close

Enter

Log in using OpenID

Patlıcan Yetiştiriciliği

embedDownload
Patlıcan
Yetiştiriciliği

Hindistan
◦ Çin (2. yy)
◦ Avrupaya (16.-17 yy)
◦ Anadolu (16.-17 yy, Ticaret esansında
yayılmıştır)
Tropik koşullarda çok yıllık
 Subtropik koşullarda tek yıllıktır

Anavatanı

Familya:Solanaceae

Cins: Solanum

Tür: Solanum melongena
Sistematiği
Yabani türler:
Solanum
 Solanum
 Solanum
 Solanum

incanum
anguivi
integrifolium
torvum







yüksek ve orta
boylu bitkiler
dağınık habitus
antosyaninli gövde
ve dallar
küçük yapraklılık
hafif dikenlilik
küçük ve yumuşak
meyveler
erkencilik
Uzakdoğu
patlıcanları:







güçlü bitki gelişimi
kuvvetli gövde ve
dallar
iri yapraklar
gövde ve dallarda
az antosiyanin
toplu habitus
orta erkencilik
orta irilikte ve sert
meyveler
Ortadoğu ve
Akdeniz patlıcanları

alçak boylu bitki
gelişimi

güçlü ve kısa dallar

geniş yapraklar

az fakat iri meyve

geç meyve oluşumu.
Hindistan ve Tropik
iklim patlıcanları
Üretim

Dünyada 12 milyon
ton üretim
yapılmaktadır.

Türkiye 850 bin
tonla 3. sıradadır.
ÜRETİM
Patlıcan Üretimi (FAO, 2012)
Sıra
Ülke
ton
Sıra
Ülke
Endonezya
1
Çin
28,800,000
6
2
Hindistan
12.200,000
7
3
İran
1.300,000
8
4
Mısır
1,193,854
9
5
Türkiye
799.285
10
Irak
Japonya
ton
518,827
460,000
327,400
Ispanya
246,600
İtalya
217,690
100 g çiğ Patlıcanın Besin Değeri
Eneji
104 kJ (25 kcal)
Karbonhidrat
5.88 g
- Şeker
3.53 g
- Lif
3g
Yağ
0.18 g
Protein
0.98 g
Thiamine (vit. B1)
0.039 mg (3%)
Riboflavin (vit. B2)
0.037 mg (3%)
Niacin (vit. B3)
0.649 mg (4%)
Pantothenic acid (B5)
0.281 mg (6%)
Vitamin B6
0.084 mg (6%)
Folate (vit. B9)
22 μg (6%)
Vitamin C
2.2 mg (3%)
Vitamin E
0.3 mg (2%)
Vitamin K
3.5 μg (3%)
Ca
9 mg (1%)
Fe
0.23 mg (2%)
Mg
14 mg (4%)
Mn
0.232 mg (11%)
P
24 mg (3%)
K
229 mg (5%)
Zn
0.16 mg (2%)
Kaynak: USDA Nutrient Database
Besin Değeri
Botanik Özellikleri
 KÖK
 GÖVDE
 YAPRAK
 ÇİÇEK
 MEYVE
Orta derin köklü
sebzeler grubuna girer.
 Solanaceae familyasının
en derin köklü
sebzesidir.

Botanik özellikleri
KÖK
Botanik Özellikleri
Gövde
Tüylü
 Odunsu yapı gösterir
 Genç dönemde
antosiyan oluşturabilir
 Dikenli

 büyük
ve geniş
 kenarları düz, dalgalı
 Renk yeşil veya
antosiyanlı
Botanik özellikleri
Yaprak
Çiçek

Yabancı tozlanma oranı
%30-40

Taç yapraklar mor/beyaz

Anterler sarımtrak

Çanak yapraklar dikenli
Çiçek

Anterler
birbirinden
bağımsız

Erselik ve 5 li çiçek
yapısına sahiptir

Dişi organ
anterlerden daha
uzun ve uç kısmı
yeşil

Reseptif olarak 2-3
gün
Henüz reseptif hale gelmemiş çiçek
Tozlanma ve döllenmeye yardımcı olan Bombus
Arısı
Reseptif aşamasındaki çiçek
Döllenmiş bir patlıcan çiçeği
Yumurtalığı şişmeye başlamış çiçek
Antesisden yaklaşık 7-10 gün sonra
Meyve







Uzun
uzun ince,
sivri uçlu,
uzun silindirik,
küt veya sivri
uzun yumurta,
yuvarlak, basık
veya yuvarlak
MEYVE ŞEKİLLERİNE
GÖRE PATLICANLAR
Uzun Tip
Oval Tip
Topan Tip
MEYVE

Partenokarpiye yatkın






Koyu mor
Açık Mor
Eflatun
Sarı/turuncu
Beyaz
Pembe cizgili
Meyve Renklerine
Göre Patlıcanlar
Tohum
Tohumlar, patlıcan
meyvesinin içine
gömülmüş olarak
bulunur.
 Patlıcan tohumları
disk şeklinde, ortası
kalın, kenara doğru
incelir.

