close

Enter

Log in using OpenID

Deri Flepleri-1

embedDownload
BASINÇ YARASI TEDAVİSİ ve
BAKIMINDA KULLANILAN YÖNTEMLER
Uzm. Hem. Serpil İSABETLİ
Acıbadem Maslak hastanesi
Hasta Bakım Sorumlusu
Hazırlanma Tarihi: 11 Ağustos 2014
En iyi tedavi ve
bakım: Basınç
yarasının hiç
oluşmamasını
sağlamaktır!
Basınç yaralarını
önlemek için
yapacağımız en
önemli şey: Riskleri
bilmek ve belirlemek!
Bugüne kadar birçok
tedavi ve bakım
yöntemi kullanılmış
ancak en etkili yöntem
halen bulunamamış!
Mutidisipliner ekip
çalışması ile basınç
yarası azaltılabiliyor!
Sunu Planı
• Yara Bakım Ürünleri ve Kullanımı
• Yara Bakımında Cerrahi Yöntemler
• Yara Bakımında Destek Tedavi Yöntemleri
YARA BAKIM ÜRÜNLERİ ve
KULLANIMI
Yara bakım ürünlerini
kullanmadan önce
yarayı iyi
değerlendirmek
gerekir!
Basınç Yarası
Etrafındaki Cildin
değerlendirilmesi
Yara Yatağının
Değerlendirilmesi
Eksudanın
Miktarı
Yok
Az
Orta
Çok
Eksudanın
Rengi
Seröz
Hemorajik
Pürülan
Serohemorajik
Seropürülan
Nemli
Kuru
Islak
Granülasyon
Epitelizasyon
Sarı nekroz
Siyah nekroz
Tendon-Kemik
Sağlıklı
Islak
Ödemli
Masere
Kabuklaşma
Hipergranülasyon
Frajil
Kuru
Eritem
Bül
Selülit
Sutur
Pansuman
Tipi
Kullanım Yerleri
Kullanım Amacı ve Dikkat Edilecekler
Saydam
(Transparan)
Filmler
Evre 1 ve/veya Evre 2
Eksuda miktarı az ya
da hiç olmayan yaralar
Kırmızı/Pembe
yaralar
Yara yatağında uzun süre kalabilecek diğer
yara doldurucularla tedavi edilen yaralarda,
sekonder yara örtüsü olarak ya da riskli olan
hastaların kemik çıkıntı bölgelerine proflaksi
olarak uygulanır.
Epitelizasyona izin verir, makaslama
gücünden korur.
Pansuman Tipi
Kullanım Yerleri
Hidrokolloidler
Evre 2 ve/veya
enfekte olmayan
Evre 3
Eksuda miktarı
azdan ortaya kadar
olan yaralar
Kırmızı yaralar
Kullanım Amacı ve Dikkat Edilecekler
Derin yaralarda boşluğu doldurmak igin
hidrokolloid örtünün altına doldurucu yara
örtüleri kullanılır.
Sürtme, alerjik yaralanma ya da flaster
yaralanması riski altında bulunan vücut alanlarını
korumak için hidrokolloid yara örtüleri
kullanılabilir.
Deri travmalarını azaltmak için, frajil deri
üzerideki hidrokolloid yara örtüsü dikkatli bir
biçimde kaldırılmalıdır.
Hidrokolloid yara örtüsünün altina dışkı sizmışsa
değistirilmelidir.
Ürün değistirilirken çevre dokuları travma etme
riski vardır.
Enfekte yararlarda kullanılmaz.
Bariyer oluşturur, nemi korur.
Pansuman Tipi
Hidrojeller
Kullanım Yerleri
Kullanım Amacı ve Dikkat Edilecekler
Evre 3 ve/veya Evre 4
Eksuda miktarı az olan
yaralar
Nekrotik dokulu (siyah)
ve yaralar
Sert ve kuru olan
yaralar
Yuzeysel, çok az
eksudali basınç yaraları
Ağrılı basınç yaraları
(hidrojel yara örtüsü
kullanılabilir)
Jel yarayı nemlendirir, yumuşatıcı özelliğine
sahiptir, ağriyi azaltır.
