close

Enter

Log in using OpenID

EVDE BİYOTEKNOLOJİ - Adnan Menderes Üniversitesi

embedDownload
EVDE BİYOTEKNOLOJİ
Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL
ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ
TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ
5. DERS
STERİLİZASYON;
BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN
STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU
STERİLİZASYON YÖNTEMLERİNİ EVDE
UYGULAMA OLANAKLARI
2
STERİLİZASYON:
Biyoteknolojik çalışmalarda kullanılan
her türlü alet edevatın, kültür
ortamının ve çalışma alanının her türlü
patojen ve mikroorganizmadan
arındırılması işlemine sterilizasyon
denir.
3
Sterilizasyon Neden Önemlidir?
• Her türlü alet ekipmanda bulunan
patojenler/mikroorganizmalar
• Havada bulunan patojenler/mikroorganizmalar
• Suda bulunan patojenler/mikroorganizmalar
• Mikroorganizmaların üreme hızı
• Her türlü biyoteknolojik çalışmada (tıbbi,
mikroorganiza, hücre kültürleri, doku kültürleri, vb.)
sterilizasyonun şart olması
4
Sterilizasyon İşlemi;
• Sıcaklık uygulayarak
• Kimyasal madde yardımıyla
• Ürünü süzerek
• Işın (UV yada radyasyon) vererek yapılabilir.
5
Burada bahsi geçen yöntemlerden süzme işlemi
dışında kalan yöntemlerde mikroorganizmanın
öldürülmesi veya biyolojik yapısına zarar vererek
yaşam çemberinin sekteye uğratılması ve bu
sayede yok edilmesi esastır.
Süzme işleminde ise esas olan kullanılacak olan
sıvıdan mikroorganizmaların süzülerek alınması
ve steril bir çözelti veya sıvının elde edilmesi
esastır.
6
•
-
Sıcaklık Uygulayarak Yapılan Sterilizasyon
Kuru ısı sterilizasyonu
Sıcak su buharı sterilizasyonu
Alev sterilizasyonu
7
- Kuru ısı (hava) sterilizasyonu
Her türlü cam malzemenin
sterilizasonunda
- Fırın
8
• Sıcak su buharı sterilizasyonu (Otoklav)
Her türlü sıvı veya katı kimyasal, sıcaklığa
dayanıklı plastik malzeme, cam malzeme vb.
• Düdüklü tencere
9
Alev sterilizasyonu (Metal melzemeler)
10
• Kimyasal Madde Yardımıyla Sterilizasyon
(Alkol, Sodyum Hipoklorit, Civa klorür, Tveen 20,
Hidrojen peroksit, Klor dioksit, Etilen oksit vb.)
Çalışma alanı, bitki materyalleri, kullanılcak
malzemelerde ön sterilizasyon vb.
11
-Süzerek Sterilizasyon (Filtre sterilizasyonu)
Sıcaklıkla bozulan sıvılar
12
• Işın (UV yada radyasyon) vererek yapılabilir.
Çalışma alanının sterilizasyonu
13
Biyoteknolojik Çalışmalarda Kullanılacak
Malzemelerin ve Kimyasalların Sterilizasyonu
- Cam ve metalik malzemelerin sterilizasyonu
- Besi ortamının sterilizasyonu
- Sıcaklığa hassas kimyasalların sterilizasyonu
- Çeşitli bitki materyallerinin sterilizasyonu
- Çalışma esnasında kullanılacak malzemelerin
sterilizasyonu
14
Cam ve metalik malzemelerin sterilizasyonu
• Etüvde (fırında) kuru hava ile sterilizasyon
(160-180 °C’de 2.5 – 3 saat)
• Otoklavda (veya düdüklü tencerede) (121
°C’de 15-20 dakika)
- Malzeme iyi yıkanmış olmalı
- Yıkama sonrası saf su (veya kaynatılmış su) ile
durulanmalı
15
Besi ortamının sterilizasyonu
• Otoklavda (veya düdüklü tencerede) yüksek
sıcaklık ve su buharı basıncı altında (121 °C)
Besi ortamının sterilizasyon süresi hacmi ile
doğru orantılıdır.
20 - 50 ml
15 dak.
250 500 ml
25 dak.
1000 ml
30 dak.
2000 ml
40 dak.
16
Sıcaklığa hassas kimyasalların sterilizasyonu
• Yüksek sıcaklıkla bozulan kimyasallar
(vitaminler, karbonhidratlar, büyüme
düzenleicileri, vb.) 0,2 µ’lük gözenek çapına
sahip filtreden geçirilir.
17
Çeşitli bitki materyallerinin sterilizasyonu
• Çeşitli bitki materyalleri çeşitli kimyasallar
kullanılarak yüzey sterilizasyonuna tabi tutulurlar.
