close

Enter

Log in using OpenID

2015 indikatör yönetimi

embedDownload
Ölçme, bireylerin, nesnelerin ya da sistemlerin belirli özelliklere
sahip olup olmadığının, sahipse sahip oluş derecesinin
belirlenerek sonuçların sembollerle ve özellikle sayı sembolleriyle
ifade edilmesidir.
Değerlendirme ise, ölçme sonuçlarını bir ölçütle kıyaslayarak
ölçülen nitelik hakkında bir karara varma sürecidir.
Yani, ölçme, bir tanımlama işlemidir.
Değerlendirme ise, bir yargılama işlemidir ve ölçme sonucunun
bir ölçütle karşılaştırılmasına dayanır.
• Sağlık hizmeti farklı yapılanmalarla ve farklı sistemler
içinde
sunulabilir. Ancak
tüm
sağlık hizmeti
yapılanmalarında ortak amaç "... doğru işlemleri, doğru
kişilere, doğru zamanda uygulamak ve ilk defasında
doğru yapmak."tır.
Bu da kaliteyi sürekli iyileştirmek ve geliştirmekle
mümkün olacaktır.
• Bu amaç doğrultusunda hareket edebilmek ve kaliteli
hizmet sunumunu sağlayabilmek için ilk önce sistemin
nitelik (Bir şeyin iyi veya kötü oluşu) ve nicelik (Bir şeyin
sayılabilen, ölçülebilen veya azalıp çoğalabilen durumu)
olarak bu hedefin neresinde olduğunu görmek
gerekmektedir.
• Kalite yönetiminde kararlar kanıta (veriye) dayalı olmak
durumundadır.
Yani; hizmetin kalitesini, verimliliğini, etkinliğini, sonuçlarını
izlemek, hesap verebilirlik, ileriye dönük politikalar
oluşturmak, planlama ve karşılaştırma yapabilmek, ölçmek
ve ölçüm sonuçlarını değerlendirmekle mümkün olacaktır.
Görülüyor ki; kalite ve ölçüm kültürü birbirinden ayrılmaz
iki unsurdur
• Ölçüm kültürü ciddi bir öğrenme süreci gerektirmektedir.
Kurum çalışanları; veri toplama ile ilgili uygulamaları,
sonuçları nasıl yorumlayacaklarını ve iyileştirme
faaliyetlerini nasıl planlayacaklarını süreç içinde
öğreneceklerdir.
İlk aşama; “Kalite Geliştirmenin 5N”si diye
özetleyebileceğimiz aşağıdaki soruları
sormakla başlamaktadır:
•
•
•
•
•
Neredeyim?
Neden buradayım?
Nerede olmak istiyorum?
Orada olmak için ne yapmam gerekiyor?
Bu ana kadar neleri başardım?
• Ölçtüğümüz şeyi yönetebiliriz, o halde iyi yönetmek istediğimiz
şeyi ölçmeliyiz.
• Hizmet Kalite Standartlarında izlenmesi istenen başlıkların
belirlenmesinde
aşağıdaki
hususlar
göz
önünde
bulundurulmuştur.
o Sorunun Önemi
o Görülme sıklığı
o Ülke öncelikleri
o Ölçülebilirlik
o Etkin müdahalelerin mümkün olma durumu
İndikatörler ve İndikatörlerin Çıkış Noktaları
• Belirlenen başlıklar ya da indikatörlerin her
biri farklı bir çıkış noktasından hareketle
belirlenmiştir.
• Kurumlar; burada yer verilmeyen diğer
indikatörler için, kendi yapılanmaları ve
ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak
suretiyle indikatör kart ve formlarını
oluşturmalı ve uygulamalarını bu yönde
yürütmelidirler.
Sağlık Bakanlığı HKS İndikatörleri
Çıkış Noktaları
Kesici delici alet yaralanmaları
Kan ve vücut sıvılarının sıçramasına maruziyet oranı
Yoğun bakım mortalite oranları
Yoğun bakım ünitesinde bası ülseri oranları
Çalışan Güvenliği
Yoğun bakım ünitesinde hastane enfeksiyon hızları
Hasta Güvenliği, Klinik Etkililik
Cerrahi alan enfeksiyon hızları
Düşen hasta oranı
Sezaryen oranı
Ameliyat masası kullanım oranı
Hasta Güvenliği, Klinik Etkililik
Yoğun bakım hasta yatış süreleri ve tekrar yatış oranları
Verimlilik, Klinik Etkililik
Acil servise 24 saat içerisinde aynı şikayetle tekrar başvuran hasta sayısı ve
oranı
Verimlilik, Klinik Etkililik
Çalışan Güvenliği
Klinik Etkililik, Hasta Güvenliği
Klinik Etkililik, Hasta Güvenliği
Hasta Güvenliği
Klinik Etkililik
Verimlilik, Etkinlik
Müşahede odasında yatan hastaların kalış süreleri
Verimlilik, Klinik Etkililik, hasta
odaklılık
Verimlilik, Hasta Odaklılık
Acil servise çağrılan konsültan/icapçı hekimin çağrılış ve varış saati izlenmelidir
Verimlilik, Hasta Odaklılık
Bir başka sağlık merkezine sevk edilen hasta sayısı, oranı ve teşhis dağılım
Sitolojik ve patolojik tanı arasındaki uyum değerlendirilmeli ve uyum oranları
izlenmelidir.