Debridman sağlar.
Yüzeysel ve deri ile aynı seviyede olan basınç
yaralarında ve/veya pansumanın kayma riski
olan vücut alanlarındaki yaralarda hidrojel
tabaka yara örtüleri kullanılır.
Derin olan ve deri ile ayni seviyede olmayan
basınç yaralarında ve/veya pansumanın kayma
riski olan vücut alanlarındaki yaralarda amorf
hidrojel kullanılır.
İkinci bir pansuman kullanımını gerektirir.
Pansuman
Tipi
Kalsiyum
Alginatlar
Kullanım Yerleri
Kullanım Amacı ve Dikkat Edilecekler
Evre 3 ve/veya Evre 4
Eksuda miktarı
ortadan fazlaya kadar
olan kısmi ve tam
kalınlıktaki yaralar
Nekrotik dokulu ve
enfekte (sarı eksuda)
yaralar
Yara üzerinde jel formuna dönüşür.
Debridman sağlar.
Aljinat yara örtüsünü, gerektiğinde işlemi
kolaylaştırmak için irrige ederek, yavaşça
kaldırılır.
Aljinat yara örtüsü planlanan pansuman
değişim zamanında hala kuru ise pansuman
degiştirme aralığı uzatılır ya da farklı tipte bir
yara örtüsü kullanılır.
Ek olarak steril spanç ile yaranın
kapatılması sağlanır.
Pansuman
Tipi
Kullanım Yerleri
Gümüşlü Yara Evre 3 ve/veya Evre 4
Örtüleri
Eksuda miktarı
ortadan fazlaya kadar
olan kısmi ve tam
kalınlıktaki yaralar
Nekrotik dokulu ve
enfekte (sari eksuda)
yaralar
Kullanım Amacı ve Dikkat Edilecekler
Yara enfeksiyonu kontrol altına alındığında
bu örtülerin kullanımı bırakılır.
Pansuman
Tipi
Köpük Yara
Örtüleri
Kullanım Yerleri
Eksudalı Evre 2 ve
veya/Evre 3
Kullanım Amacı ve Dikkat Edilecekler
Eksudalı kavite yaralarında tek kuçuk parça
köpük kullanmaktan kaçınılır.
Ağrılı basınç yaralarında köpük yara
örtüleri kullanılır.
Yırtılma hasarı riski bulunan vücut
alanlarında ve basınç yaralarında köpük yara
örtüleri kullanılır.
YARA BAKIMINDA CERRAHİ
YÖNTEMLER
• Debridman
• Doğrudan Kapama
• Deri Greftleri
• Deri Flepleri
Debridman-1
• İlk kez 18. yüzyılda-------Fransız cerrahlar
kullanmış.
• Nekrotik dokular, yeni oluşacak granülasyon ve
epitelizasyona engel olur.
• Eğer nekrotik doku yarada kalacak olursa, besi
yeri gibi işlev yaparak enfeksiyon riskini arttırır,
kötü bir kokuya neden olur.
Debridman-2
• Cerrahi olarak yapılan debriman, günlük yara bakımı
sırasında gevşek nekrotik dokuları ve canlı dokunun
hemen üstündeki ölü dokuları bistürü veya makas
yardımı ile uzaklaştırmak olarak tanımlanan keskin
debridman yanında ameliyathanede yapılan nekrotik
dokunun tamamının canlı doku sınırları ile birlikte
çıkartıldığı geniş eksizyonlara kadar değişebilir.
• Cerrahi debridman ile sadece nekrotik dokuları değil
aynı zamanda yara zeminindeki fibrotik keseyi,
beslenmesi iyi olmayan dokuları, yumuşak dokudaki
kalsifikasyonu ve enfekte kemiği de çıkartmak gerekir.
Doğrudan Kapama
• En basit cerrahi yöntemdir.
• Nadiren kullanılan bir yöntemdir.
• Eğer yara kenarlarında yeterli doku varsa, yara
çok geniş değilse ve bu dokular debridmandan
sonra rahatlıkla birbirlerine ulaşabiliyorsa
uygulanabilir.
