adı
geçen Mansur’un verasetlerine karar kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 13
Belge-23 ( Vekalet )
Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye Kazasıköylerinden Kara OvalıMustafa Kanya
oğlu HacıMehmed adıgeçen kazanı
n mahkemesinin huzurunda bulunduğ
unda
Mecidiye Kazasıahalisinden Mehmed Efendi oğlu Süleyman Bey huzurunda tam
olarak ş
öyle demiş
tir, Mehmed Efendi’yi vekil tayin eyledim. O da adıgeçen
vekilliği kabul ederek vekillik tescil olunmuş
tur.
35
Sayfa 14
Belge 24 ( Çalı
nma )
Mecidiye Kazasıköylerinden Teflek Kebir köyü imamıMehmed Efendi oğlu Ali
mahkeme huzurunda Şamili Köyü sakinlerinden HacıHasan oğlu Ali oğlu Hacı
Hasan yüzleş
tiğinde netice olarak malı
m ve mülküm olan 11 yaş
ı
nda 700 kuruş
kı
ymetinde duru renkte karı
ş
ı
k inek, kulağıyaralı
dı
r. Kulağıküpeli katı
r, kuyruklu
bir başkı
srağı
mıYozgat’ı
n Cebeli köyü mevkiinden çalı
nı
p aleyhte iddiada
bulunanı
n mülkünde bulunması
yla hakkı
mıtalep ederim. Aleyhte iddiada bulunan
kiş
inin ne diyeceği sorulduğunda adıgeçen kı
srak henüz 5 yaş
ı
nıdoldurup 6 yaş
ı
na
girdi. Kulaklarıküpeli değildir. Malı
m iddia sahibinin değ
ildir. Adıgeçen çalı
nmı
ş
beygir konusunda tarafları
n muhalefette bulunduklarıesnada bu durumdan haberi
olan Kitorak Ağ
a adıgeçen beygirin 6 yaş
ı
nıdoldurarak 7 yaş
ı
nda olduğunu haber
verdi. Her iki tarafta bir at ve ya tay konusunda çekiş
mektedir,her biri o tayı
n kendi
kı
srağı
ndan doğma olduğunu dava etmiş
tir. Şahitlerin dinlenmesine karar kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa-14
Belge- 25 ( Şahitlik )
1259. Madde
Bu dava Mecidiye Müftülüğü’ne havale edildiğinde Yusuf Efendi davası
na bağlı
ş
ahit talep edildiğinde ben davamıMehmet Kahya oğlu Süleyman ve Tavabil
Hüseyin oğlu Hasan ile isbat ederim demiş
tir. Mehmet Kahya oğlu Süleyman
mahkemede hazı
r bulunup ş
ahitliğ
i sorulduğunda özetle: ‘‘Bu hükümet konağı
nda
muayene olunan duru renkte 6 yaş
ı
nda kı
srak adıgeçen Ali’nin kendi kı
srağı
ndan
doğma malıolduğuna Allah için ş
ahitlik ederim’’demiş
tir.Diğer ş
ahit adıgeçen
köyden Hüseyin oğlu Hasan’a ş
ahitliğ
i sorulduğ
unda özetle: ‘‘Bu adıgeçen kı
srağı
n
aleyhte dava açanı
n kı
srağı
ndan doğ
ma olduğ
una ş
ahitlik ederim’’ demiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri kabul olunarakbuna bağlıolarak hüküm verilmiş
tir.
36
Sayfa 15
Belge-26 ( Vekalet )
Mecidiye kazası
ndan Himmet Uş
ağıköyü sakinlerinden Musa oğ
lu Hacıoğlu Musa
ve Sekrin Yusuf sayesinde bilinen Nuriye Hatun kı
zıAbdurrahman ve yine adıgeçen
köyden Satı
lmı
ş kı
zı Tanla Hatun olarak bilinen hatunlar Mecidiye köyü
mahkemesinde Keskin kazası
ndan Naskan Bey köyü ahalisinden Yusuf Bey
Muslihiddin Bey huzurunda dediler ki, eş
lerimiz Aziz oğlu Haydar ve Musa oğ
lu
HacıMehmed oğlu Musa’nı
n ve Kara OvalıMustafa Kahya oğlu Mehmet ile zimmet
vekaleti davası
ndan dolayımalları
mı
z haciz altı
na alı
ndı
ğı
ndan dolayıadıgeçen
Mustafa Kahya ile vekili mahkemede bulunup tebliğetmiş
lerdir. Özetle her tür zarar
ve ziyan iddiası
na ve aleyhinde vuku bulmuşve bulacak davaları
n hepsini mecliste
hazı
r bulunan Yusuf Bey’i vekil tayin eylemiş
, o da adıgeçen vekilliği kabul
etmiş
tir.
Sayfa 16
Belge–27 ( Boş
anma )
Mecidiye’nin …. Köyünden Hüseyin oğlu Dervişoğlu Hüseyin yine adıgeçen
köyden İ
sa oğ
lu İ
smail oğlu İ
sa Kör Yusuf yüzleş
mesi üzerine dava edip der ki;
‘‘Bundan iki sene önce adıgeçen kiş
inin kı
zıRukiye oğlu İ
smail’i 500 kuruşmihr
teslim ederek ş
ahitlerin huzurunda nikâhlayı
p iki seneye yakı
n evlilikten sonra adı
geçenin babasıİ
smail’in adıgeçen eş
im itaat etmeyip boyun eğ
mediğ
inden adı
geçenin bana itaat etme ve boyun eğmesine tembih olunmasıisteğimdir diye dava
açmı
ş
tı
r.
Aleyhte iddiada bulunan İ
smail’den ne diyeceği sorulduğunda özetle eş
i Rukiye’nin
mihrini vererek nikahladı
ğıtarihten bir sene önce HacıHasanlıköyünden adıgeçen
Derviş
,eş
i Rukiye’yi HacıHasanlıköyünden Hasan Ağa oğ
lu İ
brahim ve Sası
m’ı
oğlu Mehmed ve HacıTuranlıköyünden Kara Tana oğlu İ
bonun huzurunda adı
geçen Rukiye’ye hitaben sen benden boş
sun diyerek boş
andı
ğı
ndan kı
zıRukiye’ye
adıgeçen Derviş
’ten boş
andı
ğıiçin itaat edemeyeceğini söylemiş
tir.
37
Diğer ş
ahit Timurlu köyünden Mahalli oğlu Mehmet oğlu Mehmed isim kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle Muhacir Dervişbundan bir sene
önce eş
i Rukiye’ye git boş
sun, dediğ
ine ben ş
ahidim demiş
tir.
Sayfa 17
Belge–28 ( Emanet mal )
Mecidiye KazasıTambekirli köyü ahalisinden Yusuf Efendi oğlu Molla Mustafa
oğlu Yusuf adıgeçen kazanı
n hükümet konağı
nda mahkemeye ait odada mal müdürü
Mehmed Efendi vekili Sadı
k Emin Rı
za Efendi Emin HacıHüseyin yüzleş
mesinde
malı
m olan birisi buzağıdiğer kı
sı
r birer yaş
ı
nda iki hayvanı
n birisinin baş
ısarı
diğerinin göger ve ikisi ikiş
er yaş
ı
nda olan tosun ile birisi sarırenkte on yaş
ı
nda öküz
800 kuruşdeğerindeki sı
ğı
ra Teflek Kebir ahalisi buraya gönderdiklerinde bana
teslim edilmiş
tir. Rı
za Efendi’ye sorulduğunda cevaben adıgeçen hayvanları
n
emanet edildiği ancak iddiacı
nı
n malı
nı
n olduğu meçhuldur diye inkar etmiş
tir.
Tambekirli köyünden Ali oğ
lu İ
htiyar oğlu Hüseyin ve adıgeçen köyden Ali oğlu
Hasan oğlu Hüseyin isimli kimseleri mahkemede hazı
r olup ş
ahitlik etmiş
lerdir.
Şahitler dinlendikten sonra Rı
za Efendi’nin hayvanlarıteslim etmesine karar
verilmiş
tir.
Sayfa–17
Belge -29 (Mal – Hayvan davası)
Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Tanbekirli Karyesi ahalisinden Yusuf bin Hasan
meclisimizden Emin Rı
za Efendi İ
bni HacıHüseyin Efendi yüzleş
mesinde malı
m
olan beş
er yaş
ı
nda iki adet siyah atla beşyaş
ı
nda bir adet öküz ve 600 kuruş
kı
ymetinde bulunan sı
ğ
ı
r hayvanlarıpara hükmünde tutularak teslimini istemiş
tir.
38
Sayfa 17-18
Belge- 30 ( Mal – Hayvan davası)
Mecidiye kazasıköylerinden Tanbekirli köyü ahalisinden Necib oğlu Kadir, Hacı
Hüseyin Efendi’nin oğlu Rı
za Efendi ile yüzleş
mesinde benim malı
m olan bir iki ve
bir yaş
ı
nda dört başdana ve ikisi birer yaş
ı
nda siyah ve göğer inek ve ikisi iki
yaş
ı
nda siyah renkli düve toplam 1000 kuruşkı
ymetinde bulunan malı
mıbana teslim
etmemiş
tir. Rı
za Efendi’ye sorulduğunda iddiacı
nı
n malıolduğunu inkar etmiş
tir.
Taş
bekirli köyü ahalisinden Ali Emin İ
hsan oğlu Hasan ve Ali oğlu Hasan isimli
kimselerin ş
ahit olarak dinlenmesine karar kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 18
Belge -31 (Mal – Hayvan davası)
Mecidiye Kazasıköylerinden Taş
bekirli köy ahalisinden Hacıoğlu Yusuf Efendi
sandı
k emiri HacıHasan Efendi’nin oğlu Rı
za Efendi yüzleş
mesinde malı
m olan
birisi beşyaş
ı
nda siyah öküz ve altı
sıbirer yaş
ı
nda dana, üçü buzağısiyah ve sarı
renkli beş
er yaş
ı
nda beşcins toplam 1400 kuruşkı
ymetinde hayvanı
mıteslim
etmemiş
tir. Teslim etmesini talep ediyorum. Ona sorulduğ
unda ise inkar etmiş
tir.
Her biri Taş
bekirli köyünden Ali oğlu İ
htiyar oğlu Hasan ve adıgeçen köyden Ali
oğlu Hasan oğlu Hüseyin isimli kimseler mahkemede hazı
r olup dinlenmiş
tir. Bu
ifadeler gereğince Rı
za Efendi’nin hayvanlarıteslim etmesi gerektiği kararı
na
varı
lmı
ş
tı
r.
Sayfa 18–19
Belge – 32 ( Nikah )
Mecidiye’nin Mahsenli köyünden HacıAli oğlu Şedid isimli kimse adıgeçen köyden
Halil oğlu Haydar dava açmı
ş
tı
r. Adıgeçen Halil’in eş
i Nazife’nin hazı
r bulunduğu
ve oğlum Ahmed’inde hazı
r bulunduğu bir zamandı
. Bundan on iki sene öncesi kendi
hanemde oğlum oynamaktaydı
. Adıgeçenin babasıadıgeçen oğluna Halil’e ‘’ gel
elimi öpte kı
zı
m Nazife’yi sana vereyim’’ dedi. Bende oğlum elini öp dedim ve
39
oğluma vekil olarak adıgeçen kiş
iyi aldı
m diyerek kabul ettim. Şimdi oğlumun
nikahlı
sıbabasıvermiyor. Karş
ıtarafa sorulduğunda nikah olmadı
ğı
nısöylüyor ben
iddiamıMahsenli köyünden Emin Kahya oğlu Osman Kahya oğlu Abdullah ve yine
aynıköyden Elvan oğlu Balan oğlu Abdullah ve Yusuf oğlu Mustafa ile isbat ederim
demiş
tir.
Sayfa 19
Belge -33 ( Şahitlik )
29 Cemâziyel-evvel 325 tarihinde adıgeçen sürede Nazife’nin kayı
tlara geçmiş
vekili Süleyman Kahya oğlu Yusuf isimli kimsenin hazı
r olduğ
u mahkemede
görülmüş
tür. Tarafları
n iddialarıdaha önce kayda geçmiş
tir. Bu kayı
tta isimleri
geçen ş
ahitlerden Mahsenli köyü ahalisinden Mustafa oğlu Yusuf oğlu Süleyman
isimli kimseler mahkemede hazı
r olup ş
ahitlikleri sorulduğunda bundan 12 sene önce
iddiacı
nı
n evinde bir gün oturuyor iken adıgeçen iddiacı
, adıgeçen müvekkili
oğluma aldı
m demişise de adıgeçenin babasısusmuş
tur, ben bu kadarı
nıbildiğimi
söylemişbulunmaktayı
m demiş
tir.
Tam belli olmayan günde tarafları
n bulunduğu zamanda adıgeçen Mahsenli köyünde
Elvan oğlu Bilal isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda üç,beş
sene önce bir gün iddiacı
nı
n hanesinde duruyor iken adıgeçen Nazife’nin karş
ı
iddiada bulunanı
n oğlu Ahmed küçük iken gel elimi öp de kı
zı
mısana vereyim dedi.
Oğ
lan elini öptü. Adıgeçen iddiacıoğlum evin aldı
m, dedi. Benim bilgim bundan
ibarettir diyerek ş
ahitlik yapmı
ş
tı
r.
Adıgeçen iddiacıHacıAli tekrar söz alarak, köyümüz Mahseli’de Abdurrahman
oğlu Osman ve Şedid oğlu İ
brahim oğlu Şedid ile iddiamıisbat ettim ve bundan
baş
ka ş
ahidim bulunmayı
p yalnı
zş
u birkaç gündür aleyhte iddiada bulunan Halil ş
u
nikahtan vazgeçin dediğinde ş
ahitlerim Mahsenli’den Molla Sait ve İ
smail oğlu
Hanlu oğlu İ
smail ve babasıMehmet oğlu Musa ve Osman Kahya oğlu Yusuf ile
iddiamıisbat ederim demiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden Osman oğlu Abdurrahman oğlu Abdullah isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğ
unda 12 sene önce aleyhte iddiada bulunan
Mahsenli köyünden Haydar oğlu Halil isimli kimseler bu sürede HacıAli’ye hitaben
40
gel ş
u iki keçi ile tosunu bana ver de kı
zı
m Nazife’yi oğluna verdim dediğinde aldı
m
kabul ettim dediğine ben Allah için ş
ahidimdiyerek ş
ahitliğini bildirmiş
tir.
Sayfa -19
Belge -34 ( Nikah )
Mahsenli Karyesinde Elvan bin Bilal meclisde
hazı
r olup istiş
hâd olundukda
tarihinden üç beşsene akdem bir gün müdde‘inin hânesinde duruyor iken mezbure
Nazifenin müddeinin oğ
lu Ahmet’e gel elimi öp de kı
zı
mısana vereyim, dedi. Oğlan
elini öperekş
ahitler huzurunda nikahlanmı
ş
lardı
r.
Sayfa 20
Belge -35 ( Veraset)
Yozgat Sancağımahallelerinden Çanak Mahallesi sakinlerinden Hafı
z HacıHilmi
Efendi oğlu El-Hac Mehmed Sadı
k oğlu Mehmed, Mecidiye kazasıBidayet
Mahkemesi odacı
sıYusuf Efendi oğlu Seyyid huzurunda davacıolup dedi ki, bundan
önce hicaz’da vefat eden HacıSadı
k Efendi benim babam olup verasetine benimle
adıgeçen nikahlıeş
i Meryem Hanı
m’ı
n oğlu Mustafa ve diğ
er oğlu Hayreddin ve
büyük kı
zıMakbule’yle sı
nı
rlıolup bizlerden baş
ka varîsî olmadı
ğ
ıiçin Yusuf
Efendi zimmetinde bulunan 100 kuruş
un alıverilmesi talebimdir diye davacı
olduğunda Sadı
k Efendi’ye sorulduğ
unda o miktarda kuruş
u olduğunu söyledi ancak
verâset iddiası
nıinkar etmiş
tir.
Her biri Mecidiye Kazasıköyünden Hakkalıköyü ahalisinden ve müderrîsinden
Cemil Efendi oğlu Mehmed oğlu Hasan ve adıgeçen köyden Merkez oğlu Mehmed
Ali Efendi oğlu Ahmed oğlu Monla isimli kş
mseler mahkemede hazı
r olup ş
ahitliklei
sorulduğunda özetle El-Hacc Hilmi Efendi Mehmed Sadı
k Efendi’nin oğlu olup Hacı
Sadı
k Efendi’nin verasetini bu oğlu Hilmi Efendi ile nikahlıeş
i Meryem Hanı
m’ı
n
oğlu Mustafa ve diğer oğlu Hayreddin ve büyük kı
zıMakbûle Hanı
m’la sı
nı
rlıolup
onlardan baş
ka verâsetçisi olmadı
ğı
na bizler Allah için ş
ahitiz diyerek ş
ahitliklerni
bildirmiş
lerdir.
41
Şahitlerin ifadeleri dinlenmişolup bu ifadeler gereğince adıgeçen 100 kuruş
un
verasetçilerin her birisine teslim edilmesi gerektiği Yusuf Efendi’ye bildirilmiş
tir.
Sayfa 20
Belge -36 ( Vekalet )
Mahkeme vekili Abdulbâki Efendi oğlu İ
smail Efendi Mecidiye Kazası
’nı
n
Mahsenli köyüne gidip Haydar oğlu Halil’in evinde kendisi Ahmet oğlu Süleyman
oğlu Mehmet ve Halil oğlu İ
smail oğlu Halil tarifleriyle bilinen Halil kı
zıNazife’nin
hazı
r bulunduğu mecliste adıgeçen köyden Süleyman Kahya oğlu Yusuf ifadesinde
dedi ki, aleyhimde meydana gelen nikah davası
ndan dolayıSüleyman Kahya oğlu
Yusuf’u vekil tayin eyledim, o da bu vekaleti kabul etmiş
tir.
Sayfa 21
Belge–37 ( Şahitlik)
İ
çinde bulunduğumuz Rûminin 8-Pazar günü kayı
tlara geçirilmişvekil Süleyman
Kahya’nı
n hazı
r olduğu görülmüş
tür. Mahsenli köyünden Şedid oğlu İ
brahim oğlu
Şedid oğlu HacıAli isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda, bu
tarihten 12 sene önce aleyhte davacıolan kiş
inin babasıköyümüz ahalisinden Haydar
oğlu Halil, Şedid oğlu Ali yani benim birâderim küçük oğlu Ahmed’e gel elimi öp de
kı
zı
m Nazife’yi sana vereyim dediğ
inde Ahmed, Halil’in elini öptü ve davacı
nı
n
bende oğ
lum için aldı
m, kabul ettim dediğ
ine ben Allah için ş
ahidim demiş
tir.
Sayfa 21
Belge -38 ( Nikah )
Mecidiye kasabasısakinlerinden arzuhâl sahibi Dede oğlu Mustafa oğlu Dede oğ
lu
Ketih Ağa Yozgat kasabasımahallelerinden Tekke mahallesi ahalisinden olup
Mecidiye kasabası
nda geçici olarak ikâmet eden terzi esnâfı
ndan Hacıİ
smail oğlu
Mustafa dilekçesiyle dava edip der ki, geçen yaz mevsiminde ergenliğe girmemiş
büyük kı
zıİ
kbâl’i benim hazı
r bulunduğum ve onun tarafı
ndan kardeş
i Mustafa’nı
n
vekil olduğu kasabadan Seyyid …. HacıAğa ve Mustafa Beğzâde Hüseyin Beğve
42
Halid Ağa’nı
n oğlu Mehmed Efendi huzurunda Üçkuyu köyü sakinlerinden Mehmed
Savaca rı
zası
yla bana nikahladıo sebeple nikahlıeş
imi babası
nı
n bana teslim
etmesini istediğimde imtina ediyor. Bana teslim etmesi için dava ettiğini söylemiş
tir.
Hacıİ
smail Ağa’dan ne diyeceği sorulduğunda özetle kı
zı
mış
ahitler huzurunda
Mustafa’ya nikah etmişisemde nikahtan önce ş
ahitlerin huzurunda 15 lirayıverecek
oldu vermedi. Lazı
m gelen eksikliği giderdiğ
inde teslim edeceğini bildirmiş
tir.
Sayfa 23
Belge -39 (Mal – hayvan davası)
Mecidiye kazasıSakalıköyü sakinlerinden arzûhal sahibi Güdek Mumo oğlu Ali
oğlu Mamo Yozgat kasabası
nı
n Tozkaya mahallesinde oturan Aleksan oğlu Kirkor
dava edip dedi ki, 4 hafta önce Yamaklar köyünün ekinlerine girince oradan aldı
ğ
ı
sekiz yaş
ı
nda kara göğ, beyaz boynuzlarıalnı
na bakan Mecidiye kazası
nda bulunan
bir başkara sı
ğı
r ineğimi elinde bulundurmaktadı
r. İ
steğim ondan alı
nması
dı
r diye
dava açmı
ş
tı
r. Bu iddia sorulduğunda o cevabı
nda adıgeçen ineğimi 18 gün önce
Yozgat’ı
n Hasalı
ya üzerinde Yozgat ahalisinden KadıKı
ran oğ
lu Kolo’dan on yedi
buçuk beyaz gümüşmecidiye karş
ı
lı
ğı
nda satı
n aldı
ğı
mıkanı
tları
m dediğinde
iddiası
nıkanı
tlamak için ş
ahitler talep olunduğunda ben davamıköyümüz
ahalisinden Kahyi Yüz oğlu Hasan oğ
lu Mehmed ve Buhurcu oğlu Ömer oğ
lu
Osman ile isbat edeceğini söylemiş
tir.
Hasan oğlu Mehmed oğlu Abdullah isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği
sorulduğunda bu hükümet konağısalonunda muâyene olunan sekiz yaş
ı
nda, siyah
renkte, alnıbeyaz, boynuzlarıönüne eğilen inek iddiacı
nı
n değil Ali’nin oğlunun
malıolduğuna ben Allah için ş
ahidim demiş
tir.
Diğer ş
ahit Safalıköyünden Buhurcu Osman oğ
lu Ömer oğlu Osman mahkemede
hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda muâyene olunan siyah sekiz yaş
ı
nda inek iddiacı
nı
n
değil Ali’nin oğ
lunun malıolduğuna ş
ahitliğini bildirmiş
tir.
Şahitler dinlendikten sonra ineğin davacı
ya teslim edilmesine karar verilmiş
tir.
43
Sayfa 23
Belge -40 (Tezkere )
8 Şubat 1322 tarihli ve 1 numaralıtezkerede hükümler gereğince yeni eytam
müdürünün tayin ile iş
e baş
lattı
rı
lmasıKaymakamı
ğa bildirilmiş
tir.
Sayfa 24
Belge -41 ( Evlatlı
k)
Mecidiye kazasıVeledli köyü sakinlerinden Ömer oğlu Said oğlu Osman isimli
kimse adıgeçen kazanı
n hükümet konağı
nda mahkemeye ait odada idare meclisi
azasıHacıMehmed Ağa oğlu Yusuf Ağa der ki, ergenliğe girmemişkı
zı
m Gülsüm
için fakru zaruretimden dolayıbesleme ve barı
ndı
rma hakkıolarak 400 kuruş
karş
ı
lı
ğı
nda HacıAğa’ya verdim, HacıAğa’da bunu kabul etmiş
tir.
Sayfa 24
Belge -42 ( Miras )
Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye kazasıAkbı
yı
klıköyü sakinlerinden Yusuf Derviş
oğlu Seyyid ve Köseli köyünden Bekir oğlu Monla Mustafa tarafı
ndan bilinen Hacı
Ali kı
zıMeryem isimli hatun adıgeçen köy ahalisinden İ
smail oğlu Yusuf oğ
lu
İ
smail isimli kimseyi dava edip der ki, bundan önce vefat eden babamdan hisseme
düş
en 1448 kuruş36 parayıtalep etmişisem de vermekten imtina eder. Bu paranı
n
alıverilmesini talep ediyorum. Karş
ıtarafa sorulduğunda özetle HacıAli’den kalan
1448 kuruş
u ergenliğe girmemişkardeş
i Mustafa’ya ş
ahitler huzurunda verdi.
Mustafa’nı
n anneside kimse yoktur dedi. Şahit talep olunduğunda köyümüz
ahalisinden Vezus oğlu Mehmed oğlu Firdevs ve Zenbil oğlu Musa ve Musa oğ
lu
monla Ali ve Vahab Kahya oğlu Mehmed ile ispat ederim. Şahit Akbı
yı
klıköyünden
Zenbil oğlu Mehmed oğlu Abdullah isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği
sorulduğunda özetle Meryem’in babası
nı
n mirası
nıkardeş
i Mustafa’ya bağı
ş
ladı
ğı
nı
Mustafa’nı
n tarafı
ndan kimsenin kabul ettim demediğine ş
ahit olduğ
unu söylemiş
tir.
44
Diğer ş
ahit adıgeçen köyden Mehmet oğlu Monla Ali isimli kimse mahkemede hazı
r
olup ş
ahitliği sorulduğunda Meryem’in babası
nı
n mirasıkaldı
ğı
nda huzurumuzda
ben hissemi kardeş
im Mustafa’ya bağ
ı
ş
ladı
m dediğine ben Allah için ş
ahidim
demiş
tir.
Diğer ş
ahit Abdülvahhab Kahya oğlu Ahmed oğlu HacıMahmud isimli kimseye
ş
ahitliği sorulduğ
unda malumatı
nıdile getirmiş
tir.
Diğer ş
ahit Monla Ali oğlu Musa oğ
lu HacıAli isimli kimse mahkemede hazı
r olup
ş
ahitliği sorulduğ
unda bu mesele hakkı
nda bilgisi olmadı
ğ
ı
nıdile getirmiş
tir.
Hissenin Meryem’e verilmesine hüküm kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 25
Belge -43 (Mal – Hayvan davası)
Boğaz Ucu Köyünden Ahal oğlu Ahmed oğlu Mehmed Mecidiye kazasıSandı
k
emiri Rı
za Efendi’yi dava edip der ki; malı
m olan 8 yaş
ı
nda 150 kuruşve 10 yaş
ı
nda
2 mecidiye kı
ymetinde kara bir diş
i merkeple, 4 mecidiye kı
ymetinde boz diş
i bir
merkebi elinde bulunduran Rı
za Efendi’den alıverilmesi dileğimdir diye dava
etmiş
tir. Ona sorulduğunda özetle hayvanları
n onun malıolduğu benim malumum
değildir diyerek inkar etmiş
tir.
Şahit Boğaz Ucu köyünden Abdullah oğlu Ali oğlu Abdullah ve yine adıgeçen
köyden Şaban oğlu Mehmed Ali isimli kimseler mahkemede hazı
r olup ş
ahitlikleri
sorulduğunda bu hükümet konağı
nda muayene olunan bir başöküz ve bir başinek ile
iki başmerkepin malıolduğ
una bizler ş
ahidiz demiş
lerdir.
Şahitler dinlendikten sonra hayvanları
n davacı
nı
n malıolduğuna karar verilmiş
tir.
Sayfa 25
Belge -44 ( Alacak verecek )
Kaymakamlı
k makamıÇorum Mutasarrı
flı
ğı
nı
n 25 Ağustos 1323 tarihli ve 339
numaralımecidiye kazasımal müdürü Mehmed Emin Efendi’nin vereceği 129
liranı
n kendi malıve nakdi olduğunu iddia eden Öksüz Kale köyünden HacıSofu
oğlu Mustafa isimli kimse Mecidiye kazasımahkemesindedir. Raş
it Efendi’nin oğlu
45
Mehmed Emin Efendi’de dava edip der ki, İ
skilip kazası
na bağ
lıköy ahalisinden
Kesili Ahmed ş
ahitlik ederek adıgeçen 129 lirayıMecidiye Hükümetine
gönderdiklerinden alinde bulunduran müdürden alıverilmesi isteğimdir diye dava
açtı
ğı
nda karş
ıtarafa sorulduğ
unda özetle 129 lirayıbulundurduğunu ama davacı
nı
n
kendi malı
nı
n ne kadar olduğ
u malumum değ
ildir diye inkar etmiş
tir.
Davası
nıMecidiye Jandarma Süvarilerinden Mustafa Çavuşoğlu Yeğer ve İ
skele
köyünden Şedidi oğlu Halil oğlu Ali ve kasaba eş
rafı
ndan Süleyman Bey’in oğlu
Mehmed Efendi ve Osman Bey ile ispat ettiğini söylemiş
tir.
Şahitlerden Zabit Mustafa Çavuşoğlu Yeğer’e ş
ahitliği sorulduğunda özetle adı
geçen 129 liranı
n davacı
nı
n kendi nakdi ve malıolduğuna ve hatta Halil Tı
marala
sattı
ğıdevelerin malıolduğ
una ş
ahitliğini bildirmiş
tir.
Diğer ş
ahit İ
kili köyünden Halil oğlu Ali mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği
sorulduğunda özetle Mustafa 129 liraya Halil Tı
mar’a da satı
p alarak İ
skilip
kazası
na gitmiş
tir. Ve adıgeçen meblağı
n kendi malıve nakdi olduğuna ben ş
ahidim
demiş
tir.
Şahitler dinlendikten sonra müdürün parayıteslim etmesine karar verilmiş
tir.
Sayfa 26
Belge- 45 ( Vekalet )
Kı
rş
ehir Sancağı
’ndan Mecidiye KazasıMahsenli Köyü ahalisinden Süleyman
Kahya oğlu Yusuf adıgeçen kazanı
n hükümet konağı
nda mahkemeye ait odada
Keskin kazası
nı
n Kenan Bey köyü ahalisinden Yusuf oğlu Müslihiddin Bey
huzurunda ş
öyle demiş
tir, arazi davası
ndan dolayılazı
m gelenlerin yapı
lmasıiçin
Yusuf Bey’i vekil tayin eyledim o da bu vekilliğ
i kabul ettiğini söylemiş
tir.
Sayfa 26
Belge -46 (Mal – Hayvan davası)
Mecidiye kazasıÖksüz Kale köyü sakinlerinden arzuhal sahibi Mustafa oğ
lu
Mehmed adıgeçen kazadan Sandı
k emiri HacıHüseyin Efendi oğlu Rı
za Efendi
huzurunda dava edip der ki, bundan tahminen 4-5 gün önce oğlum Mustafa’nı
n
46
malı
ndan Zabtiye çavuş
u mal sandı
ğıdiyerek hükümete teslim ettiği birisi siyah 4
yaş
ı
nda düğe inek ve birisi üç yaş
ı
nda kagör atı
dı
r. İ
ki başmalı
n Rı
za Efendi’den alı
verilmesi isteğimdir. Rı
za Efendi’ye sorulduğunda iki başmalı
n birisi inek diğeri
tosun ancak iddiacı
nı
n malıdeğ
ildir diyerek inkâr etmiş
tir.
Şahit HacıDuraklıköyünden Hacıoğlu Ahmed oğ
lu Hacıisimli kimse mahkemede
hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağ
ı
nda muayene olunan
diğer başkara sı
ğı
r hayvanı
n Mehmed’in malıolduğuna ben ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Sayfa 27
Belge -47 (Mal – Hayvan davası)
Diğer ş
ahit HacıDuraklıköyünden Hüseyin oğlu Ali oğlu Hüseyin isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene
olunan birisi 4 yaş
ı
nda, kara diş
i düğe ve birisi 3 yaş
ı
nda sakı
r göğer tosunun
iddiacı
nı
n malıolduğuna ben Allah için ş
ahitlik edeceğini bildirmiş
tir.
Şahitler dinlendikten sonra hayvanları
n iddiacı
ya teslim edilmesi gerektiği Rı
za
Efendi’ye tembih olunmuş
tur.
Mecidiye kazası
nı
n Öksüz Kale köyünden arzuhal sahibi Behzad oğlu Haydar isimli
kimse mecliste Terzbanlıköyünden HacıHüseyin oğ
lu Ahmed oğlu HacıHüseyin’i
dava edip der ki; Ahmed’in kı
zıEsma ile 319 senesi Eylül ayıiçinde ş
ahitlerin
huzurunda nikahladı
m. O sebeple adıgeçen Esma söylediğim tarihten ş
imdiye kadar
benim nikahlıeş
imdir diye dava ettiğinde karş
ıtaraf cevabı
nda özetle kı
zıEsma’yı
Behzad’a nikahlamı
şise de nikahı
n 320 senesi Eylülünde olduğunu söyledi. Davaya
bağlıolarak ş
ahitler talep edildiğinde iddiamıTerzbanlı
dan Ahmed oğlu Hüseyin ve
Hacıİ
brahim oğ
lu Ali ve Molla Abidin Bey’le ispat ederim demiş
tir. Ahmed oğ
lu
Hüseyin oğlu Ahmed oğlu İ
brahim isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği
sorulduğunda davacıHaydar oğlu Behzad’ı
n, HacıHüseyin oğlu Ahmed’in kı
zı
Esma ile 319 senesi Eylül ayıiçinde ş
ahitlerin huzurunda nikahladı
ğı
na ben Allah
için ş
ahitim diyerek ş
ahitliğ
ini bildirmiş
tir.
Bu dava zabtı
nı
n huzurumuzda meydana geldiğini tasdik ederiz. Şahitlerden Hacı
Hüseyin oğlu Ali isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle
47
davacıBehzad’ı
n 319 senesi Eylül ayıiçinde HacıHüseyin Ağa’nı
n oğlu Ahmed’in
kı
zıEsma’ya mihrini teslim ederek nikahlamı
ş
tı
r. Ben Allah için ş
ahidim demiş
tir.
Şahit hacıHüseyin oğlu Ali Şahitler dinlendikten sonra nikahı
n 319 senesi Eylül
ayı
nda yapı
ldı
ğı
na hüküm verilmiş
tir.
Sayfa -28
Belge -48 ( Boş
anma )
Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Sakalıkaryesi sâkinlerinden Veli Ağa İ
bni Ahmed der
ki; nikahlı
m diyerek mahkeme-i ş
er‘iyeye ikâme eylediğim Yetecik Karyesinden
BektaşKahya kerimesi Fatı
ma binti Bektaşadlıkadı
ndan boş
andı
ğı
nısöylemiş
tir.
Sayfa 28
Belge -49 ( Çalı
nma )
Yozgat sancağıMedrese mahallesi sakinlerinden Eimzade İ
hsan Efendi oğlu
Süleyman Mecidiye kazasımal müdürü vekili sandı
k emiri Rı
za Efendi’nin
huzurunda dava edip der ki, bundan tahminen bir ay önce Mecidiye civarı
ndan
geçmekte olan davar sürümüzün içerisinden hı
rsı
zlı
k yapı
larak alı
nan bir başerkek
koçun bedeli olan 86 kuruş
un alı
nmasıiçin dava açmı
ş
tı
r.
DavacıMehmed Ağa
Karş
ıtaraf cevabı
nda özetle zikr olunan bir başerkek koçun satı
ldı
ğı
nıancak
iddiacı
nı
n olduğunu inkar etmiş
tir.
Aleyhteki iddiacıRı
za
İ
ddiaya bağlış
ahit talep edildiğinde özetle bundan 24 gün önce kaybolan erkek, 3
yaş
ı
nda bir başkoyun iddiacıİ
hsan Efendi’nin malıolduğuna ş
ahitlik ettiğini
söylemiş
tir.
Şahit Ali Rı
za
Diğer ş
ahit GümüşÖren köyünden İ
smail oğlu Osman mahkemede mahkemede
hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bundan 27 gün önce Mecidiye civarı
nda
48
çalı
nan bir başerkek, 3 yaş
ı
nda koçun davacıİ
hsan Efendi’nin malıolduğuna
ş
ahidim demiş
tir.
Sayfa 29
Belge–50 (Çalı
nma )
Yozgat sancağıKı
zı
l Koca nahiyesinin Ali Fakı
lu köyü ahalisinden arzuhal sahibi
İ
smail Kahya oğlu Ömer oğlu İ
smail Kahya Sandı
k Emini Rı
za Efendi’nin
huzurunda dava edip der ki, elimde bulunan malı
m olan 5 yaş
ı
nda kavgür,
kuyruğunun ucu beyaz 200 kuruşdeğerinde bir başkara sı
ğ
ı
r öküzün haziran ayı
içinde köyümüz civarı
nda çalı
ş
mı
ş
tı
r. Rı
za Efendi’den alıverilmesi isteğimdir
dediğ
inde karş
ıtarafa sorulduğunda Rı
za Efendi cevabı
nda özetle öküzün elinde
bulunduğunu söylemişancak iddiacı
nı
n malıolduğ
unu inkar etmiş
tir.
Aleyhinde dava açı
lan Rı
za
Davacıİ
smail Kahya oğlu Ömer
Ben davamıAli Fakı
lu köyünden HacıHüseyin oğlu Monla Mehmed ve Hacı
Mehmed oğlu İ
smail ile ispat ederim demiş
tir. Monla Mehmed oğlu HacıHüseyin
isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet
konağı
nda muayene olunan 4 yaş
ı
nda tokur kuyruğunun ucu beyaz bir başöküzün
Monla Ömer’in malıolduğ
una ben Allah için ş
ahidim demiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri dinlendikten sonra adıgeçen öküzün Monla Ömer’in olduğuna
karar verilmiş
tir.
Sayfa 30
Belge -51 ( Boş
anma )
Mecidiye’nin Hacıoğlu köyünden kendisi Ferdiyan Ömer ÇavuşHasan ve odacı
Yusuf Çavuşoğlu Said’in tarifleriyle Osman kı
zıFatı
ma Hatun nikahlıeş
i adıgeçen
köyden Mehmed oğlu Şeyho’yu dava edip der ki, Şeyho bundan önce benim nikahlı
eş
im olup, 2 ay önce beni boş
amı
ş
tı
r. 200 kuruşmihrim ve 100 kuruşdeğerinde bir
sofra tabağıve 300 kuruşdeğ
erinde 3 çift çuval ve 60 kuruşdeğerinde bir adet baş
heybesi ve 10 kuruşdeğerinde bir adet çengel ve 10 kuruşdeğerinde bir adet çul ve 8
49
kuruşdeğerinde bir adet deve öğreği ile takdir edilen nafakanı
n alıverilmesi
isteğ
imdir diye dava etmiş
tir.
Aleyhinde dava açı
lan kiş
iye ne söyleyeceği sorulduğunda adıgeçen eş
yalardan
tabak takı
mı
yla, bir çift çuval olmadı
ğı
nıdiğer eş
yaları
n var olduğunu karş
ıtarafı
n
yarı
m söylediğ
ini ve 200 kuruşmihrinin ikiş
er kuruşborcu olduğunu söylemiş
tir.
Bildirilenler doğ
rultusunda ikiş
er kuruşnafaka bağlanması
na karar verilmiş
tir.
Sayfa 30
Belge -52 ( Alacak )
Mecidiye’nin Alaca Hasanlıköyünden Osman HacıHasan oğlu Düdek Mehmed oğlu
Osman Çavuşadıgeçen kazada Sandı
k Emini Rı
za Efendi’nin huzurunda dava edip
der ki, bundan 3 ay önce Kı
rş
ehir’in Dalakçıköyünden Hurş
id oğlu HacıHalil’den
2000 kuruşbedel makbuz karş
ı
lı
ğı
nda satı
n aldı
ğ
ı
m 10 yaş
ı
nda bakı
r renkte altı
niş
anlıbir başkı
srağı
m bundan önce hükümete teslim ettiğinden alı
nmasıdiye dava
etmiş
tir.
DavacıAlaca HasanlıKöyünden
Hakkı
nda dava açı
lan Rı
za Efendi’den ne diyeceği sorulduğunda özetle bir baş
kı
srağıelinde bulundurduğunu söyledi. Ancak davacı
nı
n malıolduğunu inkar ettiğini
söylemiş
tir.
Davacı
nı
n iddiası
na bağlıtanı
k talep edildiğinde, ben davamıSafalıköyünden
Mehmed oğlu İ
braim ve adıgeçen köyden Ali oğlu Osman ş
le ispat derim demiş
tir.
Şahitlerden Mehmed oğlu İ
brahim isimli kiş
i mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği
sorulduğunda özetle bakı
r renginde 9-10 yaş
ı
nda bir başkı
srağıdavacıMehmed 200
kuruşbedel ile Dalakçıköyünden Hurş
id oğlu Halil’den satı
n aldı
ğı
na ben Allah için
ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Diğer ş
ahit adıgeçen köyden Ali oğlu Osman’da aynış
ekilde ş
ahit olduğunu
söylemiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri dinlendikten sonra adıgeçen kı
srağı
n davacıMehmed’e iâde
edilmesi gerektiği Rı
za Efendi’ye bildirilmiş
tir.
50
Sayfa 31
Belge -53 ( Alacak )
Mecidiye kazası
nı
n HacıAhmedli Bâlâ köyü sakinlerinden kendisi Ferdiyan Ömer
Çavuşoğ
lu Hasan’ı
n tarifiyle bilinen İ
smail kı
zıRabia, adıgeçen kasabadan Seyran
oğlu Monla Mustafa ile yüz yüze gelmesi üzerine dava edip der ki, bundan önce eş
im
iken Bingazi’de vefat eden Battal oğlu Ali’nin verâseti benimle annesi Veli kı
zı
Döndü ve kardeş
i Musa ve kı
z kardeş
i Zinet ile sı
nı
rlıolduğundan 25 kuruşalacak
hakkıolduğu ve bunun alıverilmesini istediği söylemiş
tir. Karş
ıtaraf ise cevabı
nda
özetle inkar etmiş
tir. İ
ddiaya bağlış
ahit talep edildiğinde ben davamıVeledli
köyünden Yusuf Çavuşoğlu Abdurrahman ve Yer köyünden Onbaş
ıoğlu Seyyid ile
ispat ederim, demiş
tir.
Adıgeçen iddia sahibi Monla Mustafa
Veledli köyünden Yusuf Çavuşoğlu Abdurrahman isimli kimse mahkemede hazı
r
olup ş
ahitliğ
i sorulduğunda geçen sene nisan ayı
nda adıgeçen davacı
nı
n eş
i Hacı
Duraklıköyünden Ali oğlu Battal Bingazi’de denize yı
kanmaya girdiğinde suda
boğulduğunu ve cenazesinde bulunduğunu Allah için ş
ahitolduğ
unu bildirmiş
tir.
Şahit Yozgat Sancağı
’nı
n Yerköy köyü ahalisinden Seyyid oğlu Mustafa isimli
kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliğ
i sorulduğunda, HacıDuraklıköyü ahalisinden
ve asker efrâdı
ndan Ali oğlu Battal bundan 8-10 ay önce Bizgazi’de denizde dalgayla
boğulup vefat etti. Merhumun cenazesinde hazı
r bulundum bunan dolayış
ahitlik
ederim demiş
tir.
Sayfa 32
Belge-54 ( Alacak )
Mecidiye kazası
nı
n Ömer Uş
ağıköyünden arzuhal sahibi Durmuşoğlu Hacıoğlu
Mehmed Sandı
k Emini Rı
za Efendi huzurunda dava edip der ki, Acıköyünden Ömer
Zor oğlu Ali Göyden satı
n almı
şolduğum 4 yaş
ı
nda 200 kuruşdeğerinde bir baş
siyah öküzüm Haydar Onbaş
ıtarafı
ndan bundan birkaç gün önce sahipsiz hayvan
hükmüyle getirilip Rı
za Efendi’ye verilmiş
tir. Ondan alıverilmesi isteğimdir, diye
dava etmiş
tir. Rı
za Efendi’ye sorulduğunda cevabı
nda adıgeçen öküz hı
rsı
zlı
ktı
r.
51
Yani Ömer Zor oğlu meş
hur hı
rsı
zdı
r, bu cihetle davası
nı
n reddini talep eylerim,
dedi. İ
ddiasıiçin ş
ahit talep edildiğinde Ömer Uş
ağıköyünden Halil oğ
lu Ali ve
Mustafa oğlu Mahmud ile ispat edeceğini ve ispatları
nı
n hazı
r olduğunu söylemiş
tir.
Şahit Ömer Uş
ağ
ıköyünden Halil oğlu Ali ve Mustafa oğlu Mahmud mahkemeye
gelerek 4 yaş
ı
nda siyah tonda bir başöküzü bundan iki ay önce Hacı
, 200 kuruş
bedel ile Avıköylü ömer Zoroğlu Ali Göyden satı
n aldı
ğı
nıbildiğine ve diğer ş
ahit
Mustafa oğlu Mahmud dahi ş
ahitlik etmiş
tir.
Sayfa 32
Belge-55 ( Alacak )
Mecidiye kazası
nı
n Ömer Uş
ağıköyünden arzuhal sahibi Halil oğlu Ali mal müdürü
emin efendi huzurunda dava edip der ki, malı
m olan 8 yaş
ı
nda al renkli kuyruğu kı
sa
öküzüm bundan birkaç gün önce Haydar Onbaş
ıtarafı
ndan sahipsiz hayvan namı
yla
hükümete getirilmiş
tir. Rı
za Efendi’nin elinde bulunmaktadı
r. Ondan alıverilmesi
isteğ
imdir diye dava açtı
ğı
nda Rı
za Efendi’ye sorulduğ
unda cevabı
nda özetle adı
geçen öküzün elinde bulunduğunu fakat davacı
nı
n olmadı
ğı
nısöylemiş
tir.
Davacı
, davası
nıadıgeçen köyden Osman oğlu Turan ve Mehmed oğlu Hacıile ispat
ederim demiş
tir.
Adıgeçen köyden Osman oğlu Turan adıgeçen öküzün deri ve rengini tarif ederek
davacı
nı
n malıolduğunu ve diğeri Mehmed oğlu Hacıdahi ş
ahitlik etmiş
lerdir.
Sayfa 33
Belge -56 ( Alacak )
Mecidiye kazasıMahsenli köyü ahalisinden Hüseyin oğlu Hasan Çavuşoğ
lu
Hüseyin adıgeçen kazadan sandı
k emini Rı
za Efendi oğlu HacıHüseyin Efendi
huzurunda dava edip der ki, elimde satı
n aldı
ğı
m malı
m ve mülküm olan biri 4 diğeri
3 yaş
ları
nda olan, 3 yaş
ı
ndakinin sağkulağıkesik diğeride çatal boynuzlu 4 yaş
ı
nda
300
kuruş değerinde
öküzlerim
sahipsiz
hayvan
olarak
bulunmaktadı
r. Ondan alıverilmesi isteğimdir, diye dava etmiş
tir.
52
Rı
za
Efendi’de
Davacı
nı
n, davası
na bağlış
ahitler tale olunduğunda Mahsenli’den Mehmed oğ
lu
Kası
m Çavuşve Süleyman oplu Yusuf’la ispat edeceğini söylemiş
tir.
Mahkemede hazı
r bulunan Mehmed oğlu Kası
m Çavuşş
ahitliği sorulduğunda özetle
birisi 4 yaş
ı
nda köğer diğeri 3 yaş
ı
nda kulağıkesik köyer öküzler bundan bir buçuk
iki ay önce Dere Konlu’dan Şükrü oğ
lu Ahmed’den birer başöküzle karş
ı
lı
k
verdiğ
ine ben ş
ahidim demiş
tir.
Sayfa 33
Belge -57 ( Veraset )
Mecidiye’nin GüngüşKöyü’nden arzuhal sahibi Monla Ömer oğlu Hasan isimli
kimse, adıgeçen kasabadan Monla Ömer oğlu Mehmed’in eş
i Mehmed kı
zıZehra
isimli kiş
iyle yüzleş
mesinde der ki, ortak olan miras hissesini rı
zayla terk edip bir
diğerimize verilmesi konusunda aramı
zda anlaş
tı
k. Bu mesele ile ilgili bir takibe
gerek olmadı
ğı
nıburada dile getirdiğ
ini söylemiş
tir.
Meclis İ
dare Azası
ndanMustafa Beğ
zade bu ifadelerin huzurları
nda meydana
geldiğini ve adıgeçen kiş
ilerin olduğunu tasdik ederim demiş
tir.
Sayfa 34
Belge -58 ( Veraset )
Ankara vilayetinin Kı
rş
ehir sancağı
na bağlı Mecidiye kazası Ömer Uş
ağı
sakinlerinden ve asker efradı
ndan olup, vefat eden Miskin’in oğlu Hüseyin’in oğlu
Mustafa’nı
n varisleri kardeş
leri Mahmud ve İ
brahim ile annesi Hasan kı
zıAyş
e ile
sı
nı
rlıolup onlardan baş
ka mirası
nı
n varisi olduğuna adıgeçen köyden Hüseyin oğlu
Mustafa ve Hacıİ
smail oğ
lu Ömer isimli kimselerin ş
ahitlikleriyle hüküm
kı
lı
nmı
ş
tı
r.
53
Sayfa 34
Belge -59 ( Nikah )
Teflek Kebir köyü ahalisinden arzuhal sahibi Aş
ı
k Osman oğ
lu Battal oğlu Osman
isimli kimse Mecidiye kazasıhükümet konağı
nda mahkemeye ait odada der ki,
nikahlı
m iddiası
nda bulunduğum köyümüz sakinlerinden Osman’ı
n ergenliğe
girmemişbüyük kı
zıNuriye’nin bundan sonra nikahlı
m olmadı
ğı
nıburada tekrar
ettiğini söylemiş
tir.
Sayfa-34
Belge-60 ( Veraset )
Çam Dere Köyünden ve asker efrâdı
ndan iken bundan önce vefat eden Hüseyin oğlu
Mustafa’nı
n verâseti erkek kardeş
iİ
brahim ile vâlidesi Elif kı
zıYusuf ile hemş
iresi
Ayş
e’ye ait olduğu Çam Dere Karyesinden Hüseyin bin HacıAli ve Alaca Hasanlı
Karyesinden Osman Ağa bin Hacıadlıkimselerin ş
ahadetleriyle sâbit kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 35
Belge -61 ( Veraset)
Bundan önce vefat eden Öksüz Kale köyünden Behzan oğlu Bekir’in veraseti kardeş
i
Behzan oğlu Ali, anneleri İ
brahim kı
zıEsma ile sı
nı
rlıolduğ
u ve onlardan baş
ka
varisi ve mirasçı
sıolmadı
ğıadıgeçen köyden HacıMehmed Ağa oğlu İ
sa Efendi
HacıReş
id oğlu Halil Ağa kimselerin ş
ahitliğiyle sabit kı
lı
narak hüküm verilmiş
tir.
Sayfa 35
Belge – 62 ( Veraset )
Kı
rş
ehir sancağ
ı
na bağlıMecidiye kazasıŞemili köyü ahalisinden ve asker
efradı
ndan iken bundan önce vefat eden Nur Hasan oğ
lu Hüseyin oğlu Hasan’ı
n
veraseti babasıHüseyin ile annesi Veli kı
zıElif ile sı
nı
rlıolduğu ve bunlardan baş
ka
54
varisi ve mirasçı
sıolmadı
ğıad geçen köyden Dedo oğ
lu hasan ve zabtiye efradı
ndan
Osman oğlu Cemzo’nun ş
ahitlikleriyle hüküm verilmiş
tir.
Sayfa 36–37
Belge -63-64-65-66-67 ( Nikah ve Boş
anma)
Mecidiye kazası
nı
n Beş
ikli köyü sakinlerinden arzuhal sahibi Nuri oğlu İ
bişoğ
lu
Hüseyin isimli kimseler mecliste adıgeçen köy sakinlerinden Ahmed oğlu İ
brahim
ve Mehmed oğlu İ
smail’in tarifleriyle bilinen Süleyman kı
zıGüllü hatun huzurunda
dava edip der ki, bu Ramazan ayı
nı
n son günü yari Arefe günü adıgeçenin erkek
kardeş
i Haydar’a vekil göndererek kı
z kardeş
ini evlendirmeye talep ederek adetten
olmak üzere 8 davar ve bir çift öküz ve 3 adet Osmanlılirası
nı
, birisini 5 gün sonra
köyümüz imamıMolla Salih oğlu ali adıgeçen kiş
i tarafı
ndan akde vekil olan erkek
kardeş
i haydar ve benim tarafı
mdan erkek kardeş
im Hüseyin ş
ahitlerin huzurunda
nikah edip o suretle benim nikahlıeş
im olmuşiken amcasıali bana teslim etmeye
imtina ediyor. Bana teslim edilmesi isteğimdir diye dava açtı
ğ
ı
nda karş
ıtarafa
sorulduğunda cevabı
nda özetle erkek kardeş
im Haydar’a nikah olmasıiçin vekalet
verdiğ
ini söylemiş
tir.
Adıgeçenin amcasıAhmed oğlu İ
smail ile kardeş
i Haydar söze baş
ladı
. Evet adı
geçenin önceki eş
i köyümüz ahalisinden Hacıhasan oğlu Mevlüd zabı
t tarihinden 5
ay önce üç köyden dı
ş
arı
ya son eş
ine varmak üzere boş
andı
. Bundan dolayış
imdi
köyümüz ahalisinden nikah akdi icra edildi. Bu ikinci akd davası sahih
olamayacağı
ndan talep red olunmuş
tur.
Bu surette adıgeçen Güllü önceki eş
i Mevlüd’de, sen bana üç talak boşol diyerek
boş
amı
ş
tı
r. Mevlüd adıgeçene 3 talak boşol deyip peş
inden bir ş
ey dememiş
ti diye
ş
ahitlik etmiş
lerdir. Güllü Mevlüd’den boşolmuşmudur?
CevabıEvet, olur.
Adıgeçen Güllü’ye önceki eş
i Mevlüd’ün kendisini ne ş
ekilde ve kimin huzurunda
oş
adı
ğısorulduğunda benim haberim yok, eş
im beni boş
adıdedi. Mecliste hazı
r
bulunan amcasıİ
smail oğlu Mehmed’e sorulduğunda geçen Haziran’ı
n 24. Pazar
günü adıgeçen,n kı
z kardeş
i, erkek kardeş
i, mecliste hazı
r bulunan Güllü ile ben
55
Hacıhasan oğlu Mevlüd’ün bulunduğu köyümüz imamı
nı
n hazı
r olduğu halde eş
im
Güllü’yü 3 köyden dı
ş
arı
ya giderse boş
arı
m dediğine Allah için ş
ahidim demiş
tir.
Diğer ş
ahit adıgeçen köyün imamıhasan oğlu ali mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği
sorulduğunda adıgeçenin eş
i Hacıhasan oğlu Mevlüd adıgeçenin amcasıMehmed
ile kendi yanı
na gelerek hasan ş
u Mevlüd’e bir malak kağnı
sıbari ver, dediğini ve
kendisinin talaknameyi yazmaya baş
ladı
ğı
nda, eş
i dı
ş
arı
ya çı
karak yanları
nda
bulunan beni çağı
rarark 3 günden dı
ş
arı
ya çı
karsa boş
ayacağ
ı
m kendisinin
söylemediğini ve talakname kenarı
nda yazı
lan 3 köyden dı
ş
arı
ya gelmesi sözünü
hazı
r bulunan amcası
nı
n ihtarıüzerine yazdı
ğı
nıve baş
ka malumatıolmadı
ğı
nı
söylemiş
tir.
Diğer ş
ahit adıgeçen köyden Davud oğlu Osman mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği
sorulduğunda eş
i Hacıhasan oğlu Mevlüd, adıgeçenin amcasıile kendi yanı
na
gelerek 3 köyden dı
ş
arı
ya çı
karsa benden 3 talak boşolsun dediğine ve baş
ka
malumatıolmadı
ğı
na ş
ahitlik etmiş
tir.
Yüksek fetva gereğince Güllü hatunun adıgeçen İ
biş
’in nikahlıeş
i olduğuna hüküm
kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 38
Belge -68 ( Nikah )
Mecidiye’nin Güngüşköyü sakinlerinden arzuhal sahibi Mustafa oğlu Camu isimli
kimse mecliste Acıköyünden Kı
llı
oğlu Mamo oğlu Hamo huzurunda der ki, adı
geçenin kı
zıAyş
e diğer isim elif aleyhine açtı
ğı
m nikah davası
ndan rı
zam ile
vazgeçtim. Benim bir alakam yoktur. Dilediğ
iyle evlenebilir diye huzurları
nda dile
getirmiş
tir.
İ
tiraz sahibi Güngüşköyünden Mustafa oğlu Hamo; bu konuş
maları
n huzurumuzda
tarafları
n rı
zası
yla olduğunu ve yukarı
daki parmak izinin Mustafa ve Memo’nun
olduğunu tasdik ederiz demiş
tir.
56
Sayfa 38
Belge -69 ( Veraset )
Mecidiye kazasıHorkorlu köyünden HacıAziz Ağa oğlu İ
brahim oğlu Çakı
sı
z adı
geçen köyde mahkemeye mahsus odada Musa oğlu HacıAziz ile yüzleş
mesinde der
ki, oğlum ölmüşolan Ali’nin oğlu Mustafa benim oğlum olmasımünasebetiyle rı
za
ile kendi malı
m ve mülkümden her biri 40 kuruşdeğerinde 13 baştiftik keçi ve
elliş
er kuruşdeğerinde yedi başdiş
i koyun ve 1000 kuruşdeğerinde bir çift camı
zı
ve ikiş
er kuruşdeğ
erinde iki başinek ve 100 kuruşkı
ymetinde bir düğe ve 70 kuruş
kı
ymetinde bir başerkek eş
ek ve 150 kuruşkı
ymetinde bir tabak ve 25 kuruş
kı
ymetinde bir adet büyük tencere ve 25 kuruşkı
ymetinde bir adet küçük tencere ve
onar kuruşkı
ymetinde 2 adet tas sahan ve 5 kuruşkı
ymetinde bir adet tava ve yirmi
beş
er kuruşkı
ymetinde 2 adet çuval ve 12 kı
sı
m bı
rakı
lan mallar ve diğer
nakledilenler ergenliğe girmemişMustafa’ya hibe ettim, dediğinde dahi hibe
meclisinde zabta geçirip mühürlenmiş
tir.
Yukarı
daki zabı
ttaki hibenin Horkorlu köyünden HacıAziz Kahya’nı
n huzurumuzda
hibe ettiğini ve yukarı
daki parmak mührünün Aziz Kahya’ya ait olduğunu tasdik
ederek mühürleriz denmiş
tir.
Sayfa 39
Belge- 70 ( Nikah )
Keskin kazası
na bağlıSatanlıNahiyesi Arslan Hacı
lıköyü sakinlerinden arzuhal
sahibi İ
zzet oğlu HacıSaid isimli kimse Mecidiye kazasıhükümet konağı
nda
mahkemeye ait odada Mecidiye’nin Safalıköyü sakinlerinden Sivaslı
zade Mehmet
Ağaoğlu Cemil Efendi huzurunda dava edip der ki, Cemil Efendi’nin kı
zıMakbule
isimli kimse geçen 9 mart 322 tarihinde 6000 kuruş
u teslim ederek ş
ahitler
huzurunda nikahladı
ğı
nıbildirmiş
tir.
Cemil Efendi ise nikahı
n 9 temmuz 1323 tarihinde olduğunu söyleyip iddiayıinkar
etmiş
tir. Nikah akdinin, tarihini ispatlamak için ş
ahit istendiğinde ben davamıSafalı
köyünden KamanlıBozoğlu Hasan oğlu Mehmed ve Hanifi oğlu Hüseyin oğlu Hanif
ile ispat edeceğini söylemiş
tir.
57
Şahitlerden Safalıköyü sakinlerinden KamalıBozoğ
lu Hasan oğlu Mehmed isimli
kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle HacıSaid Ağa Mehmed
Hacıİ
zzet Ağa ile Cemil Efendi’nin kı
zıMakbule hanı
mı
n nikahlarıbizim
huzurumuzda Cemil Efendi’nin köydeki odası
nda geçen 9 mart 322 senesinde
yapı
ldı
ğı
na ben ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Şahit Safalıköyünden Hasan oğlu Mehmed
Diğer ş
ahit Safalıköyünden Hüseyin oğlu Hanefi oğlu Ömer isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğ
unda özetle davacıİ
zzet Ağa Cemil
Efendi’nin kı
zıMakbule Hanı
m’ı
n 322 senesi Martı
nı
n 9. günü Cemil Efendi’nin
odası
nda 6000 kuruşmihir teslim edilerek nikâhları
nı
n olduğuna ben Allah için
ş
ahitim diye ş
ahitliğini dile getirmiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri gereğince Cemil Efendi’nin kı
zıMakbule Hanı
m’ı322 senesi
Martı
nı
n 9. günü nikâhladı
ğ
ı
na karar verilmiş
tir.
Sayfa 40
Belge–71 ( Boş
anma)
Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye kazasıköylerinden Kayaklıköyü sakinlerinden
arzuhal sahibi Ali Çavuşoğlu Halil İ
brahim isimli kimse adıgeçen kazanı
n hükümet
konağı
nda mahkemeye ait odada Kabaklıköyü sakinlerinden kendisi Mecidiye
kazasıhapishane gardiyanıHasan Ağa oğlu Halil ve piyade askerlerinden
Abdurrahman oğlu Halid Ağa’nı
n tarifleriyle bilinen Nazik oğlu Mehmed Ağa’nı
n
huzurunda der ki, 5 Kanun-ısâni 1322 tarhinde mahkemeye arzuhal ettiğim Nazik’in
benim nikahlıeş
im olduğunu iddia etmişisem de adıgeçen kiş
i madem beni
istemiyor bende onu rı
zam ile boş
uyorum. Özetle onunla alakasıolmadı
ğnı
söylemiş
tir.
Mehmed Alizade bu boş
anmanı
n Kayaklıköyünden Ali Çavuşoğ
lu Halil İ
brahim’in
ifadesinin huzurumuzda ve kendi rı
zası
yla olduğ
unu tasdik ederiz demiş
tir.
58
Sayfa 40
Belge -72 (Hası
lat defterinin arz ve takdim edilmesi )
Ulu Şeyhülislâmlı
k Makamı
na
Numara:1
25 mart 1324
Arz olunur ki;
19 mart 1324 tarihinde tescil olup düzenlenen emir ve telgrafı
n üzerine mahkemede
vuku bulan 3 senelik hası
latı
n defterinin arz ve takdim edilmesi yüksek ferman ile
emredilmiş
tir.
31 mart 1324 tarihli hası
lat cetveliyle ilmühaberlerin makbuzu muhasebeciliğe
sunulmuş
tur.
Sayfa 41
Belge-73 ( Miras )
Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye kazasıSafalıköyünden Kı
llıBozoğ
lu Hasan adı
geçen kazanı
n hükümet konağı
nda mahkemeye ait odada Süleyman oğlu Mehmed
Efendi huzurunda der ki, köyümüz ahalisinden Merkez oğ
lu Mehmed Ali Efendi ile
adıgeçen kazanı
n hukuk mahkemesinde cereyan eden mirası
ndan dolayıaçı
lan
davaya Mehmed Ali efendi kayı
t edilmişvekildir. Mehmed Efendi vekilliği kabul
edilerek tescil olunmuş
tur.
Sayfa 41
Belge -74 ( Nikah )
Keskin kazası
na bağlıSelmanlıNahiyesine bağlıSeküli köyü sakinlerinden Hasan
Kahya oğlu Osman oğ
lu Mehmed oğlu Hasan Kahya isimli kimse Mecidiye Kazası
Hükümet Konağı
’nda mahkemeye ait odada adıgeçen Kayaklıköyünden Tavil
Mehmed kı
zıNazik aleyhine dava açmı
ş
tı
r. Nikah davası
ndan dolayıayrıayrı
günlerde adıgeçen kiş
iye davet evrakıgönderilmiş
se de Mehmed kı
zıNazik
mahkemeye gelmediği gibi vekilde göndermemiş
tir. Son defa olarak davacı
nı
n talebi
59
üzerine mahkemeden muhtı
ra gönderilmişise de yine gelen olmadı
ğı
ndan ve
davacı
nı
n ı
srar etmesinden dolayıadıgeçenin hakkı
nınuhafaza etme için yarı
mş
ar
Mecidiye ücretle vekil tayin kı
lı
nan Süleyman oğ
lu Mehmed Efendi’nin
yüzleş
mesinde der ki, bu tarihten bir buçuk sene önce adıgeçenin köyünde 300 kuruş
mihir teslim edilerek adıgeçen kiş
i tarafı
ndan Kayaklıköyünden Halil Kahya oğlu
Arif Ağa ve benim tarafı
mdan Sekilü Köyü’nden Mehmed Ağa oğlu Hasan Ağa
isimli kimseler tarafları
n rı
zası
yla Sekilü köyü imamıYusuf oğlu HacıMehmed
Efendi, Kayaklıköyünden Hofaz oğlu Ali ve Monla Ali oğlu Yeğer ve Sekilü
köyünden İ
smail oğlu Mehmed Sadı
k’ı
n hazı
r olduklarıhalde adıgeç.eni bana nikah
eylediler o sebeple benim zavcem olup bana teslime olmamaktadı
r. Bana teslim
olmasıisteğimdir dediğinde vekil Mehmed Efendi’ye sorulduğ
unda adıgeçen nikahı
inkar etmiş
tir.
Şahitlerden Mecidiyenin Kayaklıköyü sakinlerinden Honaz oğlu Ali isimli kiş
i
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu tarihten bir buçuk sene önce
köyümüz sakinlerinden Tavil Mehmed kı
zıNazik adıgeçen davacıHasan Kahya
oğlu Osman’a 300 kuruşteslim ederek Sekilü köyü imamıHacıMehmed Efendi
Hoca bizim huzurumuzda tarafları
n rı
zası
yla adı geçen davacı Osman’a
nikahladı
ğ
ı
na ben ş
ahidim demiş
tir.
Diğer ş
ahit Sekilü köyü sakinlerinden İ
smail oğlu Mehmed oğlu İ
smail oğlu
Abdullah isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliğ
i sorulduğunda bildiklerini
anlatmı
ş
tı
r.
Diğer ş
ahit Kayaklıköyünden Monla Ali oğlu Bekir oğlu Monla Ali oğ
lu İ
smail
isimli kimse mahkemede hazı
r olup bildiklerini bildirmiş
lerdir.
Davacı
dan baş
ka ş
ahit olup olmadı
ğısorulduğunda ş
ahit var ise de öğrenip haber
vereceğini söylemiş
tir.
DavacıOsman tekrar mahkeme huzuruna geldiğinde vekil Mehmed Efendi’de hazı
r
bulunmaktadı
r. NikahıKayaklıköyünden Nuri oğlan oğlu Mustafa ve Kayaklı
’dan
Musa ile ispat ederim. Baş
ka ş
ahidim olup olmadı
ğı
nıbilemem. Şahitlerimi Rumi
ayı
nı
n 20. Pazar gününe getireceğini söylemiş
tir.
Davacıile vekil Mehmed Efendi’nin hazı
r olduğu halde adıgeçen ş
ahitlerden
Kayaklıköyü ahalisinden Kuru oğlan oğlu Mustafa oğlu Mehmed Mehmed oğlu
Mustafa isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliğ
i sorulduğunda özetle bu tarihten
60
bir buçuk sene önce Kayaklıköyünden Mozon’un kı
zıNazik ile adıgeçen davacı
Sekilü köyünden Osman’ıtarafları
n rı
zası
yla Sekilü imamıHacıMehmed Efendinin
nikahladı
ğ
ı
na ş
ahitliketmiş
lerdir.
Şahitlerin ifadeleri gereğince adıgeçen kiş
inin davacı
nı
n nikahlıeş
i olduğuna hüküm
kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 42–43
Belge-75 ( Alacak Verecek )
Güllü Höyük köyünden arzuhal sahibi Mehmed Bey oğlu Nuri isimli kimse Mecidiye
kazasıhükümet konağı
nda mahkemeye ait odada Mecidiye’nin Yeni Bayat köyü
sakinlerinden Yunus oğ
lu Kör Ali aleyhine açtı
ğıistihkak davası
ndan dolayıtebliğ
ettirilen davet evrakı
nda ikametgahımeçhul olduğundan aleyhinde dava açı
lan
kiş
inin hakkı
nımuhafaza için Yunus Efendi vekil tayin edilmiş
tir. Said oğlu Yunus
Efendi ile yüzleş
mesinde der ki, bundan 3 sene önce aleyhinde dava açtı
ğı
m Yunus
oğlu Ali’de olan 700 kuruşalacağı
ma karş
ı
lı
k kı
r renkli ve o tarihte 7 yaş
ı
nda olan
eğri ile bir başkı
srağıaldı
ktan sonra adıgeçen kı
srağıBala Kadı
lı
k Emirler
köyünden Laz Halil Usta oğlu Hasab elimden almı
ş
tı
r. Yunus oğlu Ali’den 700
kuruş
un alı
nması
nıvekili aracı
lı
ğı
yla talep ediyorum. Vekil iddiayıinkar etmiş
tir.
Davacı
dan iddiası
na bağlış
ahit talep edildiğinde Mahsenli köyünden Mahsenli
Kahya oğlu ve Güllü Höyük köyünden Haydar Çavuşoğlu Ali ve Zalim Uş
ağ
köyünden Ahmed oğ
lu Ömer ile ispat eyleyeceğini söylemiş
tir.
Şahitlerden Mahsenli köyünden Mahsenli Kahya oğlu Hasan isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle Mehmed Bey oğ
lu Nuri 3 sene
önce Yeni Bayatlıköyünden Kör Yunus oğlu Kör Ali’de olan alacağ
ı
na bedel 700
kuruşkı
ymet karş
ı
lı
ğnda kı
r renkli ve 5 yaş
ı
nda ve bir başkı
srağ
ıaldı
ğı
na Allah için
ş
ahidim demiş
tir.
Diğer ş
ahit Zalim Uş
ağıköyünden Ali oğlu Ahmed oğlu Ömer isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle davacıNuri, Yunus oğlu Kör
Ali’den 700 kuruşalacağı
na karş
ı
lı
k bundan 3 sene önce bir başkı
r renkli kı
srak
aldı
ğı
naben Allah için ş
ahidimdiyerek ş
ahitliğini dile getirmiş
tir.
61
Sayfa 43
Belge -76 ( Hası
lat defteri )
Ulu Şeyhülislamlı
k MakamıMuhasebeciliğine 31 Mayı
s 1324 tarihli bir parça hası
lat
defteri takdim edilmiş
tir.
Sayfa 44
Belge -77 ( Nikah )
Mecidiye’nin Kı
rdök köyünden Mustafa oğlu Ömer adıgeçen kazanı
n hükümet
konağı
nda mahkemeye ait odada adıgeçen köy ahalisinden Celil Mehmed Ağa oğ
lu
Feyzullah isimli kimseyi dava edip der ki; 14 sene önce Mehmed Ağa’nı
n kı
zı
Fatma’yıoğlum Ahmed’e her ikisi çocukken Mehme Ağa kı
zı
mıoğluna verdim
dedi. Bende aldı
m kabul ettim diyerek oğlumu nikahladı
m. Bu nikahı
n sorulması
isteğ
imdir demiş
tir.
Karş
ıtarafa ne diyeceği sorulduğunda böyle bir nikahı
n olmadı
ğısöylenmiş
tir.
Davacı
dan ş
ahit talep edildiğ
inde ş
ahidinin olmadı
ğ
ı
nıdile getirmiş
tir.
Sayfa 44–45
Belge–78 ( Alacak Verecek)
Kı
rş
ehir Sancağı
na bağlıSofular Köyü sakinlerinden arzuhal sahibi Ahmed Hacı
Hasan oğlu Eyüp isimli kimse Mecidiye kazasıhükümet konağı
nda mahkemeye ait
odada Mehmed Emin Efendi’nin vekili tapu memuru Ahmed oğ
lu Mehmed Ali
Efendi’yi dava edip der ki; bir buçuk sene önce köyümüzde kaybettiğim 4 yaş
ı
nda
erkek ve sol bacağı
nda ip kesiği olan 400 kuruşkı
ymetinde bir başcamı
zı
m sahipsiz
diye tutularak müdür vekili Mehmed Ali Efendi’ye verilmiş
tir. Ondan alıverilmesi
isteğ
imdir. Karş
ıtaraf cevabı
nda özetle bir başerkek camı
z olduğunu ancak
davacı
nı
n malıolmadı
ğı
nısöylemiş
tir.
Davacı
dan iddiası
na bağlış
ahit talep edildiğinde Sofular Köyü’nden Ali oğlu Mahş
ve yine adıgeçen köyden Ali Kahya oğ
lu Hacıileiddiamıispat ederim demiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden Kı
rş
ehir’in Sofular köyü ahalisinden Abdullah oğlu Ali oğlu
Mahşisimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet
62
konağı
nda muayene olunan siyah renkte ve 4 yaş
ı
ndaki erkek camı
zı
n köyümüz
ahalisinden Eyüp oğlu Ahmed Çavuş
’un kendi malıolduğunaben Allah için ş
ahidim
demiş
tir.
Diğer ş
ahit Ömer Kahya oğlu Hacıoğlu Mehmed oğ
lu Ömer Kahya isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene
olunan 4 yaş
ı
ndaki siyah renkli erkek bir başcamı
z köyümüz ahalisinden Eyyüb oğ
lu
Ahmed Çavuş
’un malıolduğuna ben ş
ahidim demiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri gereğince adıgeçen malı
n Çavuş
’a ait olduğuna karar verilmiş
tir.
Sayfa 45
Belge-79( Şahitlik )
Mecidiye kazası
nı
n Çevirme köyünden ve asker iken bir sene önce vefat eden Seyho
oğlu Mehmed’in verasetinin kardeş
i Mustafa, kı
z kardeş
leri Zeynep ve Tebriye’yle
sı
nı
rlıolduğu Çevirme köyünden HacıMustafa oğlu HacıMehmed ve yine aynı
köyden Ömer oğlu Mehmed oğlu Ömer isimli kimselerin ş
ahitlikleriyle sabit
kı
lı
narak ve hüküm verilmiş
tir.
Sayfa 46
Belge–80( Vekalet)
Mahkeme katibi Abdulbaki Efendi oğlu İ
smail Efendi Mecidiye kazası
nda terzi
kalfasıMehmed Efendi oğlu Halid Ağa’nı
n evindeki mahkeme akdindeki kiş
i
Mecidiye’nin Teflek Kebir’den Ali oğlu Mehmed Çelebi oğlu Emrullah ve Hasan
oplu .Mehmed oğlu Hasan’ı
n tarifleriyle bilinen Tüfenk köyünden Mehmed kı
zı
Fatma, Teflek Kebir köyü ahalisinden İ
brahim oğlu HacıMehmed’e der ki; eş
im
Battal Efendi’nin borcundan dolayıicra dairesi mallarıhaciz altı
na almı
ş
tı
r. Bu
sebeple ortaya çı
kan davalar için İ
brahim oğlu Mehmed’i vekil tayin ettim. O da bu
vekilliği kabul etti ve bu durum tescil olunmuş
tur.
63
Sayfa 46–47
Belge-81 ( Hı
rsı
zlı
k mal )
--- kazası
nı
n Yelekli köyünden arzuhal sahibi HacıOsman oğlu Ahmed oğlu Hacı
Osman oğlu Mürsel isimli kimse Mecidiye kazasıhükümet konağı
nda mahkemeye
ait odada Sandı
k Emini Rı
za Efendi’yi dava edip der ki; malı
m olan 6 yaş
ı
nda 700
kuruşkı
ymetinde bulunan birisi gök, sağkulağıdelik ve biriside boz renkte sağ
tarafı
nda çapraz damgalıolan iki başkara öküzümü 12 gün önce köyümüz
merası
ndan çalı
nmı
ş
tı
r ve sahipsiz hükmünde tutulmaktadı
r. Öküzlerin bana teslim
edilmesi isteğimdir, diye dava etmiş
tir.
Rı
za Efendi’den ne diyeceği sorulduğunda özetle bir çift kara öküzünü bulunduğunu
ancak davacı
nı
n malıolduğunu bilmediğini söyleyerek iddiayıinkar etmiş
tir.
Davacı
nı
n davası
na bağlıolarak ş
ahit talep edildiğ
inde; ‘’ben davamıköyümüz
ahalisinden İ
bişoğ
lu Ali ve Ahmed oğlu Eyyüb ile ispat edebilirim’’demiş
tir.
Şahitlerden İ
bişHasan oğlu Ali oğlu Hüseyin oğlu İ
bişisimli kimse mahkemede
hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan 6
yaş
ı
nda gök ve ya hafif siyah eğri boz renkte sağtaraflarıdamgalıolan kara
öküzlerin Yelekli köyünden Mürsel oğlu Ahmed oğlu Osman isimli kimsenin malı
olduğuna ben ş
ahidim demiş
tir.
Diğer ş
ahit Yelekli köyünden Eyüb oğlu Ahmed oğlu Osman isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle muayene olunan 6 yaş
ı
nda gök
ve diğeri boz renkte sağtaraflarıdamgalıolan 2 başöküz davacıMürsel oğ
lu
Ahmed’in malıolduğuna Allah için ş
ahit olduğunu söylemiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri gereğince öküzlerin davacı
nı
n malıolduğuna karar verilmiş
tir.
Sayfa 47-48
Belge-82 (Hı
rsı
zlı
k mal )
Çorum Sancağı
’nı
n Sungurlu Kazası
na bağlıYorgalıKöyünden arzuhal sahibi Bekir
oğlu Osman isimli kimse Mecidiye kazasıhükümet konağ
ı
nda mahkemeye ait odada
adıgeçen kazanı
n mal müdürü Mehmed Emin Efendi oğlu Raş
id Efendi’nin vekili
Sandı
k Emini Rı
za Efendi’yi dava edip der ki; bundan 14 gün önce çaldı
rdı
ğı
m 400
64
kuruşkı
ymetinde malı
mda 8 başerkek tiftik keçi ile 2 başdiş
isi sahipsiz hükmü ile
Rı
za Efendi’de bulunmaktadı
r. Bana teslim edilmeleri isteğimdir. Karş
ıtarafa
sorulduğunda adıgeçen davaları
n elinde bulunduğunu fakat davacı
nı
n malıolduğunu
bilmediğini söyleyerek inkâr etti. Davacı
dan iddiası
na bağlış
ahit talep edildiğinde
köyümüz ahalisinden Kı
lı
ç oğ
lu Ömer oğlu Abdullah ve diğeri Kı
lı
ç oğlu Hasan oğ
lu
Abdullah ile ispat edeceğini söylemiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden Sungurlu KazasıYorgalıKöyünden Kı
lı
ç oğlu Ömer oğlu
Abdullah isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu
hükümet konağı
nda muayene olunan 10 baştiftik davanı
n davacı
nı
n malıolduğuna
ben ş
ahidim demiş
tir.
Diğer ş
ahit YorgalıKöyünden Hasan oğlu Abdullah isimli kimse mahkemede hazı
r
olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan 10 baş8i
erkek 2si diş
i keçi toplam 10 tiftik davanı
n davacı
nı
n malıolduğuna kendisinin
ş
ahitlik edeceğ
ini söylemiş
tir.
Bu davanı
n huzurumuzda olduğunu yukarı
daki parmak izlerini ş
ahit Yorgalı
Köyünden Kı
lı
ç oğ
lu Ömer oğlu Abdullah ile adıgeçen köyden Hasan oğlu
Abdullah’ı
n olduğu tasdik edilmiş
tir.
Sayfa 48
Belge-83 (Hı
rsı
zlı
k Mal )
Ankara ili dahilinde Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye kazası
na bağlıTeflek Kebir
köyünden arzuhal sahibi Ahmed oğ
lu İ
brahim Çavuşoğlu Ahmed isimli kimse
Mecidiye Kazasıhükümet konağı
nda mahkemeye ait odada adıgeçen kazanı
n mal
müdürü Mehmed Emin Efendi oğlu Raş
id Efendi’nin vekili vergi memuru Mahmud
Efendi oğlu Ziver Efendi’yi dava edip der ki, bundan iki yı
l önce 150 ve diğeri 160
kuruş
a aldı
ğı
m 2 çift kara öküzümü bundan 20 gün önce çalmı
ş
lardı
. Birisi siyah
diğeri boz siyah idi. Kı
zı
l Nahiye’si tarafı
ndan sahipsiz diyerek hükümete teslim
edilmiş
tir.
Ziver Efendi’den alıverilmesi isteğimdir. Karş
ıtarafa sorulduğunda hayvanları
n
ellerinde bulunduğ
u ancak davacı
nı
n malıolduğunu bilmediğini söylemiş
tir.
65
Davacı
nı
n iddiası
na bağlış
ahit talep edildiğinde köyümüz ahalisinden Şükür oğlu
Osman oğlu Halil diğ
eri Memo oğ
lu Ali oğlu Memo ile ispat edeceğini söylemiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden Teflek Kebir köyünden Şükür oğlu Osman oğlu Halil isimli
kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda
muayene olunan 2 öküzden birisi alnısakar diğeri siyah renkte beş
er yaş
ı
nda
malları
n davacı
nı
n olduğunu biliyorum ve ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Diğer Şahit Teflek Kebir’den Ali oğlu Mehmed mahkemede hazı
r olup ş
ahitliğ
i
sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan beş
er yaş
ı
nda birisi alnı
sakar diğeri siyah renkte öküzlerin davacıİ
brahim’in malıolduğuna ş
ahidimdiyerek
ş
ahitliğini bildirmiş
tir.
Şahitlerin ifadeleri gereğince malları
n davacı
ya ait olduğuna hüküm verilmiş
tir.
Sayfa 49
Belge-84 ( Hası
lat Cetveli)
Ulu Şeyhülislamlı
k MakamıMuhasebeciğine;
Numara:2
9 haziran 1324 tarihli ve 447 numaralıtebliğe mahsus mal müdürlüğ
üne havale
Mecidiye kazası
nda henüz hası
lat nahiyeler tarafı
ndan toplanarak mal sandı
ğı
yla
muamele devam etmiş
tir. Hası
latı
n mal sandı
ğı
na teslim olacağıgerekçesiyle
Cedveli mal memurluğuna vermenin gerekli olmadı
ğ
ıbeyan olunmuş
tur. Beyan
cedveli zar içine işyerlerine tebliğile takdim kı
lı
nmı
şbundan dolayıhası
lat mal
sandı
ğı
nca getiri- masraf makbuzu ise bu yönden yazı
yla bildirilmesi iznine o
mevzuda cüret ettiğ
ini söylemiş
tir.
Sayfa 49
Belge-85 ( Vekalet)
Mahkeme katibi vekili Tevfik Efendi oğlu Sadı
k Ağa Ankara vilayetine bağlı
Kı
rş
ehir sancağı
nı
n Mecidiye kazasıKı
zı
lcalıköyünde Sekilü mahallesi müdürü
Mehmed Taceddin Efendi’nin evinde mahkeme akdi yapı
ldı
ğı
nda kendisi Kı
zı
lcalı
Hüseyin Ağazade Mustafa ve Sekilü mahallesi sandı
k emini Yusuf Efendi’nin
66
tarifleriyle bilinen Rum İ
lyas Ahmed Efendi’nin kı
zıZafer hanı
mıKı
zı
lcalı
köyünden Ali Ağazade Halil ve Raif Beğzar ve Zahir Bey huzurunda tam olarak der
ki, biraderim olup daha önce vefat eden Trablusgarp vilayeti matbaası
ndan Ahmed
Racai Efendi’nin idare amiri olduğu vilayetle Mezran Mahallesinde ve Rabgarad
mevkiinde bulunan evden hisseme düş
en miktarı
n alı
nması
yla ilgili dava için
Tarblusgarp vilayeti başkomiserlerinden ve Sultaniye Kalesi 2. alay topçu alayı
ndan
HacıAli Beğzade Remzi Bey’i vekil tayin ettim demiş
tir.
Sayfa 50
Belge-86 ( Ferman)
9 Temmuz 1324tarihinde Muhasebecilik Şeyhülislamlı
ğ
ı
na; Şer’i belgelere katı
lmak
üzere 100 kuruş
luktan 20 ve 50 kuruş
luktan 25 adet ilmühaberin gönderilmesine
müsaade edilmesi hususunda fermanla emir verilmiş
tir.
Sayfa 50
Belge -87 ( Mal –hayvan davası
)
Ankara vilayeti dahilinde Kı
rş
ehir sancağı
na bağ
lıMecidiye Kazası
’nı
n Behernek
köyünden arzuhal sahibi Kara Mehmed oğlu İ
smail oğlu Mehmed isimli kimse adı
geçen kazanı
n hükümet konağ
ı
nda mahkemeye ait odada mal müdürü Mehmed
Efendi’nin vekili sandı
k emini Rı
za Efendi’nin huzurunda davacıolup der ki, bundan
20 gün önce köyümüzün içinde ve çadı
r arkası
nda malı
m olan 4 yaş
ı
nda kı
r
kı
srağı
nı
n çalı
narak götürülmüşve zabtiye memuru tarafı
ndan bulunarak sahipsiz
olmasıhükmüyle Rı
za Efendi’ye teslim edilmiş
. Ondan alıverilmesi isteğimdir. Rı
za
Efendi’ye sorulduğunda kı
srağı
n elinde bulunduğunu söyledi ancak davacı
nı
n malı
olduğunu inkar etmiş
tir.
Davacı
nı
n iddiası
na bağlış
ahit talep edildiğinde davası
nıBahçepı
nar köyünden
Molla Ahmed oğ
lu Mehmed Ağa ve Üçkuyu köyünden Ahmed Turan oğ
lu Hacı
Halil isimli kimselerce ispat edileceğini söyledi. Şahitlerden Üçkuyu köyünden
Ahmed Turan oğ
lu HacıHalil mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle
67
bu hükümet konağı
nda muayene olunan 4 yaş
ı
nda kı
r kı
srağ
ı
n davacıKara Mehmed
oğlu İ
smail’in malıolduğuna ben Allah için ş
ahit olduğ
unu dile getirmiş
tir.
Diğer ş
ahit Bahçepı
nar köyünden Molla Ahmed oğlu Mehmed Ağa mahkemede
hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan 4
yalı
nda ve kı
r renkli kı
srak davacıBehrenli köyünden Kara Mehmed oğlu İ
smail’in
malıolduğuna ben ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Sayfa 51
Belge-88 ( Mal –Hayvan davası
)
Mecidiye kazasıahalisinden arzuhal sahibi Mehmed Efendi oğlu Süleyman Bey adı
geçen kazanı
n hükümet konağ
ı
nda mahkemeye ait odada Şeyhenler Kı
zı
lkoca köyü
ahalisinden Ali oğlu Mustafa oğlu Ali’yi dava edip der ki, bundan bir buçuk ay önce
kasabadan Kara Ali oğlu Bekir’den 500 kuruş
a aldı
ğıduru renkte 4 yaş
ı
nda bir baş
erkek keçiyi elinde bulundurduğ
u ondan geri alıverilmesi isteğini dilegetirmiş
tir.
Karş
ıtarafa ne diyeceği sorulduğunda özetle sözü edilen keçi bu tarihten 6 ay önce
Mecidiye’nin Şahidoğlu köyünden Mustafa oğlu Mehmed isimli kimseden 600 kuruş
karş
ı
lı
ğı
nda alı
nmı
şolup benim malı
m olmaktadı
r. Benim davamıköyümüzden
Kenan oğlu Osman ve yine köyümüz imamıMolla Yusuf ile ispat ederim demiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden ve Eğerçi köyü ahalisinden Recep oğlu Osman oğlu Recep
oğlu Kenan isimli kimse mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu
hükümet konağ
ı
nda muayenesi olan duru renkte 4 yaş
ı
nda bir başkeçiyi karş
ıdavacı
Ömer oğlu Mustafa, Şahidoğlu köyünden Mustafa oğ
lu Monla Mehmed isimli
kimseden 600 kuruş
a aldı
ğı
na ben ş
ahidim demiş
tir.
Diğer ş
ahit Eğerçi köyü imamıTatar oğlu Yusuf oğlu Bekir oğlu Ali isimli kimse
mahkemede hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu duru keçiyi aleyhte davacı
olan köyümüz ahalisinden Ali oğlu Mustafa bundan 6 ay önce Şahidoğlu köyünden
Mustafa oğlu Monla Mehmed isimli kimseden 600 kuruş
a makbuz karş
ı
lı
ğı
nda
aldı
ğı
na ben ş
ahidim diyerek ş
ahitliğini dile getirmiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitler mahkemede hazı
r bulunup ifadeleri dinlenmiş
tir. Bu ifadeler
gereğ
ince aleyhteki davacıMustafa zikr olunan keçiye müdahele etmesi Mehmed
Efendi’ye tembih olunmuş
tur.
68
Sayfa 52
Belge -89-90-91 ( Nikah)
Mecidiye’nin Beş
ikli köyü sakinlerinden kendisi Naci oğlu Yusuf kı
zıŞemsiye
olarak bilinen kimse Bankor Âkı
le hükümet konağı
nda mahkemeye mahsus odada
köyümüz Yor ahalisinden Naci oğlu Halil oğ
lu Nuri isimli kimse huzurunda der ki,
20 gün önce adıgeçen nuri ile köyümüzden kaçarak kendimi ona teslim ettim
dediğ
inde aleyhteki davacı
ya ne diyeceği sorulduğunda adıgeçen kiş
iyi köylerinden
alarak HacıAhmed köyünden Ömer Kahya’nı
n evine götürdüm. 37 günden beri
orada bulunuyor nefsini henüz kendime nikâhlamadı
m demiş
tir.
Adıgeçen Şemsi ile Nuri’nin hazı
r olduğu ve tarafları
n velileri yani adıgeçen babası
ve velisi Naci oğlu Yusuf oğlu Hasan’dan durum sorulduğunda bundan 1 sene önce
kı
zı
ma Beş
ikli köyünden İ
brahim oğlu Hacıdünür oldu. Bende dedim ki sen evlisin,
olmaz dediğimde ben hanemi 40 kocadan buraya getirdim, dedi. Bundan iki, üç gün
önce yine dünürcü göndermişben bilemedim. İ
sa Halil Ağa ve Bekir vardı
r, onlar
bilir dediğimde Halil Ağa madem ki bizim üzerimize alı
rsı
n, yüzüğünüzü takı
n, dedi.
Sonra bizim örf ve adetimiz üzerine kahve içildi. O suretle nikah olmadı
, kı
zı
m buna
karş
ıcevap vermiş
tir.
Tarafları
n nikah davalarıyapı
lmı
ş
tı
r, adıgeçen Şemsi Hanı
m’ı
n nikahıolmuşolur
mu? Diye sorulduğunda olmaz demiş
tir.
Sayfa 53
Belge-92 ( Mal –hayvan davası
)
Ankara ili Kı
rş
ehir Sancağı
’na bağlıMecidiye Kazası
’nı
n Mahsenli köyünden
arzuhal sahibi Yusuf oğlu Mehmed oğlu Bekir isimli kimse adıgeçen kazanı
n
mahkemesinde adıgeçen kazanı
n mal müdürü ve mal memuru Mehmed Emin
Efendi’nin vekili sandı
k emini HacıHüseyin oğlu Rı
za Efendi’yi dava edip der ki, 3
gün önce köyümüzün içinde zabtiyeler 400 kuruş
a satı
n alı
nmı
şkeçileri sahipsiz mal
diye yakalamı
ş
tı
r. Adıgeçen keçilerin Rı
za Efendi’den alı
nması
nıistemiş
tir.
69
Aleyhinde dava açı
lan Rı
za Efendi’den ne diyeceği sorulduğunda özetle söylenen 10
baştiftik keçisinin elinde bulunduğunu fakat davacı
nı
n malıolduğunu bilmediğini
söylemiş
tir.
Davacı
dan iddiası
na bağ
lış
ahitler talep edildiğinde; ben davamıköyümüz
ahalisinden Fazlıoğ
lu Halil ve Süleyman oğlu Hamza ile ispat edeceğ
ini söylemiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden Mahsenli köyünden Fazlıoğlu Halil mahkemede hazı
r olup
ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan 10 baştiftik
keçisi davacıYusuf’un olduğunu biliyorum ve ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Diğer ş
ahit Mahsenli köyünden Süleyman oğlu Hamza oğlu İ
smail mahkemede hazı
r
olup ş
ahitliğ
i sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan 10 baş
tiftik keçisi davacıYusuf’un malıolduğ
na ş
ahitlik ederim demiş
tir.
Sayfa 54
Belge-93 ( Mal –hayvan davası
)
Mecidiye Kazasısakinlerinden arzuhal sahibi Mehmed Efendi oğlu Süleyman Bey
adıgeçen mahkemenin kazası
nda Sungurlu kazası
na bağlıYörüklü köyü ahalisinden
HacıMehmed Ağa oğlu Mustafa oğlu Abdullah’ıdava edip der ki, bundan 5 sene
önce satı
n aldı
ğı
m malı
mı4 sene önce kaybettim. 14 yaş
ı
nda kuyruğu ve göğsü
bakı
r, siyah renkteki devem HacıMehmed Ağa’nı
n elinde bulunmaktadı
r. Ondan alı
verilmesi isteğimdir. Karş
ıtarafa sorulduğunda o cevabı
nda özetle adıgeçen deveyi
bundan 9 sene önce 18 lira karş
ı
lı
ğı
nda Mecidiye kazası
nı
n Gümüşköyü ahalisinden
Süleyman oğlu Ali Bekir’den satı
n aldı
m. O sebeple malıelimde bulunduruyorum.
Bekir Ağ
a’da bu durumu tasdik etmiş
tir. HacıMehmed Ağa’dan davası
na bağlış
ahit
talep edildiğinde ben davamıMecidiye kazasıahalisinden Hasan oğlu Yusuf Ağa ve
kasabadan Beş
eoğlu Seyid Mehmed ile ispat edeceğini söylemiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden Mecidiye kazasıahalisinden Abdullah oğlu Hasan oğlu Yusuf
Ağa özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan kuyruğu ve göğsü bakı
r, siyah
renkte 18-19 yaş
ı
ndaki bir başdiş
i deveyi HacıMehmed Ağa bundan 9 sene önce 18
lira karş
ı
lı
ğı
nda Gümüşköyünden Süleyman oğlu Bekir’den satı
n almı
ş
tı
r. Ben Allah
için ş
ahitim diyerek ş
ahitliğ
ini söylemiş
tir.
70
Diğer ş
ahit Mecidiye kazası
ndan Yaş
ar oğlu Beş
eoğlu Mehmed Ağ
a ş
ahitliği
sorulduğunda özetle bu hükümet konağı
nda muayene olunan siyah renkte 18-19
yaş
ı
ndaki bir başdiş
i deveyi aleyhinde dava açı
lan HacıMehmed Ağa bundan 9 sene
önce 18 lira karş
ı
lı
ğı
nda Gümüşköyünden Süleyman oğlu Bekir Ağa’dan satı
n
almı
ş
tı
r. Ben Allah içi ş
ahidim demiş
tir.
Sayfa 55
Belge-94 ( Mal –hayvan davası
)
Kı
rş
ehir sancağı
nı
n Ayvalı
k Köyü ahalisinden arzuhal sahibi Çolak oğlu Mehmed
Mecidiye kazası
nda mahkemeye ait adada mal müdürü Mehmet Emin Efendi’nin
sandı
k enini HacıHüseyin Efendi oğlu Rı
za Efendi’yi dava edip der ki; geçen gün
evinin içinde kaybettiğim 4 yaş
ı
nda, sarırenkli 100 kuruşdeğerindeki kara sı
ğ
ı
r
sahipsiz diyerek Rı
za Efendi tarafı
ndan tutulmaktadı
r ondan alı
verilmesi isteğimdir.
Karş
ıtarafa sorulduğ
unda adıgeçen hayvanıelinde bulundurduğunu ancak davacı
nı
n
malıolduğunu bilmediğini söylemiş
tir. Davacı
dan davası
na bağlış
ahit talep
edildiğinde, ben davamıköyümüzden Ahmed oğlu Mehmed ve Emin oğlu Ahmed ile
isbat ederim ş
ahitler hazı
r diyerek ş
ahitlerin ifadelerinin alı
nması
nıtalep etmiş
tir.
Adıgeçen ş
ahitlerden Ayvalı
k köyü ahalisinden Ahmed oğlu Mehmed mahkemede
hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle adıgeçen 4 yaş
ı
ndaki, sarı100 kuruş
değerindeki sı
ğı
rıÇatallıköyünden satı
n aldı
ğı
na ve Çolak oğlu Mehmed’in malı
olduğuna ş
ahidim demiş
tir.
Sayfa 55
Belge -95 (Nikah)
Mecidiye KazasıMahsenli köyü ahalisinden Hüseyş
n Oğlu Osman Oğlu Ahmed adı
geçen kazanı
n Korkorlu köyünden Osman oğlu Abid oğ
lu Osman ve yine aynı
köyden Hüseyin Çavuşoğlu Ömer’in tarifleriyle bilinen Ayş
e’yi adıgeçen Halil
dava edip der ki; adıgeçen kiş
iyi bundan 2 sene önce köyümüz ahalisinden Ahmed
Çavuşvekil olarak bana babası
nı
n rı
zası
yla 250 kuruşmihr teslimiyle benim vekilim
TosaklıHafı
z vası
tası
yla nikâhlandı
. İ
steğim eş
imin teslim edilmesidir. Karş
ıtaraf
71
cevabı
nda özetle ben nikâhlı
yı
m, dedi. Babasıadıgeçen kiş
inin Ahmed’in nikâhlıeş
i
olduğunu söylemiş
tir.
Sayfa 56
Belge -96 ( Miras )
Yozgat sancağ
ı
nı
n Köseoğlu Mahallesinden Atkı
yasan Agop Efendi oğ
lu cı
rsan
vekili adıgeçen mahalleden Aleksan Efendi oğlu Kitorak Kı
rş
ehir sancağı
na bağlı
Mecidiye kazasıHacıHasanlıköyü sakinlerinden iken vefat eden Monla Osman oğlu
HacıÖmer’in verasetinin eş
i Hasan Kı
zıRukiye ve diğeri Hacıİ
smail Kı
zıAyş
e ve
büyük oğlu Battal, Cafer, Ömer, Hacıve küçük kı
zıServer, Hanı
m, Suna’yla
kı
sı
tlı
dı
r. Rayger isimli Atkı
yasan Agop Efendinin vekili Aleksan Efendi Ömer oğ
lu
Osman’ıdava edip der ki; müvekkilim Agop Efendinin Osman’ı
n zimmetinde
bulunan 2 adet senet gereğince birisi 22 adet Osmanlılirası19 Ağustos 1316 tarihli
senet gereğince diğeri Mecidiye liradan 9 kuruş13 Şubat 1317 tarihiyle yazı
lmı
ş
sened gereğince kendi 100 kuruş
umu toplam 3200 kuruşkayı
p akçeyi öküz ve
buğday bedeli olarak 620 kuruş
u saman bedeli olup samandan arta kalan 1500 kuruş
alacak hakkı
mı
n mirasçı
lardan alı
verilmesi isteğimdir. Karş
ıtarafa sorulduğunda
cevabı
nda adıgeçen senetlerin babası
nı
n olmadı
ğı
nıve borcunun kalmadı
ğı
nıve
davacı
nı
n 1600 kuruşbuğday samanlarıolduğunu söylemişyani 2 senetlik babası
nı
n
borcuna karş
ıbir çift öküzü 12 liraya bir inek 4 liraya ve 200 kuruşsamanıvardı
r.
Bize pazartesi gününe kadar mühlet verilmesini talep ederiz, dedi. Mahkeme
tarafı
ndan pazartesi gününe kadar taraflara mühlet verilmiş
tir.
Davacısöze atı
larak ben davayıyanı22 liralı
k senedi köyümüzden Hasan oğ
lu Hacı
ve yine köyümüzden Mehmed oğlu Ahmet ve Gabin ve Afş
ar oğlu Ali Bey ile ispat
ederim,demiş
tir.
Mahkeme bayram sonrası
na ertelenmiş
tir.
72
Sayfa -57
Belge -97 ( Nikah )
Mecidiye kazasıHalaçlıköyü ahalisinden arzuhal sahibi Hasan oğlu Mahmud adı
geçen kazanı
n Korkorlu köyünden Abbasoğ
lu Emin’i dava edip der ki; 3 yı
l önce bir
bahar mevsiminde köyüm olan Halaçlıköyünde kendi evimde oğlum Osman’ı
n
huzurunda ve adıgeçenin kı
zıMelek isimli kiş
iyi oğluna Allah’ı
n emri üzerine
verdim,dedi. Ben de o meclis gereği aldı
m, kabul ettim dedim. Melek oğlum
Osman’ı
n nikahlıeş
i olmuş
ken babasıEmine’yi baş
kası
na nikahlamak istemektedir.
Durumun sorulmasıisteğimdir demiş
tir.
Emin Ağa’dan ne diyeceği sorulduğunda katiyen nikah davasıolmamı
ş
tı
r,diye inkar
etmiş
tir.
Davacı
dan iddiası
na bağ
lış
ahit talep edildiğinde Aziz Murad Köçenli Osman
köyümüzden Mustafa oğlu Ahmed ve HacıAli oğlu Hüseyin ve idare meclis
azası
ndan İ
lyas Ağa ve oğ
lu, Veli Ağa oğlu Galiyaz ve Zaknek oğ
lu Osman ile ispat
eylerim ve ş
ahitleri arap ayı
nı
n 13.cumartesi günü getireceğini söylemiş
tir.
Sayfa 58
Belge -98 ( Hı
rsı
zlı
k)
Kı
rş
ehir’in Kı
zı
lca köyünden Yusuf oğlu HacıOsman Mecidiye kazası
nı
n mahkeme
odası
nda mal müdürü ve mal memuru Mehmed Emin Efendi’nin vekili sandı
k emini
Rı
za Efendi’yi dava edip der ki; 200 kuruşdeğerinde sarı
, göğrenginde, 6 yaş
ı
nda
bir başkara sı
ğı
r öküzüm bundan 16-17 gün önce Çimpek Dağı
ndan çalı
nı
p sahipsiz
diyerek ah konulmaktadı
r bana verilmesini talep ederim. Karş
ıtarafa sorulduğunda
bir başöküzün elinde bulunduğunu ancak davacı
nı
n malıolduğunu bilmediğini
söylemiş
tir.
Davacı
dan iddiası
na bağlış
ahit talep edildiğinde köyümüzden Mustafa Çavuşoğ
lu
Süleyman ve Beş
ikli köyünden Murad ile ispat ederim demiş
tir. Şahidlerden İ
brahim
oğlu Murad isimli kimse mahkemeda hazı
r olup ş
ahitliği sorulduğunda özetle bu
hükümet konağı
nda muayene olunan 6 yaş
ı
nda göğrengi, sağkulak arkasıoyuk olan
öküz DavacıHacıOsman’ı
n malıolduğuna ben ş
ahitlik ederim demiş
tir.
73
Şahitlerin ifadeleri gereğince adıgeçen öküzün davacı
nı
n malıolduğuna karar
verilmiş
tir.
Sayfa -59
Belge -99 ( Asker veraseti )
Boğaz Evci köyünden ve askerde iken vefat eden Mehmed oğlu Mehmed’in
verasetinin babasıMehmed’in sı
nı
rlıolduğu ifadeleriyle Kabaklıköyünden Şakir
oğlu Hüseyin ve Mustafa oğlu Mehmed’in verasetin babasıMehmed ve kardeş
iyle
sı
nı
rlıolduğuna karar verilmiş
tir.
Sayfa 60
Belge-100 ( Asker veraseti )
Kı
rş
ehir sancağı
na bağlıMecidiye KazasıKilise Fakı
lu köyü sakinlerinden ve
askerde iken vefat eden Mansur oğlu Ömer oğlu Mahsur’un veraseti annesi Ayş
e ve
erkek kardeş
leri Mehmed, Ahmed ve Emin ile kı
z kardeş
leri Şehriban ve Elif ile
sı
nı
rlı olduğ
una, onlardan baş
ka varisi olmadı
ğı
na Mehmed Efendi oğlu
Abdurrahman Ağa ve Abdurrahman oğlu Mehmed Efendinin ş
ahitlikleriyle karar
verilmiş
tir.
Sayfa 60-61
Belge-101 ( Boş
anma)
Numro-1
Sahife-1
Mecidiye KazasıMahkemesinde Güngeşköyünden Halil oğlu Hüseyin kı
zıFatma
imzası
yla verilen dilekçede 5 ay önce eş
i Ali oğlu Bekir’in kendisini boş
adı
ğı
nı
söylemektedir. Hatta 151 kuruşve 100 kuruştoplam 251 kuruşmihrin ayrı
ca
nafakanı
n ondan alı
verilmesi isteğimdir diyerek dava açmı
ş
tı
r.
74
Eş
i Bekir’den buna karş
ıne diyeceği sorulduğunda adıgeçen Fatma’yı251 kuruş
mihir karş
ı
lı
ğı
nda nikahladı
ğı
nıancak üç talak ile baş
ladı
ğ
ıve talak nameyi
imzaladı
ğıanda kendisinin aklı
nı
n baş
ı
nda olmadı
ğ
ı
nısöylemiş
tir.
Fatma’ya, Bekir boş
anma iddiası
nıinkar ediyor bu durumu kiminle ispat edebileceğ
i
sorulduğunda ş
ahitlerden Baktaş
zade Mehmed Hilmi Efendi ve Güngeç köyünden
Gobamesinde oğlu Hüseyin ve kasabadan Çör Halil oğlu Hasan ispat edeceğini,
baş
ka ş
ahitlerinde olduğ
unu bildirmiş
tir.
Şahitlerden Bektaş
zade Mehmed Hilmi Efendi çağrı
ldıve durum sorulduğunda
cevap olarak Bekir 5 Ağustos 1324 tarihinde Alem Pı
nar köyünde onu boş
ayı
p hatta
bedel olarak bir kat tabak ve çuval verdiğine dair ş
ahitlik etti ve adıgeçen kiş
iyi tarif
etmiş
tir.
Diğer ş
ahid kasabadan Çör Halil oğlu Hasan oğlu Halil Mehmed Hilmi Efendi’nin
söylediklerini onaylamı
ş
tı
r.
Şahitlerin ifadelerinden sonra Bekir’den bu ş
ahitler hakkı
da ne diyeceğ
i
sorulduğunda temyizlerini talep etmiş
tir.
Tarafları
nı
n ifadelerinin huzurumuzda kayda geçtiğini, parmak iş
aretlerinin
kendilerine ait olduğunu tastik edilmiş
tir.
Adıgeçen Fatma’ya mahkeme huzurunda toplam 150 kuruşnafaka ve mihrinin
teslim edilmesiyle 400 kuruşverilmesine karar verilmiş
tir. İ
mam Mustafa oğlu
ArabacıSüleyman ve önceki muhtar Ömer’in oğlu Bayram Ağa oğ
lu Ali Bey ve
azalardan Süleyman Beyzade Mehmed Bey oğlu Mehmet Bey ile mahkeme odacı
sı
Yusuf oğlu Seyyid ve Hasan oğlu Süleyman Bey isimli kimselerin ş
ahitliğiyle Ali
oğlu Bekir’in eş
i olan Hüseyin kı
zıFatma’yıboş
adı
ğı
na hüküm vermiş
tir.
Sayfa 62
Belge -102 ( Mal –Hayvan davası
)
Numro-2
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasan köyü ahalisinden dilekçe sahibi Ali usta oğlu Hacı
Musa, adıgeçen kazada bulunan mahkemede arzuhalin içinde ismi geçen, adıgeçen
köy ahalisinden Çelebi Efendi oğ
lu İ
hsan ve Mecliste hazı
r bulunmayan Hacı
İ
brahim Efendi’yi dava edip der ki; yedi ay önce 500 kuruşdeğerinde bir başkara
75
sı
ğı
r öküzümü telef ettiklerinden adıgeçen değeri talep ederim. Karş
ıtaraftan
İ
hsan’a ne diyeceği sorulduğunda iddiayıred ve inkar etmiş
tir.
DavacıHacıMusa’dan iddiası
na bağlış
ahit taleb edildiğinde ş
ahidinin olmadı
ğı
nı
söylemiş
tir.
Sayfa 62-63
Belge-103 ( Nikah )
Numro-3
Mecidiye KazasıkasabasıBüyük Cami mahallesinde bulunan Hüseyin Bey’in oğ
lu
Mustafa Bey’in hanesine gidilip mahkeme yapı
lmı
ş
tı
r. 15 yaş
ı
nda bulunan arzuhal
sahibiyle tanı
ş
mı
şolan Tekfur Dağ’ıahalisinden Yozgat Sancağı
nı
n AkdağMadeni
Kazası
’ndan redif binbaş
ı
nı
n kı
zı
dı
r. Ahmed Kemal Efendi’nin oğlu Zeynelabidinin
kı
zıFatma’ıBakiyedir. Davacıder ki; mahkemede hazı
r bulunan Ahislav Küçük
Hacıİ
brahim Efendi ve annem yedi sene önce 1317 senesi mart ayı
nda
nikâhlanmı
ş
tı
r. Hacıİ
brahim Efendi’nin manevi evladıve annem Hafize Rüveyda
Hanı
m’ı
n velayetinde bulunan adıgeçen kiş
iyle 1001 kuruşmihr karş
ı
lı
ğı
nda
nikâhlanmayıkabul ettim. Buluğa erdikten sonra geçen Perş
embe nikah fesh edilmek
istedi. Annem Hafı
za Hanı
m’a bu nikah akdinin sorulması
, Hacıİ
brahim Efendi’den
adıgeçen kiş
ini alıverilmesi isteğimdir. Hafı
za Rüveyda Hanı
m cevabı
nda Hacı
İ
brahim Efendi’yle nikâhlandı
ğı
nıkabul etti ama iddiayıinkar etmiş
tir.
Adıgeçen Fatma Bakı
ya Hanı
m’dan davaya bağ
lış
ahit talep edildiğinde adıgeçen
mahallenin imamıMustafa Efendi ve Çelebi Abdurrahman Efendi ve muzaherat
katibi Hazı
m Efendi, muallim Ahmed Efendi, zabtiye Mehmed Ağa haremi
Süleyman kı
zıEmine ve Yusuf Usta’nı
n eş
i Abdi Ağa kı
zıGülizar ile iddiası
nıisbat
edeceğini ve bundan baş
ka ş
ahidi olmadı
ğı
nısöyledi. Şahitler mahkemede hazı
r olup
ifadeleri dinlendikten sonra adıgeçen akdin feshine karar verilmiş
tir.
76
Sayfa -64-65
Belge- 104 ( Nikah )
Teflek Kebir Köyünden Demürci oğ
lu Bekir isimli kimse Mecidiye kazası
Mahkemesinde Teflek Kebir Köyü sakinlerinden arzuhalde ismi geçen, mahkeme
azasıCemil Efendi oğlu Mehmed Ağa ve Mahkeme odacı
sıYusuf Ziya oğlu
Seyyid’in tarifleriyle bilinen İ
sa kı
zıMedine’yi dava etmektedir. 12 gün önce Battal
Efendi oğlu İ
brahim Ağa’yıvekil etmiş
tir. Monla Osman ve Kör Hasan oğ
lu
Mehmed ile Medine’nin vekaletini verdiğ
i Veli Kahya oğlu Ahmed ve erkek
kardeş
leri Bekir, Said, Mehmed’in ve diğer ş
ahitlerin huzurunda 100 kuruşmihr
teslim edilerek adıgeçen kiş
iyi bana nikahladı
lar bende kabul ettim. Kasabaya adı
geçen kiş
iyi erkek kardeş
i Said Ağa ve Ceren oğlu Ömer getirmişiselerde eş
im
olmayıimtina etmektedir. Bana itaat etmesi, eşhukukuna uymasıisteğ
imdir demiş
tir.
Adıgeçen kiş
iye ne diyeceği sorulduğunda nikah iddiası
nıinkar etti Davacı
Bekir’den iddiası
na bağ
lış
ahitler istenmiş
tir.
DavacıBekir’in vekili Battal Efendi oğlu İ
brahim Ağa’nı
nş
ahitleri Kör Hasan oğlu
Mehmed ve Nizam oğlu Molla Osman; 14 gün önce saat 3-4 sı
raları
nda Battal
Efendi’nin evinde 100 kuruşteslim edilerek, adıgeçen kiş
inin erkek kardeş
i
Mehmed ve gidip Medine Hatun’a Muhatar Veli Ağayıvekil ederek bizim
huzurumuzda köy imamıŞevki Efendiye nikahları
nıkı
ydı
rmı
ş
lardı
r.
Teflek Kebir köyünden Ahmed oğ
lu Veli ş
öyle demektedir; 14 gün önce akş
am saat
2 sı
raları
nda adıgeçenin erkek kardeş
i Mehmed’in evine gidip Bekir’in vekili Battal
Efendi’nin 100 kuruşmihri teslim etmesiyle Bekir ve seni nikah edeceğiz, beni vekil
ettin mi? Dediğimde o, bana 4 çucuğumu beslerse vekil ol ve beni nikahla, dedi.
Bizde ertesi gün saat 3-4 sı
raları
nda ş
ahitlerin huzurunda nikahıyaptı
k. Bekir’in
vekili Battal Efendide kabul etmiş
tir.
Teflek Kebir Köyünden Süleyman Efendi oğ
lu Kamil oğlu Süleyman, Allah için
bildiğim ve gördüklerim için ş
ahitliğe geldim. İ
sa kı
zıMedine 14 gün önce akş
am
saat 2 sı
raları
nda Ahmed oğlu Veli’ye erkek kardeş
i Mehmed’in evinde vekaletini
vererek ertesi gün gündüz 3-4 sı
raları
nda 100 kuruş mihr teslimiyle nikah
yapı
lmı
ş
tı
r, vekil Battal Efendi’de kabul etmiş
tir, ben ş
ahidim. Diğer ş
ahitlerin Salı
günü getirilmesi taraflara tenbih edildiği. Kararlaş
tı
rı
lan günde ş
ahitlerden Teflek
77
Kebir köyünden Nizam Mehmed oğlu Osman oğlu Mehmed’e ş
ahitliği sorulduğ
unda
15 gün önce İ
sa kı
zıMedine’nin erkek kardeş
i Mehmed’in hanesine gidip seni
Allah’ı
n emriyle Bekir’e nikahlayacağı
z dediğimizde saat 2 sı
raları
nda Kara Veli’yi
kendine vekil etti. Ertesi gün 3-4 sı
raları
nda 100 kuruşmihr teslim edildi, köyümüz
imamıŞevki Efendi nikahıkı
ydıve vekil Battal Efendi kabul etti ben ş
ahitlik ederim.
Şahitlerin ifadeleri kayı
tlara geçirildi. Karş
ı taraf Medine’ye ne diyeceği
sorulduğunda ş
ahitlerin ifadelerini kabul etmeyeceğini bildirilmiş
tir.
Tarafları
n huzurunda Medine Hatun’la ilgili hüküm verildi. Adıgeçen Medine’ye
nikahıkabul etmesi gerektiği ve Bekir’e itaat etmesi tenbih olunmuş
tur.
Sayfa 65
Belge -105 ( Vekalet )
Numro-5
Ankara ili dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Korkozlu Köyü sakinlerinden ve köyümüz
ahalisinden Osman oğlu Hakkıoğ
lu Abbas ve Vahhab oğlu Hasan Ali oğ
lu Ali isimli
kimselerin tarifiyle bilinen Arab Hüseyin oğlu Ömer kı
zıYeter isimli kimse kazanı
n
hükümet konağı
nda mahkemeye mahsus odada yine adıgeçen kazanı
n Kabaklıköyü
sakinlerinden Şenlik oğ
lu HacıAhmed oğlu Osman ile nikahları
nı
n fuzuli olması
sebebiyle yine Korkorlu Köyünden mahkemede bulunmayan HacıHüseyin oğlu Veli
tarafı
ndan adıgeçen nikahıinkar etmesiyle lazı
m gelenlerin yapı
lmasıiçin Ali
Efendi oğlu Mehmed Ağa ve Mehmed Efendi oğlu Süleyman Bey isimli kimseler
vekil tayin kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 66
Belge -106 ( Vekalet )
Numro-6
Kı
rş
ehir sancağı
na bağ
lıKorkorlu Köyü sakinlerinden Araboğlu Ömer kı
zıYeter
olarak bilinen kiş
i tarafı
ndan 2 safer 1327 tarihli ve 5 numarayla kaydedilerek
mehkemeye ibraz edilen kayı
tlıvekiller Ali Efendi oğlu Mehmed Ağa ve Mehmed
Efendi oğlu Süleyman Bey’in adları
na düzenlenen mahkeme vekilliği gereğince
78
Mehmed Efendi oğlu Süleyman Bey mahkemede hazı
r olup Korkorlu Köyünden
Veli oğlu HacıHasan’ıdava edip der ki; adıgeçen KabaklıKöyü sakinlerinden
Osman oğlu HacıHasan isimli kimse ile nikâhları
nı
n fuzuli olması
ndan kaynaklanan
davanı
n Safer ayı10.Salıgününe ertelenmesini talep ederim, dediğinde HacıHasan
cevabı
nda kabul etmiş
tir.
Sayfa 66
Belge -107 ( Vekalet )
Numro-7
Kı
rş
ehir sancağı
na bağ
lıMecidiye Kazası
nı
n Korkorlu köyünden olup idare meclis
azası
ndan Alinaz Ağa oğlu Abbas ve Osman Hakkıtarifleriyle bilinen HacıHasan
oğlu Veli isimli kimse adıgeçen kazanı
n hükümet konağı
nda mahkemede hazı
r olup
Korkorlu köyü sakinlerinden Arab oğlu Ömer kı
zıYeter isimli kimseyi dava edip der
ki; bundan iki sene önce Mayı
s ayı
nda 201 kuruşmihr teslim ederek nikahladı
m.
Kabaklıköyünden burada bulunmayan Şenlikoğlu HacıAhmed oğlu Osman isimli
kimse nikaha müdahale etmiş
tir. Bu konuda mahkeme iş
lerini halletmesi için
Mehmed Bey oğlu HacıHalil Ağa’yıvekil tayin etmiş
tir.
Sayfa 67
Belge -108 ( Nikah )
Numro-8
Mecidiye KazasıKabaklıköyünden HacıAhmed oğ
lu Osman isimli kimse
mahkemede hazı
r olup, Ömer kı
zıYeter olarak bilinen kiş
inin vekilleri Ali Efendi
oğlu Mehmed Ağa ve Mehmed Efendi oğlu Süleyman Beyler ile Korkorlu köyünden
HacıHalil Ağa Veli tarafı
ndan vekil tayin edilen Mehmed Bey oğlu HacıHalil Ağa
isimli kimse dava edip der ki; adıgeçen Yeter’e 322 senesi Mart’ı
n birinci günü
babası
nı
n evinde 500 kuruşmihr teslim edilerek, KabaklıKöyünden Kör Musa,
Hamzaoğlu Ali, Honazoğlu Ali, Çoban Hüseyin oğlu İ
smail, Beş
ikli Mehmed Çavuş
ve yukarıköyden Dangel oğlu Bekir ile kardeş
i Cebrail isimli kimselerin hazı
r
olduğu halde Mehmed Efendi isminde bir imam nikahıkı
ydı
. Adıgeçen Yeter
79
İ
zmir’e gidip nikahı
n gereğ
ini yerine getirmemiş
tir. Nikahı
n gereğinin yerine
getirilmesi isteğimdir demiş
tir.