Hemşirelerin bölüm değiştirme oranı izlenmelidir.
Eksiksiz doldurulan hasta dosyası oranı
Hekim başına düşen poliklinik odası oranı
Cerrahi profilakside antibiyotiklerin doğru kullanım oranları
Klinik Etkililik, Hasta Güvenliği
Sorumlu Yönetişim
Verimlilik
Etkinlik, Verimlilik
Klinik Etkililik, Hasta Güvenliği
İndikatör Takibi
• İndikatörlerin izlenmesi ve yönetiminde
yapılacak çalışmalar aşağıdaki
şeklide
özetlenebilir:
1- İndikatör kartının hazırlanması
2- Veri toplama kaynaklarının belirlenmesi
3- Veri toplama
4- Verilerin analizi
5- İndikatör sonuçlarının değerlendirilmesi
6- İyileştirme çalışmalarının yapılması
İndikatör Takibi
• İndikatörlerin izlenmesi ve yönetiminde
yapılacak çalışmalar aşağıdaki
şeklide
özetlenebilir:
1- İndikatör kartının hazırlanması
2- Veri toplama kaynaklarının belirlenmesi
3- Veri toplama
4- Verilerin analizi
5- İndikatör sonuçlarının değerlendirilmesi
6- İyileştirme çalışmalarının yapılması
Bir anlamda indikatörün kimliği şeklinde de ifade edebileceğimiz
indikatör kartı için örnek bir uygulama görülüyor.
1- İndikatör Kartı
İNDİKATÖR ADI
Kısa Tanım
Gerekçe
Sorumlular
Hesaplama Yöntemi
Alt İndikatörler
Hedef Değer
Veri Kaynağı
İlgili Formlar
Veri Toplama Periyodu
Veri Analiz Periyodu
Çıkış Noktası
Dikkat Edilecek Hususlar
Burada kırmızı ile boyalı
alanlar indikatör kartında
mutlaka bulunması gereken
alanlardır.
Diğer alanlar asgari olarak
kurumların
özelliği
ve
uygulamalarına
göre
oluşturacağı alanlardır.
Alt indikatörlerin kullanımı ve
yeni alt indikatör belirlenmesi
tamamen
kurumların
inisiyatifine bırakılmıştır.
İndikatör kartında;
•
•
•
•
•
neyi ölçeceğimiz,
hangi yöntemlerle,
nasıl ve ne zaman ölçeceğimiz,
ne zaman değerlendireceğimiz,
dikkat edilecek hususlara
ilişkin bilgiler mevcut olmalıdır.
2- Veri Toplama Kaynaklarının Belirlenmesi
• Veri toplama kaynaklarının belirlenmesi; verinin şekli,
kurum koşulları, gönüllü ya da zorunlu veri toplama
durumu, bildirime dayalı olması gibi pek çok faktörden
etkilenmektedir.
• Sıklıkla kullanılan veri kaynakları:
o
o
o
o
o
Elektronik kayıtlar
Prospektif veriler
Retrospektif veriler
Randomize- kontrollü çalışmalar
Bildirimler
3- Veri Toplama
Kaliteli verinin sağlanabilmesi için;
o
o
o
o
Doğru örneklem
Doğru periyot
Doğru kayıt
İndikatörü yorumlayabilmek için yeterli ek bilgiye sahip
veriye ihtiyaç vardır.
Veri kalitesini etkileyen faktörler şöyle özetlenebilir:
o
o
o
o
o
o
o
o
Elektronik bilgi sisteminin uyumu
İlgili personelin uyumu
Verinin formülü
Verinin sistematik olarak alınmasına yönelik tedbirlerin mevcudiyeti
Mali ya da idari kaygıların kodlamaya etkisi
Bilgi eksikliği
Bölümler arası standardizasyonun sağlanamaması
Analiz sonuçlarını değerlendirmek için gerekli ek verinin sağlanamaması
Burada kritik öneme sahip olan, veri toplayıcıların konunun önemine
hakim olması, bu konuda gerekli eğitimleri almış olmaları ve gerekli
hassasiyeti göstermeleridir.
4- Verilerin analizi
• Bu konuda; hastane yönetimince belirlenen ve indikatör kartında da veri
sorumlusu olarak adı geçen kişi veya birimler görevlendirilir.
•
Veri sorumlusu, indikatörün ve verinin şekline göre ilgili bölüm, kalite
yönetim birimi veya ilgili komite olabilir.