Organ
Ön sterilizasyon
Sterilizasyon
Sterilizasyon
Sonrası
Tohum
10 sn saf alkol
10-20 dk. %10-20
sodyum hipoklorit
3-5 ket steril saf su
ile durulama
Meyve
Kısa süreli alkol ile
muamele
10 dk. % 2 sodyum
hipoklorit
3-5 ket steril saf su
ile durulama
Depo organı
Musluk suyu
altında yıkama +
saf alkol ile kısa
süreli muamele
15 - 30 dk. % 2
sodyum hipoklorit
3-5 ket steril saf su
ile durulama ve
steril ağı ile
kurulama
Yaprak
Kısa süreli alkol ile
muamele
1 dak. %0.1’lik
çinko klorit veya 5
dak %3-10’luk
sodyum hipoklorit
3-5 ket steril saf su
ile durulama ve
steril ağı ile
kurulama
18
Kullanılan bitki eksplantının iç kısmı patojen ile
enfekte olmuşsa besi yerine bazı antibiyotiklerin
ilavesi ile patojen gelişimi engellenebilir.
19
Çalışma esnasında kullanılacak
malzemelerin sterilizasyonu
• Çalışmada kullanılacak bütün
malzemeler steril olmalıdır.
• Çalışma esnasında kullanılan
metal malzemeler alev ile veya
hot plateler aracılığıyla steril
edilebilir.
• Bu malzemeler çalışma öncesi
bir alüminyum folyaya sarılarak
20
• Bu malzemeler çalışma öncesi
bir alüminyum folyaya sarılarak
otoklavda (veya düdüklü
tencerede) yada sodyum 15-20
dakika sodyum hipoklorit
çözeltisine yatırmak sureti ile
steril edilebilir.
21
Biyoteknolojik Çalışmalarda Evde
Uygulanabilecek Sterilizasyon Yöntemleri
Biyoteknolojik çalışmalar yapmak için steril kabin
yerine ev şartlarında bir balık akvaryumu veya
50x40x40 cm ebatlarında silikonla izole edilmiş
veya kenarlarından iyice yapıştırılmış, sadece bir
cephesi açık cam bir kabin işi görebilir
22
Otoklav yerine basınçlı pişiriciler (30-40 cm
çapında düdüklü tencere) kullanılabilir
23
Alev sterilizasyonunda kullanılmak üzere alkol
veya ispirto ocağı kullanılabilir.
24
Bistüri ve bıçaklar alüminyum folyo içine sarılarak
basınçlı tencerede 15 dakika kaynatılarak steril
hale getirilebilir. Bu aletler aynı zamanda ticari
olarak satılan klor içeren bir çamaşır suyu içine
batırılarak (15-20 dakika) veya alkol içine
batırıldıktan sonra aleve tutularak (dikkatli
olunuz!) da sterilize edilebilir.
25
Bütün bitki materyalleri sodyum hipoklorit veya
kalsiyum hipoklorit solüsyon içinde sterilize
edilebilir. Bir damla sıvı deterjan da ilave edilebilir.
Bitki parçaları karışımda 10-20 dakika
karıştırılarak tutulur, daha sonra kap boşaltılır ve
steril su ile en az 3 defa durulanır. Bütün bu
işlemler sırasında materyalin
mikroorganizmalarca kirlenmemesi için çaba sarf
edilmelidir.
26
• Su, cam şişe veya kavanozlar içinde, kağıt veya
bezler ise bir kese kağıdı veya otoklav naylonu
içinde yukarıdaki metodla steril hale getirilebilir.
Kese kağıdı kullanılırsa, tencereden çıkardıktan
sonra ıslak durumda olduğundan 80 0C ye
ayarlanmış bir mini fırın içinde kurutulmalı ve
kullanılıncaya kadar açılmamalıdır.
27
• Doku kültüründe kullanılacak malzemelerin ve
besin ortamlarının sterilizasyonunda kullanılan
basınçlı pişirici veya filtre sterilizasyonuna
alternatif bir diğer yöntem de mikrodalga
sterilizasyonudur. Çünkü özellikle filtre
sterilizasyonu pahalı ve az miktarda ortam için
uygun olmakta, basınçlı pişirici veya otoklavda
sterilizasyon ise uzun zaman almakta ve sterilize
edilecek malzemelere zarar verebilmektedir. 700 W
gücünde bir ev mikrodalga fırınını kullanarak 3 g
şeker içeren 100 ml (%3) besin ortamının 5
dakikada, 250 ml ortamın 10 dakikada ve 1 litre
ortamın da 15 dakikada başarıyla sterilize edilebilir
28
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
669 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content