Deri Greftleri-1
• Tam kalınlıkta deri greftleri, kısmı kalınlıktaki deri
greftlerine göre daha dayanıklıdır çünkü dermisin
tamamını içerir ama vaskülarizasyonları daha geç
olduğundan beslenme problemleri daha yüksektir.
• Ayrıca yeterli genişlikte greft alabilme zorluğu vardır.
• Tam kalınlıkta deri greftleri de, kısmı kalınlıkta deri
greftleri gibi yüzeyel, zemini iyi vaskülarize ve temiz
yaralarda kullanılmalıdır.
Deri Greftleri-2
• Basınç yarası geniş, yüzeyel ve zemininde iyi granülasyon
dokusu varsa kullanılabilir.
• Deri greftleri kısmi kalınlıkta ve tam kalınlıkta deri grefti
olarak kullanılabilir.
• Geniş alanlar kapatılacaksa kolay donör alan bulunabilme
nedeniyle kısmi kalınlıkta deri greftleri tercih edilir. Örneğin
yüzeyel, zemininde iyi granülasyon dokusu olan sakral bası
yaraları bu yöntemle rekonstrükte edilebilirler. Greftlenen
alana yaklaşık 3 hafta mekanik bası gelmemesi önerilir.
Basıya dayanma direnci bakımından fleplere göre
dezavantaja sahiptir.
Deri Flepleri-1
• Deri flepleri deri ve deri altı yağ dokusunu içeren fleplerdir.
• Deri flepleri lokal olarak rotasyon, ilerlerme veya transpozisyon
flepleri şeklinde yüzeyel ve geniş olmayan basınç yaralarında
kullanılabilirler.
• Donör alanlar seçilirken sonraki yapılacak rekonstrüksiyonları
düşünerek dikkatli seçilmeli ve en basit efektif yöntem
kullanılmalıdır.
• Basınç yarası cerrahisinde fleplerin dolaşımını bozmamak için defekt
bölgesine gergin olmadan taşınmalı ve tespit edilmelidir.
• Ayrıca vakumlu drenler kullanılmalı ve flep üzerine gelecek basınç
azaltılmalıdır.
Deri Flepleri-2
• Çeşitleri;
*Fasya-Deri Flepleri
*Kas-Deri Flepleri
*özeş Flepler
Fasya-Deri Flepleri
• Deri altındaki fasyayı flebe eklemek derinin
kan dolaşımını arttırır. Fazladan fasya gibi
sağlam bir dokunu eklenmesi flebin basıya
göstereceği direncini iyileştireceği için istenen
bir durumdur.
Kas-Deri Flepleri
• Kas deri flepleri aksiyal fleplerdir.
• Çok iyi bir kan desteği olan kas dokusunu içerir,
üzerleri deri kaplı, hacimli bir doku içerdiğinden
geniş ve derin defektleri kaplamak için idealdirler.
• Zengin kan desteği, kas deri fleplerine, hızlı yara
iyileşmesi ve enfeksiyonla savaşma yeteneği
sağladığı için, ideal bir yara kapama seçeneği
olmasına neden olur.
Özel Flepler
• Bazı spinal kort yaralanması olan hastalarda
flepler, duyusu olan bölgelerden siniri ile
birlikte kaldırılıp, duyusu olmayan bölgelerdeki
basınç yaralarını duyulu deri ile kapatmada
kullanılabilirler.
YARA BAKIMINDA DESTEK TEDAVİ
YÖNTEMLERİ
• Hiperbarik Oksijen Tedavisi
• Elektrik Sitimülastonu
• Vakum Yardımlı Yara Kapama (VAC= Vacum
Assisted Closure)
Hiperbarik Oksijen Tedavisi
• Amaç mikrovasküler
devamlılığı sağlamak,
ödemi azaltmak ve hücre
canlılığı için gerekli olan
oksijeni sağlamaktır.
• Normal oksijen
basıncından daha yüksek
bir basınçla (%100) oksijen
doğrudan açık yaranın
üstü kapatılarak verilerek
bölgesel oksijenlenme
sağlanır.
Elektrik Sitimülastonu
• İyileşmenin geciktiği durumlarda
yara bölgesine düşük elektrik
akımı uygulanması; kan
damarlarının büyümesini ve
granülasyon dokusunun
oluşmasını hızlandırır.