Diğer vekil Mehmed Bey’e sorulduğunda o cevabı
nda müvekkilim HacıHasan’ı
n
nikahlıeş
i Ömer kı
zıYeter’e bundan iki yı
l önce mayı
s ayıiçince 201 kuruşmihr
teslim edilerek Korkorlu köyünden Hasan Ali oğlu Vahhab, Hakkıoğlu Osman,
Mustafa oğlu Halil, Feyyaz oğlu Mehmed ve Bocu oğlu Ömer’in huzurunda köyden
Ömer Efendi oğlu Sı
ddı
k Efendi nikahıkı
ydı
. Yeter’in teyzesi Musa kı
zıÇı
nar,
Yeter’i kaçı
rmaktadı
r. Hafı
z Efendi takip etmişKabaklıNuri Efendi’nin oğlu Said’in
evinde olduğunu öğrenmiş
tir. Müvekklimin HacıHasan nikahlıeş
inin ona itaat
etmesini istemiş
tir.
Ömer kı
zıYeter’in o tarihte nikahıolup olmadı
ğıHacıAhmed’e sorulduğunda
nikahı
n olduğunu söylemiş
tir.
Sayfa-67
Belge-109 ( Nikah )
Beş
ikli köyünden İ
brahim oğlu Ayvaz oğlu İ
brahim oğ
lu Mehmed Çavuş
’a ş
ahitliğ
i
sorulduğunda 322 senesi mart ayı
nı
n birinci günü gündüz Ömer kı
zıYeter’in
babası
nı
n hazı
r olduğu mecliste, Hüseyin Çavuş
’un evinde Osman oğlu HacıAhmed
501 kuruşmihr teslim ederek nikah yapmı
ş
tı
r ben ş
ahidim, demiş
tir.
Sayfa 68
Belge-110 ( Nikah )
Diğer ş
ahit Boladan köyünden Dingil Hüseyin oğlu Taran oğlu Hüseyin’e ş
ahitliği
sorulduğunda HacıAhmed ve Yeter’in hazı
r olduğu 322 senesi martı
n birinci günü
gündüz adıgeçen kiş
inin babası
nı
n evinde 501 kuruşteslim edilerek nikah
yapı
lmı
ş
tı
r ben ş
ahidim, diyerek ş
ahitliğini bildirmiş
tir.
Diğer ş
ahit HacıHasan vekili Mehmed Beğ
den sorulduğunda söylenenleri kabul etti,
vekil Ali Efendi’de tastik etmiş
tir.Mehmed Ferid Efendi Ömer kı
zıYeter’in 325
senesi mart ayıiçinde 201 kuruşmihri teslim alarak nikahlandı
ğı
m söylemiş
tir.
80
Sayfa 69
Belge-111 ( Vekalet )
Ankara vilayeti dahilinde Kı
rş
ehri sancağı
nı
n Mecidiye Kazası
nı
n ikili kariyesi
ahalilerinden Hüseyin oğlu Molla Halil ve Yusuf ve HacıVelioğlu Salih ve
Süleyman ve Ali ve Şakir ve Halil Hükümet konağı
nda ikili karyesi ahalisinden
İ
shak oğlu Kahyan aleyhinde açtıdava üzerinde hazı
r bulunurlar. Yapı
lan itiraz
üzerine mahkeme masrafları
da ikili karyesi ahalisinden İ
shak oğlu Kahya’dan
alı
narak bu durumu Kı
rş
ehri dava vekillerinden Mehmed Ferid Efendi bin Ali vekil
kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 69-70
Belge- 112 ( Nikah )
Numro-11
HacıHasan Bin Veli İ
bni Abbas Mehmed Bey’e Halil Ağa vekalet ile korkorlu
karyesinden Arap oğlu Yeter bin Ömer’den mayı
s ayı
nda 201 kuruşverilerek
nikahlanmı
ş
tı
r. HacıAhmed bin Osman bana müdahale eder ve açı
lan dava
sonucunda ücret ve mahkeme masraflarıhaksı
z çı
kan tarafa yüklenmeye karar
verirler ve HacıAhmed bin Osman’ı
n borçlarıödemesine karar verilmiş
tir.
Sayfa 70-71
Belge 113 ( Nikah )
(10. Sayfanı
n devamı
.[68’in devamı
.])
Mayı
s ayı
nı
n 15.günü akş
amıile yatsıarası
nda Yeter’in pederi Ömer’in hanesinde
Yeter’in vekili Bocuoğlu Ömer vekiliyle HacıHasan tarafı
nda dahi pederi Veli
Çavuş201 kuruşpara verilmek üzere Yeter’in kı
zı
yla Veli Çavuşnikahlanmı
ş
tı
r.
81
Sayfa-70-71
Belge – 114 ( Nikah )
1327 senesi martı
n ikinci günü Yeter’in kı
zıHacıHasan’ı
n itaatine ve hukuken
zevcesi nikahlıkadı
nıolmuş
tur. Vekilleri Mehmed Yendi olmuş
tur.
Sayfa -71
Belge -115 ( Nikah )
Yeter’in kı
zı
nı
n HacıHasan’a itaat etmesi ve boyun eğerek Hukuk’u zevcesini
korumasıtenbih olunarak kaydageçirilmiş
tir.
Sayfa 71-72
Belge 116 ( Hı
rsı
zlı
k Mal )
Numara-12
Sene 22 mart 1325 tarihli ve zamanlımahkeme HacıAhmed Efendi Vesil yendinin
bin HacıAhmed malıve mülkü olan 11 adet tiftik davar çalı
nmasıüzerine kı
zı
l koca
hacı
nı
n kerimesi üzerine dava açar. Teflek sağı
r kariyeli Kenerciroğlu ali mahdumu
Bekir ve arkadaş
larıİ
smail ve Sühül ve Ali Şemil’in çaldı
kları…….
Zabı
ta
mumurun vekil Rı
za Efendi’ye havlanlarıteslim etmeleri tembihlenmiş
tir. Dava ve
yapı
lan sualde Rı
za Efendi dahi cevabı
nda inkar eylemiş
tir.
Veli efendi 11 adet fı
stı
k davanı
n kendi malıolduğu için isbet edilmesi için
ş
ahitlerini belirtir o ş
ahitlerde Yeş
il Efendi bin hacıAhmet efendi ağı
lı
ndan on gün
önce Teflek sağ
ı
r kayrası
ndan Hüseyin çavuşbin Ahmed ibni Mehmed’in çaldı
rmı
ş
olduğu 11 adet fı
stı
k davası
nısöyler ve 11 adet davanı
n her biri 80 kuruş
tan toplam
880 kuruşolarak hayvanları
n Vesil efendinin malıolduğ
unaAhmed oğlu Çavuş
Hüseyinş
ahitlik etmiş
tir.
Daha sonra ş
ahitlerin dikkate alı
narak Vesil efendiye teslim edilmesi için Rı
za
efendiye tenbih olunmuş
tur.
82
Sayfa 72-73
Belge 117 ( Arazi Davası)
Numara-13
Kı
rş
ehirli sancağı
na tabi Mecidiye Kazasıkuraları
nda Köse Fakı
lıkayrasıİ
mamı
Mehmed efendi bin Mehmed ve muhtar-ıevveli Mehmed bin Mustafa ve Muhtar-ı
sini Süleyman bin Ahmet ve heyet-i ihtar azası
ndan Süleyman bin Mehmed ve Tabib
ben HacıSüleyman efendi ve Mehmed efendi. El-hı
zı
r bin Abdurrahman Ağa’ya;
Korkorlu kayrası
ndan İ
brahimoğlu Hasan Ali’nin aleyhinde mera, otlak ve salak
arazi hakkı
nda açtı
ğıdavadı
r. Mahkeme kararı
nda bütün masraflar mahkeme
masraflarıdahil haklıçı
kan tarafa yani Mehmet Efendi zade Abdurrahman Efendi
Masrafları
nıalmasıiçin vekil kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 73
Belge 118 ( Haciz )
Numara-14
Abdulvahhab Kethuda zevcesi Sinem’in 923 senesi Mecidiye kazasış
anlımemuru
Etsel Efendi’ye kafil olması
ndan dolayış
anlıidarece hayvanlara haciz gelince (anı
m
pelaler alyhinde bir dava açı
lı
r ve hayvanları
n ödenmesi ve vuku bulan mahkeme
masrafları
nı
n karş
ıtaraftan alı
nması
nıkaydeddirmiş
tir.)
Sayfa 74
Belge 119 ( Veraset )
Numara-15
Kı
rş
ehri sancağı
na tabi Mecidiye kazası
nı
n Yukarı Hacı Ahmet’li karyesi
ş
ekillerinde iken bundan altıbuçuk sene önce vefat eden HacıMahmud Ağa bin
Mehmet’in verasetidir.
83
Sayfa 75
Belge 120 ( Miras )
Numara-16
Kı
rş
ehri sancağı
na tabi Mecidiye Kazası
’nı
n YukarıHacıAhmet’li Karyesi
sakinlerinden vefat etmişolan HacıMahmud Ağa bin Mehmet’in miras taksimi için
görevlendirdiğ
i Ali Osman’ı
n miras taksiminde bir kı
ta bahçe davası
nda açı
lan
mahkeme davası
dı
r.
Sayfa 75–76
Belge 121 ( Miras )
Numara–17
HacıMehmet Ağa bin Ahmet’in nikahlıkarı
sıiken fark ettiği Havva bindi Yusuf ile
kı
zlarıTelli ve Meryem ve küçük kı
zlarıKinoza ve karı
ndaş
ıAli Osman ve kı
z
karı
ndaş
ıFatma’ya Miras taksimi bir kı
ta bahçe ve Dut bahçesinin 200 kuruş
a
satı
lması
ndan dolayıaçı
lan davadı
r.
Sayfa 75-76
Belge 122 ( Açı
k arttı
rma )
HacıAhmet Ağa bin Ahmet’in miras taksiminin gerçekleş
memesinden dolayımal ve
mülklerin açı
k arttı
rma yoluyla satı
lmasıiçin civar köylere haber verilir vede
Mehmet Ağa’nı
n 200 kuruş
la aldı
ğıbahçede buna dahil olunup yalnı
z Mehmed Ağa
o günden beri çok para ve emek sarf ettiğ
i için aynızamanda 200’de ağaç diktiğ
i için
bahçeye zam istemektedir.
84
Sayfa 77
Belge 123 ( Açı
ka Artı
rma)
İ
smail HakkıEfendi tarafı
ndan yapı
lan açı
klamada, fetva ve ş
ahitler dinlenince adı
geçen bahçenin itiraza mahal kalmayı
p Ali Osman ve varislerin masrafları
karş
ı
laması
na karar verilmiş
tir.
Sayfa 77-78
Belge 125 ( Vekalet )
Numara-18
Kı
rş
ehri sancağıdahilinde Mecidiye kazası
nı
n Gök Ahmet’li karyesinde sakin iken
bundan önce vefat eden Toklu oğlu Halil kerimesi tarif edilen Halil efendi kı
zı
Döndü hatun mahkemede vede HacıAhmed’li Bola karyesi sakinlerinden Abdullah
oğlu Osman Çavuşhuzurunda konusup vefat etmişolan pedenin eş
i Halil efendiden
miras kalan mirasçı
lar arası
nda tesbit edilen mülkler ve arazilerimi amcam ve vasim
Mehmed ben Tokludan hissesine isabet eden malıvasimden alı
verilmesi için emlak
ve arazilerimin hası
latlarıve mahkeme masrafları
nı
n haksı
z çı
kan taraftan tahsil
edilerek merhum Osman Çavuş
’un vekaletini kabul ve gerekli hizmetlerini üzerine
alacağ
ı
nısöylemiş
tir.
Sayfa 78
Belge 126 ( Mal Davası)
Numro-19
Mecidiye Kazası
nı
n Boyalı
k kasabı
sımahallesinden Çerş
ukiler mahallesinde oturan
Kürd aş
iretenden Mehmed oğlu ş
eyho mahkemede odacıYusuf Ziya Efendi
yüzleş
mesinde haber alı
nan dilekçe için eden malı
n ve mülkün olup mayı
s ayı
zerrinde AhdağMadeni yönüne gittiğ
i esnada eş
yaları
m kasabadan Değanan beyin
hayme emanet bı
rakı
p gittiği eş
yaları
nı
n Değanan beyin Şeyho Mehmed’in malı
olduğunu inkar etmesi üzerine ş
ahitlerin dinlenmesine karar kı
lı
nmı
ş
tı
r.
85
Sayfa 78
Belge 127 ( Mal davsı)
Taraflar hazı
r olup ş
ahitlerden Kena Tahta Kayramda Halil Kelle zevcesi Fatma
Binti İ
brahim İ
bni Abdullah, Bekir Beyzade Ömerba Basr bin bakı
r İ
bni Mehmet
bey, Fatma, Zeynep ve Mehmet yaptı
klarış
ahitliklerle 4 adet kilim, 950 kuruş
kı
ymetli olan kilimleri Şeyho Mehmet’in AkdağMedeni yaylaları
na gittiğinde
Doğan Bey’in hanesine emanet ettiğime ş
ahitlik ederler ve malları
n tanzim edilip
Şeyho Mehmet’e teslimine karar verilmiş
tir.
Sayfa 79
Belge 128 ( Boş
anma )
Numro-20
Medine kazasıhükümet konağı
nda mahkeme odası
nda ve mecbur kazanı
n Şebiler
kayrasısakinlerinden Aço oğlu Ali bin Hasan ve yine hazı
r Tosunburnu kayrası
ahalisinden olup menkı
r karyede sakin Çavuşdereoğlu kerimesi Kanimiye binti
Ahmed tarafı
ndan vekili bulunan Molla Halil oğlu Hüseyin bin Halil yüzleş
mesinde
dava edip derki; bundan önce müvekkilesi mezbure Kanimiyi boş
ama ve ayı
rma
olduğunu ancak bir sene için ayı
rma için kendisine söylemişolduğundan müvekkil
eş
i mezburenin kanuniyesini talep eder. Olunan usulde Hüseyin Ağa cevabı
nda adı
geçen Ali bin Hasan tarihten 21 gün önce müvekkilim Kanimi binti Ahmed itiraf
eylediği … tarihte kendisine üç res tosun ve bir res’de kur inek ve üç yazlıdöve ve 6
res hayvanlarıAli’ye verilip mezkur hayvanlar mevcud ve aynen bedelleri olan 1600
kuruşkı
ymetini talep etmek mazker hayvanlarıo tarihde müdderi Aleyha silah ve
iş
kence dayanamayı
p korkutulmuşolduğuna radesini talep etmekle merkumda sual
olunduktan merkum Ali cevabı
nda aldı
ğı
nısaklamayı
p söyler, lakin kerkonak
yenilmeyip kendisinden bir sene önce güya boş
anmı
ş
ı
m gibi bana rı
zası
yla 21 gün
önce boş
andı
ğı
nıtekrar itiraf ve inkar eylediği kayd olunmuş
tur.
86
Sayfa 80
Belge 129 ( Mal- Hayvan Davası)
Mahkum hayvanlarıAli bin Hasan’dan geri alma ve zorla verildiğini kimler ile isbet
edeceği sanı
lı
nca Tosunburnu kayesinden Mehmed Ali Oğlu Şeyho ve Osman Oğlu
Hasan ve HacıMustafa Efendi ve Kena Mastonu Ahmed ve Kaç oğlu Mehmed karye
imamıMustafa Efendi ve Mustafa oğlu Ali olduğ
u ve bunlarda baş
ka ş
ahitleri
olmadı
ğı
nıve 29.cumartesi günü hazı
r bulunup ispat edeceklerini söyleyerek kayda
geçirilmiş
tir.
Sayfa 81
Belge 130 ( Vekalet )
Numro-21
Ankara vileyeti Kı
rş
ehir sancağıMecidiye KazasıSofalıköyü sakinlerinden
Mecidiye KazasıTapa Katibi Ali Efendi bin Ahmed mahkemeye ait odada ve yine
Kı
rş
ehir sancağıdava vekillerinden Ferid Efendi ibni Ali Ali Rı
za yendi huzurunda
memnuniyeti hakkı
nda açı
lan davada Ferit Efendi’yi vekil kı
lmasıanlatı
lmı
ş
tı
r.
Sayfa-81- 82
Belge 131 ( Mal- Hayvan Davası)
Numro-22
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesinden HacıSüleyman oğlu Rı
za hakkı
nda
25 Haziran sene 1325 tarihli dilekçe ve 27 Haziran sene 1325 ve 122 Numaralı
Kı
rş
ehir mutasarrı
flı
ğıtarafı
ndan gelen emir kağı
dıKaymakam makamı
nda dahi 4
Temmuz sene 1325 tarih ile 8 Temmuz sene 1325 tarihli zabı
tanı
n kenara yazı
lmı
ş
olan yazıduyulmuş
tur.
Dilekçe meali Keskin kazası
nı
n Yançer köyünde Hurş
it oğlu Bekir bin Hurş
it’in
camus ineği çalı
nmı
şolup Rı
za’nı
n nendinde olduğ
u Kı
rş
ehri’nde bulunması
ndan
dolayıdava edilir. Rı
za’da inek ister ve sorulur. İ
neği niçin getirmediği ve kimler
çalmı
şve kimlerle geldiği sorulur. Oda ineği Kı
zı
l Koca rehiyesinin Kazı
r uş
ağ
ı
87
karyesinde İ
smail Ağa oğ
lu Azizden 6 adet ineği Osmanlıbedeliyle alı
p satmak
istemişisede sahibinin …. Etmesiyle hükümet tarafı
ndan sattı
rı
lı
p nendine olarak
sata İ
smail Ağa oğlu Azize karyesinde İ
brahim ağ
a oğlu Arif v.s. huzurları
nda Aziz
binderi Ekberli Molla Mustafa’ya teslim eylediği ve davacı
nı
n malıve mülkü olup
olmadı
ğı
nıinkar eylediği kayd olunmuş
tur.
Bekir ineğin kendi malıolduğunun 8.pazartesi günü mahkemede ispat edeceğini
açı
klamı
ş
tı
r.Bekir’e beş gün müdlet verilir. 14.cumartesi günü mahkemede
bulunmasıkayda geçmiş
tir.
Sayfa 82
Belge 132 ( Mal- HayvanDavası)
14 Receb 1327 cumartesi günü adıgeçen Rı
za davacıBekir tarafı
ndan vekil tayin
edilen Yusuf Ziya Efendi huzurunda kendisi hazı
r olmadı
ğıhalde baş
ladı
ğı
nda iddia
olunan ası
l çekilen camus ineği kendi malıolduğuna delile havale olunup mezkur
vekil tarafı
ndan ş
ahitliğine oturup …. bulunmasıtalep edilmiş
tir.
Sayfa 83-84
Belge 133 ( Mal- Hayvan Davası)
Numara -23
Mecidiye kazası
ndan Gök Ahmed’li karyesinden Şeyho bin Hasan mezbur kaza
mahkemede bulunan zabı
ta memuru Mülayim Mehmed Ağa bin Ömer Ağa
huzurunda tarihden iki ay önce Akdağmadeninde kaybetmişolduğuna 5 yaş
lıTimur
karyesinde 200 kuruşikeynetinde elde olan zabı
ta nezdinde muhafaza 15 Temmuz
sene 1325 tarih ve 333 numaralıYozgat Muntasarrı
ylı
ğıtarafı
ndan hayvanı
n
tarafı
ma verilmek üzere alı
verilmesi isteğimdir diye davayısual olundukta Mehmet
Ağa cavabı
nda madeni merkum’un malıolduğuna inkar eylemiş
tir.
Şeyho bin Hasan’ı
n kimlerle müdafa edeceğ
i sorulduğunda ş
ahitleri derki; mesela
Gök Ahmedli Kayrası
nda Osmanoğlu İ
brahim bin Hasan Şeyho bin Hasanı
n malıve
mülkü olduğunu biliyor vede ş
ahitlik ederim cevabı
nıvermiş
tir.
88
Şahitler dinlendikten sonra 200 kuruşkı
ymetindeki kı
smak beyinin Şeyho’ya
teslimine karar veriliğMülazı
m Mehmet Ağa’ya tenbih olunmuş
tur.
Sayfa 84
Belge 134 ( Mal- Hayvan Davası)
(Yirmi Dördüncü Sahifeden Geliş
)
Vekil tasdiki Yusuf Ziya Efendi’den sual olundukta müvekkilim Bekir’e verilen
mühledle istediği camus ineğini isbat etmek üzere gidip gelmemiş mazereti
meş
rudan doğru ve beyan etmemesi ve kendilerinin de kazada bulunmasıhalinde
kendilerine malumat verilmesini beyan ederek ve hatı
rlatmı
ş
tı
r.
Sayfa 84-85
Belge 135 ( Mal- Hayvan Davası)
Numro-24
Kocahisar Kazası
nı
n Kara yol karyesi sakinlerinden istid’a sahibi Hasan bin Hüseyin
Mecidiye Kazası
nı
n hükümet konağı
nda mahkeme odası
nda örfi mecliste adıgeçen
koza mal müdürü ve maliye hazine memuru Mehmed Emin Efendinin Vekili Sandı
k
emini Rı
za efendi oğlu HacıHüseyin yüzleş
tirmesinde üzerine dava edip derki;
tarihinden 16 gün önce malı
m ve mülküm olan 5 yaş
lıve 500 kuruşkı
ymetli bir adet
siyah renki ve erkek koyu camuzu geceleyin evimden çalı
nı
p aranı
rken telgraf
vası
tası
yla ihbar edilip ş
imdi ise camus sahipsiz namı
yla mal memuru vekili Rı
za
efendi yanı
nda olup hayvanı
n ondan alı
narak tarafı
na teslimini tenbih eder.
Cevabı
nda ise camus’un davacı
nı
n malıolduğ
unu inkar etmiş
tir.
Adıgeçen sanı
k Hasan’dan iddiası
na uyan ş
ahit talep olunup meclis’e davet olunan
köyden kuzucu oğlu HacıVeli ve Sekmanlıköyünden Arif oğlu Veli ve köylerinden
HacıHurş
it ve Süleyman kimseler ile iddiayıisbat edeceğini ve bunlardan baş
ka asla
ş
ahitleri olmadı
ğı
nıbeyan etmekle buraya oturttuğu ş
ahitlerden Kocahisar kazası
nı
n
Karayol köyün ahalisinden Kuzucu oğlu HacıVeli oğ
lu Hüseyin oğlu Veli ş
ahid
getirdiği tarihten 16 gün önce iş
bu adıgeçen Hasan oğlu Hasan’ı
n beşyaş
lıve siyah
donlu ensiz ve erkek bir adet camus öküzü hanesinden geceleyin çalı
nı
p adıgeçen
89
hayvan sanı
k Hasan’ı
n malıve mülkü olduğunu bilir ve bu sebeple ş
ahitlik ederim
dediğ
i diğer Sekmanlıköyünden Yusuf oğlu Veli oğlu Yusuf oğlu Veli ş
ahitliğinde
evvelki ş
ahidlerin aynıifadelerine ş
ahadetlik ederim dediği kayd olunmuş
tur.
Şahitler hakkı
nda vekili adıgeçenlerin ne diyeceği sual olunduğunda temiz
oldukları
nıtalep etmekle temize gönderilmesi kayda geçmiş
tir.
Şahid adıgeçen kasabanı
n sakinlerinden Süleyman Ağa oğlu Abdullah ve Mahmud
oğlu HacıYusuf Ağa oğlu Veli gizlice Battal Memiş
oğlu Hüseyin bey
yüzleş
mesinde ş
ahadetlerinin makbul olmadı
ğı
nıadıgeçen camus’un mülkünden
ihraç olunmadı
ğı
na ve hibe etmediğ
ine ve adıgeçen kimselerin ş
ahadetlerini
makbul(kabul) olmakla vekil-i Rı
za Efendi’ye adıgeçen camus’unu teslim edilmiş
tir.
Sayfa -85-86
Belge 136 ( Nikah )
Numara–25
Mecidiye Kazası
nı
n Gök Ahmedli Köyü sakinlerinden arzuhal sahibi Kara Yusuf
Ömer oğlu Mustafa adıgeçen mahkemede ve yine adıgeçen Beyalı
k Kebir köyü
muhtar vekili Mehmed oğlu Hüseyin yüzleş
tirmesinde 325 senesi Eylül ayı
nda adı
geçen mahalle sakinlerinden Osman beyin hanı
mıOsman kı
zıFatma 201 kuruşpeş
in
olmayan para ve 200 kuruşpeş
in para ki toplam 401 kuruşpara teslimiyle bana nikah
olunup bende bunu kabul edip bana olan parayıo tarihde adıgeçen muhtara vermiş
haneme getirilmemesinden dolayı1325 senesinde üzerime resmi kayı
tla ibraz
edilmediğinden verilen paraları
n icrasıiçin dava açar. Mehmet oğlu Hüseyin
cevabı
nda Osman kı
zıFatma vekaleti hasebiyle o tarihte adıgeçen o miktar para ile
izdivaç ettiğini saklamayı
p ancak nikah harcı
nıinkar etmiş
tir.
Dairesinde 40 kuruş nikah harcı
nımuhtara verdiğini kimlerle ispat edeceğ
i
sorulduğunda Ömer oğlu Mehmed ve Güngöşköyünden Hüseyin oğlu Hasan ve
Ömer oğlu Molla Mehmed ile ispat edeceğini hatı
rlatmı
ş
tı
r.
Şahitlerden Ömer oğlu Mehmed’e sorulduğunda Osman bey kerimesi Fatime’yi 401
kuruşpara teslimiyle söz ve nikah edip 40 kuruş
ta nikah harcıverdiğine ş
ahadet
ederim demiş
tir.
Diğer ş
ahid Güngeşköyünden Hüseyin oğ
lu Hasan’da aynıifadeyle ş
ahadetlik eder.
90
Şahidler hakkı
nda muhtar vekili Mehmed’e ne diyeceği sorulduğ
unda temize
çı
karı
lması
nıtalep etmiş
tir.
Sonuçta 40 kuruş
luk harcı
nda eklenerek ödenmesine ve adıgeçen Ömer’in hanı
mı
yla
zikrolunca paranı
n gerçekleş
mesine hüküm verilip tarafı
na tenbih olunmuş
tur.
Sayfa- 86-87
Belge- 137 ( Nikah )
Numara–26
Ankara vilayetine dahil Yozgat sancağı
na Kanı
koca ilçesinin Yerköy köyü
sakinlerinden arzuhal sahibi Saçan oğlu Nuri oğlu Mehmed adlıMecidiye Kazası
Boyalı
k kasabasımahkemesinde ve yine adıgeçen kazanı
n Boyalı
k kasabası
sakinlerinden
arzuhalde
adı geçen
suvari
zabı
talı
ğı
ndan
Hako
Mehmed
yüzleş
mesinde üzerine dava edip derki; adıgeçen Mehmed ağanı
n vekaletiyle
kerimesi Rabi adlıbulugu geçen 1320 senesi Şubat ayıevvelinde 201 kuruşpara
geriye kalan 300 kuruşki toplam 501 kuruş
’un teslimiyle kendisine söz ve nikahı
na
ve ben dahi 323 senesi teş
rini sani beş
inde icra olunmuşiken adıgeçen akdin evvel
tarihte vukuunu inkar etmektedir. Sual olunarak davada adıgeçen Mehmed ağa
cevabı
nda 321 senesi akdin vuku bulunmadı
ğı
nımudafası
nda söylemiş
tir.
Nuri’den kimlerle isbat edeceği sorulduğunda karyemizden Koyunbaş
ıoğlu Ahmed
Kahya ve Sacan oğlu Ömer ve Küçük Mehmed oğlu Sadullah ve kasabadan Bilal
oğlu Ömer ve Molla Bekir oğlu Gül Yusuf ile isbat edeceği ve bunlardan baş
ka
ş
ahidin olmadı
ğ
ı
nısöyleyerek ş
ahidler 501 kuruşpara teslim edildiğine ş
ahidllik
etmiş
lerdir.
Diğer ş
ahidi Yerköy Karyesinden Sübhan oğlu Ömer oğlu Mustafa oğlu Ömer’e
sorulduğunda Nuri tarafı
ndan adıgeçen Zabı
ta Mehmed Ağ
a’nı
n kı
zı
na 501 kuruş
para teslim edilip Nuri’nin hanı
mıolduğuna ş
ahidlik etmiş
tir.
Şahidler hakkı
nda sanı
k adıgeçen Mehmed Ağa’ya ne diyeceği sorulduğunda
temizini gizlice talep etmiş
tir.
Adıgeçen ş
ahidlerin gizlice soruş
turulması
nda akdin 1321 senesi ş
ubatı
n birinci
günü vuku bulduğu hüküm getirilip tescillenerek adıgeçen Mehmed Ağa’ya ve
tarafı
na okunmuş
tur.
91
Sayfa- 87
Belge -138(Veraset)
Numara-27
Mecidiye kazası
nı
n Korkorlu köyü sakinlerinden ikisi bundan 11 gün önce vefat
eden Veli Ahmed oğlu Musa oğlu Hasan’ı
n veraseti; terk edilmişhanı
mıMehmed
Ali kı
zıZeliha ile Mustafa kı
zıVerene ve oğlu Haydar ve kı
zlarıHalime ve Döndü
ve Hansa, Emine ve Elif ve adıgeçen Zeliha arası
nda paylaş
ı
lmasıhakkı
nda adı
geçenin defteridir.
27 Şubat sene 1327
Adıgeçen köyde ahali arası
nda bir kapı
lıev konak ve ahı
r ve samanlı
k
Yatak- dört kat = 100 kuruş
Çuval = 40 kuruş
Çuval = 20 kuruş
Markep – 2 adet = 150 kuruş
Karası
ğı
r ineği – boz = 200 kuruş
İ
ki yaş
ları
nda karası
ğı
rı
n tosun 2 adet = 150 kuruş
Zaruret-i Menzil-i saire – 80
Toplam = 950 kuruş
Adıgeçen zevceye vasiyet parası= 301 kuruş
Kı
rş
ehrinde Abbas Ağa’ya = 80 kuruş
Korkorlu Karyesinden Karamanoğlu Yusuf’a = 38 kuruş
Halim oğulları
ndan İ
mran oğlu Salih’e = 30 kuruş
Kebir AvcıKaryesinden Sultan Hatun’a = 38 kuruş
Alı
ş
ı
lmı
şüzere Velaye = 15 kuruş
Kağı
t ve Pul’a = 10 kuruş
Vekalet ücreti = 15 kuruş
Katibe = 38 kuruş
Vasiyet Memuru senedi = 20 kuruş
Resmi Adliye = 19 kuruş
Toplam = 624 kuruş
92
Taksim edilen veraset = 326 kuruş
Hanı
m’a = 41 kuruş30 para
İ
şbu veraset defteri tastik olundu.
27 Şaban sene 1327
Sayfa 88
Belge 139 (Veraset)
Numara-28
Mecidiye kazasıköylerinden Öksüz Kulu köyünde otururken bundan üç gün önce
vafat eden HacıMustafa Emin Ömer’in veraseti zevcesi Muhsin kı
zıHalime ile
oğullarıHasan, Mehmet, Ali, Osman, Halil ve küçük oğlu Boş
nak ve kı
zlarıFatı
ma,
Kadime, Hale hanı
mlara vefat eden adıgeçmişkiş
inin miras defteridir ki beyan
olunmuş
tur.
27 Şaban sene 1327
Adıgeçen karyede üç gözlü bir kapı
lıev ve samanlı
k = 2000 kuruş
Yatak takı
mıyorgan ve yastı
k = 1200 kuruş
Makkaş
lıçuval 10 = 250 kuruş
Boz çuval 5 = 150 kuruş
Boz kilim 10 = 200 kuruş
Kare çadı
r takı
mı1 = 300 kuruş
Kare sı
ğı
r öküz 1 = 150 kuruş
Beygir takı
mı1 = 500 kuruş
Hı
nta ş
inik 50 = 250 kuruş
Zoruret-i Menzil = 200 kuruş
………. = 2000 kuruş
Yekün = 7200 kuruş
Emlak – Emlak vergisi = (7400-2000=5400)
İ
hracat çı
kartma
Adıgeçen zevceye para = 301 kuruş
Velayet = 126 kuruş
Kağı
t kaydı= 28 kuruş40 para
93
Pul = 65 kuruş
Vekalet ücreti = 40 kuruş
Adliye vergisi = 135 kuruş
İ
hracat yekünü = 680 kuruş20 para
Vasi hanı
mıHalime = 865 kuruş
Vasi Hasan = 807 kuruş13 para
Vasi Mehmet = 807 kuruş13 para
Vasi Ali = 807 kuruş13 para
Vasi Osman = 807 kuruş13 para
Vasi Halil = 807 kuruş13 para
Vasi Boş
nak = 807 kuruş13 para
Vasi Fatı
ma = 403 kuruş26 para
Vasi Kadime = 403 kuruş26 para
Vasi Hale = 403 kuruş26 para
Mirasçı
lar arası
nda taksim edilen defterde adlar yazı
lmı
ş mirasçı
lara taksim
eylenildiği mahkeme ile tastik olunmuş
tur.
27 Şaban 1327
Ali Efendizade Abdullah
Huzurdan Aslizade
Öksüz Köyü Kale Muhtar vekili
Erkeklere düzeltme = 807 kuruş13 para – 2 akçe
Kı
zlara düzeltme = 403 kuruş26 para – 1 akçe
Mirasçı
lar defterinin düzeltmesi mahkeme kalemine arz edilmiş
tir.
Sayfa 89
Belge 140(Veraset)
Numara-29
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıköyünden arzuhal sahibi Aş
ir oğlu Kudret Ali adı
geçen mahkemede ve yine arzuhalde isimleri Ahmed ve Süleyman – Ali
yüzleş
mesinde üzerlerine dava eder der ki; tarihten 15 sene önce pederim ölen
Ali’nin miras defterinde geçen Ahmed ve Süleyman’da miras defterinden miras
94
taksiminde 250 kuruş
tan baş
ka bir ş
ey görülmemiş
tir. Halbuki pederimin gayr-ı
mankuldan hisseme cüz-i akçe gösterilmişsavaşolduğundan veraset defterinin
talebini ister. Diyerek hukukunun alı
nmasıtalep ve dava eylediği Ahmed ve
Süleyman’dan ne diyecekleri sual olunduğ
unda 15 zı
lkade sene 1313 tarihinde
kendiside kurada olmadı
ğı
ndan verilmediği hatı
rlatı
lmı
ş
tı
r.
Sayfa 89
Belge 141 (Veraset)
Bu mesele hakkı
nda ş
öyle denir;
Bu surette miras defteri mirasçı
lar arası
nda taksim edilmişise de miras defterinde
meydana gelen hadise adıgeçen Abdulkadir müş
terek olmakta hissesini almaya kadir
olunur mu? dendiğinde Allahüalem olur denmiş
tir.
Sayfa 89
Belge 142 (Veraset)
İ
ki taraf vasiyet memuru nezdinde açı
klanan baki kaldı
ğısabit olursa fazlalı
klarıadı
geçen dava etmişdavacıAbdülkadir alma talebinde bulunması
na ve üst zabı
tta
gösterilen deftere göre bir beşkara sı
ğ
ı
r ineği ve beşbeşkeçi değeri 300 kuruşolup
37,5 kuruşhanı
mıZeynep hisesine toplam 9 kı
sı
m olup erkeklere 54’er ve kı
zlara
22’ş
er kuruşisabet edip adıgeçen inek karş
ıdavacıSüleyman ve Ahmedden 248
kuruş20 parayıalacağ
ı
nıicab edeceğ
ini söyler ve mahalle adliyesinin 1817.maddesi
gereğ
ince Süleyman ve Ahmed’den tahsil davacıAbdülkadir’e verilmesi için vesiyet
memuruna müracat etmesi tescil olunmuş
tur.
Sayfa 90-91
Belge 143(Mal Çalı
ntı
sı
-Hı
rsı
zlı
k)
Numara-30
Ankara Vilayetine bağlıBala Kazası
nı
n Yeni Beyan Köyü sakinlerinden arzuhal
sahibi Cafer oğullarıSüleyman oğlu Hasan ve ali oğlu Halil oğ
lu Abdurrahman adlı
95
kiş
iler Mecidiye Kazasımahkemesinde kaza mal müdürü ve mal müdürü vekili
Muavin Bahar Efendi oğlu Mehmet Efendi yüzleş
mesinde üzerine dava edip
Süleyman derki; tarihi ilamı
ndan 23 gün önce avlumdan bir erkek bir diş
i siyah
renklerinde iki adet merkep hayvanı
m kayı
p ve çalı
nmı
şiken buranı
n zabı
tası
tarafı
ndan tutulmuşolup adıgeçen vekilin nezdinden alı
nmasıdiğer Halil’de 23 gün
önce çiftlikten malıolan iki adet diş
i siyah renginde camus ineklerim ve biri siyah
biri boz iki camuslar biri iki buçuk diğeri altıyaş
ları
ndaki hayvanları
m o tarihte
çiftlikten kaybolup çalı
nmı
ş
tı
r. Şimdi ise Bahri vekili Ziver Efendi nezdinde olup
tarafı
ma alı
nı
p verilmesini mahkemeden tenbih eder Ziver Efendi’ye sual
olunduğunda adıgeçen hayvanları
n kendi malıolup olmadı
ğ
ımeçhul olup inkar
etmiş
tir.
Süleyman’a kimlerle isbat edeceği sorulduğunda köyünden Mahali oğlu Ahmed ve
Ali oğlu Said ve Apar oğlu Dursun ve biraderi Haydar adlıkimseler isbat edeceğini
ve bunlardan baş
ka ş
ahidi olmadı
ğ
ı
nısöylemiş
tir.
Apar oğlu Halil’e sorulduğundaysa Mahali oğlu Ahmed ve Ali oğlu Seyyid ile isbat
edeceğini ve köyünden Apar oğlu Vere ve Mehmet oğlu Latif ve Apar oğlu Hüseyin
ile isbat deceğini söyler. Apar oğlu Ahmed, Hasan oğlu Mahali oğlu Mustafa’ya
sorulduğunda Süleyman Kahyanı
n kapı
sı
nda yetiş
ip Süleyman’ı
n malıolduğunu
söylemiş
lerdir.
Diğer ş
ahid Ali oğlu Said’de aynıdoğ
rultuda ş
ahitlik etmiş
tir.
Diğeri davacıHalil’in ş
ahidi Mahli oğlu Ahmet Hasan oğlu Mahli ise Halil’in malı
ve mülkü olduğuna ş
ahitlik etmiş
tir.
Şahitlerin temyizlerini istemeleri sonucunda kasabada HacıSüleyman, Süleyman ağa
oğlu Ahmet ve Jandarma Onbaş
ıHaydar oğlu Yusuf adlıkimselerden sorulduğunda
Süleyman oğlu Hasan ve Halil oğ
lu Abdurrahman’a teslimine karar verilerek.
Mahkeme hükümü iki tarafa bildirilmiş
tir.
96
Sayfa 91–92
Belge 144(Mal Davası
)
Numara 31
Kı
rş
ehir Kazası
nı
n Karagöz köyünden arzuhal sahibi Mustafa oğlu Seyyid oğ
lu
Mustafa Mecidiye kazası
nı
n ser’i mahkemesinden ser’i meclisimizde ve yine
kaza’nı
n mal müdürü Fı
fat Mehmed Emin Efendi , vekili mal muvavini Zivar Efendi
oğlu Mahmut Efendi yüzleş
mesi üzerine dava edip konuş
up Mecidiye kanyesine
geldikte Mecidiye Süvari zabı
taları
ndan Hafiz Efendi tesadüf ederek rakip
bulunduğum al renginde 8 yaş
lı800 kuruşkı
ymetinde bir adet kı
srağı
mıHafı
z
Efendi sahipsiz namı
yla hükümete götürülüp hayvanı
mı
n alı
verilmesini mahkeme
tarafı
nda da tenbih olunması
nıisteyerek dava eder, Ziver Efendi’de cevabı
nda Sarı
k
nezdinde bulunup el konulan bir hayvan satı
lmı
şve Ağa’nı
n malısandı
ğı
na kayd
olduğunu kanunen iddiası
nıtalep etmiş
tir.Tarafları
n ifadeleri Gardiyan Hasan
Hüseyin huzurunda alı
nmı
ş
tı
r.
Davacı
nı
n kimler ile ispat edeceği sorulduğunda Alala köyünden Hasan Kebir,
Boğaz ucu köyünden SarıMalıve Acıköyünden Kürt oğlu Hamo ve Nigeroğlu
köyünden Doğan oğlu Mamo isbet edeceğini ve bunlardan baş
ka sahidleri olmadı
ğı
nı
söylemiş
tir.
Şahidlerden Alala köyünden Doğan oğlu Hasan oğlu Ali dedesinin ismini bilmediği
için ş
ahitliği kabul olmamı
ş
tı
r.
Diğer ş
ahit Boğaz Ucu köyünden Küçük Osman oğ
lu Veli oğlu Musa oğlu Osman’a
sorulduğunda ineğin davacı
nı
n malıolduğ
unu biliyor ve ş
ahadetlik ederim demiş
tir.
Şahidlerden Acıköyünden Kürd Hamo ve Nigerden Doğan oğlu Maho adlıkimseleri
Arabinin 10.cumartesi günü getireceğini söyledi. Mahkemeden bir hafta daha mühlet
verilir ancak Arabinin 18.cumartesi günü getirmez ise mahkeme yerine getirecektir
gereğ
ini. Fakat kendisi tutuklu olduğ
u için ş
ahitleri getirememişolduğundan tekrar
Ramazan’ı
n 21.gününe kadar mühlet verilmiş
tir.
ŞahidlerMehmet oğ
lu Yusuf ve Mustafa oğ
lu Mehmet’e sorulduğ
unda adıgeçen
davacıSilo oğlu Mustafa’nı
n malıve mülkü olduğunu bilir ve ş
ahitlik ederim
demiş
lerdir.
97
Şahitler hakkı
nda Ziver Efendi’ye ne diyeceğ
i sorulduğunda temize götürülmesini
talep edip temizini istemiş
tir.
Temize gidildiğinde HancıSelman Ağa ve Müslümanlara sorulduğunda adıgeçenin
ş
ahadeti adil ve makbul olduğuna beyan eder Kasap Selman oğlu Ahmet ve Kabaklı
köyünden Said oğlu Nuri, Gardiyan Ömer çavuşoğlu Hasan ve odacıYusuf Çavuş
oğlu Seyid ve her birinin ş
ahadetlerinin adil ve makul olmasıhesabı
yla Silo’ya ede
ve teslim’ini müdüre izafetle Muavin Ziver Efendi’ye yerine getirilmesi tenbih
edilerek kaydedilmiş
tir.
Sayfa 93
Belge 145 ( Veraset )
Numara 32
Mecidiye kazası
nı
n HacıHasanlıköyü sakinlerinden arzuhal sahibi Aş
ir oğlu Ali
oğlu Kadri adıgeçen kaza mahkemesinde meclisi ş
erdeki arzuhalinde adıgeçen
umumuna mahsus olup önceki mahkemede senete vasiyet memuru tayin olunan
Ahmet kı
zıŞemsiye yüzleş
mesinde üzerine dava edip derki; Vefat eden pederim
Ahmet oğlu Ali’den miras kalan 25 zilkade sene 1323 tarihli bir parça defteri Kasam
Zeyli (ayı
rma) adıgeçen kaza kadıvekili (kadı
sı
) Es-Seyyid Abdullah Hilmi imza ve
mührüyle mühürlenmişdefterin içinde bulunan emlak, eş
ya ve hayvanat değerlerini
vasim adıgeçene teslim edilmişişbunda hisseme isabet eden 248 kuruş20 parayı11
Ramazan sene 1327 tarih ve 29 numaralı31.sayfası
nda tescillenmiş(deftere
geçirilmiş
) biladerim Süleyman ve Ahmed alacakları
ndan ötürü 125’er kuruşhüküm
olunmuşişbu vasiyet memuru Şemsi Hatun’dan sual olunup karş
ıdavacı
biraderlerim Süleyman ve Ahmed’in inkarları
na bir adet inek bedeli 150, dört adeti
keçi bir oğlağa beşadet kaza toplam 300 kuruşadıgeçen hayvanları
n kendisinde
olduğunu itiraf etmekte olup; davacıKadir’e ne diyeceğ
i sorulduğunda kendisine
tamamen hepsinin teslim edilmesini talep ve dava ederim dediğinde vasiyet memuru
cevabı
nda Süleyman’a teslim etmişisem de yine inkarları
nısürdürdüler. Lazı
m gelen
mahkeme masrafları
nı
n da talep edilmesinin istenmesidir.
Adıgeçen Şemsiye’den iddiasıtalep olunduklarızikrolunan HacıHasanlıköyünden
Nurbedi oğlu Mehmet ve Deli İ
brahim oğlu Bekir oğlu İ
brahim ve Deli Abidin oğlu
98
Ali oğlu Abidin, Ceren Abdullah ve HacıSüleyman ile ispat edeceğini söylemesi
üzerine Nurbedi oğlu Mehmet’e sorulduğ
unda Şemsiye’nin; Süleyman ve Ahmed’e
adıgeçen hayvanlarıteslim ettiğine ş
ahitlik ettiğini söylemiş
tir.
Deli İ
brahim oğ
lu Bekir’e sorulduğunda bilemediğini (hatı
rlamadı
ğ
ı
nı
) söylemiş
tir.
Diğer ş
ahit Deli Abidin oğlu Ali katiyen bir ş
eyden malumatıolmadı
ğı
nısöylemiş
tir.
Diğer ş
ahit Ceren Abdullah’a sorulduğunda malumatı
nısöyledi. Diğer ş
ahid Murtaza
oğlu HacıSüleyman oğlu Süleyman’a sorulduğunda Şemsiye’nin adıgeçenlere
teslim eylediğ
ine ş
ahitlik etmiş
tir.
Sayfa 93-94
Belge 146(Veraset )
İ
ki taraf önceki mahalle mahkemesinden istedikleri gönderilmişolupda varlı
ğı
mda
Bölü’yızabı
tta adlarıyazı
lmı
şdavacıve karş
ıdavacıhazı
r olduklarıhalde adıgeçen
köylü HacıSüleyman Ağ
a hanesiyle Müderris Hayrullah Efendi dairesinde nikah
yemini ettikte meclisten ayrı
lmaksı
zı
n davacıAbdülkadir vasiyet memuru ve adı
geçen Şemsiye Hatun’dan zikredilen erkek kardeş
leri Süleyman ve Ahmed evveldeki
davayıinkar ettiği vuku bulmuşimiş
.
Abdulkadir miras memuru Şemsiye ile biraderleri Süleyman ve Ahmed’in kendi
hissesine bedel olan 250 kuruş
tan beş adet keçi, bir adet karası
ğı
r ineğ
i,
Süleyman’dan 2,5 yaş
ları
nda bir adet karası
ğ
ı
r tosunu iki adet keçi ve iki adet oğlak
toplam dört adet ki 200 kuruşile 250 kuruştoplam 450 kuruş
tan eski kı
sı
m 125
kuruşterzil 325 kuruşüzerine değ
eri Ahmed’den 3 yaş
lıbir adet tosun 250 kuruş
, iki
tiftik keçi ve iki oğlak 200 kuruşki toplam 900 kuruşalı
nı
p. Her birimiz temize
çı
karı
lması
nıkabul eyledikleri iki tarafça ifadeleri zapta geçirilmiş
tir.
Abdülkadir’in alacak verecek nesnesi kalmayı
p iki tarafta kabul eyledikleri tastik
kı
lı
nmş
tı
r. 17 Ramazan 1325 yı
lı
nda barı
ş
malarıve temize çı
karı
lma vesikaları
düzeltilmiş
tir.
99
Sayfa 94-95
Belge 147 ( Mal Davası)
Numara 33
Mecidiye kazasıGök Ahmedli Köyü sakinleriden arzuhal sahibi Toklu oğlu Mehmet
oğlu Mustafa adli kimse ve yine vefat eden biraderi Halil Efendi kerimesi Döndü adlı
hatun tarafı
na her biri ayrıayrıtarihte gönderilen davet tedbiğolduğu halde icab
etmeyip tebliğ ve tasdik olunduğu halde ve yinede tarafı
ndan bir vekil dahi
göstermediği Adliyenin 1834. Maddesi hükmüne uyarak hükmü açı
k talep
etmesinden dolayıadıgeçen tarafı
ndan hukukuna muhafaza için davacı
nı
n talebi
üzerine vekil tayin kı
lı
nan odacıYusuf Ziya Efendi yüzleş
mesinde üzerine derki; Adı
geçen tarihli ilam (Duyuru) dan beş
buçuk ay önce bir parça senedi icabı
nda yani
2Mayı
s 1325 tarihli senet Yüzbaş
ıZade Hafı
z Ömer oğlu ve yine köyden Molla
Mustafa oğlu Salih ve Yozgat’tan Abbas oğlu Mehmet Nuri Efendi mühür ve
imzası
yla tastı
k olunarak mehkemeye sunulan senette vefat eden biraderimin Halil
Efendi hanı
mı
nıDöndü’ye alacağı
nıvermişidim sonradan 19 Recep sene 1327
tarihinde adıgeçen tarafı
ndan senet vekil Reis Osman Çavuştarafı
ndan dilekçe
verilerek tekrarı
ndan eskiden olmuşolduğ
u hisselerine denk akçeyle bedel 400 kuruş
kı
ymetli bir adet Manda düvesi 100 kuruşkı
ymetinde bir adet Kara sı
ğı
r Düvesi ve
150 kuruşkı
ymetin de iki adet markep hayvanıve 50 kuruşkı
ymetinde bir boyalı
çuval ve at parcanhasıonar kuruş
tan 40 kuruşve ikide 30 kuruşkı
ymetli çuval ve bir
kat 50 kuruşkı
ymetinde değerli yatak takı
mıtoplam 1020 kuruş
luk eş
yayıtekrar
benden istemekte adıgeçen senedi araş
tı
rmı
şbulduğum senet adıgeçen eş
yaları
tekrar fuzuli almı
şolduğundan adıgecen eş
yalarımevcut ise aynen bedeli olan 1020
kuruş
u müvekkiline izafetiyle karş
ıdavacıYusuf Çavuş
’a tenbih ve adıgecen
meblag’ı
n aynen veya bedelen tarafı
ma teslimini talep ederim dediğinde karş
ı
davacı
ya ne diyeceğ
i sorulduğunda adıgeçen senedin içinde bulunan maddelerini
katiyen inkara kalkı
ş
tı
ğ
ıkayd olunmuş
tur.
Senette mevzu bahis adıgecen ş
ahitler tarihinde bir hafta sonra iddası
nıispat etmek
üzere mahkemeden mühlet vermekle zabı
tta açı
klandı
ğ
ı17 Şevval 1327 tarihinde
kayda geçirilmiş
tir.
100
Sonraya bı
rakı
lan günden geçirmede zarfı
nda adlarıBölü’da gösterilen ş
ahitlerden
mecliste duran adıgecen senet’e ayrı
lan memur Yüzbaş
ıZade Hafı
z Ömer oğlu Hacı
oğlu HacıÖmer Ağa’ya sorulduğunda tarihi duyurmadan 5 buçuk ay önce 2 mayı
s
sene 1325 tarihli senette ası
l parmak iş
areti olan Toklu oğlu vefat eden Halil Efendi
Kerimesi Halil Efendi kı
zıDöndü adlımezbure işbu DavacıMehmed Oğlu Mustafa
ile defter merhum babasıkarş
ıdavadan miras olarak o tarihte varisi adi geçen
Mehmet’ten alı
nı
p gayri barı
şve temize çı
karı
ldı
ğı
nıbilir ve bunun üzerine ş
ahadet
ederim dediği 18 Şevval 1327 yı
lı
nda kayda geçmiş
tir.
Yerköy köyünden Koyunbaş
i oğ
lu Ahmet oğlu Ömer oğlu Osman’dan sorulduğunda
Şahit hafı
z Ömer’in ş
ahitliğ
inde ş
ahitlik ettiği kayd olunmuş
tur.
Ele geçirilen Vekil Yusuf Hatun’dan sorulduğunda ş
ahitlerin künyelerini talep
ettiğini kayda geçmiş
tir.
Temyine gidildiğinde ise 820 kuruş
luk bedelin vasi Mehmet Ağaya eda ve tesliminde
müvekkili adıgeçen Döndü’ye izafetle Yusuf Efendiye tenbih olunduğunu zabta
geçerek tarafı
ndan ifadeleri19 Şevval sene 1327 bu tarihte kayda geçirilmişolup
mahkeme duyurusu da düzeltilerek kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa – 96
Belge – 148 ( Veraset )
Numara – 34
Mecidiye Kazası
nı
n Veledli Köyü sakinlerinden iken bundan önce Konya Ovası
nı
n
sulama ameliyatı
nda çalı
ş
makta iken vefat eden Asaf oğlu Ali oğlu Asaf’ı
n varisleri
olduğunu iddia eden merhumun zevcesi Mehmet kı
zıNuriye ve erkek kardeş
leri
Mustafa ve Mahmut mahkemeye mahsus odada OdacıYusuf Ziya Efendi oğ
lu
Seyyid yüzleş
tirmesinde üzerine dava edip Ali oğlu Asaf’ı
n Yusuf Ziya Efendi yede
40 kuruşalacaklıolduğunu kendisine paranı
n edası
nıve teslimini ister. O dahi
cevabı
nda vefat eden adıgeçenin o miktar kuruşborcu olduğunu saklamayı
p , lakin
adıgeçenin verasati iddiaları
nıinkar etmeye kalkı
ş
tı
ğıkayı
t olunmuş
tur.
Davacı
ları
n veraset iddiaları
nıkimlerle ispat edecekleri sorulduğunda Veledli
köyünden Hüseyin oğlu Abaz ve Abdullah ile Yusuf oğlu Ayar’a sorulduğunda
edası
na ş
ahitlik etmiş
lerdir.
101
Temize giden dava temizden gelince 40 kuruş
un adıgeçen mezbura edası
na ve
tesliminin olmasıiçin Yusuf Ziya Efendiye tenbih olunarak mahkeme duyurusu
düzeltilip kayda geçmiş
tir.
Sayfa – 96 – 97
Belge – 149 ( Veraset )
Numara – 35
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli köyünden HacıYusuf Ağa’nı
n hanesinde nikah edilen
Çavuşoğlu Hasan oğlu Mehmed oğ
lu Veli’nin genç kı
zıSultan düzeltmesinde seneti
mahkemeye vasiyet memuru olan Yusuf kı
zıAyş
e ile zevci dahil Veli oğlu Hasan
adıgeçen yerde Yusuf Ziya Efendi oğlu Seyyid hazı
r olduğu halde kalem edip
Sultan’ı
n pederinden vası
flanmı
şdefterin mealinden yedinde olan 2100 kuruş
u talep
eylediğimizde o hadi adıgeçen parayıbize eda ve teslimine tarihli senetten bir
seneye değin Yusuf Ziya Efendi yedinden tuttuğumuz bir adet koyun satı
mı
kı
ymetinden dahi 315 kuruş
ki toplam 2415 kuruşadıgeçen için zimmetimizdedir
demiş
tir. Adıgeçen 2415 kuruşvadesi dolayı
sı
yla verilmesi yazı
ldıve mahallinde
zabta geçirilmiş
tir.Tarafları
n ifadeleri 1.Zilkade 1327 günü huzurumuzda kayı
t
olunarak mahkeme duyurusu tasdik edilerek kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa – 97
Belge – 150
Numara – 36
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli köyünden HacıYusuf Efendi misafirhanesinde nikah
mahkemeye yemin ettikte köy sakini iken vefat eden Çavuşoğlu Hasan oğlu
Mehmet’in kı
zıSultan’ı
n malı
ndan olmak üzere adıgeçen köyün MuhtarıBekir
Kahya oğ
lu Seyyid ve öksüzler müdürü Yusuf Ziya Efendi hazı
r olduğu halde takriri
kelam ederek Sultan’ı
n pederinden kalan defterdeki 800 kuruş
lu talep eylediğ
i o dahi
meblayıteslim edeceği tarihi senetten iki seneye kadar Yusuf Ziya Efendi yedinde
beşadet koyun zimmetinde 240 kuruşki toplam 1040 kuruşadıgeçen kı
z için
zimmetimde dedikten sonra Yusuf Ziya Efendi yanı
nda kelam edip Sultan’ı
n
102
malı
ndan zimmetinde olan meblağı1040 kuruş
un vadesi hakkı
nda Bekir oğlu Seyyid
edası
na ş
ahitlik etmiş
tir. 1.Zilkade 1327 günü tarafları
n ifadeleri huzurumuzda kayı
t
olunmuş
tur.
Sayfa – 98
Belge – 151 ( Mal Davası)
Numara – 37
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli köyünde HacıYusuf Efendi odası
nda nikah (sözleş
ilen)
meclis huzuruda senet vesikası
nda nikahıyüce mecliste Çavuşoğlu Hasan oğ
lu
Mehmet’in kı
zıSultan’ı
n malı
ndan olmak üzere köy sakinlerinden Ömer oğ
lu Halil
oğlu Ömer ve Mesman Bekir oğlu Mehmed adlıkimseler ve Yusuf Ziya Efendi oğ
lu
Seyyid hazı
r olduğ
u halde takriri kelam edip Sultan’ı
n pederinden miras kalan
defterin mealinden Yusuf Ziya Efendi yedinde korunan 530 kuruş talep
eylediğimizde adıgeçen meblağıbize teslim etmekle tarihli senetle iki seneye değin
mevcut Sultan’ı
n malı
ndan olma Yusuf Ziya Efendi yedinden bir adet koyun
değerinden 160 kuruş 20 para ki toplam 695 kuruş 20 para Sultan için
zimmetimdedir. Dedikten sonra 695 kuruş20 para’nı
n verilmesine mutabı
k (karar)
kı
lı
nmı
ş
tı
r. 1.Zilkade 1327 günü tarafları
n ifadeleri mahkeme huzurunda kabul
edilerek mühürlenmiş
tir.
Sayfa – 98 – 99
Belge – 152 ( Veraset )
Numara – 38
Kı
rş
ehir sancağıdahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Öksüz Kale köyü sakinlerinden 58.
Alayı
n 2. Taburunun 2. Bölüğü efradı
ndan Behzad oğlu Bekir oğlu Behzad’ı
n
varisleri olduğunu iddia eden adi gecen köylü olup kaza mahkemesinde Mehmet
Efendi Haci Yusuf yüzleş
mesinde adıgecen HacıBehzad Ağa oğ
lu Mustafa ve
Molla Ahmed oğ
lu Mehmed Ağa tarifiyle tanı
nan İ
brahim kı
zıEsma ve kardeş
ler ali
ve Behzad adlıkimseler Mehmed Efendi yüzleş
mesinde mirası
mı
z vefat eden
Bekir’in 324 numara 31 Ağ
ustos 1325 tarihli emirnamesine göre Mehmet Efendi
103
zimmetine 48 kuruşalacağıolup meblayıteslimini istemektedir diye dava ederek
sanı
ğa sorulduğunda veraset iddiaları
nı
n inkar ettiği kayda alı
nmı
ş
tı
r.
2 Teş
rin-i Sani Sene 1325 ve 2 Zilkade sene 1327
Davacıalinin ş
ahitleri haci Behzad Ağa ve Molla Ahmed ve Hasan Ağa Ve ali adlı
kimselere sorulduğunda Ali’nin sötlediklerinden baş
ka aslıyok diyerek ş
ahitlik edip
kayda geçmiş
tir.Şahitler dinlendikten sonra 48 kuruş
’unteslim ve edası
na karar
kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 100
Belge – 153( Mihr Parası
nı
n Bozulması
)
Numara – 39
Ankara vilayetine dahil Kı
rş
ehir sancağ
ıAbdal Uş
ağıSegir Köyü sakinlerinden Hacı
Ali oğlu Şemseddin oğlu Haci Ali adlıkimse adıgecen kaza mahkemesinden hazı
r,
Köse Fakı
lu köyü sakinlerinden ve dava vekillerinden Abdurrahman Efendi oğlu
Mehmet Efendi yüzleş
tirmesinde konusup meram edip ve yine Abdal Uş
ağıKöyü
sakinlerinden Hacıİ
sa oğlu Haydar Kerimesi Haydar kı
zıTebrike senet tarihinden 11
sene önce kerimesi Tebrike’yi501 kuruşMihr(para)peş
in olmayan ve peş
in olunan
teslimiyle benim tarafı
mdan ve babam HacıAli söz ve nikah edip babam tarafı
ndan
nikah kabul edilmişiken ben adıgecen dahi reş
it olduktan sonra her birimiz
nikahı
mı
zıadete göre baş
lı
k namı
yla kabul edilmişiken; Tebrikeyi babasıbana mani
olarak Tebrikeyi köyünden Hüseyin oğlu Mahli’ye nikah edeceğini beyan etti Bunun
üzerine her ne masraf yapı
lmı
şve ne kadar para verilmiş
se tarafı
ma ödenmesi talep
eder Abdurahman Efendiye vekalet vererek onu görevlendirir. Oda kabul ederek iki
tarafı
n ifadeleri kayda geçmiş
tir.
Sayfa – 100 – 101
Belge – 154 ( Veraset )
Numara – 40
Ankara Vilayetine dahil Kı
rş
ehir Sancağı
na tabi Mecidiye kazası
nıHacıTavaklı
Köyü ahalisinde olup İ
stanbul 1. Ordu ‘yu Hümayun-a mensup Nizamiye 5.Alayı
nı
n
104
2. Taburu 1.Bölüğü ocağ
ı
nda iken tarihli vesikadan bir önce eceliyle vefat eden
Yusuf Ziya Efendi oğlu Mehmet Bey veraseti zevcesi Şerife ile oğ
lu Ahmet Hilmi
ve üç aylı
k çocuğu İ
brahim kı
zıElif’e ve Zeliha ihtiyarları
na Abdullah’a mahsus
ettiği umurları
na tayin ederek vefat edenin kardeş
iİ
brahim oğlu Mehmed’in veraset
memuru ve onun huzurunda bir mutemat tayin edilmesi öksüz’ler hukukundan
olduğu emanet ettiği vesikada yazı
lmı
şmi, müslümanı
n ihbarı
yla müstehak olan adı
gecen köy muhtarıHalil Ağa oğlu Mahmut Ağa’yıtayin buyrulduğunda vasiyet
memuru ve adıgeçenler adıgeçen zevcenin veraset talebi taksim edilsin diye ölen
kiş
inin defteridir diye zikr edilerek beyan olunmuş
tur.
2.Zilhicce sene 1327 ve 2 Kanun-i Evvel sene 1325
Yatak takı
mış
ilte = 200 kuruş
Örtü pantolonu zabı
taya mahsus elbise =150 kuruş
Seccade 1 adet = 30 kuruş
Yatak çarş
afı1 adet = 20 kuruş
Havlu 2 adet = 15 kuruş
Alafranga saati 1 adet = 40 kuruş
Altıkat yorgan = 315
Ayakkabıçift 1 adet = 30 kuruş
Üzerinde bulunan lira = 566 kuruş(OsmanlıLirası
)
Saat gümüş1 adet = 10 kuruş20 para
Hı
rdavat = ?
Toplam =
1696 Kuruş20 para
Kuruş
Kuruş
2261 Kuruş20 Para
İ
stanbul Orta Köy Dere boyunda Ayazma mahallesinde koruyan Hafı
z oğ
lu
Sokağı
nda 28 numaralıDört odalıbir kapı
lıuzaklı
ğı
n hayatı
nda iken mühürlü
Mecidiye bir adet lirayıOsmani 12 adet lira : 10.000 kuruş
Toplam nakil
2261 kuruş20 para
1225 kuruş
3486 kuruş20 para
105
Kira parası= 1225 kuruş
Vasiyet vergisi = 320 kuruş
Velayet vermek üzere = 38 kuruş
Kayı
t ve pul parası= 19 kuruş
Duyuru ve pul parası= 40 kuruş
Vekalet ücreti = 25 kuruş
Resmi kı
ymet Adliyeye = 37 kuruş20 para
Toplam = 510 kuruş20 para
Taksim edilecek veraset = 2979 kuruş
Adıgeçen zevcenin hissesi = 372 kuruş
Adıgeçen Ahmet Hilmi = 130 kuruş2 para
Adıgeçen Abdullah = 130 kuruş2 para
İ
şbu miras Yusuf Ziya Efendi’nin mirasçı
sıolduğumuz meş
ru olduğumuz tastik
kı
lı
nmı
ş
tı
r.
2.Zilhicce sene 1327
Abdulkadir oğlu vasi İ
brahim Ağa
Mecidiye Naibi
Şahit HacıAhmed’li köyünden
Şahit Zabtiye Arslan
Aza Kenan
Sayfa – 101 – 102
Belge – 155 ( Veraset )
Numara – 41
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKöyünde sakin iken bundan 15 gün önce vefat
eden Kaçur oğlu Monlla Mustafa oğlu HacıAli’nin veraseti hanı
mıMehmet Ali kı
zı
Fatı
ma ile oğlu Osman, Mehmet ve kı
zlarıRabia ve Döndü, Sultan mesele-i mirasları
bizzat kı
rk hisse sahibi olup hisse adıgeçenden 5 hisse zevcesine, 14 hisse Osman’a
7’ş
er hisseden toplam 22 hissesi Rabia, Döndü ve Sultan’a tahkikatinden sonra
mahkemeden mutemet nazı
r Mehmet Ali oğlu Bekir tayin edildikten sonra vasiyet
merhumun miras defteri olduğu beyan olunmuş
tur.
106
3.Zilhicce sene 1327
Adıgeçen köyde köhne bir kapı
lıev ve samanlı
k = 400 kuruş
Yatak Kat 3 = 300 kuruş
Nakı
ş
lıÇuval 2 = 50 kuruş
Boz çuval 1 = 20 kuruş
Kumaş
’a ayrı
lan para 8 = 60 kuruş
Bulgur ş
iniğ
i 10 = 60 kuruş
Mevcut sair ş
inik = 40= 120 kurul
Hinta - ş
inik = 100 kuruş
Araba takı
mı=1 = 10 kuruş
Koyun 7 adet = 350 kuruş
Tiflik keçi = 350 kuruş
Toklu 3 adet = 100 kuruş
Oğ
lak 3 adet = 45 kuruş
Yetkin nakil = 1625 kuruş
Kara sı
ğı
r öküzü 3 adet = 700 kuruş
Kara sı
ğı
r tosun 1 adet = 50 kuruş
Kara sı
ğı
r tosun 1 adet = 810 kuruş
Şaban demiri cift 1 adet = 10 kuruş
Balta - 1 = 10 kuruş
Kürek - 1 = 20 kuruş
Recber hı
rdavat takı
mı=20 kuruş
Toplam 2545 kuruş
Bildirilen ihracat =
Hanı
mımezbureye vasiyet edilen =401 kuruş
Vasiyet icin harc ve masraflar 175 kuruş
Velaye alinmı
şüzere =50 kuruş
Kağı
t ve pul kaydı=16 kuruş
Senet kağı
tıve pul = 40 kuruş
Vekalet ücreti =25 kuruş
Resmi harç = 64 kuruş
Toplam ihracat = 771 kuruş
107
Taksim edilecek veraset = 1774 kuruş
Hanı
mımezburenin hissesi = 320 kuruş36 para
Kı
zıRabia'nı
n hissesi = 260 kuruş18 para
Kı
zıDndü'nün hissesi = 260 kuruş18 para
Sultan'ı
n hissesi ise = 260 kuruş18 para
Veraset defterinin yazı
ldı
ğımeydana çı
karı
lmı
ş
tı
r.
Günü tastik eyleriz.
2 Zilhicce sene 1327
Zevce adıgeçen Hatice
Vasi vefat eden Mehmet Ağa
Muhzuı
r HacıSüleyman Ağa
Seneti yazı
ldı
ğ
ı20 Kanun-ıSani sene 1325
Sayfa 102
Belge 156 ( Veraset )
Numara 42
Mecidiye kazası
nı
n köse Fakı
lu köyünde sakin iken bundan 15 gün önce vefat eden
Musa oğlu Musatafa oğlu Mehmet Bey veraseti zevcesi nikahlıkadı
n Osman Kı
zı
Sultan Abdurrahman Kı
zıHasna ile oğlullarıMehmet ve Abdurrahman , Bekir ve
kı
zlarıFatı
ma , Nürüye , Ümmügülsüm ve Vasisi büyük biradere Mehmed'i
vesiyetine tayin eylediğinden amcazadeleri faziletli Celil Efendiyi Tayin ederek
miras defterine yazı
larak kayt altı
na alı
nmı
ş
tı
r.
20 Zilhicce sene 1327 ve Kanı
n - ıevvel sene 1325
Yatak takı
mıiki kat = 200 kuruş
Nakı
slıçuval = 40 kuruş
Yaz çuval - 2 adet = 20 kuruş
Kilim - 1 = 25 kuruş
Kumaşmayraları= 40 kuruş
--- ---- --- ---- --= 50 kuruş
Bulgur Sini - 5 = 20 kuruş
(buğday) Hı
nta ş
inik - 3 = 100 kuruş
108
ş
eire ş
inik - 10 = 20 kuruş
Araba = 30 kuruş
Kara sı
ğı
r öküzü - 2 = 250 kuruş
Merkep - 1 = 50 kuruş
koyun - 5 = 200 kuruş
Hı
rdavat-ımenzil = 20 kuruş
toplam = 1065 kuruş
İ
hracat =
Kı
rş
ehir'li Mustafa ile gercek vasiyet borcu = 150 kuruş
Köy ahalisinden Haci Süleyman Efendizade Mustafa'ya vasiyet borcu = 250 kuruş
Velayet = 21 kuruş
Kayı
t, kağı
t ve pul parası= 15 kuruş
Vasiyet senetıve pul = 30 kuruş
Vekalet ücreti = 14 kuruş
Resmi Kı
smeti ali'yeden 64 kuruş
toplam = 505 kuruş
Taksim edilecek veraset = 560 kuruş
Zevcesi Sultan'ı
n hissesi = 35 kuruş
Diyer Zevce Hasna'nı
n hissesi = 35 kuruş
Oğ
lu Mehmed'in hissesi = 108 kuruş36 para
Oğ
lu Abdurrahman'ı
n hissesi = 108 kuruş36 para
Kücük Bekir'in hissesi = 108 kuruş36 para
Kı
zıFatı
ma'nı
n hissessi = 54 kuruş18 para
Kı
zıNüreye'nin hissesi = 54 kuruş18 para
Kı
zıÜmmügülsüm'ün hissesi = 54 kuruş18 para
Miras defterine uygun olarak miras takdimi yapı
lmı
ş
tı
r.
4 kanun-i evvel sene 1325
4 Zilhicce sene 1327 de seneti verilmiş
tir.
109
Sayfa 103
Belge 157( Veraset )
Numara 43
Mecidiyenin Veletli köyünde sakin iken bundan 5 gün önce vefat eden Kenan oğlu
Velit oğlu Kenan'ı
n veraseti hanı
mıBekir Cavuşkı
zıSalur ile oğlu Osman, kı
zları
Hamide ve Meryrem ve Mübaş
ir hizmetlerini gören kimse hazı
r olduktan sonra adı
geçenler hakları
na rı
za oluncaya kadar davacı
nı
n ( inatçı) iş
lerin görülüp
neticelendirilmesine tayi olunan Bekir Cavuşkı
zıSalur ve Turan la diğer Hamide'nin
vakti beli olana dein amcazadelerinden osman meş
ur Haydar'ıvarisine tayyine atayı
p
bunları
n defterlerı
nı
n üzerine tayin kı
lı
nan köy muhtarıAli Bey tayin olunurak ;
miras defterine ilan edilmiş
tir ;
5 Zilhicce sene 1327
köyde 1 adet 6 gözde ev ; 200 kuruş
Yatak takı
mı- 2 = 100 kuruş
Nakı
ş
lıçuval - 2 = 50 kuruş
Yas çuval - 1 = 10 kuruş
Kumas masrafı- 6 = 60 kuruş
-------- --------- -------- = 10 kuruş
Bulgar ş
iniği - 5 = 85 kuruş
Kara sı
ğı
r ineği - 1 = 150 kuruş
Merkep ( eş
ş
ek) - 1 = 20 kuruş
Hı
rdavat reçber takı
mı: 20 kuruş
Toplam : 645 kuruş
Önden bundan ihracat :
Ölünün yı
kanı
p kefenlenmesi borcu : 62 kuruş
Vekalet : Kayı
t ve Pul : 5 kuruş
Vasi Senet ve pul : 30 kuruş
Resm-i adi : 10 kuruş
Toplam ihracat : 107 kuruş
Taksim edilecek veraset : 538 kuruş
110
Zavcenin hissesi : 47 kuruş15 para
Osman’ı
n hissesi : 235 kuruş14 para
Hamide’nin hissesi : 117 kuruş27 para
Meryem’in hissesi : 117 kuruş27 para
Miras defteri adil ve hakkaniyetle yazı
lı
p tastiklendi.
5 kanun-i Evvel sene 1325
Mehmet
Karş
ıDavacı
Sayfa 104
Belge 158 ( Mal-Hayvan Davası)
Numara 44
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıköyü müdürü Hayrullah Efendi ve HacıHüseyin
oğlu Veli Çavuşve Çaş
ir oğlu Ahmed ve HacıHüseyin oğlu Abdullah adlı
kimselerden arzuhal sahibi Hayrullah Efendi ile Çaş
ir oğlu Ahmed mahkemede ismi
geçen Don oğ
lu Ahmed oğlu Mustafa adlıkimseden Ahmed yüzleş
mesinde üzerine
dava edip der ki; Hizmetkar Ahmet’e teslim ettiğimiz Hayrullah Efendi’nin iki adet
seyis keçi ve çaş
ir oğlu Ahmed’in iki adet seyis ve bir teftik keçi hayvanları
mı
zı
deyip hala bize teslim etmemişolduğundan sual olunup Hayrullah Efendi’nin iki
seyisi seksenerden 160 ve Ahmet’in iki seyis bir tiftik 225 kuruşki toplam 385
kuruş
un Ahmed’den alı
nı
verilmesini isteyerek dava ettiklerinde sual olunup Ahmed
cevabı
nda iki yaş
ı
ndaki oğlu Mustafa’ya teslim olduğunu söyler. Mecelle-i
Celile’nin 609.maddesine göre 385 kuruş
un teslimi Ahmed’e tenbih edilip kayda
geçirilerek ilamıverilmiş
tir.
Sayfa 104
Belge 159 ( Veraset )
Numara 45
1328 senesi Muharremül-Harem’in 10.günü eceliyle vefat eden Aslen Yozgatlıolup
Mecidiye Kasabası
nda oturan Dülger Yusuf Usta oğlu Abdullah adlıvefat edenin
111
veraseti nikahlıtamamıFerac kı
zıArap Gülizar ile kendisinin bundan bir sene önce
zevcesi Abdullah kı
zıHatice ve Yozgattaki kı
zıFatı
ma’ya mirasları8 parçadan
oluş
maktadı
r.
Gülizar’a teslim edilen eş
yanı
n miktarı
:
Kahne hane:200 kuruş
Bakı
r helke-2:35 kuruş
Bakı
r tencere:15 kuruş
Yemek sahan-1 :10 kuruş
Çengü tepsi-1 :10 kuruş
Çengü tencere-3:85 kuruş
Çengü Sahan-1 :5 kuruş
Bakı
rİ
brik-1 :25 kuruş
Teneke hamur legeni :5 kuruş
Saç-1 :5 kuruş
Bakı
r yağtavası:5 kuruş
Çengü yumurta tavası:5 kuruş
Ölçek :2 kuruş
Tek tüfek :62 kuruş
İ
ki küp sirke ve turş
u : 10 para
Çay tepsisi : 3 kuruş
Hı
nta sinik 2 : 10 kuruş
Şeir sinik 2 : 2,20 kuruş
Keser-1: 5 kuruş
Testere-1 : 5 kuruş
Saç ayağı: 3,20 kuruş
Kenar : 6,20 kuruş
Gaz yağ
ıtenekesi-5 : 5 para
Ekmek tenekesi : 7,20 kuruş
Belta : 5 kuruş
Sandı
k : 40 kuruş
Soba : 35 kuruş
Mangal : 5 kuruş
112
İ
ki yorgan : 35 kuruş
Döş
ek yastı
k : 35 kuruş
Lamba: 5 kuruş
Çömlek-3 : 5 kuruş
Tavuk-26 : 78 kuruş
Toplam 220.10 kuruş
500 kuruş
(eş
ya)
Toplam 720.10 kuruş
Yozgat’ı
n Kı
zı
lkoca Nahiyesine bağlıAli Fakı
lıköyünde İ
biş oğlu Ahmet
zimmetindeki Lira’yıOsmani-3(Osmanlılirası
) 309 kuruş(alacağ
ıolup alı
nan
tahsilat) 21 30 kuruş
1051 kuruştoplam
İ
hracat:
Zevcesi Gülizar’a vasiyet verilen : 501 kuruş
Kefenlemek ve yı
kanmasıiçin Hoca’ya : 50kuruş
Vekalet : 21,10 kuruş
Kayı
t ve pul parası: 5 kuruş
Senet vesikasıve pul : 29 kuruş
Resm-i Adi : 12,30 kuruş
Toplam 619 kuruş
Defter taksim veresesi : 432 kuruş
Zevcesi adıgeçenin Hissesi : 54 kuruş
Kı
zıadıgeçen Yusuf kı
zıKadı
n : 378 kuruş
İ
ş
bu miras defteri bu ş
ekilde yazı
ldı
.
Sayfa 105
Belge 160 ( Veraset )
Numara 46
Ankara vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Sakalıköyü sakinlerinden zatları
nı
……….. Alahacı
lıköyüden İ
brahim oğlu ilen İ
brahim Teflek Kebir Köyünden
113
Osman HakkıHüseyin oğ
lu Osman adlıkimselrin tarifleriyle tanı
nan Ömer oğlu
Battal kerimeleri Esahi ve Hansa Battal kı
zları hatunlar adı geçen kaza
mahkemesinde Amuca Jaresi oğlu Hüseyin oğlu Hakkıyüzleş
mesinde meramı
nıdile
getirerek derki; köy hududu dahilinde saklayan Germenlikte Kütlü tarla tarafları
,
Aş
ı
k Musa tarlası
, gebren hali, kuzey taraftan mezarlı
k, güneye bakan altıdönüm ve
su akı
ntı
lıdoğuda yol, doğuda yol, güneyde Türkoğlu Mehmet tarlası
, güneyde Ali
Osman tarlasıile sı
nı
rlı10 dönüm ve yine köy civarı
nda doğuda köy merası
, batı
da
toplu oğlu Salih tarlası
, kuzeyde Merkez oğlu İ
bişbağı
, güneyde su yolu ile sı
nı
rlı8
dönüm tarlamı
zdaki toplamda 24 dönüm miktar tarlamı
z vefat eden babamı
z
Battal’dan intikal etmekle tapusu bizde olup emlak vergisine mukayyed olmakla
usulen intikal gerçekleş
mediğ
inden adıgeçen üç kı
ta tarlamı
za Cemil Efendi
müdahale ve zabt etmesini dava etmektedirler ve gereginin yapı
lması
nımahkeme
hakiminden isterler. Aynızamanda meblağı
n ve mahkeme masrafları
nı
n haksı
z çı
kan
taraftan alı
nması
nıve Amcazadeleri Hüseyin Ağa’yıvekil münasip görerek vekil
tayin eylediler. O dahi kabul ederek hakkıedayıtaahhüt ederek ifadeleri kayda
geçirilmiş
tir.
28 Muharrem sene 1328 ve 28 Kanun-i sene 1325
Tarafları
n ifadeleri mahkeme huzurunda alı
nı
p, parmak imzaları alı
narak tasdik
edilerek vekalet vesikasıverilmiş
tir.
Sayfa 106
Belge 161 ( Veraset )
Numara 47
Ankara Vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Kalmas Köyü sakinlerinden zatı
nıadı
geçen köyden HacıAhmet oğlu HacıMahmud ve Nasihu oğlu Yusuf’un tarifleriyle
bilinen Maraş
lıoğ
lu Hüseyin Kerimesi Hüseyin kı
zıHansa adlıhatun köyde ve Hacı
Musa’nı
n misafir odası
nda ve zevci HacıMusa oğlu HacıAhmed nazarı
nda Niger
oğlu köyünden ve pederi Hüseyin miras defterinden hissesi olup yine köyden Sarı
Mehmet oğlu Haydar oğlu Mehmet’teki 2800 kuruşile evvelki zevci Maraş
lıoğlu
vefat
eden
Mehmet’in
boş
anmı
ş karı
sı hakkı
nda
kaza
mahkemesinde
duracağı
(açı
klayacağı
) davayıbenim aleyhimde Mecidiye mahkemesinde hakaret
114
edenlerin aleyhinde meydana konulan, hukuki mirası
mıtakip-i dava ve icab eden
mahkemenin her bir kı
smıve tatbikatı
nda iade, temyiz, davacıve karş
ıdavacı
sı
fatları
yla ve mahkemede kendi imzası
yla tanzim ve takdimini ister aynızamanda
mahkeme masrafları
nı
n da haksı
z çı
kan taraftan karş
ı
lanması
nızevcim HacıMustafa
Ağayımünasip görecek vekil tayin eylerim dediğinde o da kabul ederek tarafları
n
ifadeleri kayda geçirilmiş
tir.
Tarafları
n ifadeleri huzurumuzda alı
narak adıgeçen Hasna’nı
n parmak imzası
olduğunu mahkeme tasdik eylemiş
tir.
Sayfa 107
Belge 162 ( Vekalet )
Numara 48
Ankara Vilayeti’ne dahil Mecidiye Kazası
nı
n Niğeroğlu Köyü sakinlerinden Ahmet
Ağa oğ
lu Mustafa Efendi ve Said oğlu Battal adlıkimselerle bilinen (açı
ğa çı
kan)
Veli Baş
ıkerimesi Ali Veli kı
zıFatı
ma adlıhatun köyde ve Süleyman Bey’in misafir
odası
nda, mahkeme odası
nda, Süleyman’ı
n yanı
nda meramı
nıdile getirerek; vefat
eden Mehmed’in zevcesi Fatı
ma’nı
n dava memuru tarafı
ndan eş
yanı
n ve malı
n
kendisinin malıolup iadesini isteyerek dava ederek derki her türlü masrafı
nda haksı
z
çı
kandan alı
nmasıdiyerek vekilliğine Edhem Beğzade Süleyman Bey’in münasip
görecek tayin eyler oda kabul eder ifadeleri zabı
tta kayı
t olunmuş
tur.
Tarafları
n ifadeleri alı
narak, Fatı
ma’nı
n parmak imzasıtasdik olunmuş
tur.
Sayfa 108
Belge 163(Vekalet)
Numara 49
Mecidiye Kazası
nı
n Behrenek köyü sakinlerinden Tacir oğlu Battal oğlu vefat eden
Mustafa tarafı
ndan zikr edilen hususa vekil olduğunu iddia eden adıgeçen köyden
merkumun velisi ve dayı
sıHaydar oğlu HacıHasan’ı
n vekaleti Mahmudlu köyünden
Ahmet oğlu Reş
it ve Mustafa oğlu adlıkimselerin ş
ehadetiyle sabit hükm olduktan
sonra arzuhal sahibi Battal vekili Haydar adlıkimse mahkemedeki arzuhalde ismi
115
geçen Kara Ali oğlu Bekir yüzleş
mesinde üzerine dava ederek Bekir’in vekaletiyle
Mahmudlu karyesinde MuhtarıMehmet’in hanesinde Bekir kı
zıGülistan’ı324
senesi Kanun-i Evvelinin 3.gününde müvekkilim Battal oğlu vefat eden Mustafa’ya
551 kuruşmihrin teslimiyle akdı
ni ve nikahı
nıben dahi merkum Battal için kabul
edip adıgeçen o tarihten itibaren müvekkilim Battal’ı
n zevcesi olmuşiken bunu
pederi dahi bilir iken nikah’ıve mihri inkara kalkı
ş
ı
yorlar diye dava edilmiş
lerdir.
14 Saderül-Hayr sene 1328 ve 13 Şubat sene 1325
Davacıvekili Zabı
t Katibinden iddiası
nıkimlerle ispat edeceği sorulduğunda;
Ahmed oğlu Raş
it ve Mustafa oğlu HacıÖmer ve Mustafa oğlu Mustafa ve Telli
oğlu Haydar ile ispat edeceğini ve baş
ka ş
ahidi olmadı
ğ
ı
nıbeyan etti. Şahitler 1324
senesi Kanun-i Evveli’nin 10. günü 501 kuruşmihrin teslimiyle ve nikah da imam
Mehmed Efendi tarafı
ndan kı
lı
nı
p kabul eyledi. Bunu Battal’ı
n bunu bildiğine
ş
ahadetlik dahi ederler. Gülistan’ı
n babasıBekir’e sorulduğunda temyize gidilmesini
istemiş
tir.Sonuçta nikahı
n vuku bulduğuna karar verilerek gereği Bekir’e tenbih
olunarak tescillenmişolup tarafları
n ifadeleri kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa 109
Belge 164( Toprak Davası)
Numara 50
Ankara vilayetine dahil Mecidiye Kazası
nı
n Beş
ikli Karyesinde sakin …
mezkuresinden Güçlü oğlu Ahmed bin Ali kaza mahkemesinde Bahçepı
nar
Karyesinden Aş
irzade Ali Rı
za Efendi yüzleş
mesinde kelam idüp bende tapulum
olan Göl Yeri adlımevki‘de malumül-hudut 15 dönüm mikdarıarazilerimi fuzuli
karye-i mezbur ahalilerinden HacıOğullarıTuran ve Çullu ve İ
smail adlıkimseler
fuzuli müdahele etmekte oldukları
ndan mudahalelerinin men-i için mahkemeye
baş
vurarak dava açarak. Ali Rı
za Efendiyi vekil tayin kı
lı
nmı
ş
tı
r.
116
Sayfa 109
Belge 165(Boş
anma)
Numara 50
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKöyü sakinlerinden olup ayrı
ldı
ğ
ıvesikadaki
mektup Müslümanları
n tarifiyle bilinen arzuhal sahibi Veli kı
zıZehra adlıhatun
meclisteki arzuhalinde Hasir oğlu Süleyman oğlu Ali üzerine dava edip adıgecen
Süleyman benim zevcem olup(eş
im olup) tarihi vesikadan 15 gün önce beni üçten
dokuza boşol diyerek boş
amı
şolduğundan dolayı101 kuruşmihri hakkı
mıtalep
ederim diyerek dava etmiş
tir.
Süleyman’a sorulduğunda cevabı
nda 51 kuruşmihri ile zevcesi olduğunu söyler.
İ
ddiası
nı
da HacıHasanlıköyünden Muhtar İ
brahim Ağa ve Ron oğlu Ahmed ve
HacıSüleyman oğlu Battal ve İ
mam HacıAhmed oğ
lu Mustafa ve HacıNuri ile
ispat edeceğini söylemiş
tir.
Arabinin 23. cumartesi gününe mahkeme ertelenmiş
tir.Tarafları
n ifadeleri alı
narak
parmak izleri tasdik edilmiş
tir.
Sayfa 110
Belge 166( Veraset )
Numara 51
Mecidiye Kazası
nı
n Teflek Seğir Köyünden Elekber oğlu Osman oğlu Habib’in
Ankara Gureba Hastanesi’nde vefat eylediğine dair 12 muharrem sene 1328 tarih ve
1228 numaralıAnkara fı
rkasıkumandanlı
ğıtarafı
ndan meblayıemir namede
merhumun veraseti olduğunu iddia eden babasıHabib oğlu Hasan Kaza
mahkemesinde Mehmed Efendi yüzleş
mesinde oğlu merhumun 76 kuruşalacağı
olduğuna vefat ettiği için meblağ
ı
n kendisine verilmesini isteyerek dava etmiş
tir.
Mehmed Efendi’ye sorulduğunda o da cevabı
nda o miktar borcu olduğunu inkar
ederek iddiası
nda Hüseyin Ağa oğlu İ
brahim Ağa, Hüseyin Efendi oğlu Hasan Ağa
ile ispat edeceğini söylemiş
tir.
117
Şahitler Habib oğlu Hasan’dan baş
ka varis ve miras defterine kimsenin ondan baş
ka
hakkıyoktur derler. Bunun üzerine Mehmed Efendi temyize gidilmesini istemesi
üzerine temyize gidilmiş
tir.
Sayfa 110
Belge 167( Veraset )
Teflek Sağir Köyü Muhtarlı
ğı
na
AdlarıBala’da bulunan davacıHabib ve karş
ıdavacıMehmed Efendi arası
ndaki
veraset iddiası
nda ş
ahitlerin ş
ahitliğinin makbul olup olmadı
kları
nıyalnı
z ayrı
yazı
lması
nıistemiş
tir.Kadış
ahitlerin makbul ve adil olduğunu tasdik eylemiş
tir.
Şahitlerin dinlenmesi üzerine Mehmed Efendi’den verasetin babası
na teslim edilmesi
tenbih olunmuş
tur.
Sayfa 111
Belge 168( Toprak Davası
)
Numara 52
Ankara vilayetine dahil Mecidiye Kazası
nı
n Beş
ikli köyü ahalilerinden Hacıoğ
ulları
Turan, İ
smail ve Ahmed vefat eden Hacıadıgeçen kazanı
n mahkeme odası
nda
Kı
rş
ehri dava vekillerinden Ferit Efendi oğlu Ali Efendi’nin kabulüne vakı
f
topraklarıtakrir-i kelam ve meram ederek köyün hududu dahilinde Gölyeri, 25
dönüm arazi toprakları
mı
z pederimiz Hacı
’dan kalmı
şolup bundan 30 sene önce
kı
tlı
k ve pahalı
lı
k minase betiyle pederimiz tasarrufunda olup vefat edince bizler
tarlamı
zda ziraat etmeye tesebbüse geçince köy sakinlerinden Kör Ali oğlu Ahmed
oğlu Ali Fuzuli bize müdahele ederek ziraatten men etmek istediğinden dolayıdava
ederiz. Her türlü mahkeme masrafları
nı
nda haksı
z çı
kan taraftan alı
nması
nıisteriz,
Ferit Efendi’nin kavline vakfedilen tarafı
mı
zdan kadıvekili münasip görerek tayin
eyledikten sonra tarafları
n ifadelerini kayda geçerek parmak imzalarıtasdik
alı
nmı
ş
tı
r.
118
Sayfa 111
Belge 169( Nikah )
Numara 53
Ankara vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Sakalıköyü sakinlerinden arzuhal
sahibi Öksüz oğlu Molla Bekir oğ
lu İ
bişadıgeçen kaza mahkemesinde Mehmed
Efendi oğlu Süleyman Beyi yüzleş
mesinde dava edip tarafı
mdan vekalet mahkemesi
hasebiyle SelmanlıNahiyesinin Aref oğlu köyü sakinlerinden Tavil Mustafa oğlu
arzuhalde ismi geçen Osman kı
zıElif’e 319 senesi ağustos’un 15. günü tarihinde akd
ve babasıOsman’a 901 kuruşmihrin teslimiyle nefsime Mehmed Efendi vekaletiyle
nikah akdi ettiklerini Elif’i o tarihten bir ay sonra haneme götürüp benim zevcem
olmuşiken nikahı
mı
n icrası
nıgizli tutarak kaydıMehmed Efendi’den sual
olunduğunda akdin 1319 senesi olmayı
p 1320 senesi olduğ
unu hatı
rladı
ğı
nıve
inkarı
na giriş
miş
tir.
Davacımerhum Molla Bekir’den akdin o tarihte kı
lı
ndı
ğı
nıkimlerle ispat edeceği
sorulduğunda; Sakalıköyünden Mehmed Ali Efendi oğlu Arif Efendi ve Teflek
Kebir köyünden Hafı
z oğlu Osman ve Mustafa oğlu Mehmed, Alakese oğlu Mehmed
ve Mehmet Ali Efendi ile ispat edeceğini söyler. Şahitlere sorulduğunda 1319 senesi
Ağ
ustos ayı
nı
n 15. günü davacıBekir tarafı
ndan akde vekil tasdiki olup Süleyman
Bey ve zevcesi Arefoğullarıköyünden Tavil Mustafa oğlu kerimesi Osman kı
zıElif’i
901 kuruşmihr ile o tarihte nikahlandı
ğıve bir ay sonrada evine götürdüğüne ş
ahitlik
etmiş
lerdir.
Karş
ıdavacı
da temyize havale edilmesini istemesi üzerine temyize havale edilmesi
kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa 112
Belge 170( Alacak –Verecek )
Numara 54
Mecidiye Kazası
nı
n Beş
ikli Köyü Mehmed oğlu Haydar oğlu Mehmed adıgeçen
kaza mahkemesindeki odada ve yine arzuhalde ismi geçen Emrullah oğlu Hasan oğ
lu
Yusuf yüzleş
mesinde üzerine dava edip tarihten 3 ay önce toplam 9 mecidiye ki her
119
biri 19 kuruşhesabı
yla 171 kuruşvermişidim.sual olup adıgeçen meblağı
n
alı
nması
nıtalep eder. 171 kuruş
un davacıHaydar’a iadesi ve teslimi için Hasan’a
tenbih olup ifadeleri zabta geçirilerek parmak imzalarış
ura odacı
sıtarafı
ndan
alı
narak kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa 113
Belge 171( Veraset )
Ankara vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Boyalı
k KasabasıCami-i Kebir
mahallesinde sakin iken Bereket aş
iretinden olup bundan önce vefat eden Mahmut
oğlu Bekir ağa oğlu Mehmet’in kı
zıElife’nin varisi olan Şeyho oğlu Mehmet Ağa
kaza mahkemesinde İ
mam Efendi yüzleş
mesinde vefat eden biraderimin defteri
askeri mülklerinden olup 6225 kuruşborç talep etmesiyle meblağıbana beşsene
ileriye bı
rakı
lmı
şkazalı
k adıgeçen Elif’in malları
ndan olmak üzere bir adet halı
koyun satı
mı
ndan dahi bir adet Feteva’yıAli Efendi kitabıbahası
ndan toplam 4668
kuruş30 para ki benden toplam 10893 kuruşmahalle eş
rafı
ndan Dağı
stan Bey oğ
lu
Bekir ve Şeyh Ağa oğlu vefat etmişTayarzade Hüseyin Ağa da 10893 kuruş30 para
Elif’in malıolduğuna ş
ahitlik ederek teslimine karar verilmiş
tir.
2 Rebiülevvel sene 1328 ve 1 mart sene 1326
Tarafları
n ifadeleri alı
nı
p parmak izleri kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa 113
Belge 172( Veraset )
Numara 55
Mecidiye kazası
nı
n HacıDuraklıköyü sakinlerinden Hallu oğlu Mustafa ve Muhtar
Vekili İ
brahim Ağa ve Mehmed ve OdacıYusuf Çavuştarifleriyle bilinen vefat eden
Hasan’ı
n kı
zıŞerife Hanı
m mecliste HacıAhmetli köyünden Ali oğlu İ
brahim
önünde takriri kelam ve meramı
nıdile getirerek Dersaadette Orta Köyde dere
boyunda Ayazma Mahallesinde Hafı
z oğlu Sokağı
nda 28 numaralıhudut ve tahtalı
dört odalıve ş
ehriye bir adet lirayıOsmani(Osmanlılirası
) bir ev uzaklı
ğı
nda bundan
önce gelmişolan vefat eden eş
im olup İ
stanbul’da Birindi Orduyu Hümayuna
120
mensup olup Nizamiye Beş
inci Alayı
nı
n 2. Taburu ve 1. Bölüğünde Üsteğmen iken
vefat eden Yusuf Ziya Efendi oğlu Mehmet’den miras kalan eş
yalarıoğlum Mehmet
Hilmi’nin dahi mirasıamcasıİ
brahim oğlu Mehmed ile mekan memuru huzurunda
bedellerin tarafı
ma teslimine İ
stanbul Mahkeme-i Şeriye; nizamiye ve hukuk
kı
smı
nda dava eder ve icab edenlerle her türlü davacıve karş
ıdavacısı
fatları
yla
mahkemeye hazı
r oldukları
nıbildirirler. Mahkeme ücret ve vekaletininde haksı
z
çı
kan taraftan alı
nması
nıisterler. Adıgeçen İ
brahim oğlu Ali’yi naibi münası
p görüp
tayin eylemiş
tir. Tarafları
nı
n ifadeleri kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa 114
Belge 173( Mal-hayvan Davası)
Numara 56
Mecidiye kazası
nı
n Mahseli köyünden arzuhal sahibi Süleyman oğlu alaaddin
arzuhalde ismi gecen Köle oğlu Hasan yüzleş
tirilerek üzerinde dava edip tarihinde 4
ay önce malı
m olan 300 kuruşkı
ymetinde bir adet kara sı
ğ
ı
r ineğimin Hasan ücretle
çobanı
mıbularak teslim etmişisem de kayı
p ve zayii ettim diye ineğimin tanzim
edilivermesini isteyerek dava etmiş
tir.
Hasan dan ne diyeceğ
ini sorulduğunda ineğin sabah kendisine teslim etmediğini
diyerek tazmin etmeyeceğini söylemiş
tir.
Alaaddin ise iddiası
nıHasan oğ
lu Bekir ve Ahmet oğlu Yusuf ve İ
smail oğlu Ali
ispat edeceğini söyler. Şahitler ise Arabinin 9.Salıve 10. Nisan Rumi tarihinde
mahkemede olacağı
nıbildirmiş
leri üzerine adıgeçenlerin parmak izleri tasdik
edilmiş
tir.
Sayfa 114
Belge 174( Vekâlet )
Karş
ıdavacıHasan mahkemeye geleceğini gelmediğ
i halde gı
yaben davayı
halledeceğine ve görüleceğini imza etmiş
. Mahkemede davacıgelip kendiside karş
ı
davacıolduğu halde gelmemişvekil-i mahkemeye dahi götürmemişolduğundan
mahkeme Mehmed Efendi oğlu Ömer’i 10 kuruşücretle vekil tayin kı
lı
p ş
ahitler
121
dinlenir; Hasan çoban olmak münasebetiyle köyün çobanıolduğuna ve ineği onun
alı
p 300 kuruştahminen kı
ymetinde olduğunu bilir ve o cihetle ş
ahitlik ettiklerini
söylemiş
lerdir.
Karş
ıdavacıvekili Mehmed Efendi’den ne diyeceğ
i sorulduğunda temyize
havalesini istemesi üzerine temyize havalesi gerçekleş
tirilmiş
tir.
Sayfa 115
Belge 175( Veraset )
Mecidiye kazası
nı
n Mahsenli köyünden sakin zat Memli Kahya oğlu Hasan oğlu
Cerid ve Ahmet oğlu Süleyman oğlu Cerid’in tarifleriyle bilinen arzuhal sahibi
Yusuf kerimesi Yusuf kı
zıDöndü mahkemede biraderleri Hüseyin ve Said’e üç defa
ayrıayrıgünde tebliğedilen davetiye uymayı
p ve vekilde göndermeyip vekil kı
lı
nan
mübaş
ir Hasan Mehmed Efendi ş
öyle dava edip der ki; babamı
n ölümünden sonra
mirası
ndan hisseme isabet eden 225 kuruş
u ve hisseme düş
en meblağıbiraderlerim
Said ve Hasan’dan talep etmişisem de onları
n vermediğini onlardan alı
nması
nıtalep
ederek dava eylemiş
tir.
Vekilden ne diyeceği sorulduğunda müvekkilleri Hasan ve Said’in öyle borcu
olmadı
ğı
nısöylemiş
tir.
Döndü’den kimlerle ispat edeceği sorulduğunda; Memli Kahya oğlu Hasan, Ahmed
oğlu Süleyman, Muhtar Osman, Kahya Hüseyin oğlu Hilmi ile ispat edeceğini
baş
kada ş
ahidi olmadı
ğ
ı
nısöylemiş
tir.
Şahitler dinlendiklerinde Hasan ve Said’in Döndü’ye 225 kuruşborçlarıolduğunu
bildiklerini söylemiş
lerdir.
Şahitler hakkı
nda Vekil Hasan Mehmed Efendi’ye ne diyeceği sorulduğ
unda temyize
çı
karı
lması
nıisteyerek kayda geçirilmiş
tir.Parmak izleri hepsinin tasdik kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa-115
Belge -176( Veraset )
Adıgeçen köy İ
mamıAli Efendi oğlu Mehmed ve ihtiyar azaları
ndan Hasan Oğ
lu
Musa bin Abdullah adlıkimselerden miras defterindeki Ali oğlu Hasan oğlu Ali ve
122
Alaaddin oğlu Süleyman adlıkimselerden alı
nan ihbar ve iş
‘âr olunan Memli Kahya
bin asan ibni Cerid ve Ahmed bin Süleyman ibni Cerid nam kimesnelerin ol babdaki
ş
ehadetleri makbul olmakla müddeaya 225 kuruşbâ-kassam Döndü nam mezbureye
izafetle biraderleri Hüseyin ve Saidden alı
nı
p adıgeçene eda ve teslime tembih
olunmuş
tur.
Sayfa 116
Belge 177( Vekalet )
Numara -58
Mecidiye Kazası
nı
n SakalıKöyü sakinlerinden Sivaslı
zade Cemil Efendi ve oğlu
Mehmet Efendi oğlu Abdülcemil Efendi adıgeçen kazanı
n mahkemeye ait odası
nda
dava vekillerinden Aş
irzade Ali Rı
za Efendi oğlu Mehmet mahzarı
nda her biri
meramı
nıdile getirerek adıgeçen kazada SakalıKöyü sakinlerinden Merkez oğ
lu
Veli Kethüda ve Mehmet Ali Efendi Benan-ıAhmet ile Cemil Efendi oğlu
Mehmed’den dava olunan bir müddeası
na ve Cemil Efendi’nin dahi ve Mehmet Ali
Efendi ş
ahsıaleyhlerine ikame alı
nacak davaları
nı
n ait olduğu mahkemeye dava
takibi ve icab edenlerle mahkemenin her bir kı
smı
nda davacıve karş
ıdavacı
sı
fatları
yla talebi dava ederler Ali Riza Efendi münasip görülerek tayin edilir oda
kabul ederek ifadesi kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa 116
Belge 178( Kasten Öldürme )
Numara 59
Mecidiye kazası
nı
n Sakalıköyü sakinlerinden Merkez oğlu Veli oğlu Ahmed Kaza
mahkemesinde arzuhalde Sakalıanı
lan hususta dava vekillerinden Aliş
irzade Ali
Rı
za efendi oğlu Mehmet yüzleş
mesinde ş
öyle dava edip derki; 323 senesi Nisan
ayı
nı
n 15. yahut 16. tarihlerinde 20 yaş
ı
ndakıkı
zı
m Fatı
ma'yıMehmet tüfek ile
saçma ile vuryo almişolduğu yaradan dolayı24 saat sonra vefatı
na sebep oldu. Adı
geçen diyetini dava ve talep ederı
m dedi .Fakat bu davayımaphus olduğundan
dolayıhukukunu muhafaza edemeyeceğimden vekil tutacağı
mı. Vekilimin yozgat
123
veya Kı
rş
ehirden tayin edeceğ
im. bunun 20 gün ileriye atı
lmasıtalep oylaması
üzerine Ali Efendi Vekil getirecegini ifade etmiş
tir. Müvekkilimden rahat olmak
üzere bir hafta mühdet istemesi üzerine mahkeme Cemaziyelevvelin 10. Perş
embe
gününe atı
lmı
ş
tı
r.
Sayfa 117
Belge 179
Numara 60 ( Vekalet )
Mecidiye kazası
nı
n Ketü Oba Köyü sakinlerinden Maco Mustafa oğlu Mehmed Kaza
Mahkemesinde dava vekillerinden Ali Rı
za Efendi oğlu Mehmed Ağa önünde kelam
ve meram edip ; Ketü oba koryesi sakinlerinden olup halen 201 kuruşMihr verilerek
ve 4000 kuruşmihr (ileride ödenecek) sartı
yla zevcem olan dede oğ
lu kerimesi Halil
kı
zıEsma'yı Gül oğlu Memo'ya tesliminden imtina etmekte ve ş
imdi ise hayatı
mahcup olduğundan zevcemi firar mecralarıolan Mamo ve arkadaş
larıicap ederler
hakkı
nda dava ederek gerekli her türlü iş
lerin
yürütülmesini ve rayimla sulha
(barı
ş
a) alı
nacak Parayı
da haksı
z çı
kan tarafı
a yı
kı
lması
nısöylerek Ali Rı
za Ferid
Efendiyi vekil münası
p görerek tayin eyledi o dahi kabul ederek kayda geçirilmiş
tir.
Tarafları
n ifadelerini mahkeme huzurunda alı
nı
p parmak imzalarıtastik edilmiş
tir.
Sayfa 117
Belge 180( Veraset )
Numara 61
Mecidiye kazası
nı
n Şahidler köyünden otururken bundan önce vefat eden Şaban
oğlu Mamo adlıvefat edenin oğlu olup ergenliği sabit olan Haydar senet varisi ve
velisi köyden Şaban oğlu Ömer kaza mahkemesindeki odada dava vekillerinden Ali
Rı
za Efendi oğlu Mehmet yüzleş
mesinde mirası
mı
z vefat eden markumandan kalem
defter ve Şahin oğlu köyünde Süleyman oğlu Hasan Koca zimmetinde alacağı
mı
z
olan 43 adet Osmanlılirası
nı
n alı
nı
p tarafı
mı
za teslimi ve haricindekiler için Hasan
koca ve icap edenler Haklarinda davacıve karş
ıdavacısı
fatları
yla dava açarak Ali
Rı
za Efendiyi vekil tayin etmeleri üzerine vekilliği kabul etmiş
tir.
124
Sayfa 118
Belge 181( Vekalet )
Naklen gelişnumara 59; sayfa 58
Zabı
tta davacıVeli Ağa vefat eden Ahmed’e mahkeme tarafı
ndan 10 gün mühlet ile
bir vekil götürmek üzere mahkeme Cemaziyel evvelinin 3. Perş
embe gününe iki taraf
bı
rakı
lmı
ş
tı
r. 5.cumartesi gününe iki tarafı
n mahkeme günü bildirildi. Adıgeçen
günde davacımerkum Veli vekil gelmeyip de bizzat muhakemesini ş
er’an nası
l fasl
talebinde icab etmişve karş
ıdavacıvekili mahkeme defterine geçirilmişAli Rı
za
Efendi müvekkili Cemil Efendi oğlu Mehmet’e izafetle mahkemeye ibraz edilmiş
olan vekalet seneti okunduğunda davacı
dan vekalet hakkı
nda ne diyeceği
sorulduğunda cevabı
nda kabul ettiği davası
nı
n ikame eylediği dava sual olunup
kı
zı
mı
z Fatı
ma 20 yaş
ları
nda iken 1325 senesi Rebiülevvelinin(Nisan’ı
n) 15. ve 16.
gününde Mehmet kı
zı
mıtüfekle göbeği ortası
ndan vurması
yla kı
zı
m 24 saat sonra
vefat ettiğinden dolayıdava ederim demiş
tir.
Sayfa 118-119
Belge-182( Kasten Öldürme )
İ
ki taraf öbür gün mahkeme huzuruna asaleten gelip vekil karş
ıdavacı
nı
n def’ine
karş
ımüdafaasısorulduğunda o vakit kı
zı
na üzülerek ölüm acı
sı
yla hakikati
edinemediği kerhen dava etmeyeceğini ölen maktul kı
zı
m Fatı
ma’nı
n yerine karş
ı
davacıMehmet Bey diğer hemş
iresi Naciye adlıdokunulmamı
şkı
z çocuğu
Abdülcemil Efendinin bizzat oğlum Mehmed’e akd ve nikah eylediğ
inden ş
imdi ise
diğerine niş
anlanması
yla sulh ve zorla yapı
lan fetvayıkatiyen dava adıgeçenimin
diyetimi ve ş
ahitlerimin ifadesinin davacıvekiline alı
verilmesi isteğindir diye davayı
Mecelle-i Celilenin (büyük ulu kitap) 1575.maddesine ve 1006.maddeleri hükmüne
göre lagvetme muamelesinin reddiyle karş
ıdavacıvekili Ali Rı
za Efendi’ye
muamelesine izafet ve tenbih ş
ahadetnamesine havale olunup kayda geçirilmiş
tir.
6 Cemaziyelevvel 1328
125
Şahitlerin kimler olduğunu ve kimlerle ispat edeceğini sorulduğ
unda Veli Sakalı
Karyesinden Merkez oğlu Ali ve Hüseyini ve Alagir oğlu Hamo Mehmed ve Kalboz
oğlu Hüseyin ve Molla İ
bişoğ
lu Ömer ve İ
smail Habib ve Sapı
k Tapu Katibi
Mehmed Ali Efendi ve yukarıAlacalıköyünden Kabzan hatun oğlu ve Sakalı
dan
Mehmet ve Abdullah oğlu Necip ile ispat edeceğini ve bunlardan baş
ka asla ş
ahidi
olmadı
ğı
nıArabinin 13.Pazar günü ş
ahitlerin gelmesi tenbih olunmuş
tur.
Sayfa 119
Belge 183( Şahit Dinlenmesi )
İ
ki taraf meş
ruh gün asaleten ve vekaleten ş
ahid olup mecliste bulunan ş
ahitlerden
sorulduğunda ş
ahitler derki; 20 yaş
ı
ndaki Fatı
ma Mehmed tarafı
ndan tüfekle
vurularak 24 saat içinde vurulduğ
unu bilir ve gözümüzle gördük diye ifade
vermiş
lerdir.
( Aş
ağ
ı
da 124.sayfaya nakil olunmuş
tur.)
Sayfa 120
Belge 184( Veraset )
Numara 1
Mecidiye Kazası
nı
n köş
eli Köyünde HacıYusuf Ağa’nı
n misafirhanesinde ve ayrı
lan
vesikada Müslüman olduklarıhalde akd edilen mahkeme meclisine, köş
eli köyü
sakinlerinden iken bundan önce vefat eden Hasa oğlu Mehmet Çavuş
’un kı
zı
Sultan’ı
n miras defteri malı
ndan olmak üzere köy sakinlerinden Fakıoğlu Bekir oğ
lu
Mustafa mecliste ve Mehmed Efendi oğlu HacıYusuf’a sorulduğu halde kelamıedip
Sultan’ı
n babasıvefat edenin malı
ndan olan 400 kuruştalep eylediğ
i o da meblası
bana emanet ve teslim etmekle malı
ndan olmak üzere Mehmet Efendi’den aldı
ğı
m
bir adet saat pahası
ndan ki 60 kuruşki cihetini adıgeçenin zimmetinden toplm 460
kuruşki kı
zımezbure için zimmetimde dedikten sonra yine köy sakinlerinden Memiş
oğlu Süleyman oğlu Mehmed dahi kı
zı
n malı
ndan 200 kuruşve tarihi senetten bir
sene tamamı
na değin, Ali Efendi Fetvayış
erif pahası30 kuruşki toplam 230 kuruşki
126
kı
zıFatı
ma’ya borcumdur demelriyle her ikimizin 690 kuruş
u talep hakkı
ndaki dava
kayd olunarak senet vesikasıverilmiş
tir.
Sayfa 120
Belge 185( Veraset )
Numara 2
Mecidiye kazası
nı
n köş
eli köyünde sakin HacıYusuf Ağa’nı
n misafirhanesi ve kaza
öksüzler müdürü vekili Mehmet Efendi hazı
r olup, köy sakinlerinden Hasan oğlu
Mehmet Bey yetiş
kin kı
zıSultan’ı
n malı
ndan mahsus meblağıköy ahalisinden
RAş
id oğlu Mehmet Ali oğlu Raş
id ile İ
brahim oğlu Mamo oğlu İ
brahim
mahkemede konuş
up 400 kuruş
u Mehmet Ali ve 50 kuruş
u Mamo toplam 450 kuruş
olup vekil Mehmet Efendiden talep edilip, bir sene mevduuna karş
ı
lı
k 60 kuruşRaş
id
oğlu Mehmet ve 7,5 kuruşda İ
brahim oğlu Mamo’ya ki toplam 67,5 kuruşalı
nı
p
Sultan’a verilmesi istenir ki buda toplam 517,5 kuruş
un teslim edilmesi gerektiğinde
karar kı
lı
narak iki tarafı
n ifadeleri kayda geçirilmiş
tir.
Sayfa 121
Belge 186( Alacak – Verecek )
Numara 3
Köş
eli köyünden 21 ş
ahit’in ifadesine göre, vefat eden Hasan oğlu Mehmet
Çavuş
’un yetiş
kin kı
zıSultan’ı
n varis defteri askeri malları
ndan olmak üzere
Öksüzler müdürü vekili Mehmet Efendiye emanet olunan 2140 kuruş
’un bize ver
diye talep eylediğimizde oda ben edası
nıteslim etmekle ve Sultan’ı
n malı
ndan olan
Mehmet Efendi’den aldı
ğı
mı
z saat ki 128 kuruş20 para ki toplam 2268 kuruş20
para Sultan için zimmetimizde bulunan parayıteslim edeceğini söyleyerek tarafları
n
ifadeleri alı
narak kayda geçirilmiş
tir.
127
Sayfa 122
Belge 187( Alacak – Verecek )
Numara 4
Mehmet Çavuş
’un kı
zıSultan’ı
n malı
ndan olmak üzere köy ahalisinden Sağı
r Ali
oğlu Mahmud’dan babası
ndan borç aldı
ğ
ı500 kuruş
’u talep ettiklerinde o da inkar
etmeyip Mahmet Efendi’den aldı
ğı
m bir adet saat kı
ymetinde 75 kuruşki toplam 575
kuruşSultan için zimmetinden olduğunu söyleyerek iade edeceğini söylemiş
tir.
Sayfa 122
Belge 188( Alacak – Verecek )
Numara 5
Mehmet Çavuş
’un kı
zıSultan’ı
n malı
ndan olmak üzere köy ahalisinden Sadı
k oğ
lu
Osman’ı
n Mehmet Efendi’den aldı
ğı500 kuruş
’a talep eylediklerinde o da inkar
etmeyip Mehmet Efendi’den aldı
ğı
m bir adet saat kı
ymetinde 75 kuruşki toplam 575
kuruşSultan için zimmetimdedir deyip iade edeceğ
ini bildirmiş
tir.
Sayfa 123
Belge 189( Alacak – Verecek )
Numara 6
Ankara vilayetine dahil Mecidiye Kazası
nı
n Tosunburnu Köyü sakinlerinden olup
Birinci Orduyu Humayan Süvari İ
kinci Bölüğünden Yozgat Mutasarrı
flı
ğı
ahalisinden 27 Kanun-i Evvel 1325 Tarih ve 479 numaralıemirnamede vefat eden
Mehmet oğlu Hasan’ı
n veraset iddiası
nda bulunan kardeş
i Recep oğlu Seyyid
yüzleş
mesinde Yusuf Çavuş
’tan vefat eden Mehmet’in 40 kuruşalacağı
nıMehmet’in
etmesiyle kendisinden baş
ka’da varisi olmadı
ğı
ndan teslimini ister, Yusuf Çavuşda
Recep’in veraset iddiası
nıinkar eylediğ
i kayda geçirilmiş
tir.
Recep’in getirdiği ş
ahitler dinlendiğinde merkumun Recep’ten baş
ka varisi
olmadı
ğı
nısöylemeleri üzerine Yusuf Çavuş
’a 40 kuruş
un varis Recep’e teslim
etmesi tembihlenerek tarafları
n ifadeleri kayda alı
nmı
ş
tı
r.
128
Sayfa 123
Belge 190( Toprak Davası
)
Numara 7
Mecidiye Kazası
nı
n Şahinoğlu Köyü sakinlerinden Hasan Kahya oğlu SarıMustafa
ve Maş
o oğlu Hasan kaza mahkemesinde derler ki; köy hududa dahilinde 15 dönüm
miktarı256 kuruşkı
ymetinde tarladan men-i müdahaleme dair yeni köyde, Hacıoğ
lu
Mustafa Süleyman oğlu Hüseyin, Mercan oğlu Süleyman ve Ferdi adlıkimselerin
aleyhindeki dava üzerine iki kiş
i hukuk mahkemesine itimat ile tebliğettirmiş
olduklarıilama itiraz eylediğinden icap edenlere her türlü ş
ekilde mahkemede
mücadele edeceğini söyleyerek oğlu Mehmed’i vekil tayin eylemiş
tir.
Sayfa 124
Belge 191( Veraset )
Numara 8
(Nakil) 118 ve 119. Sayfadan nakil gelen;
Sakalıköyünden Mehmet Ali Efendi oğlu Ahmet oğlu Monla Veli’ye sorulduğunda
325 senesi Rebiülevvelinin 15.gününde merkum Veli’nin 20 yaş
ları
ndaki kı
zı
Fatı
ma’yıkasdan Mehmet beğ
’in vurması
yla 24 saat içinde vefat ettiğini bilirim ve
kayı
n pederim velinin hüccet’in(seneti) emanetin verilmesine ş
ahitlik ederim der. Bu
ş
ahit hakkı
nda karş
ı davacı
ya ne diyeceği sorulduğunda, Veli’nin kardeş
i
olduğundan kabul etmeyeceğini söylemesi üzerine onlarda ş
ahitliği makbuldur derler
bunun üzerine mahkeme Arabinin 24. Perş
embe gününe atı
lmı
ş
tı
r.
Sayfa 124
Belge 192( Diyet Parası)
Numara 9
Getirilen ş
ahitler dinlendiğinde 20 yaş
ları
ndaki Fatı
ma’yıMehmed’in kastan
öldürmesi sebebiyle diyeti olan 10.000 dirhemin Veli’ye verilmesi karş
ıdavacıvekili
Ali Rı
za Efendi’ye tenbih edilerek kayda geçirilmiş
tir.
129
Sayfa 125
Belge 193 ( Nikah )
Numara 10
Mustafa kı
zıZehra Mustafa oğlu Ömer’e zevcelenmişolup Mehmet Efendi önünde
üzerine dava edip vasim olan vefat eden validem Zeliha Hatun tarih-i hüccetten beş
sene önce sekiz dokuz yaş
ları
nda iken beni 201 kuruşmihir teslim etmekle Mustafa
oğlu Ömer’le akd olup nikah etmiş
tim der Ömer. Ömer beyin vekili Mehmet
Efendiden sual olunduğunda nikâhı
n fes olması
yla 201 kuruş
un edası
nıtalep
etmiş
tir.
DavacıZehra’nı
nş
ahitleri dinlendiğinde o tarihten dört gün önce ay baş
ıgördüğünü
biliriz diyerek nikahı
n feshi olması
ndan dolayı201 kuruşmihri parası
nıisteriz diye
kaydaltı
na alı
nmı
ş
tı
r.Diğer ş
ahitlerini pazartesi getireceğini söylemiş
tir.