Bir patlıcan
meyvesinde
ortalama 500-1000
adet tohum
bulunur.
 1 g tohumda 150350 adet tohum
vardır.
 Tohumlar,
çimlenme gücünü 46 yıl devam ettirir.

Tohum

Uzun meyveli
 Faselis
 Teorem
 Mileda
 Munica
 Karatay
Çeşitler:
Uzun meyveli
standart
 Pala
 Kemer
 Halkapınar
 Aydın siyahı
 Halep karası

Çeşitler:

Yuvarlak meyveli
standart
 Topan
384
 Bostan
 Adana topağı
Çeşitler:
1.İklim İstekleri
 sıcak iklim sebzesidir.
 Optimum sıcaklık isteği 25-30 ºC dir.
 Gece 15-20 ºC
 15 ºC nin altı, 40 ºC nin üzerinde kök gelişmez ve
besin maddelerinin alımı azalır.
 8 ºC nin altında büyüme ve çiçeklenme tamamen
durur.
Sıcaklık
yüksek ışık şiddetini
sever
 Uzun gün
koşullarından hoşlanır
ancak nötr gün
koşullarında da meyve
tutumu gerçekleşir
 14-16 h 10.00015.000 lüx ışık

Işık
NEM
Tropik kökenli bir tür olduğu için nemden
hoşanan bir türdür
 Ancak çok yüksek nem yaprak yüzeyleri
tüylü olduğu için hastalıklara karşı
hassasiyet gösterebilir.
 Oratalama nem isteği %60-65 civarında
olması istenmektedir


Sera dışı 200-300 ppm
Sera içi güneşli günlerde
200 ppm

Sera gece : 600 ppm

700-1000 ppm verimi
olumlu etkiler

Karbondioksit
Toprak istekleri
 Patlıcan
killi topraklılardan hoşlanmaz.
 Drenajı iyi olmayan, sıcaklığı düşük
topraklarda fizyolojik problemler artar
 Tuza orta derecede hassas
bitkilerdendir.
 Derin, geçirgen, organik madde ve besin
maddelerince zengin, tınlı, tınlı-kumlu,
PH sı 6-6.5 arasında olan toprakları
sever.
Dikim Şekilleri

Açık
◦ Tohum
◦ Fide

Örtüaltı
◦ Fide
◦ Aşılı fide
Yetiştirime Teknikleri





Düze
Masura
Karık
Tava
Tahta
Örtüaltı
Yetiştiriciğinde
Tek ürü
 Çift ürün

◦ İlkbahar
◦ Sonbahar
: 2500 bit/da
: 2800-3000 bit/da
: 2200-2500 bit/da

Açıkta
yetiştiricilikte
budama yapılmaz.

Ortalama verim 812 ton/da.
Sulama
 Tavsiye edilen
sulama yöntemi
damlama sulamadır.
 Sık ve az
sulanmalıdır
 Yağmurlama
sulamaya uygun
değildir
Kültürel işlemler:
ÇAPALAMA
 Dikimden 7-10 gün sonra
birinci çapalama,
 dikimden 20-30 gün sonra
2. çapalama yapılır.
Kültürel İşlemler
Bakım işleri
BUDAMA
Açıkta yetiştiricilikte
 Verim döneminde ürün miktarının tam anlamıyla
azaldığı devrede yapılır.
◦ Bu amaçla bitkinin taçlanma bölgesinden çıkmış olan
dalları tacın bir miktar üstünden kesilerek bitki sert bir
şekilde budamaya tabi tutulur. Daha sonra bol su verilir ve
gübrelenir.
◦ Genellikle hasat sonuna gelindiği zaman, hasat süresini
uzatmak amacıyla gelişmesi duraklamış olan patlıcan
bitkileri 2-3 yaprak üzerinden budanır.

Bitki dikene büyütülmeye çalışılır bu
amaçla:
◦
◦
◦
◦
Koltuk budaması ,
Çiçek ve meyve budaması
Sürgün budaması
Yaprak budaması
Budama / Örtüaltı
İlk çatalanma noktasından bütün koltuk ve dip
sürgünleri alınır.
Çatallanmadan sonra 3-4 dal bıraklır
Bırakılan dalların dışındaki tüm yeni süren
sürgünler alınır
Budama
 Bir
bitkiden 10-30 adet hatta daha
fazla meyve alınabilir
 Patlıcan da ürün ilk hasattan itibaren
önce artar, bir süre sonra azalır.
 Bu azalma tarlada hava sıcaklığının
yükseldiği Haziran-Temmuz aylarında
meydana gelir.
Hasat ve paketleme
Hastalıklar:
Çökerten Hastalığı
 Külleme Hastalığı
 Beyaz Çürüklük
Hastalığı
 Veticillum

Etmeni fungustur.
 Fide devresinde
görülen bir
hastalıktır.