• Veri kalitesi iyi ise, ortaya konulan formül ve hesaplama metodolojisi de
doğru ise veri analizi kolaylıkla yapılabilecektir. Bu nedenle veri kaynağı,
hesaplama yöntemi ve formülü belirlerken dikkatli olunmalı, elde edilecek
ek bilgiler ve nasıl elde edileceği net olarak ortaya konulmalıdır.
•
Elde edilen sonuçlar, uygulamadaki güçlükler ve tespit edilen
uygunsuzluklara göre bu parametrelere ilişkin formülasyon süreç içinde
değiştirilebilir.
5- Analiz sonuçlarının değerlendirilmesi
• İndikatör sonuçlarının değerlendirilmesi; üst yönetim, ilgili
bölüm sorumluları, kalite yönetim birimi, ilgili komite
sorumlularının da katılımı ile gerçekleştirilmelidir.
Sonuçlar; Kalite Geliştirmenin 5 N’sine benzer şekilde
aşağıdaki sorular üzerinden değerlendirilmelidir.
o
o
o
o
o
Hedefin neresindeyiz?
Neden buradayız?
Nerede olmak istiyoruz?
Hedefin gerisinde isek ulaşmak için ne yapmalıyız?
Sürdürülebilirliği nasıl sağlamalıyız?
Çalışanların tepkileri zamanla değişebilecektir.
1. Reddetme (neden, bu saçmalık? benim bölümüm en iyi
performansa sahip…)
2. Öfke (yanlış indikatörler, kötü veri, yanlış sonuçlar!...)
3. Pazarlık Etme (benim hastalarım farklı, daha zor hastaları
kabul ediyorum……..)
4. Depresyon (bizim yeterli kaynağımız yok ...)
5. Kabullenme = Hadi kaliteyi geliştirmek için bir şeyler
yapalım.
İndikatör Takibi ile ilgili Örnek Uygulama
“Kesici Delici Alet Yaralanmaları ” indikatörü üzerinden
örnek indikatör kartı ve veri formlarına yer verilecektir.
• Kesici delici alet yaralanması verileri, bildirimler üzerinden
alınacağından gerekli verilerin elde edilebileceği bildirim
formu’nun hazırlanması ve daha sonra çalışanlara bu
bildirimle ilgili eğitimlerin verilmesi gerekmektedir.
Alt İndikatörler
• İndikatör takibi sırasında sonucu yorumlayabilmek ve
gerektiğinde geriye dönüp kök neden analizi yapabilmek
için ek bilgi ve veriye ihtiyaç duyulmaktadır.
• Kök Neden Analizi:
- Kuruluşun uygulamalarını ve alışkanlıklarını sorgulama metodudur.
- “Ne olmuş ve nasıl” olmuş sorularını değil, “Neden” olmuş sorusuna da
cevap vermeyi,
- Soruna değil sebebe odaklı çözüm üretmeyi amaçlar.
Bu nedenle veri toplamaya başlamadan önce indikatörle
birlikte hangi ek verilere ve hangi ek sonuçlara ihtiyacımız
olduğuna karar verilmelidir.
Bu amaçla alt indikatörler de oluşturulmalı ve bunlara
indikatör kartında yer verilmelidir.
İndikatörlerle ilgili her zaman akılda tutulacaklar:
a) İndikatör sonuçları;
• İşaret eder, soru sorar, uyarır.
• Direk kararlar verdiren kriterler haline gelmemelidir.
b) Sonuçları değerlendirirken her zaman neden diye sorun!
Sonuç olarak ölçme, değerlendirme ve iyileştirme
faaliyetleri, kalitenin elde edilmesi için vazgeçilmez
süreçlerdir.
Kalitede Ölçme ve Değerlendirmenin Önemi
Bu konuda gerçekleştirilecek uygulamalar zaman içinde tecrübe
kazanıldıkça daha iyi bir noktaya gelecektir. Her kurumun kendine
özgü sorunları ve çözüm yolları olacaktır. Bu da, hem kurum
tecrübesi hem de ülke deneyimimizin artırılması için kaçınılmazdır.
Dolayısı ile her kurumun bu yöndeki çabası kalite için çok
önemlidir.
Kalite Yönetiminde Liderliğin Önemi
Kalite yönetimini ilgilendiren her konuda olduğu gibi
burada da yönetimin önderliği ve desteği gereklidir.
Asıl hedef ölçmek, değerlendirmek, iyileştirmek, bu
aşamaların
sağlıklı
ve
sürekli
bir
şekilde
tekrarlanmasını sağlamak ve nihayetinde kaliteli hizmet
sunmaktır.
Kalite İçin Sürekli İyileştirme
Ölçme ve değerlendirme sürekli bir çaba, sabır ve mücadele gerektiren bir
çalışmadır. Sistem sürekli kendini geliştirmek zorundadır.
Bakanlığımız kurumlarımız için kalite konusunda hedefi sürekli bir üst
noktaya taşımaya sistem belli bir noktaya geldikçe bir sonraki hedefe
yöneltmeye devam edecektir.
TEŞEKKÜRLER
İsmail BEZİRGANOĞLU
İdari ve Mali İşler Müdürü
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
944 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content