Sayfa 126
Belge 194( Boş
anma )
Numara 11
Diğer ş
ahit her iki taraf hazı
r olduğu halde gelmeyip ve Salıgünü gene gelmeyen
karş
ıdavacıÖmer tarafı
ndan hukukunu muhafaza edecek vekili Mehmet Efendi ve
Zehra hazı
r olduğu halde Hasan oğlu Hasan ve Ali oğlu Hasan’a sorulduğ
unda o
tarihten 4 gün önce bizi hanesine çağı
rı
p ben ş
imdi aybaş
ıgördüm yara aldı
m ve bu
halimde vefat eden Zeliha Mustafa oğlu Ömer’e akd edip 201 kuruşmihrin hakkı
m
ile nafaka muamelesinin hâkime haber verip adıgeçenin reş
id olduğu nikâhı
n fesh
edildiğini bilir ve bunun üzerine ş
ahitlik ederim dedi ve kayda geçirilmiş
tir.
Şahitlerin temize gönderilmesini karş
ıdavacı
nı
n talep etmesiyle temize gidilmiş
tir.
130
Sayfa 127
Belge 195( Boş
anma )
Numara 12
Behrek köyü ihtiyar heyeti ve Muhtar Vekili Kasabada olduklarıhalde isimleri
yazı
lanlar sorulduğ
unda ş
ahitliklerinin kabul olduklarıkanaatine varı
larak Zehra’ya
201 kurul mihir ve 150 kuruş
’da nafaka bağlanması
na karar kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Sayfa 127
Belge 196( Alacak – Verecek )
Numara 13
Mecidiye Kazası
nı
n Ömer Uş
ağıköyü sakinlerinden arzuhal sahibi Keskin oğlu
Abidin oğlu Mehmet Çakı
r mahkeme odası
ndaki arzuhalde ismi geçen Sakalıköylü
olup ş
imdi Avanos Kazasımahkeme Baş
katibi Cemil Efendiye bir defa gönderilen
davetiye kağı
dı
nda tebliğolunduğu ikinci üçüncü davetiye kayı
tlarıher biri ayrıayrı
günde yazı
lan Ali Rı
za Efendi’ye tebliğ olunduğu halde bizzat yada vekili
gelmediğ
inden gı
yabı
nda 10 kuruşücretle vekil kı
lı
nan Öksüzler müdürü Mehmet
Faik Efendi oğlu Süleyman Bey yüzleş
mesinde ş
öyle dava eder; Beşyaş
ı
nda bir adet
kara sı
ğı
r ineğimi tarihten dört sene önce alı
p ve 300 kuruşkı
ymetini vermediğinden
ve iki adet baştakı
m ikiş
er yüz kı
ymetinde Merkep hayvanları
mıda alarak ambarı
mı
yararak 27 ş
inik buğdayı
mıalı
p toplam 812 kuruş
un alıverilmesi diye dava etmiş
tir
ancak Cemil efendide inkar etmiş
tir.
DavacıAbidin’den iddiası
nıkimlerle ispat edeceği sorulduğunda Ömer oğlu
Mehmet, Yusuf oğlu Veli Katran Mehmet ile ispat edeceğini söylemesi üzerine
mahkeme Arabinin 5.Pazar gününe atı
lmı
ş
tı
r.
131
Sayfa 128
Belge 197( Alacak – Verecek )
Numara 14
9 Mayı
s 1326’da birinci davetiye kendine ve 16 Mayı
s 1326’da ikinci davetiye vekili
Ali Rı
za Efendi’ye ve üçüncü de kendine tebliğedilip kendisinin veya vekilinin
bulunmasıicap edip aksi halde Mecelle-i Ahkam-i Adliye’nin 1834. maddesine göre
hukukumuzun muhafazasızı
mmı
nda davacıAbidin’in talebiyle 10 kuruşücretle
vekil kı
lı
nan hademe Mehmet Efendi oğlu Ömer yüzleş
mesinde davacıAbidin’in
davetiye gı
yaben dinlenip, mahkemeye getirdiği Kı
zı
lkoca köyü sakinlerinden Veli
oğlu Mustafa biraderi Osman oğlu Veli oğlu Ali’ye sorulduğ
unda Cemil Efendi
ambarıdelinip 27 ş
inik buğday, iki merkep ve bir buzağı
lıineği alı
p davacıAbidin
adlıkimseye tazmin ettirmişolduğ
unu söylemiş
tir.
Tekrar vekil tayin edilip 10 kuruşücret alan Mehmet Efendi oğlu Ömer ve davacı
ağabeydn gelip getirdiği ş
ahitler dinlendiğinde toplamda 842 kuruşkı
ymetinde
hayvanat ve buğ
dayı
nı
n alı
ndı
ğı
nıbilir ve ş
ahitlik ederiz demiş
lerdir.
132
İ
Kİ
NCİBÖLÜM
METİ
N TRANSKRİ
PSİ
YONU
Sayfa 1
Belge 1 (Hüccet)
Mecidiye Kazası
na tabi Teflek Kebir karyesi ahalisinden sâhib-i arzuhâl Yakub oğlu
Memişikrar-ıtam ve ta‘bir-i anil-merâm idüp der ki evvelce nikah iddiası
nda
bulunduğum karyemiz sakinlerinden Battaloğ
lu Mehmet kerimesi Hatun binti
Mehmed nam mezbûreyi tatlik ettim. Hiçbir vecihle tekâhül ve niş
anı
m olmadı
ğı
nı
ş
u mahalde takrir eyledim.
Rumi 26 Kanun-ıSani 1322 / Hicri 24 Zilhicce 1324 / Miladi 8 ş
ubat 1907 gün
Cuma
Teflek Kebir Karyesinden Yakuboğlu
İ
ş
bu talak takrîri huzurumuzda cereyan ettiği ve bâlâdaki mühür Yakub oğ
lu
Memiş
in müzârânîsi olduğ
unu tasdik ederim.
25 Minhü
Odacı
Mahkeme Mübaş
iri
Sayfa 1
Belge 2 (Hüccet)
Mecidiye Kazasınefs-i merkez ahalisinden Ferdeloğlu Ömer bin Bekir Mahkeme
Üçüncü Mübeyyizi Çavuşbin Haydar Kâhya mahzarı
nda Sair oğlu asker-i ş
âhâne
efradı
ndan Üçüncü Süvari Alayı
nı
n 12. bölüğünün üçüncü haymesinde iken vefat
eden Mehmedin veraseti benimle validesi Fatı
ma binti Aliye münhası
ra olup
133
bizlerden baş
ka varisi ve terekesine müstehakk-ıaharıolmadı
ğ
ı
ndan oğlum
merkûmunun merkum Yusuf Çavuşzimmetinde hîn-i mutazammı
n-ış
er‘iyeden on
kuruşalacak hakkıolmakla alı
verilmesi matlûbdur, diyü da‘va ol dahi cevâbı
nda
kaziyye-i minvâl-i muharrer üzere olduğunu ikrar, ancak veraset müdde‘ası
nıinkar
eyledi. Müddeinin minvâl-i muharrer davası
na mutabı
k beyyine taleb olundukta kı
ta
ahalisinden icra mübâş
iri Hasan Bey ile Süleyman Bey ile mı
ntı
ka-i mezbûre
ahalisinden Gayyib? ibni Mustafa Beyin her biri li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i Şer‘a
hâzı
rân olup istiş
hâd olundukda fil-hakika müteveffâ-yımerkum Mehmedin
verasetini babasıÖmer bin Bekir ile validesi Fatı
ma binti Aliye münhası
ra olup
anlardan baş
ka verâseti ve terekesine müstehakk-ıaharıyokdur. Bizler böylece
ş
ahitleriz ve ş
ehadet dahi ettik.
Rumi 28 Kanun-ıSânî 1322 / Hicri 26 Zilhicce 1324 / Miladi 10 Şubat 1907 gün
Pazar
Müdde-i aleyh
Müdde-i merkûm Ali
Şahit Hasan- Şahit Süleyman
Şâhidân-ımezbûrân tezkiyeye hâvâle ş
üd.
Fi 28 minhü
Şâhidân-ımezbûrân usul mevzuuna tevfikan sı
rran ve alenen lede’t- tezkiye adl ve
makbûliş
-ş
ehâde idükleri ihbâr ve iş
‘âr olunup ş
ehâdetleri makbûl omağı
n
mûcebince hükm-i ş
erifül-ehak olduğu.
Fi 28 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa 2
Belge 3 (Hüccet)
Kı
rş
ehrî Sancağı
na merbût Mecidiye Kazasıkurâları
ndan HacıAhmedli Bâlâ
Karyesi ahalisinden sâhib-i arzuhâl Ali oğlu Mehmed bin Ali yine karye-i mezkûre
ahalisinden Receb bin Osman muvâcehesinden üzerine dava ve takrîr-i kelâm idüp
der ki; Geçen üç yüz on dokuz senesi Receb-i Şerifleri içinde müdde-i aleyh
merkûmun kerimesi Meryem binti Recebin yüz kuruşmihr tesmiyesiyle karyemiz
134
ahalisinden Ahmed Kahya oğlu İ
smail ve Kı
rdök Karyeli Çelik Mehmed ve karye-i
mezbureden Osman mahzarı
nda akd-i nikâh idüp ol vecihle mezbure Meryem benim
zevce-i menkûha-bahâmdur diyü dava ve ledes-suâl müdde-i aleyh merkum
cevâbı
nda fil-hakika mezbure Meryem müdde-i merkumun zevce-i menkûha-i
medhûle-bahasıise de üç yüz on dokuz Recebinde akd-i icrâ idilmeyüp üç yüz yirmi
senesi içinde olduğunu imâle eyledi.
Hicri 8 Recep 1322 / Rumi 5 Eylül 1320 / Miladi 18 Eylül 1904 gün Pazar
Müdde-i aleyh Receb Kerimesi
Müddei Ali oğ
lu Mehmed
Müdde-i merkuma dava-yımezkuresiyle ikâme-i beyyine havalesi ş
üd.
Naib Tevfik
Şâhidân-ımerkumundan Kı
rdök Karyeli Kariz oğlu Çelik Mehmed li- ecliş
-ş
ehâde
meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukta fil-hakîka iş
bu müdde-i merkûm
Mehmed müdde-i aleyhin kerimesi Meryemi üç yüz on dokuz senesi Teş
rin-i
evvelinde yine bizim huzurumuzda tesmiye-i mihr iderek akd ve nikahlarıicrâ
olunup mezbure Meryem müdde-i merkûmun zevce-i menkûha-i medhûle-bahası
olduğuna ben Allah içün ş
âhidim ve ş
ehadet dahi iderim.
Şahid: Kı
rdök Karyesinden Karizoğlu Çelek Mehmed
Diğer ş
ahid Kı
rdök Karyesinden Osman bin Hasan li-ecl-iş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a
hâzı
r olup istiş
hâd olundukta fil-hakîka üç yüz on dokuz senesi güz ayları
nı
n birinde
müdde-i merkûm Mehmed müdde-i aleyhin kerimesi Meryemi bizim huzurumuzda
tesmiye-i mihr idüp akd ve nikâhlarıicrâ olunduğuna ben ş
âhidim ve ş
ehadet dahi
iderim.
Şahid
Kı
rdök Karyesinden Hasanoğlu Osman
Diğer ş
ahid HacıAhmedli Karyesinden İ
smail bin Ahmed li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i
ş
er‘a hâzı
r olup ş
ehadet olundukta üç yüz on dokuz senesi Teş
rin-i evvel mâhı
nda
müdde-i merkûm Mehmed müdde-i aleyhin kerimesi Meryemi bizim huzurumuzda
tesmiye-i mihr akd ve nikâh olunduğuna ben ş
âhidim ve ş
ehadet dahi iderim, didi.
Şahid
HacıAhmedli Karyesinden Ahmed oğ
lu İ
smail
135
İ
ş
bu zabt huzurumuzda cereyan ettiğini ve bâlâdaki imza ş
âhid ve müddeinin ve
müdde-i aleyhin parmak mühürleri olduğunu tasdik ideriz.
Fi 8 Minhü
Tasvir Memuru
Mal Müdürü
Şâhidân-ımerkûman sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
8 Minhü
Naib Tevfik
Şâhidân-ımezbûrân usul mevzuuna müstahseneden tevfikan evvelâ ya varaka-i
mestûresi olubda bil-muvâcehe alenen lede’t- tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehâde
idükleri iş
‘âr ve ihbâr olunup ş
ehâdetleri makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmi
ş
er‘î’ül-ehak olduğ
u.
Hicri 8 Muharrem 1323 / 2 Mart 1321 / Miladi 15 Mart 1905 gün Çarş
amba
Nâib Tevfik
Sayfa 3
Belge 4
Mecidiye Kâimakamlı
ğı
na
Numro: 1
Fi 1 Ağustos sene 1322 tarih ve 6 numro ile müzeyyen ş
eref-vârid-i dest-i tazim ve
tekrîm olan inhâme-i sâmi-i huzûr-ımeş
îhât-penâhîde irâde ve iş
‘ar buyrulduğu
vecihle umum emvâl-i înâmı
n suret-i idaresi hakkı
nda kaleme alı
nup bil-istîzânı
na
müdde’i ahkâmı
na irade-i seniyye hazret-i pâdiş
âhî ş
eref-mutlak buyrulan nizâmı
na
hükmüne tevfîk-i ifâ-yımuâmele olunacağıtabk ise de evvel-emirde evsâf-ımatlûbei kânûneyi hâiz bir eytam müdürü tayin etmeleri isteği ki himmet buyrulduğu
bâbı
nda.
Rumi 8 Şubat 1322 / 8 Muharrem 1325 / Miladi 21 Şubat 1907 gün Perş
embe
Mecidiye KâimakamıTevfik
136
Sayfa 3
Belge 5
Mecidiye Kazasımahkeme-i ş
er‘iyesine gı
yâben aleyhine sâdı
r olan Fi 15 Zilka‘de
sene 1324 tarihli i‘lâm ahkâmı
na adem-i kanâ‘atle i‘tirâzıhâvî muhkûm-ıaleyh kazayımezkurun İ
kili Karyesi sâkinlerinden Mürsel oğlu Monla Musa Beyin vekil-i
müseccel-i ş
eri‘iye-i Ahmediyeden esbâk mikyâsı
yla mahz ve Fi 21 … 1324 tarihli
kaza-i mezkûr meclis-i ş
eriyesine i‘tâ kı
lı
nan i‘tirâz-ıale’l-muhâkeme istid‘âli
üzerine tarafeyn alel-husus tayin kı
lı
nan günde mahkeme-i ş
er‘iyeye celb ve davet
olunarak ş
ehr-i Şubatı
n 19. günü … mu’teriz vekili merkum Ferid ve mu’teriz-i
aleyh merkum Mehmed Bey bin Kara Beyden her biri hazı
r olduğu ve zekerâtı
ndan
sonra davası
ndan dolayıKı
rdök Karyesi sakinlerinden zâtıta‘rîf-i ş
er‘î ile ma‘rûf
Sultan binti Afş
ar Mehmed kezâlik vekil-i müseccel-i ş
er‘iyesi Kı
rş
ehrî Sancağ
ı
mahalatı
ndan Kayabaş
ıMahallesi ahalisinden Ali Efendizade Mehmed Ferid Efendi
hazı
r olduklarıhalde mahkeme-i aliyye ve vecâhiyelerine mübaş
eretle mu’teriz-i
merkum ile mezbur vekil Ferid Efendiden ne diyecekleri ş
ifâhen istifsâr olundukda
mahkememizin bazıma‘zeret üzerine ş
ehr-i Şubatı
n 22. pençş
enbe gününe talikini
talep eylerim, dedikde mu’teriz-i aleyh merkum Mehmed Beyden dahi ne diyeceğ
i
sual olundukda ben dahi mahkemenin Salıgününe talikini talep ederim, didi.
Rumi 19 Şubat 1322 / Hicri 19 Muharrem 1325 / Miladi 4 Mart 1907 gün Pazartesi
Taraf-ıŞer‘iyeden ş
ehr-i Şubatı
n 24. Cumartesi gününe mahkeme ta‘lîk olunarak
tarafeynin yevm-i mezkûrda hazı
r bulunmalarıtakdim kı
lı
nmı
ş
dı
r.
Fi 19 Minhü
Nâib Tevfik
Mu’teriz-i aleyh Mehmed
Sultan Vekili Ferid
Mu’teriz
İ
ş
bu zabt davası
nı
n huzurumuzda cereyanı
nıtasdik kı
ları
z. Fi 19 minhü
Afş
arağa zâde
Kı
rş
ehrî Umum Vekili Ali
137
Sayfa 4
Belge 6
Şehr-i Şubatı
n 24. Cumartesi günü mahkeme-i ş
er‘iyede akd olunan Meclis-iŞer‘i
ş
erif-i enverde mu’teriz-i merkûmun vekil-i müseccel-i ş
er‘iye Ferid Efendi İ
bni Ali
Efendi ile mu’teriz-ıaleyh vekili Kı
rş
ehrî Sancağıahalisinden ve dava vekillerinden
Akif Efendi İ
bni HacıAhmed Efendiden her biri hazı
r olup mu’terizden ş
ifâhen iddia
ve itirazatıistifsâr olundukda, Kı
rdök Karyesi ahalisinden Hasan Oğlu Afş
ar
Mehmed Ağa Kı
rdök karyesinde kâin hanesinde sulbiye kı
zımüvekkilim Sultan hâl-i
hazı
rı
nda 308 sene-i Rûmîsinin ilk güz ayı
nda bir pecçş
enbe gecesi saat 3
raddelerinde 1000 kuruşmihr-i muaccel ve ol miktar dahi müeccel tesmiyesiyle İ
kili
Karyesi ahalisinden Mürsel Oğlu Müvekkilim Monla Musaya kezalik hâl-i hazı
rı
nda
mahzar-ış
ehadette bil-velâye tenkih ve tezviç idüp müekkilim Monla Musa
tarafı
ndan pederi Musa Ağa dahi bil-velâye tezviç ve tenkih ve kabul idüp
müekkilim Sultan müvekkilim Monla Musa Beğin hâlen iyâlinde ve nezdinde vech-i
mebsût üzere zevce-i menkûha-i medhûl-bahasıiken ş
imdi Veledli karyesinden Kara
Beğoğlu Mehmed Beğiş
idenlerce ve tebhîzi merkez-i kazaya mülhak kurâ halkı
nca
istihbâr olunmuşolduğu üzere pek çirkin ve ş
er‘-i münîfe son derece de mezâd ve
mübâyin bir suretde müdaheleye kı
yam etdiğinden men‘ini bil-vekâe talep ve
istirham iderim. Ma mâfih bu mahkeme-i ş
er‘i-i ş
erîfine bu dava hakkı
nda akdemce
an … avk iden hüküm mu’teriz-i yed-i i‘lâmı
nı
n mütâla‘ası
ndan müstebe‘ân olacağı
vecihle merkum Mehmed Beğin vekil-i evveli mezkur mahkeme-i aliyyedeki
def‘inde müvekkilim Sultanı
n Müvekkilim Monla Musanı
n menkûhasıidüğüni
i‘lam-ıgı
yâbi-i mezkûrede ş
u dâhiliye nezâret-i celilesinden vilâyât-ış
âhâneye tebliğ
kı
lı
nan 21 Kanun-ıEvvel sene 1318 tarihli inhâ-nâme-i sâmîde hadd-i bâliğ
a vâsı
l
olmağla çocukları
n akd ve nikahları
nı
n caiz olmamasımusarrihdür. Tabir ve elfâz ile
ikrar ile ancak hâl-i hazı
rdaki nikah inhamı
yla men‘ edilmiş
dir, diyü ş
âyân-ıistiğrâb
daha doğrusu amî ve bâtı
l zehâba nakz ve takrîrde bulunmuş
dur. Nâibü’ş
-ş
er‘î vekili
tarafı
ndan vekili sebak iden bu ikrârıta‘mîk ve tedkîk ile istiş
kâf-ıhakîkî içtihâd
edilerek meskûn gayrıkimden giden yani vekil olan maksadı
nı
z nikâhlarıhâl-i
hazı
rda vuku‘unu ikrar cevâzı
nıinkâr mı
, diyü istîzâh ve tayin-i def‘ edilmediğine
baş
ka da‘âvi-yi nikâhiyede beyyine de olup zamanda tarihinde akdemce ş
ürût ve
138
mukayyed olduğ
u ve filan vakit filan adam filan yerde yok iderse misillü nefs-i sarfa
ş
ehadet-i mahalliye etmekle adliyenin 1699. maddesi mantûkunca men‘ bulunduğu
… birden olunduğu halde Naib Vekili tarafı
ndan istifsâr edilerek hitâben adem-i
ihsânıderkâr cevâba istiş
hâd-ı… ş
er‘-i adl olarak vücudu olunan nikâh-ısâbite dahi
nefs-i sarfa ş
âhid istima‘ buyrulduğuna nazaran din-i hakk-ıislamiyede her ş
eyden
âri mukaddes olan râbı
ta-i hukuk-ınikah ve zevciyet etmek selameti bu meselede
gölgede kalmı
ş
tı
r. Müvekkil ve müvekkilemin …. muâleden sâdı
r olmasılazı
m gelen
zifâf ve … icra kı
lı
ndı
ğıesnada bakı
ldı
ğ
ı
ndan üç mâh mukaddem mu’teriz-i aleyh
merkum Mehmed Beğin bil-vekâle … karar etdirilerek ileri tarihlerde doğanlar da
gezdirerek isimlerini cemiyet-i hayriyelerini keyfiyet tesmiye bu havalide neş
r etmiş
,
…. hükmüne girmişolmağla istediği aleyhine ve ilme’l-yakîn ifâde idecekdir, bir …
… vâsı
l sâmi‘a-i fâzı
lâneleri olmuşolsa gerekdir. Binâenaleyh … mezkur müvekkil
ve müvekkilemin akd-i ihkâkı
nıtalep ve dava ederim, dedikde mu’teriz-i aleyh vekili
Akif Efendiden dahi bu bâbda ne diyeceği su’âl olundukda malum kı
lı
nan hal üzere
amel-i iktizaya münîbdür. Vekil Ferid Efendi tarafları
nca iddiâsı
nda hikâye kı
lı
nan
i‘lâm-ıalenî mezkur hâlâ müsâdif-i nazar-ıçâkerî olamamı
ş
dı
r. Müvekkilim
Mehmed Beğ
den istedim, mezkûr i‘lâmı
n dâire-i istantı
kda olduğunu söyledi. Hakkı
iâdesi zı
mnı
nda istid‘â takdîm etdim. Harc-ılâzı
mesi verilmedi ve i‘lam da
alı
namadı
. Şu hâlde mezkur i‘lâmı
n bir suret-i lâzı
mesini almak ve ledel-mütâla‘a
vekil efendinin inhâ eyledikleri iddiaları
na müdâfa‘a-i icâbiye arz edilmek üzere
mahkemenin mâh-i hâl-i Rûminin 26. Pazartesi gününe ta‘likini taleb ederim.
Rumi 24 Şubat 1322 / Hicri 24 Muharrem 1325 / Miladi 9 Mart 1907 gün Cumartesi
Mu’teriz-i Aleyh Vekili Âkif
Mu’teriz Vekili Ferid
Yevm-i muhâkeme mâh-i hâl-i Rûmînin 26. Gününe ta‘lîk kı
lı
nmı
şve baş
kaca mahal
verilmeyeceğ
i taraf-ış
er‘iyeden tarafeyn mutazammı
n vekillerine takdim edilmiş
tir.
Fi 24 Minhü
Nâib Vekili
139
Sayfa 4-5
Belge 7
Yevm-i muayyen-i mezkurede akd olunan meclis-i ş
er‘-i âlîmizde tarafeyn vekilleri
hazı
r olduklarıhâlde mahkeme-i ş
er‘iyye-i rû-câhiyyelerine mübâderetler mu’teriz-ı
aleyh vekili Akif Efendiden ne diyeceği istifsâr edildikde cevabı
nda esbâb-ıtesviye-i
mevcûde-i ş
er‘iyeye ittibâen Kı
rdök Karyesinden Afş
ar Mehmedin kerimesi Sultanı
n
Veledli Karyesinden Kara Beğoğlu Mükellim Mehmed Beğin zevce-i menkûha-i
medhûl-bahâsıolduğuna dair mahkeme-i aliyye-i ş
er‘iyeden sâdı
r olan i‘lâm-ıalenî
elyhine İ
kili Karyesinden Molla Musa tarafı
ndan itiraz olunduktan nâş
i bu giden
Cumartesi günü icrâsı
na mübâş
eret olunan mahkemede merkûm Molla Musa ile
mezbure Sultanı
n vekil-i âhiri Ferid Efendinin ifade-i mazbûtasıdört kı
sma
münhası
rdı
r. Aksâm-ımuhakemden birisi tarafeynin hâl-i hazı
rları
nda ve 308 senesi
ilk güz ayı
nda pençş
enbe gecesi mahzar-ış
ehâdetde tesmiye-i mihrin ile akdin
kı
lı
ndı
ğı
. Diğeri de mahkeme-i sâlifede hem Mehmed Beğin ve hem de mezbure
Sultanı
n vekili HacıMustafa Efendinin güya bir emr-i sâmî ki beyan sı
rası
nda Molla
Musa hakkı
ndaki Sultan … idüğ
ü. O biri de nikah davaları
nı
n beniyyesinde tarihinde
olunup ve kadîmet aranı
lmak lazı
m geleceğini. Dördüncü de nefs-i sarfa ş
ehâdet
ş
âyân-ıiltifât olmayup haş
a fetevâ-yış
erifin hatası
na istinâden ahlâk-ış
er‘-i ş
âhâne
istimâ‘ olunmuşolacağıhikâyeden ibaretdir. Şu meselenin bidâyeten cereyan iden
muhakemesinde vekil-i diğer Ahmad Kahya mezbure ile Molla Musanı
n hâl-i
hazı
rları
nda ve ilk güz ayı
nda beş
ik kertme âdetiyle bir Cuma gecesi nikahları
nı
n
icra kı
lı
ndı
ğı
nıdermiyân etmişise de nerede ve ilk güz ayı
nı
n kangıCuma gecesinde
nikahı
n vukû‘unu tasrih ve beyan etmemişve vekil mümâ ileyh Ferid Efendi de bu
lafza değinip irtibat-ılisan ederek akdin bir pençş
enbe gecesi icrâ olunduğunu tezkâr
eylemiş
lerdir ki, günün ve gecenin ya‘ni kangıCuma veya pençş
enbe gecesi
olduğunun tehalüfle beraber yek-diğerine zı
ddiyeti te’emmül buyrulduğu takdirde
husûs-ımebsûta-ımüdde‘â bahanun daire-i hakîkatden fersah fersah ba‘îd olduğ
una
kanâ‘at-ıkâmile-i vicdâniye hâsı
l olacakdı
r. Çünki yevm ve gecenin takdiriyle
mutlak akd ve nikâhlarımuhakkak ideceği derkârdur. Ma‘ mâfiye Mehmed Beğin
vekili vekil-i diğeri Mustafa Efendinin bir emr-i sâmi-i me‘âlini terhisan arz
itmekden maksadıhadd-i bülûga vâsı
l olmayan çocuklar hakkı
ndaki vuku‘a gelecek
140
te‘âhülün adem-i cevâzıolup yoksa ikrâr olmadı
ğ
ı
yla berâber mecelle-i ahkâm-ı
adliyenin 1518. maddesi hükm-i sarihiyle vukû‘u farz ve tahmîl olunsa bile evâzârı
sahih olmayacağıhatta 1456. maddenin fı
kra-i ahîri delâletiyle emir âş
ikârdur.
Da‘avî-yi nikâhiye bünyeinde ulviyet ve kudsiyet-i meş
rûta olduğu bahsine gelince
Ahmed Kâhyanı
n hasbel-vekâle sebak iden iddiası
na karş
u Mehmed Beğin zevce-i
menkûha-i medhûl-bahasıenfü’l-arz Sultanı
n 323 senesi Şabanı
nı
n otuzuncu günü
Mehmed Beğe terâzi tarafeyn ile bi’l-vekâle nikâhıicrâ kı
lı
ndı
kdan mukarriben bir
sene sonra mezburenin karyelerine ve babasıAfş
ar Mehmedin hanesine 324 senesi
Şabanı
nıibtidâsı
nda Molla Musa tarafı
ndan Çakı
roğlu Osman ve Aksakoğlu Bekir
Osman gelerek Sultana hitâben “Bizleri Molla Musaya gönderdi, Mehmed Beğ
in
nikâhı
nıinkâr eylesün bana nikâh olması
na icâzet versin de nikâhı
mı
zıicrâ etdireyim
ve ne kadar mihr ve melbüsât isterler ise vireyim.” Elfâz-ısarîhiyle mezbûrenin
nikâhı
na merkûm Molla Musanı
n tâlip olduğu ve esbâb-ısübûtiyesi de mukaddemâ
tekmîl etmişbulunduğu hâlde her ne hâlimiz ise bu cihetden Nâib-i sâbı
k zühûl
buyurmuş
dur. Mesâil-i istinkâhiyenin dâvâ-yı vâkı
‘aya mücerrih ve hakk-ı
rüchâniyetde ketb-i fı
khı
yede musarrah olmak suretindeki takdirât-ış
er‘iyeyi enzâr-ı
dekâik-i emâr-ıfazlânelerine takdîmen bu giden Ramazan-ıŞerifin 9. Cuma günü ve
öyle sonu Molla Musanı
n velisi yani pederi ile Kı
rdök Nahiyeli Ali ve ceddi
Mehmed kezâlik mezbûrenin pederi hanesinde nezdine gelüp “Gel Sultan Mehmed
Beğe olan nikâhı
nıkabul etme. Biz seninle nikâh idelim. Ne mikdar altun ve elbise
istersen vereceğiz.” diyü tekrar Sultanı
n nikahı
na tâlip olmalarıkaziyyesi de
muhakeme olundukda ve hülâsa-i hükmiyesi meskûn hâne kalmı
şolan istinkah
keyfiyeti saht ve kuvveti te’yid eylemekdedir. Müdde-i aleyh müddeinin davası
nıdef
edecek bir … dermiyân eylediği sûretde artı
k müdde‘îden isbât aramağa mahal
kalmayup evvelemirde def‘aten isbat etme maksadı
yla teklif olunur zira ş
u def‘inden
dolayımüdde-i aleyh müddeiye karş
u müdde‘i ve takrîr-i sahîh ile dâfi‘ oldukdan bu
seferde isbât dâfi‘a düş
er olmağla lede’l-mürâca‘a fetevâ-yış
erîfde def‘i ma‘al-isâbe
cihet-i sübûtiyesi içün verilmiş
dir. Bu bâbdaki ş
ehâdet-i mesbûka nefs-i sarfa ş
âmil
denilmiş
dir. Vekil mecelle-i celîlenin 1699. maddesinin fı
kra-i icaresi dahi ş
ehâdet-i
vâkı
anı
n sûret-i istihsâlini musîb olduğuna kâfildir. Mâhasal Sultan ba‘de’d-da‘vâ
mahkemeye celb edilmişbirkaç kere ifade-i istintâkiyesine mürâca‘at olunmuş
.
İ
fâdât-ımazbûtası
nda Mehmed Beğ
in menkûhasıolduğunu musı
rran tekrar ve ale’t141
tekrâr ikrar ve i‘tirâf etmesi hakkı
ndaki da‘vâlarıbir tarîk-i müstakîmânede cereyanı
ve namus haysiyetini temin-i selamet uğrunda HacıMustafa Efendi ki reis-i vekil
yakîn ile ba‘dehû farîzaten iğfâl ve pîş
revine küş
âde-i per ü bâl tahvîl-i lisan idüp
Mehmed Bey tarafı
ndan cebren gönderildiğini söylemiş
. Şu ahvâlle ma‘rûza dahi
diğer tarafı
ndan vâki‘ olan davanı
n ası
lsı
z olduğunu göstermekde olup binâen‘aleyh
ve kil müma ileyhin ve âdilce de bu davayıteyid sûretiyle iddiâ olunan nikâh
davaları
nıiki def‘adaki tarafları
ndan bizzat vuku‘a gelmişistinkâh maddesini tezyîf
ider olduğunu keyfiyet-i istinkâhı
n isbâtılüzumuna hazı
rı
z.
Ferid Efendi dahi müvekkilleriyle istimzac etmek üzere yarı
na kadar mahal talep
etmekle tarafeynin muvaffakiyetleriyle taraf-ış
er‘-i ş
erîfden ber-mûceb-i taleb
tarafeyna yarı
na kadar mahal verilerek tefhim olundu.
Rumi 26 Şubat 1322 / 26 Muharrem 1325/ Miladi 11 Mart 1907 gün Pazartesi
Mu’teriz Vekili
Mu’teriz-i aleyh
(Yirminci sahifeye nakl olunmuş
tur.)
Sayfa 6
Belge 8
Husus-ıâti’l-beyânı
n mahalinde ketb ve tahrîr içün kabl-i ş
er‘îden irsâl olunan Ali
Efendi bin Mehmed Ağa Mecidiye Kazası
nı
n Çanak Pı
nar Karyesinde HacıMustafa
Oğ
lu Halil Ağanı
n hânesine varup akd-i meclis-i ş
er‘-i me‘âlî itdikde zâtızîrde
isimleri muharrer tarifleriyle ma‘rûf olan Ayiş
e binti Hasan ikrâr-ıtâm ve takrîr-i
kelam idüp der ki; zevcem olup bundan akdem vefat iden karyemiz ahalisinden
Hasan bin Bekirden yana mevrûs olan hissemi ve da‘vâ-yısâiremi mahkeme-i ş
er‘iye
ve nizâmiyenin her birerlerinde lazı
m gelenler ile bidâyeten ve i‘tirâzen ve istînâfen
ve temyîzen muhâkeme ve muhâseme ve müdâfa‘aya ve i‘lâm-ıi‘tizâriye ve tebliğ
ve tebliğe ve derecât-ımuhakeme mürâcaata vel-hâsı
l husûs-ımezkûrun mütevakkı
f
olduğu umurun külliyetini ibkâya ve âhiri tevkil me’zûn olmak üzere tarafı
mdan
hazı
r edilmesi karyemiz ahalisinden Bekir Oğlu İ
brahim nâm kimesneyi vekil ve
murahhas nasb ve tayin eyledim, dedikde ol dahi vekâlet-i mezkûreyi kabul ve
hizmet-i lâzı
mesini gereği gibi edaya taahhüd ve iltizam eyledim, dedikde mümâ
142
ileyh Ali Efendi mahallinde ketb ve tahrîr ve me‘an emtâd-ış
er‘a huzur-ış
erif-i âlî
vukû‘a inha ve takrir etmeğ
in tescil olunur.
Hicri 20 Muharrem 1325 / 20 Şubat 1322 / Miladi 5 Mart 1907 gün Salı
Vekil Çanak Pı
nardan Bekir Oğlu İ
brahim
Müvekkil Çanak Pı
nardan Ayiş
e Binti Hasan
Ber-vech-i muharrer inhâ olunmuş
dur. Fi 21 Minhü
Nâib Vekili
Sayfa 6
Belge 9
Mecidiye Kazası
nda Çanak Pı
nar Karyesi sâkinlerinden zâtıtarif-i ş
er‘î ile ma‘rûf
olan Âyiş
e binti Hasan nam hatunun zekerâtıdavaya vekil-i müseccel-i ş
er‘iyyesi
karye-i mezbûreden Bekir oğ
lu Bayram … mahkeme-i bidâyet odacı
sıYusuf Çavuş
bin Seyyid muvâcehesinde müvekkilim Âyiş
e binti Hasanı
n zevci ve li-ebeveyn erkarı
ndaş
ı
m olup bundan dört sene akdem İ
zmir’e giderek vilâyet-i mezkûre dâhilinde
Sarı
calu Kasabası
nda vefat eylediğinden ve müteveffâ-yımerkûmun merkum Yusuf
Çavuşzimmetinde alacağıolan 40 kuruş
un müvekkilim zevce-i mezbûre ile liebeveyn er karı
ndaş
ı
m Hacıile muhzı
r olup meblağ-ımezkurun alı
verilmesi
matlûbumdur, diyü da‘vâ edildikde mümâ ileyh Yusuf Çavuş
dan keyfiyet istifsâr
olundukda merkûm Hüseyin Gaziden 40 kuruş borcu olduğunu ikrâr ancak
merkûmun vefâtıbenim ma‘lûmum değildür, diyü inkâr eyledi.
Rumi 21 Şubat 1322 / 21 Muharrem 1325 / Miladi 6 Mart 1907 gün Çarş
amba
Müdde-i aleyh Yusuf Çavuş
Müdde‘î vekili merkum Bekiroğlu Bayram
Müdde‘i vekili merkûm ber-vech-i muharrer da‘vası
yla ikâme-i beyyineye havalesi
ş
üd. Fi 21 Minhü.
Nâib Vekili
Çanak Pı
nar Karyesinden Mustafa bin Ali ve karye-i mezbûrdan Şeyh Ahmed bin
Yatur nam kimesneler li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
rân olup istiş
hâd olundukda,
fi’l-hakîka karyemiz ahalisinden Bekir Oğlu Hasan bundan dört sene akdemle re’y-i
ticâret İ
zmir dâhilinde Sarı
calu Kasabası
nda bulunduğu zaman merkûm vefat
143
etmiş
dir. Merkumun vefâtı
nırüyet-i müş
âhede etdiklerini, bu hususda bu vecih üzere
ş
âhidleriz ve edâ-yış
ehâdet-i ş
er‘iyye eyleriz.
Fi 21 Minhü
Şâhid:
Şeyh Ahmed bin Timur
Şâhid:
Mustafa bin Ali
Şâhidân-ızîverân sı
ran ve alenen tezkiyeye havâle ş
üd.
Fi Minhü
Naib
Sayfa 7
Belge 10
Kı
rş
ehrî Sancağı
na merbût Mecidiye Kazası kurâları
ndan Veledli Karyesi
sâkinlerinden Kara Beğoğlu Mehmed Beğİ
bni Kara BeğKı
rş
ehrînin Kayabaş
ı
Mahallesi ahalisinden ve da‘vâ vekîllerinden Âkif Efendi İ
bni HacıAhmed Efendi
mahzarı
nda ikrâr-ıtam ve takrîr-i kelam idüp der ki, Kaza-i mezkûrun Kı
rdök
Karyesi sakinlerinden Afş
ar Mehmedin kerimesi Sultan binti Mehmed benim zevce-i
menkûha-i medhûle-bahâm olan mezbûre Sultan İ
kili Karyesinden Mürsel oğlu Musa
tarafı
ndan güya nikâhlı
mdur, diyü müdâhele ve takriz idüldüğünden ve bu bâbda
mahkeme-i ş
er‘iyece cesimât ve devam iden mahkememizi ta‘kîb ve lazı
m gelenler
ile muhâkeme ve muhâseme ve redd-i civâye ve ş
imdiye kadar ikâme olunmuşve
olunacak bil-cümle da‘âvîye â’id olduğu mahkeme-i ş
er‘iye ve nizâmiye ve …
bidâyeten ve i‘tirâzen ve istînâfen ve tecdîden ve i‘âdeten taleb ve da‘vâ ve ikâme ve
istihrac-ış
uhûda ve tahkîkâ ve tebliğve tebliğe ve her türlü evrâk-ılâzı
meyi tanzim
ve merci‘-i mahsusları
na takdimi ve ma‘lûm tahtı
nda îcâbı
nda sâliha ve’l-hâsı
l
husûs-ımezkûrun mütevakkı
f olduğu umûrun külliyeti îfâya me’zûn olmak üzere
mümâ ileyh Akif Efendi vekil ve nâib nasb ve ta‘yin eyledim, dedikde ol dahi
vekâlet-i mezkûreyi kabul ve hı
zmet-i lâzı
mesini kemâ-fis-sâbı
k edâya taahhüd
etmeğin tescil olundu.
Rumi 22 Şubat 1322 / Hicri 22 Muharrem 1325 / Miladi 7 Mart 1907 gün Perş
embe
144
Vekil Âkif Efendi İ
bni HacıAhmed Efendi
Müvekkil Veledli Karyesinden Kara Bey Oğlu Mehmed Bey
İ
ş
bu vekâlet takrîri huzurumuzda cereyan eylediğ
ini tasdîk te’yid eyleriz.
Fi 22 Muharrem sene 1325
Muarref
Muarref Safalı
dan Cemil Efendi
Ber-vech-i muharrer takrîr olunmuş
dur. Fi 22 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa 7
Belge 11
Kı
rş
ehrî Sancağı
na muzâf Mecidiye Kazasıkuraları
ndan İ
kili Karyesi sakinlerinden
Mürsel oğlu Molla Musanı
n Vekil-i müseccel-i ş
er‘iyesi karye-i mezbûreden İ
shak
Oğ
lu Ahmed nam kimesne meclis-i ş
er‘-i enverde sancak-ımezkur mahallesinden
Kayabaş
ıMahallesi ahalisinden ve da‘vâ vekillerinden Ali Efendizade Ferid Efendi
mahzarı
nda ikrâr-ıtâm ve takrîr-i kelam idüp der ki, müvekkilim Mürsel oğlu Molla
Musanı
n zevce-i menkûhasıSultan binti Afş
ar Mehmed nam mezbûreye fuzûlî nikâh
iddiâsı
nda bulunan Veledli Karyesi Karyesinden Veledli Mehmed Beğ
in vekili ile
mahkeme-i ş
er‘iyece devam etmekde bulunan mahkememizi takib ve lazı
m gelenler
ile müddei ve mu‘teriz sı
fatı
yla muhakeme ve muhazı
r ferd-i cevâya ve müdâfa‘aya
ve i‘lâm ahzı
na tebliğve tebliğe ve âid olduğu muhâkim-i ş
er‘iye ve nizâmiyede
bidâyeten ve itirâzen ve istînâfen ve temyîzen ve i‘âdeten taleb-i da‘vâ ve ikâme-i
istimâ‘-ış
uhûde ve galîza ve her türlü evrâk-ılâzı
meyi tanzim ve merci‘-i
mahsusları
na takdime ve iktizâsı
nda Kara Bey oğlu Mehmed Bey ile de bizzat
muhâkeme ve muhâsemeye ve’l-hâsı
l husus-ımezkûrun mütevakkı
f olduğu
mevaddı
n küllisini îkâya âhire tevkîle me’zûn olduğundan dolayıhâzı
r-ıbi’l-meclis
mümâ ileyh Ferid Efendiyi vekil ve nâib münâsib nasb ve ta‘yin eyledim, dedikde
mümâ ileyh dahî vekâlet-i mezkûr kabul ve hı
dmet-i lâzı
mesini kemâ-yen-bagî edâya
taahhüd eylediği tescil olundu.
Rumi 25 Şubat 1322 / Hicri 25 Muharrem 1325 / Miladi 10 Mart 1907 gün Pazar
Vekil
145
İ
kili Karyesinden İ
shak oğ
lu Ahmed
İ
ş
bu vekâlet takrîri huzurumuzda olduğunu tasdîk eyleriz.
Ber-vech-i muharrer takrir olunmuş
dur.
Nâib Tevfik
Sayfa 8
Belge 12
Yevm-i muallakda tarafeyn vekilleri bi’l-vürûd mevcûd olduklarıhâlde ikmâl-i
mahkeme-i aliyyelerine mübâş
eretle mu‘teriz vekil Ferid Efendiden müdâfa‘asısual
olundukda 324 senesi Şaban-ıŞerifinin ibtidâsıve ne zamandı
r ve bir de ikinci def‘a
istinkâh vuku‘u iddiâ olunan nâme-i mezkûre Ramazan-ıŞerifin ne günüdür, bu
cihetlerin vekil Akif Efendinin yakin ve izah etmesini taleb ederim, dedikde vekil
müma ileyh Akif Efendiden keyfiyet mesrûda sual olundukda vekil-i sâbı
k Hacı
Mustafa Efendinin zabt-ısâbı
kdaki ifadesinin tedkikatı
ndan dahi anlaş
ı
lacağıüzere
birinci istinkâh 324 senesi Şaban-ıŞerifinin ibtidâsıpencş
enbe ve ikinci istinkâh dahi
324 senesi Ramazan-ıŞerifinin dokuzuncu Cuma günü idüğün ve saat ve vaktin
ancak ş
ahidlerin bileceğini ve kendüsi bilemediğini söyledi.
Ferid Efendi dahi müdâfa‘aya mübâş
eretle ba‘del-hükm def‘-i da‘vâ-yımecelle-i
ahkâm-ıadliyenin 1836 ve 1840. maddeleri mûcebince gı
yâben â‘ile hükm olunan
kimseye mahkûm a‘ile ziyâ‘ hukûkuna meydan verilmemek hak def‘ini isti‘mâlden
mahrum edilmemek mülâhazası
yla nisbet buyrulmak tahsis ve ihtisâr etdirilmek bersalâhidür. Mahkûm-ılehün leh olarak taht-ıhükme alı
nan bir da‘vâdan dolayı
mahkeme-i vecâhiyede sümmü’t-tedârik müdâfa‘a istihsârı
yla ihdâs ve îtan etmesine
mesâğyokdur. Def‘-i da‘vaya ehl olanlar mezkûr 1836. maddede gı
yâben aile hükm
olunan kimse 1840. maddede mahkûm-ıaliyye olan kimse ta‘birleriyle de tasrîh
buyrulmuşda mahkûm-ıleh içün ba‘del-hükm def‘-i da‘vânı
n câiz olmadı
ğı
na
hüccet-i kâtı
‘a-i ş
er‘iyedendür. Bir de îcâbı
ndan İ
kili Karyesinden Çakı
r oğlu Osman
Kı
rdök Karyesinden Aksak oğlu Osmanla beraber müvekkelim Molla Musa içün
bizzat müvekkelim Sultandan Kı
rdök Karyesinde kâin pederi Afş
ar hânesinde 324
senesi Şaban-ıŞerifinin birinci pençş
enbe günü mechulleri olan bir vakitde birinci
def‘a 324 senesi Ramazan-ıŞerifin dokuzuncu Cuma günü müvekkilimin pederi ve
146
velisi Mürsel Ağ
a yine îcâbı
ndan Kı
rdök Karyeli Cin Ali ve Çor Mehmed Ağalarla
ma‘â kezâ Afş
ar hanesinde ikinci def‘a olarak istinkâh etdikleri beyanı
yla def‘a kasdı
edilmek isteniliyor ise de def‘-i vâki‘ harf-ıisnâdımâlı
m yekûn olduğu gibi
malumdur ki, velî çı
kar içündür. Ricâl ve kibâr ve… ihtiyaçdan müstağnî fâil-i
muhtardı
rlar. Lafz-ıistinkâh bizzat müvekkilim Molla Musanı
n lisanı
ndan sâdı
r
olmak farzdı
r, velisi pederi Mürsel Ağa ile îcâbı
na kendülerine bil-farz istinkâh etmiş
olsalar müvekkilim Molla Musa üzerine ş
er‘an bir hüküm tertib itmez. Müvekkilim
Molla Musa müdâfa‘a hasm-ış
er‘î olamaz, olamayacağı
na dair alı
nan fetevâ-yış
erîfi
de iş
te takdîm ediyorum. Mâ mâfih istinkâh etdikleri söylenen İ
kili Çakı
r oğ
lu
Osman mübtelâ olduğu marîz-i ş
edîd îcâbı324 senesi Şaban-ıŞerifinden birkaç ay
evvel ve Şaban-ıŞerifde esîr-firât bulunup hatta Şaban-ıŞerifde vücûdunun çok
kı
smıkâf-girgen göz göz delinüp kaza-yıhâcet içün bile bir iki kiş
inin i‘ânesiyle
hânesi hâricine çı
karı
larabildiği hâlde bundan takrîben üç ay evvelleri rehâyâb
olamayarak vefat etmiş
dir. Aksakoğ
lu Osman Ağa Şaban-ıŞerifin birinci pencş
enbe
günü andan bir gün evvel ve andan bir gün sonra velî merkûm Mürsel Ağa ile Cin
Ali ve Çor Mehmed Ağalar Ramazan-ıŞerifin 9. Cuma günü sabahtan akş
ama kadar
li-maslahat İ
kili Karyesinde bulunup bir tarafa gitmedikleri cihetle serd olunan
zamanlarda Afş
arı
n hânesi gerü dursun Kı
rdök Karyesinde bile olmadı
kları
nı
mecelle-i cibilliyenin 1899. maddesinin fı
kra-i ahîresi mantûkunca nefs-i mütevâtir
beyyinesiyle isbât iderim. Ez-cümle nâm-ıcelîl-i İ
slamiyet altı
nda yaş
ayan akvâm ve
ümmet içinde misaller ası
llardan belki bidâyeten tulû‘u nûr-ıislâmiyetde iş
idilmiş
dir,
görülmüş
dür ki, kâin-i peder olacak bir kimse oğlanı
nı
n zevcesi olacak bir kı
za sana
ş
u kadar haleben bu kadar melbûsât yapalı
m, nefsünü oğluma vir der mi? Bu suretle
itmâ‘ ve iğfâl ider mi ve yahud bu sözü dimek zı
mnı
nda kı
zınezdine celbe muvaffak
olabiliyor mu? Kı
z veya mehârimi muvâfakat ider mi, etdirilebilür mi? Gelin kı
z
olacakları
n kâin-i peder olacaklara daha böyle babasıhânesinde ve kâ’inpederinden
son derece istihyâ idüp mütevahhişbulunacağıbir sı
rada vekil hatta kâ’inpederi
hânesine geldikden sonra bile senelerle ve nâdiren mâdâmü’l-hayât söz söyleyüp
belki … istinkâh itmeyüp lüzûm takdirinde remizle ifhâm-ımüdâm etmesi âdeti
memâlik-i islâmiyenin ş
ükrü Dursun Karyesinde âdet-i muhâkeme değildür, bir
sehivdir ki, kâ’inpederi olacak kimsenin gelin kı
z olacak kı
zla mükâlemesi ve
mücâvebesi … alacağı
m dimesi âdeten mümteni‘dür. Şu hâlde mecelle-i celîlenin 38.
147
maddesi mûcebince âdeten men‘ olunmuşhakîkaten mümteni‘ gibidir. Sultandan
Vekil Sultanı
n pederinden istinkâh edilmişdenilse vakt-i istinkâhda mechulümüz
denilmeyerek yakîn-i vakt edilse idi yine def‘i sahih denilmez ya akla mülâyim
olurdı
, bir de def‘ini taleb ederim.
(Akif Efendi Dahî)
Sayfa 9
Belge 13
Mezkûr yirmi sâhifesi kâtib tarafı
ndan sehven yazı
lmı
şolmakla tashih edilmiş
dir.
Nâîb
Âkif Efendi dahi i‘lâmât-ıgı
yâbiye-i mübelliğa aliyye-i i‘tiraz olundukdan sonra
tarafeyni
vecâhe-i
icrâ-yı muhâkemeye
da‘vet
maksad-ı kânûnî
tarafeyn
muhâsimînin mebde’en ve müntehâ-yıiddi‘â ve müdâfa‘alarıahz ve zabt ile netâyici hâsı
lası
na göre bir hüküm vermekden ibâret idüğü malum-ıi‘lâm kabîlinden olarak
arz olunur. Vekil Ferid Efendi istinkâhıadem-i vukû‘uyla beraber müstenkihleri
yakı
n olunan daha doğrusu gösterilen günlerde Çakı
roğlu Osmanı
n ma‘lûliyetden
diğerlerini de İ
kili Karyesinde bulunduğundan bahisle keyfiyet-i istinkâh bi’l-inkâr
merkum Molla Musa tarafı
ndan bizzat sâdı
r olmadı
ğı
ndan dolayıda mevrûdâtdan
hikâye buyuruyorlar. Mesele-i istinkâhıevvelki mahkeme-i gı
yâbiye dahi iddi‘a
edilmiş
. Hatta ş
âhid ikâme olunmuşolması
yla sümmü’t-tedârik lafz ve ma‘nâsı
nı
ş
âmil olamaz. Musanı
n Sultan hakkı
ndaki istinkâh keyfiyeti mahkeme-i sâbı
kada arz
edilmişidi. Bunları
n daha kuvvetli daha ahkâm-ış
er‘iyeye muvâfı
k ve mutâbı
k bir
hüccet var ise bunlardan birisi merkum Molla Musanı
n Ahmed Kahyayıvekil tayin
eylediği 1314 senesi Şevvalin 15. Pazar günü öğle sonu Sultan da Molla Musaya
rağmen bir vekil tayin eylemek üzere zaten merkez kasabada bulunduğu cihetle
hükümete gelmiş
. Hükümet-i seniyyenin cihet-i cünûbiyesine nâzı
r dîvârı
n dibinde
durur iken bir ve bir de HacıMustafa Efendiyi da‘vâsı
na mahkeme-i ş
er‘iyede vekil
tayin eylediği mâh-ımezkûrun 18. Çeharş
enbe günü öğle sonu hükümet-i mahalliye
kapusıiçerüsünde Molla Musa mezbûre Sultanıgörerek “Aman Sultan imdad sende
kaldı
, gel itme Mehmed Beyin nikâhı
nıinkâr et. Huzur-ınâib-i ş
er‘-i ş
erîfde ş
imdi
nikâhlıicrâ etdirerek i‘lâm-ış
er‘iyesini istihsâl ideyim.” diyü kendi tarafı
ndan dahî
148
ş
ifâhen ve bizzat istinkâh vâki‘ olmuşolmağ
la bu cihetin sûret-i istiftâsı
nıtaleb
iderim.
Ferid Efendi dahi cevâbı
nda mahkeme-i ş
er‘-i âlîde ahkâm-ıkanuniyenin cereyan
etmediğ
i ve idemeyeceği ma‘atte’essüf maksad-ıkanûnî bakîrinden anlaş
ı
lmı
ş
dı
r.
Ma‘ mâfih bizzat istinkâh etdiğine dâir müvekkiliyle istimzâç etmek üzerine yarı
na
kadar mühlet taleb etdi.
Tarafeynin rı
zâları
yla ikmâl-i muhâkeme cânib-i ş
er‘-i ş
erîfden yarı
nki çeharş
enbe
gününe ta‘lîk kı
lı
narak kendülerine tenbih olundı
.
Rumi 27 Şubat 1322 /Hicri 27 Muharrem 1325 / Miladi12 Mart 1907 gün Salı
Vekil Akif
Mu‘teriz Vekil
Sayfa 9-10
Belge 14
Yevm-i muayenede tarafeyn vekilleri gelmişolmağla mu‘teriz vekil Ferid Efendiden
sual olundukda, müvekkilim Molla Musanı
n 314 senesi Şevval-i Şerifin 15. Günü
öğle sonu sene-i mezkûre mâh-ımezkûrunun 18. Çeharş
enbe günü keza öğle sonu
müvekkilim Sultanıbizzat istinkâh ettiği beyan olunuyor. Müvekkilimin takriben 19
mevekkilemin 17 sinlerinde olması
na göre 314 sene-i Kameriyesinde öyle bir
istinkâh yok ya, vuku‘u farz edilse bile hâlihazı
rları
na tesâdüf eder ki nef‘i zarûrî ve
ciz-yi ş
er‘î nikâhı
n zevceti câlib istinkâhızevceti sâlib idüğün fark ve temyiz
idemeyecekleri bir senedir, sözleri üzerine hüküm câri olunamaz tertibi evvelâ
def‘inin reddini taleb eylerim, didi.
Mu‘teriz-i aleyh vekili Akif Efendi dahi cevabı
nda i‘lâm-ıaliyye vâki‘ olan i‘tirâz
istid‘anâmesinde akdin 308 senesi Teş
rin-i evvelin 20. Günü icrâ kı
lı
nmı
şolduğunun
hikâye olunması
na ve vekil Ferid Efendi tarafı
ndan güya akdin ilk güz ayı
nda icrâsı
itmâm kı
lı
ndı
ğıdermiyân olunmuşbulunması
na nazaran bir seneyi mevsim itibariyle
dört kı
sma taksim ettiğimiz vakit ilk güz ayıEylül mahıdemek olacağı
ndan
evvelemirde ş
u tenâkuzu açı
kdan herkesin ma‘lûmiyeti tahtı
nda bulunduğunu hiçbir
kimse ümid itmeğe inkâr etsün. Bugünki müdâfa‘alarıgüya 314 senesi Şevvalinin on
beşon sekizinci günlerinde Musanı
n istinkahda bulunduğ
unu dünki mahkemede arz
149
ve ifade eylemişolduğumu makâm-ıdef‘de serd ediyorlar. Kı
z Sultan ve Molla
Musanı
n da‘vâları324 sene-i Kameriyesinde cereyan ediyor ki 324 senesi Şevallaı
n
15. Günü Molla Musa Ahmed Kahyaya 18. Günü de Sultan HacıMustafa Efendiye
vekâletnâme veriyor. Bizim de netice-i iddiâmı
z merkum Musa mezbûre Sultanı
n
mahkeme-i ş
er‘ide vekâet verdiği günü bizzat istinkâhda bulunduğunu arz ediyoruz.
Her ikisi bundan baş
ka vekâletnâme vermişdeğildir ki, günleri tefrik edilsün.
Binâenaleyh mesele-i istinkâhı
n hak ve sı
hhiyetini teemmül buyurarak iktizası
nı
n ol
vecihle icrâsı
nıarz iderim, dedi.
Ferid Efendi dahi cevabı
nda dünki gün pek çok sâbı
k-ıkirâm sîmâ kaza mal müdürü
rif‘atlü Efendi hazretleri hazı
r olduğ
u hâlde 1314 senesi Şevval-i Şerifin 15 ve 18.
Günlerinde istinkâh olunmuşidi, diyü iddia edilmişidi. Zabta geçildi. Taraf-ı
fâzı
lânelerinden de okuyunuz, imza ediniz diyü emir buyuruldı
. Serâpâ okuduk
imzalar memzû ve vaz‘ ile zabtı
n harfiyen ifademize muvâfı
kiyetini tasdik etdik. Bu
da zîr-i mazbatadaki imzaları
mı
zla sâbitdir. Mâ‘ mâfih esnâ-yımuhâkemede huzûr-ı
hâkimde nikâhı
n ilk güz ayı
nda bir pençş
enbe gecesi vukû‘unu iddia baş
ka bir söz
söyledi. Lâyiha gibi ş
unun bunun yazdı
ğıbir takı
m evrâkı
n nazar-ış
er‘-i ş
erîfde
ehemmiyeti yokdur, didi. Taraf-ış
er‘-i ş
erifden tarafeynin baş
ka diyecekleri olup
olmadı
ğısual olunarak baş
ka diyecekleri olmadı
ğı
nıher ikisi de beyan ve dermiyânla
takrîr etdiler.
Rumi 28 Şubat 1322 / Hicri 28 Muharrem 1325 /
Miladi 13 Mart 1907 gün
Çarş
amba
Âkif
Ferid
İ
ş
bu zabt da‘vâ-yıîcâb-ış
eri‘iyesi zîrine beyan buyrulmak üzere Kazahanlu Müfti
Efendiye tevdi‘ olunur.
Hicri 29 Muharrem sene 1325 / Rumi 1 Mart sene 1323 / Miladi 13 Mart 1907 gün
Çarş
amba
Nâib Tevfik
150
Sayfa-10
Belge-15
İ
ş
bu zabı
tnâme ser-âpâ kı
râ’at olundu. Îcâb-ış
er‘-i ş
erîf ş
öyledir ki; Allahü a‘lem
bis-savab hüve ve mine’t-tevfîk.
Muhâkeme netice bulması
na binâ’en mesele-i ş
er‘iyede eimme-i hâzı
rân müphem
vecihle böyle der ki;
Mehmed Bey veya vekili tarafı
ndan ikinci istinkâh davasıbilâ-tenbih vuku‘u
mücerrede bulunması
yla bilâ-tenbih da‘vâ-yıhakkıisbat ider mi?
El-cevab: Allahü a‘lem idemez.
Ez-lede’d- da‘vâ li-übbetül-hakk-ış
er‘adı
r.
Bu suretde Sultandan Musa veya vekili sultanı
n hâlihazı
rı
nda tezviç eyledim,
menkûhumdür, diyü da‘va ve ikâme-i benîte idüp Mehmed Beğdahi Sultanı
n bâliğa
olduğu esnada … sene sonra tezviç eyledim, menkûhamdı
r diyü dava ve ikâme-i
benîte idüp Musanı
n tarihi Mehmed Beğin tarihinden akdem olsa kangı
sı
nı
n
beniyyesi evveldir. Allahü a‘lem bis-savab Musanı
n beniyyesi evveldir.
Bürhana alâ nikâhihâ’l-tezviç ahadi hümâ’l-esbakü’t-tarih-i bezârehâ.
Nemekahu’l-fakir Müfti-i Kaza-i Mecidiye azza ve ş
ânehû.
Sayfa-10
Belge-16
İ
câb-ış
er‘iyesi beyan olunmak üzere tarafeyn mutazammı
n vekillerinin ifâde-i
mazbûtalarıkaza müftisine gönderilüp zabı
t ceridesine yazı
lan cevabda Musanı
n
tarihi Mehmed Beyin tarihinden akdem olması
na göre tarih-i esbak beyyinesi evveli
ve müreccih olacağ
ıcevabıalı
ndı
kdan sonra vekil mümâ ileyh Ferid Efendinin
da‘vâ-yımezk-yımezkûresiyle ikâme-i beyyineye hâvale ş
üd.
Rumi 5 Mart 1323 / Hicri 3 Safer 1325 / Miladi 18 Mart 1907 gün Pazartesi
Nâib Tevfik
151
Sayfa-10-11
Belge-17
Tarafeyn vekilleri hazı
r olup Ferid Efendiden ber-minvâl-i muharrer da‘vâsı
na
mutâbı
k beyyine taleb olundukda yine da‘vâmıKı
rdök Karyesinden Ali Kahya oğ
lu
Mustafa bin Ali ve mezkur karyeden HacıMehmed oğlu İ
brahim Kahya yine karye-i
mezbûreden HacıMehmed oğlu Battal ve yine karye-i mezbureden HacıAhmed oğlu
Molla Hüseyin ve yine karye-i mezbureden Düdel Mehmed Ağa ve yine karye-i
mezbureden Kara Ali ve yine karye-i mezbûreden Görülü ve yine mezbûreden
Eyyüboğlu Şükrü ve yine karye-i mezbûreden Mükreminoğlu Hasan ve yine karye-i
mezbûreden Âş
ı
k Ali ve yine karye-i mezbûreden Molla Ali ve yine karye-i
mezbûreden Gül Mehmed ve İ
kili Karyesinden Çakı
roğlu Mustafa ve Çakı
roğ
lu
Battal ve karye-i mezbûreden Veli Oğlu Aş
îr ve karye-i mezbûreden Abdülceliloğ
lu
Halil ve yine karye-i mezbûreden İ
smail oğlu Mehmed ve yine karye-i mezbûreden
Kuyumcuoğlu Ali ve karye-i mezbûreden Ali oğlu Halil ve yine karye-i mezbûreden
Hasan oğlu Battal ve HacıAhmedli Karyesinden Ömer Kahya ve yine karye-i
mezbûreden Emrullah oğlu Vahid Efendi ve yine karye-i mezbûreden Kutlu Oğlu
Hacıve yine karye-i mezbûreden HacıKahya, diğeri Kara Eyyüb ile sebât-ımüdde‘a
ider ve ş
âhidleri mâh-ıhâl-i Ruminin 7. Çeharş
enbe Günü isbât iderim, didi.
Hicri 4 Safer 1325 / Rumi5 Mart 1323 / Miladi 18 Mart 1907 gün Pazartesi
Akif
Mu‘teriz vekili Ferid
Sayfa-11
Belge-18
Yevm-i muayyen-i mezkûrda tarafeyn vekilleri Ferid ve Âkif Efendiler hazı
r
olduklarıhâlde ş
âhid-i merkûmândan ve Kı
rdök Karyesi ahalisinden Hasan bin Hacı
Ahmed nâm kimesne li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘de hazı
r olup istiş
hâd olundukta
fil-hakîka karyemiz ahalisinden Afş
ar Mehmed Ağa kerimesi Sultanıİ
kili
Karyesinden Mürsel oğ
lu Musa 308 senesi ilk güz ayı
nı
n ibtidâsı
nda bir Cuma gecesi
mezbûre Sultan ve ve merkum Monla Musanı
n hâlihazı
rları
nda 2000 kuruşmihr
152
tesmiyesiyle tarafeynin velileri akd ve nikâhları
nıicrâ etdirdi. Ben de cemiyetinde
hazı
r idim. Ben bu vecih üzere Allah içün ş
âhidim ve edâ-yış
ehâdet iderim.
Şâhid
Kı
rdök Karyesi Ahalisinden Hüseyin bin HacıAhmed
Diğer ş
âhid Kı
rdök Karyesinden İ
brahim bin HacıMehmed nam kimse li-ecli’ş
ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakîka 308 senesi ilk güz
ayı
nı
n ibtidâsı
nda bir Cuma gecesi Afş
ar Mehmed kerimesi Sultanıhâlihazı
rı
nda
İ
kili Karyesinden Mürsel oğlu Monla Musaya 2000 kuruşmihr tesmiyesiyle Afş
ar
Mehmedin Karyesinde ve kendi hânesinde bil-velâye kerimesini Musaya verdi.
Merkûmun pederi Mürsel hem bil-velâye kabul etdi. Ben Allah içün ş
âhidim ve edâyış
ehâdet-i ş
er‘iye eyledim.
Fi 7 Minhü
Şâhid
İ
brahim bin HacıMehmed
Şâhid HacıAhmedli Karyesinden Mehmed bin Osman nam kimse dahi li-ecli’ş
ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakîka 308 senesi ilk güz
ayı
nı
n ibtidâsı
nda bir Cuma gecesi Kı
rdök Karyesinden Afş
ar Mehmed kendi
hânesinde kerimesi Sultanıhâlihazı
rı
nda İ
kili Karyesinden Mürsel oğlu Musaya
tarafeyn velileri huzurunda akd ve nikâh eylediğine ve 1000 kuruşmihr tesmiye
eylediğine ben ş
âhidim ve edâ-yış
ehâdet eyledim.
Fi 7 Minhü
Şâhid
Mehmed bin Osman
Kı
rdök Karyesinden Şahid Ali bin Mehmed nam kimesne dahi li-ecli’ş
-ş
ehâde
meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakîka Afş
ar Mehmed kerimesi
Sultanı
n hâlihazı
rı
nda ve kendi karyesindeki hânesinde İ
kili Karyesinden Mürsel
oğlu Musaya 2000 kuruşmihr tesmiyesiyle bil-velâye kerimesi mezbûreyi akd ve
tezviç idüp merkum Musanı
n babasıdahi bil-velâye kabul eyledi. Ben bu hususda bu
vecih üzere ş
âhidim ve edâ-yış
ehâdet etdim.
Rumi 7 Mart 1323 / 5 Safer 1325 / Miladi 20 Mart 1907 gün Çarş
amba
Âkif
153
Ferid
Şâhidân-ımerkûmân sı
ran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Nâib Tevfik
Şâhidân-ımezbûrân usul-i mevzu‘ası
na tevfikan evvelen ya varaka-i münevveresi
olup da tarafeyn muvâcehesinde alenen lede’t- tezkiye adl ve makbûli’ş
-ş
ehâde
idükleri iş
‘âr ve ihbâr olunup ş
ehâdetleri makbûl olmak mûcebince mezbûre Sultana
merkum Monla Musanı
n zevce-i menkûhasıolduğuna hükm-i ş
er‘i’l-ehak olmuş
dur.
Fi 9 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa- 12
Belge-19
Mecidiyenin Uzun Pı
nar Karyesinden Osman Oğlu Mehmed nam kimesne Ak Pı
nar
Karyesinden Bozon Arab oğlu İ
brahim muvâcehesinde üzerine delillerine ber-mûceb
der ki; ben merkum Bozonun kerimesi Fatı
ma nam mezbûreyi 320 senesi bir yaz
mevsiminde 100 kuruşmihr-i mu‘accel ve 100 kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle
akd ve nikâh idüp ol vecihle mezbure benim zevce-i menkûham idüğünden
mezbûrenin pederi ise 14 Zilka‘de sene 1324 tarihinde teehhül eyledi, diyü inkârda
bulunduğundan merkum beyyine olunmak merâmı
mdur, diyü ba‘ded-dava ve lede’ssual olundukda cevabı
nda fil-hakika kı
zımezbûreyi merkum Mehmed bin Osmana
tenkih etmişise de 324 senesinde nikahlarıicrâ olundu, dedikde müdde-i merkûmdan
ber-minvâl-i muharrer da‘vâsı
na mutabı
k beyyine taleb olundukda ben da‘vâmıUzun
Pı
nardan Hacıoğlu Şeyhli ve HacıHalil oğlu Bozom ve HacıHasan bin HacıOsman
ile isbat iderim dedikde, ş
âhidân-ımerkûmandan HacıAli oğlu Şeyhli nam kimesne
meclis-i ş
er‘-i ş
erifde hazı
r olup istifsâr olundukda, müdde-i merkum Mehmed bin
Osman nam kimesne müdde-i aleyh merkum Bozonun kı
zıFatı
ma 320 senesi bir yaz
mevsiminde akd ve nikahlarıicrâ olunduğuna ben Allah içün ş
âhidim ve ş
ehâdet
ederim.
Rumi 7 Mart 1323 / Hicri 5 Safer 1325 / Miladi 20 Mart 1907 gün Çarş
amba
Müdde-i aleyh Bozon
Müdde‘i Mehmed
154
Şâhid Uzun Pı
nardan Şeyh Mehmed
Diğer ş
âhid Gülleli Karyesinden HacıHasan bin HacıOsman nam kimesne li-ecli’ş
ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika müdde-i merkûm
Mehmed bin Osman Bozonun kerimesi Fatı
mayı320 senesi bir yaz mevsiminde mihr
tesmiyesiyle akd ve nikahlarıicra edildiğ
ine ben ş
âhidim ve ş
ehadet iyledim.
Rumi 7 Mart 1323 / Hicri 5 Safer 1325 / Miladi 20 Mart 1907 gün Çarş
amba
Diğer Şahid HacıHasan bin HacıOsman
İ
ş
bu da‘vâ zabtıhuzurumuzda cereyan etdiği tasdik kı
lı
ndı
.
Fi 7 Minhü
Sivaslı
-zâde Abdülhamîd
Mülûkâne İ
brahim İ
mamzade HacıHasan
Mustafa Negzâde Mehmed
Şâhidân-ımezbûrân usul mevzuuna tevfikan sı
rran ve alenen lede’t- tezkiyeleri icrâ
olunarak adl ve makbûliş
-ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve tasdîk olunup ş
ehâdetleri makbûl
omağ
ı
n mûcebince hükm-i ş
erifül-ehak olundu.
Rumi 12 Mart 1323 / 10 Safer 1325 / Miladi 25 Mart 1907 gün Pazartesi
Sayfa 12
Belge-20
Ankara Vilâyet-i celîlesine tâbi‘ Kı
rş
ehrî Sancağı
nı
n Mecidiye KazasıMal Müdürü
Mehmed Emin Efendi İ
bni Raş
id Efendi Kaza-yımezkûr hükümet konağı
nda
mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erîf-i enverde ikrâr-ıtâm
ve takrir-i kelâm der ki, kendileri kasaba sâkinlerinden müteveffâ HacıDedezâde
Hasan Efendinin sulbiye kebîre kı
zıBehiçeyi mihrin tesmiyesiyle mahallinde Ahmed
Çelebizâde İ
smail Efendi ve HacıNaim Efendizade HakkıEfendiler mahzarı
nda
lede’ş
-ş
er‘ bana akd ve tenkih kasaba-i mezkure ahalisinden Kâimî-zâde Raş
id
Efendi bin Mehmed Emin Efendiyi kabulüne mütevakkı
f vekil nasb ve tayin
eyledim, dedikde gı
bbedüt-tasdik-i ş
er‘a mâ hüve … bit-aleb ketb ve imâl olundu.
Rumi 25 Mart 1323 / 23 Safer 1323 / Miladi 7 Nisan 1907 gün Pazar
Vekil-i Mecidiye Mal Müdürü
İ
ş
bu vekâlet takriri huzurumuzda cereyan eylediğ
i tasdik olunur.
155
Fi 25 Minhü
HacıAhmed Efendi bin Mehmed Efendi
Teflek Sağirden Mülukâne İ
brahim Ağazâde
Sayfa 13
Belge 21
Mecidiye KazasıSüvâri jandarma müfrezâtı
na Kalkan Sagir Karyesi ahalisinden
Seyyid Mustafanı
n verâseti zevce-i menkûha-i metrûkesi Ayiş
e binti Yusuf ile
sulbiye sagîr oğlu Mustafa bin Ali ve sulbiye sagîre kerimesi Zeynebe münhası
ra
idüğü Mecidiye Jandarma Onbaş
ı
sıHaydar bin Yusuf ve Teflek Karyesinden Yaman
bin Ali nam kimesneler mahzarı
mı
zda hususu Hası
m Çavuşş
er‘î ş
ehâdetleriyle sâbit
olup ş
âhid-i mezbûrân sı
rran ve alenen tezkiye olunmuş
dur.
Rumi 24 Nisan 1323 / Hicri 24 Rebiülevvel 1325 / 7 Mayı
s 1907 gün Salı
Şâhid Yaman Ali
Şâhid Haydaroğ
lu
Mezbûrânı
n ber-vech-i muharrer verâsetlerine hükm-i ş
er‘il-ehak olmuş
dur.
24 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa 13
Belge 22
Kı
rş
ehrî sancağı
na muzâf Mecidiye kazasıkuraları
ndan Kilisa Fazlu Karyesi
ahalisinden Üçüncü Ordû-yıHümâyûnun 17. Süvari Alayı
nı
n 4. Neferi iken bundan
akdem vefat eylediği Ömer Mansûr bin Mansur bin Mansûrun veraseti babası
merkum Mansur ile vâlidesi Ayiş
e binti Mehmede münhası
ra idüğü ve anlardan
baş
ka vârisi ve terekesine müstehakk-ıaharıolmadı
ğı
na karye-i mezkureden
Süleyman bin Mehmed ve yine karye-i mezkure Medres Süleyman Efendi İ
bni
Yunus nam kimesneler led’ş
-ş
ehadet-i ş
erife eylemeleriyle merkum Mansur
mezbûrunun verâsetlerine hakm-i ş
er‘il-ehak olundu.
156
Rumi 30 Nisan 1323 / Hicri 30 Rebiülevvel 1325 / Miladi 13 Mayı
s 1907 gün
Pazartesi
Şahid Süleyman Bin Mehmed
Şahid Kilise Fazludan Medres Süleyman Efendi
Sayfa 13
Belge- 23
Kı
rş
ehrî sancağı
na merbût Mecidiye kazasıkurâları
ndan Kara OvalıMustafa Kahya
bin HacıMehmed kaza-i mezkur mahkeme-i ş
er‘iyyesinde mahzûr-ış
er‘-i ş
erîf-i
enverde Mecidiye Kazasıahalisinden Mehmed Efendi İ
bni Süleyman Bey
mahzarı
nda ikrâr-ıtâm takrir-i kelâm idüp der ki, mahkeme daire-i icrâca bi’l-umum
da‘vâmılazı
m gelenler ile muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ş
imdiye
kadar ikâme olunmuşve olunacak bil-cümle de‘âvîyi âid olduğu muhâkim-i ş
er‘iye
ve nizâmiye ve cezâiye ve murâka‘aya ve vaz‘-ıhüccet ve fekke bidâyetle istînâfen
ve i‘tirâzen ve temyîzen ve i‘âdeten taleb ve da‘vâ ve ikâme ve istima‘-ış
uhûda ve
tahlika ve tebliğve tebliğe lazı
m gelenlerin her türlü evrâk-ılâzı
meyi tanzim ve
merci‘-i mahsusaları
na takdime ve’l-hâsı
l husus-ımezkûru mürevakkı
f olduğu
umûrun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere mümâ ileyh Mehmed Efendiyi vekil ve
nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledim dedikde ol dahi vekâlet-i mezkûreyi kabul ve
hı
zmet-i lâzı
mesini kemâ yenbâgî edâya taahhüd ve iltizam etmeğin tescil olundu.
Hicri 15 Rebiülâhir 1325 / Rumi 15 Mayı
s 1323 / Miladi 28 Mayı
s 1907 gün Salı
Vekil Mehmed Efendi
Müvekkil Kara Ova Karyesinden Mustafa Kahya
İ
ş
bu vekâlet takriri huzurumuzda cereyan eylediğ
ini temhir ve tasdik eyleriz.
Fi Minhü
Muarrif Odacı
Muarrif BaşKatib
157
Sayfa 14
Belge-24
Mecidiye kazasıkurâları
ndan Teflek Kebir karyesi imamıMehmed Efendi İ
bni Ali
kaza-i mahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde Şamili Karyesi
sâkinlerinden HacıHasan oğlu Ali bin HacıHasan muvâcehesinde yedimde netâcem
malı
m ve mülküm olan 11 yaş
ı
nda 700 kuruşkı
ymetinde duru renkde karı
ş
ı
k inek
kulağ
ıyaralıve iki taraflarıküçük … diğer kulaklarıküpeli katı
r kuyruklu bir re’s
kı
srağı
mıYozgadı
n Cebeli Balasımevki‘inden sirkat olunup elyevm müdde-i aleyh
merkûmun yedinde bulunması
yla bil-istihkâk taleb ve davâ iderim.
Rumi 16 Mayı
s 1323 / Hicri 19 Rebiülahir 1325/ Miladi 29 Mayı
s 1907 gün
Çarş
amba
Müdde-i Mehmed Efendi İ
bni Ali
Müdde-i ‘aleyh merkûmun ne diyeceği istifsâr olundukda mezkur kı
srak henüz beş
yaş
ı
nıikmâl idüp altıyaş
ı
na girdi. Kulaklarıküpeli değildir. Ve benim kı
srağı
mdan
evvelce netâcen malı
m müddeinin malıdeğildür.
Fi 16 Minhü
Müdde-i aleyh
Mezkur esbin sinni de tarafeyn-i muhâlefetden bulundukları
ndan esnâsı
nda vâkı
f
olan erbâb-ıvukufdan Kitorak Ağa ile bağlanarak mezkur esbin altıyaş
ı
nıikmâl
ederek yedi yaş
ı
nda olduğ
unu ihbâr eyledi.
Fi 16 Minhü
Îcâb-ış
er‘iye beyan buyrulmak üzere fetâhatlü Müfti Efendiye.
Fi 16 Minhü
Sayfa-14
Belge-25
Netâc ki tekrârıkâbil olmayan bir sebeble mukayyed-i mülkiyet ve civarları
nda
zilyedine mebni olarak meselâ hâriç ve zil-yed bir at veyahud tayda niza‘ idüp her
158
biri ol tayı
n kendi kı
srağı
ndan doğma malıolduğuna da‘va eylediklerinden zil-yedin
beyyinesin tercih ederiz.
1259. adde-i Mecelle;
Ve inne bürhan hâriç ve zevîd alen-netâç ey ikâme külli minhâ beniyyete fazû yed
evvel mülha inna mihr me‘a ş
er‘i müçtemiül-enher.
Nemekahül-fakir Müfti-i Kaza-i Mecidiye azze ş
ânehû.
İ
ş
bu zabt-ıda‘vâ Mecidiye Müftülüğüne ledel-havale bir zabı
t-nâmede zevil-yed-i
beniyyesi evvela derc olduğu görülmekle kı
srak-ımezkur zil-yedi aliyyeden
müddeinin vürûd etmesine mebni vekil-i musahhar tayin edilen Yusuf Efendi
muvacehesinde davası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda Şabanlıkaryesinden ben
davamıMehmed Kahya bin Süleyman ve Tavabil Hüseyin Oğlu Hasan ile isbat
eylerim, dedikde ş
âhidân-ımerkûmândan Mehmed Kahya bin Süleyman meclis-i
ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde
muayene olunan duru renkde altıyaş
ı
nda kı
srak müdde-i merkum Alinin kendi
kı
srağı
ndan doğ
ma netâcen malıolduğuna Allah içün ş
âhidim ve ş
ehadet dahi
iderim.
Şâhid Mehmed Kahya bin Süleyman
Diğer ş
âhid karye-i mezbureden Hüseyin bin Hasana istiş
hâd olundukda fil-hakika
iş
bu kı
srak müdde-i aleyhin kı
srağı
ndan doğma olduğuna ş
âhidim ve ş
ehadet dahi
iderim.
Rumi 19 Mayı
s 1323 / Hicri 19 Rebiülahir 1325 / Miladi 1 Haziran 1907 gün
Cumartesi
Şâhid Hüseyin bin Hasan
Vekil-i musahhar
Şâhidân-ımezbûrân sı
rran ve alenen tezkiyeye havâle ş
üd.
Fi 19 Minhü
Nâib Tevfik
Şâhidân-ımezbûrân usul ve nizâmı
na tevfîkân evvelâ ya varaka-i mestûresi ol babda
alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûlü’ş
-ş
ehâde idükleri iş
‘âr olmakla mûcebince
müdde-i merkûm ba‘de’t-tahlîfe müddeinin beyyin-i ş
er‘-i maarifeden hükm-i ş
er‘ilehak olundu.
159
Fi 19 Minhü
NaibTevfik
Sayfa 15
Belge-26
Mecidiye Kazası
ndan Himmet Uş
ağıKaryesi sakinlerinden zâtıkarye-i mezkureden
Musa oğlu Hacıbin Musa ve Sekrin Yusuf marifetiyle ma‘rûf olan Nuriye Hatun
binti Abdurrahman ve yine karye-i mezbureden Tanla Hatun binti Satı
lmı
şnam
hatunlar Mecidiye Kazasımahkeme-i ş
er‘iyesinde mahzûr-ış
er‘-i ş
erifde Keskin
Kazası
ndan Naskan Bey karyesi ahalisinden Yusuf Beğİ
bni Muslihiddin Bey
mahzarı
nda ikrâr-ıtam ve takrir-i kelam idüp dirler ki, zevcelerimiz Aziz oğlu
Haydar ve Musa oğlu HacıMehmed bin Musanı
n ve Kara OvalıMustafa Kahya bin
Mehmed ile zimmeti cihetinden vekâlet-i bil-ehak davası
ndan dolayıbu kere
emvâlimiz daire-i icraca haciz altı
na alı
ndı
ğı
ndan merkum Mustafa Kahya ile ve
vekili ile muhâkim-i nizamiye ve ş
er‘iyenin umûmunda ve dâire-i icrâca bidâyeten
ve istînâfen ve temyîzen muhâkeme ve muhâseme ve murâka‘aya ve tebliğve tebliğa
ve haciz mevzuunun fekkine ve ikâme-i ş
uhûd ve istid‘a tahlif ve tahlîfa vel-hâsı
l her
nevi istid‘a ve’d-dâyim tanzim ve devâir-i âidesine takdime ve zarar ve ziyan
iddiası
na ve aleyhimizde vuku‘ bulmuşve bulacak daavînin küllisini ifâya iş
bu hâzı
rıbil-meclis Yusuf Beği vekil-i murassahıve mahsûsu nasb ve tayin eyledik,
dediklerinde ol dahi ber-vech-i muharrer vekâlet-i mezkûreyi ve hı
zmet-i lâzı
mesini
kemâ-yenbâgî edaya taahhüd ve iltizam etdiğ
i tescil olundu.
Hicri 17 Rabiül-âhir 1325 / Rumi 26 Mayı
s 1323 / Miladi 8 Haziran gün Cumartesi
Fi 26 Mayı
s sene 1323
Müvekkile-i mezbure Nuriye
Müvekkile-i Mezbure Tanla
Muarref: Karye-i mezkûre ahalisinden vekil mümâ ileyh Yusuf Bey.
Mahkeme odacı
sı
Hacıbin Musa
160
Sayfa 16
Belge- 27
Mecidiyenin … karyesinden Hüseyin oğlu Dervişbin Hüseyin yine karye-i
mezkureden İ
sa oğlu İ
smail bin İ
sa Kör Yusuf muvacehesinde üzerine dava idüp dir
ki, bundan iki sene akdem merkumun kı
zıRukiye binti İ
smaili 500 kuruşmihr
tesmiyesiyle mahzar-ış
uhûdda akd ve tezviç ve nikâh idüp iki seneye karîb de
zevceyn kâim iken mezburenin babasımerkum İ
smailin eser-i neş
v… zecvem
mezbûre Yaki itaat ve inkı
yad etmediğinden mezburenin bana itaat ve inkı
yadı
na
tenbih olmak muradı
mdur diyü dava eyledi.
Rumi 9 Haziran 1323 / Hicri Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 22 Haziran 1907 gün
Cumartesi
Müdde-i merkum
Müdde-i aleyh merkum İ
smailden ne diyeceği istifsar olundukda fil-hakika kerimesi
Rukiye merkumenin zevce-i menkûha-i medhûl-bahasıiken iş
bu tarihden bir sene
akdem HacıHasanlıKaryesinden merkum Dervişzevcesi mezbure Rukiyeyi Hacı
HasanlıKaryesinden Hasan Ağa oğlu İ
brahim ve Sası
mıOğ
lu Mehmed ve Hacı
TuranlıKaryesinden Kara Tana oğ
lu İ
bonun huzurunda mezbure Rukiyeye hitaben
sen benden boş
sun diyerek tatlîk eylediğinden kerimem mezbure Rukiye merkum
Derviş
den her vecihle mutallaka olmakla merkuma itaat edeceğini söyledi.
9 Minhü
Müdde-i aleyh
Diğer Şahid Timurlu Karyesinden Mahalli oğlu Mehmed bin Mehmed nam kimesne
li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu Muhacir
Dervişbundan bir sene akdem merkum Dervişzevcesi Rukiyeye git boş
sun, dediğine
ben ş
âhidim.
Fi 9 Minhü
Şâhid
161
Sayfa 17
Belge-28
Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Tan Bekirli Karyesi ahalisinden Yusuf Efendi oğlu
Molla Mustafa İ
bni Yusuf kaza-i mezkur hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye
mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erîf-i enverde kaza-i mezkur mal müdürü
Mehmed Efendi vekili Sadı
k Emin Rı
za Efendi Emin HacıHüseyin muvacehesinde
yedimde netâcan ve müstakilen malı
m olan birisi buzağı
lıdiğeri kı
sı
r birer yaş
ı
nda
iki re’si birisi sarıdiğeri koğer ve ikisi ikiş
er yaş
lıtosun ve birisi sarırenkde on
yaş
ı
nda öküz 800 kuruşkı
ymetindeki sı
ğı
r hayvanatı
ma Teflek Kebir ahalisi bâvedir
zannederek ve üzerinden tutularak buraya gönderdiklerinden vekil mümâ ileyh
…vaz‘-ıyed ider olmakla sual olunup bana teslimi mümâ ileyhe tenbih olunmak
matlubumdur, diyü ba‘de’d-da‘va ve lede’s-sual müma ileyh Rı
za Efendi dahi
cevabı
nda fil-hakika zikr olunan hayvanatla bil-emâne vaz‘-ıyedini ikrar ancak
müddeinin malıbulunduğu bence mechuldür, diyü inkar eyledi.
Rumi 13 Haziran 1323 / Hicri Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 26 Haziran 1907 gün
Çarş
amba
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde Yusuf Efendi oğlu Molla Mustafa İ
bni Yusuf
Müdde-i merkum ber-minvâl-i muharrer istihkâk davası
yla ikâme-i beniyyeye havale
ş
üd.
Her biri Tan Bekirli karyesinden Ali bin İ
htiyar İ
bni Hüseyin ve karye-i mezbureden
Ali bin Hasan İ
bni Hüseyin nam kimesneler li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
ran
olup istiş
hâd olundukları
nda vech-i meş
ruh mufassal ve ş
eyh-i ş
er‘-i müseccel
üzerine bir nehc-i ş
er‘î bil-muvâcehe edâ-yış
ehâdet-i ş
er‘iye etmeleriyle ş
âhidân-ı
merkûmân sı
rran ve alenen havale ş
üd.
Nâib Tevfik
Şahid
Şahid
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûl-i iş
hâda idükleri
iş
‘âr ve ihbâr olunup ş
ehâdetleri makbul olmagı
n mucebince müdde-i merkum
162
ba‘det-tahkîk zikr olunan hayvanatı
n müddeiye teslime müdür-i müma ileyh vekili
Rı
za Efendiye tenbih olunduğ
u.
Fi 13 Minhü
Naib Tevfik
Sayfa 17
Belge- 29
Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Tan Bekirli Karyesi ahalisinden Yusuf bin Hasan
meclisimizden Emin Rı
za Efendi İ
bni HacıHüseyin Efendi muvacahesinde yedimde
netâcan malı
m olan beş
er yaş
ı
nda iki re’s siyah atla beşyaş
ı
nda bir re’s öküz ve 600
kuruşkı
ymetinde bulunan sı
ğı
r hayvanlarıpara hükmünde tutularak Emin mümâ
ileyh vaz‘-ıyed eder olmakla bana teslime kabl-i ş
er‘iden tenbih olunmak
muradı
mdı
r, diyü ba‘de’d-dava ve lede’s-sual ol dahi cevabı
nda kaziyye minvâl-i
muharrer üzere olduğunu ikrar ancak müddeinin malıbulunduğunu inkâr eyledi.
Rumi 13 Haziran 1323 / Hicri Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 26 Haziran 1907 gün
Çarş
amba
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde‘î
Müdde-i merkûm da‘vâ-yımezkuresiyle beyana havale ş
üd.
Her bir Taş Bekirli karyesinden Ali bin Ahbar İ
bni Hüseyin ve karye-i
mezbûrelerden Ali bin Hasan İ
bni Hasan nam kimesneler li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i
ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukları
nda vech-i meş
rûhu mufassal ve tensih-i ş
er‘a
müseccel üzere bir nesc-i ş
er‘a bil-muvâcehe edâ-yış
ehâdet-i ş
er‘iye etmeleriyle
ş
âhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen havale ş
üd.
Nâib Tevfik
Şahid- Şahid
Sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adâletin iş
‘âr olunmak mucebince müdde-i merkum
husus-ımezkûr hakkı
nda ba‘det-tahlîf hayvanat-ımezkûrları
n kendi malıolduğuna
ba‘del-hüküm mezkûr sı
ğı
r hayvânâtı
nıyedine teslime mümâ ileyh Rı
za Efendiye
tenbihi ş
üd.
Fi 13 Minhü
163
Naib Tevfik
Sayfa 17-18
Belge- 30
Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Tan Bekirli Karyesi ahalisinden Necib bin Kadir
mezkur sandı
k emini Rı
za Efendi İ
bni HacıHüseyin Efendi muvacahesinde yedimde
netâcen malı
m ve mülküm olan ve biri ikiş
er ve birer yaş
ı
nda dört re’s dana ve ikisi
birer yaş
ı
nda siyah ve koğer inek ve ikisi iki yaş
lısiyah renkli düğe ki cem‘an 1000
kuruşkı
ymetinde bulunan malı
mıyâve zannederek vaz‘-ıyed ve bana teslime eyâ ve
imtina‘ ider olmakla da‘vâ olunup bana teslime mümâ ileyh Rı
za Efendiye kabl-i
ş
er‘iyeden tenbih olunmak muradı
mdı
r diyü ba‘de’d-da‘vâ ve lede’s-sual ol dahi
cevâbı
nda fil-hakika zikr olunan karası
ğı
r hayvanatla bil-emane vaz‘-ıyedini ikrâr
ancak müddeinin malıolunduğ
u inkâr eylemekle müdde-i merkûmdan ber-minvâl-i
muharrer davası
na mutâbı
k tenbih taleb olundukda her biri Taş
bekirli Karyesi
ahalisinden Ali Emin İ
hsan İ
bni Hasan ve Ali bin Hasan nam kimesneler li-ecliş
ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
rîn olup istiş
hâd oldukları
nda vech-i ş
er‘a münfası
l ve
nesc-i ş
er‘-i müseccel üzerine bil-muvâfı
k edaya me’zun etmeğin ş
âhidân-ı
merkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Rumi 13 Haziran 1323 / Hicri Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 26 Haziran 1907 gün
Çarş
amba
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde‘î
Şâhid- Ali bin Hasan
Şâhid- Ali bin İ
htiyar
Sı
rran ve alenen ş
âhidân-ımerkûmânı
n tezkiyeleri ba‘del-icrâ adl ve makbûliş
ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve ihbâr olunmakla mûcebince müdde-i merkûm ba‘det-tahkîk
hayvanat-ımezkurları
n kendi malıolduğuna ba‘del-hüküm hayvanatı
n yedine teslimi
mümâ ileyh Rı
za Efendiye tenbih olundu.
Fi 13 Minhü
Naib Tevfik
164
Sayfa- 18
Belge- 31
Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Taş
bekirli Karyesi ahalisinden Hacıİ
bni Yusuf Efendi
mezkûr sandı
k emini Rı
za Efendi İ
bni HacıHasan Efendi muvacahesinde yedimde
netâcan malı
m ve mülküm olan birisi beşyaş
ı
nda siyah donda öküz ve altı
sıbirer
yaş
lıdana v üçü buzağısiyah ve sarırenkli beş
er yaş
lıbeşcins mecmuu 1400 kuruş
kı
ymetlü sı
ğ
ı
r hayvanatı
ma müdür-i mümâ ileyh vekili bâvera nazarı
yla vaz‘-ıyed ve
bana teslimden emânet eylemekle sual olunup bana teslime fasl-ış
er‘iyeden tenbih
olunmak murâdı
mdı
r, diyü ba‘de’d-da‘vâ ve lede’s-sual ol dahi cevâbı
nda kaziyye
minvâl-i muharrer üzere olduğ
unu ikrar ancak müddeinin malıbulunduğunu inkâr
eyledi.
Rumi 13 Haziran 1323 / Hicri Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 26 Haziran 1907 gün
Çarş
amba
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde‘î
Müdde-i merkûm da‘vâ-yımezkuresiyle beyana havale ş
üd.
Naib Tevfik
Her biri Tanbekirli karyesinden Ali bin İ
htiyar İ
bni Hasan ve karye-i mezkûreden Ali
bin Hasan İ
bni Hüseyin nam kimesneler li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup
istiş
hâd olundukları
nda vech-i meş
rûhu mufassal ve nesh-i ş
er‘-i müseccel üzerine
bir nesc-i ş
er‘a bil-muvâcehe edâ-yış
ehâdet-i ş
er‘iye etmeleriyle ş
âhidân-ı
merkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi Minhü
Şahid Ali bin İ
htiyar
Şahid Ali bin Hasan
Sı
rran ve alenen tezkiyeleri icrâ kı
lı
nan ş
âhidlerin adl ve makbûliş
-ş
ehâde oldukları
iş
‘âr ve ihbâr olunmağı
n mûcebince müdde-i merkûm husus-ımüdde‘a hakkı
nda
ba‘det-tahkîk mûcebince hayvanat mezkurları
n malıolduğuna ba‘del-hüküm tezkiye
olunan hayvanatıyedine teslime mümâ ileyh Rı
za Efendiye tenbih olunduğu.
Fi 13 Minhü
Naib Tevfik
165
İ
ş
bu zabı
t davasıhuzurumuzda cereyan eylediğ
ini tasdik ve temhir ideriz.
13 Minhü
Sayfa 18-19
Belge- 32
Mecidiyenin Mahsenli Karyesinden HacıAli bin Şedid nam kimesne karye-i
mezkûrdan Halil bin Haydar muvâcehesi üzerine dava idüp der ki, merkum Halilin
Kerimesi Nazifenin hâlihazı
rı
nda ve oğlum Ahmedin kezâlik hâlihazı
rı
nda bundan
on iki sene akdem kendi hânemde oğlum merkum oynamakda iken mezbûrenin
babasımerkum Halil oğluma hitâben “Gel elimi öp de kı
zı
m Nazifeyi sana
vereyim.”dedi. Ben dahi oğ
lum elini öp, dedim. Ve oğlum tarafı
ndan sağîre
mezbûreyi bil-vekâle aldı
m, diyerek kabul eyledim. Şimdi oğ
lumun menkûhası
mezbûreyi babasımerkum vermekden eyâ ve imtinâ‘ eder olmakla sual olunup
mezbûrenin nefsini oğluma teslime kabl-i ş
er‘iyeden merkûma tenbih olunmak
muradı
mdı
r, diyü ba‘ded-da‘vâ ve lede’s-sual ol dahi cevâbı
nda kat‘an o yolda bir
nikâh ve akd olmadı
ğı
nımüdâfaa-i dermiyân eyledi. Müddeiden ber-minvâl-i
muharrer davası
na beyyine taleb olundukda ben davamıMahsenli Karyesinden Emin
Kâhya bin Osman Kâhya bin Abdullah ve yine karye-i mezbureden Elvan bin Balan
bin Abdullah ve Yusuf Oğlu Mustafa ile isbât-ımüdde‘a eyledim.
Rumi 16 Haziran1323 / Hicri 18 Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 29 Haziran 1907 gün
Cumartesi
Müdde-i Aleyh
Müdde‘î
Sayfa 19
Belge- 33
Fi 29 Cemâziyel-evvel 325 tarihinde müdde-i merkûm müdde-i aleyhâ mezbûre
Nazifenin vekil-i müseccel-i ş
er‘iyesi Süleyman Kahya bin Yusuf nam kimesne hâzı
r
olduğu ve müdde‘i tarafı
ndan evvelce ismi cerîde-i zabta kayd ve iş
âret etdirdiği
ş
âhidlerden ve Mahsenli Karyesi ahalisinden Mustafa bin Yusuf bin Süleyman nam
166
kimesne li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda bundan 12 sene
akdem müddeinin hânesinde birgün oturuyor iken müdde-i merkûm müvekkele-i
mezbûreyi oğluma aldı
m, demişisem de mezburenin pederi sükut itdi, ben bu
kadarca bilirim.
Hicri 29 Cemaziyelevvel 1325 / Rumi 27 Haziran 1323 / Miladi 10 Temmuz 1907
gün Çarş
amba
Müdde-i aleyhâ mezbure vekili Süleyman Kahya bin Yusuf
Müdde‘î
Yevm-i muhâkeme mâh-ıhâl-i Rûmînin Temmuzun yedinci gününe ta‘lîk kı
lı
ndı
.
Fi 29 minhü
Sayfa 19
Belge- 34
Yevm-i muallak-ımezkûrede tarafeyn mutazammı
n-ıbil-vürûd mevcud bulundukları
hâlde ş
âhidân-ımerkûmândan Mahsenli Karyesinde Elvan bin Bilal nam kimesne liecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda tarihinden üç beşsene
akdem bir gün müdde‘inin hânesinde duruyor iken mezbure Nazifenin müddeinin
oğlu Ahmed sagir iken gel elimi öp de kı
zı
mısana vereyim, didi. Oğ
lan elini öpdi.
Müdde-i merkûmede oğlum evin aldı
m, didi. Benim malumatı
m bundan ibaretdir,
diyerek ş
ehâdet eyledi.
Fi 1 Minhü
Şâhid
Müdde-i merkum HacıAli tekrar söz etdiler ki, karyemiz Mahsenli Karyesinde
Abdurrahman oğlu Osman ve Şedid oğlu İ
brahim bin Şedid ile isbât-ımüdde‘â
eyledim ve bundan baş
ka ş
âhidim bulunmayup yalnı
z ş
u birkaç gündür müdde-i
aleyh Halil ş
u nikâhdan vazgeçin dediğinde ş
âhidlerim Mahsenliden Monla Said ve
İ
smail oğ
lu Hanlu bin İ
smail ve pederi Mehmed oğlu Musa ve Osman Kahya bin
Yusuf ile reh-i isbât-ımüdde‘a iderim.
Fi 1 Minhü
Müdde-i aleyh vekili
Müdde‘î
167
Şâhidân-ımerkûmândan Osman bin Abdurrahman bin Abdullah nam kimesne liecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda iş
bu tarih zabtiyesi 12 sene
akdem müdde-i aleyh Mahsenli Karyesinden Haydar oğlu Halil nam kimesne iş
bu
müdde-i merkûm HacıAliye hitâben gel ş
u iki keçi ile tosunu bana vir de kı
zı
m
Nazifeyi oğluna verdim, dediklerinde müdde-i merkûm da aldı
m kabul etdim, ş
âhid
olduk dediğine ben Allah için ş
âhidim ve ş
ehâdet iderim.
Rumi 2 Temmuz 1323 / 4 Cemazeyilahir 1325 / Miladi 15 Temmuz 1907 gün
Pazartesi
Şâhid
Diğer sahifeye nakl olmuş
dur. Rumi 8 Temmuz 1323/ Hicri 10 Cemazeyilahir 1325
/ Miladi 21 Temmuz 1907 gün Pazar
Naib Tevfik
(21. Sahifeye)
Sayfa- 20
Belge- 35
Yozgat Sancağımahalatı
ndan Çanak Mahallesi sakinlerinden Hafı
z HacıHilmi
Efendi ibni El-Hac Mehmed Sadı
k İ
bni Mehmed Mecidiye KazasıBidayet
Mahkemesi Odacı
sıYusuf Efendi bin Seyyid mahzarı
nda üzerine dava ve takrîr-i
kelam idüp dedi ki, bundan akdem Hicaz … vefat iden HacıSadı
k Efendi benim
babam olup verâsetine benimle zevce-i menkûha-i mezkûresi Meryem Hanı
mİ
bneti
Mustafa ve diğer oğlu Hayreddin ve sulbiye kebîre kı
zıMakbuleye münhası
ra olup
bizlerden baş
ka verâseti ve terekesine müstehakk-ıâhârıolmadı
ğı
ndan mevrûsum
müteveffâ-yımerkûmun mümâ ileyh Yusuf Efendi zimmetinde cihet-i kazadan 100
kuruşhakkıolmakla oradan meblağ-ımezkûrun alıverilmesi matlûbumdur, diyü
lede’d-dava ve lede’s-sual ol dahi mümâ ileyh Sadı
k Efendiye cihet-i Kazadan ol
mikdar kuruşdeyni olduğ
unu ikrâr ancak verâset müdde‘âsı
nıinkâr eyledi.
Rumi 17 Haziran 1323 / Hicri 19 Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 30 Haziran 1907
gün Pazar
Müdde-i aleyh Sadı
k Efendi
Müdde‘î Hafı
z HacıHilmi Efendi
168
Müdde-i merkum ber-vech-i muharrer davası
yla ikâme-i beyyineye havale ş
üd.
Fi 17 Minhü
Nâib Tevfik
Her biri Mecidiye Kazasıkurâsı
ndan HakkalıKaryesi ahalisinden ve müderrisînden
Cemil Efendi İ
bni Mehmed bin Hasan ve karye-i mezbureden Merkez oğlu Mehmed
Ali Efendi İ
bni Ahmed bin Monla nam kimesne li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a
hâzı
rân olup istiş
hâd olundukları
nda fil-hakika iş
bu müdde‘î hâzı
r-ımüma ileyh ElHacI Hilmi Efendi Mehmed Sadı
k Efendinin oğlu olup müteveffâ-yımümâ ileyh
HacıSadı
k Efendinin verâsetini iş
bu oğlu Hilmi Efendi ile zevce-i menkûha-i
metrûkesi Meryem Hanı
mİ
bneti Mustafa ve diğer oğlu Hayreddin ve sulbiye kebire
kı
zıMakbûle Hanı
ma münhası
ra olup anlardan baş
ka verâset ve terekesine
müstehakk-ıâhârıolmadı
ğ
ı
na bizler Allah için ş
ahidiz ve edâ-yış
ehâdet dahi ideriz.
17 Minhü
Şahid- Cemil Efendi İ
bni Mehmed bin Hasan
Şahid- Merkez oğlu Mehmed Ali Efendi İ
bni Ahmed bin Monla
Şâhidân-ımümâ ileyh sı
rram ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 17 Minhü
Nâib Tevfik
Şâhidân-ımümâ ileyhümâdan her biri sı
rran ve alenen lede’t- tezkiye adl ve
makbûliş
-ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve tesdik olmağı
n mûcebince müdde-i merkûm ile
diğerlerinin verâsetine ba‘del-hükm meblağ-ımüdde‘âya mezkur 100 kuruşmüdde-i
merkûm ile verâsetine her birisine teslimine müdde-i aleyh Yusuf Efendiye tenbih
ş
üd.
Fi 18 Minhü
Naib Tevfik
Sayfa 20
Belge- 36
Husûs-ıâtil-beyânı
n karyesi meclisinde tahriri için taraf-ış
er‘iyeden me’zûnen
ağrâm olunan muhâkeme-i ş
er‘iye nâibi Abdülbâkî Efendi İ
bni İ
smail Efendi
Mecidiye Kazası
nı
n Mahsenli Karyesine varup Haydaroğlu Halilin hanesinde akd-i
169
mecâlis-i ş
er‘î me’ali itdikde zâtıAhmed bin Süleyman İ
bni Mehmed ve Halil bin
İ
smail ibni Halil tarifleriyle muarref olan Nazik binti Halil meclis-i mahzûr-ı
mezkurelerinde karye-i mezkureden Süleyman Kahya bin Yusuf eda idüp ikrar-ıtam
ve takrir-i kelam idüp dedi ki, aleyhimde ikâme edilen nikâh davası
ndan dolayı
muhâkim-i ş
er‘iye ve nizamiyede bidâyeten ve istînâfen ve temyîzen ve iâdeten
muhâkeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ved-dâyim tanzim ve takdimine ve
tebliğve tebliğa ve ikâme-i ş
uhûda ve kendi imzası
yla istid‘â takdimine vel-hâsı
l
husus-ımezkurun mütevakkı
f olduğu umûrun küllisini îfâya tarafı
mdan iş
bu hâzı
r-ı
bil-meclis Süleyman Kahya bin Yusufu vekil ve nâib münasib nasb ve tayin eyledim
dedikde ol dahi vekâlet-i mezkûreyi kabul ve hı
zmet-ılazimesini kemâ yenbagî
edâya taahhüd ve iltizam etdim, dediklerinde kâtib-i mümâ ileyh mahzarı
nda ketb ve
tahrir ve me‘an emnâim-i ş
er‘î ile huzur-ış
er‘a gelüp alâ vech-i vukuât inhâ ve takrîr
etmeğin tescil olundu.
Rumi 18 Haziran 1323/ Hicri 20 Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 1 Temmuz 1907 gün
Pazartesi
Muarref:
Mahsenli Karyesinden Ahmed bin Süleyman İ
bni Mehmed
Karyeden Halil bin İ
smail bin Halil
Vekil- Süleyman Kahya bin Yusuf
Rumi 18 Haziran 1323/ Hicri 20 Cemazeyilevvel 1325 / Miladi 1 Temmuz 1907 gün
Pazartesi
Müvekkile-i mezbure Nazife
Sayfa 21
Belge-37
Şehr-i hâl-i Rûminin 8. Pazar günü müdde-i merkûm ile müdde-i aleyha-i
mezbûrenin vekil-i müseccel-i ş
er‘iyesi Süleyman Kahya hazı
r olduğu hâlde ş
âhid
olup vürûd iden Mahsenli Karyesinden Şedid oğlu İ
brahim bin Şedid bin HacıAli
nam kimesne li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda, iş
bu
târihden 12 sene akdem müdde-i aleyhânı
n babasıkaryemiz ahalisinden Haydar oğ
lu
Halil müdde-i merkûm Şedid oğlu Ali yani benim birâderimin sağir oğlu Ahmede
170
hitâben gel elimi öp de kı
zı
m Nazifeyi sana vireyim, didiğinde merkum Ahmed
merkum Halilin elini öpdi ve müdde-i merkûm ben de oğlum için aldı
m, kabul etdim
dediğ
ine ben Allah içün bu vecih üzere ş
âhidim ve ş
ehâdet iderim.
Rumi 8 Temmuz 1323 / 10 Cemazeyilahir 1325 / Miladi 21 Temmuz 1907 gün
Pazar
Şâhid-i merkûm
Müdde-i aleyhâ ve mezkure vekili
Müdde‘î
Sayfa 21
Belge- 38
Mecidiye Kasabasısâkinlerinden sâhib-i arzuhâl Dedeoğlu Mustafa bin Dede bin
Ketih Ağa Yozgad Kasabasımahâlâtı
ndan Tekke Mahallesi ahalisinden olup
Mecidiye Kasabası
nda muvakkaten ikâmet iden terzi esnâfı
ndan Hacıİ
smail bin
Mustafa mahzarı
nda üzerine dava idüp dir ki, geçen yaz mevsiminde merkumun
sulbiye kebire kı
zıİ
kbâl nam mezbureyi benim tarafı
ndan hâl mezbûre tarafı
ndan
karı
ndaş
ıMustafa vekil olarak kasabadan Seyyid … HacıAğa ve Mustafa Beğzâde
Hüseyin Beğve Halid Ağanı
n mahdûmu Mehmed Efendi huzurları
nda Üçkuyu
Karyesi sâkinlerinden Mehmed Savaca tarafeynin rı
zâsı
yla mezbûreyi bana akd ve
tenkîh eylediğinden ol vecihle mezbûre İ
kbal benim zevce-i menkûha-i medhûlbahâm idüğünden babasımerkûm Hacıkerimesini bana teslimden eyâ ve imtina‘
eylediğinden sual olunup mezbûreyi bana teslime kabl-i ş
ehâdet tenbih olunmak
matlûbumdur diyü dava eyledi.
Rumi 4 Ağustos 1323 / Hicri 8 Recep 1325 / Miladi 17 Agustos 1907 gün Cumartesi
Müdde‘î Dedeoğ
lu Mustafa bin Dede bin Ketih Ağ
a
Müdde-i aleyh merkûm Hacıİ
smail Ağadan ne diyeceği istifsâr olundukda fil-hakîka
kerîme mezbûre müdde-i merkûm Mustafaya mahzar-ış
uhûdda akd ve nikâh etmiş
isem de nikahdan mukaddem mezbûrenin cihâzımukâbilinde yine ol bâbdaki nikâh
ş
âhidleri huzurları
nda 15 adet lirâ-yıOsmânî virecek oldı
,ş
imdi meblağ-ımezkûru
vermedi. Mûcebince eksiğini görsün, ben de teslim iderim.
Fi 4 Minhü
171
Müdde-i aleyh Hacıİ
smail Ağ
a
İ
ş
bu zabı
t da‘vâsıhuzurları
mı
zda cereyan eylediğini tasdik ederiz.
Fi 4 Minhü
Sayfa 23
Belge-39
Mecidiye Kazasıkurâları
ndan SakalıKaryesi sakinlerinden sâhib-i arzuhâl Güdek
Mumo oğlu Ali bin Mamo mezkur Yozgad Kasabası
nı
n Tozkaya mahallesi
mütemekkinlerinden Aleksan veledi Kirkor mahzarı
nda üzerine dava idüp dedi ki,
iş
bu tarihden 4 hafta akdem Yamaklar Karyesinin mezru‘âtı
na giricek oradan sanayi
eylediği sekiz yaş
ı
nda kara koğer … beyazıboynuzlarıalnı
na bakar olan Mecidiye
Kazası
nda bulunan bir re’s ve yedimde ve netâcen malı
m ve mülküm olan birisi kara
sı
ğı
r ineğimi el-yevm merkum Aleksan yedinde bulunması
yla bil-istihkâk
alı
verilmesi matlubumdur, diyü ba‘ded-dava ve ledes-sual ol dahi cevabı
nda filhakika mezkur ineğimi iş
bu tarihden 18 gün akdem Yozgadı
n Hasalı
ya üzerinde
Yozgat ahalisinden KadıKı
ran oğlu Kolodan on yedi buçuk adet beyaz sim
Mecidiye mukabilinde iş
tira ve temlik etmesiyle ba‘dehû vaz‘-ıyed iderim, diyü
ba‘del-def‘ vel-inkâr müdde-i merkûmdan ber-minvâl-i meş
rûh müddeası
na mutabı
k
beyyine taleb olundukda ben davamıkaryemiz ahalisinden Kayli Yüz oğlu Hasan bin
Mehmed ve Buhurcu oğlu Ömer bin Osman ile isbat iderim.
Rumi 14 Temmuz 1323 / Hicri 16 Cemazeyilahir 1325 / Miladi 27 Temmuz1907
gün Cumartesi
Müdde‘î
Müdde-i aleyh Aleksan
Şâhidân-ımerkûmândan Hasan bin Mehmed bin Abdullah nam kimesne li-ecli’ş
ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda ve iş
bu hükümet konağ
ı
salonunda muâyene olunan sekiz yaş
ı
nda siyah renkde müddeinin alnıbeyaz
boynuzlarıönüne eğrilikli olan inek müdde-i merkûm yerine oğlu Alinin yedinde
neş
âcen malıolduğ
una ben Allah içün ş
âhidim ve edâ-yış
ehâdet-i ş
er‘i iderim.
Fi minhü
Şâhid
172
Diğer ş
ahid SafalıKaryesinden Buhurcu Osman oğlu Ömer bin Osman meclis-i ş
er‘â
hazı
r olup istiş
hâd oldukda iş
bu muayene olunan siyah sekiz yaş
ı
nda inek müdde-i
merkum yerine oğlu Alinin netâcen malıolduğuna ş
ahidim ve eda-yış
ehadet
eyledim.
Fi minhü
Şahid
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 14 Minhü.
Nâib-i Şer‘iye Tevfik
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t- tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehâde idükleri
iş
‘âr ve tasdîk olunmağı
n husus-ımuâyene hakkı
nda müdde-i merkûm ba‘det-tahkîk
mûcebince mezkur ineğ
in müddeiye teslimi müdde-i aleyh-i merkûma tenbih
olunduğu.
Fi 14 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa 23
Belge 40
Kâimakamlı
ğa Tezkere
Numro: 2
Fi 8 Şubat sene 1322 tarih ve 1 numrolu makâm-ıâlîlerine mütekaddem
müzekkerede arz ve beyan olunduğ
u vecihle umum emvâl-i înâmı
n suret-i idaresi
hakkı
nda kaleme alı
nup bil-istîzânı
n müdde’i ahkâmı
na irade-i seniyye hazret-i
pâdiş
âhî ş
eref-mutlak buyrulan nizâmnâme hükmüne tevfîk-i ifâ-yımuâmele
olunacağıtabk ise de evvel-emirde evsâfa mutâbı
k-ıkânûneyi hâiz bir eytam
müdürünün tayinle iş
e mübâş
eret etdirilmesi esbâbı
nı
n istikmâline müsâde
buyrulmasıbâbı
nda takdîm-i müzekkereye mübâderet olundu.
Rumi 21 Temmuz 1323 / Hicri 23 Cemazeyilahir 1325 / Miladi 3 Agustos 1907
Cumartesi
Nâib Tevfik
173
Sayfa 24
Belge 41
Mecidiye Kazasıkurâsı
ndan Veledli Karyesi sakinlerinden Ömer oğlu Said bin
Osman nam kimesne kaza-i mezkur hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye
mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kasaba-i mezkur ahalisinden ve
meclis-i idare azası
ndan HacıMehmed Ağa bin Yusuf Ağa mahzarı
nda ikrâr-ıtam
ve takrir-i kelam idüp der ki, sulbiye sağire kı
zı
m Gülsüm nam mezbureyi fakr u
zaruretimden dolayıinfâk ve iskân hakkı
na olarak müdde‘iden 400 kuruş…
mukabelesinde mümâ ileyh HacıAğaya îcâr eyledim. Evlenmeye değin mezbure
mümâileyh HacıAğanı
n nezdinde kalmak ş
artı
yla dediğinde mümâileyh HacıAğa
dahi mezbure Gülsümü bedel-i mezkur mukâbelesinde îcâr eyledim, diyü tasdik ve
kabul eyledi.
Hicri 12 Recep 1325 / Rumi 8 Ağustos
1323 / Miladi 21 Agustos 1907 gün
Çarş
amba
Mecidiye Kasabası
ndan HacıAğa
Veledli Karyesinden Ömer oğlu Said
İ
ş
bu takriri huzurumuzda olduğ
unu tasdik eyleriz.
Fi 9 Minhü
Polis Memuru
Tasvir Memuru
Sayfa 24
Belge 42
Kı
rş
ehrî sancağ
ı
na muzâf Mecidiye kazası kurâları
ndan Akbı
yı
klı Karyesi
sakinlerinden zâtıYusuf Dervişbin Seyyid ve Köseli Karyesinden Bekir bin Monla
Mustafa tarifleriyle muarref Meryem binti HacıAli nam Hatun karye-i mezbure
ahalisinden İ
smail Oğlu Yusuf bin İ
smail nam kimesne muvâcehesinde üzerine dava
idüp der ki; bundam akdem vefat iden babam müteveffâ-yımerkûm … hisse-i
irsiyeme isâbet iden 1448 kuruş36 parayımüdde-i aleyh merkum …. def‘atle taleb
etmişisem de virmekden eyâ ve imtinâ‘ ider olmakla meblağ
-ımezkûru bil-verâse
174
bana alı
vermesi muradı
mdur dedikde ba‘de’d-dava ve lede’s-sual müdde-i aleyh
merkum dahi cevabı
nda fil-hakika müdde-i mezbûrenin babasımüteveffa Hacı
Aliden mevrûs veya defter-i kâsı
m? 1448 kuruşemvâline vaz‘-ıyedini ikrâr ancak
mezbûre hisse-i veraseti li-eb er-karı
ndaş
ısağir-i mezbûr Mustafaya mahzar-ı
ş
ühûdda hîbe ve temlîk eyledi. Mezbur Mustafanı
n validesi de evvel emirde kabul
etdiklerinden arkasıyokdur, didi. Müdde-i aleyh merkûmdan ef‘-i davası
na mutabı
k
beniyye taleb olundukda karyemiz ahalisinden Vezus oğlu Mehmed bin Firdevs ve
Zenbil bin Musa ve Musa oğlu Monla Ali ve Vahâb Kahya bin Mehmed ile isbat
eyledim.
Rumi 13 Ağ
ustos 1323 / Hicri 17 Recep 1325 / Miladi 26 Agustos 1907 gün
Pazartesi
Müdde-i aleyh
Müdde-i mezbûre
Şâhid Akbı
yı
klıKaryesinden Zenbil bin Mehmed bin Abdullah nam kimesne liecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakîka müdde-i
mezbûre Meryemin pederinin kı
ymetlü terekesinin hîn-i tahrîrinde müdde‘a-i
mezbûre hisse-i irsiyemi karı
ndaş
ı
m sağir-i mezbur Mustafaya bağı
ş
ladı
m, didi.
Mezkur Mustafa tarafı
ndan kimse aldı
m kabul etdim, dimedi. Ben bu vecih üzere
ş
âhidim ve ş
ehâdet dahi iderim.
Fi minhü
Şâhid
Diğer ş
âhid karye-i mezbureden Mehmed bin Monla Ali nam nam kimesne li-ecli’ş
ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda müdde‘a-i mezbure Meryemin
babası
nıterekesi nesc olunup hissesi tefrik edildiğinde mezbure ol zaman
huzurumuzda ben hissemi karı
ndaş
ı
km sağir Mustafaya bağı
ş
ladı
m dediğine ben
Allah içün ş
ahidim ve ş
ehâdet dahi iderim.
Fi minhü
Şâhid
Diğer ş
âhid Abdülvahhab Kahya bin Ahmed bin HacıMahmud nam kimesne dahi
istiş
hâd olundukda adem-i malumat beyan eyledi.
Şâhid
175
Diğer ş
âhid Monla Ali bin Musa bin HacıAli nam kimesne li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i
ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda benim bu mesele hakkı
nda malumatı
m yokdur.