• Yaraya steril bir pansuman
materyali ile elektrot/elektrotlar
yerleştirilir.
• Elektrik akımı düzenli aralıklarla
günde 5-6 defa, 1 saat uygulanır.
Vakum Yardımlı Yara Kapama (VAC=
Vacum Assisted Closure)-1
• Derinliği artan kronik yaraların tedavisinde
ödem ve enfeksiyonun azaltılması, bölgesel
kan akımının ve granülasyon dokusu
oluşumunun arttırılması amacı ile uygulanır.
• Yara iyileşme zamanını kısaltabilen ve yaranın
cerrahi kapatmaya hazır hale getirilmesini
hızlandıran bir uygulamadır.
Vakum Yardımlı Yara Kapama (VAC=
Vacum Assisted Closure)-2
• Bu yöntem, negatif basınç oluşturan bir cihaz,
yara boşluklarını doldurmak için özel
köpük/süngerler, yarayı kapatmak için yarı
geçirgen ve yapışkan örtü, negatif basınç
ünitesi ile bağlantı tüpünden oluşur.
• Yaranın ihtiyacına göre ayarlanan basınç
sürekli ya da aralıklı olarak uygulanmaktadır.
Vakum Yardımlı Yara Kapama (VAC=
Vacum Assisted Closure)-3
Köpük materyalin altına yara
bölgesinde biriken akıntıyı
ortamdan uzaklaştıracak
olan vakum uygulama aracının
bağlantı tüpü yerleştirilir.
Bağlantı tüpünün ucu ya
köpük sünger kapama
materyalinin içine ya da üzerine
paralel olarak yerleştirilir.
Köpük materyal, yara
yatağına uygun boyutta
kesilir.
Köpük materyal, yara
yatağının içine yerleştirilir.
Köpük materyal ve bağlantı tüpünün tespiti
transparan film bir örtü ile gerçekleştirilir
ve hava geçirmez kapalı bir ortam
oluşturulur.
Yara örtü materyal ile
kapatıldıktan sonra bağlantı
tüpü vakum uygulama aracına
bağlanır.
Vakum uygulama aracı yolu ile uygulanan
negatif emme basıncı, yara kavitesi içine
yerleştirilmiş bulunan köpük sünger
materyal yolu ile yaranın tüm yüzeylerine
eşit olarak dağıtılmaktadır.
Yara bakımı hastaya özel olduğu sürece
başarılı sonuçlar verir!
“Bir kuruluşun sahip olduğu yeri doldurulamaz
tek sermaye insanların bilgi ve yeteneğidir.”
Andrew Carnegie
Kaynaklar
•
Demarre L, Beeckman D, Vanderwee K, Defloor T, Grypdonck M, Verhaeghe S. (2012). Multi-stage versus
single-stage inflation and deflation cycle for alternating low pressure air mattresses to prevent pressure
ulcers in hospitalised patients: A randomised-controlled clinical trial. International Journal of Nursing
Studies ; 49: 416–426.
•
Demirel M, Demiralp CO., Yormuk E. (2007). 2000-2005 Yılları Arası Bası Yaraları: Klinik Deneyimler. Ankara
Universitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 60 (2): 81-87.
•
Eti Aslan F. (2010). Yara irigasyon ve Pansuman. Yoğun Bakım Hemşireliği 4. Ulusal Kongresi Özet Kitabiı 1517.04.2010.
European pressure ulser Advisory panel and National PressureUlser Advisory Panel. Prevention of pressure
ulcers (NPUAP/EPUAP): Quick referance Guide. Washington DC: National
PressureUlser
Advisory
Panel;
2010, http://www.epuap.org/guidelines/Final_Quick_Prevention.pdf)
Erisim tarihi: 15.08.2014.
•
•
McInnes a E, Jammali-Blasi A, Bell-Syer S, Dumville J, Cullum N. (2012)Preventing pressure ulcers—Are
pressure-redistributing support surfaces effective? A Cochrane systematic review and meta-analysis.
International Journal of Nursing Studies ; 49: 345–359.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
2 175 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content