Çökerten
Hastalığı:

İlaçlı mücadele:
İlaçlamalar; tohum
ilaçlaması, toprak
ilaçlaması (ekimden
önce, ekimden sonra)
ve fidelerin toprak
yüzüne çıkışından
sonra yapılabilir.

Etken madde: Bakır
oksiklorid% 50,
Captan%50.
Yaprakların alt ve
üst yüzleri un
serpilmiş gibi beyaz
bir toz tabakası ile
kaplıdır.
o Yapraklar kuruyup
dökülür, bitkide
gelişme durur.
o
Külleme Hastalığı

Kültürel tedbirler:
Hasattan sonra
hastalıklı bitki
artıkları toplanıp
yakılmalıdır.
 Tarlada ve çevrede
bulunan yabancı
otlar yok edilmelidir

Mücadelesi:



İlk hastalık belirtileri
görüldüğünde
mücadele
yapılmalıdır.
İlaçlama havanın
sakin ve serin olduğu
bir zamanda
yapılmalı, bitkinin her
tarafı iyice
ilaçlanmalıdır.
10 günlük aralıklarla
hastalığın seyrine
göre 2-5 ilaçlama
yapılmalıdır.
İlaçlı mücadele:
Etken madde:
Kükürt
Benomyl

Genellikle kök ve kök
boğazında ıslak
çürümeler ve gelişmiş
bitkilerin yaprak ve
sürgünlerinde
solgunluk şeklinde
kendini gösterir.

Nemli ortamlarda
genç fidelerin
tamamen
çürümelerine neden
olmaktadır.
Beyaz Çürüklük
Hastalığı:
Beyaz Çürüklük
Hastalığı:

Etmeni fungus olup
uzun yıllar toprakta
canlılığını muhafaza
edebilir.

Kültürel önlemler:

Çok bulaşık olan tarla
en az 4-5 yıllık
münavebeye tabi
tutulmalı, hastalıklı
bitki artıkları
temizlenmeli, temiz
tohum kullanılmalı,
seralarda rutubet
kontrol edilmeli, sık
ekimden
kaçınılmalıdır.
Mücadelesi:

Beyaz Sinek:
Larva ve erginler bitki
özsuyunu emerek
bitkinin zayıflamasına
ve kurumasına neden
olur.
 Meyve verimi azalır.
Emgi sonucu yaprakta
sararma meydana
gelir.

Zararlılar:

Kültürel önlemler:
Hasattan sonra tarlanın
çevresindeki yabancı
otların yakılması,yok
edilmesi zararlının
azalmasını sağlar.
 Fazla sulamalardan
mutlak suretle
kaçınılmalıdır
 Gereğinden fazla azotlu
gübre verilmemelidir.

Mücadelesi:




Sera patlıcan
çeşitlerinde budama
önemli rol oynar.
2,5-3 m boylanan
çeşitlerde 3-4
gövdenin gelişmesine
izin verilir.
Bu gövde üzerindeki
koltuklar üzerinde 2
meyve oluştuktan
sonra uçları alınır.
Hastalıklı yapraklar
da sık sık
temizlenmelidir.
Budama:

Bitkileri; ışıklanma
durumları
iyileştirmek, bakım
işlerini
kolaylaştırmak,
hastalık ve
zararlıların
kontrolünü sağlamak,
bitkiler arasındaki
hava hareketini
kolaylaştırmak ve
sonuçta verimle
birlikte kaliteyi
artırmak amacıyla
askıya almak
gerekmektedir.
Destek Sağlama:


Patlıcanlarda hasat,
piyasaya; turfanda
veya normal mahsul
çalışma arzusuna
göre meyveler
muhtelif irilikte iken
yapılır.
Patlıcan bitkisinde ilk
hasat alttaki
meyvelerin
koparılması ile başlar
ve kademeli olarak
yukarıya doğru
devam eder.
Hasat Zamanı:
Bir dekardan
3.000-5.000
kg verim
alınmaktadır.



Patlıcanların
depolanmalarında 710C’lik sıcaklıklar
tavsiye edilir.
Bununla birlikte
özellikle kısa süreli
depolamalarda,
optimum depolama
sıcaklıkları 10-12C’
dir.
Patlıcanlar 10C’ de 10
gün, 7-10C’ de 1
hafta, 21C’ de 3 gün
zarar görmeden
muhafaza edilebilir.
Muhafaza:
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
3 981 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content