Fi 14 Minhü
Hisse-i irsiyenin müdde‘a-i mezbure Meryeme teslimine hüküm ş
üd.
Fi 18 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa 25
Belge 43
Boğaz Ucu Karyesinden Ahal oğlu Ahmed bin Mehmed Mecidiye KazasıSandı
k
emini Rı
za Efendi muvâcehesinde üzerine dava idüp der ki; yedimde müş
ren malı
m
olan sekiz yaş
ı
nda 150 kuruşvr 10 yaş
ı
nda 2 Mecidiye kı
ymetinde kara bir re’si diş
i
merkebiyle kezâlik 4 Mecidiye kı
ymetinde boz diş
i bir re’s merkebe mümâ ileyh
Rı
za Efendiyi de hakkı
nda olarak vaz‘-ıyed ider olmakla alı
verilmesi matlûbumdur,
diyü dava eyledi. Ledes-sual fil-hakika mezkur hayvanatıvaz‘-ıyedini ikrâr ancak
müddeinin ş
erran malıolduğunu benim malumum değildür, diyü inkâr eyledi.
Recep 20 Ağ
ustos 1323 / Hicri 24 Recep 1325 / Miladi 2 Eylül 1907 gün Pazartesi
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde-i merkûm
Müdde-i merkûm ikâme-i beniyyeye havale ş
üd.
Fi 20 minhü
Naib Tevfik
Şahid UcıKaryesinden Abdullah oğlu Ali bin Abdullah ve yine karye-i mezbureden
Şaban bin Mehmed Ali nam kimesne li-ecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup
istiş
hâd olundukları
nda fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayene olunan
bir re’s öküz ve bir res inek ile iki res merkeb müddeinin ş
erren malıolduğuna bizler
ş
âhidiz ve eda-yış
ehadet-i ş
er‘iye ideriz.
Fi 20 Minhü
Şahid
Şahid
176
Şahidân-ımerkûmân usul mevzuuna tevfikan evvela sı
rran olup da alenen lede’ttezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve tasdîk olunmakla mûcebince husus-u
müdde‘aya hakkı
nda müdde-i merkûm ba‘det-tahkîk-i ş
er‘iyye mezkur hayvanatı
n
müddeinin malıolduğuna hükm-i ş
er‘iü‘l-ehak olmuş
dur.
Fi 21 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa 25
Belge 44
Makam-ıkâimakamlı
ğı
nda mahûl Çorum Mutasarrı
flı
ğı
nı
n fi 25 Ağustos sene 1323
tarih ve üçyüz otuz dokuz numrolu imtihâdesiyle vürûd edip Mecidiye Kazasımal
müdürü Mehmed Emin Efendinin bil-aman vaz‘-ıyed ettiği mütehakkı
k olan 129
adet lira-yıOsmânini sı
rf kendi malıve nakdi olduğu iddia iden Öksüz Kale
Karyesinden HacıSofuoğlu Mustafa bin HacıHacıSofu nam kimesne Mecidiye
Kazasımahkeme-i ş
er‘iyesindema‘kud meclis-i ş
er‘-i ş
erîf-i enverde mal müdürü
Mehmed Emin Efendi ibni Raş
id Efendi mahzarı
nda üzerine dava idüp der ki, …
maksadı
yla İ
skilip Kazası
na … hakkı
nda refiki bulunan karyeleri ahalisinden Kesili
Ahmedden ş
ehadet iderek hükümet kendüsüyle merkum Ahmedi ve meblağ-ımezkur
129 lirayıMecidiye Hükümetine gönderdiklerinden ve meblağ-ımezkur elyevm
müdür mümâ ileyh yedinde olmakla alı
verilmesi matlubumdur diyü ba‘de’d-dava ve
ledes-sual fil-hakika meblağ-ımezkur 129 lirayıbil-emân vaz‘-ıyedi ikrar ancak
müddeinin kendi malıne kadar olduğ
u benim mâlumum değ
ildir diyü inkar eyledi.
Recep 29 Ağ
ustos 1323 / Hicri 3 Şaban 1325 / Miladi 11 eylül 1907 gün Çarş
amba
Müdde-i aleyh Müma ileyh
Müddei Öksüz Kale Karyesinden Mustafa
Müdde-i merkûm ber-vech-i muharrer dava-yımezkureyle beyana havale ş
üd.
Nâib Tevfik
177
Müdde-i merkum davası
nıMecidiye Jandarma Süvarilerinden Mustafa Çavuşbin
Bekir ve İ
skilip Karyesinden Şedidi oğlu Halil bin Ali ve Kasaba eş
rafı
ndan
Süleyman Beğmahdumu Mehmed Efendi ve Osman Bey ile isbat eyledim, didi.
Şâhidân-ımerkûmândan zabit Mustafa Çavuşbin Yeğer istiş
hâd olundukda filhakika müddeaya mezkûr 129 lira müddeinin kendisi nakdi ve malıolduğuna ve
hatta Halil Tı
marlara bey‘ etdiği develerin esmânıbulunduğuna ben ş
âhidim ve
ş
ehadet iderim.
Şahid
Diğer ş
âhid İ
kili Karyesinden Halil bin Ali meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu müdde-i merkum Mustafa 129 liraya Halil Tı
marede satup
esmânı
nıalarak İ
skilip Kazası
na … gitmiş
dir. Ve meblağ-ımezkur sı
rf kendi malıve
nakdi olduğuna ben ş
âhidim ve ş
ehadet dahi iderim.
Fi 29 Minhü
Şâhid
İ
ş
bu zabı
t davasıhuzurumuzda cereyan eylediğ
i tasdik kı
lı
ndı
.
Fi 29 Minhü
Baş
kâtib Halil
Alizade Halil
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 29 Minhü
Nâib Tevfik
Şâhidân-ımerkûmân usul mevzuuna tevfikan evvela sı
rran ol babda alenen ledettezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve tasdik olmağı
n mûcebince müdde-i
merkûm husus-ımüdde‘âya hakkı
nda ba‘del-tahkik meblağ-ımezkuru müddeiye eda
ve teslime müdür mümâ ileyhâya tenbihe ş
üd.
Fi 30 Minhü
Nâib Tevfik
178
Sayfa 26
Belge 45
Kı
rş
ehrî Sancağı
ndan Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Mahsenli Karyesi ahalisinden
Süleyman Kahya bin Yusuf kaza-i mezkûr hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye
mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-enverde Keskin Kazası
nı
n Kenan Bey
Karyesi ahalisinden Yusuf İ
bni Muslihiddin Bey mahzarı
nda ikrar-ıtam ve takrir-i
kelam idüp der ki, … Süleyman Kahya ile miyânemizde ve Mecidiyenin hukuk
mahkemesinde cereyan etmekde olan arazi davası
ndan dolayımerkum Mustafa
Kahya ile ve lazı
m gelenler ile mahkeme ve muhaseme ve redd-i cevaba ve tebliğve
tebliğa istînâf ve temyize ve ikâme-i ş
uhûdda ve tahlîf ve tahlîfe ve her nev‘i evrâk
takdimine ve indel-hâce sulh ve ibrâya ve derecât-ımuhâkeme mürâca‘ı
na vel-hâsı
l
husus-ımezkûrun mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya mümâ ileyh Yusuf Beği
vekil nasb ve tayin eyledim dedikde müma ileyh Yusuf Bey dahi vekâlet-i mezkûreyi
kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini kemâ yanbagî edaya taahhüd ve iltizam etmeğin tescil
olundu.
Vekil Kenan BeğKaryesinden Yusuf
Rumi 4 Eylül 1323 / Hicri 9 Şaban 1325 / Miladi 17 Eylül 1907 gün Salı
Müvekkil-i merkûm
Sayfa 26
Belge 46
Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Öksüz Kale Karyesi sâkinlerinden sâhib-i arzuhal
Mustafa oğlu Mehmed kaza-i mezkûr Sandı
k emini Rı
za Efendi ibni HacıHüseyin
Efendi mahzarı
nda üzerine dava idüp dir ki, bundan tahminen 4-5 gün oldu dava
etdirecekleri üzere oğlum Mustafa yedinden Zabtiye çavuş
u mal sanduğu diyerek
idüp hükümete teslim eylediğ
i birisi siyah dört yaş
ı
nda düğ
e inek ve birisi üç yaş
ı
nda
kagör atıceriyi beyaz … iki re’s maldan evvelce malı
mıbi-edâ olarak mümâ ileyh
Rı
za Efendi vaz‘-ıyed ider olduğundan alı
verilmesi matlûbumdur, diyü ba‘ded-dava
ve ledes-sual fil-hakika iki res birisi inek diğeri tosun ancak üzere bil-emân vaz‘-ı
179
yedini ikrâr ancak müddeinin malıolduğu benim ma‘lûmum değildir, diyü inkâr
eyledi.
Rumi 6 Eylül 1323 / Hicri 11 Şaban 1325 / Miladi 19 Eylül 1907 gün Perş
embe
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde-i merkûm
Şâhid HacıDuraklıKaryesinden HacıOğlu Ahmed bin Hacınam kimesne li-ecliş
ş
ehâde meclis-i ş
er‘â hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağı
havalisinde muayene olunan diğer re’s karası
ğı
r hayvanımüdde-i merkûm
Mehmedin tenâcen malıolduğuna ben ş
âhidim ve eda-yış
ehâdet dahi iderim.
Fi 6 Minhü
Şahid
Diğer ş
âhid HacıDuraklıkaryesinden Hüseyin oğlu Ali bin Hüseyin nam kimesne liecli’ş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet
konağıhavalisinde muayene olunan birisi dört yaş
ı
nda kara diş
i düğe ve birisi üç
yaş
ı
nda sakı
r koğer tosun müdde-i merkûmun netâcen malıolduğuna ben Allah için
ş
ahidim ve eda-yış
ehadet eyledim.
Fi 6 Minhü
Şahid
Şâhidân-ımerkûmân lede’t-ta‘dîl ve tezkiye adaletleri zâhir olunmak mûcebince
husus-ımüdde‘aya hakkı
nda müdde-i merkûm ba‘det-tahlîf müdde‘âya hayvanatı
n
müdde‘iye eda ve teslimine müdde-i aleyh mümâ ileyh Rı
za Efendiye tenbih
olunduğu.
Fi 6 Minhü
Sayfa-27
Belge- 47
Mecidiye Kazası
nı
n Öksüz Kale Karyesinden sahib-i arzuhal Haydaroğlu Behzad bin
Haydar nam kimesne meclisde TerzbanlıKaryesinden HacıHüseyin Oğlu Ahmed
bin HacıHüseyin mubacehesinde dava idüp der ki, merkum Ahmedin kerimesi Esma
binti Ahmed mezkûreyi 319 senesi Eylül mâhıiçinde ve mahzar-ış
ühudda akd ve
tenkih eyledim. Ol vecihle mezbure Esma tarih-i akidden ş
imdiye kadar benim
180
zevce-i menkûha-i medhûle-baham diyü dava etdikde müdde-i aleyh merkum
cevabı
nda fil-hakika kerimesi mezbure Esmayımerkum Behzada akd ve tenkih etmiş
ise de tarih-i akd 320 senesi Eylülünde olduğunu müdâfiine söyledi.
Rumi 9 Eylül 1323 / Hicri 14 Şaban 1325 / Miladi 22 Eylül 1907 gün Pazar
Müdde-i aleyh
Müdde‘î
Müdde-i merkûm davası
na mutâbı
k beniyye taleb olundukda Terzbanlı
dan Ahmed
oğlu Hüseyin ve Hacıİ
brahim oğ
lu Ali ve Molla Abidin Beyle isbat iderim dedikde
ve ş
âhidan-ımerkûmândan Ahmed oğlu Hüseyin İ
bni Ahmed bin İ
brahim nam
kimesne meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda müdde-i merkûm Haydar oğ
lu
Behzad müdde-i aleyh Ahmed bin HacıHüseyin Ağanı
n kerimesi Esma binti Ahmed
nam mezbureyi 319 senesi Eylül mahıiçinde mahzar-ış
uhudda akd ve tezviç ve
tenkîh eylediğine ben Allah için ş
âhidim ve ş
ehadet eylerim.
Fi 9 Minhü
Şahid
İ
ş
bu zabt-ıdava huzurumuzda cereyan ettiğini tasdik ederiz.
Fi 9 Minhü
Alizade Ali
Odacı
Şâhidân-ımerkûmân Ali bin HacıHüseyin nam kimesne dahi li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i
ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu müdde-i merkûm Behzad 319
senesi Eylül mâhıiçinde HacıHüseyin Ağanı
n oğlu Ahmedin kerimesi Esma mihr
tesmiyesiyle akd ve tezviç eylediğ
ine ben Allah için ş
âhidim ve ş
ehadet eyledim.
Rumi 16 Eylül 1323 / Hicri 21 Şaban 1325 / Miladi 29 Eylül1907 gün Pazar
Şahid HacıHüseyin Oğ
lu Ali
Şâhidân-ımerkûmân tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 16 Minhü
Nâib Tevfik
Şâhidân-ımerkûmân usul mevzuuna tevfikan evvela ya varaka-yımestûresi ol babda
alenen ledet-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve tasdik olunmağı
n
mûcebince akdin 319 senesi Eylül mâhızarfı
nda vukuuna hükm-i ş
er‘il-ehakk
olmuş
dur.
181
Nâib Tevfik
Sayfa 28
Belge 48
Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Sakalıkaryesi sâkinlerinden Veli Ağa İ
bni Ahmed
nam bit-tû‘ ve’r-rı
zâ ikrâr-ıtâm ve takrîr-i kelam idüp der ki; nikahlı
m diyerek
mahkeme-i ş
er‘iyeye ikâme eylediğim Yetecik Karyesinden BektaşKahya kerimesi
Fatı
ma binti Bektaşnam mezbureden kat‘an fâriğolup nikahlı
m olmadı
ğı
na iş
bu
mahalle takrir eyledim.
Hicri 17 Şaban 1325 / Rumi 12 Eylül 1323 / 25 Eylül 1907 gün Çarş
amba
Muteriz Merkum SafalıKaryesinden
Muarref- Mahkeme Memuru- Mahkeme Azası
Sayfa 28
Belge 49
Yozgad Sancağımahalatı
ndan Medrese Mahallesi sakinlerinden Eimzade İ
hsan
Efendi ibni Süleyman Mecidiye Kazasımal müdürü vekili sandı
k emini Rı
za
Efendinin mahzarı
nda üzerine dava idüp der ki, bundan tahminen bir mâh akdem
Mecidiye civarı
ndan mürûr etmekde olan davar sürümüzün içerüsünden sirkat
olunarak ecren bâde hükmünde tutularak bey‘ edilen bir bir re’s erkek koçu bey‘
olunarak esmânıolan ba‘del-musaddak seksenaltıkuruşmümâ ileyhden alıverilmesi
matlûbumdur, diyü dava eyledi.
Rumi 15 Eylül 1323 / Hicri 20 Şaban 1325 / Miladi 28 Eylül 1907 gün Cumartesi
Müdde-i mümâ ileyh Mehmed Ağa
Müdde-i aleyh dahi cevabı
nda fil-hakika zikr olunan bir re’s erkek koçu satı
larak
esmânıolan meblağ-ımâsûre de bil-emân vaz‘-ıyedini ikrâr ancak müddeinin malı
olduğu benim malumum değildir, diyü inkâr eyledi.
Fi 15 Minhü
Müdde-i aleyh Rı
za
182
Müdde-i merkûmun ber-minvâl-i meş
rûh müddeası
na mutâbı
k beniyye taleb
olundukda fil-hakika bundan 24 gün akdem zâyi‘ olan erkek üç yaş
ı
nda bir re’s erkek
koyuna müdde‘î İ
hsan Efendinin ş
erren malıolduğuna ş
âhidim ve edâ-yış
ehadet
ederim.
Fi 15 Minhü
Şâhid Ali Rı
za
Diğer ş
âhid GümüşÖren Karyesinden İ
smail bin Osman li-ecliş
-ş
ehâde meslis-i
ş
er‘a hâzı
r olup istiş
had olundukda fil-hakika bundan 27 gün akdem Mecidiye
civarı
ndan sirkat olunan bir re’s erkek üç yaş
ı
nda koçu müdde‘i İ
hsan Efendinin
ş
erran malıolduğuna ş
âhidim ve edâ-yış
ehâdet iderim.
Şâhid
Sayfa 29
Belge 50
Yozgat Sancağınevâhiyesinden Kı
zı
l Koca nahiyesinin Ali Fakı
lu Karyesi
ahalisinden sahib-i arzuhal İ
smail Kahya oğ
lu Ömer bin İ
smail Kahya Sandı
k emini
Rı
za Efendinin mahzarı
nda üzerine dava ve takrir-i kelam ve idüp der ki; yedimde
tenâcen malı
m olan beşyaş
ı
nda kavgür kuyruğunun ucu beyaz 200 kuruşkı
ymetinde
bir res kara sı
ğı
r öküzüm haziran mahızarfı
nda karyemiz civarı
ndan sirkat olunarak
el-yevm yâve olmak üzere mümâ ileyh Rı
za Efendi yedinde bil-muâmele bil-istihkâk
alı
verilmesi matlubumdur, diyü ba‘de’d-dava ve ledes-sual mümâ ileyh Rı
za Efendi
dahi cevabı
nda fil-hakika mezkur öküze vaz‘-ıyedini ikrâr ancak müddeinin mâlı
olduğu benim mâlumum değildir, diyü inkar eyledi.
Rumi 15 Eylül 1323 / Hicri 20 Şaban 1325 / Miladi 28 Eylül 1907 gün Cumartesi
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde-i Merkum İ
smail Kahya oğlu Ömer
Müdde-i merkum dava-yımezkûresiyle beyana havale ş
üd.
Minhü
Nâib Tevfik
183
Ben davamıAli Fakı
lu Karyesinden HacıHüseyin Oğlu Monla Mehmed ve Hacı
Mehmed oğlu İ
smail ile isbat eyledim, dedikde ş
âhidân-ımerkûmândan Monla
Mehmed bin HacıHüseyin nam kimesne li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup
istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağ
ıhavalisinde muayene olunan 4
yaş
ı
nda tokur kuyruğ
unun ucu beyaz bir re’e öküz müdde-i merkum Monla Ömerin
netâcen malıolduğuna ben Allah için ş
ahdim ve eda-yış
ehadet dahi eyledim.
Fi 15 Minhü
Diğer ş
âhid karye-i mezbureden HacıMehmed oğ
lu İ
smail bin HacıMehmed nam
kimesne dahi li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika
iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayene olunan koğer kuyruğunun ucu beyaz 4-5
yaş
ı
nda öküz karyemizden İ
smail Kahya oğlu Hı
zı
r merkum Monla Ömerin kendi
malı
ndan olma malıolduğuna ben ş
âhidim ve eda-yış
ehadet eyledim.
Fi 15 Minhü
Şahid
Şâhidân-ımerkûmân usul mevzuuna tevfikan evvela ya varaka-yımestûresi ol babda
alenen ledet-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve ihbâr olunup ş
ehadetleri
makbul olmağı
n mûcebince müdde-i merkûm husus-ımezkûr hakkı
nda ba‘deltahlîfiş
-ş
er‘î mezkur öküzün kendisinin olduğuna hükm-i ş
er‘il-ehakk olunduğu.
Fi 15 Minhü
Naib Tevfik
Sayfa 30
Belge 51
Mecidiyenin Hacıoğ
lu Karyesinden zâtıFerdiyan Ömer Çavuşbin Hasan ve odacı
Yusuf Çavuşbin Said tarifleriyle muarref olan Fatı
ma Hatun binti Osman nam
hatuna zevce-i menkûha karye-i mezbûreden Şeyho bin Mehmed muvacahesinde
üzerine dava idüp der ki; Şeyho bundan akdem benim zevc-i dâhilem olup bundan iki
ay akdem beni tatlîk eylediğinden merkûmun zimmetinde manzûr ve mahzûr-ıaleyh
olan 200 kuruşmihr-i müeccelem ile malı
m olan 100 kuruşkı
ymetinde bir hân tabak
184
ve 300 kuruşkı
ymetinde üç çift çuval ve 60 kuruşkı
ymetinde bir adet başheybesi ve
30 kuruşkı
ymetlü bir adet ayak çuvalıve 1 Mecidiye kı
ymetinde ip torbasıve 10
kuruşkı
ymetinde birisi adet çengel ve 10 kuruşkı
ymetlü bir adet çul ve 8 kuruş
kı
ymetlü bir adet deve öğreği ile aded-i muayyene-i ma‘lûmem ve müennes-i
meskenetim içün ne kadar ma‘rûf nafaka takdiriyle markumdan alı
verilmesi
matlubumdur diyü dava eyledi.
Fi 17
Müdde-i mezbure
Müdde-i aleyh-i merkumeden ne diyeceği sual olundukda eş
yâ-yımuharrer-i
mezkûreden yatak takı
mı
yla bir çift çuval olmadı
ğı
nıdiğer eş
yalarımevcûd idüğünü
ve yalnı
z mezbureyi …. ketb-i tam yarı
m diyerek söylediğini ve 200 kuruşmihr-i
müecceleden ve aded-i ma‘lûme içün de yevmiye ikiş
er kuruşborcu olduğ
unu ikrâr
eyledi.
Fi 17 Minhü
Müdde-i aleyh
Mezbûrenin aded-i muayyenesi içün muarref idüğü beyan olunan yevmiye ikiş
er
kuruşnafaka fasl ve takdir edilmiş
dir.
Fi 17 Minhü
Naibüş
-ş
er‘ Tevfik
Sayfa 30
Belge 52
Mecidiyenin Alaca HasanlıKaryesinden Osman HacıHasan oğlu Düdek Mehmed
bin Osman Çavuşkaza-i mezkur sandı
k emini Rı
za Efendinin mahzarı
nda üzerine
dava idüp der ki, bundan 3 ay akdem Kı
rş
ehrinin DalakcıKaryesinden Hurş
id oğlu
HacıHalilden 2000 kuruşbedel medkû‘ ve makbûz mukabilinde iş
tirâ ve temlik
eylediğim 10 yaş
ı
nda bakı
r renkde altıniş
anlıbir re’s kı
srağı
m bundan akdem yâde
hükmünde tutularak harîta ma‘rifetiyle hükümete teslim eylediğinden alı
verilmesi
matlûbumdur, diyü dava eyledi.
Rumi 23 Eylül 1323/ Hicri 28 Şaban 1325 / Miladi 6 Ekim 1907 gün Pazar
Müdde-i Alaca HasanlıKaryesinden
185
Müdde-i aleyh Rı
za Efendiden ne diyeceği istifsâr olundukda fil-hakika bir re’s
kı
srağa bil-emân vaz‘-ıyedini ikrâr ancak müddeinin malıolduğunu inkâr eyledi.
Fi 23 Minhü
Müdde-i alyeh mümâileyh Rı
za
Müddeinin ber-minvâl-i meş
rûh müddeası
na mutâbı
k beyyine taleb olundukda, ben
davamıSafalıKaryesinden Mehmed bin İ
brahim ve karye-i mezbûreden Ali bin
Osman ile isbat eyledim, dedikde ş
âhidân-ımerkûmândan Mehmed İ
bni İ
brahim
nam kimesne li-eliş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika
bakı
r renginde 9-10 yaş
ı
nda bir ree’s kı
srağımüdde-i merkûm Mehmed 200 kuruş
bedel ile DalakcıKaryesinden Hurş
id oğlu HacıHalidden iş
tira ve temlik eylediğine
ben Allah içün ş
âhidim ve edâ-yış
ehâdet iderim.
Fi 23 Minhü
Şâhid
Diğer ş
âhid karye-i mezbûreden Ali bin Osman dahi ber-vech-i meş
rûh edâ-yı
ş
ehâdet eylediğini söyledi.
Fi 23 Minhü
Şâhidân-ımerkûmân tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 23 Minhü
Nâib Tevfik
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adaletleri ihbâr ve tasdik
olmağı
n hususî müddeaya hakkı
nda müdde-i merkûm ba‘del-tahlîfi’ş
-ş
er‘î
mucebince mezkur kı
srağı
n müdde-i merkûm Mehmede iâde ve teslimine müdde-i
alyh mümâ ileyh Rı
za Efendiye beyyine olunduğu
Recep 24 Eylül 1323 / Hicri 29 Şaban 1325 / Miladi 7 Ekim 1907 gün Pazartesi
Nâib Tevfik
Sayfa 31
Belge 53
Mecidiye Kazası
nı
n HacıAhmedli Bâlâ Karyesi sâkinlerinden zâtıYusuf Çavuşbin
ve gardiyan Ömer Çavuşbin Hasan tarifiyle ma‘rûf olan Rabi‘a binti İ
smail mezkûr
186
Kasabadan Monla Mustafa bin Seryan muvacehesinde üzerine dava idüp der ki;
zevcem iken bundan akdem Bingazide vefat iden Battal bin Alinin verâseti benimle
vâlidesi Döndü binti Veli ve li-ebeveyn er karı
ndaş
ıMusa ve hemş
iresi Zinete
münhası
ra olduğundan ve müteveffâ-yımerkum üzerinde cihet-i kasd-ış
er‘îden 25
kuruşalacak hakkıolduğundan alı
verilmesi matlûbumdur diyü ba‘ded-dava ve ledessual ol dahi cevabı
nda fil-hakika merkuma 25 kuruşborcu olduğ
unu ikrar ancak
müddeinin ma‘dâm davası
nıinkâr itmekle müddeiden ber-minvâl-i meş
ruh
müddeası
na mtabı
k beyyine taleb olundukda, ben davamıVeledli Karyesinden Yusuf
Çavuşbin Abdurrahman ve Yerköyünden Onbaş
ıoğ
lu Seyyid ile isbât iderim, didi.
Müdde-i aleyhâ Mezbure Monla Mustafa
Müdde-i mezbûre
Şâhidân-ımerkûmândan Veledli Karyesinden Yusuf Çavuşbin Abdurrahman nam
kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup isrtiş
hâd geçen sene nisan ve yahut
müdde-i mezbure zevci HacıDuraklıkaryesinden Ali Oğlu Battal Bingazide denize
yı
kanmağa girdiğinde su kendisini boğduğunu ve müdde-i merkûmun cenazesinde
bulunduğunu ben Allah için ş
ahidim ve edâ-yış
ehâdet-ış
er‘iye eylerim.
Recep 26 Eylül 1323 / Hicri 2 Ramazan 1325 / Miladi 9 Ekim 1907 Çarş
amba
Şâhid
Şâhid Yozgat Sancağı
nı
n Yerköy karyesi ahalisinden Seyyid bin Mustafa nam
kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda, HacıDuraklı
karyesi ahalisinden ve efrâd-ıaskeriyeden Ali oğlu Battal bundan 8-10 ay akdem
Bingazide denizde dalgaya boğ
ulup vefat itdi. Merkumun cenazesinde hazı
r
bulundum ve bu vecih üzere ş
âhidim ve edâ-yış
ehâdet-i ş
er‘iye eyledim.
Fi 17 Minhü
Şahid Yerköy Karyesinden
Sayfa 32
Belge 54
Mecidiye Kazası
nı
n Ömer Uş
ağıkaryesinden sâhib-i arzuhal Durmuşoğlu Hacıbin
Mehmed Sandı
k Emini Rı
za Efendi mahzarı
nda üzerine dava ve takrîr-i kelam idüp
der ki; AcıKaryesinden Ömer Zoroğlu Ali Göyden ş
irâ’en almı
şolduğum 4 yaş
lı
187
200 kuruşkı
ymetlü bir re’s siyah öküzüm Haydar Onbaş
ıtarafı
ndan bundan çend
gün mukaddem yâve namı
yla hüküme getirilmekle mümâ ileyh Rı
za Efendi yedinde
bulunmakla bil-istihkâk alı
verilmesi matlûbumdur, diyü dava eyledikde mümâ ileyh
Rı
za Efendiye sula olundukda cevabı
nda mezkur öküz hı
rsı
zlı
kdı
r. Yani Ömer Zor
oğlu meş
hur hı
rsı
zdı
r, münâide ş
iyâk aldı
ğıcihetle davası
nı
n reddini taleb eylerim,
dedi. Münâidesi yine taleb olundukda Ömer Uş
ağıKaryesinden Halil oğlu Ali ve
Mustafa oğlu Mahmud ile isbat eylediğini ve isbâtları
n hazı
r olduğunu söyledi.
Recep 29 Eylül 1323 / Hicri 5 Ramazan 1325 / Miladi 12 Ekim 1907 gün Cumartesi
Şâhid Ömer Uş
ağıkaryesinden Halil oğlu Ali ve Mustafa oğ
lu Mahmud meclis-i
ş
er‘a gelerek 4 yaş
ı
nda siyah donda bir re’s öküzü bundan iki mâh mukaddem
müdde-i merkum Hacı200 kuruşbedel ile AvıKaryeli Ömer Zoroğlu Ali Köyden
satun aldı
ğı
nıbildiğine ve diğer ş
âhid Mustafa oğlu Mahmud dahi ş
âhd-i merkûmun
ş
ehadeti vecihle ş
ehadet eyledi.
Recep 29 Eylül 1323 / Hicri 5 Ramazan 1325 / Miladi 12 Ekim 1907 gün Cumartesi
Şâhid Mahmud
Şahid Ali
Müdde-i aleyh
Müdde‘î Hacı
Sayfa 32
Belge 55
Mecidiye Kazası
nı
n Ömer Uş
ağ
ıkaryesinden sahib-i arzuhal Halil oğlu Ali mal
müdürü Emin Efendi mahzarı
nda üzerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki; netâcen
malı
m olan 8 yaş
lıala renkli kuyruğu güdek öküzüm bundan çend gün mukaddem
Haydar Onbaş
ıtarafı
ndan yâve namı
yla hükümete getirilmekle mümâileyh Rı
za
Efendi yedinde bil-muâmele bil-istihkâk alı
verilmesi matlûbumdur, diyü dava
eyledikde müma ileyh Rı
za Efendiden sual olundukda cevabı
nda fil-hakika mezkur
öküze vaz‘-ıyed olduğunu ikrarla mezkur öküzün müddeinin olmadı
ğ
ı
nısöyledi.
Müdde‘î dahi davası
nıkarye-i mezkûreden Osman oğlu Turan ve Mehmed oğlu Hacı
ile isbat eylediğini söyledi.
188
Şâhid karye-i mezkûreden Osman oğlu oğ
lu Turan mezkur öküzün don ve rengini
ber-vech-i beyan takrir iderek müdde-i merkumun malıolduğunu ve diğeri Mehöed
oğlu Hacıdahi ş
âhid-i merkumun ş
ehadeti vechiyle ş
ehadet eylediler.
Recep 29 Eylül 1323 / Hicri 5 Ramazan 1325 / Miladi 12 Ekim 1907 gün Cumartesi
Şâhid TuranŞahid Hacı
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde‘î Ali
Sayfa 33
Belge 56
Mecidiye KazasıMahsenli Karyesi ahalisinden Hüseyin oğlu Hasan Çavuşibni
Hüseyin kaza-i mezkur sandı
k emini Rı
za Efendi ibni HacıHüseyin Efendi
mahzarı
nda üzerine dava idüp der ki; yedimde ş
irâ’en malı
m ve mülküm olan bir re’s
4 diğ
eri 3 yaş
ları
nda olan 3 yaş
ı
nda sağkulağıkesik diğeri de çatal boynuzlu 4
yaş
ı
nda 300 kuruşkı
ymetinde öküzlerim yave olarak mümâ ileyh Rı
za Efendi vaz‘-ı
yed olmakla alı
verilmesi matlûbumdur, diyü dava eyledi.
Rumi 20 Teş
rin-i sânî 1323 / 5 Ramazan 1325 / Miladi 12 Ekim 1907 Cumartesi
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde‘î Mecidiyenin Mahsenli Karyesinden Hasan Çavuş
Mümâ ileyh Rı
za Efendiden ne diyeceği istifsâr olundukda fil-hakika mezkûr iki re’s
öküzlere bil-emân vaz‘-ıyed eder olduğunu ikrâr ancak müddeinin mülkü olduğunu
inkâr eyledi.
Müdde-i aleyh mümâ ileyh Rı
za
Müdde‘iden davası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda Mahsenliden Mehmed oğ
lu
Kası
m Çavuşve Yusuf oğlu Süleymanla isbat-ımüdde‘â ideceğini söylemekle
ş
âhidân-ımerkûmândan hâzı
r-ıbil-meclis Mehmed oğlu Kası
m Çavuşli-ecliş
-ş
ehade
meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika birisi 4 yaş
ı
nda koğör diğeri 3
yaş
ı
nda kulağıkesik koğör öküzler müdde-i merkum bundan bir buçuk iki mah evvel
Dere Konludan Şükrü oğlu Ahmedden bir re’s öküzle mukâbele etdiğine ş
âhidim ve
ş
ehadet-i ş
er‘iye eylerim.
Şahid
189
Diğer ş
âhid karye-i mezkûrlardan Süleyman İ
bni Yusuf li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a
hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika birisi 4 yaş
ı
nda koğör diğ
eri 3 yaş
ı
nda
kulağ
ıkesik koğör öküzler müdde-i merkum bundan bir buçuk mah evvel Dere
Konlu Karyesinden Şükrü oğ
lu Ahmedden bir re’s öküzle mukâbele etdiğine ş
âhidim
ve ş
ehadet-i ş
er‘iye eylerim.
Şâhid
Sayfa 33
Belge 57
Mecidiyenin GüngüşKaryesinden sâhib-i arzuhal Monla Ömer oğlu Hasan nam
kimesne mezkur kasabadan zatımuarref Monla Ömer oğlu Mehmed zevcesi Zehra
binti Mehmed nam mezbure muvacehesinde der ki; mezbure ile miyânemizde olan
terekeden hisse-irsiye davası
nıbit-tû‘ ver-rı
za terk idüp yek diğerimiz ile musalaha
olduğumuzdan tarafı
mdan ba‘demâ ikâmeye ve ta‘kib-i meseleye mahal olmadı
ğı
nı
mübeyyen iş
bu mahalle takrîr eylerim.
Rumi 24 Teş
rin-i sâni 1323 / Hicri 2 Zilkade 1325 / Miladi 7 Aralı
k 1907 gün
Cumartesi
Mezbure Zehra
Mahzar-ımerkum Güngeş
li
İ
ş
bu takrir huzurumuzda cereyan eylediğini ve bâlâdaki imzalar merkum ve
mezbûrenin olduğunu tasdik eyleriz.
Fi 24 Minhü
Mustafa Beğ
zade
Meclis İ
dare Azası
ndan
Sayfa 34
Belge 58
Ankara vilayetinin Kı
rş
ehri Sancağ
ı
na muzaf Mecidiye kazasıkuraları
ndan Ömer
Uş
ağıKaryesi sâkinlerinden ve efrâd-ıasker-i ş
âhâneden olup bu kere vefat iden
190
Miskinin oğlu Hüseyin bin Mustafanı
n vâris ve verâseti li-ebeveyn er karı
ndaş
ları
Mahmud ve İ
brahim ile validesi Ayiş
e binti Hasana münhası
ra olup anlardan baş
ka
veraset ve terekesine müstehakk-ıaharıolmadı
ğ
ı
na karye-i mezkûreden Mustafa bin
Hüseyin ve Ömer bin Hacıİ
smail nam kimesneler ş
ehadetleriyle bir nesc-i ş
er‘î
hükm-i ş
er‘il-ehakk olunduğu.
Rumi 10 Kanun-ıEvvel 1323 / Hicri 18 Zilkade 1325 / 23 Aralı
k 1907 gün Pazartesi
Şahid Mustafa- Şahid Ömer
Müdde‘î
Sayfa 34
Belge 59
Teflek Kebir Karyesi ahalisinden sâhib-i arzuhal Aş
ı
k Osman oğlu Battal bin Osman
nam kimesne Mecidiye Kazasıhükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus
odada akd olunan meclis-i ş
er‘debit-tû‘ ver-rı
za ikrâr ve takrîr-i kelam idüp der ki;
nikahlı
m iddiası
nda bulunduğum karyemiz sakinlerinden Osmanı
n sulbiye-i kebîre
kı
zıNuriyeyi ba‘demâ nikâhlı
m olmadı
ğı
nıve nefsi dilediğine akd ve tevzice mahsur
bulunmadı
ğı
nıiş
bu mahalle ş
erh ve takrir eyledim.
Fi 9 Minhü
Teflek Kebir Karyesinden Aş
ı
k Osman oğlu Battal
Mahzar-ımerkûm huzurumuzda bir-rı
za takrir eylediğini iş
bu mahalle ş
erh eyleriz.
Fi 9 minhü
Mahkeme Odacı
sı
Teflek Sağir Karyesinden ve esnafdan
Sayfa 34
Belge 60
Çam Dere Karyesinden ve asker-i ş
âhâne efrâdı
ndan iken bundan akdem vefat iden
Hüseyin bin Mustafanı
n verâseti li-ebeveyn er karı
ndaş
ıİ
brahim ile vâlidesi Elif
binti Yusuf ile hemş
iresi Ayiş
eye münhası
ra olduğu Çam Dere Karyesinden Hüseyin
191
bin HacıAli ve Alaca HasanlıKaryesinden Osman Ağa bin Hacınam kimesneler
ş
ehadetleriyle sâbit ve mezbûrunun verasetlerine hükm-i ş
er‘il-ehakk olmuş
dur.
Rumi 16 Kanun-ıSani 1323 / Hicri 24 Zilkade 1325 / Miladi 29 Aralı
k 1907 gün
Pazar
Şahid HacıAli
Şahid Osman Ağa
Sayfa 35
Belge 61
Bundan akdem vefat Öksüz Kale Karyesinden Bekir bin Behzanı
n veraseti liebeveyn er karı
ndaş
ıAli bin Behzan valideleri Esma binti İ
brahime münhası
ra
olduğu ve anlardan baş
ka vârisi ve terekesine müstehakk-ıaharıolmadı
ğ
ıkarye-i
mezkureden İ
sa Efendi bin HacıMehmed Ağa ve Halil Ağa bin HacıReş
id nam
kimesnelerin ş
ehadetleriyle sâbit olduğu ve merkûmunun verasetlerine hükm-i ş
er‘ilehak olunmuş
dur.
Rumi 26 Kanun-ıSânî 1323 / Hicri 4 Zilhicce 1325 / Miladi 8 Ocak 1908 gün
Çarş
amba
Şâhid Halil
Şahid İ
sa
Sayfa 35
Belge 62
Kı
rş
ehrî sancağı
na muzaf Mecidiye kazasıkuraları
ndan Şemili Karyesi ahalisinden
ve efrad-ıasâkir-i ş
âhâneden iken bundan akdem vefat iden Nur Hasan oğ
lu Hasan
bin Hüseynin verâseti babasımerkum Hüseyin ile validesi Elif binti Veliye
münhası
ra olduğu ve bunlardan baş
ka vârisi ve terekesine müstehakk-ıaharıolduğu
karye-i mezkureden Dedo bin Hasan ve zabtiye efrâdı
ndan Osman bin Cemzonun
ş
ehadetleriyle merkûmânı
n verasetlerine hükm-i ş
er‘il-ehakk olduğu.
Fi 28 Minhü
Şahid
192
Şahid
Sayfa 36
Belge 63
Mecidiye Kazası
nı
n Beş
ikli Karyesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Nuri bin İ
bişbin
Hüseyin nam kimesne meclisde karye-i mezkur sâkinlerinden zâtıkarye-i mezkûre
ahalisinden Ahmed bin İ
brahim ve Mehmed bin İ
smail tarifleriyle muarref olan
Güllü binti Süleyman nam Hatun mahzarı
n üzerine dava takrir-i kelam idüp der ki;
iş
bu Ramazan-ıŞerifin son günü yani Arefe günü mezburenin biraderi Haydara vekil
göndererek hemş
iresini tezvicine taleb iderek âdet-i meclisden olmak üzere 8 davar
ve bir çift öküz ve üç adet Lira-yıOsmanî ve birisini beşgün sonra karyemiz imamı
Molla Salih bin Ali mezbure tarafı
ndan akde vekil olan biraderi Haydar ve benim
tarafı
mdam biraderim Hüseyin mahzar-ış
uhûdda akd ve tenkih idüp mezbure ol
suretle benim zevce-i menkûha-i medhûl-baham olmuşiken ammisi Alo tarafı
ndan
tamamı
yla mezbure bana nefsini teslimden imtina ider olduğundan mezbureye
nefsini teslim olmak kabl-i ş
er‘iden matlûbumdur, diyü baded-dava ve ledes-sual
müdde-i aleyha mezbure dahi cevabı
nda fil-hakika biraderim Haydara müdde-i
merkum akd ve tenkih olmak üzere vekalet virdim diyü ikrar eyledi.
Rumi 2 Şubat 1323 / Hicri 12 Muharrem 1326 / Miladi 15 Şubat 1908 gün Cumartesi
Muarref
Muarref
Müdde-i aleyhâ mezbûre
Müdde-i merkum
Müdde-i aleyhâ mezburenin ammisi Ahmed bin İ
smail ile karı
ndaş
ıHaydar söze
ibtidâr ile evet mezbûrenin zevc-i evveli karyemiz ahalisinden zevci Mevlüd bin
HacıHasan mezbureyi tarih-i zabı
tdan beşmah mukaddem üç karyeden dı
ş
aruya
zevc-i ahire varmak üzere tatlik etdi. Binâenaleyh mezbure de ş
imdi karyemiz
ahalisinden müdde-i merkum akdi icra edildi. Bu ikinci akd davasısahih
olmayacağı
ndan gı
bbetül-velâye taleb red addolundu.
Rumi 2 Şubat 1323 / Hicri 12 Muharrem 1326 / Miladi 15 Şubat 1908 gün Cumartesi
İ
ş
bu dava zabtıhuzurumuzda cereyan eylediğ
ini tasdik eyleriz.
193
Fi 2 Minhü
Aza ve muhâkeme
Aza ve muhakeme
Îcâb-ış
er‘îsinin zeylen beyanı
na himmet buyrulmak üzere fezâhatlü Müftü Efendiye.
Fi 2 minhü
Sayfa- 36
Belge-64
Bu surette mezbure Güllü zevc-i evveli Mevlüdde, sen bana üç talak boşol diyüp bu
vecihle tatlik etmiş
dik, diyü davayıMevlüd dahi üç talak boşol, didikden sonra ve
cehren ve muttası
lan ve mesmû‘an illâ karye-i ahire tezviç etmek üzere istiş
nâen
demiş
dim diyü dava etdikde, mezbure Güllü Mevlüdün istiş
nâ eylemediğine ikâme
eylediği ş
ühûd Mevlüdün mezbureye üç talak boşol diyüp peş
ine bir ş
ey dimemiş
di,
diyü ş
ehadet ile istiş
hâdlarımakbûle olup mezbure Güllü Mevlüdden üç talak boş
olmuşolur mı
?
El-cevab: Allahü a‘lem olur.
Le-tekabbelüt-tezviç ve tatlik ve hindel-messenet mimmâ tekabbel fîhiş
-iş
ehâdete
alen-nefiy fusûlen
Nemekahul-fakîr Naibül-kaza-i Mecidiye
Sayfa- 36-37
Belge- 65
Müdde-i aleyhâ mezbure Güllü Hatunun zevc-i evveli Mevlüd kendüsünü ne sûretle
ve kimin mahzarı
nda tatlik eylediği istifsâr olundukda benim haberim yok … zevcem
de beni boş
adı
. Hâzı
r-ıbil-meclis mezburenin ammisi Mehmed bin İ
smailden
keyfiyet-i talak sual olundukda bu geçen Haziranı
n 24. Pazar günü mezbure biraderin
kerimesi iş
bu hâzı
ra-i bil-meclis Güllü ile ben dahi vâzı
‘ıMevlüd bin HacıHasan
beynimizde vuku bulan münâkaret üzerine karyemz imamıhazı
r olduğu halde
zevcim Güllüyü üç karyeden dı
ş
arı
ya gider ise talak-ıselase ile tatlik eyledim,
dediğ
ine Allah içün ş
ahidim ve ş
ehadet dahi iderim.
194
Şahid ismail oğlu Mehmed
Diğer ş
âhid karye-i mezkure imamıHasan bin Ali meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd
olundukda mezburenin zevci Mevlüd bin HacıHasan mezburenin ammisi hâzı
r-ıbilmerkûm Mehmed ile kendi yanı
na gelerek merkum Hasan ş
u Mevlüde bir malak
kağnı
sıbari vir, dediğini ve kendüsünün talaknâmeyi tahrîre baş
ladı
ğı
nda, zevc-i
merkum dı
ş
aruya çı
karak yanları
nda bulunan meğer beni çağı
rarak ben üç günden
dı
ş
aruya çı
karak boş
ayacağı
nıve kendüsüne söylemediğ
ini ve talaknâme kenarı
nda
yazı
lan üç karyeden hârici gelmesi mezbûrenin ammisi hâzı
r-ımerkûm tarafı
ndan
ihtar olunmasıüzerine yazdı
ğı
nıve baş
ka malumatıolmadı
ğı
nısöyledi.
Rumi 2 Şubat 1323 / Hicri 12 Muharrem 1326 / Miladi 15 Şubat 1908 gün Cumartesi
Şahid Hasan bin Ali
Diğer ş
âhid karye-i mezkureden Davud Oğlu Osman meclis-i ş
er‘a hazı
r olup
istiş
hâd olundukda zevci Mevlüd bin HacıHasan mezburenin ammisi ile kendü
yanı
na gelerek üç karyeden dı
ş
arı
ya çı
karsa benden üç talak boşolsun dediğine ve
baş
ka malumatıolmadı
ğı
na ş
ehadet eyledi.
Fi 2 Minhü
Şâhid
Üç karyeden dı
ş
arıkendi ş
artı
yla vuku‘ bulan talakı
n himmet olup olmadı
ğı
nı
n
ibnâsızı
mnı
nda tekrar Müftü Efendiye
Fi Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa-37
Belge- 66
Hüve
Nemekahül- fakîr
Bu meselede eime-i hâzı
ran mühim vecihle böyle der ki;
Bu suretde Mevlüdün üç kurâ haricinde üç talak benden boşdemesiyle talakül-imkân
ile mahsus olmayup derhal talak-ıselâse vâki‘ ve ş
art-ıfâsid olduğ
undan be-nûnet-i
mugallata vâkı
‘a olmakla mezbure Güllü mezburdan üç talak boşolmuşolur mu?
Elcevab: Allahü a‘lem olur.
195
Ente tâliku bi-mekkete-i vefî mekkete-i vefî’d-dârü’t-teshîr ba‘zul-hâl innel-talâka’lentahîs bi-mekân der-rem‘-i arer.
Sulhül-hal‘ ve batlüş
-ş
artül-ezlâ bi-batl biş
-ş
ürûtül-fâside Ankaravî.
Nemekahul-fakîr müfti-i kaza-i mecidiye azze ve ş
ânehû.
Sayfa-37
Belge-67
Ber-mûceb-i fetevâ-yış
erife mezbure Güllü Hatuna müdde-i merkum İ
biş
in zevce-i
menkûha-i gayr-ımedhûl-bahasıolduğuna hükm-i ş
er‘il-ehakk olduğu.
Rumi 8 Şubat 1323 / Hicri 18 Muharrem 1326 / Miladi 21 Şubat 1908 gün Cuma
Nâib-i Şer‘i-i Mecidiye Tevfik
Sayfa 38
Belge 68
Mecidiyenin GüngüşKaryesi sakinlerinden sâhib-i arzuhal Mustafa bin Camu nam
kimesne meclisde AcıKaryesinde Kı
llı
oğlu Mamo bin Hamo mahzarı
nda ikrar-ıtam
ve takrir-i kelam idüp der ki; merkumun kı
zıAyiş
e nam-ıdiğer Elife-i Akı
le aleyhine
ikame eylediğim nikah davası
ndan bit-tu‘ ver-rı
za vazgeçdim. Fî mâ ba‘d benim
alaka ve medhalim yokdur. Nefsini dilediğ
ine tezvice mezun olduğunu iş
bu mahalle
takrir-i kelam eyledim.
Rumi 4 Şubat 1323 / Hicri 14 Muharrem 1326 / Miladi 17 Şubat 1908 gün Pazartesi
Acı
lıKı
llıoğlu Mamo
Mu‘teriz merkum GüngüşKaryesinden Mustafa bin Hamo
İ
ş
bu takrir huzurumuzda tarafeynin rı
zaları
yla vuku bulduğu ve bâlâdaki parmak
iş
areti ş
ahs-ımerkum Mustafa ve Mamonun olduğ
unu tasdik ideriz.
Fi 4 Minhü
Odacı
larıHasan Hüseyin
Mahkeme Azası
ndan
196
Sayfa 38
Belge 69
Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Horkorlu Karyesinden HacıAziz Ağa İ
bni İ
brahim
bin Çakı
sı
z karye-i mezkurede mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i
ş
er‘-i ş
erîf-i enverde kabl-i ş
er‘den ve murâkı
b ve tayin olunan Musa bin HacıAziz
muvacehesinde ikrâr-ıtam ve takrir-i kelam idüp der ki; oğlum müteveffa Alinin
mahdumu Mustafa benim hafîdim olmak münâsbetiyle bit-tû‘ ver-rı
za kendi malı
m
ve mülkümden beheri 40 kuruşkı
ymetinde 13 re’s tiftik keçi ve elliş
er kuruş
kı
ymetinde yedi re’s diş
i koyun ve 1000 kuruşkı
ymetinde çift camuzu ve ikiş
er yüz
kuruşkı
ymetinde iki re’s inek ve 100 kuruşkı
ymetinde bir re’s düğe ve 70 kuruş
kı
ymetinde bir re’s erkek merkeb ve 150 kuruşkı
ymetinde bir kat tabak ve 25 kuruş
kı
ymetinde bir adet kebir tencere ve 25 kuruşkı
ymetinde sağir bir adet tencere ve
onar kuruşkı
ymetinde iki adet tas sahan ve 5 kuruşkı
ymetinde bir adet riyâğtavası
ve yirmi beş
er kuruşkı
ymrtinde iki adet çuval ve 200 kuruşkı
ymetinde bir göz oda
ki cem‘an yekûn 2915 kuruş12 kı
sı
m emvâl-i metrûke ve gayr-i menkûleyi sağir-i
merkûm Mustafaya hîbe-i sahîha-i ş
er‘iye ile hibe eyledim, dedikde dahi merkum
dahi vesâyeti hasebiyle meclis-i hîbede ahz ve kabz idüp mal-ımevhûbu olduğunu
vâhib olduğum cihetle iş
bu zabtıtakrîzan temhîr eylerim.
Fi 13 Şubat sene 1323
Vâhib-i merkum Karyesinden Musa bin HacıAziz bin İ
brahim
Muhzı
r-ımerkum Horkorlu Karyesinden HacıAziz
İ
ş
bu bâlâ-yızabı
ttaki hîbe Horkorlu Karyesinden HacıAziz Kahyanı
n huzurumuzla
hîbe eylediğ
ini ve baladaki parmak mührü merkum Aziz Kahyanı
n olduğunu
tasdiken iş
bu mahalle ş
erhle temhir eyleriz.
Korkorlu Karyesinden Aziz Kahya bin Abbas ibni Abbas
Karyesinden Ömer oğlu Hacıİ
bni Ömer
Karyeden Musa bin Hüseyin bin Arabî
197
Sayfa 39
Belge 70
Keskin Kazası
na merbût SatanlıNahiyesi kurâları
ndan Arslan Hacı
lıKaryesi
sakinlerinden sahib-i arzuhal İ
zzet bin HacıSaid nam kimesne Mecidiye Kazası
hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i
enverde Mecidiyenin Safalıkaryesi sakinlerinden Sivaslı
zade Cemil Efendi ibni
Mehmed Ağa mahzarı
nda üzerine dava idüp der ki; Müma ileyh Cemil Efendinin
kı
zıMakbule nam mezbure ile güzerân iden 9 Mart 322 tarihinde 6000 kuruşmihr-i
müeccel ve muaccel tesmiyesiyle mahzar-ış
ühûdda akdini icrâ olunarak izdivacı
m fi
8 Temmuz sene 308 tarihinde vuku bulan ve mümâ ileyh Cemil Efendi akdin tarih-i
vukûunu fi 8 Temmuz sene 1323 tarihinde iddia eylediğinden sual olunup vukû‘-ı
akd-i keyfiyet tefhim olunması matlûbumdur, diyü ba‘de’d-dava vel-inkâr
müddeiden ber-minvâl-i meş
ruh tarih-i akdin vukuuna beyyine taleb olundukda ben
davamıSafalıKaryesinden KammalıBozoğlu Hasan bin Mehmed ve Hanifi Oğ
lu
Hüseyin bin Hanif ile isbat eylerim.
Rumi 17 Şubat 1323/ Hicri 27 Muharrem 1326 / Miladi 1 Mart 1908 gün pazar
Müdde-i aleyh
Müdde‘î
Şâhidan-ımerkûmandan SafalıKaryesi sakinlerinden KammalıBozoğlu Hasan bin
Mehmed nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda
fil-hakika iş
bu müdde-i merkum HacıSaid Ağa Mehmed Hacıİ
zzet Ağa ile Cemil
Efendinin kerimesi Makbule hanı
mlar akd ve nikahlarıbizim huzurumuzda ve mümâ
ileyh Cemil Efendinin karyesindeki odası
nda güzerân iden 322 senesi Martı
nı
n 9.
günü icra olunduğuna ben ş
ahidim ve ş
ehadet dahi iderim.
Fi 17 Minhü
Şahid SafalıKaryesinden Hasan bin Mehmed
Diğer ş
âhid SafalıKaryesinden Hüseyin bin Hanefi bin Ömer nam kimesne li-ecliş
ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu müdde-i merkum
İ
zzet Ağa müdde-i aleyh müma ileyh Cemil Efendinin kerimesi Makbule hanı
mı
n
322 senesi Martı
nı
n 9. günü mümâ ileyh Cemil Efendinin odası
nda 6000 kuruşmihr
198
tesmiyesiyle akidler icra olunduğuna ben Allah için ş
ahidim ve edâ-yış
ehadet dahi
eylerim.
Fi 17 Minhü
Şahid SafalıKaryesinden
Tezkiyeye havale ş
üd.
Nâib Tevfik
Şahidân-ımerkûmân evvela sı
rran ve ba‘dehû alenen lede’t- tezkiye adl ve makbûliş
ş
ehâde idükleri iş
‘âr ve ihbâr olmağı
n mûcebince müdde-i merkûm müdde-i aleyh
mümâ ileyh Cemil Efendinin kerimesi Makbule Hanı
mı322 senesi Martı
nı
n 9. günü
akd ve tenkih eylediğine hükm-i ş
er‘il-ehakk olmuş
dur.
Fi 20 Minhü
Nâib-i Şer‘i Mecidiye Tevfik
Sayfa 40
Belge 71
Kı
rş
ehri Sancağı
na muzaf Mecidiye Kazası kuraları
ndan Kayaklı Karyesi
sakinlerinden sâhib-i arzuhal Ali Çavuşoğlu Halil İ
brahim bin ali Çavuşnam
kimesne kaza-i mezkur hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘îye mahsus odada
ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erîf-i enverde KabaklıKaryesi sakinlerinden zâtıMecidiye
Kazası Hapishane gardiyanıHasan Ağa bin Halil ve piyade neferâtı
ndan
Abdurrahman bin Halid Ağa tarifleriyle muarref olan Nazik bin Mehmed Ağa
mahzarı
nda bit-tû‘ ver-rı
za ikrar-ıtam ve takrir-i kelam idüp der ki; mukaddemâ yani
fi 5 Kanun-ısâni 1322 tarihli mahkemeye i‘tâ eylediğim arzuhalde mezbûre Nazik’e
menkûha-i gayr-ımedûl-baham olduğunu iddia etmişisem de mezbûre mâdem ki
beni istemiyor, ben de mezbureyi bir-rı
za talâk-ıselâse tatlik eyledim. Fî mâ ba‘d
benim alaka ve medhalim yokdur. Mezbure nefsini dilediğine tezvice me’zûndur
diyü ikrâr ve takrir-i merâm eylediğimi iş
bu mahalle ş
erh ve temhir eyledim.
Rumi 9 Mart 1324 / Hicri 18 Safer 1326 / Miladi 22 Mart 1908 gün Pazar
Takrir-i beyana muarref
Muarref Gardiyan
199
Karye-i Mezbureden Mehmed Ağa Kerimesi Nazik
Mecidiyenin KayaklıKaryesinden Ali Çavuşoğ
lu Halil İ
brahim
İ
ş
bu talak takriri merkum KayaklıKaryesinden Ali ÇavuşOğlu Halil İ
brahimin
takriri olup huzurumuzda ve kendi rı
zası
yla olduğunu tasdik eyleriz.
Fi 9 Minhü
Mehmed Alizade
Sayfa 40
Belge 72
Huzûr-ıCelîl-i Hazret-i Meş
îhât-hümâyûna
Numro: 1
Rumi 25 Mart 1324 / Hicri 5 Rabiulevvel 1326 / Miladi 7 Nisan 1908 gün Salı
Ma‘rûz-ıDâ‘î-i Dîrîneleridir ki;
Şeref-vârid-i dest-i ta‘zîm ve tescîl olan Fi 19 Mart sene 1324 tarihli emir ve irâde-i
telgrâfîleri üzerine bura mahkeme-i ş
er‘iyesinde vuku bulan üç senelik hâsı
latı
n
defteri bit-tahtîm leffen hâk-pâ-yıveliyyün-niamîlerine arz ve takdîm kı
lı
nmı
ş
olmakla ol babda ve her hâlde emir ve ferman hazret-i veliyyül-emrindir.
Bâb-ıMeş
ihat-ıAliyye Muhasebeciliğine Fi 31 Mart sene 1324 tarihli bir kı
t‘a
hâsı
lât-ış
er‘iye cedveliyle vürûd iden ilmühaberlerin makbûzu leffen tarih-i mezkur
ile muhasebeciliğe takdim kı
lı
nmı
ş
dı
r.
Rumi 31 Mart 1324 / Hicri 11 Rabiulevvel 1326 / Miladi 13 Nisan 1908 gün
Pazartesi
Sayfa 41
Belge 73
Kı
rş
ehri sancağı
na merbût Mecidiye kazasıkurâları
ndan SafalıKaryesinden Kallı
Bozoğlu Hasan bin Mehmed kaza-i mezkur hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye
mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i Enver kaza-i mezkur sâkinlerinden
Mehmed Efendi bin Süleyman Bey mahzarı
nda mahzarı
nda ikrâr-ıtam ve takrir-i
200
kelam idüp der ki; karyemiz ahalisinden Merkez Oğlu Mehmed Ali Efendi ile
meyânemizde ve kaza-yımezburun hukuk mahkemesinde cereyan eden terekesinden
münbais davaya ve müma ileyh Mehmed Ali Efendi vekil-i müsecceli ile muhakeme
ve muhâsemededir. Celbiye ve ikâme ile ve tahlif ve tahlîfe ve cânib-i muhâkeme
mürâcaat iktizası
ndan ceza ahkamı
ndaki her türlü leh ve aleyhimde olan davaya ve
muhakemeye Mehmed Efendiyi vekil-i umûmî nasb ve tayin eyledim dedikde, müma
ileyh Mehmed Efendi dahi ber-vech-i muharrer vekâlet-i mezkûreyi kabul ve hı
zmeti lâzı
mesini edaya taahhüd eylediği iş
bu mahelle tescil olundu.
Rumi 17 Nisan 1324 / Hicri 28 Rabiulevvel 1326 / Miladi 30 Nisan 1908 gün
Perş
embe
Vekil mümâ ileyh Süleyman Tekzade Mehmed Efendi
Müvekkil SafalıKaryesinden Kı
llıBoz oğ
lu Hasan
Sayfa 41
Belge 74
Keskin Kazası
na muzaf SelmanlıNahiyesine tabi Sekilü Karyesi sakinlerinden
Hasan Kahya Oğlu Osman ibni Mehmed bin Hasan Kahya nam kimesne Mecidiye
KazasıHükümet Konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i
ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkurun KayaklıKaryesinden Tavil Mehmed kerimesi
Nazik aleyhine mahkeme-i ş
er‘iye ikâme eylediği nikah davası
ndan dolayıayru ayru
günlerde tastîr ve mezbureye tebliğetdirilen davete varakaları
nda tayin olunan
günlerde müdde-i aleyha ve mezbûre Mehmed kerimesi Nazik meclis-i ş
er‘a kendisi
gelmediğ
i gibi tarafı
ndan vekil-i müseccel-i ş
er‘iye dahi göndermemişve son defa
olarak müddeinin talebi üzerine mahkeme-i ş
er‘iyeden muhtı
ra gönderilmişise de
yine vürûd idinemediğ
inden ve müdde-i merkum Osman mahkeme-i aliyeye tabkda
ı
srar eylediğinden mezburenin hukukunu muhafazaya her celb-i mahkeme için
yarı
mş
ar Mecidiye ücretle kabl-i ş
er‘-i ş
erifden vekil-i mahzar tayin kı
lı
nan Mehmed
Efendi bin Süğleymanı
n muvâcehesinde dava ve takrir-i kelam idüp der ki; iş
bu
tarihden bir buçuk sene mukaddem mezburenini karyesinde 300 kuruşmihr-i
muaccel tesmiyesiyle mezbure tarafı
ndan KayaklıKaryesinden Halil Kahya oğ
lu
Arif Ağa ve benim tarafı
mdan Sekilü Karyesinden Mehmed Kahya oğlu Hasan Ağa
201
nam kimesneler bil-vekale ve tarafeynin rı
zaları
yla ve karyemiz Sekilü Karyesi
İ
mamıYusuf oğlu HacıMehmed Efendi Kayaklıkaryesinden Hotaz oğlu Ali bin ver
Monla Ali oğ
lu Yeğer ve Sekilü Karyesinden İ
smail oğlu Mehmed Sadı
k hâzı
r
olduklarıhâlde mezbureyi bana akd ve tenkih eylediklerinden mezbure ol vecihle
benim zevce-i menkûha-i gayr-ımedhûl olup ş
imdi nefsini bana teslimden eyâ ve
imtina ider olmakla mezburenin nefsini bana teslime kabl-i ş
er‘iyeden tanbih
buyrulmak matlûbumdur, diyü ba‘ded-dava vekil-i muhzı
r müma ileyh Mehmed
Efendide ne diyeceği istifsar olundukda akd-i mezkuru külliyen inkar eyledi.
Rumi 19 Nisan 1324 / Hicri 30 Rabiulevvel 1326 / Miladi 2 Mayı
s 1908 Cumartesi
Vekil-i Musahhar Mehmed
Müdde‘î
Müdde-i merkum dava-yımezkuresiyle beyana havale ş
üd.
Nâib Tevfik
Şâhidân-ımerkûmandan Mecidiyenin KayaklıKaryesi sakinlerinden Hotaz Oğ
lu ali
bin İ
brahim ibni İ
smail nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu tarihden bir buçuk sene akdem karyemiz sakinlerinden
Tavil Mehmed Kerimesi Nazik binti Mehmed iş
bu müdde-i merkum Hasan Kahya
oğlu Osmana bil-vekâle ve 300 kuruşmihr tesmiyesiyle Sekilü Karyesi İ
mamıHacı
Mehmed Efendi Hâce bizim huzurumuzda tarafeynin rı
zası
yla mezbureyi müdde-i
merkum Osmana akd ve tenkih eylediğine ben ş
âhidim ve eda-yış
ehadet dahi
iderim.
Rumi 19 Nisan 1324 / Hicri 30 Rabiulevvel 1326 / Miladi 2 Mayı
s 1908 Cumartesi
Şâhid KayaklıKaryesinden Honaz Oğlu Ali
Diğer ş
âhid Sekilü Karyesi sakinlerinden İ
smail oğlu Mehmed bin İ
smail bin
Abdullah nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda
adem-i ma‘lûmat beyan etdi.
Diğer ş
âhid KayaklıKaryesinden Monla Ali oğlu Bekir bin Monla Ali bin İ
smail
nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda adem-i
ma‘lûmat beyân etdi.
Müddeiden baş
ka ş
âhid olup olmadı
ğıistifsâr olundukda ş
âhid var ise de öğrenüp
haber vireceğini söyledi.
Rumi 19 Nisan 1324 / Hicri 30 Rabiulevvel 1326 / Miladi 2 Mayı
s 1908 Cumartesi
202
Vekil Mehmed
Müdde-i merkum
İ
ş
bu zabı
t davasıhuzurumuzda cereyan eylediğ
ini tasdik iderzi.
Fi 19 Minhü
OdacıSüleyman
Müdde-i merkum Osman tekrar huzûr-ış
er‘a gelüp vekil-i musahhar Mehmed Efendi
hazı
r olduğu akd ve nikaha KayaklıKaryesinden Nuri Oğlan oğlu Mustafa ve
Kayaklı
dan Musa ile isbat iderim. Baş
ka ş
âhidim olup olmadı
ğı
nıve kilitlü
icrâeylediğinden bilemem. Şahidlerimi mâh-ıhâl-ıRuminin 20. Pazar gününe sibat
eylerim.
Fi 19 Minhü
Vekil-i musahhar Mehmed
Müdde-i merkum
Müdde-i merkum ile vekil-i musahhar müma iley Mehmed Efendi hazı
r olduğu hâlde
ş
âhidân-ımerkûmandan KayaklıKaryesi ahalisinden Kuruoğlan Oğlu Mustafa bin
Mehmed ibni Mustafa nam kimesne li-ecl-iş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu tarihden bir buçuk sene akdem KayaklıKaryesinden
Mozozun kerimesi Nazike müdde-i merkum Sekilü Karyesinden Osman tarafeynin
rı
zası
yla Sekilü İ
mamıHacıMehmed Efendi akd ve tezviç eylediğine ben ş
âhidim ve
ş
ehadet dahi iderim.
Rumi 20 Nisan 1324 / Hicri 1 Rabiulahir 1326 / Miladi 3 Mayı
s 1908 gün Pazar
Vekil-i musahhar mümâ ileyn Mehmed
Müdde-i merkum Osman
Şâhidân-ımerkûman sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 20 Minhü
Nâib Tevfik
Şâhidan-ımerkûmân ev alnen lede’t-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehade idükleri iş
‘ar ve
tadik olunmağı
n mûcebince mezbûre müddeinin menkûhasıolduğuna hüküm ş
üd.
Fi Minhü
Nâib Tevfik
203
Sayfa 42-43
Belge 75
Güllü Höyük Karyesinden sâhib-i arzuhal Nuri İ
bni Mehmed Bey nam kimesne
Mecidiye KazasıHükümet konağ
ı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd
meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde Mecidiyenin Yeni Bayat karyesi sakinlerinden Yunus
oğlu Körali aleyhine ikâme eylediği istihkak davası
ndan dolayıtastir ve merkuma
tebliğetdirilen davet varakası
nda merkumun ikâmetgâhımechûl olduğu mensub
olduğu heyet-i ihtiyariyesi tarafı
ndan davet varakası
na ş
erh verilmişve müdde‘i ise
mahkeme-i tayyibeye tabkı
nda ı
srar etmişolduğ
undan müdde-i aleyhanı
n hukukunu
muhafazaya kabl-i ş
er‘iden vekil-i musahhar tayin kı
lı
nan Yusuf Efendi İ
bni Said
muvacehesinde dava idüp der ki; tarihden üç sene akdem müdde-i aleyh merkum
Yunus oğlu Alide olan 700 kuruşalacağı
ma mukabil kı
r donda ve o tarihde 7 yaş
ı
nda
bulunan eğeriyle bir re’s kı
srağıiş
tirâ ve temlik eyledikden sonra iş
bu ibrâz eylediğ
i
i‘lâm-ış
er‘i üzerine mezkur kı
srağa Bala Kadı
lı
k Emirler Karyesinden Laz Halil
Usta Oğ
lu Hasab bil-istihkâk yedimden almakla merkum olan 700 kuruşmüdde-i
aleyh merkum Yunus Oğlu Aliye rücû‘ etmek üzere vekil-i musahhara tenbih
olunmasımatlûbumdur diyü ba‘ded-dava ve ledes-sual vekil müma ileyh dahi inkâr
etmekle müddeiden ber-minvâl-i meş
rûh müddeası
na mutabı
k beyyine taleb
olundukda Mahsenli Karyesinden Mahsenli Kahya İ
bni Hasan ve Güllü Höyük
Karyesinden Haydar Çavuşbin Ali ve Zâlim Uş
ağ
ıKaryesinden Ahmed bin Ömer
ile isbat eyledim.
Rumi 21 Nisan 1324 / Hicri 2 Rabiulahir 1326 / Miladi 4 Mayı
s 1908 gün Pazartesi
Vekil-i musahhar Yusuf
Müdde‘i Nuri İ
bni Mehmed Bey
Şâhidân-ımerkûmandan Mahsenli Karyesinden Mahsenli Kâhya bin Hasan nam
kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu
müdde-i merkum Mehmed Bey oğlu Nuri iş
bu tarihden üç sene akdem Yeni Bayatlı
Karyesinden Kör Yunus oğlu Kör Alide olan alacağı
na bedel 700 kuruşkı
ymet
mukâbilinde kı
r donda ve beşyaş
ı
nda bie re’s kı
srağıaldı
ğı
na Allah için ş
âhidim ve
ş
ehadet iderim.
Fi 21 Minhü
204
Şâhid Mahsenli Kâhya bin Hasan
Diğer ş
âhid Zalim Uş
ağıKaryesinden Ali oğlu Ahmed bin Ömer nam kimesne liecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu müdde-i
merkum Nuri, Yunus oğlu Kör Aliden 700 kuruşalacağa mukabil buyndan üç sene
akdem bir re’s kı
r donda kı
srak aldı
. Ben Allah için ş
âhidim ve ş
ehadet iderim.
Fi 21 Minhü
Şâhid Ali oğlu Ahmed bin Ömer
Tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 21 Minhü
Nâib Minhü
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehade idükleri
iş
‘ar ve tadik olunmağ
ı
n mûcebince hüküm ş
üd.
Fi 21 Minhü
Nâib Tevfik
Sayfa 43
Belge-76
Bâb-ıMeş
ihat-ıAliyye Muhasebeciliğine Fi 31 Mayı
s sene 1324 tarihli bir kı
t‘a
hâsı
lât defteri takdim kı
lı
nmı
ş
dı
r.
Rumi 1 Mayı
s 1324 / Hicri 12 Rabiulahir 1326 / Miladi 14 Mayı
s 1908 gün
Perş
embe
Sayfa 44
Belge 77
Mecidiyenin Kı
rdök Karyesinden Mustafa oğlu Ömer kaza-i mezkur hükümet
konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde
karye-i mezkur ahalisinden Celil Mehmed Ağa bin Feyzullah nam kimesne
mahzarı
nda üzerine dava idüp der ki; tarihden 14 sene akdem merkum Mehmed
Ağanı
n kı
zıFatı
mayıoğlum Ahmede her ikisinin hâl-i sabavetinde merkum Mehmed
Ağa kerimesini oğluma vridim, didi. Ben dahi aldı
m kabul etdim diyerek bil-velâye
205
mezbureyi oğluma tenkih eylediğimden sual olunup kabl-i ş
er‘den tenbih buyrulmak
matlubumdur, diyü dava eyledi.
Rumi 12 Mayı
s 1324 / Hicri 23 Rabiulahir 1326 / Miladi 25 Mayı
s 1908 gün
Pazartesi
Müddei
Müdde-i aleyhadan ne diyeceği istissâr olundukda müddei ile beyan-ımezbure böyle
bir mesele cereyan etmemiş
dir, akd ve nikâhlarıvuku‘u yokdur.
Müdde-i aleyh
Müddeiden beyyine taleb olundukda akde ş
âhidim yokdur, didi.
Fi 8 Minhü
Müdde-i aleyh Celil Mehmed Ağa bin Feyzullah
Müdde‘i Mustafa oğ
lu Ömer
İ
ş
bu dava-yızabı
t huzurmuzda cereyan eylediğini tasdik eyleriz.
Fi 8 Minhü
Mecidiye Kazası
nda Ali
Mahkeme Azası
ndan
Sayfa 44-45
Belge 78
Kı
rş
ehrî Sancağı
na merbut Sofular Karyesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Ahmed
HacıHasan İ
bni Eyyûb nam kimesne Mecidiye Kazasıhükümet konağı
nda
mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i
mezkur mal müdürü Mehmed Emin Efendinin vekili tapu memuru Mehmed Ali
Efendi İ
bni Ahmed muvâcehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki; iş
bu
tarihden bir buçuk sene akdem karyemiz müddeadan zâyi‘ eylediğ
im 4 yaş
ı
nda erkek
ve sol bacağı
nda ip kesiği olan ve netâcen malı
m bulunan 400 kuruşkı
ymetli bir re’s
camuzumu el-yevm bave nazarı
yla tutularak müdürü mümâ iley vekili Mehmed Ali
Efendi tarafı
ndan vaz‘ yed eder olmakla suâlen alı
verilmesi matlûbumdur, diyü
baded-dava ve ledes-sual ol dahi cevabı
nda fil-hakika bir re’s erkek camuza bilemâne vaz‘-ıyedini ikrar ancak müddeinin malıolduğunu inkar eylkedi.
206
Rumi 12 Mayı
s 1324 / Hicri 23 Rabiulahir 1326 / Miladi 25 Mayı
s 1908 gün
Pazartesi
Müdde-i aleyh vekili
Müdde‘i
Müdde-i merkûm dava-yımezkûresiyle beyana havale ş
üd.
Nâib Tevfik
Müddeiden ber-minvâl-i meş
rûh müddeası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda
Sofular Karyesinden Mahş
i oğlu Ali bin Mahşve yine karye-i mezkureden Ali
Kahya oğlu Hacıile isbat-ımüdde‘a eyledim, didi.
Şâhidân-ımerkûmandan ve Kı
rş
ehrinin Sofular Karyesi ahalisinden Ali bin Mahşbin
Abdullah nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda
fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayene olunan siyah renkde ve 4
yaş
ı
ndaki erkek camuz müdde-i hâzı
r-ımerkum karyemiz ahalisinden Eyyüb oğlu
Ahmed Çavuş
un kendi malı
ndan olma camuzu olduğuna ben Allah için ş
âhidim ve
eda-yış
ehadet dahi iderim.
Fi 12 Minhü
Şâhid- Sofular Karyesinden Ali bin Mahş
Diğer ş
âhid Ömer Kahya oğlu Hacıbin Mehmed bin Ömer Kahya nam kimesne liecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet
konağıhavalisinde muayene olunan 4 yaş
ı
nda siyah dondaki erkek bir re’s camuz
müdde-i merkum karyemiz ahalisinden Eyyüb oğlu Ahmed Çavuş
un netâcen mâlı
olduğuna ben ş
âhidim ve eda-yış
ehadet dahi iderim.
Fi 12 Minhü
Şâhid- Sofulardan Hacıbin Mehmed
Şâhidân-ımerkûmân tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 12 Minhü
Naib Tevfik
207
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehade idükleri
ihbâr ve tadik olunmağı
n mûcebince müdde-i merkûm ba‘det-tahlîf mezkûr Çavuş
un
malıolduğuna hükm-i ş
er‘il-ehakk olunduğu.
Rumi 12 Mayı
s 1324 / Hicri 23 Rabiulahir 1326 / Miladi 25 Mayı
s 1908 gün
Pazartesi
Nâib Tevfik
Sayfa 45
Belge 79
Mecidiye Kazası
nı
n Çevirme Karyesi ve asakir-i ş
âhâne efradı
ndan iken bir sene
akdem vefat iden Şeyho bin Mehmedin veraseti li-ebeveyn er karı
ndaş
ıMustafa, kı
z
karı
ndaş
larıZeyneb ve Tebniyeye münhası
ra olduğu Çevrime Karyesinden Hacı
Mustafa bin HacıMehmed ve yine karye-i mezbureden Ömer oğlu Mehmed bin
Ömer nam kimesneler ş
ehâdetleriyle bir nesc-i ş
er‘î sâbit olarak merkum ve
mezbûrânı
n verasetlerine hükm-i ş
er‘iül-ehak olmuş
dur.
Fi 14 Mayı
s sene 1324
İ
‘lâmnâme Tanzim Odacı
sı
Sayfa 46
Belge 80
Husus-ıâtil-beyânı
n mahallinde ketb ve tahriri içün kabl-i ş
er‘îden me’zûnen ağrâm
kı
lı
nan mahkeme-i ş
er‘iye kâtibi Abdülbâki Efendi İ
bni İ
smail Efendi Mecidiye
Kazası
nda terzi kalfasıMehmed Efendi İ
bni Halid Ağa hanesinde akd-i meclis-i ş
er‘î
meali âtideki zâtıMecidiyenin Teflek Kebirden Ali bin Mehmed Çelebi ibni
Emrullah ve Hasan bin Mehmed bin Hasan tarifleriyle muarref olan Tüfenk
karyesinden Fatı
ma binti Mehmed meclis-i ma‘kûd-ımezkûrda Teflek Kebir Karyesi
ahalisinden HacıMehmed ibni İ
brahim muvacehesinde ikrâr-ıtam ve takrir-i kelam
idüp der ki; zevcim Battal Efendinin a‘ş
âra olan deyninden dolayıemvâlim dâire-i
icrâca haciz altı
na alı
ndı
ğı
ndan gerek muhâkim-i nizâmiye-i ş
er‘iyenin umûmunda
ve daire-i icrâda bidâyeten ve istînâfen ve temyizen muhâkeme ve muhâseme ve
208
murâfa‘aya ve tebliğve tebliğa ve haciz mevzuunun fekkine ve ikâme-i ş
uhûd e
ancak tahlif ve tahlife ve tebliğve tebliğe ve kendü imzası
yla istid‘â ve levâbı
m
tanzim ve daire-i âidesine takdime zarar ve ziyan iâdesine ve aleyhimde vuku bulmuş
ve bulacak da‘âvinin küllisini ifâya iş
bu hâzı
r-ıbil-meclis Mehmed bin İ
brahimi
vekil nasb eyledim dedikde, ol dahi vekâlet-i mezkûreyi kabul ve hı
zmet-i
kazı
mesini kemâ yenbagî edaya taahhüd ve iltizam etdim dediğini kâtib-i mümâ
ileyh mahallinde ketb ve tahrir ve me’alnâ-yış
er‘î ile huzur-ış
er‘a gelüp alâ vukuât
inhâ ve takrîr etmeğin tescil olundu.
Rumi 31 Mayı
s 1324 / Hicri 13 Cemazeyilevvel 1326 / Miladi 13 Haziran 1908 gün
Cumartesi
Muarref Teflek Kebirden Çelebi Mehmed
Muarref Teflek Kebirden Hasan bin Mehmed
Vekil mümâ ileyh HacıMehmed ibni İ
brahim
Müvekkile-i mezbure Teflek Kebirden Fatı
ma binti Mehmed
İ
ş
bu imza mezbûre Fatı
manı
n parmak mührü olduğ
unu tasdik eyleriz.
… Mehmed Oğlu
Güneş
liden HacıArifzade Monla
Sayfa 46-47
Belge 81
… kazası
nı
n Yelekli Karyesinden sâhib-i arzuhal HacıOsman oğlu Ahmed bin Hacı
Osman bin Mürsel nam kimesne Mecidiye KazasıHükümet konağı
nda mahke-i
ş
er‘iyeye mahsus odadad ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erifde kaza-i mezkur Sandı
k Emini
Rı
za Efendi muvacehesinde üzerine dava idüp der ki; yedimde ş
irâ’en malı
m ve
mülküm olan altı
ş
ar yaş
lıve 700 kuruşkı
ymetinde bulunan birisi göksel ve sağ
kulağ
ıdelik ve birisi de boz renkde sağtarafı
nda çapraz damgalıolan iki re’s kara
sı
ğı
r öküzümü iş
bu tarihden 12 gün akdem karyemiz merası
ndan sirkat etdirüp elyevm bâve hükmünde tutularak mümâ ileyh Rı
za Efendi bil-emâne vaz‘-ıyed ider
olmakla sual olunup mezkur öküzleri yedime teslime kabl-i ş
er‘iden tenbih olunmak
matlûbumdur, diyü dava eyledi.
209
Hicri 15 Cemâziyelevvel 1326 / Rumi 1 Haziran 1324 / Miladi 14 Haziran 1908 gün
Pazar
Müdde‘î
Müdde-i aleyh mümâ ileyh Rı
za Efendiden ne diyeceği istifsâr olundukda fil-hakika
bir çift kara suı
ğı
r öküz bil-emâne vaz‘-ıyedini ikrâr ancak müdde-i merkûmun malı
olduğu benim ma‘lûmum değildür, diyü inkâr eyledi.
Fi 1 Minhü
Müdde-i aleyh müma ileyh Rı
za
Müddeinin davası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda ben davamıkaryemiz
ahalisinden İ
bişHüseyin oğ
lu ali ve Ahmed oğlu Eyyüb ile isbat ve iş
hâd eyledim.
Şâhidân-ımerkûmândan İ
bişHasan oğlu Ali bin Hüseyin bin İ
bişnâm kimesne liecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukları
nda fil-hakika iş
bu hükümet
konağıhavalisinde muayene olunan altı
ş
ar yaş
lıgöksel veya hafif siyah diğ
eri boz
renkde sağtaraflarıdamgalıolan kara sı
ğ
ı
r öküzleri müdde-i merkûm Yelekli
Karyesinden Mürsel oğlu Ahmed bin HacıOsman namlıkimesnenin ş
irâ’en malı
olduğuna ben ş
ahidim ve edâ-yış
ehadet-i ş
er‘iye iderim.
Rumi 1 Haziran 1324 / Hicri 14 Cemazeyilevvel 1326 / Miladi 14 Haziran 1908 gün
Pazar
Şâhid Yelekli Karyesinden.
Diğer ş
âhid Yelekli Karyesinden Eyüb nin Ahmed bin Osman nâm kimesne li-ecliş
ş
ehade meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu muayene olunan
altı
ş
ar yaş
lıgöksel diğeri boz renkde sağtaraflarıdamgalıolan iki re’s öküz müdde-i
merkûm Mürsel oğlu Ahmedin ş
irâ’en malıolduğuna ben Allah için ş
ahidim ve
ş
ehadet dahi iderim.
Fi 1 Minhü
Şâhid Ahmed bin Osman.
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi Minhü
Naib Tevfik
210
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehade idükleri
iş
‘ar ve tadik olunmağı
n mûcebince mezkur öküzler merkumun malıolduğuna
ba‘det-tahlîfiş
-ş
er‘iye hükmül-ehak olundu.
Rumi 1 Haziran 1324 / Hicri 14 Cemazeyilevvel 1326 / Miladi 14 Haziran 1908 gün
Pazar
Nâib Tevfik
Sayfa 47-48
Belge 82
Çorum sancağı
nı
n Sungurlu Kazası
na merbut YorgalıKaryesinden sâhib-i arzuhal
Bekir bin Osman nam kimesne Mecidiye kazasıhükümet konağı
nda mahkeme-i
ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkûr mal
müdürü Mehmed Emin Efendi İ
bni Raş
id Efendinin vekili sandı
k emini Rı
za
Efendinin muvacehesinde üzerine dava idüp der ki; bundan 14 gün akdem sirkat
etdirdiğim 400 kuruşkı
ymetinde malı
mdan evvelce 8 re’s erkek tiftik keçi ile 2 re’s
diş
isi sahihül-yevm bâde hükmünde olarak mümâ ileyh Rı
za Efendi bil-emâne vaz‘-ı
yed ider olduğundan sual olunup kef-i yelde bana teslime tenbih buyrulmak
matlûbumdur, diyü ba‘de’d-da‘va ve lede’s-sual ol dahi cevâbı
nda mezkûr davarı
n
vaz‘-ıyed ediyor ise de merkumun malıolduğu benim malumum değildir diyü inkâr
eyledi. Müddeiden ber-minvâl-i meş
rûh müddeası
na mutâbı
k beyyine taleb
olundukda karyemiz ahalisinden Kı
lı
ç oğlu Ömer bin Abdullah ve diğeri Kı
lı
ç oğ
lu
Hasan bin Abdullah ile isbat eyledim.
Rumi 4 Haziran 1324 / Hicri 17 Cemazeyilevvel 1326 / Miladi 17 Haziran 1908
Çarş
amba
Müdde-i aleyh vekili mümâ ileyh Rı
za
Müdde-i merkum
Şâhidân-ımerkûmândan ve Sungurlu Kazası
nı
n YorgalıKaryesinden Kı
lı
ç oğlu
Ömer bin Abdullah nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağ
ıhavalisinde muayene olunan 10 re’s tiftik
davarlar müddeinin netâcen malıolduğuna ben ş
âhidim ve eda-yış
ehadet dahi
iderim.
211
Fi Minhü
Şâhid
Diğer ş
ahid YorgalıKaryesinden Hasan bin Abdullah nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade
meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu meclis-i ş
er‘ hükümet
konağıhavalisinde muayene olunan 10 re’s sekizi erkek ikisi diş
i keçi cem‘an 10 re’s
tiftik davarlar müddeinin malıolduğuna ben ş
âhidim ve eda-yış
ehadet iderim.
Fi Minhü
Şâhid
İ
ş
bu zabı
t davasıhuzurları
mı
zda cereyan idüp bâlâdaki parmak iş
aretleri ş
âhid
YorgalıKaryesinden Kı
lı
ç oğlu Ömer bin Abdullah ile karye-i mezbureden Hasan
bin Abdullahı
n parmak iş
aretleri olduğ
u tasdik kı
lı
ndı
.
Fi 4 Minhü
Mekteb muallimi Ahmed
Jandarma Memuru
Sayfa 48
Belge 83
Ankara Vilayeti dâhilinde Kı
rş
ehri sancağı
na muzaf Mecidiye Kazası
na merbût
Teflek Kebir Karyesinden sahib-i arzuhal Ahmed oğ
lu İ
brahim Çavuşbin Ahmed
nam kimesne Mecidiye Kazasıhükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus
odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkur Mal Müdürü Mehmed
Emin Efendi İ
bni Raş
id Efendinin vekili vergü memuru Ziver Efendi ibni Mahmud
Efendi muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki; bundan iki sene
evvel birisi 150 ve diğeri dahi 160 kuruş
a aldı
ğı
m iki çift kara sı
ğı
r öküzüm bundan
20 gün mukaddem… hânı
mdan sirkat etmiş
lerdi. Birisi siyah eliği sakar diğeri boz
siyah idi. Kı
zı
l Nahiyesi tarafı
ndan sârı
klar yedinden der-dest edilerek hükümete
bâde hükmüne teslim etdklerinden mümâ ileyh Ziver Efendi bil-emâne vaz‘-ıyed
ider olduğundan alı
verilmesi matlûbumdur diyü ba‘de‘d-dava ve ledes-sual ol dahi
cevabı
nda mezkur hayvanlara vaz‘-ıyed ider olduğunu beyan ancak müddeinin malı
olduğu malum değildir dediklerinde, müdde‘iden ber-minvâl-i meş
ruh müddeası
na
212
mutâbı
k beyyine taleb olundukda karyemiz ahalisinden Şükür oğlu Osman bin Halil
diğeri Mamo oğlu Ali bin Mamo ile isbat eylerim.
Rumi 8 Haziran 1324 / Hicri 21 Cemazeyilevvel 1326 / Miladi 21 Haziran 1908 gün
Pazar
Müdde-i aleyh müma ileyh Ziver
Müdde‘î
Şâhidân-ımerkûmândan Teflek Kebir Karyesinden Şükür oğ
lu Osman bin Halil nam
kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu
hükümet konağı
nda muayene olunan 2 öküzden birisi alnısakar diğer siyah renkde
beş
er yaş
lımüdde-i merkumun ş
irâ’en malıolduğunu bilürüm ve ş
ehadet-i ş
er‘iye
iderim.
Fi 8 Minhü
Şâhid
Diğer ş
âhid Teflek Kebirden Ali bin Mehmed li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r
olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağı
nda muayene olunan beş
er
yaş
lıbirisi alnısakar diğer siyah renkde müdde-i merkum İ
brahimin ş
irâ’en malı
olduğuna ş
âhidim ve ş
ehâdet-i ş
er‘iye dahi iderim.
Fi 8 Minhü
Diğer ş
âhid
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi Minhü
Vekil-i Naib
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehade idükleri
iş
‘ar ve tasdik olunmağı
n mûcebince zikr olunan mallarıolduğuna ba‘det-tahlîfiş
ş
er‘iye hükmül-ehak olunduğu.
Sayfa 49
Belge 84
Bâb-ıCelîl-i Meş
ihat-ıAliyye Muhasebeciliğ
ine;
Numro: 2
Semâhatlü Efendim Hazretleri Huzûr-ımülûkânelerine,
213
Fi 9 Haziran sene 1324 tarih ve 447 numrolu inhâma mahsus mal müdüriyetine ledelhavale Mecidiye Kazasıhenüz ta‘tîfe olmadı
ğı
ndan hâsı
lat-ış
er‘iye nevâhiye
tarafı
ndan çebâyet olunarak mal sandukuyla ş
imdiye kadar … muâmele sebak etmiş
ve muamelat-ış
erifeye tevfikan hâsı
lât-ış
er‘iyenin mal sanduğuna i‘tâ ve teslim
olunacağı hasebiyle cedvel-i ş
ehriyesinde mal memurluğuna tasdife mahal
görülmemişolduğu be-der-kenar ifade ve beyan olunmuşve ol babdaki beyan
cedveli de leffen pîş
gâh-ımülûklânelerine iâde ve takdim kı
lı
nmı
şoldukları
nı
n
arzı
ne ve binâenaleyh ma‘tûf-ıfâzı
lâneleri misillü bura hâsı
lat-ış
er‘iyesinde mal
sanduğunca îrâd-ımasraf makbuzu ise bu cihetden irâde ve iş
‘âr buyrulması
istîzânı
na mücâseret eyledim ol bâbda.
Hicri 6 cemâziyel-âhir 1326 / Rumi 23 Haziran 1324 /Miladi 6 Temmuz 1908 gün
Pazartesi
Sayfa 49
Belge 85
Husus-ıâtil-beyân mahallinde ketb tahriri için kabl-i ş
er‘iyeden me’zûnen irsâl
olunan ş
er‘iye kâtibi vekili Tevfik Efendi İ
bni Sadı
k Ağa Ankara vilâyetine tâbi‘
Kı
rş
ehrî Sancağ
ı
nı
n Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Kı
zı
lcalıKaryesinde Sekilü
Mahallesi müdürü izzetlü Mehmed Taceddin Efendinin hânesinde akd-i mecâlis-i
ş
er‘î me’ali itdikde zâtımezkur Kı
zı
lcalıHüseyin Ağazade Mustafa ve Sekilü
Mahallesi sandı
k emini Yusuf Efendinin tarifleriyle muarref olan Rum İ
lyas Ahmed
Efendi binti Za‘fer Hanı
mıKı
zı
lcalıKaryesinden Ali Ağ
azâde Halil ve Raif Beğzar
ve Zahir Bey mahzarı
nda ikrar-ıtam ve takrir-i kelam idüp der ki, biraderim olup
bundan akdem vefat iden Trablusgarb vilayet-i celilesi matbaasımürettebliğinden
mütekâ‘id Ahmed Reca’i Efendinin mutasarrı
f bulunduğ
u nefs-i vilâyet-i
ma‘mûresinde vâki Mezran Mahallesinde ve Rabgarad mevkiinde kâin bir bâb
hâneden hisseme isâbet iden mikdarı
n bey‘ ve ferâgı
na ve esmânı
nı
n ahz ve tarafı
ma
irsaline ve bundan muhaddis daavâsı
nı
n rüûsât-ımahkeme-i ş
er‘iye ve nizâmiye ve
her birinden gelenler ile bidâyeten ve istînâfen ve temyîzen ve iâdeten muhâkeme ve
murâfa‘aya ve i‘lâm olunan tebliğve tebliğa ve derecât-ımuhâkeme vel-hâsı
l husus-ı
mezkurun mütevakkı
f olduğu umûrun küllisini îfâya ve âherince tevkile me’zûn
214
olmak üzere tarafı
mdan kabûlüne mevkûfe kâim ibrâzı
m Trablusgarb vileyet polis
komiserlerinden ve Kala-i Sultaniyede ikinci Alay bir Topçu alayıizzetlü HacıAli
Beğzade Remzi Beği vekâlet-i müseccel-i mutlaka ile vekil-i murassahınasb
eyledim, dedikde tescil olundu.
Rumi 26 Haziran 1324 / Hicri 9 Cemazeyilahir 1326 / Miladi 9 Temmuz 1908 gün
Perş
embe
Muarref: Kı
zı
lı
calı
dan Hüseyin Ağazade Mustafa Efendi
Muarref: Yusuf Efendizade Münir Efendi
Müvekkele-i mütekâ‘id Kı
zı
lcalı
da Muammer Za‘fer Salih bin Ahmed Efendi
İ
ş
bu imza mezbûre Za‘fer Hanı
mı
n olup huzurumuzda vaz‘ eylediği tasdik kı
lı
ndı
.
Fi 26 Minhü
Kı
zı
lcalıKaryesinden Ali oğlu Halil
Raif Beğzade Tahir Bey
Sayfa 50
Belge 86
Meş
ihat Muhasebeciliğine
Rumi 9 Temmuz 1324 / Hicri 22 Cemazeyilahir 1326 / Miladi 22 Temmuz 1908 gün
Çarş
amba
Numro: 1
Vesâik-i ş
er‘iyeye ilhâk olmak üzere 100 kuruş
lukdan 20 ve 50 kuruş
lukdan 25 adet
ilmühaberin irsâline müsaade buyrulmasıbâbı
nda ve her hâlde emir ve ferman
hazret-i min lehül-emrindir.
Sayfa 50
Belge 87
Ankara Vilayeti dâhilinde Kı
rş
ehri sancağı
na muzâf Mecidiye Kazası
nı
n Behernek
Karyesinden sahib-i arzuhal Kara Mehmed oğlu İ
smail bin Mehmed nam kimesne
kaza-i mezkur hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd
meclis-i ş
er‘-i ş
erîf-i enverde hâzı
r mezkur mal müdürü Mehmed Efendinin vekili
215
sandı
k emini Rı
za Efendinin mahzarı
nda üzerine dava ve takrîr-i kelam idüp der ki,
bundan 20 gün mukaddem karyemiz derûnunda ve çadı
r arkası
nda netâcen malı
m ve
mülküm olan 4 yaş
lıkı
r kı
srağı
m leylen sârı
klar tarafı
ndan sirkatla götürülmüşve
bil-âhere zabtiye memuru tarafı
ndan bulunarak bave olmak hükmüyle bâvehâneye
teslim ve mümâ ileyh Rı
za Efendi bil-emâne vaz‘-ıyed ider olduğundan alı
verilmesi
matlubumdur, diyü ba‘de’d-dava ve ledes-sual mümâ ileyh Rı
za Efendi dahi bilmenâm vaz‘-ıyedini ancak müdde-i merkûmun netâcen mâlıbulunduğunu külliyen
inkâr eyledi.
Rumi 12 Temmuz 1324 / Hicri 25 Cemazeyilahir 1326 / Miladi 25 Temmuz 1908
gün Cumartesi
Müdde-i Aleyh Rı
za
Müdde-i Kara Mehmed oğlu İ
smail bin Mehmed
Müddeiden ber-minvâl-i muharrer müddeası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda ben
davamıBahçe Pı
nar Karyesinden Molla Ahmed ibni Mehmed Ağa ve Üç Kuyu
Karyesinden Ahmed Turan İ
bni HacıHalil nam kimsneler ile isbat edeceğini söyledi.
Şâhidân-ımerkûmândan Üç Kuyu Karyesinden Ahmed Turan İ
bni HacıHalil liecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet
konağıhavalisinde muayenesinde 4 yaş
lıkı
r kı
srak müdde-i merkum Kara Mehmed
Oğ
lu İ
smailin netâcen malıve mülkü olduğ
una ben Allah içün ş
âhidim ve ş
ehadet-i
ş
er‘iye dahi iderim.
Fi 12 Minhü
Şâhid- Çukur Kuyu Karyesinden
Diğer ş
âhid Bahçe Pı
nar Karyesinden Molla Ahmed bin Mehmed Ağa li-ecliş
-ş
ehade
meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağı
havalisinde muayene olunan 4 yaş
lıve kı
r renkli kı
srak müdde-i merkum Behrenli
Karyesinden Kara Mehmed Oğlu İ
smailin netâcen malıve mülkü olduğuna ben
ş
âhidim ve ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi iderim.
Fi 12 Minhü
Şahid Bahçe Pı
nardan Molla Ahmed
Şâhidân-ımerkûman sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Nâib Tevfik
216
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehade idükleri
iş
‘ar ve tasdik olunmağı
n mûcebince müdde-i merkumun husus-ımüddeasıhakkı
nda
ba‘det-tahlîfaş
-ş
er‘i zikr olunan Karaoğlu müddeiye teslime müma ileyh Rı
za
Efendiye tenbih olunduğu.
Sayfa 51
Belge 88
Mecidiye Kazasıahalisinden sâhib-i arzuhal Mehmed Efendi İ
bni Süleyman Beğ
Kaza-i mezkur hükümet konağ
ı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd
meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde Şeyhenler Kı
zı
l Koca Karyesi ahalisinden Ali oğlu
Mustafa bin Ali muvacehesinde dava idüp der ki; bundan bir buçuk mah akdem
Kasabadan Kara Ali oğlu Bekirden 500 kuruş
a iş
tirâ eylediğ
i duru donda dört
yaş
ı
nda bir re’s erkek esbi elyevm merkum yedinde bulunduğundan alı
verilmesi
matlûbumdur, diyü dava eyledi.
Rumi 21 Temmuz 1324 / Hicri 5 Recep 1326 / Miladi 3 Ağustos 1908 gün Pazartesi
Müdde-i merkum Mehmed Efendi İ
bni Süleyman Beğ
Müdde-i merkumdan ne diyeceği istifsâr olundukda fil-hakika zikr olunan keçi iş
bu
tarihden altımâh akdem Mecidiyenin Şahid oğlu karyesinden Mustafa oğlu Mehmed
nam kimesneden 600 kuruşsemen-i merkû‘ mukâbelesinde iş
tirâ ve temellük ve
kabz ve kabul idüp ol vecihle mezkûr esb benim ş
irâ’en malı
m ve mülküm olmakla
vaz‘-ıyed iderim, diyü husus-ımüddeayadan tarih istenilirse evveli ve ercihi olmakla
müdde-i aleyh merkumdan dava-yıvakfa mutâbı
k beyyine taleb olundukda ben
davamıkaryemizden Kenanoğlu Osman ve yine karyemiz İ
mamıMonla Yusuf ile
isbat eyledim, didi.
Rumi 21 Temmuz 1324 / Hicri 5 Recep 1326 / Miladi 3 Ağustos 1908 gün Pazartesi
Müdde-i aleyh Merkum
Şâhidân-ımerkûmândan ve Eğerçi Karyesi ahalilerinden Recep oğ
lu Osman bin
Receb bin Kenan nam kimesne li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayenesinde duru donda 4
yaş
ı
nda bir re’s esbi müdde-i aleyh merkum Ömer oğlu Mustafa Şahidoğlu
217
Karyesinden Mustafa oğlu Monla Mehmed nam kimesneden 600 kuruş
a iş
tirâ ve
kabz ve kabul eylediğine ben ş
âhidim ve ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi iderim.
Fi 21 Minhü
Şahid Eğ
erçi Karyesinden
Diğer ş
âhid Eğerçi Karyesi İ
mamıTataroğlu Yusuf bin Bekir bin Ali nam kimesne
li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu duru esbi
müdde-i aleyh karyemiz ahalisinden Ali oğlu Mustafa bundan altıay akdem
Şahidoğlu Karyesinden Mustafa oğlu Monla Mehmed nam kimesneden 600 kuruş
bedel-i merfû‘ makbuz mukabelesinde iş
tirâ ve temlik eylediğine ben Allah içün
ş
âhidim ve ş
ehadet dahi iderim.
Fi Minhü
Eğerçizir Karyesi İ
mamı
İ
ş
bu zabt davasıhuzurumuzda cereyan eylediği tasdik olunur.
Fi 21 Minhü
Nâib Vekili Mehmed
Aza
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t-tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehade idükleri
iş
‘ar ve tasdik olunmağı
n mûcebince müdde-i aleyh merkum Mustafa ba‘det-tahlîf
zikr olunan esbe müdâhele etmesinin mümâ ileyh müdde‘i Mehmed Efendiye tenbih
olunduğu.
Fi 23 Minhü
Naib Tevfik
Sayfa 52
Belge 89
Mecidiyenin Beş
ikli Karyesi sâkinlerinden zâtımuarref Şemsiye binti Naci oğ
lu
Yusuf nam Bekir Bankor Âkı
le hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyeye mahsus
odada akd olunan meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde karyemiz Yor ahalisinden Nuri bin
Nacioğ
lu Halil nam kimesne mahzarı
nda bit-tû‘ ve’r-rı
za ikrar-ıtam ve takrir-i kelam
idüp der ki, iş
bu tarihden 20 gün akdem merkum Nuri ile bi-ilgâ karyemizden firar
iderek nefsimi teslim eyledim, dedikde müdde-i aleyhden ne diyeceği istifsâr
218
olundukda mezbureyi bi-ilgâ karyelerinden alarak HacıAhmed Karyesinde Ömer
Kahyanı
n hanesinde 37 günden beri orada bulunuyor, nefsini henüz kendime akd ve
tenkih etdiremedim, didi.
Rumi 21 Temmuz 1324 / Hicri 5 Recep 1326 / Miladi 3 Ağustos 1908 gün Pazartesi
Merkum
Mezbûre
Mezbûrenin kaç sinlerinde olduğunun zeylen beyanızı
mmı
nda nüfus-ımezkûret
behiyyesine.
Fi 21 Minhü
Sayfa 52
Belge 90
Mezbûre Şemsi ile merkum Nuri hâzı
r olduğu ve tarafeynin velileri yani
mezbûreninbabasıve velisi Naci oğlu Yusuf bin Hasandan keyfiyet istifsâr
olundukda bundan bir sene akdem kı
zı
m mezbureyi nefsine tezviç ve tenkihe ve
Beş
ikli Karyesinden İ
brahimoğlu Hacıdünür oldı
. Ben de didim ki sen evlisin, olmaz
dediğ
imde ben hânemi kı
rk kocadan buraya getirdim, didi. … Bundan iki üç gün
sonra yine dünürcü göndermiş
, ben bilmedim. İ
sa Halil Ağa ve ikisi Bekir vardı
r,
anlar bilir dediğ
im de merkum Halil Ağa mâdem ki bizim üzerimize alı
rsı
n, dâreyn
yüzüğünüzü takı
n dedi. Sonra bizim örf ve adetimiz vecihle kahve içildi. Ol suretle
akd-i icrâ olmadı
, kerimem bu zevce karş
u cevap etdi, didi.
Fi 22 Minhü
Mezburenin Velisi ve Babası
İ
ş
bu zabt davasıhuzurumuzda cereyan eylediği ve münderecâtımuvafı
k bulunduğu
tasdik eyleriz.
Fi 22 Minhü
Tasvir memuru
219
Sayfa 52
Belge 91
Bu mesele-i mühimde eimme-i hâzı
rân mühim vecihle böyle der ki;
Bu suretle tarafeynler ancak nikah davalarıvâki‘ olup icâb-ıvuku bulmasıve
akdinde icrâ olmadı
ğıcihetle mezbure Şemsi Hanı
mı
n menkûhasıolmuşolur mı
?
Elcevab: Allahü a‘lem olmaz.
Nemekahul fakir Müfti-i Kaza-i Mecidiye
Ve akd-i îcâb-ıvukû‘ mümkün mü?
Sayfa 53
Belge 92
Ankara Vilayeti Kı
rş
ehri Sancağı
na muzaf Mecidiye Kazası
nı
n Mahsenli
Karyesinden sâhib-i arzuhâl Yusuf bin Mehmed bin Bekir nam kimesne kaza-i
mezkur mahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkur
mal müdürü ve mal memuru Mehmed Emin Efendinin vekili sandı
k emini Rı
za
Efendi İ
bni HacıHüseyin muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki;
tarihden üç gün mukaddem karyemiz karyemiz derununda dağ
ı
lmakda iken ashâb-ı
itiraz tarafı
ndan yâve tutularak zabtiye marifetiyle taraf-ıhükümete sevk edilmiş
beldemiz iktizası
nca 400 kuruşbedel mukabelesinde iş
itrâ edilmişve mezkur keçileri
mümâ ileyh Rı
za Efendi bil-emâne vaz‘-ıyed ider olduğundan alı
verilmesi
matlubumdur diyü dava eyledi.
Rumi 30 Temmuz 1324 / Hicri 14 Recep 1326 / Miladi 12 Ağustos 1908 gün
Çarş
amba
Müdde-i merkum
Müdde-i aleyh müma ileyh Rı
za Efendiden ne diyeceğ
i sual olundukda filhakika zikr
olunan 10 re’s tiftik keçilere bil-emâne vaz‘-ıyed ider olduğunu ikrâr lâkin müdde-i
merkumun ş
irâ’en malıolduğunu inkâr eyledi.
Fi 30 Minhü
Müdde-i aleyh müma ileyh Rı
za Efendi
220
Müddeiden ber-minvâl-i muharrer müddeası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda ben
davamıkaryemiz ahalisinden FazlıOğlu Halil ve Hamza oğlu Süleyman ile isbat
eyleyeceğini dermiyân eyledi.
Şâhidân-ımerkûmândan Mahsenli Karyesi ahalisinden Halil bin Fazlıbin Yusuf liecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet
konağıhavalisinde muayene olunan 10 re’s tiftik keçi hayvanlarımüdde-i merkum
Yusufun ş
irâ’en malıolduğ
unu bilürem diyü vecih üzere ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi
iderim.
Mahsenli Karyesinden Fazlıoğlu Halil
Diğer ş
âhid Mahsenli Karyesinden Süleyman bin Hamza bin İ
smail li-ecliş
-ş
ehade
meclis-i ş
er‘a hâzı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağı
havalisinde muayene olunan 10 re’s tiftik keçi hayvanlarımüdde-i merkum Yusufun
ş
irâ’en malıolduğuna ş
âhidim ve ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi iderim.
Fi 30 Minhü
Diğer Şahid Mahsenli Karyesinden Süleyman bin Hamza
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Naib Vekili Mehmed
Sayfa 54
Belge 93
Mecidiye Kazasısâkinlerinden sâhib-i arzuhâl Mehmed Efendi İ
bni Süleyman Bey
kaza-i mezkur mahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde
Sungurlu kazasıkuraları
ndan Yörüklü Karyesi ahalisinden HacıMehmed Ağa ibni
Mustafa bin Abdullah muvacehesinde üzerine dava idüp der ki; bundan beşsene
evvel iş
tirâ eylediğim malı
m ve mülküm iken bundan 4 sene mukaddem zâyi‘
eylediğim 14 yaş
ı
nda kuyruğ
u ve gönü bakı
r siyah renkdeki devemin el-yevm
merkum Hacı Mehmed Ağa yedinde bulunması
yla bil-istihkâk alı
verilmesi
matlûbumdur, diyü ba‘ded-dava ve ledes-sual ol dahi cevabı
nda fil-hakika zikr
olunan deveyi bundan 9 sene akdem 18 aded lira-yıOsmânî bedel-i merfû‘ kı
ymet
mukâbelesinde Mecidiye Kazası
nı
n Güngüşkaryesi ahalisinden hâzı
r-ıbil-meclis
Süleyman oğlu Ali Bekirden iş
tirâ ve temellük idüp ol suretle mal-ımüş
terâm
221
olmakla bi-hakk vaz‘-ıyed iderim dediğini dediğini merkum Bekir Ağa dahi tasdik
ve itiraf etmekle husus-ımezkûre tarih-i esbak ve zilliyet beyyinesi olan râcih
olmakla müdde-i aleyh dâfi‘-i merkum HacıMehmed Ağadan dava-yıvak‘ate
mutabı
k beyyine taleb olundukda ben davamıMecidiye Kazasıahalisinden Hasan
Oğ
lu Yusuf Ağa ve kasabadan Beş
eoğlu Seyid Mehmed ile isbat iderim.
Rumi 3 Ağustos 1324 / Hicri 18 Recep 1326 / Miladi 16 Ağustos 1908 gün Pazar
Mu‘teriz-i merkum
Müdde-i aleyh
Müdde‘î HacıMehmed Ağa ibni Mustafa bin Abdullah
Şâhidân-ımerkûmândan Mecidiye Kazasıahalisinden Yusuf Ağa İ
bni Hasan bin
Abdullah fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayene olunan kuyruğu ve
gönü yani siyah renkde 18–19 yaş
ı
ndaki bir re’s maya deveyi müdde-i aleyh Hacı
Mehmed Ağ
a iş
bu tarihden dokuz sene akdem 18 aded lira-yıOsmani bedel-i merfû‘
mukabelesinde hâzı
r-ıbil-meclis GüngüşKaryesinden Süleyman oğlu Bekirden iş
tira
ve temlik eylediğine ben Allah ş
âhidim ve ş
ehadet dahi iderim.
Fi 3 Minhü
Şahid
Diğer ş
âhid Mecidiye Kazası
ndan Yaş
ar Oğlu Beş
e Mehmed Ağa dahi istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayene olunan kored
dökünü yani siyah renkde 18-19 yaş
ı
ndaki bir re’s maya deveyi müdde-i aleyh Hacı
Mehmed Ağ
a iş
bu tarihden dokuz sene akdem 18 aded lira-yıOsmani bedel-i merfû‘
mukabelesinde hâzı
r-ıbil-meclis GüngüşKaryesinden Süleyman oğlu Bekir Ağanı
n
yedinde netâcen malıiken mümâ ileyh HacıMehmed Ağa iş
tira ve temlik ve kabz ve
kabul ederek ol vecihle mümâ ileyhin malımenalıolduğuna ben Allah ş
âhidim ve
ş
ehadet dahi iderim.
Fi 3 Minhü
Şahid Mecidiye KazasıAhalisinden Yaş
ar
Müdde-i aleyh merkum temyiz eylemiş
dir.
Fi 3 Minhü
Naib Tevfik
Şâhidan-ımerkuman sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 3 Minhü
222
Sayfa 55
Belge 94
Kı
rş
ehrî Sancağı
nı
n Ayvalı
k Karyesi ahalisinden sâhib-i arzuhal ve bâ‘isül-i‘lâm
Çolak oğlu Mehmed bin Çolak Mehmed Mecidiye kazasımahkeme-i ş
er‘iyesine
mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkur mal müdürü
Mehmed Emin Efendinin sandı
k emini Rı
za Efendi ibni HacıHüseyin Efendi
muvâcehesinde üzerine dava idüp der ki; geçen gün hânem derununda sirkat
etdirdiğim 4 yaş
lısarırenkde 100 kuruşkı
ymetlü kara sı
ğı
r hayvanatı
m bâve
hükmünde tutularak elyevm müma ileyh Rı
za Efendi vaz‘-ıyed ider olduğundan
alı
verilmesi matlubumdur, diyü ba‘de’d-dava ve ledes-sual ol dahi cevabı
nda zikr
olunan hayvanata vaz‘-ıyedini ikrâr ancak müdde-i merkumun malıolduğu
malumum değildir diyü inkâr eylemeğin müdde-i aleyh mümâ ileyhden ber-minvâl-i
meş
ruh davası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda, ben davamıkaryemizden Ahmed
Oğ
lu Mehmed ve diğeri Emin oğlu Ahmed ile isbat edeceğini ve ş
âhidleri hazı
r
olmağla ifadelerinin alı
nması
nıdermiyân eyledi.
Rumi 11 Eylül 1324 / Hicri 27 Şaban 1326 / Miladi 24 Eylül 1908 gün Perş
embe
Müdde-i aleyh mümâ ileyh Rı
za Efendi
Müdde-i merkûm
Şâhidân-ımerkûmândan Ayvalı
k Karyesi ahalisinden Ahmed oğlu Mehmed bin
Ahmed ibni Halil li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda filhakika iş
bu zikr olunan dört yaş
lısarıkogör 100 kuruşkı
ymetlü ÇatallıKaryesinden
iş
tira eylediğine ve el-yevm müdde-i merkum Çolak oğlu Mehmedin ş
irâ’en malı
olduğuna ş
âhidim ve ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi iderim.
Rumi 11 Eylül 1324 / Hicri 27 Şaban 1326 / Miladi 24 Eylül 1908 gün Perş
embe
Şahid
Şâhidân-ımerkûmândan Ayvalı
k Karyesi ahalisinden Ahmed bin Emin bin Abdullah
li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd olundukda fil-hakika iş
bu zikr
olunan dört yaş
lısarıkogör 100 kuruşkı
ymetlü bir re’s kara sı
ğı
r hayvanatımüdde-i
merkum Çolak oğlu Mehmedin ş
irâ’en malıolduğuna ş
âhidim ve ş
ehadet-i ş
er‘iye
dahi iderim.
223
Fi 11 Minhü
Diğer Şahid
Müdde-i merkum temyiz olunmuş
dur.
Naib
Şâhidan-ımerkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Minhü
Sayfa 55
Belge 95
Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Mahsenli Karyesi ahalisinden Ahmed bin Osman bin
Hüseyin kaza-i mezkur Korkorlu Karyesinden zâtıOsman oğlu Abîd bin Osman ve
yine karyeden Hüseyin Çavuşbin Ömer tarifleriyle muarefe Ayiş
e bin Halil nam
kimesne muvacehesinde ve merkum Halil hazı
r olduğu halde dava idüp der ki;
mezbureyi bundan iki sene akdem tarafı
mdan karyemiz ahalisinden Ahmed Çavuş
Küçük vekil olarak mezbureyi bana babasıve velisinin hüsn-i rı
zası
yla meclis-i
ş
uhudda 250 kuruşmihr tesmiyesiyle bana bil-vekil TosaklıHafı
z vası
tası
yla akd
eyledikden nefsine bana teslime tenbih olunmak muradı
mdı
r diyü dava eyledi.
Ledes-sual cevabı
ndan fil-hakika merkum ben nikahlı
yı
m, didi. Pederi dahi mezbûre,
merkum Ahmedin zevce-i menkûha-ıgayr-ımedhûl-bahası
dı
r.
Rumi 18 Eylül 1324 / Hicri 5 Ramazan 1326 / Miladi 1 Ekim 1908 gün Perş
embe
Muarref Osman oğlu Abîd bin Osman
Muarref Hüseyin Çavuşbin Ömer
Velisi
Müdde-i aleyha
Müdde‘î
İ
ş
bu zabı
t davasıhuzurumuzda cereyan eylediğ
ini tasdik ideriz.
Fi 18 Minhü
Odacı
Meclis-i İ
dare Azası
ndan Ali
224
Sayfa 56
Belge 96
Yozgat Sancağı
nı
n Köseoğlu Mahallesinden Atkı
yasan Agop Efendi veledi Cı
rson
vekili mahalle-i mezbureden Aleksan Efendi veledi Kitorak Kı
rş
ehri Sancağı
na tabi
Mecidiye Kazasıkuraları
ndan HacıHasanlıKaryesi sakinlerinden iken bundan
akdem vefat iden Monla Osman bin HacıÖmerin verâsetini zevce-i metrûkeleri
Rukiye binti Hasan ve diğ
eri Ayiş
e binti Hacıİ
smail ve sulbiye kebir oğlu Battal ve
Cafer ve Ömer ve sulbiye sağir oğlu Hacıve sulbiye sağire kı
zıServer ve Hanı
m ve
Sunaya mahsus olduğu ş
er‘an hakkı
ndan müteveffâ-yımerkumun Rayger nam
Atkı
yasan Agop Efendini vekili Aleksan Efendi müteveffânı
n sulbiye kebir oğlu
mezburları
n bâhüccet-i ş
er‘iye-i mahsusunda er karı
ndaş
larıÖmer bin Osman
muvacehesinde dava idüp der ki müvekkilim Agop Efendinin müteveffa Osman
zimmetinde iki kı
ta sened mûcebince birisi 22 aded OsmanlıLirasıFi 19 Ağostos
sene 1316 tarihli sened mûcebince diğeri Mecidiye liradan 9 kuruşhasebiyle ve Fi 13
Şubat sene 1317 tarihiyle müverreh bir kı
ta sened mûcebince kendi 1000 kuruşki
cem‘an 3200 kuruşzâyi‘ akçeyi müteveffâ-yımümâ ileyhden öküz ve buğday zâtı
nı
n
bedeli olarak 1620 kuruştevârih-i muhtelifede semânıolup el-yevm semândan
mütebâkî 1500 kuruşalacak hakkı
mıkablel-edâ vel-ifâ dikkat etmekle meblağ
-ı
mezkuru dahi merkum ile veraset-i sâireden alı
verilmesi matlûbumdur, diyü ba‘deddava ve ledes-sual ol dahi cevabı
nda sened-i mezkurları
n babası
nı
n olmadı
ğı
nıve
borcu kalmadı
ğ
ı
nıve müddeinin 1600 kuruşkarş
u buğday semanlarıolduğunu
müdâfaa-i dermiyân eylemişyani iki kı
ta senedi ki babası
nı
n borcuna karş
u bir çift
öküze 12 liraya bir inek bir tutuş
la 4 liraya ve 200 kuruşsemanıvardur. Bir kilim
birer Mecidiye sene 38 beş… … semeni vardı
r. Bunlar fakat bize pazartesi gününe
kadar mühlet-i ş
er‘î i‘tâ edilmesini taleb eyleriz, didi. Taraf-ış
er‘iyeden pazartesi
gününe kadar tarafeyne mühlet.
Müdde‘î
Müdde-i aleyh
Tarafeyn bil-vürûd müdde-i aleyh merkum söze atı
larak ben dava-yı… yani 22
liralı
k senede karş
u karyemizden Hasan Ağa oğlu Hacıve yine karyemizden
225
Mehmed oğlu Ahmed ve HacıAhmed yedine Aş
ir oğlu Süleymana ve kasabadan
Hüseyin Balâ oğlu Ganîb ve Afş
ar oğlu Ali Bey ile isbat iderim, dedi.
Rumi 6 Teş
rin-i evvel 1324 / 23 Ramazan 1326 / Miladi 19 Ekim 1908 gün Pazartesi
Bayram ertesine ta‘lîk olundu.
Sayfa 57
Belge 97
Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Halaçlıkaryesi ahalisinden sâhib-i arzuhal Hasan bin
Mahmud kaza-i mezkur Korkorlu Karyesinden Emin bin Abbas muvacehesinde
üzerine dava idüp der ki; iş
bu tarihden üç sene akdem merkum bir bahar mevsiminde
karyem bulunan HalaçlıKaryesinde kendi hânemde hâzı
r-ımerkûm oğlum Osmanı
n
hâlihazı
rı
nda ve mezbûrenin kerimesi Melek nam mezbureyi kendi sofrası
nda olduğu
halde oğlun merkuma Allahı
n emri üzerine virdim, didi. Ben de o meclis-i ağlam
içün gereği gibi aldı
m, kabul etdim, didim. Ol sûretler mezbure Melek oğlum
Osmanı
n zevce-i menkûha-i gayr-i medhûl-bahasıolmı
şiken babasımerkum Emin
mezbûreyi diğerine tezviç ve tenkih ideceğinden sual olunup kabl-i ş
er‘iyeden tenbih
olunmasımatlûbumdur, diyü dava eyledi.
Rumi 23 Teş
rin-i evvel 1324 / Hicri 10 Şevval 1326 / Miladi 5 Kası
m 1908 gün
Perş
embe
Müdde-i merkum
Müdde-i aleyh merkum Emin Ağadan ne diyeceği istifsâr olundukda katiyyen bu
yolda bir nikâh davasıolmamı
ş
dı
r, diyü inkâr eyledi.
Müdde-i aleyh
Müdde‘iden müddeası
na mutâbı
k beyyine taleb olundukda Aziz Murad Köçenli
Osman karyemizden Mustafa oğlu Ahmed ve HacıAli oğlu Hüseyin ve müdde-i
aleyh merkûmlar meclis-i idare azası
ndan İ
lyaz Ağa ve mahdumu Veli Ağa bin
Galiyaz ve Zaknek oğlu Osman ile isbat eylerim ve ş
âhidler mâh-i hâl-i Arabinin 13.
cumartesi günü ikame eyledim.
Rumi 23 Teş
rin-i evvel 1324 / Hicri 10 Şevval 1326 / Miladi 5 Kası
m 1908 gün
Perş
embe
Müdde-i aleyh merkum Emin
226
Müdde-i merkum Hasan bin Mahmud
Sayfa 58
Belge 98
Kı
rş
ehrînin Kı
zı
lca Karyesinden HacıOsman bin Yusuf Mecidiye Kazasımahkeme-i
ş
er‘iye odası
nda ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkur mal müdürü ve
beytül-mâl memuru Mehmed Emin Efendinin vekili sandı
k emini Rı
za Efendi
muvacehesinde dava idüp der ki, yedimde tenâcen malı
m ve mülküm olan 200 kuruş
kı
ymetinde sarıkoger donda altıyaş
ı
nda bir re’s kara sı
ğı
r öküzümü bundan 16-17
gün akdem Çimpek Dağı
ndan sirkat etdirip elyevm yave olarak mümâ ileyh yedinde
bulunması
yla bil-istihkâk taleb iderim, diyü ba‘ded-dava ve ledes-sual fil-hakika ol
dahi muharrere ile mezkur olan bir re’s öküze bil-emâne vaz‘-ıyed ider olduğunu
ikrâr ancak müddeinin malıolduğu benim malumum değ
ildir diyü inkar eyledi.
Rumi 1 Teş
rin-i Sani 1324 / Hicri 19 Şevval 1326 / Miladi 14 Kası
m 1908 gün
Cumartesi
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde‘î Kı
zı
lca Karyesinden
Müddeiden davası
na mutabı
k beyyine taleb olundukda karyemizden Süleyman oğ
lu
Mustafa Çavuşve Beş
ikli Karyesinden Murad ile isbat iderim dedikde ş
ahidlerden
İ
brahim oğ
lu Murad nam kimesne li-ecliş
-ş
ehâde meclis-i ş
er‘a hazı
r olup istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayene olunan altıyaş
ı
nda
koger donda sağkulaklarıarkasıoyuk olan öküz müdde-i merkum HacıOsmanı
n
netâcen malıolduğuna ş
âhidim ve ş
ehadet dahi iderim.
Fi 1 Minhü
Şahid Beş
ikli Karyesinden İ
brahim oğlu Murad
Diğer ş
âhid Kı
rş
ehrinin Kı
zı
lca Karyesinden Mustafa bin Süleymana dahi istiş
hâd
olundukda fil-hakika iş
bu hükümet konağıhavalisinde muayene olunan bir re’s kara
sı
ğı
r ökümü müdde‘i HacıOsmanı
n netâcen malıolduğ
una ben ş
âhidim ve ş
ehadet
iderim.
Fi 1 Minhü
Şahid Kı
rş
ehrinin Kı
zı
lca Karyesinden Süleyman oğlu Mustafa
227
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen tezkiyeye havale ş
üd.
Fi 1 Teş
rin-i sâni sene 1324
Naib Tevfik
Şâhidân-ımerkûmân sı
rran ve alenen lede’t- tezkiye adl ve makbûliş
-ş
ehâde idükleri
iş
‘âr ve tasdik olmağı
n müdde-i merkum ba‘det-tahlîfi‘ş
-ş
er‘î mûcebince mezkur
öküz müddeinin malıolduğuna hükm-i ş
er‘il-ehak olduğu.
Rumi 1 Teş
rin-i Sani 1324 / Hicri 19 Şevval 1326 / Miladi 14 Kası
m 1908 gün
Cumartesi
Nâib-i Şer‘-i Mecidiye Tevfik
Sayfa 59
Belge 99
Boğaz Evci karyesinden ve asker-i ş
âhâne efrâdı
ndan iken bundan akdem vefat iden
Mehmed bin Mehmedin veraseti babasımerkum Mehmede münhası
ra olduğu
KabaklıKaryesinden Şakir bin Hüseyin ve Mustafa bin Mehmedin verasetini babası
merkum Mehmed ile li-ebeveyn er karı
ndaş
ı
na münhası
ra olduğ
u muhzı
r-ımerkum
mayitde bi nesc- ş
er‘î sâbit ve verâsetlerine hükm-i ş
er‘il-ehakk olmuş
dur.
Rumi 10 Teş
rin-i sani 1324 / Hicri 28 Şevval 1326 / Miladi 23 Kası
m 1908 gün
Pazartesi
Şahid- KabaklıKaryesinden Mustafa bin Mehmed
Şahid- KabaklıKaryesinden Şahir bin Hüseyin
Müdde-i Boğaz Evciden Mehmed
Sayfa 60
Belge 100
Kı
rş
ehri Sancağı
na muzaf Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Kilise Fakı
lu karyesi
sâkinlerinden ve efrâd-ıasâkir-i ş
âhâneden iken bundan akdem vefat iden Mansur
oğlu Ömer bin Mansurun veraseti vâlidesi Ayiş
e biraderleri Mehmed ve Ahmed ve
Emin ve hemş
ireleri Şehriban ve Elifeye münhası
ra olduğu ve anlardan baş
ka vârisi
ve terekesine müstehakk-ıaharıolmadı
ğımüddeiye-i merkumandan Mehmed Efendi
228
bin Abdurrahman Ağa ve Abdurrahman bin Mehmed Efendi ş
ehadetleriyle
merkûmları
n verasetlerine hükm-i ş
er‘il-ehakk olundu.
Rumi 25 Kanun-ıEvvel 1324 / Hicri 14 Zilhicce 1326 / Miladi 7 Ocak 1909 gün
Perş
embe
Şâhid- Kilise Fakı
lu Karyesinden Abdurrahman bin Mehmed
Şahid- Kilise Fakı
lu Karyesinden Mehmed bin Abdurrahman
İ
ş
bu zabt ceridesi bu mahalde resîde-i hitâm buldı
.
Hicri 25 Zilhicce 1326 / Rumi 5 Kanunusani 1324 / Miladi 18 Ocak 1909 gün
Pazartesi
İ
ş
bu mahalden sonra ma‘a ilâveten 34 varaka ve 69 sahifeden ibaret idüğü.
Hicri 25 Zilhicce 1326 / Rumi 5 Kanunusani 1324 / Miladi 18 Ocak 1909 gün
Pazartesi
Vekil-i Nâib-i Kaza-i Mecidiye
Sayfa 60-61
Belge 101
Numro-1
Mecidiye KazasıMahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i enverde Güngeş
Karyesinden Hüseyin Kerimesi Fatı
ma binti Hüseyin ibni Halil imzası
yla verilen
istid‘âda tarihden beşmâh akdem zevci Ali oğlu Bekir İ
bni Habonun kendisini talakıselâse ile tatlikinden ibaretdir.
Hatta kendüsünde mihr-i müeccele hakkı
m olan 151 kuruşve 100 kuruşda mihr-i
muaccele ki cem‘an 251 kuruşile nafaka-i adet-i muayyene -i ma‘lûme dahi bittakdir merkum beğden alı
verilmesi matlûbumdur, diyü dava eyledi.
Hicri 27 Zilhicce 1326 / Rumi 7 Kânunusani 1324 / Miladi 20 Ocak 1909 gün
Çarş
amba
Müdde‘iye Fatı
ma
Zevc-i merkum Bekirden buna karş
u ne dir olduğu sual olundukda mezbure Fatı
mayı
251 kuruşmihr-i müeccel ve muaccele namı
yla zevce-i menkûha medul-bahası
olduğunu ikrar ancak üç talak ile boşolduğu beşimzayıhâvi talak-nâme esnası
nda
229
kendüsünün akı
l baş
ı
nda olmayup ser-firaşolduğ
unu dermiyân ile inkara tasdî
eylediği ş
üd tarafeynin parmak ve imzalarıolduğunu tasdik eyleriz.
Hicri 27 Zilhicce 1326 / Rumi 7 Kânunusani 1324 / Miladi 20 Ocak 1909 gün
Çarş
amba
Mahkeme idare Azası
ndan
Mahkeme Odacı
sı
Ali Ahmed Çelebi oğlu Bekir
Müdde-i müsted‘iye-i mezbure Fatı
madan ibrâr edilen talak-nâmede esâmileri
muharrer ş
uhûdla mebnî yahud kendüsünün tatlik eylediğine dair zevci müdde-i
aleyh hâzı
r-ımerkum Bekirden katiyyen talak müddeası
nıinkârı
na mukârek
kimselerle isbat ideceği sual olunduğu ş
üd.
Hicri 27 Zilhicce 1326 / Rumi 7 Kanunusani 1324 / Miladi 20 Ocak 1909 gün
Çarş
amba
Vekil Kilise Karyesinden
Şahidlerden Bektaş
zade Mehmed Hilmi Efendi ve GüngeşKaryesinden Abdüssamed
Oğ
lu Hüseyin ve nefs-i kasabadan Çör Halil oğlu Hasan ve GüngeşKaryesinden
Mustafa oğlu Osman nâmûn kimesneler ile isbât ideceği, baş
ka ş
âhidan olduğunu
tezkâr eyledi.
Hicri 27 Zilhicce 1326 / Rumi 7 Kanunusani 1324 / Miladi 20 Ocak 1909 gün
Çarş
amba
Müdde‘î Fatı
ma
Şâhidanlardan Bektaş
zade Mehmed Hilmi Efendi celb ve isticvâb olundukdan sonra
müdde-i aleyh merkum Bekir 5 Ağustos sene 1324 tarihinde Alem Pı
narıkaryesinde
talak-ıselase ile tatlik idüp hatta müeccele ve muaccelesine bedel bir kat tabak ile bir
çuval verdiğini ş
ehadet etdi. Ve mezbureyi dahi velisi babasıve zevc-i mutlakı
nı
taleblerinde tarif eyledi.
Hicri 27 Zilhicce 1326 / Rumi 7 Kanunusani 1324 / Miladi 20 Ocak 1909 gün
Çarş
amba
Şahidlerden Bektaş
zade Mehmed bin HacıHalil ibni Ali
Diğer ş
ahid Kasabadan Çabur Halil Oğlu Hasan bin Halil İ
bni Abdurrahman dahi
ş
âhid-i müma ileyh Mehmed Hilmi Efendinin ş
âhidden vecihle edâ-yış
ehadet-i
ş
er‘iyye eyledi.
230
Hicri 27 Zilhicce 1326 / Rumi 7 Kanunusani 1324 / Miladi 20 Ocak 1909 gün
Çarş
amba
Çabur Halil Oğlu Hasan bin Halil
Şâhidân-ımerkûman bir nesc-i ş
er‘i edâ ve ifâ-yış
ehadet eyledikden sonra müdde-i
aleyh Bekirden iş
bu ş
ahidler hakkı
nda bir kez ne diyeceği sual olundukda ş
ahidlerin
alel-usul tezkiyelerini taleb etdi.
Hicri 27 Zilhicce 1326 / Rumi 7 Kanunusani 1324 / Miladi 20 Ocak 1909 gün
Çarş
amba
Müdde-i aleyh Bekir
Müdde‘iye Fatı
ma
Tarefeynin ifaedeleri huzurumuzda zabt olunarak parmak iş
aretleri kendülerinin
olduğunu tasdik eyleriz.
Mahkeme Odacı
sıYusuf
Mahkeme Azası
ndan Süleyman
Vekil-i Naib-i Kaza-i Mecidiye
Şâhidân-ımümâ ileyhlerin sı
rran ve alenen tezkiyeye havale olunduğu ş
üd.
Hicri 29 Zilhicce 1326 / Rumi 9 Kânunusani 1324 / Miladi 22 Ocak 1909 gün Cuma
Mezbure Fatı
manı
n … olan günlük nafaka ve sükenâsıhuzur-ış
er‘iyesinde
mahkeme bidâyet odası
nda aza-i dâimi muvâcehesinde takrir edilen ş
ehriye elliş
er
kuruş
una cem‘an 150 kuruşnafaka ve sekene takdir idüp cem‘an ber-vech-i muharre
mihr-i müeccel ve muaccel tesmiyesi ile muhâsibülmecmu‘u 400 kuruş
un mezbure
Fatı
maya edası
yla ve tezkiye vrakası
nda esamileri muharrer isimlerimiz ki İ
mam
Mustafa bin ArabacıSüleyman ve Muhtar-ıevvel Ömer bin Bayram Ağa ibni Ali
Bey ve Azadan Süleyman Beyzade Mehmed Bey ibni Mehmed Bey ile alenâmı
z ki
mahkeme-i bidayet odacı
sıYusuf bin Seyyid ve İ
cra mübâş
iri Hasan bin Süleyman
Bey nâmân kimesnelerin tezkiyelerinde ş
âhidan-ımerkûmân adl-i makbuliş
-ş
ehade
oldukları
nda müdde-i aleyh merkum Bekir bin Alinin zevcesi hâzı
ra-i mezbure
Fatı
ma binti Hüseyini tatlik eylediği sâbit olunmakla hukuk-ıhüküm verildiği kayd-ı
ş
üd.
Hicri 9 Muharrem 1327 / 18 Kânunusani 1324 / Miladi 31 Ocak 1909 gün Pazar
Kâtib-i Zabt
Şâhid-i merkum
231
Sayfa 62
Belge 102
Numro- 2
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesi ahalisinden sâhib-i istid‘â Ali Usta Oğ
lu
HacıMusa bin Ali kaza-i mezkur mahkeme-i ş
er‘iyyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i
ş
erif-i enverde derûn-ıarzuhalde ismi mezkur karye merkum ahalisinden Çelebi
Efendi oğlu İ
hsan ve gâib-i anil-meclis Şevki benân-ıHacıİ
brahim Efendi
muvâcehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp tarih-i istidadan yedi ay akdem
500 kuruşkı
ymetlü bir re’s kara sı
ğı
r öküzümü hâzı
r-ımerkum İ
hsan telef
eylediğinden kı
ymet-i mezkuru taleb iderim diyü dava eyledi.
Hicri 1 Muharrem 1327 / Rumi 10 Kânunusani 1324 / Miladi 23 Ocak 1909 gün
Cumartesi
Müdde‘î HacıMusa
Müdde-i aleyh merkum İ
hsandan ne diyeceği sual olundukda katiyyen müdde-i
merkumun iddia ve isnâd-ıvâkı
ası
nıred ve inkâra tasdi eyledi ş
üd.
Müdde-i aleyh İ
hsan
Müdde-i merkum HacıMusaya müddeası
na mutabı
k beyyine taleb olundu ise de asla
ş
âhidi olmadı
ğ
ı
nıtezkâr eyledi. Müdde-i aleyhe yemin verilmesini taleb etmekle
merkum İ
hsan dahi adem-i ilme vâkı
f olduğuna dair teklif olunan yemin-i bil-ahd-ı
edaya tenbih olunduğu ş
üd.
Hicri 15 Muharrem 1327 / Rumi 24 Kânunusani 1324 / Miladi 6 Şubat 1909 gün
Cumartesi
Kâtib-i Zabt
Naib
Teklif edilen
yemin-i
bil-ahdi
icra etmekle bilâ-beyyine merkum
İ
hsan
muârazası
ndan men‘ olunduğu kayd-ış
üd.
Ziyâeddin
Hicri 15 Muharrem 1327 / Rumi 24 Kânunusani 1324 / Miladi 6 Şubat 1909 gün
Cumartesi
Ol bâbdaki muârazadan men‘ i‘lâmıkı
lı
ndımı
?
232
Hicri 15 Muharrem 1327 / Rumi 24 Kânunusani 1324 / Miladi 6 Şubat 1909 gün
Cumartesi
Sayfa 62-63
Belge 103
Numro: 3
Tahakkuk-ıma‘zeret-i ş
er‘iyesine mebnî husus-ıâti’l-beyânı
n mahalinde ketb ve
tahrîr ve istima‘-ış
ühûd ve fasl-ıhakikat içün cânib-i ş
eriat-ıgarrâdan me’zûnen bilmahkeme irsâl buyrulmakla Mecidiye Kazasıkasabasımahalâtı
ndan Cami-i Kebir
mahallesinde kâin Hüseyin Bey İ
bni Mustafa Beyin hânesine varı
lup zeyl-i sahifede
mektûbül-esâmî müslimîn huzurları
nda akd-i meclis-i ş
er‘-i âlî itdikde mîr mümâ
ileyhâ hânesinde müste’ciren sâkine ve sin ve çetmesinin bulûga tahminen vel-hâlete
hâzihi 15 yaş
ı
nda olmakla mukarrasa ve muarrefet olan sâhibe-i arzuhal an-ası
l
Tekfur Dağıahalisinden olup Yozgat Sancağı
nı
n AkdağMadeni Kazasıredif binbaş
ı
kerimesi olup iş
bu bâ‘isetül-vesîka Fatı
ma-i Bakı
ye ibnetül-müteveffa Zeynelabidin
ibni Ahmed Kemal Efendi dimekle arîza nam Bekir bâliga ve âkı
le meclis-i ma‘kûd-ı
ş
er‘-i ş
erif-i enverde gâib-i anil-meclis vel-bilâd kaza-i mezkur sakinlerinden an-ası
l
Ahı
slavî Küçük Hacıİ
brahim Efendiye iş
bu hâzı
r-ıbil-meclis validem Hafîze
Rüveyda Hanı
m ibnetül-müteveffâ İ
smail Efendi kendüsi ba‘dehû tarih-i hüccetden
yedi sene evvel 1317 senesi mâh-ıMart ibtidâsı
nda vâlidem mezbure merkum Hacı
İ
brahim Efendiye akd ve nikah olunup akabinde derûn-ıarzuhalde ismi mezkur
evlâd-ımaneviyesine yani gâib-i anil-meclis vel-bilâd merkum Halid bin Hacı
İ
brahim Efendiye velâyet ve vesâyet-i vekâleti bulunan hâzı
ra-i bil-meclis vâlidem
mezbure muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam ve ta‘bir-i anil-meram idüp
mezbure validem Hafiza Ruveyde Hanı
m bil-vesâye vel-velâyete olmak hasebiyle
hâl-i sabavetimde sağir evlad-ımaneviyesi olan oğulluğ
u gâib-i anil-hâzı
r merkum
Halide bil-velâye ve bil-vekâlete
… binbir kuruşmihr-i müeccele ve mihr-i
muaccele tesmiyesiyle bil-velaye inkâh ve tezviç ve tezevvüç ve kabul eylediğini
âlime olduğum zamandan beri tezviçin vakt-i büluğunda nefsimi ihtiyariytle fesh
mülahazası
nda iken iş
bu yevm-i pençş
enbe günü ales-sabah mahall-i mezkurede
sekene olduğum menzilde bâliğa olduğum anda nefsimi ihtiyar ve akd-i mezbureden
itiraz ve istiş
hâd etmiş
dim. Mezbure vâlidem Hafiza Hanı
ma mahkemeden gâib
233
merkûmâ izâfetle sual olunup akd-i mezburun feshiyle hükm olunmak ve gâib-i
merkum Halid bin Hacıİ
brahim Efendiye de müekkilesi mezbureye izâfetle berâ-yı
ma‘lûmât mahalline kendüsine ita ve tebliğve teslime-i sâbitesi dahi yedime i‘tâ
kı
lı
narak alı
verilmesi matlûbumdur, dedikde gı
bbetüs-sual mezbure Hafiza Rüveyda
Hanı
m cevabı
nda müdde-i merkumu ber-vech-i muharrer her ikisinin bil-vesaya ve
bil-vekalete velâyeti hasebiyle sağir evlad-ımuayyenesi olan oğ
lanıgâib-i anilmeclis vel-bilâd mezbur Halid bin Hacıİ
brahim Efendiye inkâh ve tezviç ve
tezevvüç ve kabul eylediğini ikrâr-ıkelam vech-i meş
ruh üzere olan müddeası
malum değ
ildür, diyü inkarıtasdî eylediği ş
üd.
Hicri 13 Muharrem 1327 / Rumi 22 Kânunusani 1324 / Miladi 4 Şubat 1909 gün
Perş
embe
İ
mza: El-müddeiye-i mezbure Fatı
me-i Bakı
ye bintül-mütevvefa Zeynelabidin
kerimeleri
İ
mza: El-müddei aleyhâ’l-müvekkelete Hafîze-i Rüveyda Hanı
mm binti İ
smail
İ
simleri bâlâda mümzi ve mümhir mezburetanı
n ber-minvâl-i muharrer ifadeleri
meclisimiz hazı
r olduğu halde zabt edilüp ol vecihle iş
bu mahalle ş
erh ile bit-tescil
tasdik eyleriz.
Hicri 13 Muharrem 1327 / Rumi 22 Kânunusani 1324 / Miladi 4 Şubat 1909 gün
Perş
embe
Muarref
Tarif ş
ahidleri
Hazı
rûn
Muhtar-ıevvel
İ
mam Mustafa bin Ömer
Müdde‘iye-i müsted‘iye-i mezbure Fatı
ma Bakı
ya Hanı
mdan ber-mûceb-i zabt-ı
dava minvâ-i muharrer müddeası
na muvafı
k kimlerle mübeyyene-i beyyine ideceği
sual olundukda mahalle-i mezkur İ
mamıMustafa Efendi ve Çelebi Abdurrahman
Efendi ve muzâherât kâtibi Hazı
m Efendi ve ibtidâiye muallimi Ahmed Efendi
nâmunlar ve kezâlik zabtiye Mehmed Ağa haremi ehli cezire-i vukufe-i müslimînden
Emine binti Süleyman ve Yusuf Usta zevcesi diğer Gülizar binti Abdi Ağ
a nam
mezbure zât ve nâmûn kesanlarla isbat-ı
müddeiye edeceğini ve bunlardan maada asla
ş
ahidleri olmadı
ğ
ı
nıtezkar eylediği ş
üd.
234
Hicri 13 Muharrem 1327 / Rumi 22 Kânunusani 1324 / Miladi 4 Şubat 1909 gün
Perş
embe
Müdde‘iye-i mezbureyi bil-ma‘rifet-i ş
er‘iye-i hâzı
rûn li-ecliş
-ş
ehâdet-i meclis-i
meclis-i ş
er‘a ikâme eylediği adûl-i … ricâl-i müslimînden ve mahalle-i mezkur
İ
mamıMustafa Efendi ibni Süleyman Efendi ve Abdurrahman Efendi ibni Ahmed
bin el-müteveffa Abdurrahman ve Kâtib Hazı
m Efendi bin Abdurrahman bin Hacı
Salih Efendi ve İ
btida muallimi Ahmed Efendi ibni Kası
m bin Habib Efendi
nâmânlarla ehl-i habre-i vukûfe-i mezburetân Emine binti Süleyman ibneti Abdullah
ve Gülizare binti Abdullah ibneti Abdülmuttalib nâmân hatunlar salifül-beyan nâmûn
kimesneler li-ecliş
-ş
ehade meclis-i ş
er‘a hâzı
rûn olup istiş
hâd olundukları
nda filfevâki‘ iş
bu müdde‘iye-i hâzı
ra-i mezbure Fatı
ma Bakı
ye ibnetül-müteveffa
Zeynelâbidin Efendisine hâliye-i Muharreminin 13. gününe musâdif yevm-i
pençş
enbe günü gündüzden saat dört raddesinde bizi sâkine olduğ
u bu menzile
çağ
ı
rup ben bu anda bâliğa olmamakla nefsimi ihtiyar idüp vâlidem hâzı
ra-i bilmeclis Hafı
ze Rüveyde Hanı
mı
n bil-vesaye ve bil-velâyete ve gâib-i anil-meclis velbilâd olan Mastuyeski? yani Adgi? Oğulluğu sağir Halid ibni Hacıİ
brahim Efendiye
vekaleti ve velayeti mahkemesi hasebiyle bil-velâyete eylediği akdden a‘râz eyledim,
diyü bizleri esas-ıdava eyledi. Biz bu hususa bu vecih üzere ş
ahidlerden istiş
hadlar
ideriz diyü her biri müstehakk-ıbil-hı
fz vel-ma‘nâ bil-muvâcehe ve anil-gâib
vâlidem müvekkele izafetle edâ-yı ş
ehadet-i ş
er‘iyye etmeleriyle ş
âhidân-ı
merkuman ve mezbûretân ledeş
-ş
ehadet olduklarıba‘del-kabul mezbure Hafize
Rüveyda Hanı
mdan kabul ve adem-i kabulleri sual olundukda alel-usul tezkiyelerini
taleb eylediğ
iş
üd.
Şahid Emine- Şahid Gülizar- Şahid- Şahid Mustafa bin Ömer
Hicri 13 Muharrem 1327 / Rumi 22 Kânunusani 1324 / Miladi 4 Şubat 1909 gün
Perş
embe
Şâhidun-ımümâ ileyhûnlar ehl-i habre ş
âhidân-ımezbûrânlar: Mensup oldukları
mahalle-i mezbur eimme ve muhtârân ve heyet-i ihtiyâriyelerinden.
El-imza: Müdde-i aleyha müekkele Hafize Ruveyda
El-imza: Müdde-i mezbure Fatı
ma Bakı
ye
235
Sı
rran tezkiyeleri hakları
nda mestûre ve ba‘dehû alenen tezkiyelerinin mahallinde
ifâ-yımüstehakkıiçün tezkere tastir olunmağı
n mahkemelerinin ba‘det-tezkiye
yevm-i ahîre ta‘lîk eylediğ
i tarafeyne tefhim kı
lı
ndış
üd.
Hicri 15 Muharrem 1327 / Rumi 24 Kânunusani 1324 / Miladi 6 Şubat 1909 gün
Pazartesi
Katib-i Zabı
t ve Memuru
Yazı
lan mesture ş
ahidûn-ımümâ ileyhûnlardan ve mezburâtarı
n her biri usul
mevzuuna tevfikan evvelâ bâ-varaka-i mestûre mensup olduklarıkasaba ve mahalât-ı
mezkur hatibi ve İ
mamıNecib Bey ibni Mustafa Bey ve muhtar-ıevveli Ömer Ağa
bin Bayram ve ihtiyar azaları
ndan Mehmed Efendi bin Mehmed Bey ve Hüseyin Bey
ibni Mustafa Bey nâmûn kimesnelerden sı
rran ve ba‘dehû mezburan ile her biri
kasaba-i ma‘lûme mahalatı
ndan olup hükümet odacı
sıYusuf Ziya Efendi ibni Seyyid
ve Adliye İ
cra Mübaş
iri Hüseyin Bey ibni Meshan Bey ve mahzı
r-ış
er‘iye Osman
Efendi bin Hüseyin Bey nâmun mümâ ileyhunlardan kezalik bil-muvacehe alenen
ledet-ta‘dil vet-tezkiye adl ve makbuliş
-ş
ehade idükleri iş
‘âr ve ihbâr olunup
ş
ehadetleri hîz-i kabulünde vâkı
a olmağı
n müdde‘iye-i mezbure Fatı
ma Bakı
ye hîn-i
bulûgunda ihtiyar-ıfirkat idüp ba‘dehû kavlen ve fiilen akzd-i mezbûru mücîze
olmağı
na ba‘det-tahlîf-iş
-ş
er‘î mûcebiyle akd-i mezburun feshini bit-taleb mezbure
Fatı
ma Bakı
ye Hanı
m emta’-i ş
er‘ ile kabl-i ş
er‘den irsal buyrulan mevlana Katib
Cemil Efendi dâileri marifetiyle hânesinde müdde‘iye ve müddeiye-i aleyhâ mezbure
müvekkile-i mümâ ileyhe izafetle akd-i mezburun feshiyle ba‘del-hüküm vet-tenbih
tarafeynin ifadeleri zabt ve ketb olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 15 Muharrem 1327 / Rumi 24 Kânunusani 1324 / Miladi 6 Şubat 1909 gün
Pazartesi
Hâzı
rûn:
Aza Hasan Hüsnü
Muhtar-ıevvel
Mustafa bin Ömer
Katib-i zabt ve emennâ-yış
er‘iye
Mehmed Efendi bin Mehmed Bey
Hüseyin Bey İ
bni Mustafa Bey
Cem‘inin aslı
nımezbureye verilmek üzere aldı
m.
236
Rumi 15 Şubat 1324 / Hicri 7 Safer 1327 / Miladi 28 Şubat 1909 gün Pazar
Mûcebince hüccet-i ş
er‘iyesi bit-tanzim ahkam-ış
er‘iye olduğunu ş
üd.
Hicri 16 Muharrem 1327 / Rumi 25 Kânunusani 1324 / Miladi 7 Şubat 1909 gün
Pazar
Sayfa 64-65
Belge 104
Teflek Kebir Karyesinden Demürci oğlu Bekir nam kimesne Mecidiye Kazası
Mahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde bâ-arzuhâl Teflek
Kebir Karyesi sâkinelerinden derun-ıarzuhalde ismi mezkure mahkeme azası
ndan
Cemil Efendi ibni Mehmed Ağa ve Mahkeme odacı
sıYusuf Ziya ibni Seyyid
tarifleriyle muarref müteveffa İ
sa kerimesi Medine binti İ
sa muvacehesinde üzerine
dava ve takrir-i kelam idüp mezbureyi tarihden 12 gün akdem tarafı
mdan Battal
Efendi ibni İ
brahim Ağayımezbur Ziya akde vekil idüp ol dahi Molla Osman ve Kör
Hasan oğlu Mehmed muvacehesinde bil-vekâle mezbure Medinenin tarafı
ndan dahi
Veli Kahya İ
bni Ahmed vekaletiyle mezburenin biraderleri Bekir ve Saidin ve
Mehmedin ve diğer ş
ühud mahzarı
nda 100 kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle bilvekâle mezbureyi bana akd ve tenkih ve ben dahi ol miktar mihr-i müeccel
tesmiyesiyle kabul eyledim. Sual olunup mezbureyi bil-iğfâl kasabaya birâderleri
Said Ağa ve Ceran oğlu Ömer getürmişoldukları
ndan mezbure ise bana nefsini
teslimden ebâ ve imtina eder olmakla itaat ve inkı
yad ve hukuk-ızevciyete mürâ‘at
etmesi muradı
mdı
r diyü dava eyledi.
Hicri 29 Muharremül-haram 1327 / Rumi 7 Şubat 1324 / Miladi 20 Şubat 1909 gün
Cumartesi
El-müdde‘i müsted‘î Bekir
Mezbureye buna karş
u ne diyeceği sual olundukda ol dahi cevabı
nda nikah
müddeası
nıkatiyyen inkâr tasdî eylediği ş
üd.
Hicri 29 Muharremül-haram 1327 / Rumi 7 Şubat 1324 / Miladi 20 Şubat 1909 gün
Cumartesi
Müdde‘a aleyhâ Medine
237
Müdde-i merkum Bekirden müddea-yısâbı
kası
na mutabı
k beyyine havale olunduğ
u
ş
üd.
İ
ş
bu ifade huzurumuzda alı
ndı
ğı
nıtasdik eyledim.
Hicri 29 Muharremül-haram 1327 / Rumi 7 Şubat 1324 / Miladi 20 Şubat 1909 gün
Cumartesi
Mübaş
ir Hasan Bey
Mahkeme Azası
ndan
Battal Efendi İ
bni İ
brahim Ağa müdde-i Bekir tarafı
ndan vekalet idüp Kör Hasan
oğlu Mehmed ve Nizam oğlu Molla Osman ş
ehadetleriyle iş
bu tarihden 14 gün
akdem saat 3–4 raddelerinde Battal Efendi hanesinde 100 kuruşmihr-i müeccel
tesmiyesiyle mezburenin tarafı
ndan biraderi Mehmed hanesine gidüp mezbure
Medine Hatun dahi tarafı
ndan Muhtar Veli Ağayıvekil iderek Süleyman Efendi oğlu
Kamil ve Kör Hasan oğlu Mehmed ve Nizam oğlu Molla Osman muvâcehelerinde
karye İ
mamıŞevki Efendi marifetiyle bil-vekalete akdlerini icrâ eylediği kayd ş
üd.
Hicri 2 Safer 1327 / Rumi 10 Şubat 1324 / Miladi 23 Şubat 1909 gün Salı
El-vekil Battal
Teflek Kebir Karyesinden Ahmed oğlu Veli beni Ahmedden ber-vech-i müddeiye
mezbure Medine Hatunun tarafı
ndan iş
bu tarihden 14 gün mukaddem akş
am saat 2
raddelerinde mezburenin biraderi Mehmedin hanesine gidüp iş
bu müdde-i merkum
Bekirin tarafı
ndan vekil Battal Efendi marifetiyle 100 kuruşmihr-i müeccele
tesmiyesiyle merkum Bekir ve Seni akd ve nikâh ideceğiz, tarafı
ndan beni vekil ettin
mi, dedikde ol dahi 4 nefer çocukları
mıbeslerse vekil ol beni akd et, dedi. Biz de
irtesi gün saat 3–4 raddelerinde tarafeyn bit-terâzi mahzar-ış
uhuddda akd ve nikah
idüp Battal Efendi dahi müdde-i merkum Bekir tarafı
ndan bil-vekâle tezviç ve kabul
eyledi ve dediği kayd ş
üd.
Hicri 2 Safer 1327 / Rumi 10 Şubat 1324 / Miladi 23 Şubat 1909 gün Salı
El-vekil-i zevce
Teflek Kebir Karyesinden Süleyman Efendi oğlu Kamil bin Süleyman ibni Ömer
Allah içün bildiği ve gördüğü ş
ehadete geldim. Ma‘al-kasem merkum dahi makam-ı
ş
ehadetde müdde-i aleyha-yımezbure Medine binti İ
sa nam hatun tarafı
ndan Veli bin
Ahmedi tevkil idüp biraderi Mehmedin hanesinde tarihinden 14 gün akdem akş
am
saat 2 raddelerinde vekaletini iderek irte günü gündüz saat 3-4 raddelerinde 100
238
kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle akd ve nikah idüp merkum tarafı
ndan vekil Battal
Efendi dahi tezviç ve kabul eylediğine ş
âhidim ve ş
ehadet dahi iderim dediği kayı
t
ş
üd.
Hicri 2 Safer 1327 / Rumi 10 Şubat 1324 / Miladi 23 Şubat 1909 gün Salı
Şahid- Süleyman Efendi oğlu Kamil bin Süleyman
Diğer ş
âhidleri yarı
n Salıgünü getürecekleri tarafeyne tenbih eylediği kayd ş
üd.
Yevm-i muayyenede ş
âhidlerinden Teflek Kebir Karyesinden Nizam Mehmed oğlu
Osman bin Mehmed … tarafeyn-i bil-muvacehe merkumdan istiş
hâd olundukda
tarihinde 15 gün akdem müddeiye-i aleyhâ hâzı
ra-i mezbure Medine binti İ
sann
karı
ndaş
ıMehmedin hanesine varup seni Allahı
n emriyle iş
bu müdde-i hazı
r-ı
merkum Bekire akd ve nikah ideceğiz dediğimizde Kara Veliyi tarafı
ndan vekil ettiği
akş
am saat iki raddelerinde idi. Yarı
n sabah kuş
luk zamanısaat üç dört raddelerinde
100 kuruşmihr-i müeccele tesmiyesiyle karyemiz İ
mamıŞevki Efendi marifetiyle
müdde‘i vekili Battal Efendi tarafı
ndan bil-vekalete akz ve nikah ve tezviç ve
tezevvüç ve kabul eylediğini bilür ve bu vecih üzere ş
ehadet iderim dediği ma‘alkasem kayd ş
üd.
Hicri 3 Safer 1327 / Rumi 11 Şubat 1324 / Miladi 24 Şubat 1909 gün Çarş
amba
Şahid Nizam Mehmed oğlu Osman bin Mehmed
Tarafeyn bil-muvâcehe huzurumuzda istima‘ kı
lı
nan ş
ahidlerin ifadeleri zabt olundu.
Hicri 3 Safer 1327 / Rumi 11 Şubat 1324 / Miladi 24 Şubat 1909 gün Çarş
amba
Müdde-i aleyha Medine
Müdde‘i Bekir
Müddeiye aleyha Medine sual olundukda ş
ahidlerin ş
ehadetlerini kabul etmeyeceğ
i
beyan etdi.
Hicri 3 Safer 1327 / Rumi 11 Şubat 1324 / Miladi 24 Şubat 1909 gün Çarş
amba
Şâhidân-ımerkûmân hazretlerinde mahallinden alel-usul tezkiyeleri kayd ş
üd.
Şâhidân-ımerkûmân hazretlerinde yazı
lup fi 3 Safer sene 1327 tarihlü ve fi 10 Şubat
sene 1324 tarihiyle sı
rran ve ba‘dehû alenen müzekkileri ve tarafeyn hâzı
r olduğu
hâlde bil-muvâcehe ş
âhidân-ımerkûmân Kamil bin Süleyman ibni Ömer ve Osman
bin Nizam Mehmed bin Bekir nam kimesneler adil ve makbûliş
-ş
ehade olduklarıfi
11 Şubat sene 1324 tarihlü karyesi İ
mamıve heyet-i ihtiyariyesi tarafı
ndan bit-tasdik
239
ven-nesci alenen müzekkileri dahi merkûmânı
n âdil ve makbuliş
-ş
ehade olundukları
meclis-i hâzı
rda beyan ve ş
ehadet etmeleriyle îcâb-ış
er‘isinin icrâ-yıkaydış
üd.
Hicri 5 Safer 1327 / Rumi 13 Şubat 1324 / Miladi 26 Şubat 1909 gün Cuma
Karye-i Mezkûreden … oğ
lu Veli bin Ali
Teflek Kebir Karyesinden Fakih Oğlu İ
smail bin Osman
İ
crâ Mübaş
iri Hüseyin Bey ibni Meshan Bey
İ
brahim Ağ
azade
Tarafeyn bil-muvâcehe huzur-ış
er‘îden mezbure Medine Hatuneye hükm-i ş
er‘î hak
olup ba‘det-tefhim mezbure Medine dahi nikâh-ımezkuru kabul etmeğin itaat ve
inkı
yad ancak mezbure Medine merkum Bekire itaata tenbih olduğu kayd ş
üd.
Hicri 5 Safer 1327 / Rumi 13 Şubat 1324 / Miladi 26 Şubat 1909 gün Cuma
Mukayyid-i zabt Osman
Nâib-i Şer‘î
Ol bâbdaki tanzim olunan i‘lâmıaldı
m. Fi 5 Saferül-Harem sene 1327
Bekir bin İ
brahim
Sayfa 65
Belge 105
Numro- 5
Ankara Vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Korkorlu karyesi sakinelerinden ve
karyemiz kavminden Osman bin Hakkıbin Abbas ve Vahhab bin Hasan Ali ibni Ali
nam kimesneler tarifleriyle muarref olan Arab Hüseyin oğlu kerimesi Yeter binti
Ömer nam kimesne bikr-i bâliğa kaza-i meznurun hükümet konağı
nda mahkeme-i
ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde takrir-i kelam ve ta‘rifi anil-meram idüp yine kaza-i mezburun Kabaklıkaryesinde sâkin zatıta‘rif-i ş
er‘i
ile maruf Şenlik oğlu HacıAhmed bin Osman ile tarafeyn bit-terâzi akd ve
nikahları
nıfuzuli olması
ndan bil-bahs yine Korkozlu Karyesinden gâib-i anil-meclis
HacıHüseyin bin Veli tarafı
ndan akd-i mezburun inkârı
yla mümâna‘at etmekde
olması
ndan nâş
i lazı
m gelenler ile îcâb eden muhâkim-i ş
er‘iye-i nizâmiyenin her bir
kı
sı
m ve derecat-ıve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen ve istinâfen ve iâdeten ve
temyizen ve tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ıselese sı
fatları
yla taleb-i
240
dava ve muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzaları
yla istid‘â ve
livâ‘-ıtanzim ve takdime ve istiş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i hı
bre
ve muhbir ve hükm nasb ve azle ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya ve
sun‘ı
na ve hacz-i vaz‘-ıfekkine ve ledel-iktiza taraf-ıkemînemizden bil-istîzan ve
muhabere ve ba‘del-istiş
âre vâkı
a olacak reyim üzerine sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki
vuku bulan kâffe-i masarifat-ımuhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâirenin haksı
z çı
kan
taraftan ba‘det-tazmin tahsil kı
lı
nan mebâliği ahz ve kabz ve bil-cümle makbuzları
bana irsal ve isâle ve merre-i ba‘d-i aharıaheri tevkiliyle vel-hâsı
l husus-ımezkurun
mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmme-i
mutlaka mûcebince ş
er‘iye ile iş
bu hâzı
rân-ıbil-meclis dava vekillerinden Ali Efendi
bin Mehmed Ağa ve Mehmed Efendi bin Süleyman Bey nâm mümâ ileyhaları
tarafı
mdan vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledim dedikde anlar daki ber-vechi muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini edaya taahhüd ve
iltizam eyledik, diyü dimelerini gı
bbetül-tasdikiş
-ş
er‘i iş
bu mahalle zabt ve kayd ş
üd.
Hicri 2 Saferül-Hayr 1327 / Rumi 10 Şubat 1324 / Miladi 23 Şubat 1909 gün Salı
El-vekil-i diğer OdacıSüleyman Beğzade
El-vekil Dava vekillerinden
El-müvekkile Arab Hasan oğlu kerimesi Yeter binti Ömer
Hüccet-i ş
er‘iyenin sûret-i musaddakasıbil-ihrâç sâhibine havalesi ş
üd.
Hicri 2 Saferül-Hayr 1327 / Rumi 10 Şubat 1324 / Miladi 23 Şubat 1909 gün Salı
Sayfa 66
Belge 106
Numro- 6
Kı
rş
ehri Sancağı
na muzaf Korkorlu Karyesi sakinelerinden olup zat-ıtarif-i ş
er‘iye
ile muarref olan Araboğ
lu kerimesi Yeter binti Ömer nam bikr-i bâliğ
a tarafı
ndan fi 2
Safer sene 1327 tarih ve 5 numrosuyla müseccel olup usulen kaydiyesi alı
narak
mahkeme-i ş
er‘iyeye ibrâz ve irâ’e edilen vekil-i müseccel-i ş
er‘îleri dava
vekillerinden Ali Efendi ibni Mehmed Ağa ve Mehmed Efendi bin Süleyman Beyin
namları
na tanzim olunan vekalet-i hüccet-i ş
er‘iyesi mûcebince kaza-i mezbur
mahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde vekil-i mümâ
241
ileyhadan Mehmed Efendi ibni Süleyman Bey bil-vekâle hâzı
r-ıbil-meclis Korkorlu
Karyesinden HacıHasan bin Veli muvâcehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp
müvekkelem mezburenin Kabaklıkaryesinde sâkin gâib-i anil-meclis HacıAhmed
bin Osman nam kimesne ile tarafeyn bit-terazi akd ve nikahları
nıfuzuli olması
ndan
ol babdaki müdahelesinin men‘iyle müvekkelem mezbure bir kere daha izahât olmak
üzere mahkememizin yazı
nki ş
ehr-i hâl-i Saferin 10. Salıgününe ta‘likini taleb
iderim, sual olunsun, dedikde merkum HacıHasan dahi cevabı
nda tarafeyn muvafak
gösterdikler kayd-i ş
üd.
Hicri 9 Safer 1327 / Rumi 17 Şubat 1324 / Miladi 2 Mart 1909 gün Salı
Müdde‘î
Korkorlu Karyesinden Veli Çavuşoğlu HacıHasan
Vekil Mehmed Efendi bin Süleyman Bey
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda ahz ve zabt olunarak parmak ve mühr-i zatiyeleri
olduğunu tasdik eyleriz.
Fi 9 Minhü
Odacı
İ
cra Mübaş
iri
Sayfa 66
Belge 107
Numro- 7
Kı
rş
ehri Sancağı
na muzaf Mecidiye Kazası
nı
n Korkorlu Karyesinden olup zatı
nı
meclis-i idare azası
ndan Alinaz Ağa bin Abbas ve Osman Hakkıtarifleriyle ma‘ruf
kimesneler olan HacıHasan bin Veli nam kimesne kaza-i mezburun hükümet
konağı
nda ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde gâib-i anil-meclis Korkorlu Karyesi
sakinlerinden Arab oğlu kerimesi Yeter binti Ömer nam bikr-i bâliğa üzerine dava ve
takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp mezbure bundan iki sene yani Mayı
s Mahı
zarfı
nda 201 kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle mezbureyi ledeş
-ş
uhud nefsime akd
ve nikah idüp ol vecihle mezbure benim menkûha gayr-ımedhûl-baham olmuşiken
mezbureyi bil-iğ
fâl KabaklıKaryesinden gâib-i anil-meclis Şenlikoğlu HacıAhmed
bin Osman nam kimesne akd mevzuuna müdaheke ider ve mezbureyi bana …
242
mümâna‘at etdirir olmakla lazı
m gelenler îcab eden mahkeme-i ş
er‘iye-i nizamiyenin
her bir kı
sı
m ve derecat ve tabakatı
nda bidâyet ve temyiz azası
na istînâfen ve iâdeten
ve temyizen ve tashihan ve müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ıselese sı
fatları
yla
taleb-i dava ve muhakeme ve muhasemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla
istid‘â ve livâ‘-i tanzimine ve takdime ve istiş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve
ehl-i hı
bre ve müheyyiz ve hükm nasb ve azle ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i
icrâya ve sun‘ı
na ve hacz-i vaz‘-ıfekkine ve ledel-iktiza benimle bil-istîzan ve
ba‘del-istiş
âre vâkı
a olacak sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki vuku bulan masarifat-ı
muhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâirenin haksı
z çı
kan taraftan tahsiline merreten
ba‘d-i aharıaheri tevkiliyle vel-hâsı
l husus-ımezkurun mütevakkı
f olduğu umurun
küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmme-i mutlaka sahîha-i ş
er‘iye ile iş
bu
hâzı
r-ıbil-meclis dava vekillerinden Mehmed Bey ibni HacıHalil Ağayıtarafı
mdan
vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledim demesiyle ol dahi ber-vech-i muharrer
vekalet-i merkumeyi kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini kemâ yanbagî edaya taahhüd ve
iltizam etmeğin tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalle zabt ve kayd ş
üd.
Hicri 10 Saferül-Hayr 1327 / Rumi 18 Şubat 1324 / Miladi 3 Mart 1909 gün
Çarş
amba
El-vekil Mehmed Bey ibni HacıHalil ibni Ali
El-müvekkel HacıHasan bin eli ibni Abbas
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda ahz olunduğu merkum HacıHasan imzası
kendisinin olduğunu tasdik eyleriz.
Fi 10 Minhü
Muaarref- Muarref
Suret-i hüccet-i ş
er‘iyesinin itasış
üd.
Hicri 20 Saferül-hayr 1327 / Rumi 28 Şubat 1324 / Miladi 13 Mart 1909 gün
Cumartesi
243
Sayfa 67
Belge 108
Numro- 8
Mecidiye Kazası
nı
n Kabaklıkaryesinden olup dâhil-i muhâkeme edilen iş
bu râfiülkitâb HacıAhmed bin Osman nam kimesne meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde lâzı
müş
ş
erifde zatıtarifiş
-ş
er‘le muarref olan hâzı
r-ıbilmeclis Yeter binti Ömer nam
mezburenin bâ-hüccet-i ş
eriye vekilleri Ali Efendi ibni Mehmed Ağa ve Mehmed
Efendi ibni Süleyman Beylerle sâlifüz-zikr kaza-i mezburun Korkorlu Karyesinden
hâzı
r-ıbil-meclis HacıHasan bin Veli tarafı
ndan dahi bâ-hüccet-i ş
er‘iye vekil-i
müseccel-i ş
er‘isi Mehmed Bey ibni HacıHalil Ağa nam muvacehelerinde zevc-i
merkum HacıHasan bin Veliye izafetle vekil müma ileyha hazı
r olduğu hâlde
üzerine dava idüp takrir-i kelam idüp mezbure Yeter tarihden bil-itibar 322 senesi
martı
nı
n birinci günü mezbure Yeterin pederi hanesinde 500 kuruşmihr-i müeccel
tesmiyesiyle mezburenin kendisi hazı
r olduğu halde KabaklıKaryesinden Kör Musa
ve Hamza oğlu Ali ve Honaz oğlu Ali ve Çoban Hüseyin oğlu İ
smail ve Beş
ikli
Mehmed Çavuşve baladan karyesinden Dangel oğlu Bekir ve biraderi Cebrail
nâmûn kimesneler hazı
r olduklarıhalde kendim dahi bil-asâle Mehmed Efendi
nâmı
nda bir imam akd ve nikâhı
mı
zıicra etdi. Mezbure dahi nefsini bana tezviç ve
nikah ve ben dahi tezviç ve kabul ve ba‘ded-duhûl diyar-ıâhere yani İ
zmire gidüp
iş
bu mezbure Yeter nefsini muahharan hazı
r-ımerkum HacıAhmede dahi tezviç
etmekle sual olunup nikâh-ısaninin fesadı
na binâen fesihle hüküm olunup mezbure
Yeteri kemâfil-evvel bana tevzicine inkı
yadı
na tenbih olunmak mezbureye izafetle
müekkellerine dahi tenbih edilivermesi matlubumdur dedikde gı
bbetüs-sual
muvafı
kdı
r. Müdde‘ HacıAhmed müdafaası
nıistima‘ etdikden sonra izahat-ı
lâzı
meyi arz edeceğiz, diyecekleri kayd ş
üd.
Hicri 11 Safer 1327 / Rumi 19 Şubat 1324 / Miladi 4 Mart 1909 gün Perş
embe
Vekil Mehmed Bey- Müdde-i diğer HacıHasan- Ali ve Mehmed- ve vekilleriMüdde-i aleyha Yeter- Müddeiye Yeter zevci HacıAhmed
Diğer müdde‘i vekili Mehmed Bey ledes-sual ol dahi cevabı
nda müvekkelim Hacı
Hasanı
n zevce-i menkûha gayr-ımedhûl bahasıÖmer kerimesi Yeter nam mezbureyi
bundan iki sene mukaddem mayı
s mahıiçinde 201 kuruş mihr-i müeccel
244
tesmiyesiyle Korkorlu karyesinden Hasan Ali oğlu Vahhab ve Hakkıoğlu Osman ve
Mustafa oğlu Halil ve Feyyaz oğlu Mehmed ve Bocu oğlu Ömer huzurları
yla
karyesinden Ömer Efendi oğlu Sı
ddı
k Efendi nikâhı
nıicra etdi. Ve mezbure Yeterin
teyzesi Çı
nar binti Musa mezbur HacıAhmed taht-ınikâhı
nda olmak münasebetiyle
bil-iğfâl olup mezbure Yeteri firar etdirdiği ve Hafı
z Efendi dahi orada bulunmak
münasebetiyle takib ederek KabaklıNuri Efendinin mahdumu Saidin hanesinde
ihtifâ olunduğ
u halde ma‘an buraya getürdiğinden müvekkilem HacıHasan ol
vecihle zevc-i menkûh-ıgayr-ımedhul-bahasıolduğunu ve ana itaat ve inkı
yadı
nı
bil-vekale taleb eylediğ
i kayd ş
üd.
Hicri 11 Safer 1327 / Rumi 19 Şubat 1324 / Miladi 4 Mart 1909 gün Perş
embe
Diğeri Ali- Vekil Mehmed- Zevc-i evvel müdde-i aleyh HacıAhmed- Müdde-i
aleyha Yeter- Vekil Mehmed Bey- Müdde-i HacıHasan
Mezbure Yeter binti Ömerden müdde-i evvel HacıAhmede ol tarihde akd olunup
olunmadı
ğısual olundukda inkâra tasdi etmekle HacıHasan nikâh olunduğunu
bildiği bir haftaya kadar müdde-i evvel merkum HacıAhmedden ber-minvâl-i
muharrer akd-i evveli kimlerle isbat edeceği tekrar istifsâr olundukda isimleri balada
zabı
tta muharrer kesan ile isbat-ımüdde‘i edeceğ
ini ve bunlardan ma‘dâ asla
ş
ahidleri bulunmadı
ğ
ı
nıbil-vekâle beyyine havale olduğu kayd ş
üd.
Hicri 11 Safer 1327 / Rumi 19 Şubat 1324 / Miladi 4 Mart 1909 gün Perş
embe
Diğeri Ali- Vekil Mehmed- Zevc-i evvel müdde-i aleyh HacıAhmed- Müdde-i
aleyha Yeter- Vekil Mehmed Bey- Müdde-i HacıHasan
Tarafeyn celb olunarak ikinci defa taraf-ış
er‘iyeden üç gün mühlet verilerek tefhimi
icra olunmuş
dur. Yevm-i pazara ta‘lik olundu.
Hicri 19 Safer 1327 / Rumi 27 Şubat 1324 / Miladi 12 Mart 1909 gün Cuma
HacıHasan Vekili Mehmed Çavuş
Vekil Mehmed
Yeter Vekili Ali
Müdde-i HacıAhmed
245
Sayfa 67
Belge 109
Ba‘det-tahlif-i ş
er‘i tarafeyn yevm-i muayenede bil-muvâcehe hâzı
rûn oldukları
halde esamisi balada muharrer ş
âhidûn-ımerkûmundan meclis-i ş
er‘a ihzar eylediği
Beş
ikli Karyesinden İ
brahim oğlu Mehmed Çavuşbin İ
brahim ibni Ayvazdan
istiş
had olundukda 322 senesi mart mahı
nı
n birinci günü gündüz hâzı
ra-i bil-meclis
Ömer kerimesi Yeter pederi Hüseyin Çavuşhanesinde müdde-i hâzı
r-ıbilmeclis
HacıAhmed bin Osmana 501 kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle nefsini tenkih ve ol
dahi tezviç ve kabul eylediğini bilürem, bu vecih üzere ş
âhidim ve ş
ehadet dahi
iderim, didi.
Beş
ikli Karyesinden Mehmed Çavuş
Sayfa 68
Belge 110
Ba‘det-tahlif-i ş
er‘i diğer ş
ahidlerden Boladan Karyesinden Dingil Hüseyin oğlu
Taran bin Hüseyin ibni Abdullahdan dahi istiş
had olundukda iş
bu hâzı
rûn-ıbilmeclis HacıAhmede Yeter nam hâzı
ra olduğu hâlde 322 senesi martı
n birinci günü
gündüz mezburenin babasıhanesinde 501 kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle
mezbure bil-asalete nefsini müdde-i hazı
r-ıbil-meclis HacıAhmede akd ve nikah ol
dahi tezevvüç ve kabul etdiğini bilür ve bu vecih üzere ş
âhidim ve ş
ehadet dahi
iderim, dediği ş
üd.
Hicri 22 Safer 1327 / Rumi 2 Mart 1325 / Miladi 15 Mart 1909 gün Pazartesi
Şahid Boladan Karyesinden Dingil Hüseyin oğ
lu Taran bin Hüseyin
Şâhidan-ımerkuman hakları
nda diğer müdde‘i HacıHasan vekili Mehmed Beğden
sual olundukda kabul eylediğini, mezbure Yeterden dahi sual olundukda tezkiyelerini
taleb etmekle, vekil Ali Efendi dahi tasdik etmekle alel-usul tezkiyeleri tastîrini kayd
ş
üd.
Hicri 22 Safer 1327 / Rumi 2 Mart 1325 / Miladi 15 Mart 1909 gün Pazartesi
Hâzı
rûn:
Meclis-i idare azası
- Muhakeme idare azası
- HacıHasan Vekili Mehmed Bey
246
Vekil Ali Efendi- Yeter Binti Ömer- Müdde‘i HacıAhmed
Esâmîleri bâlâda muharrer ş
âhidan-ımerkuman hakları
nda mensub olduklarıkarâ
eimme ve muhtaran ve heyet-i ihtiyariyesine yazı
lan sı
rran mestûre zeylinde tevarih-i
muhtelife ile beyan olunan adaletleri zahir olmakla meali; Allah bilür mahavvel-i
ahvâl olduklarıfi 25 Safer sene 1327 tarihiyle iki kı
ta meş
veretten müstebe‘ân
olmakla müdde-i hazı
r HacıAhmedden sual olundukda bâlâdaki ş
ahidlerin
bakiyesini getirecğini söyledi ise de merkuma kerran meran mühel verilmişolduğu
halde isbât-ımüddeada izhar-ıalenî ile müddeiye mezbure Yetere tâlib tahlife
olmakla mezbure Yeter ba‘det-tahlîf-i ş
er‘i nikah müddeası
yla merkum Hacı
Ahmedden bilâ-beyyine muarazadan men‘ olunduğ
u kayd ş
üd.
Hicri 29 Safer 1327 / Rumi 9 Mart 1325 / Miladi 9 Mart 1909 gün Pazartesi
HacıHasan Vekili
Yeter Vekili Mehmed Bey
Müdde-i aleyha Yeter
Müdde‘i HacıAhmed
Sı
rran ve alenen tezkiyeye havale olunduğ
u.
Hicri 29 Safer 1327 / Rumi 9 Mart 1325 / Miladi 9 Mart 1909 gün Pazartesi
Müdde‘-i sâni HacıHasana izafetle vekil-i müseccel-i ş
er‘i Mehmed Ferid Efendiden
mezbure Yeter binti Ömerin vekili dahi Mehmed Beyden 323 senesi Mayı
s mahı
içinde 201 kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle akd ve nikah eylediğini bâlâ-yızabı
tta
dermiyan ediyor ise de hangi ay ve hangi sene ve hangi gün ve kangımahalde ve akd
iden İ
mamı
n ismi ve ş
ahidlerin esamileri vech-i ş
er‘a üzere beyan idemediği cihetle
vekilül-ehak müma ileyhden bil-izah akd-i mezburun beyanısual olundukda
müvekkil HacıHasandan izahat olmak üzere mahkemenin ş
ehr-i âtî rebiülevvelin
birinci Salıgününe talikini taleb itmekle ol vecihle kayd ş
üd.
Hicri 29 Safer 1327 / Rumi 9 Mart 1325 / Miladi 9 Mart 1909 gün Pazartesi
Müdde-i sânî vekili Mehmed Ferid Efendi
Mezbure Vekili Mehmed Efendi
Müdde-i aleyha Yeter
Müdde‘i HacıHasan
Katib-i Zabı
t
247
Tarafeyn yevm-i muayyenede bil-muvacehe hâzı
rân olup müddeiye aleyha Yeter
binti Ömerden tekrar müdde-i sâni HacıHasana akd ve nikâh olunduğunu vekil-i
hazı
r mümâileyh Mehmed Ferid Efendi iddia ediyor. Ne diyeceğ
i mezbureden ve
vekili Mehmed Efendiden sual olundukda inkârıtasdi etmeleriyle Ferid Efendiden
beyyiineye havale olunduğu ş
üd.
Hicri 1 Rebiülevvel 1327 / Rumi 10 Mart 1325 / Miladi 23 Mart 1909 gün Salı
Mümâ ileyh Ferid Efendiye sual olundukda mezbure Yeteri 1323 senesi mayı
s mahı
içinde yani 15. Gün pederi Ömer bin Hüseyin oğlu Ömer Ağ
a hanesinde Bocu oğlu
nâm-ıdiğeri Musa oğlu Ömer kı
zı
n vekili müvekkilim HacıHasanı
n vekili dahi
pederi Veli Çavuşvekaletiyle ve ş
ahidleri de bala-yızabı
tta isimleri münderiç
ş
âhidlerle isbat-ımüddea ideceğini beyan eylediğinden ş
ahidlerden meclis-i ş
er‘a
ihzâr eylediği Korkorlu Karyesinden Feyzi oğlu Mehmed (DEVAMI SAHİ
FE
12’DE)
Sayfa 69
Belge 111
Numro:
Ankara vilayeti dâhilinde Kı
rş
ehrî Sancağı
nı
n Mecidiye Kazası
nı
n İ
pekli Karyesi
ahalilerinden Hüseyin oğlu Molla Halil ve Yusuf ve HacıVeli oğlu Molla Salih ve
Süleyman ve Ali ve Şakir ve Halil nâmûn kimesneler kaza-i mezkur hükümet
konağı
nda mahkeme-i ş
er‘-i ş
erîfe mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i
enverde her biri takrir-i kelam idüp karyemiz ahalisinden İ
shak oğlu Kahyanı
n ve
ittihâs-ısairenin aleyhimizde Mecidiye mahkemesine ve mahkeme-i saireye ikâme
ettiği ve edeceği bil-cümle de‘âvî-i ş
er‘iye ve hukûkiye ve cezâiye ile bizim merkum
ve sâir ittihâsıaleyhimizde Mecidiye mahkemesine ve mahkeme-i saireye ikâme
ettiğimiz ve edeceğimiz bil-cümle de‘âvi-iğş
er‘iye ve hukukiye ve cezâiyeyi takib
ve icab eden mahkeme-i ş
er‘iye ve nizâmiyenin her bir kı
sm-ıderecât ve tabakâtı
nı
n
bidâyetine itirâzen ve istînâfen ve iâdeten ve temyizen ve tashîhen müdde‘i ve
müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla taleb ve dava ve muhakeme ve
muhasemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve
takdimine ve iş
had ve istiş
hâda ve tahlîfe ve istihlâfa ve ehl-i cezde ve mümeyyizde
ve hüküm nasb ve azline ve istihsâl olunacak ilâmâtımevki-i icraya vaz‘ı
na ve hacz-i
248
vaz ve fekkine ve ledel-ihtilaf tarafları
mı
zdan bil-istîzan vel-muhâbere ve ba‘delistiş
âre vâki olunacak ikrâr-ısulh ve ibrâya ve ol bâbdaki vuku bulan kâffe-i
masârifât-ımuhakeme ve ücret-i vekâlet ve sairenin haksı
z çı
kan tarafları
ndan
ba‘det-tesviye tahsil kı
lı
nan mebâliğahz ve kabza ve bil-cümle merkûmunun ba‘delmasarif mütebâkisini tarafları
mı
za teslime ve merreten ba‘de uhrâ aharıtevkile velhâsı
l mütevakkı
f olduğu küllisini ifaya me’zûn olmak üzere vekalet-i âmme-i
mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile Kı
rş
ehrî dava vekillerinden Mehmed Ferid Efendi bin
Ali Efendiyi vekil ve nâib-i münasib nasb ve tayin eyledik dediklerinde ol dahi vechi muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hizmet-i lazı
mesini kemâ-yanbagî edaya
taahhüd ve iltizam etmekle tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalle tescil olunduğu kayd
ş
üd.
Hicri 25 Safer 1327 / Rumi 5 Mart 1325 / Miladi 18 Mart 1909 gün Perş
embe
Kı
rş
ehirli Ali Efendi oğlu
El-müvekkel İ
pekli Karyesinden HacıVeli oğlu Halil bin Veli ibni Mehmed
İ
pekli Karyesinden Molla Halil bin Hüseyin
Yusuf bin Hüseyin
Molla Salih bin HacıVeli
Ve Süleyman bin HacıVeli
Yahya bin HacıVeli Şakir bin HacıVeli
Mezkur hücceti aldı
m.
Rumi 7 Mart 1325 / Hicri 27 Safer 1327 / Miladi 20 Mart 1909 gün Cumartesi
Ferid
Sayfa 69-70
Belge 112
Numro: 11
Mecidiye Kasabası
nı
n mahallesinde sâkin Mehmed Bey ibni Halil Ağa vekâleti
hasebiyesiyle kaza-i mezkurun Korkorlu karyesi ahalisinden zatıta‘rif-i ş
er‘i ile
ma‘rûf HacıHasan bin Veli ibni Abbas nam kimesnenin hukukuna muhafaza etmek
üzere meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde hüccet-i ş
er‘iye-i aharıtevkile mezun olmaklı
ğı
m
hasebiyle gâib-i anil-meclis Korkorlu Karyesinden olup zât-ıtarif-i ş
er‘i ile muarefe
249
olan Araboğ
lu Yeter binti Ömer nam bikr-i bâliğa üzerine dava ve takrir-i kelam idüp
bundan iki sene akdem yani Mayı
s mahızarfı
nda 201 kuruşmihr-i müeccel
tesmiyesiyle mezbureyi ledeş
-ş
uhûd nefsime akd ve nikah idüp ol vecihle mezbure
benim zevce-i menkûhe-i gayr-ımedhûlem olmuşiken mezbureyi bil-iğfâl Kabaklı
Karyesinden alı
p gâib-i anil-meclis HacıAhmed bin Osman nam kimesne akd-ı
fuzûlile müdahele ider. Mezbure bana itaat ve inkı
yada mümânaat eder olmakla
lazı
m gelenlerle mahkeme-i ş
er‘iye ve nizamiyenin her bir kı
sı
m derecât ve
tabakâtı
nda bidâyeten ve itirâzen ve istînâfen ve iâdeten ve temyizen ve tashihen
müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
âhs-ısâlis sı
fatları
yla taleb-i dava ve muhakeme ve
muhasameye ve redd-i cevabiye ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve
takdime ve iş
had ve istiş
hâda ve tahlîfe ve istihlâfa ve ehl-i cüzde ve müheyyiz ve
hüküm nasb ve azline ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki-i icraya vaz‘ı
na ve hacz-i
vaz ve fekkine ve ledel-iktiza benimle bil-istîzan ba‘del-müş
âreke vâki olacak ikrâr-ı
sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki vuku bulacak masârif-i muhakeme ve ücret-i vekâlet ve
saireyi haksı
z çı
kan tarafa tahmiline merre-i ba‘de uhrâ aharıtevkile me’zûn olduğu
cihetle vel-hâsı
l husus-ımezkûrun mütevakkı
f olduğu umûrun küllisini ifâya mezun
olmak üzere vekalet-i mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile müvekkilim gâib-i anil-meclis
HacıHasana izâfetle iş
bu hâzı
r-ımeclis Kı
rş
ehrî dava vekillerinden Ali Efendi-zade
Mehmed Ferid Efendiyi tarafı
mdan vekil-i nâib-i münasib nasb ve tayin eyledim
dedikde mümâ ileyh dahi ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hizmet-i
lazı
mesini kemâ-yanbagî edaya taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin ifadeleri iş
bu
zabta ve tescil olunduğu ş
üd.
Rumi 7 Mart 1325 / Hicri 27 Safer 1327 / Miladi 20 Mart 1909 gün Cumartesi
El-Vekil Mehmed Ferid Efendi İ
bni HacıAli Efendi
El-müvekkel Mehmed Beğİ
bni Halil Ağa
Hüccet-i ş
er‘iyesi verildi.
Nâib
Sayfa 70-71
Belge 113
Âmedî Sahife- 10 (10. Sayfanı
n devamı
.[68’in devamı
.])
250
Bin Kadıibni Abbas ba‘det-tahlifiş
-ş
er‘î bundan iki sene mukaddem Mayı
s mahı15.
günü akş
am ile yatsu arası
nda Yeterin pederi Ömer hanesinde Yeterin vekili Bocu
oğlu Ömer vekâletiyle HacıHasan tarafı
ndan dahi pederi Veli Çavuşbil-vekâle 201
kuruşmihr-i müeccele tesmiyesiyle Ömer Efendi oğlu Sadı
k Efendi marifetiyle akd
ve nikah etdiğini bilür ve bu vecih üzere ş
âhidim ve ş
ehadet dahi ederim dediği kayd
ş
üd.
Hicri 1 Rabiül-evvel 1327 / Rumi 10 Mart 1325 / Miladi 23 Mart 1909 gün
Çarş
amba
Şahid-i merkum Mehmed
Diğer ş
âhid Korkorlu Karyesinden Hasan Ali Oğlu Vahhab bin Hasan Ali ibni Ali
ba‘det-tahlifiş
-ş
er‘î bundan iki sene mukaddem Mayı
s mahı15. günü akş
am ile yatsu
arası
nda Yeterin pederi Ömerin hanesinde kı
zı
n tarafı
ndan Bocu oğlu Ömer ve Hacı
Hasanı
n tarafı
ndan dahi pederi Veli Çavuşvekaletleriyle 201 kuruşmihr-i müeccele
tesmiyesiyle Ömer Efendi oğlu Sadı
k Efendi marifetiyle akd ve nikahlarıicra
olunduğuna ş
âhidim ve ş
ehadet ederim dediği kayd ş
üd.
Hicri 1 Rabiül-evvel 1327 / Rumi 10 Mart 1325 / Miladi 23 Mart 1909 gün
Çarş
amba
Şâhid-i merkum Vahhab
Müdde-i aleyh mezbure Yetere ve vekil Mehmed Efendiye dahi ş
âhidler hakkı
nda ne
diyecekleri sual olundukda bu ş
âhidlerin beş
er Mecidiye alarak ş
ehadet ettiklerine
ta‘n idüp asla kabul etmeyeceğini söylediğini beyan ile evvelâ ales-sual mensup
olduklarıkaryeleri muhtarânı
ndan tezkiyeleri icrâ oldukdan sonra para ahzıcihetinin
mahkeme-i âidesine mürâcaata muhtariyetlerine ve ş
âhidler içün de tezkiye
yazı
lması
na kayd ş
üd.
Hicri 1 Rabiül-evvel 1327 / Rumi 10 Mart 1325 / Miladi 23 Mart 1909 gün
Çarş
amba
Müdde-i aleyh mezbure Yeter ve Vekili Mehmed
Müdde‘î HacıHasan vekili
Kâtib-i zâbı
t
251
Sayfa 70-71
Belge 114
Bin üçyüz yirmi yedi senesi ş
ehr-i Rebiül-evvelinin ikinci tarihiyle mensup odluları
karye eimme ve muhtârân kayt ettirilmesine ales-sual yazı
lması
na sı
ran mestûrede
bil-vürûd ş
âhid-i merkûmânları
n ol babdaki ş
ehadetlerinde âdil ve makbulüş
-ş
ehâde
oldukları
nıbil-beyan zeyl-i mestûrede karye-i mezkûr muhtar-ıevveli Hacıbin Hacı
Ahmed ibni Mustafa ve muhtar-ısânî Hanifi Ağa bin Abbas İ
bni Abdullah ve ihtiyar
azası
ndan Hasan Ali İ
bni İ
brahim ibni Kara Ali ve diğer aza Mehmed bin Abdullah
İ
bni İ
brahim nâmûn müzezzikler tarafları
ndan bit-temhîr musaddak olup alenen
tezkiyelerine dahi müdde-i aleyh mezbûre Yeter ibneti Ömer Bey bâ-hüccet-i ş
er‘iye
vekili Mehmed Efendi İ
bni Süleyman Bey hazı
r olduğu ve müdde‘î HacıHasanı
n
dahi kezâlik bâ-hüccet-i ş
er‘î vekil Kı
rş
ehirli Ferid Efendi ibni Ali Efendi bilmuvâcehe alenen tezkiyeleri bu vecihle karye-i mezkûr mutebârı
nı
ndan Ali Baz
Kethüda İ
bni Abbas ve kasabada mukîm Salman Ağ
a bin Ahmed ve adliye odacı
sı
Yusuf Çavuşbin Seyla nâmûn kimesnelerden dahi imal ve makbulüş
-ş
ehade
oldukları
nıtezkâr ve beyan etmeleriyle gı
bbet-tasdik nikâhı
n sübûtuyla mezbûre
Yeterin zevci HacıHasana inkı
yad ve itaatine ve hukuk-ızevciyete mürâat etmek
üzere menkûhası
na izâfetle vekil mümâ ileyh Mehmed Efendi ve HacıHasan vekili
müma ileyh Mehmed Efendi vekil … olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 23 Rabiülevvel 1327 / Rumi 1 Nisan 1325 / Miladi 14 Nisan 1909 gün
Çarş
amba
Vekil Ali Efendi oğlu Mehmed Ferid
Vekil Yeter binti Ömer Mehmed
Zabı
t Katibi Mehmed Hilmi
Sayfa -71
Belge 115
Ber-Mûceb-i Zabt-ıDava;
İ
ş
bu i‘lâm-ış
er‘i nüsehâtıolarak te‘âtî ve bit-tanzim müdde-i sânî HacıHasan vekili
Mehmed Ferid Efendi mezbure Yeterin vekil-i müsecceli ş
er‘isi Muhtar Süleyman
252
Beğzâde dava vekillerinden Mehmed Efendi müekkelesine izafetle mezbûre Yetere
bilâ-sebeb müdde-i evvel nikâh muamelesiyle HacıAhmed ile muarefeden ba‘delmusanni‘ müdde-i sânî vekili Mehmed Ferid Efendi müvekkeli HacıHasana izafetle
itaat ve inkı
yada ve hukuk-ızevciyete mürâat etmek üzere tenbih olunduğu ba‘delhükm ve bit-tescil i‘lam olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 23 Rabiül-âhir 1327 / Rumi 1 Mayı
s 1325 / Miladi 14 Mayı
s 1909 gün Cuma
Naib-i Kaza Mehmed
Sayfa: 71-72
Belge: 116
Numro- 12
Ankara Vilâyeti dahilinde Yozgat Sancağı
nı
n Nohutlu Zir Mahallesinden Hacı
Ahmed Efendizade Vesil Efendi bin HacıAhmed tarafı
ndan bit-takip fi 22 Mart sene
1325 tarihli ve 2 numrolu mahkeme müstantı
klı
ğı
ndan bâ-müzâkere iş
bu bâisül-ilam
mümâ ileyh Vesil Efendi Mecidiye KazasıHükümet Konağ
ı
nda mahkeme-i
ş
er‘iyeye mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkur zâbitân
memuru vekili Rı
za Efendi bin Mehmed Ağa muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i
kelam idüp der ki, yedinde ş
irâen mâlı
m ve mülküm olup Kı
zı
l Koca Nahiyesinde
bulunan ağı
lı
mdan leylen 11 adet tiftik davarları
mıtarih-i ilamdan on gün akdem
Teflek Sağir Karyeli Kenecir oğlu Ali mahdumu Bekir ve rüfekâsıİ
smail ve Sühul
ve Ali Şamil namun kimesneler sirkat idüp elyevm zâbı
ta memuru vekil Rı
za Efendi
yedinde li-eclil-hı
fz vel-emân veaz‘-ıyed eder olduğundan sual olunup mezkur
hayvanlarıbana teslime müma ileyh Rı
za Efendiye tenbih olunmak matlubumdur,
diyü ba‘ded-dava ve ledes-sual Rı
za Efendi dahi cevabı
nda mezkur 11 adet
hayvanlar bil-eman sârı
k-ımerkûmûndan der-dest ile muhâfaza-i vaz-ıyed eder
olduğunu ikrar, ancak müdde-i mümâ ileyhin malıolduğunu inkara tasadd, eylediği
kayd ş
üd.
Hicri 13 Rabiülevvel 1327 / Rumi 22 Mart 1325 / Miladi 4 Nisan 1909 gün Pazar
Müdde-i aleyh Ali Mahdumu
Müdde‘i Vesil Efendi
253
Bâlâ-yızabı
tta muherrer 11 adet tiftik davarı
nı
n ş
irâ’en malıve mülkü olduğunu
kimler ile isbat edeceğ
i müddeiden ledes-sual Teflek Sağir Karyesinden Veli Kahya
ve Hüseyin Çavuşve Alahacı
lıKaryesinden Muhsin Kahya oğlu Aliş
an ve Feyzullah
ile isbat edeceğini tezkâr etmekle isimlerini zabt-ıhayriyesinde kayd ettirdiğ
i
ş
ahidlerden meclis-i ş
er‘a ihzâr eylediğ
i Tefelek Sağir Karyesinden Hüseyin Çavuş
bin Ahmed ibni Mehmed nam kimesne bundan on gün akdem Yozgatlıhâzı
r-ıbilmeclis Vesil Efendi bin HacıAhmed Efendi ağı
lı
ndan leylen çaldı
rmı
şolduğu 11
adet tiftik davarları
nıbit-takip zâbı
ta memuru vekil Rı
za Efendi yedinde li-ecli’l-hı
fz
vel-emân bulup mezkûr 11 adet davarları
n be-heri seksener kuruş
dan cem‘an 880
kuruşkı
ymetlü olunarak mezkûr hayvanları
n müma ileyh Vesil Efendinin malı
olduğunu bildiğine edâ-yış
ehadet ederim, dediği kayd ş
üd.
Hicri 13 Rabiülevvel 1327 / Rumi 22 Mart 1325 / Miladi 4 Nisan 1909 gün Pazar
Şahid Tefelekden Ahmed oğ
lu ÇavuşHüseyin
Diğer ş
ahid Tefelek Sağirden Hı
zı
r oğ
lu Veli Kahya bin Ömer bin Osman dahi ş
ahidi merkum Hüseyin Çavuş
un eda-yış
ehadeti vechi üzere ş
ehadet eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 13 Rabiülevvel 1327 / Rumi 22 Mart 1325 / Miladi 4 Nisan 1909 gün Pazar
Şahid-i merkum Ömer oğlu Kahya
Şâhidan-ımerkûmân hakkı
nda ne diyeceğ
i zabı
ta vekili Rı
za Efendiden sual
olundukda ledes-sual tezkiyelerini talep etmekle tezkiyeye havaleleri kayd ş
üd.
Hicri 13 Rabiülevvel 1327 / Rumi 22 Mart 1325 / Miladi 4 Nisan 1909 gün Pazar
Müdde-i aleyh Ali Rı
za
Müdde‘i Vesil Efendi
Karyesi muhtarlı
ğı
ndan muhtar-ıevvel Yusuf bin Himmet muhtar-ısânî Hüseyin
oğlu Halil bin Hüseyin tarafı
ndan ş
âhidân-ımerkûmânı
n âdil ve makbûlüş
-ş
ehâde
olduklarıbâ-varaka-i mestûre sı
ran tezkâr edilmişve alenen dahi karye-i mezbûreden
idare azasıHüseyin oğlu İ
brahim Ağa ve Mübâş
ir kasabası
ndan Hüseyin oğlu
Mestan Bey tarafları
ndan istifsâr olundukda aleyhlerine dahi ş
ehadetlerini kabul ve
adâletlerini beyan etmekle hayvânât-ımezkûrenin müdde‘i müma ileyh Vesil
Efendiye teslimine zabı
ta vekili Rı
za Efendiye tenbih olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 13 Rabiülevvel 1327 / Rumi 22 Mart 1325 / Miladi 4 Nisan 1909 gün Pazar
Müzekki Hüseyin- Müzekki
Müdde-i aleyh Ali Rı
za
254
Müdde‘i Vesil Efendi
Kâtib-i Zabı
t Mehmed
Nâib
İ
lamıverildi.
Sayfa- 72-73
Belge- 117
Numro- 13
Kı
rş
ehirli Sancağ
ı
na tâbi Mecidiye Kazasıkarâları
ndan Köse Fakı
lu Karyesi İ
mamı
Mehmud Efendi bin Mehmed ve muhtar-ıevveli Mehmed bin Mustafa ve muhtar-ı
sânî Süleyman bin Ahmed ve heyet-i ihtiyâriye azası
ndan Süleyman bin Mehmed ve
Tabib bin HacıSüleyman Efendi ve Mehmed Efendi El-hı
zı
r bin Abdurrahman Ağa
nâmûn kimesneler kaza-i mezkur mahkeme-i ş
er‘iyesine mahsus odası
nda ma‘kûd
meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde her biri bil-mevâcehe ahali-i karye … takrir-i kelam ve
tabir-i anil-meram idüp gâib-i anil-meclis Korkorlu Karyesinde mutavattı
nİ
brahim
oğlu Hasan Ali ve eş
hâs-ısâirenin aleyhlerimize kaza-i mezkur mahkemesinde ve
mahkeme-i sairede ikâme ettiği ve edecekleri bil-cümle dava-yış
er‘iye ve hukukiye
ile bizim merkumla eş
hâs-ısaire aleyhlerinde ikâme olunan mera ve otlakiye ve
sulak ve arazi-i hâliye davaları
nı
n aleyhlerimize Mecidiye Mahkemesinde ve
mehâkim-i sâirede merkum ve sâire aleyhine ikame ettiğimiz ve edeceğimiz bilcümle daâvi-i ş
er‘iye ve hukûkiye muhakemesinde ve sair hukukları
mı
zı
n takib-i
dava ve icab eden muhâkim-i ş
er‘iye ve nizamiyenin her bir kı
sı
m ve derecât ve
tabakâtı
nda bidâyeten ve itirâzen ve istînâfen ve iâdeten ve temyîzen ve ta‘mîmen
müdde‘î ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlis sı
fatları
yla taleb-i dava ve muhasameye ve
redd-i cevabiye ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve takdimine ve iş
had ve
istiş
hâda ve tahlîfe ve istihlâfa ve ehl-i cüzee ve haciz ve hükm-ınasb ve azline ve
istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki-i icraya vaz‘ı
na ve haciz vaz ve fekkine ve ledeliktiza tarafları
mı
zdan ba‘del-istiş
âre vâki olacak … sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki
vuku bulan bil-cümle masârif-i muhakeme ve ücret-i vekâlet ve sairenin haksı
z çı
kan
taraftan ba‘det-tazmin tahsil kı
lı
nan mebâliğ
-i ma‘lûmât ahz ve kabzı
na ba‘delmasârif-i mahkeme mütebâkisini tarafları
mı
za teslime merre-i ba‘de uhrâ aharı
255
vekâlet-i âmme-i mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile hâzı
r-ıbil-meclis karyemiz
ahalisinden ve dava vekillerinden Mehmed Efendi-zade Abdurrahman Efendiyi
vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledik dediklerinde ol dahi ber-vech-i muharrer
vekalet-i merkumeyi kabul ve hizmet-i lazı
mesini kemâ-yanbagî edaya taahhüd ve
iltizam etmeğin tarafeynin ifadeleri bit-tescil zabt ve kayd olunduğ
uş
üd.
Hicri 14 Rabiül-evvel 1327 / Rumi 23 Mart 1325 / Miladi 5 Nisan 1909 gün Pazar
Kâtib-i zabı
t
Bu dahi-Aza: Ve Mehmed Efendi bin Abdurrahman Ağ
a
Bu dahi-Aza: Ve Tabib bin HacıSüleyman Efendi
Bu dahi-Aza: Süleyman bin Mehmed
Bu dahi- Muhtar-ıevvel Mehmed Efendi bin Mustafa
El-müvekkil Mehmed Efendi-zade Abdurrahman Çelebi
Hüccet-i Şer‘iyesi verildi.
Sayfa-73
Belge-118
Numro-14
Kı
rş
ehri Sancağı
na tabi Mecidiye Kazası kurâları
ndan Akbı
yı
klı Karyesi
sakinelerinden zatı
nı… Armutlu Karyesi İ
mamıHüseyin Efendi bin HacıHasan ibni
Osman Efendi ve Ala Hacı
lıKaryesinden Hasan bin HacıAbdullah ibni Hasan Ağa
tarifleriyle muarrefe Abdulvahhab Kethüda zevcesi Sinem binti Feyzi nam hatun
kaza-i mezkur mahkeme-i ş
er ‘iyesine mahsus odada ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i
enverde ve yine kasabanı
n Cami-i Kebir Mahallesinde sakin dava vekillerinden
Mehmed Efendi ibni Süleyman Bey mahzarı
nda takrir-i kelam ve tabir-i anil-merâm
idüp zevcim merkum Abdul-vahhab Kethüda 323 senesi Mecidiye Kazası
nı
n Şer‘î
memuru esbakıEtsel Efendiye cihet-i kefaletten dolayımümâ ileyhin ş
er‘i idaresince
zimmet-i muhakkakasıiçün câriyelerinin bâya ve kendi emvallerim olan hayvânât ve
sâirelerimi bu kere mahkeme tarafı
ndan haczine kı
yam edilmişolmakla lazı
m
gelenler aleylerine kaza-i mezkûr mahkemesinde ve muhâkim-i sairede aleyhime
ikâme edildiği ve edileceği bil-cümle hukûkiye muhakemesinde ve sâirede ve
muhâkim-i nizâmiyenin her bir kı
sı
m ve derecât ve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirâzen
256
ve istînâfen ve iâdeten ve temyîzen ve tashîhen müdde’i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ı
sâlis sı
fatları
yla müdâfa‘a ve muhâkeme ve muhasameye ve redd-i cevabiye ve kendi
imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve takdimine ve iş
had ve istiş
hâda ve tahlîfe ve
istihlâfa ve ehl-i hîre ve haciz ve hükm-ınasb ve azline ve istihsâl olunacak i‘lâmâtı
mevki-i icraya ve hakkı
na ve haciz vaz ve fekkine ve ol bâbdaki vuku bulan bilcümle masârif-i muhakeme ve ücret-i vekâlet ve sairenin haksı
z çı
kan tarafa bittahmîl ba‘det-tazmin tahsil kı
lı
nan mebâliğ
-i ma‘lûmeyi ahz ve kabzı
na ve ba‘delmasârif-i muhâkeme mütebâkisini tarafı
ma teslime merreten ba‘de uhrâ aharıtevkîle
vel-hâsı
l mütevakkı
f olduğu umûr-ıküllîsini îfâya mezun olmak üzere vekâlet-i
âmme-i mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile hâzı
r-ıbil-meclis mümâ ileyh Mehmed
Efendiyi vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledim dedikde ol dahi ber-vech-i
muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hizmet-i lazı
mesini kemâ-yanbagî edaya
taahhüd ve iltizam eyledim demelerini gı
bbet-tasdik-i ş
er‘i mâ vak‘a bit-taleb
tarafeynin ifadeleri tescil ve zabta olduğu kaydış
üd.
Rumi 22 Nisan 1325 / Hicri 14 Rabiulahir 1327 / Miladi 5 Mayı
s 1909 gün
Çarş
amba
Kâtib-i Zabı
t
El-vekil Süleyman Beğ-zâde
El-Müvekkele-i mezbure Sinem
Muarref Hasan
Muarref Molla Hüseyin
Hüccet, adliye odacı
sı
na havale ş
üd.
Ol babdaki hücceti aldı
m.
Sayfa-74
Belge- 119
Numro- 15
Kı
rş
ehrî Sancağı
na tabi Mecidiye Kazası
nı
n YukarıHacıAhmedli Karyesi
sakinlerinden iken iş
bu tarih-i vesikadan altıbuçuk sene akdem vefat eden Hacı
Mahmud Ağa bin Mehmedin veraseti zevce-i menkûha-i metrûkesi Havva binti
Yusuf ile sulbiye-i kebire kı
zlarıTelli ve Meryem ve sağ
ire kı
zıKiraza ve asabe-i
257
nesebiyeden li-ebeveyn ammileri Ali Osman bin Mehmed muhzı
ra ve tashih-i
mesele-i miraslarıbi-hükmül-ferâiz 72 sehimden ibaret olup sihâm-ımezbûrûndan 9
sehmi zevcetül-mezbure Havvaya ve 16’ş
ar sikamdan cem‘an 45 sehmi bintilmezburdan Telli ve Meryem ve Kiraza ve 10 sehmi mezbur Ali Osman Ağaya ve beş
sehmi İ
bnetül-Mehmed Fatı
ma Hatun nâmun kimesneler ihsâr-ıtahakkukundan
sonra ve artuk mezbûrumuzdan ve bintül-mezbureden kebîre Telli ve Meryem ve
saiğre Kirazenin dahi bâ-hüccet-i ş
er‘î dahi mansûbu mekum Ali Osman bin
Mehmed dahi bil-vesayâya ve bil-asâle mezbûratânlarıbil-ma‘rifetiş
-ş
er‘î ârifân
HacıDuraklıkaryesinden Sarıİ
brahim oğlu Ali bin İ
brahim ibni Mustafa ve Beş
ikli
Karyesinden Topal Mehmed oğlu Mehdi bin Mehmed ibni Mahli nam kimesneler
ş
ehadetleriyle bir nehc-i ş
er‘î veraset-i … badel-hükm verasetleri muarefe olan
ma‘rifeti-zat Telli ve Meryem ve sağire Kirazı
n vâsisi ve velisi merkum Ali Osman
Ağa nâmûn kimesneler kaza-i mezbur mahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i
ş
erif lâzı
müş
-ş
erifde ve yine hâzı
r-ıbil-meclis karye-i mezbur ahalisinden Emin
Çavuşbin Emrullah mahzarı
nda her biri takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp
pederimiz ve mevrusumuz müteveffa-i mezbur HacıMahmud Ağadan mevrus ve
mütenakkale karye-i mezkur derununda vâki hane önünde beynel-ahali malumülhudut vec-ceyrân bir dönümü hâvi bir kı
ta eş
çârımüsmireli ve ş
ecere-i süknâ
kabilinden mülk bahçedeki olan 72 sehamdan 63 sehmi hisse-i ş
âyiaları
mı
z olan
bağçeye karyemiz ahalisinden HacıAli Osman oğlu Mehmed Ağ
a fuzûlî vaz‘-ıyed
eder olmakla be-hasbül-vesâya ve bil-verâse her birimizin ber-mûceb-i sehâm
mukaddere-i hisse-i irsiye-i ş
âyiaları
mı
zıbi-hühmül-farâiz münâhaketen bizlere
alı
verilmesi içün merkum ile ve sair icab edenler ile kaza-i mezkur mahkeme-i
ş
er‘iyesinde ve sairede her bir kı
sı
m ve derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve istinâfen
ve temyizen ve tashihen ve itirâzen ve iâdeten müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ı
sâlise sı
fatları
yla muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevabiye ve kendi imzası
yla
istid‘â ve livâ‘yı
h tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve
ehl-i hîre ve müheyyiz ve hükm nasb ve azline ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i
icrâya vaz‘ı
yla ve haciz vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki
masarif-i muhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâireyi haksı
z çı
kan tarafa tahmiliyle tahsil
olan mebâliği bizlere teslime merreten baâde-uhrâ aharıtevkile me’zûn olmak velhâsı
l husus-ımezkûra ve mütevakkı
f olduğu umûrun küllisini ifaya tarafları
mı
zdan
258
bil-vesaya ve bil-asâle hâzı
rdan merkum Emin Çavuş
u vekâlet-i âmme-i mutlaka-i
sahiha-i ş
er‘iye ile vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledik, demelerini ol dahi
ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini kemâ-yanbagî
edaya taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin ifâdeleri ba‘det-tescil zabt kayd ş
üd.
Hicri 19 Cemâziyel-evvel 1327 / Rumi 26 Mayı
s sene 1325 / Miladi 8 Haziran 1909
gün Salı
El-Vekil merkum Emin Çavuş
El-müdde-i merkum el-müvekkele Meryem Ali Osman Hatunu
El-müvekkele Telli Hanı
m
Muarref Ali
Muarref Mehmed
Muarref-i merkuman huzurumuzda takrir ve temhir kı
lı
ndı
.
Hüccet-i ş
er‘iyesi verildi.
Sayfa-75
Belge- 120
Numro- 16
Mecidiye Kazası
nı
n HacıAhmedli Karyesinden HacıOsman oğ
lu nam-ıdiğer Hacı
Berd Mehmed Ağa bin İ
brahim nam kimse ve yine hâzı
r-ıbil-meclis HacıMustafa
Efendi bin Süleyman Efendi mahzarı
nda meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde takrir-i kelam
idüp karye-i mezbur sakinlerinden iken bundan akdem vefat eden HacıMahmud bin
Mehmed nam kimesnenin bil-cümle vereseleri ile nezdimde bulunan karye-i
mezbûrede vâki beynel-ahali malumül-hudut bir kı
ta bağçe davası
ndan muhteris
aleyhime verese-i müteveffadan kı
zlarıTelli ve Meryem ve sağire kı
zıKirazı
n bâhüccet-i ş
er‘iye vâsisi ve ammisi Ali Osman ve sair icab edenlerle kaza-i mezkur
mahkeme-i ş
er‘iyesinde ve sairede ve mahkeme-i nizamiyede her bir kı
sı
m ve
derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve istinâfen ve temyizen ve tashihen ve itirâzen ve
iâdeten müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla muhakeme ve
muhâsemeye ve redd-i cevabiye ve kendi imzası
yla istid‘â ve livâ‘yı
h tanzim ve
takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i hîre ve mümeyyiz ve
hükm nasb ve tayin ve azline ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya vaz‘ı
yla ve
259
haciz vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki masarif-i
muhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâireyi haksı
z çı
kan tarafa tahmiliyle tahsil olan
mebâliğ
i bana teslime merreten ba‘de-uhrâ aharıtevkile me’zûn olmak vel-hâsı
l
husus-ımezkûra ve mütevakkı
f olduğu umûrun küllisini ifaya tarafları
mdan bil-asâle
hâzı
r-ımümâ ileyh HacıMustafa Efendiyi vekâlet-i âmme-i mutlaka-i sahiha-i
ş
er‘iye ile vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledik, demelerini ol dahi ber-vech-i
muharrer vekalet-i merkumeyi bâ-kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini kemâ-yanbagî edaya
taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin ifâdeleri ba‘det-tescil zabt olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 22 Cemaziyel-evvel 1327 / Rumi 29 Mayı
s 1325 / Miladi 11 Haziran 1909 gün
Çarş
amba
El-vekil HacıMustafa
El-müvekkile HacıBerd oğlu Mehmed
Hüccet-i ş
er‘iyesi verildi.
Sayfa- 75-76
Belge-121
Numro- 17
Ankara vilâyeti dâhilinde Kı
rş
ehrî Sancağımuzâfâtı
ndan Mecidiye Kazası
nı
n Hacı
Ahmedli Bala Karyesi sakinlerinden iken bundan akdem vefat eden HacıMahmud
Ağa bin Mehmedin verasetini zevce-i menkûha-i metrûkesi Havva binti Yusuf ile
sulbiye-i kebire kı
zlarıTelli ve Meryem ve sağire kı
zıKiraza ve aslihi neseben liebeveyn er karı
ndaş
ıAli Osman ve kı
z karı
ndaş
ıFatı
ma benât-ıMehmede münhası
ra
ve tashih-i mesele-i miraslarıbi-hükmül-ferâiz 72 sehimden ibaret olup sihâm-ı
mezbûrdan 9 sehmi zevcetül-mezbure Havvaya ve 16’ş
ar sihamdan cem‘an 45 sehmi
bintil-mezburetân Telli ve Meryem ve sağ
ire Kiraza ve 10 sehmi ahil-mezbur Ali
Osman Ağaya ve beşsehmi İ
bnetül-mezbure Fatı
maya isabetleri tahakkukundan
sonra vârisûn-ımezbûrûndan Telli ve Meryem bir dahi Ali Osman Ağanı
n
verâsetlerine HacıDuraklıkaryesinden Sarıİ
brahim oğlu Ali bin Mustafa ve Beş
ikli
Karyesinden Topal Mehmed oğ
lu Mahsar ibni Mehmed ibni Mahli nam kimesnelerin
ş
ehadetleriyle bir nehc-i ş
er‘î edâ-yış
ehadetleriyle verasetlerine hükm-i ş
er‘î‘ül-ehak
verasetleri muarefe olan mezkûrun tarafları
ndan karye-i mezbur sakinlerinden Emin
260
Çavuşbin Emrullah nam kimesneyi bâ-hüccet-i ş
er‘iye ba‘det-tescil ve … karye-i
mezkur sakinlerinden olup hâzı
r-ıbil-meclis HacıBerd oğlu Mehmed Ağa bin
İ
brahim tarafı
ndan dahi bâ-hüccet-i ş
er‘iye vekil-i müseccel-i ş
er‘îsi bulunan dava
vekili HacıMustafa Efendi bin Süleyman muvâcehesinde üzerine dava ve takri-i
kelam idüp der ki, müvekkillerim mezbûrun Telli ve Meryem ve sağ
ire Kirazı
n dahi
vasîsi Ali Osman Ağa vesâyeten ve asâleten müteveffa pederleri HacıMahmuddan
mevrus bir kı
ta bağçeyi dut kabâile hükm-i kaza âhir-i bil-yed … 200 kuruş
a satmı
ş
müvekillerim 200 kuruş
a satı
şnefsini biliyor idiler. Dut … satı
lmı
şbağçeyi
alı
verilmesini taleb-i dava eylediği müdde-i aleyh Mehmed Ağa vekili HacıMustafa
Efendiden sual olunsun diyeceği kayd ş
üd.
Hicri 24 Cemaziyelevvel 1327 / Rumi 31 Mayı
s 1325 / Miladi 13 Haziran 1909 gün
Pazar
Müdde-i aleyh vekili HacıMustafa Efendi
Müdde-i mezbûrât vekilleri Ahmed Çavuş
Sayfa- 75-76
Belge- 122
Müdde-i aleyh Mehmed Ağa vekili HacıMustafa Efendiden ne diyeceği sual
olundukda müteveffa HacıMahmudun vefatı
nda emvâl-i metrukesi zevcesi Havva ve
biraderi Ali Osman ve hemş
iresi Fatı
ma ve sulbiye kebir kı
zlarıTelli ve Meryem ile
sulbiye sağire kı
zıKiraza münhası
ra olup nâib-i kaza Raş
id Efendi terekesini tahrir
için karye-i merkumeye bizzat vardı
ğı
nda vereseden mezbûre sağire Kirazı
n mustar
olduğu cihetle vasîsi ve amcasıAli Osman bil-asale ve bil-vesâya mezbûre Kirazı
n
… … ve def‘-i mazarratıiçün ve isimleri mezkur sair vereselerin dahi icrâ-yı
muvafakatıüzerine emvâl-i metrukesini bil-müzayede satı
lacağıcivar karyelere
haber edilerek içtima eden tâlipler vereseler muvâcehesinde bil-cümle emvâl-i
metrukesi bil-müzayede satı
ldı
ğıgibi iddia olunan bahçe dahi … … ve … mayı
sda
müvekkilim Mehmed Ağa ve biraderi müteveffa Mustafa takarrur eden 200 kuruş
bedel ile mezkur bağçeyi satmı
şolmuşolduğundan ve ol vakit mezkur bağçe harabe
maş
rı
k iken müvekkilim Mehmed Ağa ol günden beri bir çok para ve emekler sarf
ederek ve ikiyüzü mütecaviz ağaç dikerek imar ve ahirinden dahi satı
n aldı
ğımahalli
261
dahi mezkur bağçeye zam ve ilave ile tevsi eylediğinden ve mecell-i ahkâm-ı
adliyenin 349. madde-i münîfesi mûcebince mezkur bağ
çede ziyâde-i muttası
la vâki
olup bir vecihle reddi câiz olmayacağıgibi irâe eylediği iş
bu fetevâ-yış
erif
mûcebince dahi verese-i mümâ ileyhin ve vekilleri Emin Çavuşdavaya hîn ve
salahiyetleri olmadı
ğ
ı
ndan müvekkilim Mehmed Ağaya Mahmud Ağanı
n beşseneyi
mütecaviz zil-yed bulunduğundan ve buna da Kı
rdök Karyesinden Köse oğ
lu Emin
ve Katı
r oğlu Mehmed ve Yüzbaş
ıhademesi Osman ve HacıAhmedli Karyesinden
Mehmed oğlu SarıMuhsin ve SarıMuhsin oğlu İ
smail ve Kadir oğlu Şeyho ve
Ahmed Kahya oğlu İ
smail ve HacıHasanlıMolla oğlu Battal ve Beş
ikliden Topal
Oğ
lu Musa ve Ali oğ
lu Taci vâkı
f ve ş
ahid olduları
ndan bir nehc-i ş
er‘-i ş
erîf
muktezâsı
nı
n ifası
yla … men‘lerini bil-vekâle talep ederim dediğ
i kayd ş
üd.
Hicri 24 Cemaziyelevvel 1327 / Rumi 31 Mayı
s 1325 / Miladi 13 Haziran 1909 gün
Pazar
Müdde-i aleyh vekili HacıMustafa Efendi
Müdde‘i vekilleri Emin Çavuş
Tarafeyn irâ’e eyledikleri ş
ahitleri ş
ehr-i cemâziyel-evvelinin 29. pençş
enbe günü
mahkeme yevm-i muayeneye ta‘lîk kı
lı
ndı
ğıkayd ş
üd.
Hicri 24 Cemaziyelevvel 1327 / Rumi 31 Mayı
s 1325 / Miladi 13 Haziran 1909 gün
Pazar
Kâtib-i Zabı
t
Tarafeyn yevm-i muayenede bil-vürûd esâmileri bâlâda muharrer huzûr-ış
er‘a imza
eylediği ş
ahitlerden Kı
rdök Karyesinden Yüzbaş
ıhademesi Osman bin Abdullah ibni
Abdullah tarihinden beş seneyi mütecaviz HacıAhmedli Balâ Karyesinden
müteveffa HacıMahmud bin Mehmedin terekesini tahrir etmek için bu kaza nâibi …
gelip … merkumun bil-cümle vârisi Mahmud olduğu halde yarı
m dönüm miktarı
karye derununda beynel-ahali malumül-hudut bir kı
ta bağçeyi bâ-takarrur 200 kuruş
bedel ile tâlibi bulunan iş
bu hâzı
r-ıbil-meclis Hı
zı
r Berd oğlu Mehmed ve biraderi
müteveffa Mustafa benât bin İ
brahim nam kimesnelere tereke-i müteveffaya vaz‘ülyed eden zevcesi Havaya ve kı
zlarıkebire Telli ve Meryem ve sağire kı
zıKirazı
n ve
ammisi Ali Osmana bil-vesaya ve bil-asale ve hemş
iresi Fatı
ma dahi cümlesi mezkur
mahdud bağçeyi bey-i bât-ısahiha-i ş
er‘iye ile merkûmana … izin ve icâzetiyle
262
muvafat eylediklerini ve muahharan bağçe-yi mezkuru tevessü edip bir külli ağaç
gars ve ihdas eylediğini bilür vr bu vecih üzere ş
âhid ve ş
ehadet dahi ederim, dediğ
i
kayd ş
üd.
Hicri 29 Cemaziyel-evvel 1327 / Rumi 31 Mayı
s 1325 / Miladi 13 Haziran 1909 gün
Pazar
Şahid- Yüzbaş
ıHademesi Osman bin Abdullah
Diğer ş
ahidi Kı
rdök Karyesinden Feyzullah oğlu Mehmed bin Heyzi ibni Ömer
ş
ahid-i merkum Osmanı
n eda-yış
ehadetini vecih üzere ber-tafsil-i eda-yış
ehadet-i
ş
er‘iye eylediği ve fazla olarak vereseden hâzı
r-ıbil-meclis kerimesi Meryem
tarafı
ndan zevcesi Osman tahmnen 120 kuruş… müsâide diğer tâlib olmadı
ğıve
hukuk-ıeytâm-ısanâyi‘ ve özür olmadı
ğıve 200 kuruş
dan fazla kı
ymet etmediğini
muahharan tâlib-i merkum Mehmed Ağa ve müteveffa biraderi Mustafa me‘an ol
miktar kuruş
a izin ve icazet-i hükm-i ş
er‘î satı
ldı
ğı
nıbilür ve vecih üzere ş
ehadet-i
ş
er‘iye ederim dediğ
i kayd ş
üd.
Fi 29 Minhü
Şahid- Kı
rdök Karyesinden Feyzullah oğlu Mehmed bin ÖmerŞâhidân-ımerkûmân
hakları
nda müddeiyûn vekilleri Emin Çavuşve vâsi-i sağ
ire-i mezbûre Kirazı
n
hukukunu li-eclil-muhafaza bâ-hüccet-i ş
er‘iye vasîsi ve ammisi Ali Osman Ağadan
ledes-sual ş
âhid-i merkumdan Mehmedin akrabadan olduğunu diğer Osman için bir
diyecekleri olmadı
ğ
ımüdâfa‘aten beyan ve tezkar edilirse de ş
er‘an hâneleri ve
yiyüp içecekleri birlikte olmadı
ğı
ndan alel-usul tezkiyeleri icra ve ber-mûceb-i zabt
iki kı
ta fetevâ-yış
erif melfûfatı
yla istiftâh dahi olunmak içün hakkı
nda menfaat ve
mazarratı
ndan vikayesi içün fehâmetlü müfti efendi hazretlerine tefhim.
Hicri 29 Cemaziyel-evvel 1327 / Rumi 31 Mayı
s 1325 / Miladi 13 Haziran 1909 gün
Pazar
Nâib-i Şer‘
Sayfa- 77
Belge- 123
Hüve mütiül-fetevâ
Bu meselede eime-i hâzı
rana vech-i havale böyledir ki;
263
Bu suretde vasisi olduğu sağirenin bir kı
ta bağçesi semeni … Ömere ve bey‘ ve
teslim ile sağire bâliğa oldukda bey‘i feshi üzere olur mu?
El-cevap: Allahü a‘lem olmaz.
El-vasî yemlike bey‘-i arûzul-sağ
ir min gayr-i hâceti velâ-yemlike ikârel-ihâsata
sı
râddin minel-kibâr.
Bu sûretde bağçe vasi-i mezbur zevcinin düyûnuna verilmek üzere iş
tira ve kabz
edilmekte ağaç gars edin. Ziyade-i muttası
la vâki‘ olmakla bahçeyi … Ömerden
almaya kâdir olur mu?
El-cevab: Allhü a‘lem, olmaz.
Benî kâdir iş
tirâhâ… sı
ran ev garsi lezm-i kı
ymetihâ Ömer.
Bu sûretde ş
ühud ve müdde-i aleyh Mehmedin ammîleri oğullarıveyahud kurbet-i
sı
hhiyeleri olmakları
yla Mehmedin lehinde ş
ehadet eylemeleri makbul ve mesmu‘a
olur mu?
El-cevab: Allahü alem olur.
Ve tekeabbeleş
-ş
ehadetel-ehiyye ve amme ve … rı
zâen ev muahereten der-ra‘î.
Nemekahul-fakîr müfti-i kaza-i mecidiye azze ve ş
ânehû.
Sayfa- 77
Belge- 124
Ber-mûceb-i zabı
t davasıtakib ve istînsâh olundukda tarafeyn yevm-i muayenede
bil-asale ve bil-vekale vürud etmeleriyle setren fi 30 Cemaziyel-evvel sene 1327
tarihli bâ-varaka-i mesture Kı
rdök Karyesinden heyet-i ihtiyariyesinden muhtar-ı
evvelleri Veli bin Hasan ve ihtiyar azası
ndan Ahmed bin Osman ve kezalik Hacı
Ahmedli Bala Karyesi eimme, muhtarân ve heyet-i ihtiyariyesinden dahi fi 30
Cemaziyelevvel sene 1327 bâ-varaka-i meztûre-i tahkika kezâlik sı
rran bil-vürûd
karye-i mezkûre muhtaran İ
smail bin Mehmed ve imam mühr-i resmîsi Molla Yusuf
ve İ
brahim oğlu Mehmed bin İ
brahim nâmûn müzekkilerden Kı
rdök Karyesinden
alenen müzekki HacıAhmed oğlu Ali bin HacıAhmed ve Beş
ikli Karyesinden
Yusuf oğlu Hasan bin Yusuf ve Kı
rdök Karyesinden Battal oğlu İ
sa bin Battal ve
adliye odacı
sıYusuf Sadı
k bin Seyyid nâmûn kimesnelerden dahi bil-muvâcehe
alenen ledel- kabul vet-tezkiye âdil ve makbûlüş
-ş
ehade olduklarıbir nehc-i ş
er‘î
264
sâbit ve bâlâda mahz-ıkaza-i mezbûr müftüsü himmetlü İ
smail HakkıEfendi
tarafı
ndan olunan meş
rûhatda ber-mûceb-i fetevâ-yış
erif ş
ahidleri ve mezkur
bağçenin itiraza mahal kalmayup müdde-i mezbûratân vekilleri Emin Çavuş
müvekkillerine izafet ile vasî sagîre Ali Osman ve sair vârisûnları
n ol bâbdaki
müdâhele-i vâkı
‘a ve masârifeden men‘ine hüküm ve tarafı
na tefhim olunduğu kayd
ş
üd.
Hicri 1 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 7 Haziran 1325 / Miladi 20 Haziran 1909 gün
Pazar
Ser-kâtib- Mahalle İ
dare Azası
- Katib-i Zabı
t – Naib
İ
‘lâm-ış
er‘îsi tarafeyne verilmiş
tir.
Nâib Muavini
Sayfa-77-78
Belge- 125
Numro-18
Kı
rş
ehrî Sancağ
ıdahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Gök Ahmedli Karyesinde sâkin iken
bundan akdem vefat eden Toklu oğ
lu Halil Efendi kerimesi demekle zatı
nıadliye
zabı
t kâtibinden Bekir Ağa bin Osman ibni Halil ve gardiyan Ömer Çavuşbin Hasan
Kahya ibni Hasan Mehmed tarifleriyle muarrefe Döndü binti Halil Efendi Hatun
kaza-i mezbur mahkeme-i ş
er‘iyesinde meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde ve yine Hacı
Ahmedli Bala Karyesi sakinlerinden Osman Çavuşbin Abdullah mahzarı
nda takrir-i
kelam ve takrir-i anil-meram idüp müteveffa pederim müma ileyh Halil Efendiden
mevrûs bâ-defter-i kassama bil-cümle emvâl ve arazilerimi hîn-i vefatı
ndan berü
tereke-i metrukeye vaz‘-ıyed olan amucam ve vasim Mehmed bin Tokludan hisse-i
irsiyeme isabet eden mal-ımevrûsumu vasîm merkumdan alı
verilmesi için taleb-i
davaiye kaza-i mezbur mahkeme-i ş
er‘iye ve nizamiyede ve sair her bir kı
sı
m ve
derecât ve tabakâtı
nda bidâyeten ve istînâfen ve temyîzen ve tashîhan ve ta‘mîmen
ve iâdeten müdde‘î ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlis sı
fatları
yla muhakeme ve
muhasameye ve redd-i cevabiye ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve
takdimine ve iş
had ve istiş
hâda ve tahlîfe ve istihlâfa ve ehl-i cüzee ve mümeyyiz ve
hüküm nasb ve azline ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki-i icraya vaz‘ile ve haciz
265
vaz ve fekkine ve ledel-iktiza sulh ve ibrâya ricâl-i sabâvet içün haddi bülûğa vâsı
l
ve resîde olunurken marifet-i ş
er‘iye muhasebesinin faslıve rüyetine yedinde
bulunan defter-i kasâma nazaran hisse-i musabemin bit-tefrik emlak ve arazilerimin
hâsı
latları
nıve hisse-i masarif-i muhakeme ve ücret-i vekâlet ve sairenin haksı
z
çı
kan taraftan tahmîliyle tahsil kı
lı
nan mebâliğin tarafı
ma teslimine merreten ba‘de
uhrâ aharıtevkîle mezun olmak vel-hâsı
l husus-ımezkûra mütevakkı
f olduğu
umurun küllisini ifaya tarafı
mdan merkum Osman Çavuşvekâlet-i amme-i mutlaka-i
sahiha-i ş
er‘iye ile vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledim dedikde merkum
Osman Çavuşdahi ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hizmet-i
lazı
mesini kemâ hüve hakkâ edaya taahhüd ve iltizam etmeğin gı
bbetüt-tasdik ş
er‘î
mâveki‘ bit-taleb ketb ve tarafeynin ifedeleri iş
bu mahalle zabt ve kayd olunduğu
ş
üd.
Hicri 7 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 13 Haziran 1325 / Miladi 26 Haziran 1909 gün
Cumartesi
Şahid bu dahi- Gardiyan Ömer Çavuşbin Hasan Kahya
Tarif Şahidi- Şahid- Zabtiye Bekir bin Osman
El-vekil Osman Açvuş
El-Müvekkile Döndü Binti Halil Efendi
Mezburenin fi 2 Zilkâde sene 1327 tarihli ve zeyli musaddak istid‘alarıüzerine
merkum Osman Çavuşve malı
ndan kaydıterkîmi ş
üd.
Hicri 5 Zilkade 1327 / Rumi 5 Teş
rinisani 1325 / Miladi 18 Kası
m 1909 gün
Perş
embe
Ser-kâtib-i Mahkeme-i ş
er‘î
Sayfa-78
Belge-126
Numro- 19
Mecidiye Kazası
nı
n Boyalı
k Kasabasımahalatı
ndan Çarş
ukiler mahallesinde sâkin
Kürd âş
iretinden sâhib-i arzuhal Mehmed oğlu Şeyho bin Mehmed kaza-i mezbur
mahkeme-i ş
er‘iyesinde zekerâtıesbâya be-tarîkül-inbisâta cânib-i ş
er‘iyeden vazülyed olan taraf-ıcânib-i ş
eriat-ıkurâdan dahi hususuna itibar olunan OdacıYusuf
266
Ziya Efendi muvacehesinde huzûr-ış
er‘a ihzâr olunan bir kı
t‘a zâbı
tan … ve bir
kı
tada istihbâr istid‘âlarımûcebince mâlı
m ve mülküm olup sene-i hâlin Mayı
s mâhı
zarfı
nda AkdağMadeni cihetine gittiği esnada eş
yaları
mıkasabadan Doğanan Beğ
in
hânesine bi-tarîkül-emâne bı
rakup mezkûr eş
yaları
ndan deve boynu nakı
ş
lıbir adedi
ve parmaklıdiğeri ve bir adedi kağı
dlıve bir de sandı
klıdört adet çuval bir nakı
ş
lı
çuval derûnunda zâbit marifetiyle der-dest ile mahkeme-i ş
er‘ada muhzı
r ve odacı
iş
bu hâzı
r-ımüma ileyh yedinde bulunan bil-istihkâk ba‘ded-da‘va vel-istihkâk
mümâ ileyh … kaziye-i minvâl muharrer üzere bir çuval derununda mühürlü üç adet
… vaz‘ül-yed olduğunu ikrâr, lakin müdde-i mezburun münkale-i malıve mülkü
olduğunu inkara tasaddi eylediğ
i kayd ş
üd.
Hicri 22 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 28 Haziran 1325 / Miladi 11 Temmuz 1909
gün Pazar
Müdde-i aleyh muhzı
r-ış
er‘a
Müdde‘i Şeyho bin Mehmed
Mezkur kimseleri kendi isimleri mukayyed kimleri isbat-ımüdde‘a edeceği sual
olundukda Bekir Beğzade Maş
o ve Ömer Sarban oğlu Mehmed ve Mihrayel oğlu
Mehmed ve Hüseyin Bala oğlu Mehmed ve Mehmed Ömer Beğzade Doğan Beğve
Kara Tahta’dan Halil Kelle zevcesi Fatı
ma ve kasabadan Süleyman zevcesi Zeynep
nâmûn kimesneler ile ispât-ımüdde‘a edeceğini ve bunlardan baş
ka asla ş
âhidi
olmadı
ğı
nıve ş
ahidlerin ş
ehr-i hâl-i Arabinin 23. Pazar gününe ta‘lîk eylediği kayd
ş
üd.
Hicri 22 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 28 Haziran 1325 / Miladi 11 Temmuz 1909
gün Pazar
Müdde-i aleyh Yusuf
Müdde‘i Şeyho bin Mehmed
Kâtib-i Zabı
t Tevfik
Nâib
267
Sayfa-78
Belge-127
Yevm-i muayenede tarafeyn mevcud olup meclis-i ş
er‘a ikâme eylediği ş
âhidlerden
belâ-yıhatda ismi mezkûre Kara Tahta Karyesinden Halil Kelle zevcesi Fatı
ma binti
İ
brahim İ
bni Abdullah nam mezbureden istiş
hâd iş
bu hâzı
r-ıbil-meclis Şeyho
Mehmedin AkdağMadeni yaylası
na gittiğinde Doğan Beğin hanesine emaneten
bı
rakup dört adet kilimlerini bir çuval derununda sirkat olunmuşmezkur kilimler
ş
imdi mahkeme-i ş
er‘iyede odacıYusuf Çavuşnezdinde bulunmakla birikağı
tlıbirisi
dahi parmaklıdiğer birisi deve boynu keza birisi sandı
klıcem‘an dört kilimden üçü
… bir kolsuz çuval derununda olup iş
bu üç adet envâ‘ıüçeri liradan dokuz adet lirayıOsmanî kı
ymetinde 25 kuruşda çuval ki cem‘an dokuz lira-yıOsmanî bir çârek
lira ki 950 kuruşkı
ymet-i hakikiyesi olan iş
bu … ve müş
âhede olunan mezkur
kilimler iş
bu müdde‘i Şeyho Mehmed Ağ
anı
n müstakilen kendi malıve mülkü
olduğunu bilür ve bu vecihle ş
âhidim ve ş
ehadet dahi ederim dediği kayı
tş
üd.
Hicri 23 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 29 Haziran 1325 / Miladi 12 Temmuz 1909
gün Pazartesi
Şahid Fatı
ma binti İ
brahim
Diğer ş
ahidlerden Kasabadan Süleyman zevcesi Zeynep binti Osman ibni Mustafa
nam hatun dahi mezbure Fatı
ma Hatunun ş
ehadet-i vakı
asıüzere ber-vech-i muharrer
eda-yış
ehdadet-i ş
er‘iye eylediği iş
bu mahalle zabt olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 23 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 29 Haziran 1325 / Miladi 12 Temmuz 1909
gün Pazartesi
Şahide Kasabadan Süleyman zevcesi Zeynep binti Osman inbi Mustafa
Diğer ş
ahid kasabadan Bekir Beğzade Ömer Baş
ir bin Bekir İ
bni Mehmed Beğ
den
istiş
had olundukta tarihinden bir mah mukaddem ki sene-i hâliye mayı
s mahı
zarfı
nda iş
bu hazı
r-ıbil-meclis Şeyho Mehmed AkdağMadeni yaylası
na gider
esnada Doğan Beyin hanesine emaneten bı
rakmı
şolduğu eş
ya meyanesinden iş
bu
muayene ve müş
ahede olunan çuval derununa vaz‘ile üç adet kilimler kaybolunup
mezkur kilimler de zabı
ta marifetiyle der-destle mahkeme-i ş
er‘iyeye odacıYusuf
Çavuş
un nezdinde li-eclil-hı
fz bulunup birisi deve boynu renginde, diğer birisi
268
parmaklırenginde birisi dahi kağı
tlıkeza diğ
eri sandı
klırenginde dört adet
kilimlerden üçü mevcut olup mezkur kilimler müdde-i merkum Şeyho Mehmed
Ağanı
n müstakilen malıve mülkü olduğunu bilür ve bu vecihle ş
ahidim ve ş
ehadet
dahi ederim demekle mezkur kilimlerin kı
ymet-i hakikiyesi dahi sual olundukda üçer
liradan 950 kuruşkı
ymetinde olduğunu tezkar eylediği kayd ş
üd.
Hicri 23 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 29 Haziran 1325 / Miladi 12 Temmuz 1909
gün Pazartesi
Şahid Ömer Bekir Bin Bekir
Şâhidân-ıMezburan Fatı
ma ve Zeynep ve Mehmet namunları
n tarafeyn-i bilmuvacehesine mezkur çuval derununa vaz‘la ve mühürlü idare azası
ndan Hacı
Mehmed Ağa ve kâimakam Bey mühürleriyle muhtam çuval fek olundukda her birisi
ber-tafsîl-i mezkur kilimlerin müdde‘i hazı
r-ımerkum Şeyho Mehmed Ağanı
n malı
mesrûku olup bil-muayene eda-yış
ehadet-i ş
er‘iyelerinde kâzib olmadı
kları
na
ba‘det-tahlîfe müdde-i merkum dahi iş
bu muayene ve müş
ahede olunan kilimleri
kimseye hibe ve mülkünden kimseye ihraç etmediğine teklif olunan müzayedeyi icra
etmeğin müdde-i aleyha vekil müma ileyhden ş
ahidler hakkı
nda ne diyeceği sual
olundukda alel-usul tezkiyelerini taleb eylediğ
iş
üd.
Hicri 23 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 29 Haziran 1325 / Miladi 12 Temmuz 1909
gün Pazartesi
Katib-i zabı
t
Şâhidan-ımerkûm ve mezbûretânları
n bâ-varaka-i mestûre sı
rran tezkiyeleri ba‘delicrâ idare azası
ndan Mehmed bin HacıMehmed ve Osman Bey bin Osman Beğ
esnaflardan Ömer oğlu Mehmed bin Ömerden sı
rran ve ba‘dehû mebûrun ile
kasabadan Gardiyan Ömer Çavuş bin Hasan ve Mehmed bin Ömer nam
kimesnelerden alenen tezkiyeleri icrâ olunmakla mezkur kilimlerin üçü bir çuval
istihrâcen müdde-i merkum Şeyho Mehmed Ağaya hâlen eda ve teslime müdde-i
aleyh mahfuz Yusuf Çavuş
a tebih olunduğu kayı
tş
üd.
Hicri 23 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 29 Haziran 1325 / Miladi 12 Temmuz 1909
gün Pazartesi
Kâtib-i Zabı
t
Müdde-i aleyh Yusuf Çavuş
Müdde‘î Şeyho Mehmed
269
Naib
İ
‘lâm-ış
er‘iyesi ba‘det-tanzim ashâbı
na teslim olmakla … i‘ta olunduğu iş
bu zabı
t
ceridesine nakşolunduğu kayı
tş
üd.
Hicri 25 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 1 Temmuz 1325 / Miladi 14 Temmuz 1909
gün Çarş
amba
Nâib
Sayfa–79
Belge–128
Numro- 20
Mecidiye KazasıHükümet Konağı
nda mahkeme-i ş
er‘iyye mahsus odada ma‘kûd
meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde ve yine kaza-i mezburun Şebiler Karyesi sakinlerinden
kendi metâgı
yla meş
gul seyyar mekûlesinden Aço oğlu Ali bin Hasan meclis-i
ma‘kud-ımezkurda ve yine hâzı
r-ıbil-meclis Tosunburnu Karyesi ahalisinden olup
bâ-hüccet-i ş
er‘iye karye-i mezkurede sakin Çavuş
dar oğlu Kerimesi Kanimiye binti
Ahmed tarafı
ndan vekil-i müseccel-i ş
eriyesi bulunanan Molla Halil oğlu Hüseyin
bin Halil muvacehesinde dava ve takrir-i kelam idüp der ki, bundan akdem mutlakası
müvekkelesi mezbure Kanîmiyi tarih-i ilamdan akdemce tatlik ve tefrîk olduğunu
ancak bir sene evvel tatlik için kendisine ârül-ehak olunduğundan müvekkelesi
mezburenin ancak ol babdaki tahş
iyatı
ndan bil-bahs icap eden muamele-i ş
er‘iye ve
kanuniyesini taleb-i dava ederim, sual olunsun dedikde gı
bbetüs-sual vel-istintak
vekil-i merkum Hüseyin Ağa cevabı
nda müdde-i aleyh merkum Ali bin Hasan
tarihden 21 gün akdem müvekkelem Kanimi binti Ahmedi akdemce meclis-i
ş
er‘iyede ikrar ve itiraf eylediği gibi ol tarihde dahi kezalik muhzı
r-ış
uhuddda
kendisine kerraren ve merraren ikrâh-ımugîre ile teferruatımûceb olmakla bir-rı
za
tarafı
ndan üç re’s tosun ve bir re’s de kı
sı
r inek ve bir re’s de üç yaş
lıdüve ve bir re’s
de bargir ki cem‘an 6 re’s hayvanlarıhâzı
r-ımerkum Aliye verilip mezkur hayvanlar
mevcud ise aynen mütehellik ise bedelleri olan min haysül-mesmu‘ 1600 kuruş
kı
ymet-i hakikilerini talep etmekle mezkur hayvanlarıol tarihde merkum müdde-i
aleyha teş
hir-i silah ve iş
kence ve darbiyesine dayanamayı
p… ile ihâfe olması
ndan
nâş
i verilmişolduğunu iâdesini talep etmekle müdde-i aleyh merkumdan dahi sual
270
olundukda merkum Ali dahi cevabı
nda, kaziye-i meinvâl-i muharrer üzere hayvânât-ı
muharrere-i mezkurlar gâliban aldı
ğı
nıikrar, lakin korkarak verilmeyip kendisinden
bir sene akdem güya tatlik etmiş
im gibi bana rı
zaları
yla ol tarihdeki yani 21 gün
akdem boş
adı
ğı
nıtekrar itiraf ma‘da müdde‘ası
nıinkara tasaddi eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 25 Cemaziyel-evvel 1327 / Rumi 1 Haziran 1325 / 14 Haziran 1909 gün
Pazartesi
Müdde-i merkum Ali bin Hasan ibnişŞiş
man
Müdde-i aleyha müvekkele-i Kaniye binti Ahmed vekil-i müseccel-i ş
eriyesi
Hüseyin bin Molla Halil
Hâzı
rûn- Azâ-yıMeclis
Bu dahi Yusuf Çavuş
Sayfa-80
Belge- 129
Müddeiye-i müvekkel-i Kaniye binti Ahmedin müvekkelesi mezbûreye izafetle bâlâyızabı
tta muharrerâtıre’s hayvanlarıbedel-i ma‘lûme ile iş
bu müdde-i aleyh hâzı
r-ı
merkum Ali bin Hasandan istirdâdı
nıve ikrah-ımugîre ile verildiğ
ini kimler ile
isbat-ımüdde‘a edeceği tekrar sual olundukda ol dahi Tosunburnu Karyesinden
Mehmed Ali Oğlu Şeyho ve Osman oğlu Hasan ve HacıMustafa Efendi ve Kara
Mastonu Ahmed ve Kaç oğlu Mehmed Karye imamıMustafa Efendi ve Mustafa
oğlu Ali nâmun kimesneler ile isbat-ımüdde‘a edeceğini bunlardan ma‘da asla
ş
ahitleri olmadı
ğı
nıve ş
ahidlerinin ş
ehr-i hâl-i arabinin
29. Cumartesi günü
isbatları
nıgöreceğini tarafeyn bizatihî yevm-i muayenede mevcut bulunacakları
nı
imza eyledikleri kayı
tş
üd.
Hicri 25 Cemaziyel-ahir 1327 / Rumi 1 Temmuz 1325 / Miladi 14 Temmuz 1909
gün Çarş
amba
Müddeiye-i mezbure vekili Hüseyin bin Halil
Müdde-i aleyh Ali bin Hasan
Kâtib-i Zabı
t
Şahidlerini getüreceği tarafeyne tefhim edilüp iş
bu mahalle imza eylendiği ş
üd.
Fi Minhü
271
Nâib
Sayfa- 81
Belge- 130
Numro- 21
Ankara Vilayeti dahlinde Kı
rş
ehri Sancağımuzafatı
ndan Mecidiye Kazası
nı
n Safalı
karyesi sakinlerinden kaza-i mezbure Tapu Katibi sâbı
kıMehmed Ali Efendi bin
Ahmed kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesine mahsus odada ma‘kud meslis-i ş
er‘-i
ş
erif-i enverde ve yine Kı
rş
ehri sancağıdava vekillerinden Ferid Efendi İ
bni Ali Rı
za
Efendi mahzarı
nda takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp bil-cümle memuriyet-i
selefe ve umûr-ıhususât-ıdâiyâneme ait mevadda ve ş
ahsı
ma ait Mecidiye Adliye ve
Mülkiye mahkemelerinde lazı
m gelenler ile lehime ve aleyhime sair mehâkim-i
ş
eriye ve ve nizamiye ve cezâiyenin her bir kı
sı
m ve derecât ve tabakâtı
nda
bidâyeten ve istînâfen ve temyizen ve tashihen ve itirazen ve iâdeten müdde‘i ve
müdde-i aleyh ve ş
âhs-ısâlis sı
fatları
yla muhakeme ve muhasameye ve redd-i
cevabiye ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve takdime ve iş
had ve
istiş
hâda ve tahlîfe ve istihlâfa ve ehl-i cüzde ve mümeyyiz ve hüküm nasb ve azline
ve istihsâl olunacak i‘lâmâtlarımevki-i icraya vaz‘ ile ve haciz vaz ve fekkine son
dereceye değin takib-i davaya ve ol bâbdaki bil-cümle masârif-i muhakeme ve ücret-i
vekâlet ve saireyi haksı
z çı
kan ve aleyhinde bi-gayr-ıhak müdde‘i sı
fatları
yla
bulunan zevatlardan tahsiliyle tarafı
ma teslime merreten ba‘de uhrâ aharıtevkile
me’zûn olmak üzere vel-hâsı
l husus-ımezkûr-ımutlaka mütevakkı
f olduğu umûrun
küllisini ifâya tarafı
mdan mümâ ileyh Ferid Efendiyi vekâlet-i âmme-i mutlaka-i
sahiha-i ş
er‘iye ile vekil-i nâib-i münasib nasb ve tayin eyledim dedikde, vekil-i
mümâ ileyh dahi ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hizmet-i
lazı
mesini kemâ-yanbagî edaya taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin ifadeleri iş
bu
mahalle zabt ve kayd olunduğu ş
üd.
Hicri 1 Receb-i Şerif 1327 / Rumi 6 Temmuz 1325 / Miladi 19 Temmuz1909 gün
Pazartesi
El-vekil Ali Efendi oğlu
El-Müvekkil Tapu Katibi sâbı
kıMehmed Ali Efendi bin Ahmed
272
Hüccet-i ş
er‘iyesi verildi.
Nâib
Sayfa-81-82
Belge-131
Numro-22
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesinden HacıSüleyman oğ
lu Rı
za hakkı
nda fi
25 Haziran sene 1325 tarihli istid‘â ve 27 Haziran sene 1325 ve 122 numrolu
Kı
rş
ehir mutasarrı
flı
ğıtarafı
ndan mevrud emir-nâme makâm-ıkâimakâmîden dahi fi
4 Temmuz sene 1325 tarih ile 8 Temmuz sene 1325 tarihli zabı
tanı
n der-kenarı
n
nazaran merkum celb olunmuş
. Meal-i istid‘a: Keskin Kazası
nı
n Yançer Karyesinde
Hurş
id oğlu Bekir bin Hurş
it nam kimesnenin tarih-i istid‘âsı
ndan bir buçuk mah
mukaddem 5-6 yaş
ları
nda siyah çengel boynuzlu ma‘a malak bir re’s camus ineğini
sirkat edilmişolması
ndan bil-bahs taharri etmekde iken iş
bu müdde-i aleyh merkum
Rı
zanı
n nezdinde olduğu Kı
rş
ehrinde ve sairede haber alı
nması
yla takib-i dava
etmekden çend gün dahi merkumlar vüruduna Mecidiye Kasabası
nda beklemekde
vürud etmediğinden ş
ehr-i hâl-i Arabinin üçüncü Salıgünü saat 10 raddelerinde
taraf-ış
er‘adan mezunen karyesine avdet edip müdde-i aleyh merkum Rı
za dahi fi 4
Receb sene 1327 tarih ve çeharş
enbe günü vürud etmesine müdde-i merkum
tarafı
ndan dahi bit-taleb bir vekil-i musahhar tayiniyle hukukunu li-eclil-muhafaza
fasl-ıdava ediverilmesi talebiyle merkum Bekirin tarafı
ndan OdacıYusuf Ziya
Efendi vekil-i musahhar tayin edilerek tarafeynin ifadeleri alı
nmakda mübâş
eretle
merkum Rı
zadan taleb olunan mezkur ineği ma‘a malagı
yla ne için getürmediği ve
kimler çalmı
şve… kimlerden aldı
ğı
nıba‘des-sual vel-istantı
k merkum cevabı
nda
mevsuf-ımezkur camus ineği ma‘a malağı
yla tarih-i ilamdan iki mah mukaddem
Kı
zı
l Koca Nahiyesinin Kazı
r Uş
ağıKaryesinden İ
smail Ağa oğlu Azizden 6 adet
lira-yıOsmanî bedeliyle müş
terâ‘en alup ba‘dehû Kı
rş
ehire getirdiğini satmak
istemişise de müsted‘î merkum sahib-i evveli ş
ahs-ısalis zuhur etmesiyle taraf-ı
hükümetten sattı
rı
lı
p kefalet-i kaviye ile nezdine alarak tekrar bâyi-i merkum İ
smail
Ağa oğlu Azize karyesinde İ
brahim Ağa oğlu Arif ve Süleyman oğlu Ağa ve Hacı
oğlu Kavas namun kimesneler muvacehesinde merkum Aziz biraderi Ekberli Molla
273
Mustafaya teslim eylediğini müdafaaten tezkar ve beyan etmekle müdde-i merkumun
malıve mülkü olup olmadı
ğı
nıinkara tasaddi eylediği kayd ş
üd.
Hicri 4 Recep 1327 / Rumi 9 Temmuz 1325 / Miladi 22 Temmuz 1909 gün Perş
embe
Müdde-i aleyh merkum Rı
za bin HacıSüleyman
Müdde‘î vekili Yusuf Ziya Efendi bin Seyyid
Katib-i zabı
t
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda alı
nup imza ve parmak iş
areti komanı
n olduğunu
tasdik eyleriz.
Hicri 4 Recep
1327 / Rumi 9 Temmuz 1325 / Miladi 22 Temmuz 1909 gün
Perş
embe
Adliye Mübâş
iri- İ
dare Azası
ndan
Vekil müma ileyhden mezkûr inek ma‘a malak müvekkil-i müsted‘î merkum Bekirin
müstakilen malıve mülkü olup olduğunu bil-beytil-âdile evvel-emirde isbat-ı
müdde‘a edip etmeyeceği sual olundukda müvekkilinin izahatı
yla isbat-ımüdde‘a
edeceğini ve mahkemenin ş
ehr-i hâlin 8. pazartesi gününe müvekkelinin ve tarafeyn
yevm-i muayenede hâzı
r bulunacaklarıcihetle ta‘likini talep etmeleriyle iş
bu mahalle
tekrar ş
erhle temhir edildi.
Rumi 8 Temmuz 1325 / Hicri 3 Recep 1327 / 21 Temmuz 1909 gün Çarş
amba
Müdde- ialeyh Rı
za
Müdde‘i vekli Yusuf
Ber-mûceb-i emr-i usûl kefaletine rabt edilen merkum Rı
za yevm-i muayyenede bilvürûd müdde‘i Bekir gelmediğ
inden tekrar taraf-ış
er‘iyeden beşgün mühlet verilmiş
olmakla ş
ehr-i hâl-i Arabinin 14. Cuma ertesi günü muhakemelerinin netice-pezîr
olması
na ta‘lîk kı
lı
ndı
ğıkayd ş
üd.
Hicri 9 Rceep 1327 / Rumi 14 Temmuz 1325 / Miladi 27 Temmuz 1909 gün Salı
Müdde-i aleyh Rı
za
Müddei vekili Yusuf
Tarafeynin imza ve parmak iş
areti olduğu tasdik kı
lı
nı
r.
Fi 9 Minhü
Mübaş
ir Hasan
Katib-i Zabı
t
274
Sayfa-82
Belge- 132
Yevm-i muayyenede fi 14 Recep sene 1327 tarihi cumartesi günü müdde-i aleyh
merkum Rı
za bil-vürud müddei Bekir tarafı
ndan vekil-i musahhar tayin kı
lı
nan
Yusuf Ziya Efendi muvacehesinde mahkeme-i gı
yabiyelerine ş
ürû‘ olundukda
kerâren ve merâren taraf-ış
er‘iyeden müddeama ası
l merkuma mal-ımesrûk denilen
camus ineği evvel-emirde kendi malıolduğunu beyyineye havale olunup vekil-i
mezkur tarafı
nan ş
ahid ikamesine bizzat vürud idüp sükûtunu talep eyledi.
Hicri 14 Recep 1327 / Rumi 19 Temmuz 1325 / Miladi 1 Ağustos 1909 gün Pazar
Müdde-i aleyh Rı
za
Vekil-i musahhar Yusuf
Tarafeynin ifadeleri huzur-ış
er‘iyede alı
nup 26. sayfaya nakl.
Sayfa-83-84
Belge- 133
Numro-23
Mecidiye Kazası
ndan Gök Ahmedli Karyesinden Şeyho bin Hasan kaza-i mezbur
mahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde zabı
ta memuru
mülazı
m Mehmed Ağa bin Ömer Ağa muvacehesinde tarihden iki mah akdem Akdağ
Madeninde gaip etmişolduğu beşyaş
lıTimür Karyesinde 200 kuruşkı
ymetlü bir res
kı
srak bargirini taharri etmekte Kara Mağara Nahiyesi müdüründen der-dest ile bu
zâbı
ta-yıhâzı
r muma ileyh nezdine bil-eclil-muhafaza fi 15 Temmuz sene 1325 tarih
ve 333 numrolu Yozgat Mutasarrı
flı
ğıtarafı
ndan bâ emr-i mahsus hayvan-ımevsuf-ı
mezkur tarafı
ma vaz‘ûl-yed üzere müma ileyhden alı
verilmesi matlûbumdur, diyü
dava-yıgı
bbetüs-sual müma ileyh Mehmed Ağa cevabı
nda tarih-i mezkurda makamıkaimakamiye ol tarihlü emr-i mahsusla bir esb vürud idüp muhafazaten vaz‘ül-yed
ikrar müdde-i merkumun malıolduğunu inkar eylediği ş
üd.
Hicri 14 Recep 1327 / Rumi 19 Temmuz 1325 / Miladi 1 Ağustos 1909 gün Pazar
Zabı
ta memuru
Müdde‘i Şeyho bin Hasan
275
Müdde-i merkûmun dava-yımezkûresini kimler ile müdde‘a edeceğini sual
olundukda karyemizden Osman oğlu İ
brahim ve Teflek Sağir Karyesinden Hasan
oğlu Yusuf Gök Ahmedli Karyesinden Kara Yusuf oğlu Ömer ve Bekir ve HacıAli
oğlu Bekir ve HacıEfendi oğlu Mustafa nâmûn kimesneler ile isbat eyleyeceğini ve
bundan baş
ka asla ş
ahidleri bulunmadı
ğı
nıve meclis-i ş
er‘a ş
imdi ihzâr eylediği Gök
Ahmedli Karyesinden Osman oğlu İ
brahim bin Osman ibni Bekir bundan iki mah
akdem AkdağYaylasıcihetinde zâyi edip ş
imdi bura zabı
tasınezdinde mahfuz beş
yaş
lıkı
zı
l kı
srak bir res kı
srak bargiri müdde‘i hâzı
r-ımerkum Şeyho bin Hasanı
n
malıve mülkü olduğunu biliyor bu vecihle ş
ahidim ve ş
ehadet dahi ederdim, dedi.
Hicri 14 Recep 1327 / Rumi 19 Temmuz 1325 / Miladi 1 Ağustos 1909 gün Pazar
Şahid- İ
brahim bin İ
smail
Diğer ş
ahid Teflek Sağir Karyesinden Hasan oğlu Yusuf bin Hasan ibni Kuruoğlan
nam kimesneden keyfiyet isti‘lâm ve istiş
had olundukda ş
ahid-i merkumun eda-yı
ş
ehadet-i ş
er‘iyesi vachi üzere ber-tafsil-i mezkur ş
ehadet-i ş
er‘iye eylediği ş
üd.
Fi 14 Minhü
Diğer Şahid Yusuf bin Hasan
Şâhidân-ımerkûman hakları
nda müma ileyh Mehmed Ağadan ne diyeceği sual
olundukda alel-usul tezkiyelerini taleb eyledi.
Hicri 14 Recep 1327 / Rumi 19 Temmuz 1325 / Miladi 1 Ağustos 1909 gün Pazar
Kâtib-i Zabı
t
Belde-i mezkur belediye riyaseti heyetine sı
rran mesture yazı
lması
nıtalep etmekle
iş
bu mesture yazı
-yış
er‘iye kı
lı
ndı
.
Fi 14 Minhü
Nâib Muavini
Belediye Reisi Katibzade HacıMustafa Efendi bin Süleyman ve Mestan Beğzade
Osman Bey nâmân mümâ ileyhden sı
rran bâ varaka-i mesture ve bil-vecihle alenen
mübâş
ir Hasan Beğve Bekir BeğBeğzade Zabtiye Mustafa alenen ledet-tezkiye adl
ve makbulüş
-ş
ehade olduklarıihbar ve iş
‘ar olunmakla hayvan-ımezkur mevsûf-ı
mezkur 200 kuruşkı
ymetlü kı
srak bargirini ş
ahidan-ımerkûmân irâ’e eyledikden
sonra merkumun iş
bu muayene ve müş
âhede olunan hayvan-ımevsûf-ımezkuru
mülkünden ihraç ve sair kimesneye hibe etmediğine teklif olunan yemin-i billâh ifa
276
etmekle ba‘det-tahlîf eş
hasısabit olmakla hayvan-ımezkuru müdde-i merkum
Şeyhoya teslime müma ileyh Mülazı
m Mehmed Ağ
aya tenbih olunduğ
u kayd ş
üd.
Hicri 14 Recep 1327 / Rumi 19 Temmuz 1325 / Miladi 1 Ağustos 1909 gün Pazar
Katib-i Zabı
t
Naib
50 kuruşyevmî mahkemesinden kayı
tş
üd.
[Yirmi Dördüncü Sahifeden Âmedî]
Sayfa-84
Belge- 134
Vekil tasdîki mümâ ileyh Yusuf Ziya Efendiden sual olundukda müvekkelim Bekire
keraren merâren taraf-ış
er‘iyeden verilen mühledde istid‘a eylediği camus ineğini
isbat-ımüdde‘a etmek üzere gidüp yavm-i muayyenede gelememişma‘zeret-i
meş
ru‘adan bir madde-i meş
ru‘a serd ve beyan etmemesi ve kendülerinin de kaza-i
ahirden bulunması
na binaen kendisine malumat verilmesini müdâfaaten beyan ve
tezkar eylediğ
iş
üd.
Hicri 14 Recep 1327 / Rumi 19 Temmuz 1325 / Miladi 1 Ağustos 1909 gün Pazar
Müdde-i Aleyh Vekili Yusuf Ziya
Müdde‘î Rı
za
İ
ş
bu zabı
t takrir ceridesi i‘lâmımu‘ârefeden men‘ine tanzim kı
lı
ndı
.
Hicri 14 Recep 1327 / Rumi 19 Temmuz 1325 / Miladi 1 Ağustos 1909 gün Pazar
Sayfa-84-85
Belge-135
Numro-24
Fil-ası
l Kocahisar Kazası
nı
n Kara Yol Karyesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Hasan
bin Hüseyin Mecidiye Kazası
nı
n hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
eriyeye mahsus
odada ma‘kud meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde kaza-i mezkur mal müdürü ve beytülmal memuru Mehmed Emin Efendinin vekili sandı
k emini Rı
za Efendi bin Hacı
Hüseyin Efendi muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki, tarihinden
277
16 gün mukaddem ş
irâwen malı
m ve mülküm olna beşyaş
lıve 500 kuruşkı
ymetli
bir re’s siyah renkli ve Enissiz ve hayalıkoyu camuzu leylen hanemden sirkat olunup
taharri etmekte iken telgraf vası
tası
yla bil-ihbar ş
imdi ise mezkur camus yave
namı
yla zil-yed bulunan mal memuru vekili Rı
za Efendi yedinde olmakla sual
olunup mezkur hayvanı
n muma ileyhden alı
narak tarafı
ma teslimi tenbih olunmakdı
r
diyü dava olunduğu, cevabı
nda mevsuf-ımezkur bir res camus öküzü yave namı
yla
vaz‘-ıyedini ikrar, müddeinin malıolduğunu inkara tasaddi eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 21 Recep 1327 / Rumi 26 Temmuz 1325 / Miladi 8 Ağustos 1909 gün Pazar
Müdde-i aleyh Rı
za
Müdde‘i Hasan
Müdde-i merkum Hasandan müddeası
na mutabı
k beyyine talep olundukda meclis-i
ş
er‘a ihzâr eylediğ
i karyelerinden Kuzucu oğlu HacıVeli ve SekmanlıKaryesinden
Arif oğ
lu Veli ve karyelerinden HacıHurş
id ve Süleyman namun kesan ile isbat-ı
müdde‘a edeceğini ve bunlardan baş
ka asla ş
ahidleri olmadı
ğı
nıbeyan etmekle
buraya ikame eylediği ş
ahidlerden Koca Hisar kazası
nı
n Karayol karyesi ahalisinden
Kuzucu oğlu Hacıveli bin Hüseyin ibni Veli istiş
had olundukda tarihden 16 gün
akdem iş
bu hazı
r-ımerkum Hasan bin Hasanı
n beşyaş
lıve siyah donlu ve enisiz ve
hayalıbir res camus öküzü hanesinden leylen sirkat olunup mezkur-ımezsuf hayvan
müddei Hasanı
nş
irâen malıve mülkü olduğunu bilür ve bu cihetle ş
ehadet-i ş
eriye
iderim, dediği diğer Sekmanlıkaryesinden Yusuf oğlu Veli bin Yusuf ibni Veli nam
kimesne istiş
had olundukda ş
ahid-i evvelin aynıifadeleri vecihle ş
ehadet ederim
dedikleri kayı
tş
üd.
Hicri 21 Recep 1327 / Rumi 26 Temmuz 1325 / Miladi 8 Ağustos 1909 gün Pazar
Şahid HacıVeli
Şahid-i diğer Veli
Şahidler hakkı
nda vekil-i müma ileyhden ne diyeceğ
i sual olundukda tezkiyelerini
talep etmekle tezkiyeye havalesi ş
üd.
Hicri 21 Recep 1327 / Rumi 26 Temmuz 1325 / Miladi 8 Ağustos 1909 gün Pazar
Mal müdürü vekili Rı
za
Şâhidân-ımezkûr kasabanı
n kâimelerinden ve Süleyman Ağa bin Abdullah ve
Mahmud bin HacıYusuf Ağa bin Veli bâ-varaka-i mestûre sı
rran ve ba‘det-tezkiye
Battal Memişbin Hüseyin bey ... muvacehesinde ledel-adl vet-tezkiye ş
ehadetleri
278
makbul olmadı
ğı
nımevsuf-ımezkur camus mülkünden ihraç olunmadı
ğı
na ve hibe
etmediğ
ine müdde-i merkum ve ba‘det-tahlif-i ş
er‘î mezkur camus ş
âhidan-ı
merkûmânı
n irâe etmekliğini ş
âhidan-ımerkûmânı
n bil-muvacehe ol babdaki
ş
ehadetleri makbul olmakla vekil-i müma ileyh Rı
za Efendiye mezkur camusu
teslimine tenbih olunmağı
n kad ş
üd.
Hicri 23 Recep 1327 / Rumi 28 Temmuz 1325 / Miladi 10 Ağustos 1909 gün Pazar
Naib
İ
‘lâm-ış
er‘iyesi ba‘det-tanzim ashabı
na i‘tâ kı
lı
ndı
.
Sayfa-85-86
Belge-136
Numro-25
Mecidiye Kazası
nı
n Gök Ahmedli karyesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Kara Yusuf
Ömer bin Mustafa kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde ve yine kaza-i mezkurun
Boyalı
k Kebir Karyesi muhtare vekili Mehmed bin Hüseyin muvacehesinde takrir-i
kelam ve tabir-i anil-meram idüp 325 senesi Eylül ibtidası
nda mahalle-i mezbure
sakinlerinden Osman Bey kerimesi Fatı
ma binti Osman nam bikr-i bâliğayı201
kuruşmihr-i müeccel ve 200 kuruşmihr-i muaccele ki cem‘an yekun 401 kuruş
mihri tesmiyesiyle bana bil-vekale akd ve nikah ve ben dahi bil-asale tezviç ve kabul
idüp alel-usul izinname-i ş
eriyesi ve nizamisi harcıolan meblağ
-ımalumeyi ol
tarihde muhtar-ımerkuma vermişve tebdil-i mekan ve haneme nakliye-i muamelesi
her nası
lsa ifa edilmemesinden naş
i iş
bu 1325 senesinde nezdimde izinname ve
kuyûd-ıresmiye ibraz edemediğinden… ismime kura keş
idesinde asakir edildikden
bu da hakkı
mda mûceb-i gadr olmakla sual olunup muamele-i ş
er‘iye ve nizamisi
icrası
na taleb-i dava ederim dedikde ol dahi cevabı
nda kaziye-i minval-i muharrer
üzere mezbure Fatı
ma binti Osman vekaleti hasebiyle ol tarihde merkuma ol mikdar
mihri ile akd ve izdivaç vel-hâlete hâzihi mezbure hanesinde ber-hayat idüğünü ikrar
ancak izinname harcı
nıinkara tasaddi eylediğ
i kayı
tş
üd.
Hicri 24 Recep 1327 / Rumi 29 Temmuz 1325 / Miladi 11 Ağustos 1909 gün
Çarş
amba
Muhtar vekili müdde-i aleyh Mehmed bin Hüseyin
279
Müdde‘i Molla Ömer bin Mustafa
Nizamıdairesinde 40 kuruşizinname harcı
nımuhtara verdiğini kimlerle isbat
edeceği sual olundukda kasabadan Ömer oğlu Mehmed ve Güngüşkaryesinden
Hüseyin oğlu Hasan ve Ömer oğlu Molla Mehmed ile isbat edeceğini tezkar eyledi.
Şahidlerden meclis-i ş
er‘a ikame eylediği Ömer oğ
lu Mehmedden sual olundukda
325 senesi eylül mahıibtidası
nda Osman Bey kerimesi Fatı
mayıtarafı
ndan bilvekale hâzı
r-ımerkum Mehmed müdde‘i Ömere 401 kuruşmihri tesmiyesiyle akd ve
nikah idüp ve 40 kuruşdahi izinname ve saire harcıverdiği ve mezbure Fatı
ma
merkum Ömerin hânel-yevm-i ber-hayat olduğunu bilür ve bu vecihle ş
ehadet
ederim dediği.
Hicri 24 Recep 1327 / Rumi 29 Temmuz 1325 / Miladi 11 Ağustos 1909 gün
Çarş
amba
Şahid- Ömer oğ
lu Mehmed bin Ömer bin Mustafa
Diğer ş
ahid GüngeşKaryesinden Hüseyin Oğplu Hasan meclis-i ş
era ihzar eyledikde
ber-minval-i muharrer ifa-yış
ehadet eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 24 Recep 1327 / Rumi 29 Temmuz 1325 / Miladi 11 Ağustos 1909 gün
Çarş
amba
Şahid-Hasan bin Hüseyin ibni Vahhab
Şahidler hakkı
nda muhtar vekili merkum Mehmede ne diyeceği sual olundukda alelusul tezkiyelerini taleb etdiği ş
üd.
Hicri 24 Recep 1327 / Rumi 29 Temmuz 1325 / Miladi 11 Ağustos 1909 gün
Çarş
amba
Mahalle heyet-i ihtiyariyesine bâ-varaka-i mesture gönderilen tezkiyede ş
ahidan-ı
merkûmun adl ve makbulüş
-ş
ehade oldukları
nıHüseyin Bey bin Mestafan Bey ve
Hüsnü Bey oğlu ve diğer Hüseyin bin Hasan nam kimesnelerden sı
rran ve ba‘dehu
mezbur OdacıYusuf Çavuşbin Seyyid ve Halid Ağa bin Genç Mehmed namun
kimesnelerden de alenen ledet-tezkiye adl ve makbülüş
-ş
ehade idikleri sabit olmakla
mucebince meblağ-ımezkur 40 kuruş
luk harcı
n ilavesiyle muamele-i kaydiyesinin
ifası
na ve merkum Ömerin zevcesiyle kaim olup akd-i mezkurun sübutuna hüküm
verilip tarafı
na tenbih olunduğu kayı
tş
üd.
Hicri 25 Recep 1327 / Rumi 30 Temmuz 1325 / Miladi 12 Ağustos 1909 gün
Perş
embe
280
Ed-daî Naib
İ
lam-ış
er‘iyesi verildi.
Sayfa- 86-87
Belge-137
Numro-26
Ankara vilayeti dâhilinde Yozgat Sancağı
nı
n Karnı
koca Nahiyesinin Yerköy Karyesi
sakinlerinden sahib-i arzuhal arzuhal Saçan oğlu Nuri bin Mehmed nam kimesne
Mecidiye kazasıBoyalı
k Kasabasımahkeme-i ş
er‘iyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i
ş
erif-i enverde yine kaza-i mezburun Boyalı
k KasabasıMahallesinden sakin derûn-ı
arzuhalde ism-i mezkur Süvari zâbı
tagânı
ndan Hako Mehmed muvacehesinde
üzerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki, mezbur Mehmed Ağanı
n velayeti ve
vekâleti hasebiyle kerimesi Rabia nâm bikr-i bâliğayıgüzaran iden 1320 senesi Şubat
mahıevâilinde 201 kuruşmihr-i müeccele 300 kuruşmuaccele ki cem‘an 501 kuruş
müeccele ve muaccele tesmiyesiyle muhzı
r-ış
uhudda nefsime akd ve nikah ve ben
dahi 323 senesi Teş
rin-i sani beş
inde bilâ-izinnâme velîmemiz icra olunarak ol
vecihle tarih-i mezburdan beru mezbure benim hâlen zevce-i menkûha-i medhûlebaham olmuşiken hâzı
r-ımerkum ise akdin evvel tarihde vukuunu inkar etmektedir,
sual olunup kabl-i ş
er‘iyeden tenbih olunmasımatlubumdur diyü ba’ded-dava
merkum Mehmed Ağa cevabı
nda 321 senesi akdin vuku bulmadı
ğı
nımüdaafatı
na
dermiyan etmekle ber-minvâl-i meş
ruh müddea-yısâbı
kası
na mutabı
k merkûmdan
beniyyeye havale olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 25 Recep 1327 / Rumi 30 Temmuz 1325 / Miladi 12 Ağustos 1909 gün
Perş
embe
Müdde-i aleyh Kako Mehmed Ağa
Müdde‘i Nuri
Müdde-i merkum Nuriden müddeası
na mutabı
k kimlerle isbat-ımüdde‘a edeceğ
i
sual olundukda karyemizden Koyunbaş
ıoğlu Ahmed Kahya ve Sacan oğlu Ömer ve
Küçük Mehmed oğlu Sadullah ve kasabadan Bilal oğlu Ömer ve Molla Bekir oğlu
Gül Yusuf namun kimesneler ile isbat edeceği ve bunlardan ma‘da asla ş
ahidi
olmadı
ğıbeyan ve tezkar etmekle meclis-i ş
er‘a ikâme eylediği ş
ahidlerden Koyun
281
Başoğ
lu Ahmed bin Ömer ibni Osman nam kimesne istiş
had olundukda iş
bu
müdde‘i Nuri bin Mehmedin akde vekili biraderi Salih marifetiyle müdde-i aleyh
hazı
r-ımerkum zabı
ta merkum Ağanı
n kerimesi Rabia nam bikr-i bâliğ
ayıbabası
Mehmed Ağa vekaletiyle güzaran eden 1320 senesi Şubat mahıevalinde 201 kuruş
mihr-i müeccele ve 300 kuruşmuaccele cem‘an 501 kuruşmüeccel ve muaccele
tesmiyesiyle bizim huzurumuzda akd ve nikahları
nıicra olunup 323 senesi Teş
rin-i
sani ayı
nı
n 5.günü velime … icra ve izinname tarihinde mezbûre merkum Nuri hala
ber-hayat olup zevce-i menkuha-i medhul-bahasıolduğunu bilür ve bu vecih üzere
ş
ahidim ve ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi ederim, dediği ş
üd.
Hicri 25 Recep 1327 / Rumi 30 Temmuz 1325 / Miladi 12 Ağustos 1909 gün
Perş
embe
Şahid-i merkum Ahmed bin Ömer
Diğer ş
ahidi Yerköy Karyesinden Sübhan oğlu Ömer bin Mustafa ibni Ömer istiş
had
olundukda fil-hakika iş
bu müddei Nuri tarafı
ndan biraderi bil-vekale müdde-i aleyh
hazı
r-ımerkum Zabı
ta Mehmed Ağanı
n kerimesi Rabia nam bikr-i bâliğayı201
kuruşmihr-i müeccele ve 300 kuruşmuaccele ki cihet-i mezkuriyetden 501 kuruş
mihr tesmiyesiyle merkum Mehmed Ağa kı
zımezbure tarafı
ndan vekaleten iş
bu
güzaran iden 1320 senesi ş
ubat mahıevvelinde yani birinci günü bizim huzurumuzda
akd ve nikahıicra olup ve 1323 senesi Teş
rin-i sani mahıbeş
inde ve yevm-i Cuma
icra olunarak hanesine getürdüğü ve mezbure ol tarihdeyiz vel-hâlete hâzihi berhayat olup ol vecihle merkum Nurinin zevce-i menkuha-i medhul-bahasıolduğunu
bilür ve bu vecih üzere ş
ahidim ve ş
ehadet dahi ederim, dediği ş
üd.
Hicri 25 Recep 1327 / Rumi 30 Temmuz 1325 / Miladi 12 Ağustos 1909 gün
Perş
embe
Şahid-i merkum Ömer bin Mustafa
Şahidler hakkı
nda müdde-i aleyh merkum Mehmed Ağaya ne diyeceği sual
olundukda alel-usul tezkiyeleri taleb etmekle mestûre yazı
lmasıkayı
tş
üd.
Hicri 25 Recep 1327 / Rumi 30 Temmuz 1325 / Miladi 12 Ağustos 1909 gün
Perş
embe
Şâhidan-ımerkûman hakkı
nda sı
rran bâ-varaka-i mesture bulunduklarıhânesinde
HacıKatibzade Süleyman bin Ahmed ve esnafdan Yusuf Usta bin Bekirden sı
rran ve
alenen bil-muvacehe karye-i merkûmu Küçük Mehmed oğlu Sadullah bin Mehmed
282
ve Adliye Odacı
sıYusuf Ziya Efendi bin Seyyid ve idare azası
ndan Necip Bey ibni
Mustafa Bey namun müzekkilerden ledel-adil vet-tezkiye ş
ehadetleri makbul
olmakla mucebince akdin 1321 senesi ş
ehr-i ş
ubatı
n birinci günü vuku bulduğ
una
ba‘del-hükm vet-tenbih tescil olunup merkum Mehmed Ağaya ve tarafeyne tefhim
kı
lı
ndı
ğıkayd ş
üd.
Hicri 26 Recep 1327 / Rumi 31 Temmuz 1325 / Miladi 13 Ağustos 1909 gün Cuma
Naib
İ
‘lâm-ış
er‘iyesi verildi.
Sayfa- 87
Belge- 138
Numro- 27
Mecidiye Kazası
nı
n Korkorlu Karyesi sakinlerinden ikisi bundan 11 gün akdem
vefat iden Veli Ahmed oğlu Musa bin Hasanı
n veraseti zevce-i menkûha-i metrûkesi
Zeliha binti Mehmed Ali ile validesi Verene binti Mustafa ve sulbi sağir oğlu Haydar
ve sulbiye-i sağire kı
zlarıHalime ve Döndü ve sulbiye-i kebire kı
zlarıHasna ve
Emine ve Elif ve mezbure Zelihanı
n batnı
nda yedi aylı
k mahal-i mevkuf takdir-i
Allah Abdullaha münhası
ra idüğ
ü bil-ihbar takririnden sonra … mezburûnla mahal-i
mevkufun zuhuruna değin tesviye edilmelerine kabl-i ş
er‘iyeden valideleri mezbure
Zeliha binti Mehmed Ali nam nâmûnu ve anun üzerine ve akrabaları
ndan HacıÖmer
nam kimesneyi nâzı
r nasb ve tayin edinüp vâsi-i mezbure ve nazı
r-ımerkumun talebi veresiyeleriyle ve sair verese … marifet-i ş
eriye bil-müzayede bey‘ ve tahrir edilen
müteveffa-yımezburenin terekesi defteridir ki ber-vech-i âti zikr ve beyan olunur.
Hicri 27 Şaban 1327 / Rumi 1 Ağustos 1325 / Miladi 14 Ağustos 1909 gün C
umartesi
Karye-i mezburede vâki beynel-ahali malumül-hudut vel-mütecâl iki gözlü bir bab
mülk menzil ve ahur ve samanlı
k
Yatak- dört kat: 100 kuruş
Çuval- 40 kuruş
Çuval- 20 kuruş
Merkeb- 2 re’s: 150 kuruş
283
Karası
ğı
r ineği, boz: 200 kuruş
İ
ki yaş
ları
nda karası
ğı
r tosun res- 2: 150 kuruş
Zaruret-i menzil-i saire- 80
Yekun: 950 kuruş
Mihr-i zevcetül-mezbure ba-vasiyet-i Mecidiye deyni: 301 kuruş
Kı
rş
ehrinde Abbas Ağaya bâ-vasiyet-i Mecidiye deyni: 80 kuruş
Korkorlu Karyesinden Kahraman oğlu Yusufa ba-vasiyet Mecidiye deyni: 38 kuruş
Halim oğulları
ndan İ
mran oğlu Salihe deyni: 30 kuruş
Kebir AvcıKaryesinden Sultan Hatuna deyni: 38 kuruş
Ber-mutad-ıvelaye: 15 kuruş
Kaydiye ma‘a varaka ve pul: 10 kuruş
Ücret-i vekalet: 15 kuruş
Katibe: 38 kuruş
Vasi ma‘a nâzı
r hücceti: 20 kuruş
Resm-i adliye: 19 kuruş
Yekun: 624 kuruş
Fil-bâkî et-taksim-i beynel-verese: 326 kuruş
Zevce: 41 kuruş30 para
İ
ş
bu tereke müteveffa-yımezbur bilâ-ketm sebt-i defter ve ber-vech-i adl ve
metaniyet tahrir eylediğ
ini müş
‘ir iş
bu defter ş
er-i ş
erifede tasdik olundu.
Hicri 27 Şaban 1327 / Rumi 1 Ağustos 1325 / Miladi 14 Ağustos 1909 gün C
umartesi
Sayfa- 88
Belge-139
Numro-28
Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Öksüz Kulu karyesinde sakin iken bundan üç mâh
akdem vefat eden HacıMustafa Emin Ömerin veraseti zevce-i menkûha-i metrukesi
Halime binti Muhsin ile sulbi kebir oğullarıHasan ve Mehmed ve Ali ve Osman ve
Halil ve sulbi sağir oğlu Boş
nak ve sulbiye kebire kı
zlarıFatı
ma ve Kadime ve Hale
hanı
mlara münhası
ra idüğü bil-vesâya ledeş
-ş
ehade ve halleler ve nümayan
284
olunduğunun sağir-i mezburun tesviye-i enverine kabl-i ş
er‘iyeden kebir erkarı
ndaş
ları
ndan mezbur … ve anun üzerine ber-vech-i Hüseyni nazı
r nasb ve tayin
kı
lı
nan validesi Halimeyi nazı
r tayin olunup vasi ve nâzı
r-ımerkum taleb-i
marifetleri ve diğer vârisûn-ımezbûrunun bil-asale ve bil-verase talepleri ve marifetiş
er‘iye bil-müzayede bey‘ ve tahrir ve terkib edilen müteveffa-yımezbur terekesi
defteridir ki, ber-vech-i ati zikr ve beyan olunuyor.
Hicri 27 Şaban 1327 / Rumi 1 Ağustos 1325 / Miladi 14 Ağustos 1909 gün C
umartesi
Karye-i mezkurede vâki beynel-ahali malumül-hudut vel-müş
temilat üç gözlü bir bab
mülk menzil ve ma‘a samanlı
k: 2000 kuruş
.
Yatak takı
mıma‘a yorgan ve yasdı
k: 1200 kuruş
.
Nakkaş
lıÇuval 10: 250 kuruş
Boz çuval çift-5: 150
Boz kilim-10: 200 kuruş
Gön Kara Çadı
r ma‘a takı
m-1: 300 kuruş
.
Kara sı
ğı
r öküz res-1: 150 kuruş
Esb res-1 ma‘a takı
m: 500 kuruş
Mezradan hası
l hı
nta, ş
inik-50: 250 kuruş
Zaruret-i menzil: 200 kuruş
… … : 2000 kuruş
Yekun- Ceman:
Ma‘a emlak:
7400
Emlak vergisi:
2000
5400 kuruş
Minhâ_________i ihracat
Mihr-i zevcetül-mezbure: 301 kuruş
Ber-mutad-ıvelâye : 126 kuruş
Kaydiye ma‘a varaka ve hicaziye ve saire: 28 kuruş40 para
Vasi ma‘a nazı
r ve hücceti ve pul bahası
: 65 kuruş
Ücret-i vekalet: 40 kuruş
Resm-i kı
ymet-i adlî: 135 kuruş
Yekunül-ihracat: 680 kuruş20 para
285
Hüvel-baki taksim-i verese: 6920 kuruş
Vasiye-i zevcetül-mezbure Halime: 865 kuruş
Vasi ibn-i kebir-i mezbur Hasan: 807 kuruş13 para
Vasi-i ibn-i kebir-i mezbur Mehmed: 807 kuruş13 para
Vasi-i ibn-i kebir-i mezbur Ali: 807 kuruş13 para
Vasi-i ibn-i kebir-i mezbur Osman: 807 kuruş13 para
Vasi-i ibn-i kebir-i mezbur Halil: 807 kuruş13 para
Vasi-i sağir Boş
nak: 807 kuruş13 para
Vasi-i bint-i kebire Fatı
ma: 403 kuruş26 para
Vasi-i bint-i kebire Kadime: 403 kuruş26 para
Vasi-i bint-i kebire Hale: 403 kuruş26 para
Bâlâ-yıdefter-i kassamda esamileri muharrer verese mezkur nâzr olduğ
u halde
tereke-i müteveffa bilâ-ketm vel-ahfâ be-hakk-ısebt-i defter idüp marifetimizle tahrir
ve ber-vech-i adl ve metaniyet tevzi ve taksim eylediğini müş
‘iren zeyl-i
müzeyyedeye ş
er‘ile tasdik kı
lı
ndı
.
Hicri 27 Şaban 1327 / Rumi 1 Ağustos 1325 / Miladi 14 Ağustos 1909 gün C
umartesi
Ali Efendizade Abdullah
Hâzı
rdan Aslizade
Karye-i Öksüz Kale muhtar vekili
Zükûrlara tesviye: 807 kuruş13 para- 2 Akçe
Enaslara tesviye: 403 kuruş26 para- 1 Akçe
Defter-i Kassam tanzimi Şeriye kalemine arz kı
lı
ndı
.
Sayfa-89
Belge-140
Numro-29
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesinden sahib-i arzuhal Aş
ir oğlu Kudret Ali
kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde ma‘kud meclis-i ş
er‘-i enverde ve yine derun-ı
arzuhalde isimleri mezkur li-ebeyen er-karı
ndaş
larıAhmed ve Süleyman benanülmüteveffa Ali muvacehesinde üzerlerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki, tarihden
286
15 sene mukaddem pederim müteveffa Alinin umum terekesine vaz‘ül-yed bulunan
hâzı
r-ıbil-meclis Ahmed ve Süleyman nâmanlardan hâl-i sabavetimden bu ana kadar
tereke-i muarefeden 250 kuruş
dan ma‘da kassamda bir ş
ey görülmemiş
. Halbuki
pederimin emvâl-i menkule ve gayr-ımenkûleden hisseme isabet edecek cüz’i akçe
gösterilmişküsuru mezkur savaşolduğundan tahrir-i tereke ettirilmesi matlubumdur,
diyü sual olunup hukukumu merkûmândan alı
verilmesini taleb ve dava eylediği
müdde-i aleyh merkuman Ahmed ve Süleymandan ne diyecekleri sual olundukda fi
15 Zilkaade sene 1313 tarihlü ve zeyli kaza-i mezbur nâibüş
-ş
er‘a Es-Seyyid
Abdullah Hilmi hatmiyle memhur ve mümzi bir kı
t‘a defter-i kassam ş
er‘iyede
müteveffa pederleri Alinin terekesi tahrir ve Ali … Allah Teala zeyl-i kassamda
esamileri muharrer zevcesi Zeynep validemiz olup diğer Çelebiler oğ
lu Süleyman
diğeri Mehmed ve diğeri Ahmed ve diğeri Abdülkadir ve sulbiye kı
zıFatı
maya
münhası
ra olup tarih-i terekede müdde‘i Abdülkadirin … Şemsiye binti Ahmed bâhüccet-i ş
er‘iye vasisi olmak hasebiyle zeyl-i kassamda müdde‘i Abdülkadirin hissesi
olan izaz-ıemlak 248 kuruş20 parayıvasisi mezbureye teslim etmedikleri meblağ-ı
mezbur kendü de ol tarihde diyar-ıaherde bulunmak hasebiyle kendi yedlerinde bileman vazül-yed eyledikleri ikrar, ancak tereke-i mezbureden ma‘da emval ve eş
yası
olmadı
ğıve kassam-ımezbur ise ihticaca Salih olduğundan def‘aten tahrir-i
terekeden içtinab eyledikleri müdafaa tezkar eyledikleri kayd ş
üd.
Hicri 7 Ramazan 1327 / Rumi 9 Eylül 1325 / Miladi 22 Eylül 1909 gün Çarş
aamba
Diğeri Süleyman
Müdde-i Aleyh Ahmed
Müdde‘i Abdülkadir
Tarafeyn istiftaha havale olunduğ
u fetahatlü Müfti Efendi hazretlerine
Hicri 7 Ramazan 1327 / Rumi 9 Eylül 1325 / Miladi 22 Eylül 1909 gün Çarş
amba
Naib Muavini
Sayfa-89
Belge-141
Nemekahül-fakir
Bu mesele bende-i eime-i hâzı
ran mühim vecihle böyle der ki;
287
Bu suretde gerçi tereke sebt-i defter ve kassam edilmişise de füruhtu lazı
m ve lâbüd
iken bey ve müzayede ve bilinmeyüp vasi nezdinde meş
â‘an baki kaldı
ğısabit ol
dahi takrirde terekeden zevaid hadisede mezbur Abdülkadir müş
terek ve müstahak
olmakla hisse-i ş
ayiasıma‘a netâc olmağa kâdir olunur mu?
El-cevab: Allahü alem olur.
İ
nne men kurbiyetül-eş
âmend sinîn ve kaddü ledet fehünnel-meddet leden fâne
yedhulü fil-istihkâk Ankaravî.
Nemekahül-fakir Müfti-i Kaza-i Mecidiye azze ve ş
ânehû
Sayfa-89
Belge-142
Tarafeyn bil-vürud vasi nezdinde meş
â‘an bâki kaldı
ğısabit olursa zevâidini
mezbureden dava etmiş
, bit-tefhim ba‘dehu müdde‘-i Abdülkadir istifâen talebinde
bulunması
na ve bala-yızabı
tta gösterilen feteva-yış
erife mûcebince defter-i
kassamları
na tatbik olundukda bir res kara sı
ğı
r ineği ve beşres keçi esmanı300
kuruşolup 37,5 kuruşvalideleri Zeynep hissesine ve dört nefer zükur ve bir de enas
ki cem‘an 9 sehim olup zükura elli dörder ve enasa yirmi ikiş
er kuruşisabet edip
mezkur inek de tarihden çendan akdem ma‘a fürû‘ fersi olduğu ma‘a ma‘da emvâl-i
menkule ve eş
ya semeni olarak müdde-i aleyha Süleyman ve Ahmedden
münahasaten 248 kuruş20 parayıalâ mûceb ikrar ve itiraf vech-i mahalle-i ahkam-ı
adliyenin 1817. Maddesi mucebince Süleyman ve Ahmedden bit-tahsil müdde‘i
Abdülkadire itasıtenbih ve vasisine ma‘dayımüracaat etmesi tescil olunduğu kayı
t
ş
üd.
Hicri 11 Ramazan 1327 / Rumi 13 Eylül 1325 / Miladi 26 Eylül 1909 gün Pazar
Müdde-i aleyh Süleyman
Müdde-i aleyh Ahmed
Müdde‘i Abdülkadir
Abdülkadirin hane ve hâmide oğlu hissesi gı
yaben bâ-kayı
d.
(93. sayfaya nakil)
288
Sayfa-90-91
Belge-143
Numro-30
Fil-ası
l Ankara vilayeti dâhilinde Bala Kazası
nı
n Yeni Beyan Karyesi sakinlerinden
olup sahib-i arzuhal Cafer oğullarıSüleyman bin Hasan ve Ali oğ
lu Halil bin
Abdurrahman nam kimesne Mecidiye KazasıMahkeme-i Şeriyyesinde meclis-i
ş
er‘imizde kaza-i mezbur mal müdürü ve mal memuru vekili Muavin Bahor Efendi
bin Mahmud Efendi muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp mezbur
Süleyman der ki; tarih-i ilamdan 23 gün akdem hânı
m havlusundan leylen biri erkek
biri diş
i siyah renklerinde iki re’s merkep hayvanı
m gaib ve sirkat olunmuşve taharri
etmekte iken bura zabı
tasımarifetiyle der-dest olunup hayvan-ımezkur vekili mümâ
ileyh nezdinde vaz‘ül-yed eder olmakla sual olunup alı
verilmesi diğer Halil dahi
tarihinden 23 gün akdem çiftlikten malı
m ve mülküm olup iki re’s diş
i siyah
renginde camus inekler ve biri siyah ve biri boz iki re’si camuslar biri iki buçuk ve
birisi altıyaş
ları
nda büyük camusun kulaklarıdik ve küçük camusun da sol kulağı
dik siyah öküzlere kulakları
nı
n ikisi dik ve boz öküzün sağkulağı
nı
n ucu kesik
mezkur dört re’s hayvanları
m ol tarihte çiftlikten gaib ve sirkat olunup ş
imdi ise
Bahri vekili Ziver Efendi nezdinde yava olmak hasebiyle vazül-yed etmekle andan
dahi sual olunup hayvan-ımesrûkûn-ımezkurları
mıyedime teslime taraf-ış
eriyeden
tenbih olunmak matlubumdur dediklerinde müma ileyh Ziver Efendiye sual
olundukta hayvanat-ımezkurlara yave olmak hasebiyle vaz-ıyed olduğunu ikrar
ancak hayvanat-ımezkurlar kendü malıolup olmadı
ğımechul olmakla inkara tasaddi
eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 7 Ramazan 1327 / Rumi 9 Eylül 1325 / Miladi 22 Eylül 1909 gün Çarş
amba
Müdde-i aleyh Mal Müdürü Vekili
Diğeri Halil
Müdde‘i Süleyman
İ
ş
bu zabı
t ceridesinde muharrer mevsuf mezkur iki re’s merkebi merkum
Süleymandan beyyine talep olundukta kimlerle isbat-ımüdde‘a edeceği soruldukta
buraya götürmüşolduğu karyesinden Mahali Oğ
lu Ahmed ve Ali oğlu Said ve gaib-i
anil-mahzar Apar oğlu Dursun ve biraderi Haydar naman kimesneler ile isbat
289
edeceğini ve bunlardan ma‘da hiç ş
ahidi olmadı
ğı
nıtezkar ve diğer Apar oğ
lu
Halilden dahi balada evsafımuharrer iki re’s camus ve iki res de öküz cem‘an dört
re’s hayvanat-ımezkurlarıkendi malıve mülkü olduğunu kimler ile isbat-ımüddea
edeceği sual olundukda ol dahi beraberinde getürmüşolduğu karyesinden esamileri
balada muharrer Mahali oğlu Ahmet ve Ali oğlu Seyyid nam kimesneler ile isbat
edeceğini ve yine karyesinden Apar oğ
lu Vere ve Mehmed oğlu Latif ve Apar oğlu
Hüseyin nâmûn kimesneler ile dahi isbat edeceği ve bunlardan ma‘da andan asla
ş
ahit olduğunu beyan etmekle meclis-i ş
er‘a ikame eylediği mezbur müddeası
nı
n
ş
ahitlerinden Bala Kazası
nı
n Yeni Beyan Tahli Karyesinden Apar oğlu Ahmed
Hasan bin Mahali ibni Mustafa istiş
had olundukda tarihden 23 gün mukaddem
havlusundan sirkat olunan iki re’s merkep hayvanlarla biri erkek ve biri maya erkeğ
i
bir buçuk yaş
lıağzıbeyaz, karnıbeyaz ve mayasa erkek annesi ve sekiz dokuz
yaş
ları
nda ve arkası
nda da kurt yarasıolduğunu ve bu hayvan-ımezkur-ımezvsuf
mezkur müdde‘i Süleyman Kahyanı
n netacen kapı
sı
ndan yetiş
ir malıve mülkü
olduğunu bilür ve bu vecih üzere ş
ehadet-i ş
eriye eylerim dediğ
i kayı
tş
üd.
Hicri 7 Ramazan 1327 / Rumi 9 Eylül 1325 / Miladi 22 Eylül 1909 gün Çarş
amba
Mahli oğ
lu Ahmed Hasan bin Mahli
Diğer ş
ahid Bala Kazası
nıYeni Beyan Şahlıkaryesinden Ali oğlu Said bin Ali ibni
Şaban dahi ş
ahid-i merkum Ahmedin ifadesine mutabı
k eda-yış
ehadet-i ş
eriyye
eylediği kayı
tş
üd. Fi 7 Minhü
Şahid Said
Diğer müddei Halilden dahi hayvanat-ımevsuf-ımezkurları
ndan iki res camus
ineğ
inden alametlerini dahi iş
bu ş
ahidan-ımerkumandan Mahli oğlu Ahmet Hasan
bin Mahliden istifsar ve istiş
had olundukta karyesine yarı
m saat mesafedeki
çiftliğ
inden iki res camus ineği çalı
nı
p büyüğü altıyedi yaş
ları
nda siyah kuyruklu ve
iki kulağıdelik çengel boynuzlu diğeri iki buçuk yaş
ları
nda siyah meyalde bacakları
boz sol kulağıdelik, kuyruğunun ucu beyaz ve iki res kara sı
ğı
r öküzünden biri beş
altıyaş
ları
nda sağkulağı
nı
n ucu kesik ve boybuzu çengel ve diğeri dört beş
yaş
ları
nda siyah renginde kı
zı
la meyyal iki kulağnı
n ucu delik boynuzlarıkı
sa bir çift
kara sağ
ir öküzü müdde-i merkum Halilin malıve mülkü olduğ
unu biliyor ve bu
vecih üzere eda-yış
ehadet-i ş
eriye ederim dediği kayı
tş
üd.
Hicri 7 Ramazan 1327 / Rumi 9 Eylül 1325 / Miladi 22 Eylül 1909 gün Çarş
amba
290
Şahit Ahmet Hasan
Diğer ş
ahit karye-i mezkureden Ali oğlu Said bin Ali ibni Şaban dahi istiş
had
olundukda ş
ahit Ahmetin bâlâ-yış
ehadeti vechiyle eda-yış
ehadet-i ş
eriye eylediğ
i
kayı
tş
üd.
Hicri 7 Ramazan 1327 / Rumi 9 Eylül 1325 / Miladi 22 Eylül 1909 gün Çarş
amba
Şahit Said
Şahidan-ımerkuman hakları
nda ne diyeceği vekil-i müma ileyhten sual olundukda
ve alel-usul tezkiyelerini talep etmekle tezkiyeye havale olunduğ
u kayı
tş
üd.
Fi 7 Minhü
Naib
Sı
rran tezkiyeleri kasabada HancıSüleyman mukim oldukları
ndan Süleyman Ağa
bin Ahmet ve Jandarma Onbaş
ı
sıHaydar bin Yusuf namanlardan sı
rran ve alenen
bil-muvacehe Mübaş
ir Hasan Bey bin Süleyman Bey ve Süvari zabı
tası
ndan Osman
bin Hasan naman kimesnelerden alenen ledet-tezkiye adaletleri zahir ve nbümayan
olmakla altımevsuf-ımezkur hayvanlarımal müdürü vekili müma ileyh Ziver
Efendiye ve müdde-i merkuman Süleyman bin Hasan ve Halil bin Abdurrahman
naman kimesnelere teslimine tenbih olunduğu tescil ve kayı
tş
üd.
Hicri 8 Ramazan 1327 / Rumi 10 Eylül 1325 / Miladi 23 Eylül 1909 gün Perş
embe
Vekil-i müdür-i mal Ziver Efendi
Müdde‘i Halil
Müdde‘i Süleyman
Katib-i Zabı
t
Tarafeyne hükm-i ş
eriye tefhim kı
lı
nup ilam-ış
eriyesinin tanzim iktiza eylediği kayı
t
ş
üd.
Hicri 8 Ramazan 1327 / Rumi 10 Eylül 1325 / Miladi 23 Eylül 1909 gün Perş
embe
Naib
İ
lamıverildi.
291
Sayfa- 91-92
Belge- 144
Numro-31
Kı
rş
ehri Kazası
nı
n Karagöz Karyesinden sahib-i arzuhal Mustafa oğlu Seyyid bin
Mustafa Mecidiye kazası
nı
n mahkeme-i ş
eriyesinden meclis-i ş
eriyemizde ve yine
kaza-i mezbur mal müdürü rifatlü Mehmed Emin Efendi vekili mal muavini Ziver
Efendi bin Mahmud Efendi muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp bana
el-maslahat HalaçlıKaryesine geldikte Mecidiye Süvari zabı
taları
ndan Hafı
z Efendi
tesadüf ederek rakib olduğ
um al renginde sekiz yaş
lı800 kuruşkı
ymetlü bir re’s
kı
srağı
mımüma ileyh Hafı
z Efendi olarak yave namı
yla hükümete götürülüp mezkur
kı
srak hayvanatı
mıvekil müma ileyh Ziver Efendi nezdinde yave namı
yla Hafı
z ve
vazül-yed etmekle alı
verilmesini taraf-ış
eriyeden vekil müma ileyhe tenbih olunmak
matlubumdur diyü dava ve Ziver Efendi müma ileyh dahi cevabı
nda sarı
k nezdinde
bulunup müsadere olunan bir hayvan füruht ve Ağanı
n mal sandı
ğı
na eda-yıkaydı
mukteza-yıkanuniyeden olmakla ol vecihle iddia-yıvakı
asıüzerine talep eyledi.
Hicri 8 Ramazan 1327 / Rumi 10 Eylül 1325 / Miladi 23 Eylül 1909 gün Perş
embe
Müdde-i merkum Mustafa
Müdde-i Aleyh Ziver
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda ahz olunmuş
tur.
Fi 8 Minhü
Gardiyan
Hasan Hüseyin
Muavin-i müma ileyhin irad eylediği def‘-i dava ş
er‘an muamele olunup ancak
ş
ehadet-i ma‘delet ile müddeinin kimler ile isbat-ımüddea edeceği sual olundukda
Alala Karyesinden Hasan Kebir Boğaz Ucu Karyesinden SarıMalıve Acı
Karyesinden Kürt oğlu Hamo ve Nigeroğlu Karyesinden Doğan oğlu Mamo
namunlarla isbat-ımüddea edeceğini ve bunlardan ma‘da asla ş
ahidi olmadı
ğı
nı
tezkar eyledi.
Şahidlerden Alala Karyesinden Doğan oğlu Hasan bin Ali dedesi ismini
bilmediğinden ş
ehadeti makbul olmadı
ğı
.
292
Diğer ş
ahit Boğaz Ucu Karyesinden Küçük Osman oğlu Musa bin Veli ibni Osman
istiş
had olundukta müdde‘i Silonun hükümete yave namıile götürülmüşolduğu
kı
srağıtarihinden yani Nisan mahızarfı
nda ş
irâen Karagöz Karyesinden Battaldan
aldı
ğı8 yaş
ı
nda ve al renginde ve alnıbeyaz kı
srak müddeinin ş
irâen malıolduğunu
biliyor ve bu vecihle ş
ehadet ederim.
Hicri 8 Ramazan 1327 / Rumi 10 Eylül 1325 / Miladi 23 Eylül 1909 gün Perş
embe
Şahit Musa
Şahitlerden AcıKaryesinden Kürd Hamo ve Nigerden Doğan oğlu Maho nam
kimesneleri ş
ehr-i hâl- Arabinin 10. Cumartesi günü götüreceğini kayt ş
üd.
Fi 8 Minhü
Yevm-i muayyenede ş
ahitleri getireceği cihetle tekrar taraf-ış
er‘iyeden bir hafta
daha mühlet verilmişve yine iş
bu ş
ehr-i hâl-i Arabinin 18. Cumartesi günü ş
ahitleri
irâ’e edemediğ
i takdirde muamele-i ş
er‘iyesi ifa olunacağı
na kayı
tş
üd.
Fi 15 Minhü
Yevm-i mezkurda kendisi mevkûf olduğ
u için ş
ahitleri getirememişolduğundan
tekrar Ramazanı
n 21. Salıgününe ş
ahit irâ’e edeceği taraf-ış
eriyeden tekrar mühlet
verilmiş
tir.
Fi 18 Minhü
Yevm-i muayyenede bil-vürud irâ’e edeceği ş
ahit bulup huzur-ış
er‘ine ihzar eylediğ
i
KabaklıKaryesinden Mehmed oğlu Mustafa ve AcıKaryesinden Yusuf oğ
lu
Mehmed Hamo bin Yusuf ibni Mustafa naman kimesne istiş
had olundukta fil-hakika
iş
bu müdde-i merkuman Silo bin Mustafanı
n 8 yaş
ı
nda al renginde bir re’s kı
srak
hayvanımerkumun ş
irâ’en malıve mülkü olduğunu bilir ve bu vecih üzere ş
ahid ve
eda-yış
ehadet-i ş
eriye ederiz dediği kayı
tş
üd.
Hicri 21 Ramazan 1327 / Rumi 23 Eylül 1325 / Miladi 6 Ekim 1909 gün Çarş
amba
Şahid Mehmet bin Yusuf
Şahid Mustafa bin Mehmet
Müdde‘i Silo
Şahitler hakkı
nda muavin müma ileyh Ziver Efendiden ne diyecekleri sual olundukta
alel-usul tezkiyelerini talep etmekle tezkiyeye havale olunduğu kayı
tş
üd.
Fi 21 Minhü
293
Sı
rran tezkiyeleri HancıSelman Ağa ve ehl-i vukuf-ımüslimîne yazı
lan der-kenarda
ş
ahidûn-ımerkûmânı
n bu babdaki ş
ehadeti âdil ve makbulüş
-ş
ehade olduğunu beyan
eden Kasap Selman bin Ahmet ve KabaklıKaryesinden Said bin Nuri naman
kimesnelerden bâ-varaka-i mesture ve mezburanla Gardiyan Ömer Çavuşbin Hasan
ve odacıYusuf Çavuşbin Seyidi naman kimesneler bil-muvacehe alenen tezkiyeleri
bilâ-cera hayvan-ımevsuf-ımezkûride yed-i müş
ahede edilmeleriyle her biri ba‘dettahlifiş
-ş
er‘iye ş
ehadetlerinde âdil ve makbulüş
-ş
ehade olmağı
n mucebiyle
müddeaya kı
srak bargirini müdde-i merkum Siloya eda ve teslimi müdür-i müma
ileyh izafetle Muavin Ziver Efendiye tenbih olunduğu bit-tescil kayı
tş
üd.
Hicri 22 Ramazan 1327 / Rumi 24 Eylül 1325 / Miladi 7 Ekim 1909 gün Perş
embe
İ
lamıtarafeyne bit-tanzim itasıkayı
tş
üd.
Sayfa-93
Belge-145
Numro-32
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Aş
ir oğ
lu
Kadri bin Ali kaza-i mezbur mahkeme-i ş
er‘iyesinde makud meclis-i ş
er‘imizde
derun-ıarzuhalde ismi mezkure hâl-i sabavetinde ammeleri olup kabl-i ş
eriyeden bahüccet-i ş
eriye vasi nasb ve tayin olunan Şemsiye binti Ahmet muvacehesinde
üzerine dava ve takrir-i kelam idüp der ki, müteveffa pederim Ali bin Ahmetten
mevrus ve münkal fi 25 Zilkaade sene 1323 tarihli bir kı
ta defter-i Kasam zeyli kazai mezbur Naibi Es-Seyyid Abdullah Hilmi imza ve hatemiyle memhur defter-i
kasamda münderiç emlak ve eş
ya ve hayvanat semenlerini hâkim-i müma ileyh
marifetiyle vasîm mezbureye teslim kı
lı
nmı
şiş
bu Kassam derununda hisseme isabet
eden 248 kuruş20 parayıfi 11 Ramazan sene 1327 tarih ve 29 numrolu ve 31.
sahifesinde müseccel biraderim Süleyman ve Ahmed namanları
n ikrarları
na mebni
münâsafeten 125’er kuruşhükm olunmuşma‘dayıinkarları
na makaret iş
bu hâzı
rat-ı
mezbure vasîm Şemsi Hatundan sual olunup müdde-i aleyhe biraderlerim Süleyman
ve Ahmedin inkarları
na ve derun-ıkassamda bir re’s inek esmanı150, dört re’s keçi
bir oğlağa beşre’s keza 150 cem‘an 300 kuruşhayvanat-ımezkurlarıma‘a-füruğbilvesaya vâzı
ul-yed olup müdde‘i Kadrilere diğer biraderleri Süleyman ve Ahmed
294
namanlara karye-i heyet-i ihtiyariye ve mahzar-ış
uhuda teslim eylediğ
ini ikrar ve
itiraf etmekle müdde‘i Kadire tekrar ne diyeceği sual olundukta müteveffa pederinin
hane ve menkul ve eş
ya ve hayvanat semen ve bedel-i füruğları
nımezburenin bana
teslim etmesini taleb-i dava ederim, dedikte vasiye-i mezbure cevabı
nda terekesinin
hîn-i tahririnde ketm ve ba‘dehû hayvanat-ımezkure ferağlarıiş
bu müdde‘i Kadirin
biraderleri olup gâib-i anil-meclis mezburan Süleyman ve Ahmede karye derununda
mazhar-ış
ühuda teslim etmişisem de mahallinde yine inkarları
nımakaret-i ş
ahit
irâ’esiyle emlak ve eş
yası
nı
n marifet-i ş
er‘iyle bit-tefrik muhzı
r-ımemurun taraf-ı
ş
eriyeden iramı
yla lazı
m gelen harc-ı hususiyenin tarafları
mı
za itası ve
muhakememizin mahallinde netice-pezir ve hitam olunması
nıtaleb eyledikleri kayı
t
ş
üd.
Hicri 15 Ramazan 1327 / Rumi 17 Eylül 1325 / Miladi 30 Eylül 1909 gün Perş
embe
Mezbure Şemsiyenin zevci HacıSüleyman
Müdde-i aleyh Vasiye Şemsiye
Müdde‘i Kadri
Mezbure Şemsiyeden iddia-yıvâkı
asıyine taleb olunduklarımezkur HacıHasanlı
Karyesinden Nurbedi oğlu bin Mehmed ve Deli İ
brahim oğlu Bekir bin İ
brahim ve
Deli Abidin Ali bin Abidin ve … Ceren Abdullah ve HacıSüleyma ile isbat
ettireceğini söylemesi üzerine merkumandan Nurbedi oğlu Mehmed istiş
had
olundukta mezbure Şemsiye binti Ahmedin bir çift öküz ve bir ineğin merkum
merkum Kadri biraderleri Süleyman ve Ahmede teslim eylediniğine ş
ehadet eylediği
kayı
t oldı
.
Deli İ
brahim oğ
lu Bekir de istiş
had olundukta bilemediğ
ini tezkar eyledi.
Diğer ş
ahit Deli Abidin oğlu Ali katiyyen bir ş
eyden malumatıolmadı
ğı
nıdahi teyit
eyledi.
Diğer ş
ahit karye-i mezkureden Ceren Abdullah istiş
had olundukta adem-i
malumatı
nıdermiyan eyledi. Diğer ş
ahit karye-i mezkureden Murtaza oğlu Hacı
Süleyman ibni Süleyman istiş
had olundukta mezbure Şemsiye binti Turan ile bir çift
öküz ve bir inek merkuman Süleyman ve Ahmede teslim eylediğine eda-yış
ehadetle
el-yevm Süleyman ve Ahmedlere yedinde bulunan emvalde emval-i mezkureden
meydana geldiğini ilaveten beyan eyledi.
Hicri 17 Ramazan 1327 / Rumi 19 Eylül 1325 / Mladi 2 Ekim 1909 gün Cumartesi
295
Mehmed oğlu Murtaza
Karyeden Selim Mehmed oğlu
Karyeden HacıSüleyman
Müdde-i aleyh Şemsiye
Müdde‘i Kadir
Sayfa-93-94
Belge-146
Tarafeyn bit-taleb mahalle kabl-i ş
er‘iyeden mezunen mürsel olup da vardı
ğı
mda
bâlâ-yızabı
tta esamileri muharrer müdde‘i ve müdde-i aleyhden hazı
r oldukları
halde karye-i mezbureli HacıSüleyman Ağa hanesiyle Müderris Hayrullah Efendi
dairesinde akd-i meclis-i ş
er‘i âli etdikte meclis-i ş
er‘iyeden müfarakat etmeksizin
müdde‘i Abdülkadir vasisi ve ammesi mezbure Şemsiye Hatundan salifüz-zikr liebeveyn er karı
ndaş
larıSüleyman ve Ahmed benanül-müteveffa Ali bin Ahmedin
bil-cümle terekesine vazül-yed olduklarıbil-beniyyetül-âdile sabit oldukları
ndan
sonra akdemce meclis-i ş
er‘de sebk iden dava-yımezkurda her biri bil-külliye inkar
etmekle beynimizde münazaat-ıkesire vâki‘ olmuşidi. El-hâlete hâzihi beynimiz
muslihûn-ımüslimîn tavassut edip dava-yımezkurumdan vasîm mezbure ile
biraderlerim mezbûrân Süleyman ve Ahmedin her biri bana münâsafeten ber-mûcebi kayd hisse-i irsiyeme bedel hükm olan 250 kuruş
tan ma‘da beşre’s keçi ve
hayvanatlarıfürundan hâsı
l ve bir re’s kara sı
ğı
r ineği fürû‘u ve semeninden olarak
Süleymandan 2,5 yaş
ları
nda bir re’s kara sı
ğ
ı
r tosunu ile iki re’s keçi ve iki oğlak
cem‘an dört re’s ki 200 kuruşile 250 kuruşcem‘an 450 kuruş
tan kassam-ıatîkde 125
kuruşba‘det-tenzil 325 kuruşüzerine diğeri Ahmedden dahi üç yaş
lıbir re’s tosun
250 kuruşve iki tiftik keçi ve iki oğlak 200 kuruş
a ki, cem‘an 450 kuruş
tan kassam-i
atîkteki 125 kuruşmahsub oldukdan sonra kezalik anı
nla da 325 kuruşüzerine her
ikisinden min haysül-mecmu‘ 900 kuruşüzerine imtisâ’-i akd-i sulh eyledikten sonra
ben dahi sulh-ımezburu kabul ve bedel-i sulh olan meblağ-ımezkur ile hayvanat-ı
mezkurlarıaynen semen-i malume ile yedlerinden ahz ve kabz edip mevrusumuz
pederimiz müteveffa merkum Ali ibni Ahmedin bil-cümle kassam-ıatîk ve hariç-i
kı
smet tereke-i malumesi beynimizde tarafeyn bit-terazi iktisam ve her birimiz hisse296
i irsiyelerini ahz ve kabz eyledikten sonra mevrusumuz müteveffa merkum
terekesine müteallika âmme-i matlabat ve kâffe-i iman ve muhâsematı
ndan her
birimiz aherlerin zimmetlerini ibrâ-yıâm-ısahîha-i ş
er‘iye ile vasîm mezbure
Şemsiye Hatun ibneti Ahmedin dahi yed-i zimmetinde bir akçe baki kalmayı
p hâl-i
hazı
rı
mı
zda mal-ımevrusumuzdan makbuz ve masrafı
na ve tarih-i hüccete gelince
beynimizde cereyan eden ahz ve i‘ta ve muâmelat-ış
eni ve hukuk-ımalum ve
meçhule mutlaka âmme-i davadan mezbure vasimiz Şemsiye Hatunun mâ mafih
biraderlerim merkuman Süleyman ve Ahmedin zimmetlerini ibrâ-yıâm-ısahih-i
ş
er‘iye ile ibrâ ve iskât eyledikte anlar dahi bil-vesaya ve bil-asale ve bil-verase her
biri benim davamıibra ve ben dahi ibra-yımezkuru her birimiz kezalik âherin
ibrası
nıyek diğerimiz ber-minvâl-i muharrer kabul eyledik dediklerini iş
bu zabı
t
ceridesine tarafeynin ifadesi ketb ve zabt olunduğu kayı
tş
üd.
Hicri 17 Ramazan 1327 / Rumi 19 Eylül 1325 / Mladi 2 Ekim 1909 gün Cumartesi
Katib-i Zabı
t
El-Müdde‘i Abdülkadir
El-Müdde-i aleyh Vasi Şemsiye
Müdde-i aleyh mezbur Süleyman
Müdde-i aleyh mezbur Ahmed
Hâzı
run- Vasi mezbure zevci Süleyman
Esamileri bâlâda muharrer ve mumzi ve memhur müdde-i evvel Kadir ve müdde-i
aleyhden Şemsiye ve Süleyman ve Ahmed namunları
n huzurumuzda mühür ve
parmak imzalarıolup müdde‘i Abdülkadirin müdde‘aya terekede bir gûnâ alup
verecek nesnesi kalmayı
p tarafeyn bir-rı
za muslihûn-ımüslimin marifetleri tavassut
ve marifet-i ş
eriyle âmme-i davadan sulh ve ibra oldukları
nımüş
‘ir iş
bu zeyl-i
cerideye ş
erh ile tasdik kı
lı
ndı
.
Hicri 17 Ramazan 1327 / Rumi 19 Eylül 1325 / Mladi 2 Ekim 1909 gün Cumartesi
Aza- Murtaza oğlu HacıSüleyman bin Süleyman
Aza- Ali Bey mahdumu Kadıbin Ali Bey
Aza- Şeyh Mehmed oğlu HacıMehmed
HacıAhmed oğlu Molla Mustafa
Mahkeme azasıHacıMustafa
Sulh ve ibra hüccetleri tanzim olunmuş
tur.
297
Naib
Sayfa-94-95
Belge-147
Numro-33
Mecidiye Kazası
nı
n Gök Ahmedli Karyesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Toklu oğlu
Mehmed bin Mustafa nam kimesne ve yine müteveffa biraderi Halil Efendi kerimesi
Döndü nam Hatun tarafı
na her biri ayrıayrıgünde gönderilen davet tebliğolunduğu
halde icabet etmeyip bir de yevm-i muayyende ihtar-name gönderilip Kı
rdök Karyesi
muhtarıtarafı
ndan tebliğ ve tasdik olunduğu halde yine yevm-i muayenede
tarafı
ndan bir vekil-i ş
er‘i dahi dahi göndermediğinden Mecelle-i Ahkâm-ıAdliyenin
1834. Maddesi hükmüne tevfikan hükm-i ayânıtaleb etmesine mebni mezbure
tarafı
ndan hukukunu muhafaza zı
mı
nı
nda müddeinin talebi üzere vekil-i musahhar
tayin kı
lı
nan OdacıYusuf Ziya Efendi muvacehesinde üzerine ve takrir-i kelam edip
der ki, mezbure Döndü tarih-i ilamdan beşbuçuk mah mukaddem bir kı
ta irae senedi
mûcebince yani fi 2 Mayı
s 1325 tarihli senet zeylinde Yüzbaş
ıZade Hafı
z Ömer bin
Abdullah ve yine karyesinden Koyunbaş
ıoğlu Ahmed bin Ömer ve yine karyeden
Molla Mustafa oğlu Salih ve Yozgattan Abbas oğlu Mehmed Nuri Efendi mühr ve
imzaları
yla musaddak iş
bu meclis-i ş
er‘a ibraz eyledim. Senette mahz-ıbiraderim
müteveffa Halil Efendi kerimesi Döndü nam mezbureye mahzar-ış
uhudda teslim
eylediğim eş
ya ve hayvanat semeninde tereke-i müteveffadan mezbure Döndünün
alacağ
ı
nıiskat ve ibra etmişidim. Muahharan fi 19 Recep sene 1327 tarihiyle
mezbure tarafı
ndan bâ-hüccet-i ş
eriye vekil Reis Osman Çavuştarafı
ndan istid‘a
olunarak marifet-i ş
er‘ile tekrarı
ndan mukaddema olmuşolduğu hisse-i irsiyesine
muadil akçeye bedel 400 kuruşkı
ymetli bir res manda düvesi ve 100 kuruşkı
ymetli
bir res kara sı
ğı
r düvesi ve 150 kuruşkı
ymetli iki re’s merkeb hayvanıve 50 kuruş
kı
ymetli bir boyalıçuval ve at parcanhasımüteferrika … onar kuruş
tan 40 kuruşve
iki de 30 kuruşkı
ymetli çuval ve bir kat da 50 kuruşkı
ymetli bir kat yatak takı
mıki
cem‘an 1020 kuruş
luk eş
ya-yımuharrereleri tekrar benden ahz etmekle mezkur ibra
senedi taharri edip bulduğum da ber-mûceb-i senet mezkur eş
yalarıtekrar fuzuli
almı
şolduğundan eş
ya-yımezkureleri mevcut ise aynen mütehellik ise bedeli olan
298
mebla-ğmezbur 1020 kuruş
u müvekkiline izafetile vekil-i musahhar müma ileyh
Yusuf Çavuş
a tenbih ve meblağ-ımezburu istirdâdı
nıya aynen veya bedelen
tarafı
ma teslimi matlubumdur diyü dava-yıvekil-i musahhar müma ileyhe ne
diyeceği sual olundukta mezkur senedin münderacatı
nıkatiyyen inkara tasaddi
eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 14 Şevval 1327 / Rumi 16 Teş
rinievvel 1325 / Miladi 29 Ekim 1909 gün
Cuma
Müdde‘i Toklu oğlu Mehmed
Müdde-i aleyh vekili Yusuf Ziya
Senette mevzu bahis ş
ahit-i mezkurlarıtarihden bir hafta sonra iddiası
nıisbat etmek
üzere taraf-ış
er‘iyeden mühlet vermekle iş
bu zeyl-i zabı
tta ş
erh verildiği kayı
tş
üd.
Hicri 14 Şevval 1327 / Rumi 16 Teş
rinievvel 1325 / Miladi 29 Ekim 1909 gün
Cuma
Katib-i zabı
t
Naib
Tehîl edilen yevm-i muayyene zarfı
nda esamileri balada gösterilen ş
ahitlerden
meclis-i ş
er‘a ikame eylediği mezkur senet zeylinde muharrer ve memhur Yüzbaş
ı
zade Hafı
z Ömer bin HacıAbdullah ibni HacıÖmer Ağa istiş
had olundukta filhakika tarih-i ilamdan beşbuçuk mah mukaddem ki fi 2 Mayı
s sene 1325 tarihli
senette mahz-ıparmak iş
areti olan Toklu oğlu müteveffa Halil Efendi kerimesi
Döndü binti Halil Efendi nam mezbure iş
bu müdde‘i merkum Mehmed bin Mustafa
ile meyanelerinde bâ-defter-i kassam müteveffa babasımümâ ileyhden suret-i hakka
irsesi olup ol tarihte vasisi merkum Mehmed yedinden ahz ve ma‘dasısulh ve ibra
olduğunu bilür ve bu vecih üzere ş
ehadet ederim dediği kayı
tş
üd.
Hicri 18 Şevval 1327 / Rumi 20 Teş
rinievvel 1325 / Miladi 2 Kası
m 1909 gün Salı
Şahit Yüzbaş
ıZade
Yerköy Karyesinden Koyunbaş
ıoğlu Ahmed bin Ömer ibni Osman istiş
had
olundukta ş
ahid-i merkum Hafı
z Ömerin eda-yış
ehadet üzere ş
ehadet eylediği kayı
t
ş
üd.
Hicri 19 Şevval 1327 / Rumi 21 Teş
rinievvel 1325 / Miladi 3 Kası
m 1909 gün
Çarş
amba
Şahit Ahmed bin Mehmed
299
Vekil-i musahhar müma ileyh Yusuf Hatundan sual olundukda alel-usul ş
ahitlerin
yine künyelerini taleb ettiği kayı
tş
üd.
Tezkiyeleri belediye reisi HacıMustafa Efendi ve Hacıİ
brahim Efendi benan-ı
Süleyman Efendilerden sı
rran ve ba‘dehû mümâ ileyhüma ile meclis idare azası
Hüseyin Ağa diğeri HacıMehmed Ağa ile bil-muvacehe alenen ledet-tezkiye
ş
ahidan-ımerkûmânı
n adaletleri zahir olup mucebiyle müddeaya hayvanat ve eş
ya-i
mezkureler mevcud ise aynen müstehlik olanları
n bedeli olan 820 kuruşmüdde-i
merkum vasi Mehmed Ağ
aya hâlâ eda ve teslimine müvekkelesi mezbure Döndüye
izafetle vekil-i musahhar müma ileyh Yusuf Efendiye tenbih olduğunu bit-tescil zabt
ve tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalde kayd ş
üd.
Hicri 19 Şevval 1327 / Rumi 21 Teş
rinievvel 1325 / Miladi 3 Kası
m 1909 gün
Çarş
amba
Şahit
Şahit
Müdde-i aleyha Vekili Yusuf Efendi
Müdde‘i Mehmed
Katib-i zabı
t
Naib
İ
lam-ış
er‘iyesi tanzim olunduğu kayı
tş
üd.
Hicri 19 Şevval 1327 / Rumi 21 Teş
rinievvel 1325 / Miladi 3 Kası
m 1909 gün
Çarş
amba
Sayfa-96
Belge-148
Numro-34
Mecidiye Kazası
nı
n Veledli Karyesi sakinlerinden iken bundan akdem Konya
Ovası
nı
n iskasıameliyatı
nda çalı
ş
makda iken vefat eden Asaf oğlu Ali ibni Asafı
n
varisleri olduğunu iddia eden müteveffa-yımerkumun zevcesi Nuriye binti Mehmed
ve li-ebeveyn er karı
ndaş
larıMustafa ve Mahmut benan-ıAsaf kaza-i mezkur
mahkeme-i ş
eriyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘iyemizde OdacıYusuf Ziya Efendi bin
Seyyid muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam edip müteveffa-yımevrusumuz
300
Ali ibni Asafı
n müma ileyh Yusuf Ziya Efendi yedinde 40 kuruşalacağı
nıkablel-eda
vefat etmekle meblağ-ımezburu bize eda ve teslimine tenbih olunmak matlubumdur
diyü dava gı
bbüs-sual ol dahi cevabı
nda müteveffa-yımerkuman ol miktar kuruş
borcu olduğ
unu ikrar, lakin mezbûrûnun veraseti müddeaları
nıinkara tasaddi
eylediği kayı
tş
üd.
Müdde-i aleyh Yusuf Ziya bin Seyis
Müdde‘i ve diğer Mahmut bin Asaf
Müdde‘i ve diğer Mustafa bin Asaf
Müdde-i merkum Nuriye binti Mehmed
Müddeiyûn-ımezbûrundan veraset iddiaları
nıkimlerle isbat edeceğine sual
olundukta Veledli Karyesinden Hüseyin bin Abaz ve Abdullah ile Yusuf bin
Abdullah ve Abdi Çavuş nâmunlarla isbat-ımüddea edeceği ve ş
ahidan-ı
merkumundan meclis-i ş
er‘a ikame eylediği Veledli Karyesinden Hüseyin bin Ayar
ibni Esad istiş
had olundukda, mezbure Nuriye binti Mehmed ile er-karı
ndaş
ları
Mustafa ve Mehmud benan-ıAsaftan baş
ka varisleri ve terekense aharımüstahak
olmadı
kları
nıeda-yış
ehadet-i ş
er‘iye ederim dediği kayı
tş
üd.
Fi 19 Minhü
Şahit Karyeden Hüsen bin Ayar
Diğer ş
ahit Abdullah oğlu Yusuf bin Abdullahdan sual olundukda merkûmundan
baş
ka müteveffanı
n varisi olmadı
ğ
ı
ndan eda-yış
ehadet-i ş
er‘iye ederim, dediği kayı
t
ş
üd.
Fi 19 Minhü
Şâhidan-ımerkûmân hakları
nda ne diyeceği ne diyeceği müdde-i aleyh müma ileyh
sual olundukda alel-usul tezkiyelerini taleb etmekle tezkiyeye havalesi ş
üd. Yazı
lan
mesturede idare azalarıNecip Bey bin Mustafa Bey ve Hüseyin Ağa bin İ
brahim
nam kimesnelerden taraka-i mestûre sı
rran ve ba‘dehu mezburun ile aza Hacı
Mustafa Efendi ve mübaş
it Hasan Beğden bil-muvacehe alenen ba‘det-tadil vettezkiye ş
ehadetleri makbul olmağı
n mûcebiyle verasetlerine ba‘del-hüküm vet-tenbih
müddeiye 40 kuruş
un vârisûn-ımezburuna eda ve teslime müma ileyh Yusuf
Efendiye tenbih olunduğu kayı
tş
üd.
Fi 19 Minhü
Katib-i zabı
t
301
Kaza-i Naib
İ
lam-ış
eriyeleri tanzim olduğu ş
üd.
Sayfa-96-97
Belge-149
Numro-35
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesinden HacıYusuf Ağanı
n safir hanesinde akd
edilen meclis-i ş
er‘a hâzı
r ve lazı
müş
-ş
erife karye-i mezkur sakinlerinden iken
bundan akdem vefat eden Çavuşoğlu Hasan bin Mehmed ibni Velinin sulbiye-i
sagire kı
zıSultanı
n tesviye-i umûruna bâ-hüccet-i ş
er‘iye vasî mensûbu vulunan
validesi Ayiş
e binti Yusuf ile zevci dâhile Veli bin Hasan meclis-i makud-ı
mezkurda hâlâ kaza-i mezbur emvâl-i eytam müdürü vekili Yusuf Efendi bin Seyyid
hâzı
r olduğu halde takrir-i kelam idüp sagire-i mezbure Sultanı
n pederinden mevrus
bâ-defter-i kassam mealinden müma ileyh yedinde bil-emanel-mahfuz olan 2100
kuruşistidan ile taleb eylediğimizde ol dahi hasbel-mezkûriye bil-vekale meblağ
-ı
mezkuru bize eda ve teslim etmekle tarih-i hüccetten bir seneye değin müeccel ve
mev‘uduna kezalik sagire-i mezbure mealinden olmak üzere müma ileyhvekili Yusuf
Ziya Efendi yedinden ve marifet-i ş
er‘ile kabz eylediğimiz bir adet koyun satı
mı
semeninden dahi 315 kuruşki cihet-i mezkure … cem‘an 2415 kuruşsagire-i
mezbure için zimmetimizde lazı
mül-kaza ve vâcibül-idaretimizdir, dedikten sonra
hazı
r-ıbil-meclis yine karye-i mezkur sakinlerinden Datan Oğlu Mustafa bin Veli
nam kimesne meclis-i makud-ımezkurda vekil-i müma ileyh Yusuf Ziya Efendi
mahzarı
nda takrir-i kelam idüp sağire-i vasî mezbure Ayiş
e binti Yusuf ile vasi
merkum Veli bin Hasan namanı
n min cihetil-edâne sagire-i mezbure Sultanı
n
mealinden bera-yını
sfiyet zimmetlerinde olan meblağ-ımezkur 2415 kuruşvadesi
zı
mnı
nda ben dahi ârâste kefalet-i mutlaka sahiha-i ş
er‘iye ile kefil-i bil-mâl ve
zâmîm olup baş
kaca lazı
m gelen meblağ-ımalumeye dahi kezalik bil-emr vel-kabz
mütekeffil ve zâmim vekilini gı
bbetüt-tasdiküş
-ş
er‘i mâ vâki-i bit-taleb ketb ve
mahallinde zabt olundu.
Tahrirehü fil-yevmil-hâdi min ş
ehr-i Zilkade li-sene seb‘a iş
rîne ve selâsete ve elf.
302
El-vekil-i bil-hal Tayanoğlu Mustafa bin Veli
El-medyûn Veli bin Hasan
El-medyunül-vasî Ayiş
e binti Yusuf
Katib-i Zabı
t vekili
Naibiş
-ş
er‘î
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda olduğu iş
bu mahalle kayı
t olunduğ
u.
Hicri 1 Zilkaade 1327 / Rumi 1 Teş
rinisani 1325 / Miladi 14 Kası
m 1909 gün Pazar
Mahzar-ıŞer‘i
Şahit Mehmed bin Habip
Aza HacıYusuf bin Ali
Nazı
r-ıEytam
Muhtar
Hüccet-i ş
er‘iyesi bit-tanzim ve tasdikine hüküm ş
üd.
Sayfa-97
Belge-150
Numro-36
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesinden HacıYusuf Efendi misafirhanesinde akd-i
meclis-i ş
er‘î âlî etdikde karye-i mezkûrede sakin iken bundan akdem vefat eden
Çavuşoğlu Hasan bin Mehmedin sulbiye-i sağire kı
zıSultanı
n malı
ndan olmak üzere
karye-i mezbur muhtarıBekir Kahya bin Seyyid nam kimesne meclis-i ma‘kûd-ı
mezkurda hâlân kaza-i mezbur eytam müdürü vekili Yusuf Ziya Efendi hazı
r olduğu
hâlde takrir-i kelam idüp sağire mezbure Sultanı
n müteveffa pederinden mevrus bâdefter-i kassam mealinden mümâ ileyh yedinde bil-eman ve bil-vekale mahfuz olan
800 kuruşistidân ile talep eylediği ol dahi hasbül-vekale meblağ-ımezkurun bana
eda ve teslim edeceği tarih-i vesikadan iki seneye değin mevcut ve mev‘uduna
kezalik sağire-i mezbure malı
ndan olmak üzere vekil müma ileyh Yusuf Ziya Efendi
yedinden ahz ve kabz eylediğim beşadet koyun semeni bahası
ndan dahi 240 kuruşki
cihet-i mezkuresinden cem‘an 1040 kuruşsağire-i mezbure için zimmetimde
lazı
mül-iktiza ve vâcibül-iradetimdir dedikten sonra hâzı
r-ıbil-meclis yine karye-i
mezbure sakinlerinden Seyyid Kahya oğlu Osman bin Seyyid Kahya nam kimesne
303
meclis-i ma‘kud-ımezkurda ve müma ileyh Yusuf Ziya Ziya Efendi mahzarı
nda
takrir-i kelam idüp sağir-i mezbur merkum Bekir bin Seyyid min cihetil-edâne
sağire-i mezbure Sultanı
n malı
ndan zimmetinde deyni olan eblağ-ımezkur 1040
kuruş
un vadesi hakkı
nda ben dahi edası
na kefalet-i ş
er‘iye ile takviye ilave ve zâmı
n
olup baş
kaca lazı
m gelen meblağ-ımalumeye dahi kezalik edaya mütekeffil ve
zâmîm dediğini gı
bbetüt-tasdikül-hakda ketb ve tahrir ve zabt olduğ
u kayı
tş
üd.
Hicri 1 Zilkaade 1327 / Rumi 1 Teş
rinisani 1325 / Miladi 14 Kası
m 1909 gün Pazar
El-kefil Osman bin Seyyid
El-medyun Muhtar Bekir Kahya bin Seyyid
Vekil-i katib-i zabı
t
Nâib
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda olduğu iş
bu mahalle kayı
t olunduğ
u.
Hicri 1 Zilkaade 1327 / Rumi 1 Teş
rinisani 1325 / Miladi 14 Kası
m 1909 gün Pazar
Nazı
r-ıeytam
Hüccet-i ş
er‘iyesi ba‘det-tanzim eytam sandı
ğı
na havale.
Sayfa-98
Belge-151
Numro-37
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesinde HacıYusuf Efendi Odası
nda akd olunan
meclis-i ş
er‘i-hatı
rda ve lazı
müş
-ş
erifde zeyl vesikada muharrerül-esami hâzı
r
olduklarıhalde akd-i meclis-i âlî ettikde karye-i mezkurda sakin iken bundan akdem
vefat eden Çavuşoğlu Hasan bin Mehmedin sulbiye-i sağire kı
zıSultanı
n malı
ndan
olmak üzere karye-i mezkur sakinlerinden Ömer oğlu Halil bin Ömer ve Mesman
Bekir bin Mehmed nam kimesneler meclis-i ma‘kûd-ımezkurda hâlân kaza-i mezkur
eytam müdürü vekili Yusuf Ziya Efendi bin Seyyid hazı
r olduğu hâlde takrir-i kelam
idüp sağire mezbure Sultanı
n müteveffa pederinden mevrus bâ-defter-i kassam
mealinden vekil mümâ ileyh Yusuf Ziya Efendi yedinde bil-emane ve bil-vekale
mahfuz olan 530 kuruşistidân ile talep eylediğ
imizde ol dahi hasbel-vekale meblağ-ı
mezkuru bize eda ve teslim etmekle tarih-i hüccetten iki seneye değin mevcut ve
mev‘uduna kezalik sağire-i mezburenin malı
ndan olmak üzere müma ileyh Yusuf
304
Ziya Efendi yedinden iş
tira ve kabz eylediğimiz bir adet koyun semeninden dahi 160
kuruş20 para ki cihet-i mezkuresinden cem‘an 695 kuruş20 para sağ
ire-i mezbure
için zimmetimde lazı
mül-kaza ve vâcibül-eda deynimizdir, dedikten sonra yine
hâzı
r-ıbil-meclis yekdiğerimiz her birimize merkûmân Halil ve Bekir nam kimesne
meclis-i ma‘kud-ımezkurda vekil müma ileyh Yusuf Ziya Ziya Efendi mahzarı
nda
takrir-i kelam idüp yek diğerleri min cihetil-edâne sağire-i mezbure Sultanı
n
malı
ndan zimmetlerinde deynleri olan meblağ-ımecmu‘-ımerkum 695 kuruş20 para
vadesi hakkı
nda yek diğerine kefalet-i sahiha-i ş
er‘iye ile müstakilen kefl-i bil-mal
olup baş
kaca lazı
m gelen meblağ-ımalume dahi kezalik bil-emr vel-kabz teselsülen
mütekeffil ve zâmîm verdiklerini gı
bbetüt-tasdik-i ş
er‘i tarafeynin ifadeleri zabt
olduğu kayı
tş
üd.
Hicri 1 Zilkaade 1327 / Rumi 1 Teş
rinisani 1325 / Miladi 14 Kası
m 1909 gün Pazar
El-medyunül-kefil-i müteselsil Cemal oğlu Bekir bin Mehmed
El-medyunül-kefil Meselli Halil
Vekil-i katib-i zabı
t
Naib-i Şer‘î
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda olduğ
u ahz olunduğu ve mühr-i zatiye ile tasdik
kı
lı
nmı
ş
tı
r.
Hicri 1 Zilkaade 1327 / Rumi 1 Teş
rinisani 1325 / Miladi 14 Kası
m 1909 gün Pazar
Mahzar-ış
er‘î:
Şahit Bekir Ağa bin Seyyid
Şahit HacıYusuf Efendi bin Ali
Nazı
r-ıeytam
Muhtar
Hüccet-i ş
er‘iyesi üzere hükm ş
üd.
305
Sayfa-98-99
Belge-152
Numro-38
Kı
rş
ehri Sancağıdahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Öksüz Kale Karyesi sakinlerinden …
58. Alayı
nı
n 2. Taburunun 2. bölüğ
ü efradı
ndan Behzad oğ
lu Bekir bin Behzadı
n
varisleri olduğ
unu iddia eden karye-i merkûmâlıolup kaza-i mezbur mahkeme-i
ş
eriyesinde ma‘kûd meclis-i ş
eriyemizde mahzar-ış
er‘iye Mehmed Efendi Hacı
Yusuf muvacehesinde zatıkarye-i merkumda HacıBehzad Ağ
a bin Mustafa ve
Molla Ahmed bin Mehmed Ağa tarifleriyle ma‘ruf olan Esma binti İ
brahim ile liebeveyn er karı
ndaş
larıAli ve Behzat benanül-müteveffa Behzat namun kimesneler
müma ileyh Mehmet Efendi muvacehesinde takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp
mevrusumuz merkum Bekirin 324 numro fi 31 Ağustos sene 1325 tarihlü emirname-i
âlî velâyet-penâhî vukû‘-ıvefatımuhallefatıbil-vürud müma ileyh Mehmet Efendi
zimmetinde ilâ vefat 48 kuruşalacağıolup kablel-eda vefat etmekle meblağ-ı
mezburu bize teslime tenbih olmak matlubumuzdur, diyü dava sual olunup meblağ-ı
mezburu vârisûn-ımezbûruna eda ve teslim olunmasımüma ileyhe sual olundukda ol
miktar kuruşmüteveffa-yımerkumun borcu olduğunu ikrar etmeğ
in müdde-i
mezbure ve merkumanı
n varisleri veraset müddeaları
nıinkar eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 2 Zilkaade 1327 / Rumi 2 Teş
rin-i sani 1325 / Miladi 15 Kası
m 1909 gün
Pazartesi
Müdde‘i Ali
Müdde-i aleyh Mehmed
Müdde-i merkumdan müddeası
na mutabı
k kimlerle isbat-ımüddea edeceği sual
olundukda karye-i mezkureli HacıBehzad Ağa ve Molla Ahmed ve Hasan Ağa ve
Ali Haberden namunlar ile isbat-ıveraset edeceği ve meclis-i ş
er‘a ikame eylediğ
i
ş
ahitlerden HacıBehzad Ağa bin Mustafa ibni Hüseyin istiş
had olundukda fil-hakika
müteveffa-yımerkum Bekir bin behzadı
n validesi gâibe-i anil-meclis Esma binti
İ
brahim ile hâzı
r-ıbil-meclis li-ebeveyn er karı
ndaş
larıAli ve Behzad benanülmüteveffa Behzad namunlara muhzı
ra ve bunlardan mada terekesine müstahak-ı
aharıolduğu malum değildir. Bu hususa bu vecih üzere ş
ahidim ve ş
ehadet-i ş
eriye
ederim dediği kayı
tş
üd.
306
Fi 2 Minhü
Şahit Mustafa
Diğer huzur-ış
er‘a ikame eylediği ş
ahitlerden Molla Ahmed bin Mehmed Ağa ibni
Ali istiş
had olundukda ş
ahid-i merkum HacıBehzad Ağ
anı
n eda-yış
ehadeti ve böyle
ş
ehadet eylediği.
Fi 2 Minhü
Molla Ahmed bin Mehmed
Şâhidan-ımerkuman hakkı
nda ne diyeceği müdde-i aleyh müma ileyhden sual
olundukda alel-usul tezkiyelerini talep eylediği. Tezkiyeye havale olunduğ
u kayı
t
ş
üd.
Fi 2 Minhü
Katib-i zabı
t
Naib
Sı
ran tezkiyeleri karyesi muhtarıHalil bin hacıReş
id ve İ
mamıOsman bin Mehmed
ve ihtiyaz azası
ndan Ali bin İ
sa namun kimesnelerden bâ-varaka-i mesture sı
ran ve
mezbûrunla idare azası
ndan Necib Bey bin Mustafa Bey ve Mehmed Efendi bin
Süleyman Bey naman müma ileyhadan bil-muvacehe alenen ba‘det-tadil vet-tezkiye
ş
ehadetleri makbul olmağı
n mucebiyle müteveffa-yımerkumun verasetlerine badelhükm vet-tenbih müddeiye 48 kuruşmüdde-i aleyh müma ileyh Mehmed Efendi
vârisun-ımezbûrûna eda ve teslime tenbih olduğu tescil olunup kayı
tş
üd.
Hicri 2 Zilkaade 1327 / Rumi 2 Teş
rin-i sani 1325 / Miladi 15 Kası
m 1909 gün
Pazartesi
Hakimiş
-Şer‘
İ
lam-ış
er‘yesi baâdet-tanzim ashabı
na verildi.
Sayfa-100
Belge-153
Numro-39
Ankara vilayeti dâhilinde Kı
rş
ehri sancağımuzâfâtı
ndan Abdal Uş
ağıSağir Karyesi
sakinlerinden HacıAli oğlu Şemseddin bin HacıAli nam kimesne kaza-i mezkur
mahkeme-i ş
eriyesinde hazı
r-ıbil-meclis Köse Fakı
lu Karyesi sakinlerinden ve dava
307
vekillerinden Abdurrahman Efendi ibni Mehmed Efendi mahzarı
nda takrir-i kelam
ve tabir-i anil-meram idüp ve yine gaib-i anil-meclis Abdal Uş
ağıkaryesi
sakinlerinden Hacıİ
sa oğlu Haydar kerimesi Tebrike binti Haydari tarih-i vesikadan
11 sene akdem halel-i sabavetinde kerimesi mezbure Tebrikeyi 501 kuruşmihr-i
müeccel ve muaccele tesmiyesiyle mahzar-ış
uhudda bil-velaye ve benim tarafı
mdan
dahi babam HacıAli bil-velaye akd ve nikah edilip babam tarafı
ndan dahi ol vecihle
akd-i mezburu kabuşetmişiken ben hâl-i rüş
de dahil mezbure de dahi reş
ide
olduktan sonra her birimiz akd-i mezburumuzu ve âdet-i beyyineye tabian baş
lı
k
namı
yla yek diğerimize teâti edilen cehaz-ımüteferrika ve hediye-i mezburenin ve
velisi babam merkum tarafı
ndan kabuşve ben dahi anı
n tarafı
mdan mevrud hedayayı
bil-asâle itmamla ş
u esnada âdet-i örfiyeye ittibâen velime cemiyetimiz icrasıiçin
defaatle müracaat etmişisem de kabled-dühul vel-halve zevce-i menkûha-i gayr-i
medhul-baham olan mezbure Tebrikeyi babasımerkum bana hukuk-ızevciyete
mürâat ve itaat ve inkı
yadı
na mani olmaktan baş
ka mesmûuma nazaran menkûham
mezbureyi karyesinden Hüseyin oğlu Mahli nam kimesneye akd edeceğini beyan ve
tezkar etmiş
, bu misillü hâlâta ş
er‘-i ş
erif dahi olmayacağı
ndan lazı
m gelenler ile
kaza-i mezkur mahkeme-i ş
eriyesine ve fazla ve sairede her bir kı
sı
m ve derecat ve
tabakatı
nda bidayeten ve istinâfen ve temyizen ve tashihen ve itirazen ve iadeten
müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ıselese sı
fatları
yla muhakeme ve muhâsemeye ve
redd-i cevaba ve kendi imzaları
yla istid‘â ve levayih tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve
istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i ceze ve mümeyyiz ve hükm nasb ve azle ve
istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya vaz ile haciz vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza
sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki masarif-i muhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâireyi haksı
z
çı
kan tarafa tahmiliyle tahsil kı
lı
nan mebâliğ
in üzerine masarif-i müteferrika bana
teslime merreten ba‘de-uhra aheri tevkile me’zûn olmak vel-hası
l husus-ımezkura
mütevakkı
f olduğu umurun küllisini ifaya tarafı
mdan müma ileyh Abdurrahman
Efendiye vekalet mutlaka-i amme-i sahiha-i ş
er‘iye ile vekil-i nâib-i münâsib nasb ve
tayin eyledim dedikde müma ileyh dahi ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi
kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini kema yenbaği edaya taahhüd ve iltizam etmeğ
in
tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalle tescil edildiği kayı
tş
üd.
Hicri 24 Zilkaade 1327 / Rumi 24 Teş
rin-i Sani 1325 / Miladi 7 Aralı
k 1909 gün Salı
Şahit- Mahkeme-i Bidayet AzasıHacıMustafa Efendi
308
Mahzar-ıŞeriye Mehmed Efendi ve OdacıYusuf Çavuş
El-vekil Mehmed Efendi zade
El-vekil
Hücceti tanzim kı
lı
ndı
.
Sayfa-100-101
Belge-154
Numro-40
Ankara vilayeti dâhilinde Kı
rş
ehri Sancağı
na tabi Mecidiye Kazası
nı
n HacıTavaklı
Karyesi ahalisinden olup mezunen bera-yıtebdil-i hava almı
şolan Dersaadet 1.
Ordu-yıHümayuna mensup Nizamiye 5. Alayı
nı
n 2. Taburu 1. bölüğü mülazı
m-ı
evveli ocağı
nda iken iş
bu tarih-i vesikadan bir hafta mukaddem ecel-i mev‘uduyla
vefat eden Yusuf Ziya Efendi ibni Mehmed Bey veraseti zevce- menkuha-i metrukesi
Şerife İ
bnetül-müteveffa Hasan ile sulb-i sağir oğu Ahmet Hilmi ile üç aylı
k haml-i
mevkuflu … ehl-i sağire Elife binti İ
brahim ve Zeliha ibneti Ali ihtiyarları
yla
müstahak olmakla takdirüz-zikr Abdullaha münhası
ra idüğü ba‘deş
-ş
er‘il-enver….
olduktan sonra sağir-i mezbur ile haml-i mevkûfun bi-hükmü Teala zuhur ve
vüruduna ve sağir-i merkum Ahmed Hilminin vakt-i rüş
tlerine değin tesviye-i
umurları
na kabl-i ş
er‘iyeden vasi nasb ve tayin ederek müteveffa-yımüma ileyhin liebeveyn er karı
ndaş
ıİ
brahim Ağa bin Mehmedin vasi ve anı
n umuruna bir mutemet
nazı
r dahi nasb ve tayin ediverilmesi eytâm hukukundan olduğu eclden emanet ile
maruf ve istikamet ile mevsuf idüğü kezalik zeyl-i vesikada mestur olan müsliminin
ihbarları
yla müstahak olan karye-i mezkur muhtarıHalil Ağa ibni Mahmud Ağayı
ber-vech-i hüsn nazı
r nasb ve tayin buyuruldukta vasi ve nâzı
r merkumanlar bilvesaya ve bin-nazâra zevce-i mezbure bil-verase taleb-i marifetleri ve marifet-i
ş
er‘ile bil-müzayede bey‘ ve tahrir ve mebâni‘-i mevrusetül-mezburuna tevzi ve
taksim edilsün müteveffa-yımüma ileyhin terekesi defteridir ki, ber-vech-i âtî zikr ve
beyan olunur.
Hicri 2 Zilhicce 1327 / Rumi 2 Kanun-ıEvvel 1325 / Miladi 15 Aralı
k 1909 gün
Çarş
amba
Yatak takı
mıMa‘a ş
ilte kat-1: 200 kuruş
309
Sitre pantolunu Zabı
taya mahsus elbise kat-1: 150 kuruş
Seccade adet-1. 30 kuruş
Yatak çarş
afı
-1: 20 Kuruş
Havlu adet-2: 15 kuruş
Alafranga… saati 1: 40 kuruş
Altıkat yorgan: 315
Ayakkabıçift-1: 30 kuruş
Üzerinde bulunan mevcudu muharrer lira-yıOsmanî adet-5: 566 kuruş
Saat-gümüş
-1: 10 kuruş20 para
Hı
rdavat-ımenzil :
Yekun:
1696
kuruş 20 para
50
kuruş
515
kuruş
2261
kuruş 20 para (İ
kibinzikiyüzaltmı
ş
bir kuruşyirmi
para)
Dersaadette Orta Köyde Dere boynunda Ayazma Mahallesinde vâki Hafı
z oğ
lu
Sokağı
nda 28 numrolu beynel-ahali malumül-hudut fevkâni ve tahtani Dört odalıbir
bab menzilin hal-i hayatı
nda iken hakkı
nda mühürlü bâ-vasiyet Mecidiye ş
ehriye bir
adet Lira-yıOsmani isti‘carı
yla senevi 12 adet lira: 10 000 kuruş
Nakl-i yekun
2261 kuruş20 para
1225 kuruş
3486 kuruş20 para
İ
car: 1225 kuruş
Minha______________i İ
hracat
Ba-vasiyet: 320 kuruş
Ber-mutad-ıvelaye: 38 kuruş
Kaydiye ma‘a hicaz varakasıve pul: 19 kuruş
Vasi ma‘a nazı
r ve hücceti ve pul bahası
: 40 kuruş
Ücret-i vekalet: 25 kuruş
Resm-i kı
ymet-i adlî: 37 kuruş20 para
Yekun: 510 kuruş20 para
310
Fil-baki taksim-i verese: 2979 kuruş
Hisse-i zevcetül-mezbure: 372 kuruş
Hisse-i ibn-i kebir-i mezbur Ahmet Hilmi: 130 kuruş2 para
Hisse-i hamil-i mevkuf Abdullah: 130 kuruş2 para
İ
ş
bu tereke müteveffa-yımüma ileyh mülazı
m-ıevvel Yusuf ziya Efendinin terekesi
tarafı
mı
zdan olduğumuz halde ber-muceb-i meş
ruhun balada bilâ-ketm vel-iktiza
sebt-i defter ve ve ber-vech-i adl ve hakkaniyet tahrir eylediğine sebep iş
bu kabl-i
zabt-ış
er‘iyesi zahrı
na tahş
iye ve kaydıtasdik kı
lı
ndı
.
Hicri 2 Zilhicce 1327 / Rumi 2 Kanun-ıEvvel 1325 / Miladi 15 Aralı
k 1909 gün
Çarş
amba
Abdülkadir oğlu vasi-i merkum İ
brahim Ağa
Naib-i Mecidiye
Şahit HacıAhmetli Karyesinden
Şahit Zabtiye Arslan
Aza-Kenan
Sayfa-101-102
Belge-155
Numro-41
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesinde sakin iken bundan 15 gün akdem vefat
eden Kaçur oğlu Monla Mustafa bin HacıAlinin veraseti zevce-i menkuha-i
metrukesi Fatı
ma binti Mehmed Ali ile sulb-i sağir oğ
lu Osman ve kendisinden olan
… Mehmedden ve sulbiye kebir kı
zlarıRabia ve Döndü ve sulbiye-i sağire kı
zı
Sultan namunlara muhzı
ra ve nesc-i mesele-i miraslarıolan nefs-i kı
rk sehimden
olup sehâm-ımezbureden 5 sehmi zevce-i gayr-i medhul-bahası
na ve 14 sehmi ibnilmezbure Osmana yediş
er sehimden cem‘an 22 sehimi mezburâtân Rabia ve Döndü
ve Sultana tahkikinden sona sağirân-ımezbûrânı
n tesviye-i umurları
na kabl-i
ş
er‘iyeden mutemet nâzı
r Mehmed Ali ibni Bekir vasi nasb ve tayin kı
lı
ndı
kdan
sonra vasi merkum bil-vesâya ve diğer verese-i mezbureden bil-verâsete taleb-i
marifetleriyle marifet-i ş
er‘ile muharrer olunan müteveffâ-yımezburun terekesi
defteridir ki, ber-vech-i âtî zikr ve beyan olunduğu.
311
Hicri 3 Zilhicce 1327 / Rumi 3 Kânunuevvel 1325 / Miladi 16 Aralı
k 1909 gün
Perş
embe
Karye-i mezkurda vâki‘ köhne bir bab mülk menzil ve ma‘a dam ve samanlı
k- 400
kuruş
Yatak kat-3: 300 kuruş
Nakı
ş
lıÇuval-2: 50 kuruş
Boz çuval-1: 20 kuruş
Kumaş
-ımüteferrika - 8: 60 kuruş
...
Bulgur ş
inik- 10: 60 kuruş
Mevcut Şeir ş
inik-40: 120 kuruş
Hı
nta- ş
inik: 100 kuruş
Araba ma‘a takı
mı
-1: 10 kuruş
Koyun re’s-7: 350 kuruş
Tiftik keçi-7: 350 kuruş
Toklu Re’s-3: 100 kuruş
Oğ
lak re’s-3: 45 kuruş
Nakl-i Yekun: 1625 kuruş
Kara Sı
ğı
r Öküzü re’s-3: 700 kuruş
Kara sı
ğı
r tosun re’s-1: 50 kuruş
Kara sı
ğı
r ineği re’s: 80 kuruş
Saban demürü çift-1: 10 kuruş
Balta-1: 10 kuruş
… - 1: 20 kuruş
Hı
rdavat-ımenzil vâridat-ırençberan takı
mı
: 50 kuruş
Yekun: 2545 kuruş
Münha-i an ihracat:
Mihr-i zevcetül-mezbureye bâ-vasiyet-i sahihadan: 401 kuruş
Techiz-i tekfin bâ vasiyet-i sahiha harç ve sarf eylediği: 175 kuruş
Ber-mutad-ıvelâye: 50 kuruş
Kaydiye Ma‘a hicâz-ıvaraka ve pul: 16 kuruş
Vasi hücceti ma‘a varaka ve pul: 40 kuruş
312
Ücret-i vekâlet: 25 kuruş
Resm-i kı
smet-i âliden: 64 kuruş
Yekûn ihracat: 771 kuruş
Fil-bâki et-taksim-i beynel-verese: 1774 kuruş
Hisse-i zevcetül-mezbure: 221 kuruş30 para
Hisse-i bin sağirül-mezbûr Osman: 320 kuruş36 para
Hisse-i binti kebirül-mezbure Rabia: 260 kuruş18 para
Hisse-i binti kebirül-mezbure Döndü: 260 kuruş18 para
Hisse-i binti sağiretül-mezbure Sultan: 260 kuruş18 para
Bâlâ-yıDefterde muharrer tereke-i müteveffa-yımezbur be-hakk-ıbilâ-ketm veliktiza hâzı
r olduğumuz halde ber-vech-i adl ve hakkaniyet sebt-i defter tahrir
edildiğini mübeyyen iş
bu mahalle ş
erhle tasdik eyleriz.
Hicri 2 Zilhicce 1327 / Rumi 2 Kanun-ıEvvel 1325 / Miladi 15 Aralı
k 1909 gün
Çarş
amba
Nâibiş
-Şer‘i Mecidiye
Muhtar-ıEvvel
Zevcetül-mezbure Hatice
Vasi merkum Mehmed Ağa
Muhzı
r hacıSüleyman Ağa
Hücceti yazı
ldı
ğı
.
Rumi 20 Kanun-ıSani 1325 / Hicri 21 Muharrem 1325 / Miladi 2 Şubat 1910 gün
Çarş
amba
Sayfa-102
Belge- 156
Numro-42
Mecidiye Kazası
nı
n Köse Fakı
lu Karyesinde sakin iken bundan akdem 15 gün
akdem vefat eden Musa Oğlu Mustafa bin Mehmed bey veraseti zevce-i menkûha-i
metrûkesi Sultan binti Osman ve Hasnâ binti Abdurrahman ile sulb-i kebir oğulları
mehmed ve Abdurrahnman ve sulb-i sağir oğlu Bekir ve sulbiye-i kebir kı
zları
Fatı
ma ve Nuriye ve ümmü Gülsüm nâmunlara münhası
ra ve sağir-i mezbure tesviye
313
olunarak kabl-i ş
er‘iyeden mensup ve vasisi büyük biraderi Mehmed vasi ve anı
n
üzerine ber-vech-i hasbî nâzı
r tayin eylediğ
inden Ammizadeleri faziletlü Celil
Efendiyi nâzı
r nasb ve tayin ki tereke-i müteveffâ-yımezburu bil-müzayede bey‘ ve
tahrir eylemiş
dir.
Hicri 20 Zilhicce 1327 / Rumi 20 Kanun-ıevvel 1325 / Miladi 2 Ocak 1910 gün
Pazar
Karye-i mezkurda vâki bir bab mülk menzil: 150 kuruş
Yatak takı
mıkat-2: 200 kuruş
Nakı
ş
lıçuval: 40 kuruş
Yoz çuval-2: 20 kuruş
Kilim-1: 25 kuruş
Kumaş
-ımüteferrika : 40 kuruş
…: 50 kuruş
Bulgur ş
inik-5: 20 kuruş
Hı
nta ş
inik-3: 100 kuruş
Şeir ş
inik-10: 20 kuruş
Araba : 30 kuruş
Kara sı
ğı
r öküzü res-2: 250 kuruş
Merkep res-1: 50 kuruş
Koyun res-5: 200 kuruş
Hı
rdavat-ımenzil: 20 kuruş
Yekun: 1065 kuruş
Minha-i İ
hracat:
Kı
rş
ehirli Mustafa ile Bâ-vasiyet-i sahihe deyni: 150 kuruş
Karye-i … ahalisinden HacıSüleyman Efendizade Mustafaya bâ-vasiyet-i sahiha
deyni: 250 kuruş
Ber-mutad-ıvelaye: 21 kuruş
Kaydiye Ma‘a hicâz-ıvaraka ve pul: 15 kuruş
Vasi ma‘a nâzı
r hücceti ve pul: 30 kuruş
Ücret-i vekâlet: 14 kuruş
Resm-i kı
smet-i âliden: 64 kuruş
Yekûn: 505 kuruş
314
Fil-baki-i taksim-i bil-verese: 560 kuruş
Hisse-i zevciye-i Sultan: 35 kuruş
Hisse-i diğer Zevce-i Hasnâ: 35 kuruş
Hisse-i ibni kebir-i mezbur Mehmed: 108 kuruş36 para
Hisse-i ibni kebir-i mezbur Abdurrahman: 108 kuruş36 para
Hisse-i ibni sağ
irül-mezbur Bekir: 108 kuruş36 para
Hisse-i binti kebirül-mezbure Fatı
ma: 54 kuruş18 para
Hisse-i binti kebirül-mezbure Nuriye: 54 kuruş18 para
Hisse-i diğer Ümmü Gülsüm: 54 kuruş18 para
Derun-ıdefter-i kasamda esamileri muharrer bulunan mezburunun ber-vech-i
muharrer hisselerine vaz‘ül-yed eda sağ
ir-i mezbura hissesini vasi-yi merkum teslim
kı
lı
nmak bilâ-ketm tereke-i mezbur hâzı
r olduğ
umuz sebt-i defterle tasdik kı
lı
ndı
.
Rumi 4 Kanun-ıevvel 1325 / Hicri 4 Zilhicce 1327 / Miladi 17 Aralı
k 1909 gün
Cuma
Aza
Muhtar
Hâzı
run Musa
Masi-i mezbur Mehmed
Naib-i Şer‘iye Mehmed
Hücceti verildiğ
i.
Rumi 4 Kanun-ıevvel 1325 / Hicri 4 Zilhicce 1327 / Miladi 17 Aralı
k 1909 gün
Cuma
Sayfa-103
Belge- 157
Numro-43
Mecidiyenin Veledli Karyesinde sakin iekn bundan beşgün akdem vefat eden Kenan
oğlu Velid bin Kenanı
n veraseti zevce-i menkûha-i metrukesi Salur binti Bekir
Çavuşile sulb-i sağir oğlu Osman ve sulbiye-i saire mezbure Hamide ve Meryem
namunlar muhzı
r oldukdan sonra sağ
irûn-ımezburundan hakk-ırı
zaya tasaddi
oluncaya değin müddeinin tesviye-i umuruna kabl-i ş
er‘iyeden vasi nasbve tayin
315
olunan validesi mezbure Salur binti Bekir Çavuşve Turanla diğer Hamidenin vakt-i
rüş
d edene değ
in Ammizadelerinden Osman benân-ıHaydarî vasi nasb ve tayin
buyrulup ve bunları
n mecellesinin üzerlerine ber-vech-i hasbî nâzı
r nasb ve tayin
kı
lı
nan karye-i mezkur muhtarıAli Bey nazı
r tayin olunup müteveffa-yımezburun
bil-müzayede bey‘ ve tahrir edilen tereke defteridir ki, ber-vech-i âtî beyan olunur:
Hicri 5 Zilhicce 1327 / Rumi 5 Kanunuevvel 1325 / Miladi 18 Aralı
k 1909 gün
Cumartesi
Karye-i mezkurda vâki‘ bir bab hanesi 6 gözlü: 200 kuruş
Yatak takı
mıkat-2: 100 kuruş
Nakı
ş
lıçuval-2: 50 kuruş
Yoz çuval-1: 10 kuruş
Kumaş
-ımüteferrika - 6 : 60 kuruş
…: 10 kuruş
Hı
nta ş
inik-5: 85 kuruş
Kara sı
ğı
r ineği res-1: 150 kuruş
Merkep res-1: 20 kuruş
Hı
rdavat-ımenzil vâridat-ırençberân takı
mı
: 20 kuruş
Yekun: 645 kuruş
Minha-i İ
hracat:
Techiz-i tekeffün ve saireye deyni: 62 kuruş
Ber-mutad-ıvelaye: Kaydiye ve pul: 5 kuruş
Vasi hücceti ve pul: 30 kuruş
Resm-i âdi: 10 kuruş
Yekun-ıihracat: 107 kuruş
Fil-baki-i taksim-i bil-verese: 538 kuruş
Hisse-i zevcetül-mezbure veresesi: 47 kuru 15 para
Hisse-i ibnül-mezbure Osman: 235 kuruş14 para
Hisse-i binti sağire Hamide: 117 kuruş27 para
Hisse-i binti sağire Meryem : 117 kuruş27 para
Terekesi hâzı
r olduğumuz halde ber-vech-i adl ve hakkaniyetle bilâ-ketm tahrir
edildiği ş
erhi tasdik kı
lı
ndı
.
316
Rumi 5 Kanun-ıEvvel 1325 / Hicri 5 Zilhicce 1327 / Miladi 18 Aralı
k 1909 gün
Cumartesi
Mehmed
Müdde-i aleyh
Hücceti verildiğ
i.
Sayfa-104
Belge-158
Numro-44
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesi Müdürü Hayrullah Efendi ve Hacı
Hüseyin Oğlu Veli Çavuşve Çaş
ir oğlu Ahmed ve hacıHüseyin oğ
lu Abdulah
namun kimesnelerden hazı
r-ıbil-meclis ve sahib-i arzuhal müma ileyh Hayrullah
Efendi ile Çaş
ir oğ
lu Ahmed meclis-i ş
er‘-i ş
erifimizde derun-ıarzuhalde ism-i
mezkur Don oğ
lu Ahmed mahdumu Mustafa nam kimesnelerden hazı
r-ıbil-meclis
Ahmed muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp derler ki, davarları
mı
zı
ra‘i ettirmek üzere çoban olup ücret makulesiyle hı
zmeteder merkum Ahmede teslim
ettiğimiz Hayrullah Efendi tarafı
ndan iki re’s seyis keçi ve Çaş
ir oğlu Ahmed
tarafı
ndan dahi iki res seyis ve bir tiftik keçi hayvanları
mı
zımerkum tarihden dört
buçuk mah mukaddem ki, güzerân eden Haziran mahı
nı
n 18.gününde merkum ra‘i
ettirmekte olan mevsuf-ımezkur beşres hayvanatı
mı
zızayi ettim, diyü hala bize
teslim etmemekte olduğundan sual olunup hayvanat-ımevsuf-ımezkurlar mevcud
ise aynen müstehlik ise be-heri Hayrullah Efendi iki res seyis seksenerden 160 ve
Ahmedden iki seyis ve bir tiftik keçi be-heri yetmişbeş
er kuruş
tan 225 kuruşki,
cem‘an 385 kuruş
un merkum Ahmedden alı
verilmesi taraf-ış
er‘iden tenbih olunmak
matlubumdur, diyü dava ettiklerinde sual olunup merkum Ahmed cevabı
nda oğ
lu
gaib-i anil-meclis 14 yaş
ı
ndaki Mustafaya fil-hakika hayvanat-ımevsuf-ımezkurlar
müdde-i müma ileyh tarafları
ndan teslim olunup ol vecihle makbuzatlarıolduğunu
ikrar, lakin mezkur beşres hayvan oğlu Mustafa nezdinde zayi olmuşve kendisinden
ve oğlu merkumdan … lazı
m geleceğini müdafaa-i dermiyan eylediği kayı
tş
üd.
Rumi 5 Kanun-ıEvvel 1325 / Hicri 5 Zilhicce 1327 / Miladi 18 Aralı
k 1909 gün
Cumartesi
317
Müdde-i aleyh Ahmed bin Mehmed
Diğeri Ahmed
Müddei Hayrullah Efendi
Bu surette ecîrin taksiri müste’cirin fihin muhafazasnda bilâ-özür kusur etmiş
dir. Şu
halde bilâ-özr-i ş
er‘î hayvanatlarda zayi olduğu ikrar ile sabit ve oğlunun sağ
ir
olduğu velisine ait olmağla mecelle-i celilenin 609. maddesi hükmüne tevfikan ve alâ
mûceb-i ikrara ber-mûceb-i zabı
t 385 kuruş
un müddeyân-ımümâ ileyhe devr ve
teslimi müdde-i aleyh merkum Ahmede tenbih ve ilzam olunduğ
u tescil ve kayı
tş
üd.
Fi 5 Minhü
Katib-i Zabı
t
Naib
İ
lamıverildiğ
i.
Sayfa-104-105
Belge-159
Numro-45
1328 senesi Muharremül-Haremin onuncu günü ecel-i mev‘ûdesiyle vefat eden filası
l Yozgatlıolup Mecidiye Kasabası
nda muvattan Dülger Yusuf Usta bin Abdullah
nam müteveffanı
n veraseti zevce-i menkuha-i metrukesi Arab Gülizar binti Ferac ile
kendisinin bundan bir sene akdem zevce-i metruke-i mutlakasıHatice binti
Abdullahdan mütevellide sulbiye-i sağ
ire Yozgatta mukîme gâibe-i anil-beled kı
zı
Fatı
ma muhzı
ra ve mesele-i miraslarıbi-hükmil-ferâiz 8 sehimden olup bir sehmi
mezbure Gülzara nı
sfıdahi sagire-i mezbureye farzan diğer varis ve asabe-i nasbiye
olmadı
ğı
ndan… Üç sehmi dahi kezalik sağire-i mezbureye isabetleri iktizası
ndan
sonra zevcetül-mezbure bil-verase sağire-i gaibe-i mezbure Fatı
manı
n dahi hukukunu
li-eclil-muhafaza Kaza Eytam Müdürü Mehmed Faik Efendi taleb-i marifi ve
marifet-i ş
er‘iye bil-müzayede ve ba‘del-ihraç masarif-i lazı
me tereke-i müteveffayı
mezbur defteridir ki, ber-vech-i itâ zikr ve beyan olunur. Fil-yevmil-hâmisi iş
rîn
ş
ehr-i Muharremül-harem li-sene semâniyeten vel-iş
rîn ve selâsete ve elf.
Rumi 13 Kanun-ıSani 1325 / Hicri 14 Muharrem 1328 / Miladi 26 Ocak 1910
Çarş
amba
318
Kasaba-i mezbur derununda vâki‘ beynel-ahali malumül-hudut köhne bir bâb hanesi
müteveffa-yımerkumun hanesinde mevcud görülen eş
yası
ndan fi 9 Kanun-ıSani
sene 1325 mahkemede meclis idare azasıNecip Bey ve cihet-i ş
er‘den azalar ve
ş
eriye ikinci Katibi Mehmed ve Eytam Müdürü hazı
r olduklarıhalde marifet-i ş
er‘ile
bil-müzayede bey ve takdir-baha ile zevcetül-mezbure Gülizara teslim edilen eş
yanı
n
miktarı
:
Hane-köhne: 200 kuruş
Bakı
r helke- 2: 35 kuruş
Bakı
r tencere-1: 15 kuruş
Yemek sahanı
-1: 10 kuruş
Çengü tepsi-1: 10 kuruş
Çengü tencere-3: 85 kuruş
Çengü sahan-1: 5 kuruş
Bakı
r ibrik-1: 25 kuruş
Teneke hamur leğ
eni-1:5 kuruş
Saç-1: 5 kuruş
Bakı
r yağtavası
-1: 5 kuruş
Çengü yumurta tavası
-1: 5 kuruş
Ölçek-1: 2 kuruş
Tek tüfek-1: 62 kuruş
İ
ki küp sirke ve turş
u: 10 para
Çay tepsisi-1: 3 kuruş
Hı
nta ş
inik-2: 10 kuruş
Şeir ş
inik-2: 2, 20 kuruş
Keser-1: 5 kuruş
Testere-1: 5 kuruş
Saç ayağı
-1: 3,20 kuruş
Kanar-1:
6,20 kuruş
Gaz yağ
ıtenekesi-5:
5 para
İ
skece-1
5 kuruş20 para
Ekmek teknesi-17, 20 kuruş
Balta-1
5 kuruş
319
Sandı
k ma‘a hanta-1
Soba ma‘a tahta-1
40 kuruş
35 kuruş
Mangal-1
5 kuruş
İ
ki yorgan
35 kuruş
Döş
ek ma‘a yasdı
k-2
35 kuruş
Lamba-1
5 kuruş
Çömlek-3
5 kuruş
Tavuk-26
78 kuruş
Yekun:
220 10 kuruş
500 kuruş (Hanesinde
bulunan
eş
ya,
evin
derununda.)
Yekun:
720, 10 kuruş
Yozgadı
n Kı
zı
lkoca Nahiyesine merbut Ali Fakı
lıKaryesinde İ
bişoğlu Ahmed
zimmetinde zuhur eden Lira-yıOsmanî-300 kuruş(Suretiyle zimem-i nasda alacağ
ı
olup tahsil olunan alacak ve zimemât)
21
30 kuruş
1051 kuruş(Yekûn)
El-İ
hracat:
Be-her zevcetül-mezbure Gülzara bâ-vasiyet-i sı
hhiye ba‘det-tahlîf-i ş
er‘iyeden
verilen: 501 kuruş
.
Tehcir-i tekeffün ve gasli için hocaya verilen: 50 kuruş
Ber-mutad-ıvelaye ve sâze: 21, 10 kuruş
Varaka-i baha ve pul: 5 kuruş
Vesikam hücceti ve pul: 29 kuruş
Resm-i âdî: 12, 30 kuruş
El-İ
hracat:
Yekun: 619 kuruş
Mecma-i taksim-i beynel-verese: 432 kuruş
.
Hisse-i zevcetül-mezbûre: 54 kuruş
Hisse-i bint-i sağire-i mezbure Kadı
n binti Yusuf: 378 kuruş(Faraza ve redden)
320
İ
ş
bu tereke-i müteveffa-yımerkum hazı
r olduğumuz halde ber-vech-i hasbi bilâ-ketm
sebt-defter eylediğ
ini mübeyyen iş
bu mahalle tahrir kı
lı
ndı
.
Hicri 11 Muharrem 1328 / Rumi 10 Kânunusani 1325 / Miladi 23 Ocak 1910 gün
Pazar
Zevcesi Gülizar
Kemalzade mahalleden
Yusuf Ziya
Eytam Müdürü
Sayfa-105
Belge-160
Numro-46
Ankara Vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Sakalıkaryesi sakinelerinden zatları
nı
… Alahacı
lıKaryesinden İ
brahim oğlu ilen İ
brahim Teflek Kebir Karyesinden
Osman HakkıHüseyin bin Osman nam kimesneler tarifleriyle maruf olan Ömer oğlu
Battal kerimeleri Esahî ve Hasna binti Battal nam hatunlar kaza-i mezbur mahkeme-i
ş
eriyesinde makud meclis-i ş
er-i ş
erif-i enverde ve her biri Amuca Jarosi Oğ
lu
Hüseyin bin Hakkımahzarı
nda takdir-i kelam ve tabir-i anil-meram edip karye-i
mezkûr hududu dâhilinde vâki‘ Germelikte Kütlü tarla taraflarış
arkan Aş
ı
k Musa
tarlası
, garben hâlî, ş
imalen mezarlı
k, cenuben hâlî ile mahdut altıdönüm ve yine Su
Akı
ntı
sınam mahalde ş
arken yol, garben yol, ş
imalen Türk Oğlu Mehmet tarlası
,
cenuben Ali Osman tarlası
ile mahdut 10 dönüm ve yine Köy civarı
nda ş
arken Karye
merası
, garben Toplu oğlu Salih tarlası
,ş
imalen Merkez oğlu İ
bişbağı
, cenuben su
yolu ile mahdut 8 dönüm tarlaları
mı
zdaki cem‘an üç kı
ta malumül-hudut 24 dönüm
miktarıtarlaları
mı
z müteveffa babamı
z Battaldan bil-intikal etmekle tapusu
yedimizde olup emlak vergisinde mukayyed olmakla usulen intikal muamelesinden
icrasıolmadı
ğı
ndan mezkur üç kı
ta tarlaları
mı
za Cemil Efendi müdahele ve fuzuli
zabt etmekle mahallesinden havale ile kaza-i mezbur muhâkim-i nizamiye ve
saireme ikame etdiği ve edeceği bil-cümle daavi-yi hukûkiye ile bizim müma ileyh
ile ve eş
hâs-ısaire aleyhlerinde ikame olunacak arazi-i miriye davaları
nı
n
aleyhlerimiz ve Mecidiye Mahkemesinde ve sairede müma ileyh aleyhine ikame
321
edeceğimiz ve ettireceğimiz bil-cümle hukuk-ımuhakemede ve sairede hukuk-ı
irsiyelerimizi takib-i dava ve icab eden muhakeme ve nizamiyenin her bir kı
sı
m ve
derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen ve istinâfen ve iâdeten ve temyizen ve
tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla taleb-i dava ve
muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih
tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i hı
bre ve
muhbir ve hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya vaz‘ı
na ve
hacz-i vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza tarafları
mı
zdan vâkı
a olacak reyimizle sulh ve
ibrâya ve ol bâbdaki vuku bulan bil-cümle masarif-i muhâkeme ve ücret-i vekalet ve
sâirenin haksı
z çı
kan taraftan ba‘det-tazmin tahsil kı
lı
nan mebâliğ-i malumeyi ahz ve
kabz ve bil-cümle masarif-i muhakeme mütebakisini tarafları
mı
za teslime merreten
ba‘de uhra âheri tevkiline vel-hâsı
l mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn
olmak üzere vekâlet-i sahiha-i mutlaka ile hâzı
rân-ıbil-meclis Ammuzademiz
Hüseyin Ağayıvekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledik, dediklerinde anlar dahi
ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini kemâ hüve
hakkı
he edaya taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin ifadeleri iş
bu iş
bu mahalle zabt
ve kayd ş
üd.
Hicri 28 Muharrem1328 / Rumi 27 Kanun-ıSani 1325 / Miladi 9 Şubat 1910
Çarş
amba
El-vekil Hüseyin bin Hakkı
… Hasna binti Battal
El-vekile Mahi binti Battal
Tarafları
nı
n ifadeleri huzurumuzda alı
ndı
ğıve mezbûrân Mâhî ve Hasnânı
n ve
Hüseynin parmak imzalarıolduğ
unu tasdik olunur.
Rumi 26 Kanun-ıSani 1325 / Hicri 27 Muharrem 1328 / Miladi 8 Şubat 1910 gün
Salı
OdacıYusuf Çavuş
Aza HacıMustafa Efendi
Vekâlet hücceti verildi.
322
Sayfa-106
Sayfa-161
Numro-47
Ankara vilayeti dâhilinde Mecidiye Kazası
nı
n Kelmas Karyesi sakinelerinden zatı
nı
karye-i mezkureden HacıAhmed bin HacıMahmud ve Nasuhi bin Yusuf nam
kimesneler tarifleriyle muarrefe olan Maraş
lıoğlu Hüseyin kerimesi Hasna binti
Hüseyin nam hatun karye-i mezkurede ve HacıMusanı
n misafir odası
nda makud
meclis-i ş
er‘i-iş
erifde ve zevci HacıMusa bin HacıAhmed mahzarı
nda takrir-i kelam
ve tabir-i anil-meram idüp Niger Oğlu Karyesinden ve pederi Hüseyin terekesinden
hisse-i musîbesi olup yine karyeden SarıMehmed oğlu Haydar bin Mehmed
yedindeki 2800 kuruşile zevc-i evveli Maraş
lıoğlu müteveffa Mehmedin emval-i
metrukesi hakkı
nda kaza-i mezbur mahkeme-i ş
er‘iyede sairede ikame etdiği ve
edeceği bil-cümle daavi-yi ş
er‘iye ve hukûkiye ile benim aleyhimde Mecidiye
Mahkemesinde ve sairede müma ileyh ve ehas-ısaire aleyhlerinde ikame olunan ve
olunacak ş
er‘iye ve hukûkiye davaş
arı
nı
n aleyde ve Mecidiye mahkemesinde ve
sairede ikame edeceğim ve ettireceğim bil-cümle muhakeme ve ş
er‘iye ve hukukiye
ve sairede hukuk-ıirsiyemi takib-i dava ve icab eden muhakeme-i nizamiyenin her
bir kı
sı
m ve derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen ve istinâfen ve iâdeten ve
temyizen ve tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla taleb-i
dava ve muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla istid‘â ve
levâyih tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i
habere ve muhbir ve hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya
vaz‘ı
na ve hacz-i vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza tarafları
mı
zdan vâkı
a alı
nacak
reyimle sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki bil-cümle masarif-i muhâkeme ve ücret-i
vekalet ve sâirenin haksı
z çı
kan taraftan ba‘det-tazmin tahsil kı
lı
nan mebâliğ-i
malumenin ahz ve kabzı
na ve ba‘de ihrâcül-masarif-i muhakeme mütebakisini
tarafı
ma teslimi merreten ba‘de uhra âheri tevkiline vel-hâsı
l mütevakkı
f olduğu
umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmme-i mutlaka-i sahiha-i
ş
er‘iye ile hâzı
r-ıbil-meclis zevcim HacıMusa Ağayınâib-i münâsib nasb ve tayin
eyledim, dediklerinde ol dahi ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve
323
hı
zmet-i lazı
mesini kemâ hüve hakkı
he edaya taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin
ifadeleri iş
bu iş
bu mahalle zabt ve kayd ş
üd.
Kelmas Karyesinden HacıMusa Zevcesi Hasna
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda alı
ndı
ğ
ıve mezbure Hasnanı
n da parmak imzası
olduğunu tasdik eyleriz.
Hicri 8 Saferül-hayr 1328 / Rumi 6 Şubat 1325 / Miladi 19 Şubat 1910 gün
Cumartesi
Ali oğlu Abdurrahman
Yusuf Oğlu Nasuhi
HacıMehmud oğlu
Sayfa-107
Sayfa-162
Numro-48
Ankara vilayeti dâhilinde Mecidiye Kazası
nı
n Nigeroğlu Karyesi sakinelerinden
zatı
nıkarye-i mezkureden Ahmed Ağa bin Mustafa Efendi ve Said bin Battal nam
kimesnelerle muarrefe olan Veli Baş
ıkerimesi Fatı
ma binti Ali Veli nam hatun
karye-i mezkurede ve Süleyman Beyin misafir odası
nda makud meclis-i ş
er‘i-iş
erif-i
enverde ve müma ileyh Süleymanı
n mahzarı
nda takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram
idüp oğlu müteveffa Mehmedin zevcesi Fatı
manı
n ba‘ded-dava memur-ımahsus
tarafı
ndan sebt-i defter edilen emval ve eş
ya meyanı
nda kendüsünün malıolup dahili defter edilen hayvanatı
n tefrikiyle yedine iadesine dair mahkeme-i ş
eriyede ve
hukukiyede ve sairede ikame etdiği ve edeceği bil-cümle daavi-yi ş
er‘iye ve
hukûkiye ve sairede hukukumu dava ve icab eden muhakeme-i nizamiyenin her bir
kı
sı
m ve derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen ve istinâfen ve temyizen ve
tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla taleb-i dava ve
muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih
tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i habere ve
muhbir ve hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya vaz‘ı
na ve
hacz-i vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza tarafları
mı
zdan ba‘det-tazmin tahsil kı
lı
nan
mebaliğ
-i malumenin ahz ve kabzı
na ba‘del-ihrâc masarif-i muhakeme mütebakisini
324
tarafı
ma teslime merreten ba‘de uhra âheri tevkiline vel-hâsı
l mütevakkı
f olduğu
umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmme-i mutlaka-i sahiha-i
ş
er‘iye ile hâzı
r-ıbil-meclis Edhem Beğzade Süleyman Beyi nâib-i münâsib nasb ve
tayin eyledim, dedikde ol dahi ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve
hı
zmet-i lazı
mesini kemâ hüve hakkı
he edaya taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin
ifadeleri zabı
tta kayı
t olunduğu.
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda alı
ndı
ğıve mezbure Fatı
manı
n parmak imzası
olduğunu tasdik eyleriz.
Hicri 9 Saferül-hayr 1328 / Rumi 7 Şubat 1325 / Miladi 20 Şubat 1910 gün Pazar
Battal oğ
lu Said
Tevfik Beğzade
Mustafa Efendizade
Sayfa-108
Belge-163
Numro-49
Mecidiye Kazası
nı
n Behrenek Karyesi sakinlerinden Tacir oğlu Battal bin elmüteveffa Mustafa tarafı
ndan zikr-i âtî hususa vekil olduğunu iddia eden karye-i
mezburdan merkumun velisi ve dâisi Haydar bin HacıHasanı
n vekaleti Mahmudlu
Karyesinden Ahmed bin Reş
id ve Mustafa bin HacıÖmer nam kimesnelerin
ş
ehadetiyle sâbit ve hükm-i ş
er‘ül-ehak olduktan sonra sahib-i arzuhal Battal vekili
Haydar nam kimesne kaza-i mezbur mahkeme-i ş
er‘iyesinde makud meclis-i
ş
er‘imizde derun-ıarzuhalde ismi mezkur Kara Ali Oğlu Bekir muvacehesinde
üzerine dava ve takrir-i kelam idüp mezbur Bekirin vekalet-i muhkemesi hasebiyle
mezkur Mahmudlu Karyesinde MuhtarıMehmed hanesinde kı
zıGülistan binti Bekir
nam bikr-i bâligayı324 senesi Kanun-ıEvvelinin 3. günü tarihinde müvekkelim
Battal bin el-müteveffa Mustafaya 551 kuruşmihr-i müeccel tesmiyesiyle mahzar-ı
ş
uhudda akd ve nikah ve ben dahi merkum Battal için tezviç ve kabul idüp mezbure
ol tarihden berü hâlâ müvekkelim merkum Battalı
n zevce-i menkûha-i medhulbahasıolmuşiken muhtar-ımerkum ise akdin ol tarihde vukuunu ve pederi merkum
dahi bilür iken … kayd ve izinname dahi almayarak tarih-i mezkuru inkara tasaddi
325
etmeleriyle
sual
olunup
kabl-i
ş
er‘iyeden
tenbih
ediverilmesi
bil-vekale
matlubumdur, diyü dava gı
bbüs-sual anlar dahi müdde-i vekil merkumun ol tarihde
akd-i mezkuru inkar eyledikleri ş
üd.
Hicri 14 Saferül-Hayr1328 / Rumi 12 Şubat 1325 / Miadi 25 Şubat 1910 gün Cuma
Şahid Mustafa
Şahid Ahmet
Müdde-i aleyh Bekir bin Mustafa
Müdde‘i Vekili
Katib-i zabı
t
Vekil-i müdde-i merkumdan müddeası
na mutabı
k kimlerle isbat edeceği sual
olundukda esamileri bâlâda muharrer Ahmed bin Raş
id ve Mustafa bin HacıÖmer
ve Mustafa oğlu Mustafa ve Telli oğlu Haydar namunlarla isbat edeceği bunlardan
baş
ka asla ş
ahidi olmadı
ğı
nıbeyan ve meclis-i ş
er‘a ikame eylediği Mahmudlu
Karyesinden Kara Mamo oğ
lu Ahmed bin Raş
id ibni Mehmed nam kimesne istiş
had
olundukda fil-hakika müdde‘i gaib-i anil-meclis Battal bin Mustafanı
n vekil ve velisi
ve daisi Haydar bin HacıHasan vekaletiyle karyemiz sakinelerinden Kara Ali oğlu
kerimesi àülistan binti Bekir nam bikr-i bâliğa tarafı
ndan vekil olup babasıhazı
r-ı
merkum Bekir güzarân eden 1324 senesi Kanun-ıEvvelinin 10. günü 501 kuruş
mihr-i müeccel tesmiyesiyle akd ve merkum Haydar Battal için bil-vekale nikah
İ
mam Mehmed Efendi marifetiyle inkâh olunduğ
u bil-vekâle kabul ve tezviç eyledi.
El-hâlete hâzihi mezbur Battal bin müteveffa Mustafanı
n zevce-i menkuha-i medhulbahasıolduğunu bilür ve bu vecihle ş
ehadet etdim dediğ
i.
Hicri 14 Saferül-Hayr1328 / Rumi 12 Şubat 1325 / Miadi 25 Şubat 1910 gün Cuma
Şahid Ahmet bin Raş
id
Diğer ş
ahid Behrenek Karyesinden HacıÖmer oğlu Mustafa bin HacıÖmer ibni
Hasan ş
ahid-i merkumun eda-yış
ehadeti vecihle ş
ehadet eyledi.
Fi 16 Minhü
Şahid Mustafa bin HacıÖmer
Müdde-i aleyh-i merkum Bekirden ş
ahidân-ımerkuman hakkı
nda ne diyeceği sual
olundukda alel-usul tezkiyelerini taleb etmekle tezkiyeye havale olunduğu kayı
tş
üd.
Fi 14 Minhü
326
Katib-i zabı
t
Naib
Vürud eden sı
rran mestûremizde Mahmudlu Karyesi İ
mamıMolla Ahmed oğlu
Bekir bin Ahmed Efendi ve Behernek muhtarıEsseyyid Mehmed bin Seyyid ve
muhtar-ıdiğer Hüseyin oğlu Mehmed bin Hüseyinden sı
rran ve ba‘dehu mezbûrûnla
HacıHasanlıKaryesinden Musa Kahya ve muhzı
r Mehmed Efendiden dahi alenen
ledet-tezkiye âdil ve makbulüş
-ş
ehade olduklarıihbar ve iş
‘âr olunmakla bilmuvacehe bir nehc-i ş
er‘i fi 10 Kanun-ıEvvel sene 1324 tarihinde akd-i mezburun
vuku‘ ve sübûtuna ba‘del-hükm müdde-i aleyh Bekire tenbih olunduğu tescil ve
tarafeynin iş
bu mahalle zabt olunduğu kayı
tş
üd.
Fi 17 Minhü
Katib-i zabı
t
Naib
İ
lam-ış
er‘iyesi verildi.
Sayfa-109
Belge-164
Numro-50
Ankara vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Beş
ikli Karyesinde sakin …
mezkuresinden Güçlü oğlu Ahmed bin Ali kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde
makud meclis-i ş
er‘-i azim-i lazı
m-ıtevkirde Bahçepı
nar Karyesinden Aş
irzade Ali
Rı
za Efendi mahzarı
nda ikrar-ıtam ve takrir-i kelam idüp bâ-tapu mutasarrı
f
olduğum Göl Yeri nam mevki‘de malumül-hudut 15 dönüm mikdarıarazilerimi
fuzuli karye-i mezbur ahalilerinden HacıOğullarıTuran ve Çullu ve İ
smail namun
kimesneler bilâ-sened-i hakani fuzuli müdahele etmekte oldukları
ndan ol babdaki
müdahele-i vakı
aları
nı
n menine dair kaza-i mezbur mahkeme-i nizamiye ve sairede
ikame-i dava ve hukukiye muhakemelerinde eş
has-ısaire aleyhlerinde merkumun
ikame edeceğim ve ettireceğim bil-cümle hukuk-ımuhakemelerini ve sairede takib-i
dava ve icab eden muhakeme-i nizamiyenin her bir kı
sı
m ve derecat ve tabakâtı
nda
bidâyeten ve itirazen ve istinâfen ve iâdeten ve temyizen ve tashihen müdde‘i ve
müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla taleb-i dava ve muhakeme ve muhâsemeye
327
ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve takdimine ve iş
hâd
ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i habere ve muhbir ve hükm azl ve nasba ve
istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya vaz‘ı
na ve hacz vaz‘ ve fekkine ve ledeliktiza tarafları
mdan vâkı
a olunacak reyimle sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki vuku bulan
bil-cümle masarif-i muhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâireyi haksı
z çı
kan tarafa tahmil
ve tazminine tahsil olunan mebâliğ-i malumeyi ahz ve kabz ve ba‘de’l-masarif-i
muhakeme mütebakisini tarafı
ma teslimine merreten ba‘de uhra âheri tevkiline velhâsı
l mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmmei mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile hâzı
r-ıbil-meclis müma ileyh Ali Rı
za Efendiyi vekili nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledim, dediğini müma ileyh-i merkumun cemi‘
kelimât-ımeş
rûası
nda kavlen ve ka‘len kabul ve tasdik etmekle tarafeynin ifadeleri
iş
bu iş
bu mahalle zabt olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 19 Safer 1328 / Rumi 17 Şubat 1325 / Miladi 2 Mart 1910 Çarş
amba
El-vekil Kör Ali oğ
lu Ahmed
El-vekil Aş
ir-zade
Katib-i zabı
t
Tarafeynin ifadelerinda hâzı
r olduğumuz halde alı
ndı
ğıtasdik olunur.
Muhzı
r-ıŞeriye
Adliye Odacı
sı
Sayfa-109
Belge-165
Numro-51
Mecidiye Kazası
nı
n HacıHasanlıKaryesi sakinelerinden olup zatı
nızeyl-i vesikada
mektup esamî müslîmin tarifleriyle muarrafe sahibe-i arzuhal Zehra binti Veli nam
hatun meclis-i ş
er‘-i ş
erifül-enverde derun-ıarzuhalde ism-i mezkur Haş
ir oğlu
Süleyman bin Ali mahzarı
nda üzerine dava ve takrir-i kelam idüp mezbur Süleyman
benim zevc-i dâhilim olup tarih-i vesikadan 15 gün mukaddem beni talak-ıselase ile
tatlik etmekle müstakar makud mukarrer ve makud-ıaleyh olan 101 kuruşmihr-i
müeccele hakkı
m ile nafaka-i adet-i malume ve… sükenâmıtaleb ederim. Sual
olunup bana irâ’e etmişolunmak matlubumdur diyü dava eyledi.
328
Fi 20 Safer sene 1328
Müdde-i aleyh Süleyman
Müdde‘i Zehra
Katib-i Zabı
t Mehmed
Merkum Sülaymana sual olundukta cevabı
nda müddeiye-i mezbur Zehrayı51 kuruş
mihr-i müeccel ile zevce-i mezbure-i medhul-bahasıolduğunu ikrar, lakin tatlikini
inkar etmekle müddeiye-i mezbureden ber-vech-i muharrer müddeası
na mutabı
k
kimler ile isbat-ımüddea edeceği sual olundukda arzuhal balası
nda HacıHasanlı
Karyesinden Muhtar İ
brahim Ağa ve Ron oğlu Ahmed ve HacıSüleyman oğlu Battal
ve İ
mam HacıAhmed oğlu Mustafa ve HacıNuri namunlar ile isbat-ımüddea
edeceğini ve bunlardan ma‘da asla ş
ahidi olmadı
ğı
nıtezkar etmekle ş
ahidlerini ne
vakit getürüp isbat-ımüddea edeceği tekrar sual olundukta iş
bu ş
ehr-i hâl-i Arabinin
23. Cumartesi günü hukuk-ış
er‘a ihzar edeceğ
i ve yevm-i muhakemede bu gün ta‘lîk
kı
lı
ndı
ğıkayd ş
üd.
Fi 20 Safer sene 1328
Müdde-i aleyh Süleyman
Müddeiye Zehra
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda alı
ndı
ğıve parmak imzalarıolduğ
u tasdik kı
lı
ndı
.
Fi 17 Şubat sene 1325
Muhzı
r-ıŞer‘iye
Aza-yıMahkeme
Sayfa-110
Belge-166
Numro-51
Mecidiye Kazası
nı
n Tefelek Sağir Karyesinden Elekber Oğlu Osman bin Habibin
Ankara Gureba Hastanesinde vefat eylediğne dair fi 12 Muharrem sene 1328 tarih ve
1228 numrolu Ankara Fı
rkasıkumandanlı
ğıtarafı
ndan meblağ-ıemirnamede
müteveffa-yımerkumun veraseti olduğunu iddia eden babasıHabib bin Hasan nam
kimesne kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde makud muhzı
r-ış
er‘iyede Mehmed
Efendi muvacahesinde takrir-i kelam idüp oğlum müteveffa-yımerkumun ilel-vefat
329
müma ileyh zimmetinde cihet-i karz-ış
eriyeden 76 kuruşalacağı
nıkablel-eda vefat
etmekle meblağ-ımezburu bana eda ve teslime taraf-ış
eriyeden müma ileyhe tenbih
olunmak matlubumdur, diyü davaya tasaddi eyledi.
Hicri 28 Safer 1328 / Rumi 26 Şubat 1325 / Miladi 11 Mart 1910 gün Cuma
Muhzı
r müdde-i aleyh
Müdde‘i Habib
Müma ileyh Mehmed Efendiden sual olundukda ol dahi cevabı
nda kaziyeyi minval-i
muharrer üzere ol miktar borcu olduğunu inkar, lakin veraset müddeası
nıinkar
etmekle müddeası
na mutabı
k beyine taleb olundukda kimlerle isbat-ımüddea
edeceği ba‘des-sual Hüseyin Ağa bin İ
brahim Ağa ve Hüseyin Efendi bin Hasan Ağa
ile isbat-ımüddea edeceğinden meclis-i ş
er‘a ikame eylediği ş
âhidan-ımüma
ileyhimadan Hüseyin Efendi bin Hasan Ağa bin Hüseyin istiş
had olundukda filhakika müteveffa Osman bin Habibin veraseti iş
bu hâzı
r-ıbil-meclis Habib bin
Hasan muhzı
ra andan baş
ka varis ve terekesine müstahak-ıaheri olduğu malum
değildir. Ben bu vecihle ş
ahidim ve ş
ehadet-i ş
eriye dahi ederim dediği kayı
tş
üd.
Fi 28 Minhü
Şahid-mahkeme-i bidayet azası
Diğer ş
ahid Hüseyin Ağa ibni İ
brahim Ağa ibni Al, dahi ş
ahid Hüseyin Efendinin
baladahi istiş
hadâtıvecihle eda-yış
ehadet eyledi.
Fi 28 Minhü
Şahid İ
dare Azası
ndan
Şahidler hakkı
nda ne diyeceği müma ileyh Mehmed Efendiden sual olundukda alelusul tezkiyelerini taleb eyledi. Ber-mûceb-i taleb-i tezkiyeye havale olunduğu kayı
t
ş
üd.
Hicri 28 Safer 1328 / Rumi 26 Şubat 1325 / Miladi 11 Mart 1910 gün Cuma
Katib-i zabı
t
Sayfa-110
Belge-167
Tefelek Sağ
ir Karyesi Muhtarlı
ğı
na;
330
Esamileri bâlâda muharrer müdde‘i Habib ve müdde-i aleyh Mehmed Efendi
meyanelerinde tekevvün eden veraset müddeası
na ş
ahidan-ımüma ileyhüma ş
ehadet
etmekle ol babdaki ş
ehadetlerinde âdil ve makbulüş
-ş
ehade olup olmadı
kları
nızeyl-i
cerideye tahş
iye eyleriz.
Fi 28 Minhü
Naib
Şahidan-ımüma ileyhimanı
n âdil ve makbulüş
-ş
ehade oldukları
nıtasdik eyleriz.
Rumi 28 Şubat 1325 / Hicri 1 Rabiulevvel 1328 / Miladi 13 Mart 1910 gün Pazar
Osman Oğlu HakkıKahya
Tefelek Sağ
ir karyesinden Ömer oğlu Veli
Sı
ran tezkiyeleri bâlâda mübeyyen icrâ dahi Necib Bey bin Mustafa Bey Odacı
Yusuf Çavuşbin Seyyid dahi bil-muvacehe alenen ledet-tezkiye adâletleri zahir
olmakla merkum Habibin verasetine ba‘del-hüküm meblağ-ımalumesin müma ileyh
mehmed Efendiden ahz ile veraseti babasımerkuma teslimine tenbih olundu.
Hicri 28 Safer 1328 / Rumi 26 Şubat 1325 / Miladi 11 Mart 1910 gün Cuma
Katib-i Zabı
t
Naib
İ
lam-ış
eriyesi verildi.
Sayfa-111
Belge-168
Numro-52
Ankara vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Beş
ikli Karyesi ahalilerinden ve
birinci makulesinden HacıoğullarıTuran ve İ
smail ve Ahmed benûnül-müteveffa
Hacıkaza-i mezburun mahkeme-i bidyete mahsus odada makud meclis-i ş
er-i ş
erif-i
enverde gaib-i anil-meclis Kı
rş
ehri dava vekillerinden Ferid Efendi ibni Ali
Efendinin kabulüne mevkûfe takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp karye-i
mezkur hududu dâhilinde Göl Yeri nam mevkide vâki beynel-ahali malumül-hudut
vel-hayran 25 dönüm miktarıarazi-i mîriyye tarlaları
mı
z müteveffa pederimiz
Hacı
dan münkal olup bundan 30 sene mukaddem kaht u gala münasebetiyle pederim
müteveffa-yımerkumun yed-i tasarrufunda olup ba‘del-vefat bizlere âdiye-i intikal
331
etmesizin mezkur tarlaları
mı
za bu kere ziraat etmeye mübâş
eret etmişisek de karye-i
mezbur sakinlerinden Kör Ali oğ
lu Ahmed bin Ali fuzuli ve gayr-ıhak bize
müdahele ve ziraatten men‘ etmekde olduğundan merkum ile kaza-i mezbur
mahkeme nizamiye ve saire ve ikâme-i dava ile hukuk-ısaire muhakemelerinde
eş
has-ısaire aleyhinde merkumla ikame edeceğimiz ve ettireceğimiz bil-cümle
hukuk-ımuhakemelerinde ve sairede takib-i dava ve icab edenlerle muhakeme-i
nizamiyenin her bir kı
sı
m ve derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen ve istinâfen
ve iâdeten ve temyizen ve tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise
sı
fatları
yla taleb-i dava ve muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi
imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve
istihlâfa ve ehl-i habere ve muhbir ve hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak i‘lâmâtı
mevki‘-i icrâya vaz‘ı
na ve hacz vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza tarafları
mı
zdan vâki‘
olunacak reyimizle sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki müdahelesinin men‘i hususunda
vuku bulan bil-cümle masarif-i muhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâireyi haksı
z çı
kan
tarafa tahmil ve tazminine tahsil olunan mebâliğ-i malumeyi ahz ve kabz ve ba‘de’lmasarif-i muhakeme mütebakisini tarafları
mı
za teslime merreten ba‘de uhra âheri
tevkiline vel-hâsı
l mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere
vekâlet-i âmme-i mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile müma ileyh Ferid Efendinin kavline
mevkûfe tarafları
mı
zdan vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledik, demeleri
gı
bbet-tasdikiş
-ş
er‘î mâ hüvel-vâki‘ bit-taleb tarafeynin ifadeleri iş
bu zabt ceridesine
olunduğu kayd ş
üd.
Beş
ikli Karyesinden HacıOğlu Turan
Diğeri Ahmed
Diğeri İ
smail
Hicri 2 Rebiülevvel 1328 / Rumi 1 Mart 1326 / Miladi 14 Mart 1910 gün Pazartesi
İ
ş
bu baladaki parmak iş
aret ve imzalar merkûmûn Ahmed ve İ
smail ve Ahmedin
olduklarıtasdik kı
lı
ndı
.
Fi 28 Minhü
Belediye azası
Mahkeme azası
Hücceti verildiğ
i.
Fi 3 Minhü
332
Sayfa-111
Belge-169
Numra-53
Ankara Vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n SakalıKaryesi sakinlerinden sahib-i
arzuhal Öksüzoğlu Molla Bekir bin İ
bişnam kimesne kaza-i mezbur mahkeme-i
ş
er‘iyesinde meclis-i ş
er‘iyemizde ş
er‘iye mukayyedi olup hâzı
r-ıbil-meclis
Mehmed Efendi ibni Süleyman Bey muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam
idüp müma ileyhin tarafı
mdan vekalet-i muhakemesi hasebiyle SelmanlıNahiyesinin
Arefeoğlu Karyesi sakinlerinden Tavil Mustafa oğlu derun-ıarzuhalde ism-i mezkure
Elife binti Osman nam bikr-i baliğayıgüzaran eden 319 senesi Ağustosunun 15.günü
tarihiyle mezbure tarafı
ndan dahi akde tevkil babasıhâzı
r-ımerkum Osman hâzı
r-ı
ş
uhudda 501 kuruşmihr-i müeccel ve 400 kuruşmuaccele ki cem‘an 901 kuruş
mihrin tesmiyesiyle nefsime müma ileyh Mehmed Efendi vekâletiyle tarafeyn birrı
za akd ve inkah ve ben dahi tezviç ve kabul idüp mezbureyi ol tarihden bir mah
sonra hâneme götürüp hâlâ benim zevce-i menkuha-i medhul-baham olmuşiken
müma ileyh ol tarihde izinname almaksı
zı
n muamele-i kaydiyesi takdimine icra
olmadı
ğıve tarih-i mezkurdaki akdimin icrası
nıvekil-i müma ileyh ketm etmekle
ben dahi ol tarihde muamele-i kaydiyesi oldu. Hayli takib-i dava edemediğimden
dolayıher nası
lsa mücerred görülerek 321 senesi asker edilmişolması
yla vekil-i
müma ileyhden sual olunup kabl-i ş
er‘iyeden tenbih olunmasımatlubumdur, diyü
davaya tasaddi eylediği ş
üd.
Hicri 4 Rebiülevvel 1328 / Rumi 3 Mart 1326 / Miladi 16 Mart 1910 gün Çarş
amba
Kayı
npederi Osman
Sabı
ka akde vekil
Müsted‘i Müdde‘i Molla Bekir
Akde vekil tasdiki müma ileyh Mehmed Efendiden sual olundukda akd-i mezburun
1319 senesi olmayup yirmi senesi olduğunu tahattur ve inkâra tasaddi eyledi.
Vekil-i akad Mehmed
Müdde‘i Molla Bekir
333
Müdde-i merkum Molla Bekirden akdin ol tarihde icra kı
lı
ndı
ğı
nıkimler ile isbat-ı
müddea edeceği soruldukda SakalıKaryesinden Mehmed Ali Efendi oğlu Arif
Efendi ve Teflek Kebir Karyesinden Hafı
z oğlu Osman ve Mustafa oğlu Mehmed,
Alakase oğlu Mehmed ve Mehmed Ali Efendi nâmun kimesnelerle isbat-ımüddea
edeceğini tezkar ve ş
âhidûn-ımerkumundan meclis-i ş
er‘a ikame eylediği Arif bin
Mehmed Ali Efendi ibni Ahmed nam kimesne istiş
had olundukda güzaran eden 1319
senesi Ağustos mahı
nı
n 15. müdde-i merkum Molla Bekir bin İ
biş
in tarafı
ndan akde
vekil tasdiki olup hâzı
r-ıbil-meclis Süleyman Beğzade Mehmed Efendi ibni
Süleyman Bey ve hâlâ zevce-i menkûha-i medhul-bahasıgâibe-i anil-meclis
Arefeoğullarıkaryesinden Tavil Mustafa oğlu kerimesi Elife binti Osman nam
mezbureyi velisi ve babasıhazı
r-ımerkum Osman bil-vekale 501 kuruşmihr-i
müeccel ve 400 kuruşda muaccele namı
yla ol tarihde akd ve inkah ve bir mah sonra
hanesine götürüp el-hâlete hâzihi mezbure Elife müdde-i merkumun zevce-i
menkûha-i medhul-bahasıve … olduğunu bilür ve bu vecih üzere ş
ahidim ve
ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi ederim dediğ
i kayı
tş
üd.
Fi 4 Minhü
SakalıKaryesinden Mehmed Ali Efendizade Molla Arif
Diğer ş
ahid Teflek Kebir Karyesinden Hafı
z oğlu Osman bin Mehmed ibni
Abdurrahman dahi istiş
had olundukda ş
ahid Arif Efendinin baladaki istiş
hadatı
vecihle eda-yış
ehadet eyledi.
Fi 4 Minhü
Diğer ş
ahid Hafı
z Osman
Şahidan-ımerkumandan Molla Arifin bizzat dest-i hattıve imzasıdiğeri Osmanı
n
dahi mührü olup parmak imzasıolduğunu tasdik ile eda-yış
ehadet-i ş
er‘iye
eyledikleri ş
erhile temhir kı
lı
ndı
ğı
.
Fi 4 Minhü
Meclis İ
dare Azası
Mahkeme-i bidayet azası
Müdde-i aleyh müma ileyhden iş
bu ş
ahidler hakkı
nda ne diyeceği sual olundukda
alel-usul tezkiyelerini taleb etmekle tezkiyeye havale olunduğu kayı
tş
üd.
Fi 4 Minhü
Katib-i zabı
t
334
Naib
Sayfa-112
Belge-170
Numro-54
Mecidiye Kazası
nı
n Beş
ikli Karyesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Mehmed oğ
lu
Haydar bin Mehmed kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde makud meclisüş
ş
er‘iyemizde ve yine karye-i mezbur sakinlerinden derun-ıarzuhalde ism-i mezkur
Emrullah oğ
lu Hasan bin Yusuf muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp
tarihden üç mah mukaddem 8 Mecidiye evvelce ve sonra da bir Mecidiye ki cem‘an
9 Mecidiye ki beheri 19 kuruşhesabı
yla 171 vermişidim. Sual olunup meblağ-ı
mezburu alı
verilmesini taleb-i dava eyledikde ba‘des-sual ol dahi cevabı
nda kaziye-i
minval-i muharrer üzere olduğunu huzur-ış
er‘iyede akdemce de mukayyed ve
makud olunması
yla mûceb-i ikrar itirazıMecelle ahkame celâle … maddesi
ahkamı
na tevfikan meblağ-ımüddeaya 171 kuruş
un müdde-i merkum Haydara hâlan
eda ve teslime müdde-i aleyh mezbur Hasana tenbih ve ilzam olunduğu tescil ve
tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalle zabt ve kayt olunduğu ş
üd.
Fi Cemaziyelahir sene 1328
Müdde-i aleyh Hasan
Müdde‘i Haydar
Katib-i Zabı
t
Tarafeynin parmak imzalarıolduğu tasdik kı
lı
ndı
.
Rumi 29 Mart sene 1326 / Hicri 30 Rabiulevvel 1328 / Miladi 11 Nisaan 1910 gün
Pazartesi
Şura Odacı
sı
Muhzı
r-ıŞer‘iye
İ
lam-ış
er‘iyesi verildi.
335
Sayfa-113
Belge-171
Ankara Vilayeti dâhilinde Mecidiye Kazası
nı
n Boyalı
k KasabasıCami-i Kebir
Mahallesinde sakin iken Berekat Aş
iretinden olup bundan akdem vefat eden
Mahmud oğlu Bekir Ağa bin Mehmedin sulbiye-i sağire kı
zıElifenin bâ-hüccet-i
ş
er‘iye vasisi olan li-ebeveyn el-müteveffa ammisi Şeyho bin Mehmed Ağa kaza-i
mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘i-ş
erife lâzı
müt-tevkirde İ
mam
Mehmed Efendi muvacehesinde takrir-i kelam ve tasdik-i anil-meram idüp sağire-i
mezbure el-müteveffanı
n babasıbiraderim müteveffa-yımerkûmun mevrus ve
müstakil bâ-defter-i kassam askerî emvallerinden olup mahkeme-i ş
eriye veznesinde
mahfûz-i bil-emâne re’sül-mal olarak 6225 kuruşistidân ile talep etmesiyle meblağ
-ı
mezkuru bana ber-vech-i muharrer eda ve teslim etmekle tarih-i vesikadan beşsene
müeccel ve mev‘ûduna kezalik sağire-i mezbure malları
ndan olmak üzere marifet-i
ş
er‘ile iş
tira ve kabz eylediği bir adet halalıkoyun satı
mısemeninden dahi ve bir adet
Fetevâ-yıAli Efendi kitabıbahası
ndan yevm-i … olarak 4668 kuruş30 para ki ciheti mezkur benden cem‘an 10893 kuruşmahalle-i mezkur eş
rafı
ndan Dağı
stan Bey bin
Bekir ve Şeyh Ağ
a bin el-müteveffa Tayurzade Hüseyin Ağa meclis-i makud-ı
mezkurda müma ileyh … takrir-i kelam idüp makruz-ımedyun Tayur Şeyh Mehmed
bin Mehmed Ağanı
n min cihetül-edate sağire-i mezbure Elifenin malları
ndan
zimmetinde deyni olan meblağ-ımecmu-ımerkum 10893 kuruş30 parayımev‘udu
… değin biz dahi kefalet-i mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile müteselsilen kefil-i bil-hâl ve
zâmetler olup baş
kaca lazı
m gelen meblağ-ımalumeyi dahi kezalik tarafı
ndan bilemr vel-kabul tekeffül zâmetleriz dediklerini vasi medyun-ımerkum Şeyh Ağa bin
Mehmed dahi kezalik merkûmanı
n cemi‘ kelimât-ımeş
rûhalarla kavlen ve fiilen
kabul ve tasdik etmeğin gı
bbettit-tasdikiş
-ş
er‘i mâ vaka‘ bit-taleb tarafeynin ifadeleri
iş
bu zeyl ceridesine zabt edilmişolunduğu kayı
dş
üd.
Hicri 2 Rebiülevvel 1328 / Rumi 1 Mart 1326 / Miladi 14 Mart 1910 gün Pazartesi
El-ası
l-i bil-mal Dağistan Bey bin Bekir
Diğer el-ası
l-ıbil-mal Tayura Şeyh Ağa bin Hasan Ağa
Vasi vel-medyun Şeyho bin Mehmed
Katib-i zabı
t-ımahkeme-i ş
eriye
336
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda ahz ve zabt olunarak parmak ve mühr-i zatiyeleri
olduğunu tasdik eyleriz.
Adliye Odacı
sıYusuf Efendi İ
bni Seyidi
Meclis-i İ
dare Azası
ndan Necib Bey ibni Mustafa Bey
Belediye Azası
ndan Osman Bey bin Süleyman Bey
Eytam Müdürü HacıMehmed Sadı
k Efendi ibni Süleyman Bey
Sayfa-113
Belge-172
Numro-55
Mecidiye Kazası
nı
n HacıDuraklıKaryesi sakinlerinden zatı
nıkarye-i mezbure
sakinlerinden Hallu bin Mustafa ve Muhtar vekili İ
brahim Ağ
a ve Mehmed ve Odacı
Yusuf Çavuştarifleriyle muarefe olan Şerife Hanı
m binti el-müteveffa Hasan nam
mezbure meclis-i makud-ış
er-i ş
erif-i enverde hazı
r-ıbil-meclis HacıAhmedli
Karyesinden Ali oğ
lu İ
brahim bin Ali mahzarı
nda takrir-i kelam ve tabir-i anilmeram idüp Dersaadette Orta Köyde dere boyunda Ayazma Mahallesinde vaki Hafı
z
oğlu Zukağı
nda 28 numroyu hâvi malumül-hudut fevkâni ve tahtani dört odalıve
ş
ehriye bir adet lira-yıOsmanî isticârlıbir bab mülk menzili bundan akdem bera-yı
tebdil-i hava gelmişolan müteveffa zevcim olup Dersaadette Birinci Ordu-yı
Hümayuna mensup Nizamiye Beş
inci Alayı
nı
n 2. taburu ve 1. bölüğü mülazı
m-ı
evveli açı
kları
ndan iken vefat eden Yusuf Ziya Efendi bin Mehmedden mevrus ve
münkal semen-i hisse-i ş
âyiamımahallede bil-müzayede sağ
ir oğlum Ahmed
Hilminin dahi vasisi ve ammisi İ
brahim bin Mehmed ile ma‘an memuru huzurunda
bey‘ ve ferağve esmân-ıhamusunu tarafı
ma teslime Dersaadet muhakeme-i ş
eriye
ve nizamiye ve hukuk kı
smıve sairede ikame-i dava ve isticar ve icarıve eş
has-ı
saire aleyhinde ikame edeceğimiz bil-cümle muhakimi-i ş
eriye ve nizamiye ve
sairelerde takib-i dava ve icab edenlerle muhakim-i ş
eriye ve nizamiyenin her bir
kı
sı
m ve derecatta bidâyeten ve itirazen ve istinâfen ve iâdeten ve temyizen ve
tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla taleb-i dava ve
muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih
tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve tahlife ve istihlâfa ve ehl-i
337
hayze ve mühayyiz ve hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i
icrâya vaz‘ı
na ve hacz vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza tarafları
mı
zdan vâki‘ olunacak
reyimizle sulh ve ibrâya ve ol bâbdaki müdahelesinin men‘i hususunda vuku bulan
bil-cümle masarif-i muhâkeme ve ücret-i vekalet ve sâireyi haksı
z çı
kan tarafa tahmil
ve kabz ve alı
nacak mebâliğ-i malumeyi ahz ve kabzı
na ve ba‘de’l-masarif-i
muhakeme mütebakisini tarafları
ma teslime merreten ba‘de uhra âheri tevkile velhâsı
l mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmmei mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile merkum İ
brahim bin Aliyi nâib-i münâsib nasb ve
tayin eyledim dedikde ol dahi ber-vech-i muharrer vekalet-i merkumeyi kabul ve
murassahıedaya taahhüd ve iltizam etmeğin tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalle zabt
olunduğu kayı
tş
üd.
Hicri 20 Rebiülevvel 1328 / Rumi 19 Mart 1326 / Miladi 1 Nisan 1910 gün Cuma
Müteveffa Yusuf Efendi zevce-i metrukesi Şerife binti Hasan
El-Vekil İ
brahim bin Ali
Sayfa-114
Belge-173
Numro-56
Mecidiye Kazası
nı
n Mahsenli Karyesinden sahib-i arzuhal Süleyman oğlu Alaaddin
nam kimesne ve yine derun-ı arzuhalde ism-i mezkur Köle oğlu Hasan
muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam idüp tarihden dört mah akdem malı
m
olup 300 kuruşkı
ymetlü bir re’s kara sı
ğı
r ineğimi merkum Hasan ücretle çobanı
m
bulmak münasebetiyle teslim etmişisem de gâib ve zayi etdim diyü mezkur ineğimi
el-yevm aynen veyahud tahminen bedel-i malumeyi teslimden imtina eder olmakla
sual olunup mezku ineğimi aynen müstehlik ise zemâmen tazmin ediverilmesi
matlubumdur diyü dava eyledi.
Hicri 6 Rebiülahir 1328 / Rumi 4 Nisan 1326 / Miladi 17 Nisan 1910 gün Pazar
Müdde-iğaleyh Hasan
El-Müdde-i Alaaddin
338
Müdde-i aleyh merkum Hasandan ne diyeceği sual olundukda cevabı
nda müddeaya
ineğ
i rai eder olduğunu ikrar, lakin sabahı
n ineği kendisine teslim etmediği cihetle
tazmin edemeyeceğini inkara tasaddi eyledi.
Fi 6 minhü
Müdde‘i Alaaddin
Müdde-i aleyh Hasan
Müdde-i merkum Alaaddinden tekrar müddeası
na mutabı
k kimlerle isbat-ımüddea
edeceği soruldukta Mahsenli Karyesinden Hasan oğlu Bekir ve ahmed oğ
lu Yusuf ve
İ
smail oğlu Ali ile isbat etdireceğini ve bundan ma‘da asla ş
ahidi olmadı
ğı
nıtezkar
eyledi.
Fi 6 minhü
İ
ra’e eylediği ş
ahidleri ne vakit huzur-ış
er‘a getüreceğ
i sual olundukda ş
ehr-i hâl-i
Arabinin 9. Salıve 10. Nisan-ıRumi yevm-i muayyeninde isbat edeceği yevm-i
muhakemede ol tarihe ta‘lik kı
lı
ndı
ğıkayı
tş
üd.
Hicri 6 Rebiülahir 1328 / Rumi 4 Nisan 1326 / Miladi 17 Nisan 1910 gün Pazar
Müdde-i aleyh Hasan
Müddei Alaaddin
Merkumanı
n ifadeleri ber-minvâl-i muharrer zabt edilerek zirdeki parmak iş
aretleri
kendilerinin olduğu tasdik kı
lı
nı
r.
Hicri 6 Rebiülahir 1328 / Rumi 4 Nisan 1326 / Miladi 17 Nisan 1910 gün Pazar
Eytam Müdürü Mehmed
Mahkeme azasıHasan
Katib-i Zabı
t Mehmed
Sayfa-114
Belge-174
Müdde-i aleyh merkum Hasan yevm-i muayyenede geleceğine gelmediği halde
gı
yaben dava-yımezkur fasl ve rüyet edileceğini kirâren merâre tefhim ve kendisi de
imza etmiş
. Yevm-i mezkurde müdde‘i gelip kendüsi de müdde-i aleyh olduğu halde
gelmemiş
. Vekil-i ş
er‘a dahi getürmemişolduğ
undan mecelle-i adliyenin madde-i
mahsusuna tevfikan müdde‘i Alaaddin dava-yımezkuru vekil-i musahhar nasbı
yla
339
fasl ve rüyet olunması
nıtaleb-i dava etmişolmakla müdde-i aleyh merkumun
hukukunu katiye madde-i mahsus mûcebiyle mahkeme-i ş
eriye muhzı
rıMehmed
Efendi ibni Ömer 10 kuruşücretle vekil-i musahhar tayin kı
lı
nup meclis-i ş
er‘a
ikame eylediği ş
ahidlerden Mahsenli Karyesinden Ahmed oğlu Yusuf bin Ahmed
ibni Mehmed istiş
had olundukda fil-hakika müdde-i Alaaddinin müdde-i aleyh
Hasan çoban olmak münasebetiyle Fakı
lu Karyesine gelip merkum Hasan
Alaaddinin ineğ
ini gaybettiğ
ini kendisinden istima ettiğ
ini ve merkum köyün çobanı
olduğuna ve mezkur inek ki anı
n olup 300 kuruştahminen kı
ymetinde olduğunu bilir
ve bu vecih üzere eda-yış
ehadet-i ş
eriye ederim, dediği kayı
tş
üd.
Hicri 10 Rebiülahir 1328 / Rumi 8 Nisan 1326 / Miladi 21 Nisan 1910 gün Perş
embe
Şahid Ahmed oğ
lu Yusuf
Mahsenli Karyesinden İ
smail oğlu Ali bin İ
smail ibni Halil dahi istiş
had olundukda
ş
ahid-i merkum Ahmedin istiş
hadatıvechi üzere ş
ehadet-i ş
er‘iye ederim dediği
kayı
tş
üd.
Fi 10 Minhü
Şahid İ
smail oğlu Ali
İ
ş
bu ş
ehadetleri hakkı
nda müdde-i aleyh vekil-i musahharımüma ileyh Mehmed
Efendiden ne diyeceği sual olundukda alel-usul tezkiyesini talep etdi. Karyesi heyet-i
ihtiyariyesine tezkiye havale olunduğu kayı
tş
üd.
Fi 10 minhü
Sı
ran ve alenen tezkiyeleri icra olundu.
Katib-i zabı
t
Naib
Sı
rran müzekkileri Muhtar-ıEvvel Osman bin Yusuf
İ
mam Ali bin Ahmed
Aza Osman oğlu Mehmed bin Osman
Aza Molla Ömer oğlu Hüseyin bin Ömer
Alenen tezkiyeleri Şedid oğ
lu HacıAli bin Şedid
Halil oğlu İ
brahim Çavuşbin Halil
Rumi 4 Mayı
s 1326 / Hicri 7 Cemazeyilevvel 1328 / Miladi 17 Mayı
s 1910 gün Salı
Tazminine hüküm tefhim eyledi.
Fi 6 Mayı
s sene 1326
340
Sayfa-115
Belge-175
Mecidiye Kazası
nı
n Mahsenli Karyesinde sakine zatı
nıMemli Kahya bin Hasan İ
bni
Cerid ve Ahmed bin Süleyman ibni Cerid nâmân kimesneler tarifleriyle muarefe olan
sahibe-i arzuhal Yusuf kerimesi Döndü binti Yusuf nam mezbur kaza-i mezbur
mahkeme-i ş
eriyesinde makud meclis-i ş
eriyemizde derun-ıarzuhalde ismi mezkur
biraderleri Hüseyin ve said nam kimesnelere üç defa ayrıayrıgünde tebliğve
beynet-tasdik edilen davetiye derununda muharrer olmakla canib etmeyip yevm-i
muayenede her ikisi geldiklerinden tarafları
ndan bir vekil-i ş
er‘inin göndermedikleri
mecelle-i ahkâm-ıadliyenin madde-i mahsusuna tevfikan gı
yaben davası
nı
n istimâ‘ı
ve tarafları
ndan vekil-i musahhar tayin kı
lı
nan mübaş
ir Hasan Mehmed efendi
muvacehesinde ş
öyle dava ve takdir-i kelam idüp der ki, pederimin vefatı
ndan sonra
terekeden hisseme isabet eden 225 kuruş
u bâ-kassam hisse-i irsiyeme isabet eden
meblağ-ımezkuru biraderim hasan ve Saidden dikkatle talep etmişisem de vermek
de imtina eylediklerinden sual olunup müekkil-i merkumlara izafetle mezburu
alı
verilmesini taleb-i dava eyledi.
Hicri 6 Rebiülahir 1328 / Rumi 4 Nisan 1326 / Miladi 17 Nisan 1910 gün Pazar
Müdde-i aleyhimâ vekil-i musahhar
Müddeiye Döndü
Vekil-i musahhar müma ileyhden ne diyeceğ
i sual olundukda bâ-kassam
müvekkellerim Hüseyin ve Saidin öyle borcu olduğunu bilmediğini inkara tasaddi
eyledi. Mezbureden müddeaya 225 kuruşbâ-kassam hisse-i irsiyesini biradelerleri
Hasan ve Said nâmânlardan alacağıolduğunu kimlerle isbat edeceği soruldukda
karyemizden Memli Kahya bin Hasan ve Ahmed bin Süleyman, Muhtar Osman
Kahya Hüseyin oğlu Hilmi? nâmunlar ile isbat edeceğini bunlardan baş
ka asla ş
ahidi
olmadı
ğı
nıtezkarı
yla beraber meclis-i ş
er‘a ikame eylediği ş
ahidlerden Memli kahya
bin Hasan ibni Cerid istiş
had olundukda mezbure Döndünün müteveffa babası
Yusufdan bâ-defter-i kassam 225 kuruşhisse-i irsiyesini gâib-i anil-meclis biraderleri
Hüseyin ve Saidden el-hâlete hâzihî alacağıolduğunu bilür ve bu vecih üzere
ş
ahidim ve ş
ehadet-i ş
eriye dahi ederim dediği ş
üd.
341
Hicri 6 Rebiülahir 1328 / Rumi 4 Nisan 1326 / Miladi 17 Nisan 1910 gün Pazar
Şahid Memli bin Hasan
Diğer ş
ahid Süleyman oğ
lu Ahmed bş
n Süleyman ibni Cerid istiş
had olundukda
ş
ahid-i merkum Memli Kahyanı
n irae ettiği ş
ehadet vechi üzere bâ-kassam-i
müddeaya 225 kuruşborçlarıolduğunu bildiğine ş
ehadet-i ş
eriye dahi etdiğini kayı
t
ş
üd.
Fi 6 Minhü
Şahid Ahmed bin Süleyman
Şahidler hakkı
nda vekil-i musahhar müma ileyhe ne diyeceği olduğunu sual
olundukda alel-usul tezkiyelerini talep etmekle hitam-ımuhakeme ş
ehr-i hâlin 9. Salı
gününe ta‘lîkiyle tezkiye tastîrine Şeriye Kalemine havale olunduğu kayı
tş
üd.
Fi 6 Minhü
Katib-i zabı
t Mehmed
Esamileri bâlâda muharrer mezbure ve ş
ahid-i merkumânı
n parmak imzalarıolduğu
tasdik kı
lı
ndı
.
Fi 6 Minhü
Eytam Müdürü
Aza Hasan
Sayfa-115
Belge-176
Karye-i mezbur İ
mamıAli Efendi bin Mehmed ve ihtiyar azaları
ndan Hasan Oğlu
Musa bin Abdullah nâmân kimesnelerden bâ-varaka-i mesture sı
ran ve merkûmânla
karye-i mezburdan Ali oğlu Hasan bin Ali ve Alaaddin bin Süleyman naman
kimesnelerden de bil-muvacehe alenen badet-tezkiye adl ve makbuküş
-ş
ehade
olduklarıihbar ve iş
‘âr olunan Memli Kahya bin asan ibni Cerid ve Ahmed bin
Süleyman ibni Cerid nam kimesnelerin ol babdaki ş
ehadetleri makbul olmakla
mucebiyle müddeaya 225 kuruş bâ-kassam Döndü nam mezbureye izafetle
biraderleri Hüseyin ve Saidden münakaş
aten? Tahmil ve müddeaya meblağ-ı
malumenin müdde‘i mezbureye hâlen eda ve teslime vekil-i musahhar müma ileyh
342
… olunduğu tescil ve ilam-ış
er‘iye rabt kı
lı
ndı
ğıtarafı
na bil-muvacehe tefhim
kı
lı
ndı
ğıkayı
tş
üd.
Hicri 7 Rabiül-ahir 1328 / Rumi 5 Nisan 1326 / Miladi 18 Nisan 1910 gün Pazartesi
Katib-i zabı
t Mehmed Hilmi
Naib-i Şer‘iye
İ
lam-ış
eriyesi verildiği.
Sayfa-116
Belge-177
Numro-58
Mecidiye Kazası
nı
n SakalıKaryesi sakinlerinden Sivaslı
zade Cemil Efendi ve
mahdumu Mehmed Efendi ibni Abdülcemil efendi kaza-i mezburun mahkeme-i
ş
eriyesine mahsus odada makud meclis-i ş
er‘-iş
erif-i enverde hâzı
r-ıbil-meclis dava
vekillerinden Aş
irzade Ali Rı
za Efendi ibni Mehmed mahzarı
nda her biri takrir-i
kelam ve tabir-i anil-meram idüp kaza-i mezburda salifül-beyan SakalıKaryesi
sakinlerinden gaib-i anil-meclis Merkez oğlu Veli Kethüda ve Mehmed Ali Efendi
Benan-ıAhmed ile müma ileyh Cemil Efendi mahdumu Mehmedden dava olunan bir
dest-i ş
eriye müddeası
na ve müma ileyh Cemil Efendinin dahi yine müma ileyh
Mehmed Ali Efendi ve ş
ahs-ısaire aleyhlerine ikame olunacak bil-cümle istihkak ve
ceza ve saire davaları
nı
n ait olduğu muhakeme-i ş
eriye ve nizamiye ve hukukiye ve
sairede ikame-i dava ve eş
has-ısaire aleyhlerinde her ikimizin ikame edeceğ
imiz ve
ettireceğimiz muhakeme ş
eriye ve nizamiye ve hukuk feshi ve sairede takib-i dava ve
icab edenlerle muhakeme-i ş
eriye ve nizamiyenin her bir kı
sı
m ve derecat ve
tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen ve istinâfen ve iâdeten ve temyizen ve tashihen
müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise sı
fatları
yla taleb-i dava ve muhakeme ve
muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve
takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve istihlâfa ve ehl-i hayze ve mümeyyiz ve
hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak i‘lâmâtımevki‘-i icrâya vaz‘ı
na ve hacz vaz‘
ve fekkine ve ledel-iktiza tarafları
mı
zdan vâkı
‘ olunacak reyimizle sulh ve ibrâya ve
alı
nacak meblağ-ımalumeyi ahz ve kabza ve ba‘de’l-ihraç masarif-i lazı
me
mütebakisini tarafı
mı
za teslimine merreten ba‘de uhra âheri tevkile vel-hâsı
l
343
mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmme-i
mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile tarafları
mı
zdan hâzı
r-ımüma ileyh Ali Rı
za Efendiyi
vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledik, dediklerinde müma ileyh dahi vekâlet-i
merkumeyi kabul ve merâsimini edaya taahhüd ve iltizam eyledim demelerimizi iş
bu
zabt tarafeynin ifadeleri kayd olunduğu ş
üd.
Hicri 24 Rabiülahir 1328 / Rumi 22 Nisan 1326 / Miladi 5 Mayı
s 1910 gün Perş
embe
El-müvekkil SakalıKaryesinden Sivaslı
zade Abdülmecid ibni Mehmed
El-müvekkil Mahdumu Mehmed Efendi
El-vekil Aliş
arzade
Şühud-ıhâl:
Müdür Hayrullah Efendi bin HacıHabibullah
Meclis-i idare AzasıHüseyin Ağa bin İ
brahim
Mahkeme-i Bidayet AzasıMehmed Efendi bin Hüseyin
Sayfa-116
Belge-178
Numro-59
Mecidiye Kazası
nı
n SakalıKaryesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Merkez oğ
lu Veli
bin Ahmed kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde makud meclis-i ş
er‘iyemizde
derun-ıarzuhalde ismi mezkûr SakalıKaryesinden Cemil Efendi oğ
lu Mehmed
tarafı
ndan zikr-iâti hususa vekil-i bâ-hüccet-i ş
er‘iye vekil-i ş
er‘iye hâzı
r-ıbil-meclis
dava vekillerinden Aliş
arzade Ali Rı
za Efendi ibni Mehmed muvacehesinde ş
öyle
dava ve takrir-i kelam idüp der ki, 323 senesi Nisan mahı
nı
n 15 yahut 16 tarihlerinde
sulbiye kebire 20 yaş
ı
ndaki kı
zı
m Fatı
mayımezbur Mehmed tüfenk ile endahtla
saçma ile urup almı
şolduğu cerihadan müteessiren 24 saat sonra vefatı
na sebebiyet
verdi. Mezburenin diyet-i ş
eriyesini talep ve dava eylerim. Fakat bu davayıkendim
mahbus bulunduğum cihetle takip ve hukukumu muhafaza edemeyeceğimden vekil
tutacağ
ı
m. Vekilimi ya Yozgat veyahut Kı
rş
ehrinden celb ve tayin edeceğim. Bunun
20 gün nihayet itası
nıtalep eylerim diye tezkar eylemesi üzerine vekil-i müma ileyh
Ali Efendi kelama ş
ürû‘ ile ifade-i merame muktedir olamayan mesai ve gerek
müdde-i aleyhe esas meseleye giriş
mezden vekil getireceğini ifade eder. …vekaletim
344
henüz tescil olan müvekkillerimden izahat almak üzere bir hafta mühlet ve saati talep
eylerim, demesi üzerine mahkeme tarafeynin talepleri üzerine vekil tayin etmek ve
izahat ahz ve beyan etmek üzere Cemaziyelevvelin 10 pençş
enbe gününe tarafeynin
razı
sı
yla talik kı
lı
ndı
ğıkayı
tş
üd.
Hicri 24 Rabiülahir 1328 / Rumi 22 Nisan 1326 / Miladi 5 Mayı
s 1910 gün Perş
embe
Müdde-i aleyh Mehmed Vekili
Müdde‘i Veli Kahya
Katib-i zabı
t
Şahid Mahkeme AzasıHasan
Şahid-Mahkeme Azası
Sayfa-117
Belge-179
Mecidiye Kazası
nı
n Ketü Oba Karyesi sakinlerinden Maco Mustafa bin Mehmed
kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde makud meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde hâzı
r-ı
bil-meclis dava vekillerinden rif‘atlü Ali Rı
za Efendi ibni Mehmed Ağa mahzarı
nda
takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp der ki, kezalik gâibe-i anil-meclis Ketü Oba
karyesi sakinlerinden olup halen 201 kuruşmihr-i müeccel ve 4000 kuruşmihr-i
muaccele namı
yla zevce-i gayr-ımedhul-baham olan Dede oğlu kerimesi Esma binti
Halil nam bikr-i bâliğa ve âkı
leyi bu kere karyemiz ahalisinden … ashabı
ndan Gül
oğlu Mamo ve rüfekasımenkuham mezbureyi cebren firâr ettirüp bana adem-i
matbuası
nda ve teslimden imtina‘ etmekte ve ş
imdi ise hayat ve mematınâ-malum
olduğundan zevcem mezbureyi ve firar mecralarıolan merkum Mamo ve rüfekaları
ve icab edenler hakları
nda ikame-i davaya ve bil-cümle muhakim-i ş
eriye ve
nizamiye ve ceza ve saire davaları
nı
n ait olduğu muhakim-i ş
eriye ve nizamiye ve
hukukiye ve ceza ve sairede ikâme-i dava eş
has-ısaire aleyhlerinde ikame edeceğim
ve ettireceğim muhakim-i ş
eriye ve nizamiye ve hukuk ve ceza kı
smıve muhakim-i
sairede takib-i dava ve icab edenlerle kezalik muhakim-i ş
eriye ve nizamiye ve
hukukiye ve cezaiyenin her bir kı
sı
m ve derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen
ve istinâfen ve iâdeten ve temyizen ve tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ı
sâlise sı
fatları
yla taleb-i dava ve muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve
345
kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif
ve istihlâfa ve ehl-i habere ve mümeyyiz ve hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak
i‘lâmâtlarımevki‘-i icrâya vaz‘ı
na ve hacz vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza
tarafları
mdan vâki‘ olunacak reyimle sulh ve ibrâya ve alı
nacak mebaliğ-i malumeyi
haksı
z çı
kan tarafa bit-tahmil ücret-i vekalet ve sair masarif-i lazı
meyi ba‘de ihraç-ı
masarif-i elzeme mütebakisini tarafları
ma teslime merreten ba‘de uhra âheri
tevkiliyle vel-hâsı
l mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere
vekâlet-i âmme-i mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile tarafı
mdan müma ileyh Ali Rı
za Ferid
Efendiyi vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledim, dedikte müma ileyh dahi
vekalet-i merkumeyi kabul ve hı
zmet-i lazı
mesini kema yanbaği edaya taahhüd
etmeğin tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalle zabt olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 3 Cemaziyel-ahir 1328 / Rumi 30 Mayı
s 1326 / Miladi 12 Haziran 1910 gün
Pazar
El-vekil Aş
irzade
El-müvekkil Ketü Oba karyesinden Mamo Mustafa bin Mehmed
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda ahz ve iş
bu parmak iş
areti merkum Mustafanı
n
olduğu tasdik kı
lı
ndı
.
Fi 29 Minhü
Ketü Obadan Hasan oğ
lu Ali
Kasabadan Bekir Beğ
zade
Mahkeme Azası
Sayfa-117
Belge-180
Numro-61
Mecidiye Kazası
nı
n Şedidler karyesinde sakin iken bundan akdem vefat eden ş
aban
oğlu Mamo nam müteveffanı
n sulb-i sağir oğlu olup rüş
dü sabit olan Haydar ve bâhüccet-i ş
eriye vasisi ve velisi ammisi karye-i merkumeden Şaban oğlu Ömer kaza-i
mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde makud meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde her biri
vesâyeten ve asaleten dava vekillerinden hâzı
r-ıbil-meclis Ali Rı
za Efendi İ
bni
Mehmed mahzarı
nda ikrar-ıtam ve takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp
346
mevrusumuz müteveffa-yımerkumandan münkal bâ-defter-i kassam zeyl-i askeri ve
hariç-i kassam zimem-i nasda ve Şahinoğlu Karyesinde Süleyman oğlu Hasan Koca
zimmetinde cihet-i karz-ış
eriyeden alacağı
mı
z olan 43 adet lira-yıOsmanî
matlubatı
mı
zıbil-irs-i ş
eriye merkumdan alı
verilmesi ve tarafları
mı
za istihsal teslimi
ve daha sair kaza-i mezbur dâhil ve haricinde kezalik zimem-i nasda olan bil-cümle
matlubatı
mı
zıtaleb ve dava için merkum Hasan Koca ve sair icab edenler hakları
nda
ikame-i davaya ve bil-cümle muhakim-i ş
eriye ve nizamiye ve ceza ve saire
davaları
nı
n ait olduğu muhakim-i nizamiye ve hukukiye ve sairede ikâme-i dava
eş
has-ısaire aleyhlerinde ikame edeceğimiz ve ettireceğimiz muhakim-i ş
eriye ve
nizamiye ve hukuk ve ceza kı
smıve sairede takib-i dava ve icab edenlerle muhakim-i
ş
eriye ve nizamiyenin her bir kı
sı
m ve derecat ve tabakâtı
nda bidâyeten ve itirazen
ve istinâfen ve iâdeten ve temyizen ve tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ı
sâlise sı
fatları
yla taleb-i dava ve muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve
kendi imzası
yla istid‘â ve levâyih tanzim ve takdimine ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif
ve istihlâfa ve ehl-i habere ve mümeyyiz ve hükm azl ve nasba ve istihsâl olunacak
i‘lâmâtımevki‘-i icrâya vaz‘ı
na ve hacz vaz‘ ve fekkine ve ledel-iktiza
tarafları
mı
zdan vâki‘ olunacak reyimizle sulh ve ibrâya ve olunacak mebaliğ
-i
malumeyi ahz ve kabzı
na ba‘de ihracül-masarifül-lazı
me mütebakisini tarafları
mı
za
teslimine merreten ba‘de uhra âheri tevkile vel-hâsı
l hususat-ımezkurenin
mütevakkı
f olduğu umurun küllisini îfâya me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmme-i
mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile tarafı
mı
zdan hazı
r-ımüma ileyh dava vekili Rifatlü Ali
Rı
za Ferid Efendiyi vekil-i nâib-i münâsib nasb ve tayin eyledik, dediklerinde müma
ileyh dahi vekalet-i merkumeyi kabul ve merasimini edaya taahhüd ve iltizam
etmeğin tarafeynin ifadeleri zabt ve tescil olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 5 Cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 2 mayı
s 1326 / Miladi 15 Mayı
s 1910 gün
Pazar
El-vekil Ali Rı
za Efendi
Vâris-i Ası
l Haydar bin Mehmed
El-müvekkil El-vasi
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda alı
ndı
ğıiş
bu mahalle ş
erh verildi.
Hâzı
run Zabtiye
Aza
347
Katib-i Zabı
t
Sayfa-118
Belge-181
Naklet âmedi numro-59 sahife-58
Zabta ol dem tarafeynden müdde‘i Veli Ağaya El-müteveffa Ahmede taraf-ı
ş
eriyeden 10 gün mühel ile bir vekil-i ş
er‘i getürmek üzere yevm-i muhakeme ş
ehr-i
hâl-i Cemaziyelevvelinin 3. pençş
enbe gününe tarafeyni bit-terâzi talik kı
lı
nmı
şidi.
Yevm-i muayyenede de tarafeynin mâni-i meş
rûaları
na mebni gelmesiyle ş
ehr-i hâl-i
mezkurun 5. cumartesi gününe yevm-i muhakemeleri ta‘lik kı
lı
nmı
ş
. Yevm-i
mezkurda müdde-i merkum Veli vekil irâ’e etmeyip de bizzat muhakemesini ş
er‘an
nası
l fasl ve rü’yeti talebinde mûcebine ve müdde-i aleyh vekil-i müseccel-i ş
er‘isi
Ali Rı
za Efendi müvekkeli Cemil Efendi oğlu Mehmede izafetle bâ-hüccet-i ş
er‘a
meclis-i ş
er‘a ibraz ve kı
raat olunmuşolan mezkur vekalet hücceti kı
raat olundukda
müdde-i merkumdan vekalet hakkı
nda ne diyeceği bil-istifsâr cevabı
nda kabul
eylediği davası
nı
n ikame eylediği dava sual olunup sulbiye-i kebiremiz Fatı
ma nam
bikr-i bâliğa 20 yaş
ları
nda iken karye-i mezbure müvekkeli Cemil Efendi mahdumu
Mehmed güzerân eden 1325 senesi ş
ehr-i Rebiül-evvelinin 15. ve ş
ehr-i Nisanı
n keza
15 ve 16. gününde kı
zı
m mezbureyi tüfenkle göbeği ortası
ndan mezkur tüfenginden
çı
kan saçma ile kasden veya amden cerh ve mezkur cerihadan müteessiren 24 saat
sonra vefat eylediğini ve bir … kalmadı
ğı
nı
, cerh-i mezbureden müteessiren mevt
olduğu eclden mûceb-i ş
er‘isini bil-veraset taleb-i dava ederim diyü ba‘ded-dava velistintak müdde-i aleyh Mehmed vekili Ali Rı
za Efendiden ne diyeceği sual
olundukda müma ileyh dahi müvekiline izafetle cvabı
nda katiyyen ve katiyyeten
inkara tasaddi eylediği yani ol vakit kendüsü müstantı
k azasıolup müdde-i merkum
Veli ol zaman kendi kendini urmuşve hiç kimesneden dava ve ş
âyiasıolmadı
ğı
nı
daire-i istinafça mukayyed idüğünü tahş
iye eylediği ş
üd.
Hicri 5 Cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 2 mayı
s 1326 / Miladi 15 Mayı
s 1910 gün
Pazar
Müdde-i aleyh Vekili Ali Rı
za
Müddeiyena Veli
348
Sayfa-118-119
Belge-182
Tarafeyn ferdasıgün huzur-ış
er‘a asâleten vekâleten gelip vekil müma ileyhin ol
babdaki def‘ine karş
ıtekrar müdâfaasısoruldukda ol vakit kı
zımüteessiren mevt
acı
sı
yla ikrah-ımutebere ile hakikat-i hâlde edinemediği kerhen dava etmeyeceğini
ve ba‘dehû bâ-müteveffiye-i maktûle kı
zı
m mezbure Fatı
manı
n yerine müdde-i aleyh
merkum Mehmed Bey diğer hemş
iresi Naciye nam bikr-i bâliğa ibneti Abdülcemil
Efendiyi bizzat oğlum gâib-i anil-meclis Mehmede akd ve nikah eylediğinden ş
imdi
ise mezbureyi diğerine niş
anlaması
yla sulh ve ikrah ile icrâ hakkı
ndaki olan fetevâ-yı
ş
er‘iye kataiyyen dava-yımezkuremi mûceb-i ş
er‘iye diyet-i kâmile ile ş
ahidlerimin
istid‘âsı
nımüdde‘i vekiline beyyine alı
verilmesi muradı
mdı
r diyü dava-yımuvâfı
k-ı
ş
er‘î ve huzur-ıhâlimin tahrîride ikrar-ımuteber olamdı
ğıMecelle-i Celilenin 1575.
maddesine ve 1006. maddeleri hükmüne tevfikan ref‘ muamelesinin reddiyle müddei
aleyh
vekili
Ali
Rı
za
Efendiye
muamelesine
bil-izafet
ba‘det-tenbih
ş
ehadetnamesine havale olunduğu kayı
tş
üd.
Hicri 6 Cemaziyelevvel 1328 / Rumi 3 Mayı
s 1326 / Miladi 16 Mayı
s 1910 gün
Pazartesi
Müdde‘i Veli Kethüda İ
bni Ahmed
Müdde-i aleyh vekili Ali Rı
za Efendi
Şahidlerinin kimler olduğunu ve kimler ile isbat-ımüddea edeceğini tekrar müdde-i
merkum Veliden soruldukda arzuhali derununda ki esamileri muharrer ş
ahidler ve
onları
n ş
ahidleri olup isbat-ımüddea edeceğini tezkar etmesi ve ş
ahidlerden Sakalı
Karyesinden Merkez oğlu Ali ve Hüseyni ve Alagir oğlu Hamo Mehmed ve Kalboz
Oğ
lu Hüseyin ve Molla İ
bişoğlu Ömer ve İ
smail Habip ve Sabı
k tapu katibi
Mehmed Ali Efendi ve YukarıAlacalıKaryesinden Kabzan Hatun binti ve Sakalı
dan
ve … oğlu Mehmed ve Abdullah oğlu Necib nâmûn kimesneler ile isbat-ımüddea
edeceğini ve bunlardan mada asla ş
ahidi olmadı
ğı
nıira’e eylediği ş
ahidlerin de ne
gün ve ne vakit istima‘ ettireceği sual olundukda iş
bu ş
ehr-i hâl-i Arabinin 13. yevmi Pazar günü ş
ahidlerinin istimaı
na tarafı
na tenbih olunduğ
u kayı
tş
üd.
349
Hicri 6 Cemaziyelevvel 1328 / Rumi 3 Mayı
s 1326 / Miladi 16 Mayı
s 1910 gün
Pazartesi
Müdde‘i Veli
Müdde-i aleyh Vekili Ali Rı
za Efendi
Tarafeyn yevm-i muayenede bil-vürud ş
ehr-i hâlin 15. Salıgününe ş
ahid istimâı
na
talik kı
lı
ndı
ğıkayı
tş
üd.
Hicri 13 Cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 10 Mayı
s 1326 / Miladi 23 Mayı
s 1910 gün
Pazartesi
Müdde‘i Veli
Müdde-i aleyh Vekili Ali Rı
za Efendi
Sayfa-119
Belge-183
Tarafeyn ber-minvâl-i meş
ruh yevm-i muayenede asaleten ve vekâleten bil-vürud
ş
âhid olup meclis-i ş
er‘a ikâme olunan mezkur SakalıKaryesinden sakin Merkez
oğlu Ali bin Mehmed ibni Mustafa nam kimesne istiş
had olundukda güzeran eden
1325 senesi ş
ehr-i Rabiülevvelinin 15. gününe veya 16. gününe ve 1323 senesi ş
ehr-i
Nisan Mahı
nı
n kezalik 16. günü gündüz sabahleyin saat bir buçuk raddelerinde
müdde‘i hâzı
r-ıbill-meclis Veli bin Ahmedin âkı
le ve bâliğa 20 yaş
ları
ndaki sulbiyei sağire kerimesi Fatı
mayıiş
bu müdde-i aleyh gâib-i anil-meclis Süvar Cemil
Efendinin sulb-i kebir oğlu Mehmedin vekili dava vekillerinden Aliş
arzade Ali
Efendinin müvekkeline bil-izafeten mezbure Fatı
mayımerkum Mehmed bin Cemil
Efendi yevm ve vakt-i mezkurda elindeki tek eczalıtüfenk endahtı
yla vurduğ
undan
mezbure 24 saat zarfı
nda vefat eylediğini bilirim ve gözmle böylece gördüm. Bu
vecihle ş
âhidim ve ş
ehadet-i ş
eriye ederim dediğini kayı
tş
üd.
Hicri 15 cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 12 Mayı
s 1326 / Miladi 25 Mayı
s 1910 gün
Çarş
amba
Şahid- SakalıKaryesinden Merkez oğlu Ali bin Mehmed
İ
ş
bu ş
ahid hakkı
nda vekil-i mğ
ma ileyden ne diyeceği sual olundukda tahlif talebinde
bulunmayup alel-usul tezkiyesini talep eylediği ş
üd.
350
Hicri 15 cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 12 Mayı
s 1326 / Miladi 25 Mayı
s 1910 gün
Çarş
amba
Müdde-i aleyh vekili Ali Rı
za
Müdde-i Merkum Veli
Diğer ş
ahid dahi ş
ehr-i hâl-i mezkurun 21. Pazar günü ş
ehidlerini getüreceğini tezkar
eylediklerini tarafeyn bit-terazi yevm-i mezkurede muhakemeleri talik kı
lı
ndı
ğıkayı
t
ş
üd.Hicri 15 cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 12 Mayı
s 1326 / Miladi 25 Mayı
s 1910
gün Çarş
amba
Naib-i Şer‘î
(Aş
ağ
ı
da 124. sahifeye nakl)
Sayfa-120
Belge-184
Numro-1
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesinde HacıYusuf Ağanı
n misafirhanesinde ve zeyli vesikada muharrerül-esami müslimîn-i ihzarînden olduklarıhalde akd edilen
meclis-i ş
er‘a lâzı
müt-tevkîrde karye-i mezkur sakinlerinden iken bundan akdem
vefat eden Hasan bin Mehmed Çavuş
un sulbiye-i sağire kı
zıSultanı
n bâ-defter-i
kassam malı
ndan olmak üzere karye-i mezkur sakinlerinden Fakıoğ
lu Bekir bin
Mustafa nam kimesne meclis-i makud-ımezkurda halen kaza-i mezbur eytam
müdür-i vekili muhzı
r-ış
er‘iye Mehmed Efendi ibni HacıYusuf ihzar olduğu halde
takrir-i kelam idüp sağire-i mezbure Sultanı
n babasımüteveffa mezburun malı
ndan
müma ileyh yedinde bil-emane mahsus olan 400 kuruşistidâne talep eylediği, ol dahi
meblağ-ımezburu bil-vekale bana emanet ve teslim etmekle tarih-i vesikadan bir …
vekil mev‘uduna kezalik sağire-i mezbure malı
ndan olmak üzere vekil-i müma ileyh
Mehmed Efendiden iş
tira ve kabz eylediğim bir adet basma saat bahası
ndan dahi 60
kuruşki, cihetini mezkure zimmetinden cem‘an 460 kuruşsağire-i mezbure için
zimmetimde lazı
mül-kaza ve vel-asîleden deynimdir dedikden sonra kezalik yine
karye-i mezkur sakinlerinden Memişoğlu Süleyman bin Mehmed dahi müma
ileyhden ber-minvâl-i muharrer sağire-i mezbure malı
ndan 200 kuruşve tarih-i
hüccetten bir sene tamamı
na değin vekil mev‘uduna vekil-i müma ileyden iş
tira ve
351
kabz eylediği bir adet Ali Efendi feteva-yış
erif bahası30 kuruşki cihetini mezkure
… cema‘an 230 kuruş kezalik sağire-i mezbureye li-ecbül-edâne deynimdir
demeleriyle min … her ikimizin 690 kuruş
u hâzı
ran-ıbil-meclis yek diğerleri vekil-i
müma ileyh Mehmed Efendi mahzarı
nda takrir-i kelam idüp min cihetül-edâne
sağire-i mezbure Sultanı
n malı
ndan zimmetlerinde olan meblağ
-ımecmu‘-ımerkum
690 kuruş
un vadesi hitamı
nda biz yek diğerimize edası
na kefâlet-i mutlaka ve
sahiha-i ş
er‘iye müteselsilen kefil-i bil-hâl ve zâmetleriz dediklerini gı
bbüt-tasdiküş
ş
er‘î mâ vak‘a bit-talep hakkı
nda ve tarafeynin ifadeleri zabt olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 26 Zilkaade 1328 / Rumi 16 Teş
rini sani 1326 / Miladi 29 Kası
m 1910 gün Salı
Şahid- Muhtar-ısabı
k Bekir bin Seyyid
Şahid- HacıYusuf Efendizade Molla Veli
Eytam Müdürü Vekili Sarbunî Mehmed Efendi
Vekilül-medyun El-vekil-i müseccel MemişOğlu Süleyman bin Mehmed
El-Kefil fakıoğlu Bekir bin Mustafa
Hücceti verildiğ
i.
Sayfa-120
Belge-185
Numro-2
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesinde sakin HacıYusuf Ağanı
n misafirhanesinde
ve kaza Eytam müdürü vekili muhzı
r-ış
er‘iye Mehmed Efendi hâzı
r olduklarıhalde
karye-i mezkur sakinlerinden Hasan bin Mehmed Bey sulbiye-i sağire kı
zıSultanı
n
malı
ndan müma ileyh yedinde mahsus meblağ-ımalumeden karye-i mezkur
ahalisinden Raş
id oğlu Mehmed Ali bin Raş
id ile İ
brahim oğlu Mamo bin İ
brahim
meclis-i makud-ış
er‘-i ş
erif-i enverde mümâ ileyh mahzarı
nda her biri takrir-i kelam
idüp 400 kuruş
u Mehmed Ali ve 50 kuruş
u Mamo cem‘an 450 kuruşvekil-i müma
ileyhden istidân ile talep etmemizle müma ileyh dahi bize mezkur 450 kuruşbileman edate ve teslim etmekle tarih-i hüccetten bir sene mühel ve mev‘uduna 60
kuruşRaş
id oğlu Mehmed Ali beynlerine ve yedi buçuk kuruşdahi İ
brahim oğ
lu
Mamo beynlerine ki cem‘an 67,5 kuruşbir adet saati semeninden bu vecih … ş
eri‘î
mümâ ileyhden kabz olup sağire-i mezbure için bir hacizdir, dedikden sonra yine her
352
biri meclis-i makud-ımezkurda vekil-i müma ileyh mahzarı
nda takrir-i kelam idüp
sağire-i mezbure Sultan için vâcib ve lâzı
mül-iltiza deynimiz olan meblağ-ımecmu‘ımezkur beher ikisinin 517,5 kuruşvadesi hitamı
nda yek diğerimize müteselsilen
kefil-i bil-mal ve meyânelerini demelerini gı
bbet-tasdikiş
-ş
er‘î mâ vak‘a bit-talep
ketb ve tarafeynin ifadeleri zabt olunduğu kayd ş
üd.
Hicri 26 Zilkaade 1327 / Rumi 26 Teş
rin-i sani 1325 / Miladi 9 Aralı
k 1909 gün
Perş
embe
El-medyun İ
brahim Oğlu Mamo el-kefil
El-meduyunül-kefil-i bil-mal Raş
id oğlu Mehmed bin Raş
id
Şahid Molla Veli
Vekil-i Müdür-i Eytam-ıMecidiye
Naib
Hücceti yazı
ldı
ğı
.
Sayfa-121
Belge-186
Numro-3
Kuruş
Para
2200
20
aslı
0060
2140
0128
Re’sül-mal olan.
20
2268 kuruş 20 para
Altımah mev‘ûduna binde 120 kuruşhesapla usul-i cerideye tevfikan tamamı
tahakkuk-ımazeret-i meş
rûları
na mebni husus-ıâtil-beyanı
n mahallinde ketb ve
tahrir için bizzat Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesine varı
lı
p HacıYusuf Efendi
misafirhanesinde
ve
zeyl-i
vesikada
muharrerül-esâmî
müslîmîn-i
hâzı
rûn
bulunduklarıhalde ve hâlen kaza-i mezkur Eytam Müdürvekaleti nasb ve tayin
buyrulan muhzı
r-ış
er‘iye Mehmed Efendi ibni HacıYusuf ihzar olduklarıhalde akdi meclis-i ş
er‘i lâzı
müt-tevkirde ve yine karye-i mezkur ahalilerinden muhtar-ıevvel
ve heyet-i ihtiyariyelerinden Raş
id Ağ
a bin Mehmed Ağa muhtar-ısâni Bekir Ağa
353
bin Seyyid ve hacıYusuf Ağazade Monle Veli bin HacıYusuf ve Habib oğlu
Mehmed bin Habib Memişoğlu Süleyman bin Memişve Emin Köse oğ
lu Hasan bin
Mehmed ve Hüseyin oğlu Şakir bin Hüseyin ve Kürt İ
brahim oğlu Mehmed bin
İ
brahim ve Ahmed kethüda oğ
lu Hacıbin HacıMehmed ve Emin Köse oğlu Battal
bin Emin ve saraylıMusa bin Abdullah ve Kürt HacıÇavuşbin İ
brahim ve Mihali
oğlu Bekir Ağa bin Mehmed ve Mihali oğ
lu Mehmed Kethüda ve Fakıoğ
lu Bekir
bin Mustafa ve sadı
k oğlu Osman bin Sadı
k ve Mahmud Kethüda ibni Ali ve bir bir
Osman bin Abdullah ve Kara Ömer oğlu Fazı
l bin Ömer ve … Veli oğlu Veli bin
Hasan ve Topal Osman bin Hüseyni ve Ali merâtel-hüm cem‘an 21 nefer nâmun
kimesneler bil-… ş
öyle takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp derler ki, karyemiz
sakinlerinden iken bundan akdem vefat eden Hasan bin Mehmed Çavuş
un saulbiye-i
sağire kı
zıSultanı
n bâ-defter-i kassam zeyl-i askerî mallerı
ndan olmak üzere kaza-i
mezkureden Eytam Müdürü Vekili müma ileyh muhzı
r-ış
er‘iye Mehmed Efendi bilemâne mahsus olan ber-vech-i muharrer 2140 kuruş
u bize isti‘âne vir diyü talep
eylediğimizde ol dahi hasbül-vazife vel-vekâleti-ş
eriye meblağ-ımezkure … … aleliş
tirak edâna ve tslim etmekle tarih-i vesikadan altımah mühel ve mev‘uduna kezâlik
sağire-i mezbure malı
ndan olmak üzere müma ileyh Mehmed Efendi yedinden iş
tira
ve kabz eyledğimiz bir adet saati semeninden dahi vech-i eda-yış
er‘î olarak 128
kuruş20 para ki cihetini mezkureiyetinden cem‘an 2268 kuruş20 para mecellemizin
sağire-i mezbure için zimmetlerimizde lâzı
mül-kaza ve vâcibül-edâ deynimizdir.
Dedikten sonra hâzı
r-ıbil-meclis yine her biri vekil-i müma ileyh mahzarı
nda takrir-i
kelam idüp mukarrer bulunduğumuz meblağ-ımecmû‘-ımerkum 2268 kuruş20
parayımin cihetil-edâne vel-istirbah vadesi hitamı
nda yekdiğerimiz müteselsilen
kefil-i bil-mal ve kefalet-i mutlaka-i sahiha-i ş
eriye ile her birimize teselsülen kefil-i
bil-mal ve zâminleriz dediklerini gı
bbetüt-tasdikiş
-ş
er‘î mâ hüvel-vâki bit-taleb
mahalede ketb olunduğu diyü tarafeynin ifadeleri zabt ve kayt olunduğu ş
üd.
Hicri 26 Zilkaade 1327 / Rumi 26 Teş
rin-i sani 1325 / Miladi 9 Aralı
k 1909 gün
Perş
embe
Naib-i kaza-i Mecidiye
Hasan bin Mehmed
HacıMehmed
Mahmud bin …
354
Battal bin Emin Köse
Tayan Veli oğ
lu Veli bin Hasan
Berber Osman
Mehli Oğlu Kethüda Mehmed
Osman bin Hüseyin
Mehli Oğlu Bekir Ağa
Bu dahi el-kefil-i bil-mal Veli bin HacıYusuf
Mehli oğ
lu HacıÇavuş
Taraf-ış
eriyeden vekil itibar olunan. Es-seyyid Cemaleddin
Hüccet-i ş
eriyesi verilmiş
tir.
Rumi 11 Kanun-ıSani 1325 / Hicri 12 Muharrem 1328 / Miladi 24 Ocak 1910 gün
Pazartesi
Sayfa-122
Belge-187
Numro-4
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesi sakinlerinden HacıYusuf Ağa misafirhanesinde
ve zeyl-i vesikada muharrerül-esâmi müslimîn-ıhâzı
run olduklarıhalde akd edilen
meclis-i ş
er‘-i hâzı
r lâzı
müt-teş
rîfde yine karye-i mezkurda sakin iken bundan akdem
vefat eden Hasan bin Mehmed Çavuş
un sulbiye-i sağire kı
zıSultanı
n malı
ndan
olmak üzere karye-i mezkur ahalisinden Sağı
r Ali oğlu Mahmud bin Ali nam
kimesne meclis-i makud-ımezkurda ve halen kaza-i mezburun Eytam Müdürü
vekaletine nasb ve tayin olunan muhzı
r-ış
er‘a Mehmed efendi İ
bni HacıYusuf hazı
r
olduğu halde takrir-i kelam idüp sağire-i mezbure Sultanı
n müteveffa pederi
merkumdan mevrus bâ-defter-i kassam malı
ndan olarak vekil-i müma ileyh yedinde
bil-emânet vel-muhafaza olan 500 kuruşistidân ile talep eylediğimde ol dahi hasbelvazife meblağ
-ımezkuru ki, edat ve teslim etmekle tarih-i vesikadan bir seneye değ
in
mühel ve mev‘uduna kezalik sağire-i mezburenin malı
ndan olmak üzere müma ileyh
Mehmed Efendi yedinden iş
tira ve kabz eylediğim bir adet saati semeninden dahi 75
kuruş ki, chetini mezkuriyetinden cem‘an 575 kuruş sağire-i mezbure için
zimmetimde lâzı
mül-kaza ve vâcibül-eda deynimdir, dedikden sonra hazı
r-ıbil355
meclis Habib oğlu Mehmed Ağa bib Habib nam kimesne meclis-i makud-ımezkurda
ve müma ileyh Mehmed Efendi mahzarı
nda takrir-i kelam idüp mukarrer olan
merkum Mahmud bin Alinin min cihetil-eda sağire-i mezbure Sultanı
n malı
ndan
zimmetinde deyni olan meblağ-ımecmu-ımerkum 575 kuruş
un vadesi hitamı
nda
ben dahi edası
na kefalet-i mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile kefil-i bil-mal vezâmeti olup
baş
kaca lazı
m gelen meblağ-ımalumeyi dahi kezalik bil-emr vel-kabul mütekeffil ve
… dediğini gı
bbetüt-tasdikiş
-ş
er‘î mâ hüvel-vâki bit-taleb ketb ve imlâ olunduğu
tarafeynin ifadeleri iş
bu mahalle zabt ve kayt ş
üd.
Hicri 27 Zilkaade 1327 / Rumi 27 Teş
rin-i Sani 1325 / Miladi 10 Aralı
k 1909 gün
Cuma
Naib-i Mecidiye
El-medyun Köseli Karyesinden Sağı
r Ali oğlu Mahmud
El-kefil-i bil-mal Habip Oğ
lu Mehmed Ağa bin Habib
Şahid-HacıYusuf Ağazade
Molla Veli
Şahid- Sadı
k oğ
lu Osman bin Sadı
k
Hüccet-i ş
eriyesi yazı
ldı
ğı
.
Sayfa-122
Belge-188
Numro-5
Mecidiye Kazası
nı
n Köseli Karyesinde Yusuf Ağanı
n misafirhanesinde ve zeyl-i
vesikada muharrerül-esami müslimîn-i hâzı
rûn olduklarıhalde akd edilen meclis-i
ş
er‘-i hâzı
r lâzı
m-ıtevkirde karye-i mezku sakinlerinden iken bundan akdem akdem
vefat eden Hasan bin Mehmed Çavuş
un sulbiye-i sağire kı
zıSultanı
n bâ-defter-i
kassam malı
ndan olmak üzere yine karye-i mezkur ahalisinden Sadı
k oğlu Osman
bin Sadı
k nam kimesne meclis-i makud-ımezkurda ve halen kaza-i mezburun Eytam
Müdürü vekaletine nasb ve taraf-ış
er‘iyeden itibar olunan muhzı
r-ış
er‘iye Mehmed
Efendi İ
bni HacıYusuf hâzı
r olduğu halde takrir-i kelam idüp sağire-i mezbure
Sultanı
n müteveffa pederi merkumdan mevrus bâ-defter-i kassam zeyl-i askerî
malı
ndan olarak vekil-i müma ileyh Mehmed Efendi yedinde bil-emâne vel356
muhafaza olan 500 kuruşistidân ile talep eylediğimde ol dahi hasbel-vazife meblağ
-ı
mezkuru bana edâne ve teslim etmekle tarih-i vesikadan bir sene tamamı
na değ
in
mühel ve mev‘uduna kezalik sağire-i mezburenin malı
ndan olmak üzere müma ileyh
Mehmed Efendi yedinden iş
tira ve kabz eylediğim bir adet saati bahası
ndan dahi 75
kuruşki, cihetini mezkuriyetinden cem‘an 575 kuruş sağire-i mezbure için
zimmetimde lâzı
mül-kaza ve vâcibül-eda deynimdir, dedikden sonra hazı
r-ıbilmeclis yine karye-i mezkur ahalisinden Mehmedli oğlu Mehmed Efendi ibni
Mehmed nam kimesne dahi meclis-i makud-ımezkurda vekil-i müma ileyh Mehmed
Efendi mahzarı
nda takrir-i kelam idüp mukarrer yevm-i merkum Sadı
k Oğlu
Osmanı
n min cihetil-eda sağire-i mezbure Sultanı
n malı
ndan zimmetinde deyni olan
meblağ-ımezkur 575 kuruş
un vadesi tamamı
nda ben dahi edası
na kefalet-i mutlaka-i
sahiha-i ş
er‘iye ile kefil-i bil-mal vezâmeti olup baş
kaca lazı
m gelen meblağ
-ı
malumeyi dahi kezalik tarafeynden bil-emr vel-kabul mütekeffil ve zâmetleriz
dedikde gı
bbetüt-tasdikiş
-ş
er‘î mâ hüvel-vâki bit-taleb ketb ve imlâ olunduğu
tarafeynin ifadeleri kayt ş
üd.
Şahid Molla Veli
Şahid Mahmud bin Ali
Şahid Muhtar … bin Seyyid
El-kefil-i bil-mal Karyesinden Mehli oğlu Mehmed Oğ
lu Mehmed
El-medyûn-ıKöseli Karyesinden Sadı
k Oğ
lu Osman
Tarafeynin ifadeleri huzurumuzda alı
ndı
ğıve bir … karye ahalisinin istidân
eyledikleri edası
ndan… imza ve mühr-i zatiyeleri olduğu iş
bu zeyl-i cerideye zabt
olunduğu kayı
tş
üd.
Rumi 25 Teş
rin-i sani 1325 / Hicri 25 Zilkade 1327 / Miladi 8 Aralı
k 1909 gün
Çarş
amba
Hücceti yazı
ldı
ğı
.
357
Sayfa-123
Belge-189
Numro-6
Ankara vilayeti dahilinde Mecidiye Kazası
nı
n Tosunburnu Karyesi sakinlerinden
olup Birinci Ordu-yı Hümayun Süvarı İ
kinci Bölüğü efradı
ndan Yozgat
Mutasarrı
flı
ğıcânib-i âlisinden fi 27 Kanun-ıEvvel sene 1325 tarih ve 479 numrolu
emirnamede vefat eden Mehmed bin Hasan nam kimesnenin veraset iddiası
nda
bulunan li-ebeveyn er karı
ndaş
ıReceb bin Hasan nam kimesne kaza-i mezbur
mahkeme-i ş
eriyesinde OdacıYusuf Çavuşbin Seyyidi muvacehesinde takrir-i
kelam idüp merkum Yusuf Çavuşzimmetinde müteveffa-yımezbur mevrusum
mezbur Mehmedin 40 kuruşalacağı
nıkablel-eda vefat etmekle benden baş
ka varisi
ve terekesine müstahak-ıaharıolmadı
ğı
ndan meblağ-ımezburu merkumdan
alı
verilmesi ki bana teslimi matlubumdur, dedikte ol dahi cevabı
nda fil-hakika ol
mikdar kuruşborcu olduğunu ikrar lâkin merkum Recebin veraset müddeası
nıinkara
tasaddi eylediği ş
üd.
Hicri 6 Safer 1328 / Rumi 4 Şubat 1325 / Miladi 17 Şubat 1910 gün Perş
embe
Müdde-i aleyh Yusuf Çavuş
Müdde‘i Receb
Merkumun veraset müddeası
na mutabı
k kimlerle isbat edeceğini sual olundukda
Tosunburnu karyesinden Seyyid oğ
lu Nası
r ve HacıMustafa Efendi bin Hacı
Mehmed Ağa ile ve karye-i merkumeden Mehmed Ali oğlu Şeyho bin Murad ve
Toyal oğ
lu Hüseyin bin Süleyman namunlar ile isbat edeceğini söyledi. Şahidlerden
HacıMustafa Efendi bin HacıMehmed ibni Osman ve Seyyid oğlu Nası
r bin Murad
ibni Seyyid nam kimesneler meclis-i ş
er‘a hazı
rân olup istiş
hâd olundukda fil-hakika
asakir-i ş
ahanede vefat eden Mehmed bin Hasanı
n terekesine müstahak-ıaharı
olduğu bizim malumumuz değildir. Bundan baş
ka varisi yokdur. Biz bu husususa bu
vecih üzere ş
ahidiz ve ş
ehadet-i ş
eriye dahi ederiz, diyü bir nehc-i ş
er‘i eda-yı
ş
ehadet-i ş
eriye etmeleriyle badet-ta‘dil ve tezkiye mûcebiyle merkum Recebin
verasetine badel-hükm merkum Yusuf Çavuş
a müddeaya 40 kuruşvâris-i merkum
Recebe itası
na tenbih olunduğu iş
bu zeyl-i cerideye tarafeynin ifadeleri zabt
olunduğu kayı
tş
üd.
358
Hicri 6 Safer 1328 / Rumi 4 Şubat 1325 / Miladi 17 Şubat 1910 gün Perş
embe
Müdde-i aleyh Yusuf Çavuş
Müdde‘i Receb
Katib-i Zabı
t Mehmet Hilmi
Sayfa-123
Belge-190
Numro-7
Mecidiye Kazası
nı
n Şahinoğlu Karyesi sakinlerinden Hasan Kahya oğlu Sarı
Mustafa nam diğeri Maş
o bin Hasan kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde makud
meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde hâzı
r-ıbil-meclis sulb-i sahih kebir oğlu Mehmed
mahzarı
nda takrir-i kelam ve tabir-i anil-meram idüp der k, karye-i mezkur hududu
dâhilinde 15 dönüm miktarı256 kuruşkı
ymetli beynel-ahali malumül-hudut bir kı
ta
tarladan men‘-i müdaheleme dair yine karye-i merkûmede … Hacıoğlu Mustafa
Süleyman oğlu Hüseyin ve Mercan oğlu Süleyman ve Ferdi oğ
lu namun
kimesnelerin aleyhinde ikame eyledikleri dava üzerine merkumanı
n hukuk
mahkemesine itimad ile tebliğettirmişolduklarıilam-ıgı
yabi aleyhine itiraz
eylediğinden merkuman ve icab edenlerle bidayeten ve itirazen ve istinâfen ve
temyizen ve tashihen bil-cümle muhakim-i nizamiye ve hukukiye ve muhakim-i
sairenin her bir kı
sı
m derecat ve tabakatı
nda bidayeten ve itirazen ve istinâfen ve
temyizen ve iâdeten ve tashihen müdde‘i ve müdde-i aleyh ve ş
ahs-ısâlise
sı
fatları
yla dava ve muhakeme ve muhâsemeye ve redd-i cevaba ve kendi imzası
yla
istid‘â ve levâyih tanzim ve takdime ve tebliğve … ve iş
hâd ve istiş
hâda ve tahlif ve
istihlâfa ve ehl-i hbyze ve mümeyyiz tayin ve azle ve istihsâl olunacak i‘lâmâtı
icrâya ve vaz‘a ve haciz vaz‘ ve fekkine ve ücret-i vekalet ve sair masarif-i lazı
meyi
haksı
z çı
kan tarafa tahmile merreten ba‘de uhra âheri tevkile vel-hâsı
l husus-ı
mezkurun mütevakkı
f olduğu umurun küllisine me’zûn olmak üzere vekâlet-i âmmei mutlaka-i sahiha-i ş
er‘iye ile Oğlum hâzı
r-ımerkum Mehmedi vekil-i nâib-i
münâsib nasb ve tayin eyledim ve yemini merkum Mehmed dahi kabul ve
merasimini ifaya taahhüd eylediği kayı
tş
üd.
359
Hicri 8 Cemaziyelevvel 1328 / Rumi 4 Mayı
s 1326 / Miladi 18 Mayı
s 1910 gün
Çarş
amba
El-vekil Mehmed
El-müevvekil Mustafa
Tarafeynin ifadeler, hâzı
r olduğ
umuz halde alı
ndı
ğıiş
bu mahalle ş
erh verildi.
Aza Hüseyn Bey
Katib-i Zabı
t
Sayfa-124
Belge-191
Numro-8
(Âmedi) 118 ve 119 birinci sayfadan;
Yevm-i diğer muayyende ş
ahid olup meclis-i ş
er‘a ikame eylediği mezkur Sakalı
Karyesinden sabı
k tabur katibi Mehmed Ali Efendi ibni Ahmed ibni Monla Veli dahi
istiş
had olundukda güzaran eden 325 senesi ş
ehr-i Rebiülevvelinin 15.gününe
müsadif 1323 senesi ş
ehr-i Nisanı
nı
n 15. ve 16. gününde sabahleyin saat bir buçuk
raddelerinde iş
bu hâzı
r-ımüma ileyh merkum Velinin 20 yaş
ları
ndaki sulbiye-i
sahiha-i kebirelerinden Fatı
mayıkasden iş
bu müdde-i aleyh Halil Efendi müteveffa
Mehmed Beğelindeki tek icralıtüfenk endahtı
yla mezburenin batnı
na karîb soluk
borusundan saçma isabetiyle vurulduğunu ve merkum Mehmed de omzundaki ası
lı
tüfenkle ağlamakta olduğ
unu aynen ş
âhide etdiğini ve bîçâre mezbûre dahi 24 saat
zarfı
nda müteessiren vefat eylediğ
ini bilürüm ve bu vecih ezere hasbetenlillah-i
Teala ş
ehadet-i ş
eriye ve kayı
n pederim Velinin müdde-i aleyh merkum Mehmed bin
Halil Efendinin bâ-hüccet-i ş
eriye vekil Ali Rı
za Efendi muvacehesinde müvekkiline
emanetle eda-yış
ehadet eylediğ
i kayı
dş
üd.
Hicri 21 Cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 18 Mayı
s 1326 / Miladi 31 Mayı
s 1910 gün
Salı
Müdde-i aleyh vekil Ali Rı
za Efendi ibni Mehmed
Müdde‘i Veli ibni el-müteveffa Ahmed
Şahid mehmed Ali Efendi ibni Ahmed ibni Molla Veli
Naib-i Şeriye Es-Seyyid Mehmed
360
İ
ş
bu ş
ahid hakkı
nda vekil müma ileyhe ne diyeceği sual olundukda bu ş
ahid, Velinin
biraderi olduğundan kabul etmeyeceğini tezkar etmesiyle müdde‘i ve ş
ahidlerden ne
diyecekleri soruldukda müdde-i aleyh mezbur Memi hemş
iresi Ayiş
e binti elmüteveffa Ahmed olup ve Fatı
ma binti Viran kı
zıdahi gerçi karı
ndaş
ıVelinin ise de
yememiz içmemiz ve hanemiz taksimce ayrıolup ticaretimiz dahi ayrıolup kı
yasat-ı
hukukdan ş
ehadetimiz kabul olunuyor, diye feteva-yış
erif … ş
eriyedir. Olmadı
ğ
ı
takdirde karyenin heyet-i ihtiyariyesinden ales-sual tezkiye muamelesine emir
buyrulmasış
eriat-ıâliye namı
na her ikimiz talep ve iddia eyleriz demeleri muvafı
k-ı
ş
er‘i olmakla alel-usul tezkiylerine havale olunduğu ve muhakemelerinde ş
ehr-i hâl-i
Arabinin 24. pençş
enbe gününe talik kı
lı
ndı
ğıkayt ş
üd.
Fi 21 Minhü
Naib-i Şer‘iye Es-seyyid Mehmed
Sayfa-124
Belge-192
Numara-9
Tarafeyn yevm-i muayyenede bil-vürud tezkiyeleri dahi sı
rran karyesi imam ve
muhtar-ısani ve azalar ve destur zeyline verilen ş
erhde ş
âhidan-ımerkuman Ali bin
Mehmed ibni Mustafa ve Mehmed Ali Efendi bin Ahmed ibni Monla Veli
namanları
n ol babdaki ş
ehadetlerinde âdil ve makbulüş
-ş
ehade oldukları
nımübeyyen
karye-i mezkur İ
mamıBekir Efendi bin İ
brahim ibni Ahmed ve muhtar-ısanisi
Mehmed bin Mustafa ibni Mehmed ve İ
htiyar azası
ndan Salih bin Hüseyin ve diğer
aza Habib bin Yusuf oğlu Halil nâmun kimesnelerle sı
rran bâ-varaka-i mestûre sı
rran
ve ba‘dehû mezburûn ile kasabada mukîm Jandarma Çavuş
u Mustafa Çavuşibni
Bekir ve mübaş
ir Hasan Beğbin Mestan beğlerin bil-muvacehe vekil-i müma ileyh
Ali Efendi hâzı
r olduğu halde alenen ledet-ta‘dil ve’t-tezkiye bil-beyyinetül-âdile
sabit olduğunu müdde-i merkum Veli kı
zıFatı
mayısâlifül-beyan eser-i cerhden 24
saat olduğunda müteessiren mevt olduğu eclden mûceb-i ş
eriyesini bil-verase taleb-i
vâkı
asıve ş
âhidan-ımezburânı
n ş
ehadetleriyle ba‘del-isbat mecrûha-i mezburenin
cerh-i mezkurdan esir-i nerâhî olup kalmadan müteessiren vefat olduğunu dahi
mezbur Ali bin Mehmed ibni Mustafa ve Mehmed Ali Efendi ibni Ahmed bin Molla
361
Veli ş
ehadetleriyle isbat edip ve ş
ühud-ımezkurdan addolan makbulüş
-ş
ehade
idükleri ledet-tezkiye halel olmadı
ğı
nımûcebiyle diyet-i racül olanı
n 10 000 dirhem
kimisi bir rehin-i ş
er‘î müdde-i mezbur Veliye edasımuamelesine bil-izafete Cemil
Efendi oğlu Mehmede izafetle vekil-i mümâ ileyh Ali Rı
za Efendiye tenbih
olunduğunu lakin ber-mûceb fetevâlı
ğı
na ba‘del-istiğna Yozgat Müftülüğünden enâs
hakkı
nda ol mikdar sual olunacağış
ahidler tarafı
na tefhim olunduğu iş
bu mahalle
zabt kı
lı
ndı
.
Hicri 24 Cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 21 Mayı
s 1326 / Miladi 3 Haziran 1910 gün
Cuma
Naib-i Şer‘i Esseyyid Mehmed
Sayfa-125
Belge-193
Numara-10
Mecidiye Karyesinin Behrek Karyesi sakinelerinden olup sahib-i arzuhal Mustafa
kerimesi denmekle zatı
nıkarye-i mezkur ahalisinden HacıHasan oğlu Haydar beni
HacıHasan ibni Hasan ve dava vekillerinden Aliş
arzade Ali Rı
za Efendi ibni
Mehmed bin Ali tarifleriyle muarrefe olan Zehra ibneti el-müteveffa Mustafa nam
mezbure kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde meclis-i ş
eriyemizde derun-ı
arzuhalde ismi mezkur gâib-i anil-meclis zevc dâhili olup yine karye-i mezkur
sâkinlerinden Mustafa oğlu Mehmed bin Mustafaya ayrıayrıgünlerde kat‘ ve imla
edilip fi 24 Mayı
s sene 1326 tarihinde üçüncü davada da zeyli musaddak merkum
Ömer tarafı
na tebliğedildiği halde adem-i icabet ile gelmeyip davet olunan davetler
de vekil dahi göndermediğinden mezbûrâtı
n hükm-i … taleb etmesiyle ahkâm-ı
adliyenin 1834. maddesi ahkamı
na ve muhzarı
n dahi ol babdaki eser-i ş
ehadeti
mûcebince fash ve ilgası
yla müdde-i aleyh mezbur Ömer bin Mustafanı
n hukukunu
li-eclil-muhafaza 10 kuruşücretle taraf-ış
er‘iyeden muhzı
r-ış
eriye Mehmed Efendi
ibni Ömer vekil-i musahhar tayiniyle mahkeme-i gaybiyesine ş
üru‘ olundukda
müdde-i mezbureye dava-yımeş
rûhasıledes-sual arzuhal makalatı
nıtekrar eyleriz.
Sinn-i bülûğa tahmili olmakla rüyet-i hayzla büluğunu muarref ve muarrefe olan iş
bu
… Zehra binti Mustafa sabit-i zâtî ba‘det-tarifiş
-ş
er‘i meclis-i ş
er‘-i hâtı
r-ılâzı
müt362
tevkîrde zevc-i dâhili gâib-i anil-meclis Ömer bin Mustafaya isabetle vekil-i
musahhar müma ileyh Mehmed Efendi muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i
kelam idüp vasî-i akrebim olan müteveffiye validem Zeliha Hatun tarih-i hüccetten
beşsene mukaddem sekiz dokuz yaş
ları
mda iken hâl-i sağîrimde beni 201 kuruş
mihr-i müeccel tesmiyesiyle mezbur Ömer bin Mustafa bil-velâye akd ve tezviç
olduğunu tezviç ve kabul üzerime dühul etmesiyle halen beni tarih-i vakı
adan dört
gün mukaddem rüyet-i hayzla olduğum anda fesh-i nikah ile feshimi ihtiyar ve
istiş
had etmiş
dim. Husus-ımezbur gâib-i anil-meclis merkum Ömer Bey vekil-i
hâzı
r-ımüma ileyh muhzı
r Mehmed Efendiden sual olunup beynimizde ki kaim olan
nikah fesh ve tefrik ve 201 kuruşmihr-i müeccel hakkı
m ile nafaka-i âdet-i malume
ve sekenâmı
n dahi … bil-izafe edası
na tenbih olunmak muradı
mdı
r diyü dava
etdikden gı
bbüs-sual vel-istantı
k vekil müma ileyh cevabı
nda müddeiye-i
mezburenin ber-vech-i muharrer mihr-i mezkuresini ve müvekkel-i mezburenin
zevce-i menkûha-i medhul-bahasıolup olmadı
ğı
nıvech-i meş
ruh üzere zaman-ı
büluğla feshi ihtiyar eylediği malum değildir, diyü kat‘an inkara tasaddi eylediğ
i
kayı
tş
üd.
Hicri 25 Cemaziyelahir 1328 / Rumi 21 Haziran 1326 / Miladi 4 Temmuz 1910 gün
Pazartesi
Müddeiye-i mezbure Zehra
Şahid-i Muarrefe Haydar
Şahid-i Muarrefe Ali
Müddeiye-i mezbure Zehradan ber-vech-i mübeyyen müddeası
na kimler ile isbat-ı
müddea edeceğ
i soruldukda meclis-i ş
er‘a ikame eylediği mezkûr Behrek
Karyesinden Çolak Hasan Oğlu Hasan bin Ali ve biraderi Osman bin Ali ve Beliğ
oğlu Ahmed bin Ali ve Kara Ali zevcesi Sultan Sultan binti Ahmed ve Mustafa
kerimesi Ayiş
e binti Abdullah nâmunlar ile isbat-ımüddea edeceğini ve iş
bu
ş
ahidlerden meclis-i ş
er‘a ihzar eylediğ
i mezbur Ali oğ
lu Osman bin Ali ibni Hasan
istiş
had olundukda zât-ımezbureyi marifet-i ş
eriye ile ârifân olup eserül-istiş
had filhakika iş
bu müddeiye-i mezbure Zehra binti Mustafa tarih-i istid‘adan dört gün
mukaddem olan rü’yet-i hayzla bâliğa olurum, diyü beni hanesine çağı
rup bizim
hukukumuzda yanı
nda Ali zevcesi Sultan ve Mustafa kerimesi Ayiş
e hâzı
ran
olduklarıhalde yanı
mda Hasan oğlu Hasan ibni Ali ve Şeyh oğlu Ahmed
363
beraberimizde fesh-i nikah ile nefsini ihtiyar edip 201 kuruşmihr-i müeccel hakkı
nı
ve mezbur zevci gâib-i anil-meclis Mustafa oğlu Ömerden alı
verilmesini ve nafaka-i
âdet-i malumesini takdir ettirilmesini ve huzur-ış
eriyede böylece malumat ve iş
had
ediniz diyü bizi iş
had eylediğini ben bu hususa bu vecih üzere ş
âhidim ve ş
ehadet-ı
ş
er‘iye dahi ederim dediği kayı
tş
üd.
Hicri 27 Cemaziyel-ahir 1328 / Rumi 23 Haziran 1326 / Miladi 6 Temmuz 1910 gün
Çarş
amba
Şahid Hasan oğlu Osman bin Ali
Diğer ş
ahidlerini dahi yarı
nki yevm-i pazartesi günü getüreceğ
ini yevm-i muhakeme
ş
ehr-i hâlin 28’ine talik kı
lı
ndı
ğış
üd.
Fi 27 Minhü
Sayfa-126
Belge-194
Numara-11
Diğer ş
ahid yevm-i muayyenede her iki taraf olduklarıkaryesinin ba‘id mesafede
olması
na mebni gelemeyip ferdasıyevm-i Salıgünü bil-vürud yine gelmeyen
müdde-i aleyh Ömer tarafı
ndan on … ücretle hukukunu muhafaza-i vekil-i musahhar
müma ileyh Mehmed Efendi ve mezbure Zehra hazı
r olduğu halde ş
üru‘ olunan
karye-i mezbur ahalisinden zât-ımezbureyi bil-marifetiş
-ş
er‘iye ârifan Hasan oğlu
Hasan ibni Ali İ
bni Hasan istiş
had olundukda tarihden ki yani istid‘a tarihinden dört
gün mukaddem yani ş
ehr-i Mayı
sı
n 13. günü mezbure bizi hanesine çağı
rı
p ben
ş
imdi bâliğa ve âkı
le oldum, el’an rüyet-i hayzla büluğa rüş
diye oldum ve beni hâl-i
sabavetimde validem müteveffiye-i Zeliha Mustafa oğlu Ömere akd edip 201 kuruş
mihr-i müeccele hakkı
m ile nafaka-i adet-i muayyene-i malumesi hakime haber verip
ve el-yevm mezburenin reş
it olduğunu nikahı
n teslime nefsini ihtiyar eylediğini berayıistiş
had eyledi dediğinde Ali zevcesi Sultan ve Mustafa kerimesi Ayiş
e ve Şeyh
oğlu Ahmed ve Çolak Hasan oğlu Osman bin Ali beraberimde olduğu halde mezbure
mezkura nikahıfesh ile nefsini ihtiyar eylediğini bilür ve bu vecih üzere ş
ahidim ve
ş
ehadet dahi ederim dediğ
i kayı
tş
üd.
364
Hicri 29 Cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 26 Mayı
s 1325 / Miladi 8 Haziran 1910 gün
Çarş
amba
Şahid Hasan bin Ali İ
bni Hasan
İ
ş
bu ş
ahidler hakkı
nda vekil-i müma ileyhe ne diyeceği sual olundukda alel-usul
tezkiyelerini taleb eylediğ
inden ş
ahidlerinin tezkiyeye havale olduğu kayı
tş
üd.
Fi 29 Minhü
Vekil-i musahhar
Müdde-i Zehra
Naib Es-seyyid Mehmed
Sayfa-127
Belge-195
Numara-12
Behrek Karyesi Heyet-i İ
htiyariyesi ve Muhtar Vekili kasabada mevcud olmaları
na
binaen muarrefe-i ş
eriye marifetiyle yazı
lan mestûrede esamileri muharrer vekil-i
muhtar Aziz Oğlu Mehmed bin Hüseyin ve İ
htiyar Azası
ndan Ali oğlu Bekir bin
Abdullahdan bâ-varaka-i mestûre sı
rran ve mezbûrânla meclis-i idare azası
ndan
Necib Bey ibni Mustafa Bey ve Hüseyin Ağa ibni İ
brahim Ağa ve Adliye Odacı
sı
Yusuf Ziya Efendi ibni Seyyid nâmun kimesnelerden bil-muvacehe Alinin vekil-i
musahhar mümâ ileyh hâzı
r olduğu ve mezbure Zehra binti Mustafaya dahi bir nesc-i
ş
er‘i teklifi üzerine meclis meali alenen icra eyledikden sonra mezbureye ba‘dettahlifiş
-ş
er‘î mûcebiyle ş
âhidân-ımerkûmânı
n ol babdaki ş
ehadetlerinde âdil ve
makbulüş
-ş
ehade olduklarıve hîz-i kabulünde vâkı
a olmağı
n zevci gâib-i anil-meclis
merkum Ömer bin Mustafa … vekil-i musahhar müma ileyh beynlerindeki kaim olan
hükm fesh ve tarifleriyle ba‘del-hüküm vel-beyyine mihr-i mezkur 201 kuruş
u mihr-i
müeccele 150 kuruşnafaka-i âdet-i malume ve sükenası
nıdahi müddeiye-i mezbure
Zehra binti Mustafaya kavlen edaya tenbih olunduğu tescil ve ilam-ış
er‘iye verildiğ
i
kayı
tş
üd.
Hicri 29 Cemaziyel-evvel 1328 / Rumi 26 Mayı
s 1325 / Miladi 8 Haziran 1910 gün
Çarş
amba
Naib-i Şer‘iye Mehmed
365
Müddeiye-i mezbure Zehra
Müdde-i aleyh vekil-i musahhar
Şahid aza
Şahid aza
Şahid-i hâzı
rûn
Hâzı
rûndan Aş
irzade
Katib-i Zabı
t
İ
lam-ış
eriyesi verildi.
Hicri 30 Cemaziyelevvel 1328 / Rumi 27 Mayı
s 1326 / Miladi 9 Haziran 1910 gün
Perş
embe
Sayfa-127
Belge-196
Numara-13
Mecidiye Kazası
nı
n Ömer Uş
ağ
ıKaryesi sakinlerinden sahib-i arzuhal Keskin oğlu
Abidin bin Mehmed Çakı
r mahkeme-i ş
eriye odası
nda ma‘kud meclis-i ş
er‘iyemizde
derun-ıarzuhalde ism-i mezkur gâib-i anil-meclis SakalıKaryeli olup ş
imdi Avanos
Kazasımahkeme-i ş
eriye Baş
katibi Cemil Efendiye bir defa gönderilen davetiye
varakası
nda tebliğolunduğu muhzı
r ve ikinci ve üçüncü davetiye varakalarıdahi her
biri ayrıayrıgünde kat‘ ve burada bulunan müma ileyhin vekil-i müseccel-i ş
er‘iyesi
Ali Rı
za Efendiye tebliğolunduğu halde yevm-i muayyenede bizzat veyahud vekil-i
müma ileyh dahi vürud etmediğinden müdde-i merkum dahi hükm-i gı
yâbî talebinde
bulunması
na ve müma ileyhin hukukunu muhafazaten 10 kuruşücretle tarafı
ndan
vekil-i musahhar tayin kı
lı
nan Eytam Müdürü Mehmed Faik Efendi ibni Süleyman
Bey muvacehesinde ş
öyle dava ve takrir-i kelam idüp der ki beşyaş
lıbir re’s kara
sı
ğı
r ineğimi tarihinden dört sene mukaddem alup ve 300 kuruşesmânı
nı
vermediğinden ve iki re’si ma‘a ser takı
mıikiş
er yüz kuruşkı
ymetli merkeb
hayvanları
mıdahi alarak anbarı
mıyararak zahiremi üleş
mek diyü kezalik 27 ş
inik
hı
ntamıdahi ahz idüp mezkur hayvanlar mevcutsa aynen müstehlik olanları
kı
ymetleri olan ber-vech-i muharrer cem‘an 812 kuruş
u mümâ ileyhe izafetle vekil-i
musahhar hâzı
r-ımüma ileyhden alı
verilmesi matlubumdur diyü dava vekili müma
366
ileyh hayvanı
nda katiyyen müvekkil-i müma ileyh Cemil Efendinin bu misillü
hayvânât ve zâhire olduğunu bilmediğini inkara tasaddi eylediği kayı
tş
üd.
Hicri 1 Cemaziyel-ahir 1328 / Rumi 28 Mayı
s 1326 / Miladi 10 Haziran 1910 gün
Cuma
Vekilk-i musahhar
Müdde‘i Abidin
Katib Ali Ziya
Müdde-i merkum Abidinden müddeası
na kimlerle isbat edeceğ
i soruldukda Ömer
oğlu Mehmed Yusuf oğ
lu Veli Katran Mehmed ve istid‘a bâlâsı
ndaki isimleri
muharrer ş
ahidlerle isbat-ımüddea edeceğini bunlardan baş
ka ş
ahid olmadı
ğı
nı
beyanı
yla yevm-i muhakemeleri ş
ehr-i Arabinin 5. Pazar gününe ta‘lîki ş
üd.
Hicri 1 Cemaziyel-ahir 1328 / Rumi 28 Mayı
s 1326 / Miladi 10 Haziran 1910 gün
Cuma
***
İ
ş
bu zabı
t dava ceridesi zamane idareden ise mübâş
eretimden bil-itibâren ma‘a
ilaveten 34 varaka ve 69 sahifeden ibaret idüğü.
Hicri 25 Zilhicce 1326 / Rumi 5 Kânunusani 1324 / Miladi 18 Ocak 1909 gün
Pazartesi
Sayfa-128
Belge-197
Numro-14
Fİ9 Mayı
s sene 1326 tarihlü birinci davetiye kendüsine ve fi 16 Mayı
s sene 1326
tarihli ikinci davetiye vekil-i müseccel-i ş
er‘iye Ali Rı
za Efendiye ve üçüncü kezalik
müma ileyh ba‘det-tebliğyevm-i muayyenede gerek kendisi veyahud vekil-i ş
er‘inin
bulundurumasıve bulunmasıicab idüp aksi hâlde mecelle-i ahkâm-ıadliyenin 1834.
maddesi hükümüne tevfikan hukukumuzun muhafazası zı
mı
nı
nda müdde-i
merkumun talebiyle taraf-ış
eriyesinden 10 kuruşücretle vekil-i musahhar tayin
kı
lı
nan hademe Mehmed Efendi ibni Ömer muvacehesinde müdde-i merkumun
davatiyesi gı
yaben istimâ‘ kı
lı
nacağ
ıol babdaki emr-i meş
îhat-penâhî iktizası
ndan
bulunmakla meclis-i ş
er‘iye ikâme eylediğ
i Kı
zı
l … Karyesi sakinlerinden Veli oğlu
367
Mustafa biraderi Osman bin Veli ibni Ali istiş
had olundukda müdde-i aleyh gâib-i
anil-meclis Cemil Efendi anbarıdelinip 27 ş
inik hı
nta ve iki merkep ve bir buzağlı
ineğ
i alı
p merkum müdde‘i Abidin nam kimesneneye tazmin ettirmişolduğunu
istediğini söyledi. Baş
ka malumatıolmadı
ğ
ı
nıbeyan ve ş
ehadeti kabule ş
ayan
olmadı
ğış
üd.
Hicri 5 Cemaziyel-ahir 1328 / Rumi 1 Haziran 1326 / Miladi 14 Haziran 1910 gün
Salı
Şahid Veli oğlu Osman
Katib-i Zabı
t Mehmed
Derûn-ızabı
tta ve istid‘a bâlâsı
nda esamileri muharrer olan ş
ahidlerden beyyineleri
muvakkat getüreceği sual olundukda bir hafta zarfı
nda getüreceğini tezkâr eylediği
kaydış
üd.
Fi 5 Minhü
Vekil-i musahhar Hademe Mehmed
Müdde‘i Abidin
Tekrar diğer vekil-i musahhar tayin edilip 10 kuruşücret olan Mehmed Efendi ibni
Ömer ve müddeaya Abidin gelüp yevm-i muayyenede ş
ahid olup meclis-i ş
er‘a
ikâme eylediği Ömer Uş
ağıKaryesinden Mehmed Oğlu Mehmed bin Mehmed ibni
Süleyman istiş
had olundukda fil-hakika iş
bu müdde‘i Çakı
r Oğlu Abidin bin
Mehmed iş
bu tarihden dört sene mukaddem 300 kuruşkı
ymetlü bir re’si karası
ğı
r
ineğ
ini zâyia olarak bagir boz ağı
lacıve iki re’si ma‘a semer takı
m 200 kuruş
kı
ymetlü merkep hayvanları
nıve 27 ş
inik hı
nta beher ş
iniği altı
ş
ar kuruşkı
ymetlü
mezkur hı
ntayımüma ileyh Cemil Efendiye izafetle vekil-i musahhar Mehmed
Efendi ibni Ömer huzuruyla ş
öyle ş
ehadet eylediği müvekkeli Cemil Efendi ol
tarihde karye-i mezburenin Ağa … olup müdde‘i Abidinin damı
na bir miktar zehair
bı
rakmı
ş
, zayi oldu diye bir ş
inik merkumda iş
bu tadad etdiğim kara sı
ğı
r ineği ve
merkep hayvanları
nıve 27 ş
inik hı
ntası
nıalarak mecmû‘u 842 kuruşkı
ymetlü
hayvanat ve zehairimiz nakliyen ahz eylediğini bilürüm. Bu vecihle ş
ahidim ve
ş
ehadet-i ş
er‘iye dahi ederim dediğ
i kayı
tş
üd.
Rumi 4 Haziran 1326 / Hicri 8 Cemaziyel-ahir 1328 / Miladi 17 Haziran 1910 gün
Cuma
Şahid- Ömer Uş
ağıKaryesinden Mehmed oğlu Mehmed bin Mehmed
368
Diğer ş
ahid Ömer Uş
ağıKaryesinden Ömer Oğlu Hasan bin Ömer ibni Dursun dahi
istiş
had olundukda ş
ahid-i merkum Mehmed İ
bni Mehmedin eda-yış
ehadeti vechi
üzere … … eda-yış
ehadet-i ş
er‘iye ederim dediği kayı
tş
üd.
Fi 8 Minhü
Şahid Ömer Uş
ağıKaryesinden Ömer Oğlu Hasan
İ
ş
bu ş
ahidlerden mühr-i zatiyeleri olmayup parmak imzalarıolduğu ve baş
adaki
zabtiye davası
nda hâzı
r olduğumuz ba‘del-karare minvâl-i muharrer üzere eda-yı
ş
ehadet-i ş
eriye eyledikleri tasdik kı
lı
nur.
Hicri 8 Cemaziyel-ahir 1328 / Rumi 4 Haziran 1326 / Miladi 17 Haziran 1910 gün
Cuma
İ
ş
bu ceride-i zabı
tta burada hatem-i reside olup diğer zabtiye … dördüncü numro ve
üçüncü sahifeye nakl olmuş
dur.
Katib-i Zabı
t Mehmed
Hatm-i kelam.
Hicri 6 Recep 1328 / Rumi 1 Temmuz 1326 / Miladi 14 Temmuz 1910 gün Perş
embe
Naib-i Kaza-i Mecidiye
369
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
A. DEĞERLENDİ
RME
A.a. TARİ
HTE KIRŞEHİ
R
1.KIRŞEHİ
R’İ
N ADI
Kı
rş
ehir tarihi, Hititler dönemine kadar gitmektedir ile anı
lmaya baslar. Fakat,
ilin adı
nı
n o zaman ne olduğu henüz bilinmemektedir. İ
lin bir ara Aquae Saravenas
(Akova-Saravena) adı
yla (M.Ö.2.yy.) bilindiği anlaş
ı
lmı
ş
tı
r. Önceleri Makissos
(Macissus) adı
yla anı
lan kent, İ
mparator I. JüstiniaNumerus devrinde (527-568)
yeniden kurulmuşve Jüstinianopolis diye anı
lmaya baş
lamı
ş
tı
r.
Uçsuz bucaksı
z kı
rı
n ortası
nda yükselen bu kente Türkler "Kı
r ş
ehri" adı
nı
vermiş
lerdir. Kı
r ş
ehri zamanla halk dilinde "Kı
rş
ehir" oldu. Bu gün bile bazı
köylerinde yasayan halk, burası
nıKı
r ş
ehri diye anar. Kı
rş
ehir ismi Türkçe'dir. Bir
rivayete göre de Timur'un Anadolu'ya geliş
inde kendisine karsıkoyan burada
yasayan halkıgöstererek "kı
rı
n ş
ehri" dediği, daha sonra bunun Kı
r ş
ehri olarak
değiş
tiği ve bu günkü ismini aldı
ğıda söylenmektedir.
Şehrin Selçuklular döneminden itibaren bilinen adıKı
rş
ehri'dir. Türkçe olan bu
ad ş
ehre kurulduğu yer ve çevrenin tabii özelliğinden dolayıverilmiş
tir.71 Pek çok
araş
tı
rmacıise Kı
rş
ehir’in, savaş
lar ve yerli halkı
n göçleri sonunda tamamen harap
olması
ndan dolayıSelçuklu Türklerinin bu bölgeye ve il merkezine “Kı
rş
ehri” adı
nı
verdiğ
ini belirtirler. 72
Şehir, bu dönemlerde aynızamanda Gülş
ehri adı
yla da anı
lmı
ş
tı
r. Elvan
Çelebi, ilim ve tasavvuf erbabıbabasıÂş
ı
k Paş
a’nı
n sehre gelip yerleş
mesiyle,
burası
nı
n âdeta bir gül bahçesine döndüğüne ve dolayı
sı
yla Gülş
ehri adı
nı
n
verilmesinde bu özelliğin rol oynadı
ğı
na iş
aret eder. İ
lhanlı ve Osmanlı
71
İ
lhan Şahin“Kı
rş
ehir Maddesi”, İ
slam Ansiklopedisi, C. XXV, TDV Yayı
nları
,İ
stanbul 2001, s.
481
72
Sabahattin Yasar; Kı
rş
ehir Türkülerinin Hikâyeleri, Gazi Üniversitesi Bası
lmamı
şYüksek Lisans
Tezi, Ankara 2001
370
kaynakları
nda genellikle Kı
rş
ehri adı
yla geçen ş
ehir, muhtemelen halk ağzı
ndaki
söyleniş
e uygun olarak Cumhuriyet döneminde Kı
rş
ehir biçimini almı
ş
tı
r.73
2.TARİ
HİDURUM
2.1. Eski Çağ
da Kı
rş
ehir
Kı
rş
ehir ilinin bulunduğu topraklar tarihte ilk defa Anadolu toprakları
nı
birleş
tiren Hitit İ
mparatorluğu’na dahil olmuş
tur. Milattan önce ikinci binin
baş
ları
nda Orta Anadolu’ya yerleş
en Hititler sayı
ca az olmaları
na rağmen
uygarlı
klarıve silah üstünlükleri sayesinde buralarıkolayca ele geçirdiler. Hititlilerle
birlikte Anadolu’ya gelip Sakarya kı
yı
ları
nda yerleş
en ve aynıı
rktan olan Frigyalı
lar
M.Ö. XIII. yüzyı
lda hudutları
nıdoğ
uya doğ
ru geniş
leterek Koman’a, Mazaka
(Kayseri), Tian’a gibi ş
ehirleri ele geçirirken Kı
rş
ehir’i de bu arada ülkelerine
katmı
ş
lardı
r. Kı
rş
ehir’in adı
nı
n Parnasos olduğu tahmin edilmektedir. M.Ö. VI.
yüzyı
lda bütün Anadolu gibi İ
ran (Pers) İ
mparatorluğu’na katı
lan Kı
rş
ehir, M.Ö. IV.
yüzyı
lda bütün Pers İ
mparatorluğu ile beraber Büyük İ
skender tarafı
ndan
Makedonya Devleti’ne katı
lmı
ş
tı
r. 74
İ
skender İ
mparatorluğu parçalanı
nca da bu toraklar Selevkos (Asya)
Devleti’nin nüfusunu girmiş
se de, daha çok Kapadokya Krallı
ğı
’na ait olmuş
tur. Bu
krallı
k önce
Roma’nı
n yüksek hâkimiyetini tanı
mı
ş
, sonra tamamen Roma’ya katı
lmı
ş
tı
r.75
Roma İ
mparatorluğu M.S. 395 yı
lı
nda ikiye bölününce bütün Anadolu gibi
Kapadokya da Doğu Roma (Bizans) İ
mparatorluğu’nun payı
na düş
müş
tür. Bu
sı
ralarda Kı
rş
ehir “Makissos” adı
nda önemi az bir kasaba idi. VI. yüzyı
lda
Justinianus, bu kasabayı yeniden kurmuş
tur. Bu sebeple ş
ehir bir ara da
“Justinianopolis” diye anı
lmı
ş
tı
r.76Justinianus Kı
rş
ehir’i yeniden imar ederek kent
durumuna getirmiş
tir. Mazaka’da (Kayseri) ekonomik hayatı
n daha canlıolması
73
İ
lhan Şahin; “Kı
rş
ehir Maddesi”,İ
slam Ansiklopedisi, C. XXV, TDV Yayı
nları
,İ
stanbul 2001, s.
481
74
Etem Bası
noğlu, Çeş
itli Yönleriyle Kı
rş
ehir, Filiz Yayı
nları
, Kı
rş
ehir 198, s. 19-20
75
Türk Ansiklopedisi, Milli Eğitim Bası
mevi, C. XXII. Ankara, 1975, s. 73
76
Etem Bası
noğlu, a.g.e., s. 20
371
nedeniyle Kı
rş
ehir halkıburaya göçermiş
tir. M.S. 605 yı
lı
nda İ
ran Sasani Devleti,
Kı
rş
ehir’i istila etmiş
tir.77
2.2. Anadolu Selçuklu Döneminde Kı
rş
ehir
1071 'de Bizans'ıyenilgiye uğratarak Anadolu'yu Türk yurdu haline getiren
Türk orduları
, Anadolu içlerine kadar yayı
larak Anadolu Selçuklu Devleti'ni
kurdular.1075'de Kutalmı
ş
oğlu Süleyman Sah, Kı
rş
ehir'i toprakları
na katmı
ş
tı
r.
Anadolu'ya ve Kı
rş
ehir’e gelen Oguz boyları
, yerleş
tikleri yerlere genellikle kendi
boy, oba ve yeradlarıile kiş
i adları
nıda vermiş
lerdir. Bugün Kı
rş
ehir içinde kasaba
ve köy adıolarak Oguz boyları
ndan "Çepni, Bayı
ndı
r, Bugduz (Bügdüz), Kargı
n,
Yazı
r, Kı
nı
k, Avş
ar" boyları
nı
n adlarıile oba, oymak ve diğer Türkçe adlar
yaş
atı
lmaktadı
r.78
Kı
rş
ehir, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Anadolu’daki ş
ehirler arası
nda
önemli bir ticari ve ekonomik fonksiyona sahipti. Bunda ş
ehrin hem ahiliğin merkezi
durumunda olması
nı
n, hem de o dönemde doğu-batıve güney-kuzey ana yolları
nı
n
üzerinde bulunması
nı
n önemli rolü vardı
r. Nitekim bu faaliyetlerin bir göstergesi
olarak Kı
rş
ehir emîri olan Cacaoğlu Nûreddin’in 1272 tarihli vakfiyesine yansı
dı
ğ
ı
kadarı
yla sehirde bakkal, haffâf (ayakkabı
cı
), neccâr (marangoz), sakta (eskici),
ketenci, helvacı
, kasar (çı
rpı
cı
), sekkâk (bı
çakçı
), bezzaz(bezci), ütabi (kumaş
çı
,
elbiseci), saraç gibi çeş
itli meslek dalları
yla alakalıbirçok çarsı
yla kuvvetli bir
ihtimale göre çevredeki konargöçer Türkmenlerin gelmesiyle teş
kil edilen ve
Türkmen pazarıadı
yla bilinen bir pazarı
n varlı
ğ
ıdikkat çeker.79
Haçlı seferleri
sı
rası
nda
Orta
Anadolu
toprakları elden
çı
kmı
ş
tı
r.
Daniş
mentliler 1120'de Kı
rş
ehir’i kendilerine bağlamı
ş
lar ve o dönemde Kı
rş
ehir
"Gülş
ehir" olarak adlandı
rı
lmı
ş
tı
r. 1174'de Kı
lı
çaslan, Kı
rş
ehir’i yeniden Selçuklu
Devleti'ne bağlamı
ş
tı
r. II. Kı
lı
çaslan 1186'da Türk geleneğine uyarak devletin
toprakları
nıon bir oğlu arası
nda paylaş
tı
rı
nca Kı
rş
ehir, Muhiddin Mesud'a
düş
müş
tür. Kardeş
i Rukneddin Aslan Konya'yıele geçirdikten sonra Ankara ve
77
Avş
ar Cihan, Kı
rş
ehir ve İ
lçeleri, Ankara, 1990, s. 28.
“Kı
rş
ehir” Yurt Ansiklopedisi, Anadolu Yayı
ncı
lı
k, C. 7, İ
stanbul 1982–1983, s. 4909–4912
79
İ
lhan Şahin, “Kı
rş
ehir”, Diyanet İ
slam Ansiklopedisi, C.XXV, s.481–484
78
372
Kı
rş
ehir’i
de
kendine
bağlamı
ş
tı
r (1203).
1220'de
Alaaddin
Keykubat
Mengücekler'in Kemah koluna son vermiş
, Mengücek boyları
ndan Muzaffer
Muhammed'e Şebinkârahisar'ıkan dökmeden teslim ettiği için Kı
rş
ehir’i tı
mar olarak
vermiş
tir. Kı
rş
ehir bu dönemde imar edilmişve bir kültür kenti haline getirilmiş
tir.
Moğol istilasıdöneminde Kı
rş
ehir, Moğol orduları
nı
n yaylak ve kı
ş
lağ
ı
durumunda idi. Kı
rş
ehir Muzaffer Muhammed'e verildikten sonraki dönemde Baba
İ
shak çevresinde toplanan Türkmen boyları
nı
n silahlanmasıüzerine Selçuklu Sultanı
II. Gı
yasettin Keyhüsrev 60.000 kiş
ilik bir orduyu yardı
ma çağı
rmı
ş
tı
r. Selçuklu
ordusu Türkmenleri ve bası
nda bulunan Baba İ
shak'ıKı
rş
ehir’in Malya ovası
nda
yenilgiye uğ
ratmı
ş
tı
r (1240).
1243 Kösedâg savası
ndan sonra Moğollar Anadolu'yu kesin bir ş
ekilde
hakimiyetleri altı
na aldı
lar Sultan II. Keyhüsrev, Şemseddin İ
svahhani'yi Moğ
ol
sultanıBatuhan'a elçi göndermiş
, anlaş
ma yapı
lması
nısağ
ladı
ğ
ıiçin o Kı
rş
ehir ita
amirliğ
i ile subaş
çı
lı
ğı
na getirilmiş
tir. IV. Kı
lı
çaslan zamanı
nda Cacaoglu Nureddin,
1262'de Kı
rş
ehir' subaş
ı
sıolmuş
tur. İ
l onun zamanı
nda çok geliş
miş
, bayı
ndı
r bir il
haline gelmiş
tir. Cacaoglu Nureddin Bey güvenlik ve barı
ş
a önem vermiş
tir. İ
lde
Cacabey Medresesi ve külliyesini kurmuş
tur. Memluk SultanıBaybars 1277'de
Anadolu'ya gelerek Elbistan'da Moğollarıyenilgiye uğratmı
ş
, Selçuklu ordusunun bir
bölümü bu savaşsı
rası
nda Memluklular'a katı
lmı
ş
tı
r. Cacabey de, kardeş
i ile Mı
sı
r
Memluk SultanıBaybars'a esir düş
müş
tür. Baybars, esirleri serbest bı
rakı
nca
Cacabey Kı
rş
ehir’e dönmüş
tür.
Cacabey, Türk halkı
nıkoruması
, yüksek bir ahlaka sahip olmasıözü-sözü pek
biri olmasıdolayı
sı
yla Anadolu'da çok sevilmiş
tir. Öz Türkçe konuş
up Türk
kültürünün ve eserlerinin Kı
rş
ehir ve Anadolu'ya yayı
lması
na öncülük etmiş
tir.
Cacabey XIII. yy.da Anadolu'da yasamı
şolan diğ
er Türk büyüklerinden Hacı
Bektaş
i Veli, Mevlana Celalettini Rumi ile de görüş
müş
, hatta onları
n övgülerine bile
mazhar olmuş
tur.
Nureddin Cacabey'in 1272'de Kı
rş
ehir’de kurmuşolduğu Cacabey Medresesi
onun adı
nıebedileş
tirmiş
tir. Bu medrese aynızamanda bir rasathane idi. Batı
Türkistan'da Ulug Bey'in rasathanesine ise Selçuklular zamanı
nda Kı
rş
ehir Cacabey
rasathanesi de derece önemli idi. Bugün cami olarak kullanı
lan bu medresenin dı
ş
köselerinde sütunlar, uzay araçları
na benzetilmektedir. Cacabey medresesinde eğ
itim
373
tamamen Türkçe idi.Türk dilinin Fars kültürü içinde erime tehlikesi altı
nda
bulunduğu sı
rada Cacabey, bir kurtarı
cıolarak Türklüğü ayakta tutmuş
tur. Bu
sebeple Ahi Evran, Aş
ı
k pasa, HacıBektaş
i Veli, Ahmet Gülş
ehri gibi alim ve sairler
eserlerini öz Türkçe yazmı
ş
lardı
r. Bu nedenle Türk tarihinde Cacabey'in önemi
büyüktür. Cacabey, Rum tekfurlarıile yaptı
ğıbir çarpı
ş
mada ş
ehit düş
müş
tür (1301).
Türbesi Cacabey Medresesi yanı
ndadı
r.
Selçukluları
n bası
na II. Mesut'un geçtiği dönemde İ
lhanlıkomutanıBaycu
Noyan, Anadolu’da bağı
msı
z davranı
yordu. Malya ovası
nda 300.000 kiş
ilik bir ordu
Baycu Noyan'ıyenilgiye uğratmı
ş
tı
r. Bundan sonra Kı
rş
ehir ve çevresi yakı
lı
p,
yı
kı
lmı
ş
tı
r. Ülke dörde ayrı
lmı
ş
; Kı
rş
ehir ve yöresi Şerafettin Osman'a bı
rakı
lmı
ş
tı
r.
Yöre halkıbu dönemde vergilerin ağı
rlı
ğı
ndan bunalmı
ş
tı
r. 1317'de İ
lhanlı
hükümdarı
nı
n kardeş
i Timurtaş Anadolu'da
düzeni
sağlamı
ş ve
1322'de
bağı
msı
zlı
ğı
nıilan etmiş
tir. Timurtaş
, Anadolu karı
sı
nca Memlükler'e sı
ğı
nmı
ş
tı
r.
Moğolları
n Anadolu’ya
atadı
kları valilerin
ağı
r zulümleri,
Selçuklu
memurları
nı
n idaresizlikleri çekilmez bir hale gelmiş
ti. Bu tarihlerde Kı
rş
ehir
Bey’iolan, Moğollara karş
ıuzlaş
tı
rı
cıbir siyaset güden Nurettin Caca, Kı
rş
ehir’i
nispeten huzur ve sükûna kavuş
turmuş
, Cacabey Medrese ve Külliyesi’ni kurmuş
,
bilginleri korumuş
tur. Daha sonralarıçok karı
ş
ı
k dönemler geçiren Kı
rş
ehir,
Selçukluları
n enkazıüzerine kurulan Eretnalı
lar, Karamanlı
lar, Dulkadiroğ
ulları
eline geçmiş
tir.80
2.3. Beylikler Döneminde Kı
rş
ehir
XIV. yüzyı
l ortaları
nda Eretna Beyliği'nin eline geçen ş
ehir, Eretnaoğlu
Mehmed Bey'in ölümünden (767/1366) sonraki iç karı
ş
ı
klı
klar sı
rası
nda en fazla
zarar gören yerlerden biri oldu. Ardı
ndan Sivas merkez olmak üzere bir devlet kuran
KadıBurhâneddin'in idaresine girdi (791/1389). KadıBurhâneddin, Osmanlıve
Karamanoğullarısı
nı
r kesiminde yer alan ş
ehrin surları
nıtamir ettirdi. Timur'un
Anadolu'ya ilk giriş
i sı
rası
nda Karamanoğullarıtarafı
ndan yağma edilen ş
ehir, Kadı
Burhâneddin'in ölümünden (800/1398) sonra Osmanlı
ları
n eline geçti. Ankara
80
Etem Bası
noğlu, a.g.e., s. 21-22
374
Savaş
ı
’nı
n (804/1402) ardı
ndan Timur tarafı
ndan Karamanoğulları
'na verildi. Timur
Anadolu'dan çekilirken basta Yozgat çevresi olmak üzere Kı
rş
ehir yöresindeki
Moğ
ol aş
iret grupları
nı
n önemli bir kı
smı
nıgötürdü ve onlardan boş
alan yaylak ve
kı
ş
lak mahallerine Dulkadiroğulları
'na mensup konar göçer Türkmen grupları
gelmeye baş
ladı
. Bu durum Kı
rş
ehir’in, Dulkadiroğulları
'nı
n idaresine girmesinde
önemli rol oynadı
. Kı
rş
ehir’de Dulkadir hanedanımensuplarıyöneticilik yaptı
lar.
Fatih Sultan Mehmed döneminde Dulkadiroğlu Alâüddevle Bozkurt Bey Kı
rş
ehir’de
bulunmaktaydı
. Şehir muhtemelen Fatih’in hükümdarlı
ğı
nı
n son yı
lları
nda kesin
olarak Osmanlıidaresine girdi. 81
2.4. Osmanlı
Döneminde Kı
rş
ehir
Osmanlıidari teş
kilatı
nda 1485’te Rum eyaletine tabi yerler arası
nda bulunan
Kı
rş
ehir 1526’da Bozuk’un kazalarıarası
nda yer alı
yordu. Kı
rş
ehir 1554 tarihinden
itibaren müstakil sancak haline getirilmiş
tir. 1485 tahrir defterlerine göre Türk
nüfusun tahminen 1000 civarı
nda olduğu gayr-i Müslim nüfusun ise hiç bulunmadı
ğı
dikkati çekmektedir. Bu dönemde ş
ehre yerleş
en aş
iretler arası
nda Tokat, Sivas ve
Kı
rş
ehir bölgesini kendisine yurt tutan Yüzdepare Yörükleri büyük bir yekun teş
kil
ediyordu. Ayrı
ca Konya’nı
n Ova bölgesini kendisine yurt tutan at yetiş
tirmekle
ş
öhret bulduğundan esb-Kesân (At-Çeken) adı
yla bilinen teş
ekküle mensup olanlar
ile, Hoca Yörükleri adı
yla bilinen teş
ekküle mensup olanlardan da, ş
ehre çok az
sayı
da yerleş
enler vardı
. Bunun yanısı
ra, muhtemelen Dulkadirli ümerası
ndan
Osman Mirza’ya mensup olan 48 hane nüfusun da, sark tarafı
ndan geldiği
anlaş
ı
lmakta ve buna nispeten Şarkiyan adı
nıalan mahallede meskûn bir halde
bulunduğu görülmektedir.82
Kı
rş
ehir, Osmanlıdöneminde bir süre barı
şiçinde yasadı
ysa da Celalî
ayaklanmalarısı
rası
nda büyük sı
kı
ntı
lar çekti. Kanuni Sultan Süleyman tahta
çı
ktı
ğı
nda yeni bir “arazi tahriri” yaptı
rdı
. Hazine gelirini artı
rmayıamaçlayan bu
giriş
im, hem tı
marlısipahilerin hem de çiftçilerin zararı
naydı
.İ
l yazı
cı
larısipahiler
81
İ
lhan Şahin, “Kı
rş
ehir”, İ
slam Ansiklopedisi, C. XXV, TDV Yayı
nları
,İ
stanbul 2001, s.481–482
İ
lhan Şahin, Türk Kültürü ve Ahilik, XXI. Ahilik BayramıSempozyumu Tebliğleri, Ahilik
Araş
tı
rma ve Kültür VakfıYayı
nları
,İ
stanbul 1986. s. 227–230
82
375
beratları
nda kayı
tlıyerlerden bir bölümünü keyfi olarak geri aldı
klarıgibi, tarlaları
n
dönümünü ve ürünü fazla göstererek çiftçinin yükünü artı
rdı
lar. Sonuçta, halk
arası
nda yaygı
nlaş
an hoş
nutsuzluk kı
sa sürede büyük ayaklanmalara dönüş
tü.
Ankara-Kı
rş
ehir yöresinde Kalender adı
nda bir tarikatçı
, Divane Dündar adlı
yardı
mcı
sı
yla birlikte ayaklandı
. Ayaklanma büyüyüp yaygı
nlaş
ı
nca, seferde olan
Kanuni Sultan Süleyman hemen İ
stanbul’a dönerek Sadrazam İ
brahim Pasa
komutası
nda bir orduyu Kı
rş
ehir üzerine gönderdi ve ayaklanma güçlükle bastı
rı
ldı
(1528).
1560’larda da Anadolu yoğun bir kargaş
a ortamıiçindeydi. Budaközü
yöresinde Haki ve Suhrap adlızorbalar çevrelerine adam toplayı
p halka zulmetmeye
baş
lamı
ş
lardı
. Bunları
n cezalandı
rı
lmasıiçin Kı
rş
ehir beyi MemişBey’e emir
verildiyse de sonuç alı
namadı
. Bir süre sonra kent yöneticileri de soygun yapmaya
baş
ladı
lar. Kı
rş
ehir kadı
sı
, İ
stanbul’a gönderdiği mektupta, Kı
rş
ehir Sancak Bey’i
seferde olduğundan ona vekalet eden Piri ile Subaş
ıHüseyin’in halktan yasal
olmayan vergiler topladı
kları
nıve zulüm yaptı
kları
nıbelirtiyordu. 1580’lerde suhte
(medrese öğrencisi) ayaklanmalarıda giderek yaygı
nlaş
ı
nca devlet baş
kaldı
ranları
n
izlenip cezalandı
rı
lmalarıiçin bir ferman yayı
nladı
. Bundan yararlanan bazı
görevliler, suhteleri cezalandı
racaklarıyerde halka zulüm ettiler.
Nitekim 1584’te “suhte kı
rma” ile görevlendirilen Manisa Valisi Şehzade
Mehmet’in adamları
, otuz kı
rk kiş
ilik bir çete oluş
turarak Kı
rş
ehir’de köyleri
bastı
lar. Suçsuz insanlarıöldürerek mal ve paraları
na el koydular.
Baş
kaldı
ran Sekban bölükleri de yörede sorun çı
karı
yorlardı
. Kı
rş
ehir’den Kör
Bahattin ve Hüseyin adlımültezimler, Tokat’tan Kurt ve Kulakkesen Mehmet adlı
iki yeniçeri, Aksaray ve Sivas sancakları
nda bir bölüm tı
mar sahibi ile birleş
erek,
yanları
na aldı
klarısekbanlarla Ulaklıköyünü bastı
.
Devlet otoritesinin zayı
flamasıile ortaya çı
kan “ayanlar” Kı
rş
ehir ve yöresinde
de etkili oldular. Bunlardan, Yozgat merkez olmak üzere orta Anadolu’da güç
kazanan Çapanoğulları(Çaparoğullları
), Kı
rş
ehir’de de etkiliydiler. Devlet, ülkede
düzenin sağlanmasıve asker toplanması
nda ayanlardan yardı
m istiyordu. 1797
sonları
nda Vidin ayanları
ndan Paspanoğ
lu Osman ayaklanı
nca devlet, Çapanoğ
lu
Süleyman Bey’den yardı
m istedi. O da, Kı
rş
ehir yöresinden asker topladı
. 1799’da,
Fransı
zlarıMı
sı
r’dan çı
karmak için hazı
rlı
k yapı
lı
rken Çapanoğlu Süleyman Bey’e
376
gönderilen fermanla Aladağkazası
ndan 200, Kı
rş
ehir ve Aksaray’dan 250 asker
toplanmasıisteniyordu.
I.Abdülmecid döneminde (1839–1861), Çapanoğulları
, Bozok ve çevre
sancaklarda yeniden etkili olmaya çalı
ş
tı
larsa da baş
arı
lıolamadı
lar. XIX. Yüzyı
lı
n
ortaları
na doğru Çapanoğulları
nı
n nüfus bölgesinin dı
ş
ı
na çı
kan Kı
rş
ehir, yüzyı
lı
n
geri kalan bölümünü durgun geçirdi.83
2.5. Yakı
n Tarihte Kı
rş
ehir
Kı
rş
ehir, XIX. yüzyı
l ortaları
nda önemini yitirmiş
, yollar üstünde küçük bir
durak yeri olmuş
tur. Bu sı
ralarda nüfus yaklaş
ı
k 3 bin 500 kadardı
. Yüzyı
lı
n
sonları
na doğru Ankara vilayetine bağlısancak merkezi kentin nüfusu 8 bin 462
olarak gösterilmektedir. Kı
rş
ehir kazası
, sancağı
n merkez kazası
dı
r ve 185 köyü
vardı
r. Bu yüzyı
lı
n sonları
nda yine de kültürel geliş
mesini sürdüren Kı
rş
ehir’de 4
medrese, l idadi, l rüş
diye, 2 iptidaiye, bir kı
sı
m mahalle ve köylerde 25 sı
byan
mektebi ve l Ermeni mektebi bulunmaktaydı
. Kentte 1603 ev, 10 han, 600 dükkan, 6
kahve, 25 cami, 19 mescit, l kilise, kı
ş
la, l depo ve l cephanelik mevcuttu. İ
dadi
mektebi 1889 yı
lı
nda yapı
larak eğitime baş
lamı
ş
, 1903 yı
lı
nda da mektebin onarı
mı
yapı
lmı
ş
tı
r.84
Birinci Dünya Harbinin sonunda yurdumuz, Mondros Mütarekesine göre yer
yer iş
gal edildi. Yöneticiler kendi saltanatları
nı
n kaygı
sı
na kaldı
. Bu sebeple bütün
memlekette olduğu gibi Kı
rş
ehir’de de genel bir huzursuzluk vardı
.85
Kahramanlı
kları
yla ünlü Anadolu'nun güzide beldesi olan Kı
rş
ehir, milli
mücadele yı
lları
nda itilaf güçlerinin iş
gal alanıdı
ş
ı
nda kaldı
. Resmi kayı
tlara göre,
iş
gal dı
ş
ı
nda kalması
na rağmen milli mücadele boyunca Kı
rş
ehir, 285 ş
ehit ve 87
gazi verdi. Kaman ve Çiçekdağı
’ndaki ş
ehitlerle bu sayıçok fazlalaş
ı
yor.
Düş
man kuvvetlerinin yurdumuzu iş
gal ettiği yı
llarda, yani Mondros Ateş
kes
Antlaş
ması
’nı
n (30 Ekim 1918) imzalandı
ğıgünlerde, Kı
rş
ehir Ankara
vilayetine bağlıbir sancaktı
. Mecidiye (Çiçekdağı
), Mucur, Avanos ve Keskin
83
Yurt Ansiklopedisi, a.g.m., s. 4912-4914.
Avş
ar Cihan, a.g.e. s.33
85
Etem Bası
noğlu, a.g.e. s.44.
84
377
kazaları
yla birlikte nüfusu 100 bin dolayı
ndaydı
. Nüfusun bin kadarıHı
ristiyan ve
Musevilerden
oluş
uyordu
ancak
araş
tı
rmamı
z içerisinde
sayı
sal
verilere
ulaş
ı
lmamı
ş
tı
r. Sancak, merkezi Ankarada bulunan 20. Kolordu'nun denetim alanı
İ
çindeydi.86
Kı
rş
ehir 1921 'de bağ
ı
msı
z mutasarrı
flı
k haline gelmiş
tir. Cumhuriyet
döneminde il merkezi olmuş
tur. 1924'te Kı
rş
ehir’e; Avanos, Çiçekdağı
, Hacı
bektaş
ve Mucur bağlanmı
ş
tı
r. 1944'de Kaman da ilçe haline gelince, Kı
rş
ehir’in ilçe sayı
sı
beşolmuş
tur.20 Temmuz 1954 tarih ve 6429 sayı
lıkanun, Nevş
ehir’i il, Kı
rş
ehir’i de
ona bağlıbir ilçe haline getirmiş
tir. ÇiçekdağıYozgat'a, Kaman Ankara'ya,
Hacı
bektaş
, Avanos ve Mucur ise Nevş
ehir’e bağlanmı
ş
tı
r. 1 Temmuz 1957'de
çı
karı
lan 7001 sayı
lıkanunla Kı
rş
ehir yeniden il olmuş
tur. Bu yeni düzenlemede
Kı
rş
ehir’e Çiçekdağı
, Kaman ve Mucur bağlanmı
ş
tı
r. Hacı
bektaşve Avanos ise
Nevş
ehir’e dâhil edilmiş
tir. Akpı
nar (1987), Akçakent (1990), Boztepe (1990)
yı
lı
nda Kı
rş
ehir’in yeni ilçeleri olmuş
tur. Halen Kı
rş
ehir’e bağlıyedi ilçe vardı
r.87
2.6. Kı
rş
ehir Tarihi Kronolojisi
İ
.Ö. 3000–2000
İ
lk Tunç Çağı
İ
.Ö. 1650–1200
Hititler Dönemi
İ
.Ö. 1200-675
Frigler Dönemi
İ
.Ö. 546-332
Persler Dönemi
İ
.Ö.332-İ
.S 18
Kapadokya Krallı
ğıDönemi
18-395
Roma Dönemi
395-1070
Bizans Dönemi
1070'ler
Kutalmı
ş
oğlu Süleyman Sah'ı
n, Kı
rş
ehir’in de bulunduğu
bölgeyi fethi.
1120
Kı
rş
ehir’in Daniş
mentlilerin eline geçmesi.
1186
Muineddin Mesut'un yöreye egemen olması
.
1190
2. Kı
lı
çarslan ülkeyi 11 oglu arası
nda pay edince Kı
rş
ehir,
Ankara ile birlikte Muineddin Mesut'un payı
na düş
tü.
Avş
ar Cihan, a.g.e. s.34
Yurt Ansiklopedisi, a.g.m., s. 4914
86
87
378
1207
Mevlana'nı
n doğumu.
1204
Tokat'ta hüküm süren Rükneddin Arslan, kardeş
i Mesut'u
gözaltı
na aldı
ktan sonra iki oğluyla beraber idam ettirdi ve Kı
rş
ehir bu sürede
Tokat'ta bulunan Selçuk idaresine bağlıkaldı
.
1210
Horasan'ı
n Niş
abur Kentinde HacıBektaş
-ıVeli doğdu.
1215
Kı
rş
ehir ve Ankara'da Seyfettin il-Deniz'in egemenliği
görüldü. Bu ş
ahı
sİ
zzeddin Keykavus'un baş
lattı
ğıSinop'un imarı
na katı
ldı
.
1237
Sultan Alaaddin Keykubat'ı
n, oğlu 2. Gı
yaseddin Keyhüsrev
tarafı
ndan zehirlenerek öldürülmesi üzerine Kı
rş
ehir ve civarı
ndaki Ahilerin ve
Türkmenlerin bu sultana karsıdireniş
e geçmesi.
1240
Ası
k Paş
a’nı
n dedesi Baba İ
lyas'ı
n önderlik ettiği Babaî
Türkmenleri hareketi Kı
rş
ehir’in Malya Ovası
'nda kanlıbir ş
ekilde bastı
rı
ldı
. Aynı
yı
l Ahî Evran tutuklandıve Konya'da tutsaklı
ğıbaş
ladı
. Aynıyı
l Yunus Emre doğdu.
HacıBektaş
'ı
n kardeş
i Menteş
, Ası
k Paş
a’nı
n dedesi Baba İ
lyas ve Baba İ
shak
öldürüldü.
1243
takviyeli
Anadolu'nun Türklerden önceki yerlileri, Bizanslı
larla da
Selçuklu
Ordusu,
Sivas
ve
Erzincan
arası
ndaki
Kösedağ'da
savaş
madanMoğ
ollara yenildi ve Kı
rş
ehir’i de içine alan bölgede Anadolu, tümüyle
Moğ
olegemenliği altı
na girdi.
1244
Moğollarla vergi karş
ı
lı
ğıanlaş
ma yapmak üzere elçi olarak
giden ve Moğol Batu Han'ı
n huzuruna çı
kan Şemseddin İ
sfahani'ye bu baş
arı
sı
ndan
dolayıhem vezirlik unvanı
nı
n verilmesi hem de Kı
rş
ehir ikna emirliği ve subaş
ı
lı
ğ
ı
ile görevlendirilmesi.
1245
Konya'da tutuklu bulunan Ahi Evran salı
verildi.
1246
Selçuklu sultanı tarafı
ndan Mengücüklerden Kı
rş
ehir’de
zorunlu ikametgaha tabi tutulan Melik Muzafferüddin’in, Behram Şah Medresesini
inş
a ettirmesi, 2. Gı
yaseddün Keyhüsrev'in 8,5 yı
llı
k saltanatı
nı
n ölümü.
1257
II. Gı
yaseddün Keyhüsrev'in 3. oğlundan II. Alaaddin
Keykubat, Moğolları
n emriyle Selçuklu tahtı
na atanması
nı
n ardı
ndan Erzurum’da
kendisine verilen ziyafette, yemeğine zehir katı
larak öldürüldü. Selçuklu tahtı
na
379
Moğ
ollarca II. Gı
yaseddün Keyhüsrev'in bir baş
kaoğlu IV. Kı
lı
çarsIan çı
kartı
ldı
.
Vezirliğine Muiniddin Pervane atandı
.
1260
Cihanda mağlubiyet tanı
mayan Moğolları
, Kı
pçak Türklerinin
Mı
sı
r ve Suriye'de kurduklarıMemlük İ
mparatorlugu ilk defa Baybars öncülüğünde
Ayn Calut'de yenilgiye uğrattıve Baybars bu sayede Moğol zulmünden kurtulmak
isteyenlerin umudu haline geldi.
1261
2. İ
zzeddin Keykavus, 4. Kı
lı
çarslan tarafı
ndan Moğ
ol
yardı
mı
yla tahttan atı
ldı
. Ahi Evran ve Mevlana'nı
n oğlu Alaaddin Çelebi Kı
rş
ehir
Emiri Cacabey tarafı
ndan birçok Türkmenlerle birlikte öldürtdü.
1262
Cacaoğlu Nurettin (Cacabey) Moğolları
n hükmettiği Selçuklu
Veziri Pervane tarafı
ndan Kı
rş
ehir’esubaş
ıolarak atandı
. Cacabey, Sultan 4.
Kı
lı
çarslan'ı
n öldürülmesiyle sonuçlanan hadiseye Kı
rş
ehir’den hareket ederek
katı
ldı
.
1263
Moğollar iş
gal atı
nda Anadolu'da zor kullanarak Selçuklu
yöneticileriyle, Memluklularla karsıolmayıiçeren bir ittifak sağladı
lar.
1266
IV. Kı
lı
çarslan'ı
n zehirlenerek öldürülmesinin ardı
ndan III.
Gı
yaseddin Keyhüsrev küçük yasta tahta çı
karı
ldı
. Vezirliğine daha genişyetkilerle
Pervane baktı
.
1271
Aş
ı
k Paş
a doğdu.
1272
Nureddin Caca, Arapça ve Moğolca vakfiyesini yazdı
rdıve
Moğ
ol noyanları
na imza ettirdi. Cacabey medresesi yapı
ldı
.
1277
Cacabey, Kı
rş
ehir’in Malya Ovası
'ndaki 30 bin Moğol
askerleri ve bası
ndaki noyanları
yla birlikte Baybars'la savaş
mak üzere Elbistan'a
hareket etti. Mı
sı
r, Suriye, Türk Memluklular hükümdarıBaybars, basta Pervane
olmak üzere Selçuklu devletinin ileri gelenlerinin davetiyle Nisan 1277'de
Kahire'den hareket ederek Anadolu'ya yürüdü ve Elbistan'da Moğollarımaglup etti.
Mogollar, 6700 civarı
nda ölü ve birçok esir bı
raktı
. Nureddin Caca ve kardeş
i de esir
alı
ndı
. Karamanoğlu Mehmet Bey, Baybars'ı
n geliş
ini fı
rsat bilerek Moğol - Selçuk
egemenliğindeki Konya'ya yürüyerek Konya'yızabdetti. Türkçenin Devlet dili
oldugunu bir fermanla yayı
nladı
. Siyavus adı
nda bir ş
ehzadeyi tahta oturttu (Cimri
hadisesi). Vezir Pervane, Baybars'a yardı
mcıoldu gerekçesiyle Moğollar'ı
n idam
emri gereğ
ince kı
lı
çla öldürüldü. Aynıyı
l 30 Haziran'da Baybars öldü.
380
1278
Moğollar,
Konya
üzerine
yürüyerek
isyan
eden
Karamanoğullarıve onlara yardı
m eden Türkmenleri kı
rdı
. KaramanoğullarıMehmet
Bey kardeş
iyle birlikte öldürüldü. Germiyanoğullan'nı
n yanı
na kaçan ş
ehzade
Siyavus'da öldürüldü.
1279
II. Gı
yaseddün Keyhüsrevin oğulları
ndan II. İ
zeddin Keykavus
Kı
rı
m kı
yı
ları
nda öldü. Selçuklu tahtıRükneddin Kı
lı
çarslan'a kaldı
.
1296
çatı
ş
malar
Moğollar arası
nda baş
layanş
iddetli geçimsizlik sonucu iç
baş
ladı
.
Baycu
Noyan
Kı
rş
ehir’in
Malya
Ovası
'nda
İ
lhanlıordusuna yenilerek kaçtı
.
1314
Anadolu'da Moğol hakimiyetinin çökmekte olduğunu gören
Olcayto Han Büyük Emir Çoban'ıAnadolu'ya gönderdi. Emir Çoban Türkmenleri
huzura çağı
rdı
. Karamanlı
lar huzura çı
kmadı
.
1317-1318
Ahmed-i Gülş
ehri, Kı
rş
ehir’de İ
ranlıŞeyh Feridedin Attar'ı
n
"Mantı
kuttayr"ı
nı(Kusları
n dili) Türkçeye çevirdi.
1321
Yunus Emre öldü.
1333
Aş
ı
k Paş
a öldü.
1337
Elbistan'da Dulkadir Beyliği kuruldu.
1362
Ahîlerin yönetimindeki Ankara ve Kı
rş
ehir, I. Murat
döneminde Osmanlı
lara karsıtutunamayarak Osmanlımülküne katı
ldı
.
1389
Kara tatarları
n önderi Mürüvvet Bey, Kı
rş
ehir’i Kadı
Burhaneddin'e teslim etti.
1390
KadıBurhaneddin askerleri ile Kı
rş
ehir’e gelerek I aya yakı
n
yoğun bir çalı
ş
ma ile Kı
rş
ehir'in etrafı
nısurlarla ördürdü. Sur'un çevresine de içi su
dolu hendekler yaptı
rdı
.
1390-1391
Yı
ldı
rı
m
Beyazı
t,
Anadolu
üzerine
yürüyerek
içinde
Kı
rş
ehir’inbulunduğu genis bir alanıteslim aldı
.
1394
Karamanoğlu Alaaddin Bey, Timur'a mektup göndererek
Osmanlı
ya karsıiş
birliği teklif etti.
1397
Kadı Burhaneddin, Akkoyunlu Karayülük Osman Bey
tarafı
ndan Kayseri'de bası vurularak öldürüldü. Kı
rş
ehir yeniden Osmanlı
toprakları
na katı
ldı
.
381
1401
Karamanoğlu Alaaddin Bey'in teklifi Timur tarafı
ndan kabul
edildi. Timur'un da desteğiyle Karamanoğlu Alaaddin, Kı
rş
ehir’i istila etti.
1402
Kı
rş
ehir Timur tarafı
ndan istila edildi ve Karamanoğulları
na
hediye sunuldu.
1406
Çelebi Mehmet, Kı
rş
ehir’in Cemele kalesi'nde Karamanoğ
lu
Mehmet Bey'le buluş
arak araları
ndaki arazi meselesini ve kardeş
i Çelebi Süleyman'a
karsıiş
birliğini görüş
tü.
1413
Çelebi Mehmet, küçük kardeş
i Musa'yıöldürdü ve Osmanlı
nı
n
2.kurucusu oldu.
1466
Karamanoğulları
, Fatih'in İ
stanbul'u fethinden sonra Fatih'in
emriyle ortadan kaldı
rı
ldı
.
1480
Dulkadirli'lerden Alaüddevle Bey'e Kı
rş
ehirsancağı
nı
n tı
mar
olarak verilmesi.
1489
Osmanlıdesteğinikardeş
i Alaüddevle'ye karsıarkası
na alan
Şah Budak, Dulkadirli tahtı
nıele geçirmek için kardeş
i Alaüddevle'ye üzerine
yürüdü, Kı
rş
ehir’de sancakbeyi olarak bulunan kardeş
inin oglu Sah Ruh'u yakalatı
p
gözlerine mil çektirdi.
1514
Şah İ
smail, Çaldı
ran'da mağ
lup edildi.
1515
Dulkadiroğlu Ali Bey, amcası Alaüddevle Bey'i bası
nı
kestirmek suretiyle öldürdü ve Yavuz Sultan Selim tarafı
ndan Dulkadirli Beyliği’nin
bası
na getirildi.
1517
Memlûk devleti yı
kı
ldı
.
1519
Bektaş
ilikte 2. Pir olarak tanı
nan Balum Sultan Türbesi,
Dulkadiroğlu Ali Bey tarafı
ndan yaptı
rı
ldı
.
1522
Dulkadiroğlu Ali Bey, çağrı
ldı
ğıziyafet sofrası
nda hileyle
Osmanlı
lar tarafı
ndan öldürüldü.
1527
Hacı
bektaş
’ı
n torunları
ndan Kalender Çelebi önderliğinde
baş
layan isyan bastı
rı
ldı
, Kalender Çelebi öldürüldü.
1577
Türkmen aş
iretlerinden bir ş
ahı
s 'Sah İ
smail' olduğunu ileri
sürerek güneydoğu Türkmenleri arası
ndan toparladı
ğıbüyük bir taraftar topluluğu ile
50 bin kiş
ilik bir kuvvetle HacıBektaş
'a gelerek kurban kesti.
382
1607
Ünlü Celali elebaş
ları
ndan Tavil Ahmet'in kardeş
i Meymun'un
Kı
rş
ehir yöresini talan etmesi.
1777
Çapanoğulları
nı
n Kı
rş
ehir
sancağı mütesellimliğini
ele
geçirmeleri.
19 Eylül 1919
Kuvayi milliye ş
eflerinden Hamitli Rı
za Bey'in Hürriyet ve
İ
tilaf Partisi'ne mensup, saray yanlı
sıAnkara Valisi Muhiddin Paş
a’yıKeskinle
Elmadağarası
ndaki Kı
lı
çlar belinde müfrezesiyle birlikte yakalayı
p, Sivas'ta bulunan
Mustafa Kemal'e teslim ettirmesi.
24/12/ 1919
Mustafa Kemal'in Ankara'ya gelirken Kı
rş
ehir’e uğraması
.
1921
Kı
rş
ehir mutasarrı
flı
k oldu.
1924
Teş
kilat-ıEsasiye Kanunu ile Kı
rş
ehir vilayet yapı
ldı
. Avanos,
Çiçekdağ, Hacı
bektaşve Mucur ilçeleri bağ
landı
.
1926
KurtuluşSavası
'nı
n çete savaş
larıdönemi içinde Hamitli Rı
za
olarak ünlenen Kuvay-i Milliye ş
eriflerinden Kı
rş
ehir Mebusu Rı
za Bey (Silsüpür)'in
Ankara'da idam edilmesi.
1931
Louis Dola porte baş
kanlı
ğı
nda Hashöyük'te kazıçalı
ş
maları
baş
latı
ldı
.
1936
Kı
rş
ehir Kalesi'nin eteğindeki Bedesten'in yı
kı
mı
na karar
verildi. Uzun Çarş
ı
’nı
n yapı
mı
na baş
landı
.
1943
Hashöyük'te 2. kazıçalı
ş
maları
nıHalet CANBEL baş
lattı
.
1944
Kaman, ilçe olarak Kı
rş
ehir’e bağlandı
.
30 Haziran 1954
6429 Sayı
lıyasayla ilçe yapı
lan Kı
rş
ehir aynıyasayla il
yapı
lan Nevş
ehir’e bağlandı
. Kı
rş
ehir Kaymakamlı
ğ
ı
na Hilmi DAGCIOGLU atandı
.
12 Haziran 1957
3-
H.
7001 Sayı
lıkanunla Kı
rş
ehir yeniden il yapı
ldı
.88
1324-1328
TARİ
HLİ Ş
ER’İ
YYE
Sİ
Cİ
Lİ
NE
GÖRE:
KIRŞEHİ
Rİ
N SOSYAL, EKONOMİ
K VE KÜLTÜREL HAYATI
Kı
rş
ehir İ
ç Anadolu Bölgesinin Orta Kı
zı
lı
rmak Bölümünde: Güney doğusunda
Nevş
ehir, Güney ve Güneybatı
sı
nda Niğ
de, Batı
sı
nda Ankara, Kuzey ve
Adnan Yı
lmaz, Küçük Asya’nı
n Kı
rş
ehri, Kı
rş
ehir Belediyesi Kültür-Tarih Yayı
nlarıSerisi I,
Ankara 2006, s.327–332
88
383
Kuzeydoğusunda Yozgat illeri ile çevrili yüz ölçümü 6440 km² olan bir ilimizdir.89
Son derece zengin bir tarihi yapı
ya sahip tipik bir Anadolu ş
ehri olan Kı
rş
ehir’in 20.
yüzyı
ldaki sosyal, kültürel ve ekonomik yapı
sı
nı1326 tarihli Kı
rş
ehir Şer’iyye
Sicilinin bize verdiği bilgiler çerçevesinde ş
uş
ekilde özetlememiz mümkündür:
3.1. Ticari ve Ekonomik Hayat
Şer’iyye Sicilleri yazı
ldı
ğıyerin ticari ve ekonomik hayatıhakkı
nda bilgi veren
birinci dereceden kaynak niteliğindedir. İ
lk olarak yazı
lan Bursa Şer’iye Sicilinden
baş
layarak bu belgeler Anadolu halkı
nı
n yaş
antı
sı
, geçim kaynakları
, ihracat ve
ithalat maddeleri, tarı
m ürünleri, hukuki davalardaki paranı
n cinsi, paranı
n tarihi
seyri ve daha pek çok konuda bilgi verecek kaynaklardı
r.90
İ
ncelediğimiz defter muhtevatıbakı
mı
ndan bize Kı
rş
ehir halkı
nı
n geçim
kaynaklarıhakkı
nda önemli bilgiler içermektedir. Orta Anadolu’nun Kı
zı
lı
rmak yayı
içinde bulunan Kı
rş
ehir'de halk ağı
rlı
klıolarak tarı
m ve hayvancı
lı
k ile meş
gul
olmaktaydı
. Bunun yanı
nda küçük el sanatları ve halı
cı
lı
kla geçimlerini
sürdürmekteydiler. İ
klim ve toprak yapı
sı
nı
n özellikle hububat ziraatı
na imkan
tanı
dı
ğıilde belli baslıolarak su ürünlerin yetiş
tirildiği anlaş
ı
lmaktadı
r: arpa ,
buğday, darı
, çavdar, yulaf, mercimek, nohut, fasulye, vs.. gibi.
Yetiş
tirilen tarı
m ürünleriyle ilgili defterin bazıbölümlerinde (hükümlerinde)
örnekler mevcuttur. Örneğ
in sicilin 190 numaralıbelgedeki davada: “Şahinoğlu
Karyesi sakinlerinden Hasan Kahya oğlu SarıMustafa nam diğeri Maş
o bin Hasan
kaza-i mezbur mahkeme-i ş
eriyesinde makud meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde hâzı
r-ı
bil-meclis sulb-i sahih kebir oğlu Mehmed mahzarı
nda takrir-i kelam ve tabir-i anilmeram idüp derki, karye-i mezkur hududu dâhilinde 15 dönüm miktarı256 kuruş
kı
ymetli beynel-ahali malumül-hudut bir kı
ta tarladan men‘-i müdaheleme dair
yine…”91Olayı
n meydana geldiği yerin bir arpa tarlasıolduğu zikredilmektedir.
Kı
rş
ehir de yetiş
tirilen ve kullanı
m alanıçok geniş olan hayvanlar ş
ehrin
ekonomisinde büyük rol oynamaktadı
r. Eskiden beri ticareti yapı
lan ve ürünlerinden
istifade ettiğimiz bu hayvanları
n sayı
larıve fiyatlarıhakkı
nda sicil ı
ş
ı
ğı
nda
89
Kı
rş
ehir İ
l Yı
llı
ğı
,İ
l Bası
mevi, 1967, s.40.
Ongan, Ankara’nı
n 2 NumaralıŞer’iyye Sicili, Ankara 1974, s.8.
91
Kı
rş
ehir Şeriye Sicili, Numara: 190, s.370.
90
384
bilgilenmemiz mümkün olmuş
tur. Bu kayı
tlarda hayvan fiyatlarış
uş
ekildedir: deve:
300–200 kuruş
, öküz: 100–200 kuruş
, inek: 150–250 kuruş
, eş
ek : 100–120 kuruş
, at
: 400-600 kuruş
, katı
r: 150-200 kuruş
, koyun: 2-3 Mecidiye seklinde geçmektedir.
Yine sicilde bir müezzinin maaş
ı
nı
n 550 kuruş
. , cami hatibinin maaş
ı
nı
n 135 kuruş
.
olduğu geçmektedir. Sicilde ortalama nafaka miktarı60 kuruş
. , mihir miktarıise 500
kuruş
. ile 1500 kuruş
. arası
nda değ
iş
mektedir.
Genel olarak ş
ehir ekonomisinde önemli bir yere sahip olan hayvancı
lı
kla ilgili
belgelerde büyükbaşhayvanları
n isimleri daha ağı
rlı
klıbir ş
ekilde geçmektedir.
Ekonomik olarak küçükbaşhayvanları
n daha düş
ük ücretli olmaları
nı
n bunda etkili
olduğu anlaş
ı
lmaktadı
r. Konularıitibarı
yla sicillerde hayvan isimleri genelde zayi
olan mallar ve miras ile ilgili metinlerde isimlerin geçtiğini görüyoruz.
Tarı
m ve hayvancı
lı
ğ
ı
n yanısı
ra küçük el sanatlarıve özellikle halı
cı
lı
k
faaliyetleri gerçekleş
tirilmekteydi. Genelde kadı
nlar eş
lerine yardı
m ve aile bütçesine
katkıolmasıamacıile halı
, kilim, cicim, heybe, urba pala vs.. olarak adlandı
rı
lan
dokuma faaliyetlerini icra ediyorlardı
.
3.2. Sosyal Yapı
Kı
rş
ehir 11. yüzyı
ldan beri Ahilik ve Bektaş
ilik gibi feyizli ocaklarıve bu
ocaklardan çı
kı
p nam salmı
şş
ahsiyetleri bünyesinde yetiş
tirmiş
tir. Nitekim İ
zmir’i
Türklere kazandı
ran Türk komutanıÇaka Bey, Sivas’ıİ
lhanlıtalanı
ndan kurtaran
KadıNecmeddin İ
brahim, OsmanlıDevletinin kurucusu Osman Beyin kaynatası
Şeyh Edebali, Ahi EvranıVeli HacıBektaş
i Veli, Âsı
k Pasa Ahmedi Gülş
ehir
MesudıGülş
ehir ve Şeyh Süleymani Türkmani gibi daha nice ş
ahsiyetleri
yetiş
tirmiş
tir.92
Böylesine önemli bir tarihi geçmiş
e sahip olan Kı
rş
ehir diğer Anadolu
kentlerinde olduğu gibi ahlaki açı
dan son derece sağlam bir yapı
ya sahiptir. Sosyal
yaş
antı
sı
nda Türk ve İ
slam kültürünün zengin değerlerini barı
ndı
ran ilin 20. yüzyı
lı
n
baş
ları
ndaki yapı
sıhakkı
nda üzerinde çalı
ş
tı
ğı
mı
z Şer’iyye sicilinden yararlanarak
bilgiler vermeye çalı
ş
acağı
z. Yaklaş
ı
k olarak bir yı
llı
k bir süreyi ihtiva eden defter
92
Tarı
m, C. Hakkı
, Kı
rş
ehir Üzerine Arastı
rmalar 1, Kı
rş
ehir: İ
l Bası
mevi, 1938, s.6-7.
385
ş
üphesiz ki dönemin sosyal yapı
sıile ilgili tam bir açı
klı
k getirmeyecektir. Ancak
bugünkü toplum yapı
sıdevam ede gelen gelenekler ve dönemle ilgili yapı
lan diğ
er
çalı
ş
malarda bize ı
ş
ı
k tutacaktı
r.
Sosyal hayatı
n temelini ve toplumun en küçük birimini oluş
turan ailenin
kuruluşaş
aması
nı
n ilk basamağıolan kı
z isteme merasimi ile baş
layı
p evlenme,
boş
anma, baslı
k parası
, mihr, miras, nafaka ve vasi tayini gibi konular üzerinde
duralacaktı
r.
3.2.1.Kı
zİ
steme ve Evlenme
Bu konuda İ
smail İ
brahim beyin '' Kı
rş
ehir vilayetinin Sağlı
k ve içtimai
durumu '' adlıkitabı
nda su ş
ekilde anlatı
lı
r: Evlenmesine kara verilen delikanlı
nı
n
akrabaları
ndan birkaç kadı
n yörede ''dünürcü, görücü, dünür gezmesi'' seklinde
adlandı
rı
lan bu ziyaretler sonucunda gelin adayları
nı
n biri üzerinde karar kı
lı
nı
r ve
kı
zı
n annesinde istenirdi. Anne ise eş
inin görüş
ünü alı
p kendilerine haber vereceğini
söylerdi.
Yukarı
da vermişolduğ
umuz örnekte de görüldüğü üzere hediyeler verilir ve
kayı
n valide ve yakı
n akrabasıo geceyi orada geçirirler ve ş
enlik yaparlardı
. Bu aktin
icra edildiği günden itibaren gelin olacak kı
z: hiç bir ş
ekilde sesini duyurtmaz cevap
vermek mecburiyetinde kalı
rsa el ve başiş
aretleriyle anlaş
ı
rdı
. Belli bir zaman
sürecinden sonra düğün merasimi için gün alı
nı
r ve düğün ş
ahitler huzurunda
ş
enliklerle gerçekleş
irdi.
Nikâh merasiminde gelin genellikle bir vekil tarafı
ndan temsil edilirdi. Kı
zı
n
bizzat kendisine ya evlilik anı
nda ya da daha sonra verilmek üzere bir mihr tesbit
edilerek iki ş
ahit huzurunda nikâh gerçekleş
irdi. 108 numaralıbelgede; “Mecidiye
Kazası
nı
n Kabaklıkaryesinden olup dâhil-i muhakeme edilen iş
bu râfiül-kitâb Hacı
Ahmed bin Osman nam kimesne meclis-i ş
er‘-i ş
erif-i enverde lâzı
müş
-ş
erifde zatı
tarifiş
-ş
er‘le muarref olan hâzı
r-ıbilmeclis Yeter binti Ömer nam mezburenin bâhüccet-i ş
eriye vekilleri Ali Efendi ibni Mehmed Ağa ve Mehmed Efendi ibni
Süleyman Beylerle sâlifüz-zikr kaza-i mezburun Korkorlu Karyesinden hâzı
r-ıbilmeclis HacıHasan bin Veli tarafı
ndan dahi bâ-hüccet-i ş
er‘iye vekil-i müseccel-i
386
ş
er‘isi Mehmed Bey ibni HacıHalil Ağa nam muvacehelerinde zevc-i merkum Hacı
Hasan bin Veliye izafetle vekil müma ileyha hazı
r olduğu hâlde üzerine dava idüp
takrir-i kelam idüp mezbure Yeter tarihten bil-itibar 322 senesi martı
nı
n birinci günü
mezbure Yeterin pederi hanesinde 500 kuruş mihr-i müeccel tesmiyesiyle
mezburenin kendisi hazı
r olduğu halde KabaklıKaryesinden Kör Musa ve Hamza
oğlu Ali ve Honaz oğlu Ali ve Çoban Hüseyin oğlu İ
smail …”93
3.2.2. Mihir
Evlenirken erkeğin kadı
na vereceği yahut taahüt ettigi para veya maldı
r. Akit
sı
rası
nda verilmezse yada verilmeyeceği ş
art koş
ulsa bile kadı
n mihr'e hak kazanı
r.
Mihr in mahiyetini kı
saca özetlemek gerekirse: Mihr talak yetkisini kötüye kullanan
kocaya karş
ıkadı
na verilmişbir silah, çeş
itli nedenlerle evliliğin sona erdiğ
i
durumlarda kadı
nı
n iktisadi geleceğini temin etmek gayesine matuf bir para veya mal
ve de evlenmenin akit edildiğini gösteren ona açı
klı
k kazandı
ran bir sekil ş
artı
dı
r.94
Bu konu ile ilgili defterden örnek vermek gerekirse: Konu ile ilgili 113
Numaralıbelgede:“Mayı
s mahı15. günü akş
am ile yatsu arası
nda Yeterin pederi
Ömer hanesinde Yeterin vekili Bocu oğlu Ömer vekâletiyle HacıHasan tarafı
ndan
dahi pederi Veli Çavuşbil-vekâle 201 kuruşmihr-i müeccele tesmiyesiyle Ömer
Efendi oğlu Sadı
k Efendi marifetiyle akd ve nikah ettiğini bilir ve bu vecih
üzere...”95
3.2.3. Boş
anma
İ
slam Hukukunda evlenme akti sona erdirilmesi mümkün olmayan ilahi bir akit
olarak görülmemekte taraflarıisteği ve mahkeme kararıile sona erdirilebilen bir akit
olarak görülmektedir. Erkeğin boş
anma iradesine ağı
rlı
k verilmekte çok önemli bir
müessese olan evliliğ
in dağı
lmamasıhissi ve sabit sebeplerle kolay yı
kı
lmamasıiçin
her türlü tedbir alı
nmı
şbulunmaktadı
r. Erkeğe talak adıile karı
sı
nıkendi hür
93
Kı
rş
ehir Şeriye SiciliNumara: 108, s.252-253.
Pekalı
n,Mehmet Zeki, Tarih Deyimleri veTerimleri Sözlügü, 2, Baskı
,İ
stanbul :1983,s.51
95
Kı
rş
ehir Şeriye Sicili Numara:113, s.260
94
387
iradesiyle veya hâkimin veya bir din adamı
nı
n müdahalesi olmadan boş
anma hakkı
tanı
mı
şise de bu hakkı
n su istimal edilmemesi için bazımaddi ve manevi tedbirler
almı
ş
tı
r. ''Allah'ı
n karş
ı
sı
nda en hoşolmayan helal talak yani boş
anmadı
r''. Yine
''Allah evlenme ve boş
anmayıkendi nefsi heveslerine alet edenlere lanet etsin''
ş
eklindeki
Hz.
Peygamberimizin
sözleri
dini
müeyyidelere
misal
olarak
zikredilebilir. Boş
anma sonunda yerine getirilmesi gereken mihr gibi mali
yükümlülüklerde maddi tedbirlere örnek olarak gösterilebilir .96
3.2.3.1. Talak: Erkeğin kadı
nıkendi isteğiyle boş
aması
dı
r.
3.2.3.2. Muhal-hul: Tarafları
n karş
ı
lı
klıisteği ile yapı
lan boş
anmadı
r.
3.2.3.3. Menkume: Ölüm sebebiyle gerçekleşen boşanmalar.97
İ
ncelenen defterde yine boş
anmalarla ilgili hükümlerin yanısı
ra erkek
hukukunun üzerine düş
enleri yaptı
ğıhalde kadı
nı
n kendisine itaat etmediği veya evi
terk ettiği durumlarda kocanı
n mahkemeye müracaatıve mahkemenin de kadı
na
veya tescil edilmişvekiline yaptı
ğıuyarısöz konusudur. Boş
anma ve bu tip davalarla
ilgili defterimizde on altıadet hüküm bulunmaktadı
r.
Bu konu ile ilgili defterden örnek vermek gerekirse: Konu ile ilgili 71
Numaralıbelgede;“Kı
rş
ehri Sancağı
na muzaf Mecidiye Kazasıkuraları
ndan Kayaklı
Karyesi sakinlerinden sâhib-i arzuhal Ali Çavuşoğlu Halil İ
brahim bin ali Çavuş
nam kimesne kaza-i mezkur hükümet konağı
nda mahkeme-i ş
er‘îye mahsus odada
ma‘kûd meclis-i ş
er‘-i ş
erîf-i enverde KabaklıKaryesi sakinlerinden zâtıMecidiye
Kazası Hapishane gardiyanıHasan Ağa bin Halil ve piyade neferâtı
ndan
Abdurrahman bin Halid Ağa tarifleriyle muarref olan Nazik bin Mehmed Ağa
mahzarı
nda bit-tû‘ ver-rı
za ikrar-ıtam ve takrir-i kelam idüp der ki;” 98
3.2.4. Veraset ( Miras )
Kı
rş
ehir Şer’iyye Sicilinde alacak verecek davaları
nı
n ardı
ndan en yoğun
olarak karş
ı
laş
tı
ğı
mı
z miras davaları
dı
r. Askeri verasetlerde bunlara eklersek ilk
sı
raya yükselmektedir. İ
slam hukukunda miras davaları
yla ilgili olarak ölenin
96
Cin-Akgündüz,Türk Hukuk Tarihi 2, s. 88-89.
Cin Halil, İ
slam ve OsmanlıHukukunda Evlenme, Konya:1998, s.210-215.
98
Kı
rş
ehir Şeriye Sicili Numara:71, s.205
97
388
cenazesinin kaldı
rı
lmasıiçin gerekli techiz ve tevkin masraflarıyapı
lı
r. Ardı
nda
ölenin ş
ahı
slara ait borçlarıödenir. Sı
rası
yla vasiyeti varsa yerine getirilir. Feraiz
sahipleri denilen birinci dereceden mirasçı
ları
n hisseleri bir fariza olarak Kuran-ı
Kerim, sünnet ve icma tarafı
ndan takdir ve tespit edilmişolduğ
undan ikinci
dereceden olan mirasçı
lar bunlar bulunmadı
klarıveya bulunup da payları
nıaldı
ktan
sonra terekede bir ş
eyler kaldı
ğ
ıtakdirde hisselerini alabilirlerdi.99
Bu konu ile ilgili defterden
örnek vermek gerekirse: Konu ile ilgili 148
Numaralıbelgede:“Veledli Karyesi sakinlerinden iken bundan akdem Konya
Ovası
nı
n ı
skasıameliyatı
nda çalı
ş
makta iken vefat eden Asaf oğlu Ali ibni Asafı
n
varisleri olduğunu iddia eden müteveffa-yımerkumun zevcesi Nuriye binti Mehmed
ve li-ebeveyn er karı
ndaş
larıMustafa ve Mahmut benan-ıAsaf kaza-i mezkur
mahkeme-i ş
eriyesinde ma‘kûd meclis-i ş
er‘iyemizde OdacıYusuf Ziya Efendi bin
Seyyid muvacehesinde üzerine dava ve takrir-i kelam edip müteveffa-yımevrusumuz
Ali ibni Asafı
n müma ileyh Yusuf Ziya Efendi yedinde 40 kuruşalacağ
ı
nı…”
Bu konu ile ilgili defterden örnek vermek gerekirse: Konu ile ilgili 138
Numaralıbelgede: “Korkorlu Karyesi sakinlerinden ikisi bundan 11 gün akdem vefat
iden Veli Ahmed oğlu Musa bin Hasanı
n veraseti zevce-i menkûha-i metrûkesi
Zeliha binti Mehmed Ali ile validesi Verene binti Mustafa ve sulbi sağir oğlu Haydar
ve sulbiye-i sağire kı
zlarıHalime ve Döndü ve sulbiye-i kebire kı
zlarıHasna ve
Emine ve Elif ve mezbure Zelihanı
n batnı
nda yedi aylı
k mahal-i mevkuf takdir-i
Allah Abdullaha münhası
ra idüğü bil-ihbar takririnden…”100
3.2.5. Askeri Veraset
Kı
rş
ehir’in 17 NumaralıŞer’iyye Sicilinde veraset davaları
nı
n içinde askerde
hayatı
nıkaybetmişş
ahı
slara ait malları
n paylaş
ı
mı
nıdair kayı
tlar oluş
turuyordu. Bu
davalarda mirası
n paylaş
ı
mı
nı
n yanısı
ra hayatı
nıkaybeden askerlerin isimleri ve
birliklerinin belirlenmesini de sağlamı
ş
tı
r.
99
İ
smail İ
brahim, Kı
rş
ehir Vilayetinin Sı
hhi ve İ
çtimai Cografyası
, Kamil BÜYÜKER (haz.),
Ankara :Eylül Yayı
nları
, 2003, s.36.
100
Kı
rş
ehir Şeriye Sicili Numara:138, s.292.
389
Bu konu ile ilgili defterden
örnek vermek gerekirse:Konu ile ilgili 100
Numaralıbelgede: “Kı
rş
ehri Sancağı
na muzaf Mecidiye Kazasıkurâları
ndan Kilise
Fakı
lu karyesi sâkinlerinden ve efrâd-ıasâkir-i ş
âhâneden iken bundan akdem vefat
iden Mansur oğ
lu Ömer bin Mansurun veraseti vâlidesi Ayiş
e biraderleri Mehmed ve
Ahmed ve Emin ve hemş
ireleri Şehriban ve Elifeye münhası
ra olduğ
u ve anlardan
baş
ka vârisi ve terekesine müstehakk-ıaharıolmadı
ğımüddeiye-i merkumandan
Mehmed Efendi bin Abdurrahman Ağa ve Abdurrahman bin Mehmed Efendi
ş
ahadetleriyle merkûmları
n verasetlerine…”101
3.2.6. Vakı
f
Vakı
f Vlll. Asrı
n ortaları
ndan XlX. Asrı
n sonuna kadarki dönemde İ
slam
ülkelerinin sosyal ve iktisadi hayatı
nda, önemli rol oynayan dini ve içtimai bir
müessesenin adı
dı
r. Vakı
f hayı
r sahiplerinin insanlı
k ve toplumun menfaati için ş
ahsi
servetini tasarruf hakkı
nda vazgeçerek hiçbir menfaat beklemeksizin gönüllü olarak
kurumsallaş
tı
rması
dı
r.102
OsmanlıDevleti düzeninde devlet; vatandası
n canı
nı
, malı
nı, hürriyetini
muhafaza ve asayiş
ini temin etmekle mükellefti.Bayı
ndı
rlı
k eseri yaptı
rmakla
vatandaş
ıokutmakla, ibadeti için mabat yapmakla mükellef değildi. Devlet toplumun
bu ihtiyaçları
nıvakı
f adıverilen müesseseler sayesinde gerçekleş
tirirdi. 1326
numaralı Kı
rş
ehir Şer’iyye sicilinde toplam olarak altı adet vakı
f ismi
zikredilmektedir.103 Türk ve İ
slam tarihinin en önemli ş
ahsiyetleri arsı
nda bulunan;
Türk tasavvuf edebiyatı
nı
n değerli sairi ve Maarrifnamenin yazarıAsı
k Pasa,
Anadolu Ahilerinin Piri Ahilik teş
kilatı
nı
n kurucusu Ahi Evran-ıVeli’nin de
bulunduğu bu vakı
flar ş
unlardı
r:
1-HacıBektaş
-ıVeli Sı
rruhu'l-Ali Hazretleri Vakfı
2-Şah Mehmet Vakfı
3- Muslı
hiddin Vakfı
4- Ahi Evran-ıVeli Sı
rruhu'l-celi Hazretleri Zaviyesi Vakfı
101
Kı
rş
ehir Şeriye Sicili Numara:100, s.235.
Yı
ldı
zeli Bahaeddin, ‘’Vakı
f’” İ
slam Asiklopedisi, c.Xlll, İ
stanbul:1993, s.170.
103
Öztuna Yı
lmaz, OsmanlıDevleti Tarihi,Kültür Bakanlı
gıYayı
nları
, Ankara: 1998, c.II,s.161.
102
390
5-Sultan Alaüddevle Camii Serifi vakfı
6- Aş
ı
kpaş
a ve Veli sı
rruh'ul-Ali Hazretleri vakfı
391
B. 17 NUMARALI KIRŞEHİ
R ŞER’İ
YE Sİ
Cİ
Lİ
NE GÖRE
KIRSEHİ
R’İ
N DEĞERLENDİ
Rİ
LMESİ
1. 17 NUMARALI KIRŞEHİ
R ŞER’İ
YYE Sİ
Cİ
Lİ
Nİ
N
KONULARA GÖRE DAĞILIMI
1.1. TABLOSAL DAĞILIM
Konusu
Belge Numarası
Toplam
Veraset ( Miras )
2, 21, 22, 35, 42, 57, 58, 60, 61, 62, 69,
73, 80, 85, 96, 100, 119, 120, 121, 138,
139, 140, 141, 142, 145, 146, 148, 149,
152, 154, 155, 156, 157, 159, 160, 161,
46
166, 167, 171, 172, 175, 176, 180, 184,
185, 191
Talak (Boş
anma )
1, 3, 5, 27, 48, 51, 63, 64, 65, 66, 67, 71,
16
101, 128, 165, 194, 195
Nikah
6, 7, 12, 13, 17, 18, 19, 32, 34, 38, 59,
68, 70, 74, 77, 89, 90, 91, 95, 97, 103,
104, 108, 109, 110, 112, 113, 114, 115,
33
136, 137, 169, 193
Mehir - Mihir
153
1
Katl Davası
178, 182
2
Alacak – Verecek Davası 9, 44, 52, 53, 54, 55, 56, 75, 78, 150,
170, 187, 188, 189, 196, 197
16
Diyet Parası
192
1
Toprak Davası
117, 164, 168, 190
4
392
Vekalet
8, 10, 11, 14, 20, 23, 26, 36, 45, 80, 85,
105, 106, 107, 111, 125, 130, 162, 163,
23
174, 177, 179, 181
Asker Veraseti
99, 100
2
Tayin – Atama
4
1
Mal- Hayvan Davası
29, 30,31, 39, 43, 46, 47, 87, 88, 92, 93,
94, 129, 131, 132, 133, 134, 135, 144,
23
147, 151, 158, 173
Mal Çalı
ntı
- Hı
rsı
zlı
k
24, 49, 50, 81, 82, 83, 98, 116, 143
9
Emanet
126, 127
2
Şahit Dinleme
15, 183
2
Açı
k Artı
rma
122, 123
2
Şahitlik
15, 25, 33, 37, 79
5
Haciz
118
1
Evlatlı
k
41
1
Ferman
86
1
Tezkere
40
1
Hası
lat Cetveli
84
1
Hası
lat Defteri
76, 72
2
Emanet Mal
28
1
Temyiz
16
1
393
1.2. 17 NUMARALI ŞER’İ
YE Sİ
Cİ
Lİ
NDE İ
SMİGEÇEN YERLER
İ
SMİ
ADEDİ
BELGE NO:
-AAcıKaryesi
5
54,144
Arslan Hacı
lıKaryesi
1
70
Ahmedli Karyesi
14
3, 17, 18, 119, 120, 122, 125, 133,
136,147,172
Ak Pı
nar Karyesi
2
19
Ankara Vilâyeti
3
85,119,121
Akbı
yı
klıKaryesi
2
42, 118
Ali Fakı
lu Karyesi
2
50
Alaca HasanlıKaryesi
3
52, 60
Ayvalı
k Karyesi
3
94
AkdağMadeni Kazası
1
103
Alahacı
lıKaryesi
2
116,160a,
Azize Karyesi
1
131
AkdağYaylası
1
133
Alala Karyesi
2
144
Abdal Uş
ağıSağir Karyesi
1
153
Ayazma Mahallesi
2
154
Ankara Gureba Hastanesi
1
166
Arefeoğlu Karyesi
1
169
Alay
7
2,24,85,153,154,173
Avanos Kazası
1
196
-B-
Beş
ikli Karyesi
14
63, 109, 119, 121, 124, 168, 170
Boğaz Ucu Karyesi
2
43, 63
Behernek Karyesi
3
87, 163
394
Bahçe Pı
nar Karyesi
2
87
Behrenli Karyesi
1
87
Boğaz Evci Karyesi
2
99
Boladan Karyesi
2
111
Boyalı
k Kasabası
4
126, 137, 171
-CÇam Dere Karyesi
3
60
Çanak Pı
nar Karyesi
5
8, 9
Çarş
ukiler Mahallesi
1
126
Cebeli Balası
1
24
Çanak Mahallesi
1
35
Çorum Mutasarrı
flı
ğ
ı
1
44
Çevirme Karyesi
1
79
Çorum Sancağı
1
82
Çimpek Dağı
1
98
Cami-i Kebir Mahallesi
3
103, 171
- D-
DalakçıKaryesi
2
52
Dersaadet
5
154, 172
Dere Boynu
1
154
-EEmirler Karyesi
1
75
Eğerçi Karyesi
3
88
-G-
GüngüşKaryesi
7
57, 68, 93, 136
Gülleli Karyesi
1
19
GümüşÖren Karyesi
1
49
Güllü Höyük Karyesi
2
75
Göl Yeri
2
164, 168
Gök Ahmedli Karyesi
6
125, 133, 147
395
-HHorkorlu Karyesi
3
69
Hükümet Konağ
ı
47
20, 25, 28, 39, 41, 43, 45, 46, 50, 59,
70, 71, 73, 74, 75, 77, 78, 81, 82, 83,
87, 88, 89, 93, 98, 105, 107, 111, 116,
128, 135
HacıHasanlıKaryesi
14
27, 131, 145, 163, 165
HacıAhmedli Karyesi
14
3, 18, 53, 119, 121, 122, 124, 125
HakkalıKaryesi
1
35
Hafı
z Oğlu Sokağ
ı
1
154
Himmet Uş
ağıKaryesi
1
26
HacıDuraklıKaryesi
7
46, 53, 119, 121
HacıOğlu Karyesi
1
51
- I - İİ
kili Karyesi
15
5, 6, 7, 10, 11, 12, 13, 17, 18, 44
İ
skilip Kazası
2
44
İ
pekli Karyesi
3
111
-K-
Kı
rş
ehri Kazası
25
52, 58, 73, 83, 130, 150, 154, 168,
178
Kı
rş
ehri Sancağı
16
58, 71, 73, 83, 87, 92, 96, 100, 106,
107, 118, 130, 152, 153
Keskin Kazası
6
26, 45, 70, 74, 131
Kara Tahta Karyesi
1
127
Kenan BeğKaryesi
1
45
Kazı
r Uş
ağıKaryesi
1
131
Kı
zı
l Koca Karyesi
1
88
Koca Hisar Kazası
1
135
KayaklıKaryesi
11
71, 74
Karayol Karyesi
1
135
KarnıKoca Nahiyesi
1
137
396
Kı
zı
l Nahiyesi
1
83
Karagöz Karyesi
2
144
Korkorlu Karyesi
18
69, 95, 97, 106, 107, 108, 112, 113
Köseoğlu Mahallesi
1
96
Konya Ovası
1
148
Köse Fakı
lu Karyesi
3
117, 156
Kı
rdök Karyesi
30
3, 5, 6, 7, 10, 12, 17, 18, 122, 147
Kalkan Sagir Karyesi
1
21
Kilisa Fazlu Karyesi
1
22
Kara Ova
3
23, 26
Kelmas Karyesi
2
47
Köseli Karyesi
11
150, 184, 186, 187, 188
KabaklıKaryesi
12
71, 99, 105, 106, 107, 108, 112, 144
Kilise Fakı
lu Karyesi
3
100
Kara Mağara Nahiyesi
1
133
Kaya Baş
ıMahallesi
3
5, 10, 11
-M-
Mecidiye Müftülüğ
ü
1
25
Mecidiye Kasabası
6
38, 41, 112, 131, 159
Medrese Mahallesi
1
49
Mahsenli Karyesi
25
32, 33, 34, 36, 37, 45, 56, 75, 92, 96,
173, 174, 175
Mecidiye Kazası
141
1, 2, 3, 5, 8, 9, 10, 11, 20, 21, 22, 23,
24, 26, 28, 29, 30, 31, 35, 36, 39, 41,
42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 53, 54,
55, 56, 58, 59, 62, 63, 69, 70, 71, 73,
74, 75, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84,
85, 87, 88, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98,
100, 101, 102, 103, 104, 105, 107,
108, 111, 116, 117, 118, 119, 120,
121, 125, 126, 128, 130, 131, 133,
397
135, 136, 137, 138, 139, 140, 143,
144, 145, 147, 148, 149, 150, 151,
152, 154, 155, 156, 158, 160, 161,
162, 163, 164, 165, 166, 168, 169,
170, 171, 172, 173, 175, 177, 178,
179, 180, 184, 185, 187, 188, 189,
190, 196
Mezran Mahallesi
1
85
Mahmudlu Karyesi
1
163
-N-
Naskan Bey Karyesi
1
136
Nohutlu Zir Mahallesi
1
116
Nigeroğlu Karyesi
3
144, 161
-O–Ö Orta Köy
2
154, 172
Ömer Uş
ağıKaryesi
10
54, 55, 58, 196, 197
Öksüz Kale Karyesi
7
44, 46, 47, 61, 139, 152
Ömer Uş
ağıKaryesi
10
54, 55, 58, 195, 197
- S- ŞSatanlıNahiyesi
1
170
SafalıKaryesi
12
39, 48, 70, 73, 130
Sarı
calu Kasabası
2
9
SakalıKaryesi
15
39, 48, 160, 169, 177, 178, 183, 191
SelmanlıNahiyesi
2
74, 169
Sekilü Karyesi
7
74
Sekilü Mahallesi
2
85
Sofular Karyesi
4
78
Sungurlu Kazası
3
82, 93
Şemili Karyesi
2
24, 62
Şebiler Karyesi
1
128
ŞahlıKaryesi
1
143
398
Şedidler Karyesi
1
180
Şahin Oğlu Karyesi
2
180, 190
Şahid Oğlu Karyesi
3
88
-T Teflek Sağir Karyesi
6
20, 59, 116, 133
Timurlu Karyesi
1
27
Tan Bekirli Karyesi
5
28, 29
Tekke Mahallesi
1
38
Tozkaya Mahalesi
1
39
TerzbanlıKaryesi
1
47
Teflek Kebir Karyesi
17
1, 23, 59, 80, 83, 104, 160, 169
Tüfenk Karyesi
1
80
Tosunburnu Karyesi
4
128, 129, 180, 189
Timür Karyesi
1
23
Tahli Karyesi
1
143
-U – ÜUzun Pı
nar Karyesi
1
119
UcıKaryesi
1
43
Üç Kuyu Karyesi
3
38, 87
-VVeledli Karyesi
Veledli Karyesi
13
6, 7, 10, 11, 41, 53, 148
-YYozgad Kasabası
2
38, 39
Yozgat Sancağı
1
49
Yamaklar Karyesi
1
39
Yerköy Karyesi
5
53, 54, 137, 147
Yeni Beyat Karyesi
2
75
Yelekli Karyesi
4
81
YorgalıKaryesi
4
82
399
Yörüklü Karyesi
1
93
YukarıHacıAhmedli
1
119
Yançer Karyesi
1
131
Yeni Beyan Karyesi
1
143
Yozgat Mutasarrı
flı
ğı
2
133, 189
Karyesi
-ZZalim Uş
ağıKaryesi
2
74, 75
400
SONUÇ VE DEĞERLENDİ
RME
OsmanlıDevleti’nin sosyal, dini, ekonomik, askeri ve idari konuları
yla ilgili
ayrı
ntı
lıbilgi veren ş
er’iyye sicillerinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi ile
tarihe ı
ş
ı
k tutacak ilk elden sağ
lı
klıbilgilere ulaş
ı
lacağıgibi, geçmiş
le bugün ve
gelecek arası
nda köprüler kurularak geleceğe sağlam adı
mlarla bası
lması
sağlanacaktı
r. Aksi takdirde tarihinden uzak kalı
p yaş
anan olaylardan ders
çı
karamayan milletler yok olmaya mahkûmdurlar. Bu çerçevede tarihe küçük bir ı
ş
ı
k
tutmak adı
na 17 Numaralı Kı
rş
ehir Şer’iyye Sicili’nin Transkripsiyon ve
Değerlendirilmesi” yapı
larak özelde Kı
rş
ehir’in, genelde ise OsmanlıDevleti’nin
sosyal, iktisadi, idari durumuyla ilgili önemli bilgilere ulaş
ı
lmaya çalı
ş
ı
lmı
ş
tı
r.
Sicilin kaydedildiği zamanda Kı
rş
ehir’de bulunan mahalle ve köy isimlerinin
birçoğ
unun günümüzde de aynıkalması
, Türk milletinin tarihine verdiği önemi
gösterir. Türk milletinin tarih boyunca birçok büyük devlet kurup, uzun yı
llar bu
devletlerini ayakta tutabilmeleri de tarihlerine verdikleri önemde yatar. Yapmı
ş
olduğumuz araş
tı
rma göstermiş
tir ki ş
er’i ye sicilinden ele aldı
ğı
mı
z sancak, belde ve
kazanı
n idari, sosyal, kültürel ve iktisadi yapı
sı
na iliş
kin çeş
itli ipuçlarıelde
edilmektedir. Buradan hareketle farklıyönleriyle ele alacağı
mı
z bir ş
ehir veya kaza
merkezlerinin ş
er’i ye sicillerini taramakla istediğ
imiz sonucu elde edebiliriz.
Bununla da kalmayı
p tespitlerimizi geniş
leterek incelediğ
imiz dönemde Osmanlı
Devliti’nin ş
ehir ve kaza yönetimi, iktisadi ve kültürel yapı
sı
nıortaya koymuş
oluruz. Müslim ve Gayr-i Müslimler bazıyerleş
im yerlerinde iç içe yaş
adı
klarıgibi
bazıyerlerde ise ayrıayrıyaş
amaktadı
rlar. Müslim ve Gayr-i Müslimlerin dayanı
ş
ma
içinde olduklarıve herhangi bir sorun yaş
amadı
klarıbelgelerde açı
ktı
r. Bunun en
güzel örneği mahkemelerde birbirlerini ş
ahit göstermeleri ve vekil tayin
edebilmeleridir. Devletin vergi meselesinde hassas olduğu gibi halkı
n da hassas
davrandı
ğıgözlenmektedir. Mahkemelerde, kiş
ilerin yemin ederek davanı
n seyrini
lehine çevirebildikleri açı
k olması
na rağmen bu meselede hassas olduklarıve
mahkemenin aleyhlerine neticeleneceğini bildikleri halde yalan yemin etmedikleri
401
görülmektedir. Bunun izahı
, halkı
n ahlaki seviyesinin yüksek olması
na bağlanabilir.
Diğer bir meselede sanı
lanı
n aksine kadı
nları
n sosyal hayatta gayet aktif olmaları
dı
r.
Bu belgelerde açı
kça ortaya çı
kmaktadı
r. Ayrı
ca boş
anma hadiselerinde kadı
nları
n
hakları
nı
n korunduğu anlaş
ı
lmaktadı
r. Kocanı
n karı
sı
nıboş
ayabildiği gibi kadı
nı
n da
kocası
nıboş
amak için mahkemeye baş
vurduklarıgörülmektedir.
Bu bağlamda,
ş
er’iyye sicilleri ile ilgili yaptı
ğı
mı
z bu çalı
ş
mamı
zı
n, tarihimizle ilgili yapı
lacak olan
araş
tı
rmalara katkısağlayacağı
na olan inancı
mı
z tamdı
r. Temennimiz son yı
llarda
ş
er’i ye sicilleri üzerine yapı
lan çalı
ş
malarda görülen canlı
lı
ğı
n devam etmesidir.
402
Bİ
BLİ
YOĞRAFYA
AKGÜNDÜZ, Ahmet; “Şer’iyye Mahkemeleri ve Şer’iyye Sicilleri”, Osmanlı
Ansiklopedisi, C. X, Yeni Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000
………………; Belgeler Gerçekleri Konuş
uyor, İ
zmir 1990
………………; Şer’iyye Sicilleri, C. 1, Türk DünyasıAraş
tı
rmalarıVakfıYayı
nı
,
İ
stanbul 1988
……………...; Kânunnâmeler, C.1 s.87
……………...; Türk Hukuk Tarihi. C. 1, 3. Baskı
, OSAV Yayı
nları
,İ
stanbul 1995
……………..; Şer’iyye Mahkemeleri ve Şer’iyye Sicilleri
AKGÜNDÜZ, Murat; “Klasik Dönem OsmanlıDevlet Teş
kilatı
nda Şeyhülislamlı
k”,
Türkler Ansiklopedisi, C. 9, Yeni Türkiye Yayı
nları
ATTAR, Fahrettin; “KadıMaddesi”, İ
slam Ansiklopedisi , C XXIV, TDV
Yayı
nları
,İ
stanbul 2001, s. 98
ATALAR, Münir; “Şer’iyye Mahkemelerine Dair Kı
sa Bir Tarihçe”, AÜ İ
slâm
İ
limleri Enstitüsü Dergisi, Sayı4, Ankara 1980
AVŞAR, Cihan; Kı
rş
ehir ve İ
lçeleri, Ankara, 1990
AYDIN, M. Akif; “Osmanlı
da Hukuk”, OsmanlıDevleti Tarihi, C. 2, Feza
Yayı
ncı
lı
k, İ
stanbul 1999
403
AYDIN, M. Akif; “OsmanlıHukukunun Genel Yapı
sıve İ
sleyiş
i”, Türkler
Ansiklopedisi, C. X, Yeni Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2002
AYDIN, M. Akif; “Osmanlı
da Hukuk”, OsmanlıDevleti ve Medeniyeti Tarihi, ed.:
E. İ
HSANOĞLU İ
stanbul
BARDAKOĞLU,
Ali;
“Osmanlı Hukukunun
Şer’iligi
Üzerine”, Osmanlı
Ansiklopedisi, C. 6, Yeni Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000
BASINOĞLU, Etem; Çeş
itli Yönleriyle Kı
rş
ehir, Filiz Yayı
nları
, Kı
rş
ehir 198
BAYINDIR, Abdülaziz; “Osmanlı
’da Yargı
nı
nİ
ş
leyiş
i”, OsmanlıAnsiklopedisi, C.
VI, Yeni TürkiyeYayı
nları
. Ankara 2000
…………………; İ
slam Muhakeme Hukuku, Acar Matbaacı
lı
k, İ
stanbul:1986
C. Hakkı
, TARIM; Kı
rş
ehir Üzerine Arastı
rmalar 1, Kı
rş
ehir: İ
l Bası
mevi, 1938
Cİ
N Halil – AKGÜNDÜZ Ahmet; Türk İ
slam Hukuku Tarihi 2, C.1, Timaş
Yayı
nları
.İ
stanbul 1990
DEVELİ
OĞLU, Ferit; Osmanlı
ca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, 23. Baskı
, Aydı
n
Kitapevi, Ankara 2006
Dİ
YANET İ
SLAM ANSİ
KLOPEDİ
Sİ
; “Kı
rş
ehir” C.25
FEDAYİ
, Cemal; “Osmanlı Devletinde Şeyhülislamlı
k Kurumu”, Osmanlı
Ansiklopedisi, C. VI, YeniTürkiye Yayı
nları
, Ankara 2000
FENDOĞLU,
Hasan
Tahsin;
“Osmanlı
da
Kadı
lı
k Kurumu
Bağı
msı
zlı
ğı
”, OsmanlıAnsiklopedisi, C. V,. Ankara 2000,
404
ve
Yargı
nı
n
GÖKBİ
LGİ
N, M.Tayip;
“KanunıSultan Süleyman
Devri Bursa Şer’iyye
Sicilinden” İ
smail HakkıUZUNÇARSILI’ya Armağan, Ankara :1988
GÜNDÜZ, Tufan; Şer’iyye Sicilleri ve Tarihi Kı
ymeti, C.XII , Ankara: 1992, Türk
Yurdu
Cİ
N, Halil; İ
slam ve OsmanlıHukukunda Evlenme, Konya:1998
İ
PŞİ
RLİ
, Mehmet; “Kazasker”, İ
slam Ansiklopedisi, C. XXV, TDV Yayı
nları
,
İ
stanbul 2001
İ
smail, İ
BRAHİ
M, Kı
rş
ehir Vilayetinin Sı
hhi ve İ
çtimai Cografyası
, Kamil
BÜYÜKER (haz.), Ankara :Eylül Yayı
nları
, 2003
KARACA, Zülfiye; 23 NumaralıKı
rş
ehir Ser’iyye Sicili'nin ( M. 16 Nisan-24
Ağustos 1912)Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes
Üniversitesi, Kayseri 2007
KÖSE, Saffet; “Osmanlı
’da Ser’i Cezalar”, İ
slâmiyât Dergisi, C. 2, sy. 4, Ankara
1999Kı
rş
ehir İ
l Yı
llı
ğı
,İ
l Bası
mevi, 1967
ONGAN, Ankara’nı
n 2 NumaralıŞer’iyye Sicili, Ankara 1974.
ORTAYLI, İ
lber; “KadıMaddesi”, İ
slam Ansiklopedisi, C XXIV, TDV Yayı
nları
,
İ
stanbul 2001
ÖZBİ
LGEN, Erol; OsmanlıHukukunun Yapı
sı
,İ
stanbul 1985, s. 43
ÖZTUNA, Yı
lmaz, OsmanlıDevleti Tarihi, Kültür Bakanlı
ğıYayı
nları
, Ankara:
1998
405
PEKALIN, Mehmet Zeki, Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlügü,2 Baskıİ
stanbul:
1983
SERTOĞLU, Mithat, OsmanlıTarih Lugatı
,İ
stanbul:1986
ŞAFAK, Ali; “OsmanlıDevleti’nde Dinin YargıÜzerindeki Etkisi” Osmanlı
Ansiklopedisi, C. 6, Yeni Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000
ŞAHİ
N, İ
lhan; “Kı
rş
ehir Maddesi”, İ
slam Ansiklopedisi, C. XXV, TDV Yayı
nları
,
İ
stanbul 2001
……………..; Türk Kültürü ve Ahilik, XXI. Ahilik BayramıSempozyumu
Tebliğleri, Ahilik Araş
tı
rma ve Kültür VakfıYayı
nları
,İ
stanbul 1986
ŞEN, Murat; “OsmanlıHukukunun Yapı
sı
”, OsmanlıAnsiklopedisi, C. VI, Yeni
Türkiye Yayı
nları
, Ankara 2000, s. 327
TAŞ, Kenan Z.; İ
brahim Özcoş
ar; Hüseyin H. Güneşve Diğerleri; 195 Nolu Mardin
Şer’iyye Sicili Belge Özetleri ve Mardin, Mardin Tarihi İ
htisas Kütüphanesi
Yayı
nları
,İ
stanbul 2006
TÜRK ANSİ
KLOPEDİ
Sİ
; Milli Eğitim Bası
mevi, C. XXII. Ankara, 1975
UZUNÇARSILI, İ
smail Hakkı
, Osmanlı Devletinde İ
lmiye Teş
kilatı
, Türk
Tarihi’nin Ana Hatları
,İ
stanbul: Aksam Matbaası
, 1977
YAŞAR, Sabahattin; Kı
rş
ehir Türkülerinin Hikâyeleri, Yüksek Lisans Tezi, Gazi
Üniversitesi, Ankara 2001
YILMAZ, Adnan, Küçük Asya’nı
n Kı
rş
ehri, Kı
rş
ehir Belediyesi Kültür-Tarih
Yayı
nlarıSerisi I, Ankara 2006
406
YILDIZELİ
, Baheeddin, “Vakı
f’’ İ
slam Asiklopedisi, C.Xlll, İ
stanbul:1993
YURT ANSİ
KLOPEDİ
Sİ
; Kı
rş
ehir Maddesi, Anadolu Yayı
ncı
lı
k, C. 7, İ
stanbul
1982–1983.
407
ÖZGEÇMİ
Ş
1981 yı
lı
nda Kı
rı
kkale’nin Yahş
ihan İ
lçesinde doğdu.
1991 yı
lı
nda Yahş
ihan Namı
k Kemal İ
lkokulunu bitirdi.
1995 yı
lı
nda Yahş
ihan Orta Okulunu bitirdi.
1998 yı
lı
nda Yahş
ihan Lisesini bitirdi.
2000 Yı
lı
nda Niğde Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi Tarih bölümüne
yerleş
tirildi.
2004 yı
lı
nda aynıÜniversitede Lisansı
nıtamamladı
.
2007-2008 Eğitim-Öğretim yı
lı
nda Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Tarih Anabilim dalı
, Yakı
nçağtarihinde dalı
nda Yüksek Lisans öğrenimine baş
ladı
.
İ
letiş
im Bilğ
ileri
Adres
: Alaaddin Mahallesi 55. Sokak No:14 Yahş
ihan / Kı
rı
kkale
Tel
: 0546 859 73 98 – 0318 357 29 07
E-mail
: [email protected]
408
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
88
File Size
1 863 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content